2017 - ORDU VALİLİĞİ YATIRIM İZLEME VE KOORDİNASYON BAŞKANLIĞI.pdf

ORDU VALİLİĞİ YATIRIM İZLEME VE KOORDİNASYON BAŞKANLIĞI 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Ekim 2018

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 4
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 5
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 5
5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 6
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 14
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 14
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 46

KISALTMALAR KHK :Kanun Hükmünde Kararname. TÜFE :Tüketici Fiyat Endeksi. TÜİK :Türkiye İstatistik Kurumu. YİGŞ :Yapım İşleri Genel Şartnamesi. YİKOB :Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı.

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Trafo Kurulumu Yapılan İşler ................................................................................... 32 Tablo 2: 2017 Yılı Kültür Varlıkları Payı Ödeme Durumu ..................................................... 43 Tablo 3: Önceki Yıllar Kültür Varlıkları Borç Durumu .......................................................... 44

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanuna 6360 sayılı Kanunun 34 üncü maddesi ile eklenen “Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı” başlıklı 28/A maddesi ile Büyükşehir Belediyelerinin bulunduğu illerde kamu kurum ve kuruluşlarının yatırım ve hizmetlerinin etkin olarak yapılması, izlenmesi ve koordinasyonu, acil çağrı, afet ve acil yardım hizmetlerinin koordinasyonu ve yürütülmesi, ilin tanıtımı, gerektiğinde merkezi idarenin taşrada yapacağı yatırımların yapılması ve koordine edilmesi, temsil, tören, ödüllendirme ve protokol hizmetlerinin yürütülmesi, ildeki kamu kurum ve kuruluşlarına rehberlik edilmesi ve bunların denetlenmesini gerçekleştirmek üzere valiye bağlı olarak Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı kurulmuştur. 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun “Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı” başlıklı 28/A maddesi ile Büyükşehir Belediyelerinin bulunduğu illerde oluşturulan Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları yapılan yeni düzenleme ile valiye bağlı ve kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli kurum halini almıştır. Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamında olmamakla birlikte, bütçelerinin hazırlanması ve uygulanması ile ilgili hususlar, 30.12.2016 tarih ve 29934 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiş olup, Yönetmelik’te 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve bu Kanuna dayanılarak hazırlanan ikincil mevzuattaki bütçe, kesin hesap, sorumluluk, hesap ve kayıt düzeni, muhasebe ve raporlamaya ilişkin benzer hükümlere yer verildiği görülmektedir. Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Bütçenin hazırlanması” başlıklı 8’inci maddesi; “(1) Bütçenin hazırlanmasında; Başkanlığın hedef ve planları, birimlerin ödenek talepleri, bir önceki yıl gelir gerçekleşmeleri çerçevesinde öngörülen gelirler ve devredecek nakit imkânları dikkate alınır. (2) Başkanlıklar hazine yardımı taleplerini de içeren bütçe taslaklarına ilişkin çalışmalarını Mayıs ayının sonuna kadar tamamlar ve bütçe taslaklarını Valinin imzasıyla en

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 geç 15 Haziran tarihine kadar İçişleri Bakanlığına iletir. Başkanlıkların bütçe taslaklarına ilişkin İçişleri Bakanlığı ile Başkanlık yetkilileri arasında görüşmeler yapılabilir. (3) İçişleri Bakanlığınca uygun görülen hazine yardımı teklifleri gerekçelerini de içerecek şekilde Bakanlık bütçesi ile birlikte Maliye Bakanlığına, yılı yatırım teklifleri ise Kalkınma Bakanlığına iletilir. (4) İçişleri Bakanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) sunulan yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununda yer alan toplam hazine yardımı ödeneği çerçevesinde Başkanlıklar itibarıyla hazine yardımı miktarlarını belirleyerek ilgili Başkanlıklara iletir. TBMM’deki bütçe görüşmelerinde Başkanlıklara yapılacak hazine yardımı ödeneklerinde değişiklik yapılması halinde İçişleri Bakanlığınca Başkanlıklar itibarıyla hazine yardımı miktarları yeniden belirlenerek Başkanlıklara bildirilir. Başkanlıklar bildirilen hazine yardımı miktarlarını dikkate alarak bütçe tekliflerini hazırlar ve Valinin onayına sunar. Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun TBMM Genel Kurulunda kabulünü müteakiben bütçeler Vali tarafından imzalanarak yürürlüğe konulur. (5) Başkanlıklar Vali tarafından imzalanarak yürürlüğe konulan bütçelerinin bir örneğini en geç Ocak ayının 15’ine kadar İçişleri Bakanlığına gönderir.” şeklinde düzenlenmiş olup Yatırım İzleme ve Koordinasyon başkanlıklarının bütçelerinin nasıl hazırlanacağı belirlenmiştir. 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve diğer mevzuatla Başkanlığa verilen görevlerin gerektirdiği her türlü giderler Başkanlık bütçesinden karşılanmaktadır. Söz konusu Yönetmelik’in 15’inci maddesi uyarınca Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarının muhasebe ve raporlama işlemleri ise Genel Yönetim ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliklerine göre yapılmaktadır. Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığında mali işlemler, söz konusu Yönetmelikler çerçevesinde, tahakkuk esaslı muhasebe sistemine uygun olarak, İçişleri Bakanlığının sunduğu e-İçişleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve işlemler, Strateji ve Koordinasyon Müdürlüğünce gerçekleştirilmektedir. Başkanlığın 2017 yılı faaliyetlerine ilişkin olarak, 600 Gelirler Hesabı 140.425.401,48 TL, 630 Giderler Hesabı ise 35.171.834,30 TL şeklinde gerçekleşmiştir. Söz konusu Gelirler

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 ile Giderler arasındaki 105.253.567,18 TL’lik olumlu fark, 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabına kaydedilerek bilançoda yerini almıştır. Bütçe giderlerinin ekonomik sınıflandırmanın birinci düzeyi açısından dağılımı, aşağıda Tablo 1’de yer almaktadır. Tablo 1: 2017 Yılı Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırma Açısından Dağılımı GİDER TÜRÜ 2017 YÜZDESİ PERSONEL GİDERLERİ 13.459.252,96 9,95% SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA DEVLET PRİMİ GİDERLERİ 1.354.684,59 1,00% MAL VE HİZMET ALIMLARI 7.699.146,47 5,69% FAİZ GİDERLERİ - 0,00% CARİ TRANSFERLER - 0,00% SERMAYE GİDERLERİ 101.618.871,16 75,10% SERMAYE TRANSFERLERİ 11.170.228,77 8,26% BORÇ VERME - 0,00% BÜTÇE GİDER TOPLAMI 135.302.183,95 100,00 Başkanlığın Bütçe Giderleri 135.302.183,95 TL olarak gerçekleşmiştir. Bütçe Giderlerinin %75,10'u Sermaye Giderleri, %5,69'u Mal ve Hizmet Alım Giderleri, %9,95'i ise “Muhtar Ücretleri”ni kapsayan Personel Giderlerinden oluşmaktadır. Tablo 2: 2017 Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler 2017 Yılı İçinde Alınan Ödenekler Yapılan Tenkisler KALAN 2017 Yılı İçindeki Ödemeler Mahsup Dönemi İçindeki Ödemeler TOPLAM Ödenek Üstü Harcamalar 142.765.347,08 7.463.163,13 135.302.183,95 135.302.183,95 - 135.302.183,95 - Yukarıdaki tabloda belirtildiği üzere Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu verilerine göre 2017 Yılı İçinde Alınan Ödeme Emirleri 142.765.347,08 TL, 2017 Yılı İçindeki Ödemeler ise 135.302.183,95 TL olarak gerçekleşmiştir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Açılış Kaydının Gerçeği Yansıtmaması Ordu Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına ait 1 nolu açılış yevmiyesinin incelenmesi neticesinde; Başkanlığın 2016 yılı yönetim döneminden devretmesi gereken hesap bakiyelerinin mali tablolarda yer almadığı tespit edilmiştir. Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlıkları; ilk olarak 6360 sayılı Kanunun 34’üncü maddesiyle 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanuna eklenen 28/A maddesi kapsamında büyükşehir belediyelerinin bulunduğu illerde valilik bünyesinde faaliyette bulunan, ayrı bir tüzel kişiliği ve bütçesi bulunmayan ve genel bütçe içerisinde yer alan bir idare olarak kurulmuştur. Ancak, 01.09.2016 tarihli ve 2'nci Mükerrer 29818 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 674 sayılı KHK'nın 35’inci maddesinde “3152 sayılı Kanunun 28/A maddesinin birinci fıkrasının birinci cümlesine "valiye bağlı olarak" ibaresinden sonra gelmek üzere "kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli" ibaresi eklenmiş,” hükmüne yer verilmiştir. Bunun sonucunda, 674 sayılı KHK'nın 35'inci maddesiyle 3152 sayılı Kanunun 28/A maddesinde yapılan değişiklikle Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlıkları, 01.09.2016 tarihinden itibaren genel bütçe kapsamındaki idare olmaktan çıkarılarak, kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli idareye dönüşmüştür. Dolayısıyla, 2016 yılı yönetim dönemi içerinde Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü tarafından yapılan muhasebe işlemleri, 2017 yılı itibariyle Başkanlığın kendi bünyesinde kurulan muhasebe biriminde gerçekleştirilmeye başlamıştır. Öte yandan 3152 sayılı Kanuna 15.08.2016 tarih ve 674 sayılı KHK’nın 36’ncı maddesi ile eklenen Geçici 10’uncu maddesinde; “Başkanlıkların kullanımında bulunan her türlü taşınır, taşıt, araç, gereç ve malzeme ile borç ve alacaklar, hak ve yükümlülükler, yazı ve elektronik ortamdaki her türlü kayıt ve dokümanların devir işlemleri İçişleri Bakanlığınca belirlenecek esaslara göre yürütülür... Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla, başkanlıklarca sözleşmeye bağlanmış

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 olan işler mevcut sözleşme hükümlerine göre yürütülmeye devam olunur…” hükümleri yer almaktadır. 30.12.2016 tarih ve 29934 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Muhasebe ve raporlama işlemleri” başlıklı 15’inci maddesinde; “(1) Başkanlıkların muhasebe ve raporlama işlemleri, 3/12/2014 tarihli ve 2014/7052 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe giren Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve 27/5/2016 tarihli ve 29724 (Mükerrer) sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine göre yapılır.” şeklinde düzenlenmiştir. Yine Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yevmiye sistemi, muhasebeleştirme belgeleri ve açılış kayıtları” başlıklı 43’üncü maddesinde; “(5) Mali yılın başında bir önceki hesap döneminden devreden hesaplar için açılış bilançosu düzenlenir. Açılış bilançosuna dayanılarak, açılış yevmiyesinin kayıtlarını sağlamak üzere bilançodaki tutarlar düzenlenecek (1) yevmiye numaralı “muhasebe işlem fişiyle” ilgili hesaplara borç ve alacak kaydedilir. Açılış kaydına ilişkin muhasebe işlem fişine, açılış bilançosunun bir nüshası eklenir. Açılış kaydına esas tutarlar, ilgili hesap için açılacak büyük defter ve yardımcı defterlere aktarıldıktan sonra işlemlerin kaydına başlanır.” hükmü bulunmaktadır. Ayrıca Muhasebat Genel Müdürlüğü’nün “Devir İşlemleri” konulu 29.12.2016 tarih ve 29469 sayılı yazısında, devreden muhasebe müdürlüklerinin avans, emanet, teminat gibi özellikli hesapları nasıl kapatacakları belirtilmiş, yapılan muhasebeleştirme evraklarının örneklerinin devralan muhasebe birimine gönderileceği ve devralan muhasebe biriminin söz konusu işlemlere ilişkin muhasebe kayıtlarını nasıl yapacakları detaylı olarak anlatılmış; bununla birlikte; “… 8) Devir veren muhasebe birimlerince borç artığı devreden hesapların artıkları toplamı net değer hesabına borç, borç artıkları ilgili hesaplara alacak; alacak artığı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 devreden hesapların hesapların artıkları ilgili hesaba borç, alacak artıkları toplamı ise net değer hesabına alacak kaydedilmek suretiyle hesaben devredilmesi ve muhasebe işlem fişinin ilgili nüshalarının devir alan muhasebe birimine gönderilmesi, 9) Devir veren muhasebe biriminden alınan muhasebe işlem fişindeki yevmiye kayıtlarının devir alan muhasebe birimince ters kayıt yapılmak suretiyle kayıtlara alınması, …” denilerek bilanço hesaplarının tamamına ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılması gerektiği ifade edilmiştir. Buna göre, 2016 yönetim döneminden her türlü taşınır, taşınmaz ile borç ve alacaklar, hak ve yükümlülükler, yazı ve elektronik ortamdaki her türlü kayıt ve dokümanlar ile mevcut sözleşme yükümlülükleri devralınarak, 2017 yılında kamu tüzel kişiliğini haiz ve özel bütçeli bir idare olarak faaliyetlerine başlayan Başkanlığın, devralınan söz konusu varlık, yükümlülük borç ve alacaklarına ilişkin muhasebe kayıtlarının gerekli envanter işlemlerinin yapılarak 1 nolu açılış fişinde eksiksiz yer alması gerekmektedir. Yapılan incelemede, banka hesapları ile teminat ve emanetlerin devralındığı ancak bilançonun aktif kısmında yer alan hesap gruplarından 12 faaliyet alacakları, 140 hesabında izlenen alacaklar, 15 hesap grubunda izlenen taşınırlar, 25 grubunda izlenen duran varlıkların devralınmadığı ve dolayısıyla Ordu YİKOB’un başlangıç sermayesinin belli olmadığı, Başkanlığın açılış kaydının gerçeğe uygun yapılmadığı ve dolayısıyla açılış bilançosunun oluşturulamadığı anlaşılmıştır. Belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar çerçevesinde, İdareye ait her türlü taşınır, taşınmaz ile borç ve alacakların, hak ve yükümlülüklerin yazı ve elektronik ortamdaki her türlü gerekli kayıt ve dokümanlar ile mevcut sözleşme yükümlülüklerinin dönemsellik kavramı ve kayıt zamanı ilkesine uygun olarak eksiksiz olarak muhasebe kayıtlarına alınmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "2017/1 no’ lu muhasebe işlem fişinde 140 hesaptaki girişlerin yapıldığı, 25 hesap grubundaki işlemlerin yapıldığı, 12 ve 15 hesapların ise Ordu Defterdarlığı Muhasebe Müdürlüğünden gelen devir dosyalarında devir bakiyesi olmadığı gözükmektedir. 2018 yılı içerisinde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına ait devir olarak gelen hesaplar için Açılış Bilançosu düzenlenecektir. " denilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Sonuç olarak Kamu idaresince söz konusu kaydın 2018 yılı içinde yapılacağının belirtilmiş olmasına karşın yıl sonu kesin mizanından yola çıkılarak oluşturulan açılış yevmiyesinin gerçekçi olarak hazırlanmamış olması, 2017 yılı mali tablolarının doğruluğunu ve güvenirliliğini zedelemektedir. BULGU 2: Ertesi Yıl Bütçesinden Karşılanmak Üzere Yapılan Maaş ve Ücret Ödemeleri İçin Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabının Kullanılmaması Ordu Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca ödemesi yapılan 15 Aralık-14 Ocak muhtar maaşlarına ilişkin olarak, bu ödemelerden 01-14 Ocak kısmına denk gelen kısmının 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabı kullanılmadan doğrudan 630 Giderler Hesabı ile giderleştirildiği görülmüştür. 08.06.2005 tarih ve 25839 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5'inci maddesinde tanımlanan “ Temel Kavramlar” arasında yer alan dönemsellik ilkesi; kamu idarelerinin faaliyetlerinin, belirli dönemlerde raporlanmasını ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanmasını ifade etmektedir. “162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabı” ile ilgili olarak Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Hesabın Niteliği” başlıklı 130’uncu maddesinde; “Bu hesap, kurumlarca mal ve hizmet alımı karşılığı olmak üzere, maddi duran varlık hesaplarını ilgilendirmeksizin yüklenicilere verilen avanslar; ertesi yıl bütçesinden karşılanmak üzere verilen personel avansları ile emanetler hesabına alınan tutarlardan ilgililerine avans olarak ödenen tutarların izlenmesi için kullanılır.”, “Hesaba İlişkin İşlemler” başlıklı 131’inci maddesinin (b) fıkrasında ise: “Ertesi yıl bütçesinden karşılanmak üzere yapılan maaş ve ücret ödemeleri

1. Aralık ayının 15 inde yapılan maaş ve ücret ödemelerinin ertesi yıl 01-14 Ocak dönemine karşılık gelen tutarları bu hesapta izlenir. Yeni mali yılda bu tutarlar, düzenlenecek ödeme emri ile bütçe giderleri hesabına aktarılır. Bu tutarlar yeni yıl bütçesi ödeneklerinden karşılanacağından, avans olarak verildiği yıldan herhangi bir ödenek devri yapılmaz.” hükümlerine yer verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda, Ordu Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 yılının Aralık ayının on beşinde yapılan maaş ve ücret ödemelerinin 2018 yılının 01-14 Ocak dönemine karşılık gelen kısmının 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabında izlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; 2018 yılı Aralık ayında yapılacak olan maaş ve ücret ödemelerinde 2019 yılının 01-14 Ocak dönemine denk gelen kısım için 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabı kullanılacaktır. " denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresinin vermiş olduğu cevapta maaş ve ücret ödemelerine ilişki kayıtların 162 nolu hesapta takip edileceği belirtilmiştir. Ancak bu kayıtlarının yapılmamış olması 2017 yılı mali tablolarının doğruluğunu ve güvenirliliğini zedelemektedir. BULGU 3: Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması ve Kıdem Tazminatları Karşılıkları Hesabının Kullanılmaması Ordu Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığında, izleyen dönemlerde ödenmesi muhtemel kıdem tazminatları için 372 Kıdem Tazminatları Karşılığı Hesabı veya 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir. 27.05.2016 tarih 29724 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete‘de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabını düzenleyen “Hesabın niteliği” başlıklı 281’inci maddesinde; “Bu hesap, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.”, “Hesabın işleyişi” başlıklı 282’nci maddesinde; “1) Hesaba ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir. a) Alacak

1. Vadeleri bir yılın altına düşen ve faaliyet dönemi içerisinde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı tutarları bu hesaba alacak, 472- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına borç kaydedilir. b) Borç

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11

1. Ödenen tazminatlar bu hesaba borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir.”, 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin düzenleme getiren ”Hesabın niteliği” başlıklı 330’uncu maddesinde; “(1) Bu hesap, ilgili mevzuatı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.” “Hesabın işleyişi” başlıklı 331’inci maddesinde; “ (1) Hesaba ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir. a) Alacak
2. Hesaplanan kıdem tazminatı karşılık tutarları bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir. b) Borç
3. Vadeleri bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıkları bu hesaba borç, 372- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedilir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır. Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere izleyen yılda ödenmesi beklenmeyen kıdem tazminatı karşılıklarının Borç ve Gider Karşılıkları Hesap grubunda yer alan 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Eğer kıdem tazminatı izleyen yılda ödenmesi gerekiyorsa dönem sonu itibariyle 472 Kıdem Tazminatı Hesabına borç, 372 Kıdem Tazminatı Hesabına alacak kaydı yapılmalıdır. Kamu idaresinde yapılan denetimlerde izleyen dönemlerde ödenmesi muhtemel olan kıdem tazminatları için herhangi bir hesaba kayıt yapılmamıştır. Yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda, kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmasının ve ilgili hesaplarda izlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "2018 yılı itibariyle Başkanlığımızda çalışan Daimi İşçiler için 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı kullanılmaya başlanmıştır" denilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Sonuç olarak Kamu idaresinin vermiş olduğu cevapta kıdem tazminatları karşılıklarının ayrılmaya başlandığı ve 372 ve 472 nolu hesaplarda takip edildiği belirtilmiştir. Ancak söz konusu kayıtların 2017 yılı içerisinde yapılmamış olması mali tablolarının doğruluğunu ve güvenirliliğini zedelemektedir. BULGU 4: Takipteki Alacaklar İçin Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının Kullanılmaması Ordu Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının 2017 yılı mali tablo ve muhasebe işlemlerinin incelenmesi neticesinde, kültür ve katkı paylarına ilişkin takipteki alacaklar için 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının kullanılmadığı; dolayısıyla takipteki alacakların mali tablolara yansıtılmadığı görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin “Faaliyet Alacakları” başlıklı 85’inci maddesinde: “12 Faaliyet alacakları (1) Bu hesap grubu, gelir olarak tahakkuk ettirilen ve bir yıl içinde tahsili öngörülen faaliyet alacakları ile verilen depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılır. (2) Faaliyet alacakları niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı 122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı 127 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı” , Yönetmeliğin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı ile ilgili düzenlemeler getiren “Hesabın niteliği” başlıklı 89'uncu maddesinde; “Bu hesap, mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen faaliyet alacaklarından takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılır.”

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Yönetmeliğin “22 Faaliyet Alacakları” hesap grubunu düzenleyen 163’üncü maddesinde ise; “(1) Bu hesap grubu, kurumca gelir olarak tahakkuk ettirilen ve bir yıldan daha uzun sürede tahsili öngörülen her türlü vergi, resim, harç gelirleri, mal veya hizmet satış gelirlerinden kaynaklanan senetli ve senetsiz alacaklar, verilen depozito ve teminatlar ile mevzuatı gereğince bir yılı aşan bir süreyle tecil veya tehir edilen alacakların izlenmesi için kullanılır. (2) Bu grupta yer alan tutarlardan vadesi bir yılın altına inenler, dönen varlıklar ana hesap grubu içerisindeki ilgili hesaplara aktarılır. Faaliyet alacakları niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 222 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı 227 Diğer Faaliyet Alacakları Hesabı” denilmektedir. Söz konusu alacak hesaplarının gelirlerin tahakkuk ettirilmesinde ve tahsili öngörülen faaliyet alacakları ile verilen depozito ve teminatların izlenmesi amacıyla kullanılmaları gerekmektedir. Geçmiş yıllar dahil olmak üzere 2017 yılında 7.393.483,54 TL’lik katkı payı tutarının kamu idaresince takipli alacaklar hesabına alınmadığı, sadece tahsilat yapıldığında 600 Gelirler Hesabına gelir olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. Başkanlığın ilçe belediyelerinden tahsil etmesi gereken kültür ve katkı payı tutarlarından takipli alacakları mali tablolara yansımamakta dolayısıyla kamu idaresinin alacaklı olduğu miktar tam olarak tablolarda görülmemektedir. Faaliyet alacakları hesaplarının kullanılması gerek varlık hesapları arasında yer alan alacakların ve gelirlerin takip edilmesi gerekse mali tabloların gerçek durumu yansıtması açısından önem arz etmektedir. Sonuç olarak yukarıda yapılan açıklamalar ve anılan mevzuat hükümleri çerçevesinde gelirlerin tahakkukunda ve alacakların, 121 Gelirden Takipli Alacaklar Hesabında izlenmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 veya vade yapısına bağlı olarak 22 Faaliyet Alacakları hesap grubuna ait hesapların kullanılması ve mali tablolarda gösterilmesinin gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Kültür Varlıkları Katkı Paylarında 120 hesap kullanılmadığından 121 nolu hesapta kullanılamamıştır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu İdaresince verilen cevaba göre, Kültür Katkı Paylarına ilişkin tahakkuk kayıtlarının yapılmamış olması, 121 nolu hesabının kullanımını da etkilemektedir. Dolayısıyla söz konusu kayıtların girilmemiş olması mali tabloların doğruluğunu ve güvenirliğini zedelemektedir. Kültür katkı payları alacaklarının 120 ve 121 hesapta takip edilmesi gerekmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının Denetim Görüşünün Dayanakları bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Banka Hesapları Arasındaki Aktarmalarda Diğer Hazır Değerler Hesabı ve Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının Kullanılmaması Banka hesaplarının incelemesi neticesinde, hesaplar arasındaki para aktarımlarında 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı ve 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının kullanılmadığı görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 102 Banka Hesabı ile ilgili düzenlemeler getiren “Hesabın İşleyişi” başlıklı 57’nci maddesinde 102 Banka Hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları nasıl yapılacağı gösterilmiştir. Yönetmeliğin 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının “Hesabın Niteliği” başlıklı 58’inci maddesinde de bu hesabın, kurumun bankadan çekle veya gönderme emri ile yaptıracakları ödeme ve göndermelerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Yine aynı yönetmeliğin 108 Diğer Hazır Değerler Hesabını düzenleyen “Hesabın Niteliği” başlıklı 70’inci maddesinde de bu hesabın, hazır değerler hesap grubunda sayılan hesaplar içerisinde tanımlanmayan ve niteliği

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 itibariyle bu grupta izlenmesi gereken diğer değerlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. “Hesabın İşleyişi” başlıklı 60’ıncı maddesinde de 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtlarının nasıl yapılacağı gösterilmiştir. Buna göre, muhasebe birimlerine ait ulusal para birimi cinsinden banka hesapları arasındaki para aktarımı için bankaya verilen talimatların 108 Diğer Hazır Değerler Hesabına borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydedilmesi gerekmektedir. Aynı şekilde, muhasebe birimlerine ait banka hesapları arasındaki para aktarımı için bankaya verilen talimatlardan yerine getirilenler 108 Diğer Hazır Değerler Hesabına ve 102 Banka Hesabına alacak, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına ve 102 Banka Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir. Mali tablolarının doğruluğu ve güvenirliliği açısından hesaplar arası aktarımlarda 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı ile 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının kullanılmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “2018 yılı itibariyle hesaplar arası para aktarımlarında 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı ve 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı kullanılmaya başlanmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak kamu idaresince bulgu konusu edilen hususa ilişkin herhangi bir itirazda bulunulmamış ve bulguda tespit edilen hususlar doğrultusunda düzeltme işlemlerinin yapılacağı belirtilmiş olsa da; söz konusu hesaplar arası aktarmalarda "108 Diğer Hazır Değerler Hesabı " ile "103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı"nın kullanılmamış olması nedeniyle Ordu Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 yılı mali tablolarının 10-Hazır Değerler hesap grubuna ilişkin tam ve doğru bilgi vermediği düşünülmektedir. BULGU 2: Taahhüt Kartının Tutulmaması ve Taahhüt Hesaplarının Kullanılmaması Ordu Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı mali tabloları incelendiğinde taahhüt hesaplarının kullanılmadığı ve taahhüt kartının tutulmadığı görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 92 Taahhüt Hesapları grubuna ilişkin işlemler ile ilgili düzenlemeler getiren 449’uncu maddesinde taahhüt kartı kayıtları şu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 şekilde ifade edilmektedir: “İhale mevzuatına göre, ihale işlemleri tamamlanarak mal ve hizmet alımı ve yapım işleri için yapılan sözleşmelere ilişkin olarak hazırlanan ihale dosyasının iki nüshası düzenlenecek ilk hakedişle birlikte muhasebe birimine verilir. Muhasebe birimince bu sözleşmelere dayanılarak taahhüt tutarı, taahhüt kartına yazılır ve gider taahhütleri hesabına kaydedilir. … Gerek bir mali yıl içinde, gerekse ertesi yıl veya yıllara geçerli olarak yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütler, bunlara yapılan ilaveler ve fiyat farkı tutarları ile taahhüdün yerine getirilmesi dolayısıyla nakden veya mahsuben yapılan hakediş ödemeleri ve bu ödemelerden yapılan kesintiler, taahhüt tutarından yapılan eksiltmeler, kısmen veya tamamen bozulan sözleşmelere ilişkin taahhütler ve diğer bilgiler “Taahhüt Kartı”na (Örnek: 66) kaydedilir. … Bu kartlar, sözleşmenin imzalanmasından itibaren en geç üç iş günü içinde ilgili tahakkuk dairesi tarafından muhasebe birimine gönderilir ve bu kartlardan yararlanılarak gider taahhütlerine ilişkin gerekli kayıtlar yapılır. Gider taahhütleri kayıtlarının yapıldığı muhasebe işlem fişine taahhüt kartının onaylı bir örneği eklenir.” Ayrıca 920 Gider Taahhütleri hesabı ile ilgili düzenlemeler getiren “Hesabın niteliği” başlıklı 450 ve “Hesabın işleyişi” başlıklı 451’inci maddelerinde ise girişilen taahhüt tutarları ile bunlara ilave edilen her türlü taahhüt artışının 920 Gider Taahhütleri Hesabına borç, 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Yapılan incelemelerde sözleşmesi imzalanan ihaleler için taahhüt kartlarının tutulmadığı ve ayrıca 920-Gider Taahhütleri Hesabı ve 921-Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir. Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda, girişilen her taahhüt için ayrı taahhüt kartının açılmasının ve ilgili hesaplarda takibinin sağlanmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “2018 yılı itibariyle 920 Gider Taahhütleri hesabı ve 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı kullanılmaya başlanmıştır” denilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 Sonuç olarak kamu idaresince bulgu konusu edilen taahhüt hesaplarının kullanılmaması hususuna ilişkin herhangi bir itirazda bulunulmamış ve bulguda tespit edilen hususlar doğrultusunda düzeltme işlemlerinin yapılacağı belirtilmiş olsa da; taahhüt kartının tutulmaması hususuna ilişkin bir değerlendirmede bulunulmamıştır. Oysaki Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 92 Taahhüt Hesapları grubuna ilişkin işlemler ile ilgili düzenlemeler getiren 449’uncu maddesinde; taahhüt kartıyla ilgili kayıtların nasıl yapılacağı ifade edilmektedir. Söz konusu düzenlemeler çerçevesinde idare tarafından ihale işlemleri tamamlanarak mal ve hizmet alımı ve yapım işleri için yapılan sözleşmelere ilişkin olarak taahhüt kartlarının eksiksiz tutulması gerekmektedir. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 3: Özel Maliyetler Hesabının Yanlış Kullanılması Ordu Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığında 264 Özel Maliyetler Hesabının niteliğine uygun olarak kullanılmadığı görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin Özel Maliyetler Hesabının niteliğinin açıklandığı 212’nci maddesinde; “Bu hesap, kiralanan gayrimenkullerin geliştirilmesi veya ekonomik değerinin sürekli olarak artırılması amacıyla yapılan giderler ile bu gayrimenkullerin kullanılması için yapılıp, kira süresinin sonunda mal sahibine bırakılacak olan varlıkların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Mevzuat hükmünden de anlaşılacağı üzere 264 Özel Maliyetler Hesabının kullanımı için kiralanan bir gayrimenkul ve gayrimenkule ekonomik değerini artıracak bir harcama yapılması gerekmektedir. Ancak yevmiye defteri üzerinde yapılan incelemede, ilgili hesabın daha önceki yıllarda açıldığı ve daha sonra kapatılmadığı görülmektedir. 264 Özel Maliyetler Hesabının açılışındaki muhasebe fişi açıklama kısmına “ Personele Maaş Ödenmediği İçin Toplu İcra Devir Girişi” olarak yazılmıştır. Dolayısıyla söz konusu gider özel maliyetler hesabının konusu değildir. Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda kiralanan gayrimenkullere ekonomik değer katan harcamalar dışındaki işlemlerin 264 Özel Maliyetler Hesabında takip edilmesinin uygun olmadığı düşünülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 Kamu idaresi cevabında; “264 Özel Maliyetler Hesabı 2016 yılı sonunda hesaplara alınmış, 2018 yılında gerekli incelemeler yapılıp, yersiz tutarlar hesaplardan çıkarılacaktır, sonraki uygulamalarda hesabın niteliği dışında kullanılmayacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak kamu idaresince bulgu konusu hususa herhangi bir itirazda bulunulmamış ve bulguda tespit edilen hususlar doğrultusunda düzeltme işlemlerinin yapılmaya başlandığı belirtilmiş olsa da, 264 Özel Maliyetler Hesabının yanlış kullanılmış olması nedeniyle Ordu Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 yılı mali tablolarının 26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar hesap grubuna ilişkin tam ve doğru bilgi vermediği düşünülmektedir. BULGU 4: Vadeli Mevduat Hesaplarından Yapılan Gelir Vergisi Kesintilerinin Muhasebe Kayıtlarında Görünmemesi Ordu Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının vadeli mevduat hesaplarına işletilen faiz tutarlarının, gelir vergisi kesintisi yapıldıktan sonraki net tutarlarının muhasebe kayıtlarına alındığı, kesintinin ise kayıtlarda görünmediği tespit edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 6’ncı maddesine göre; kamu idarelerinin faaliyetlerine ilişkin gelir ve gider işlemleri, tahakkuk esasına dayalı olarak gelir ve gider hesaplarında izlenir. Gelir ve gider hesapları, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri gereği tahakkuk eden her türlü gelir ve giderin kaydına mahsustur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 102 Banka Hesabı ile ilgili düzenlemeler getiren “Hesabın İşleyişi” başlıklı 57’nci maddesinin a/6 fıkrasına göre, muhasebe birimlerinin hesaplarının bulunduğu bankalarca tahakkuk ettirilerek banka hesabına aktarılan faiz tutarları bu hesaba, tevkifat tutarları 630 Giderler Hesabına borç, faiz tutarının içinde bulunulan aya ait kısmı 600 Gelirler Hesabına, geçmiş aylara ait kısmı 181 Gelir Tahakkukları Hesabına alacak kaydedilir. Banka hesabına aktarılan tutarın tamamı aynı zamanda 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç, 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir. Genel Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 39’uncu maddesinde yer alan “Gayrisafilik İlkesi” başlıklı muhasebe ilkesinde; “Gelir ve giderler herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedilir.” denilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 İdarece uygulanan bu yöntem bütçenin gayrisafilik ilkesi ile de bağdaşmamaktadır. Bilindiği üzere gayrisafilik ilkesi, bütçede yer alan tüm gelir ve giderlerin brüt olarak kaydedilmesini, gelir ve giderlerin birbirinden mahsup edilmeden kayıtlara geçirilmesini ifade eder. Sonuç olarak bütçede meydana gelen bütün hareketlerin muhasebe kayıtlarında yer alması gerektiğinden, yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümleri doğrultusunda, elde edilen faiz gelirlerinin idare tarafından önce brüt olarak gelirler hesabında kaydedilmesinin, bu gelir nedeniyle doğan vergi giderinin giderler hesabında ayrıca gösterilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “2018 yılı itibariyle Vadeli Mevduat Hesaplarından Yapılan Gelir Vergisi Kesintileri 630 hesapta kullanılmaya başlanmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak kamu idaresince bulgu konusu hususa herhangi bir itirazda bulunulmamış ve bulguda tespit edilen hususlar doğrultusunda düzeltme işlemlerinin yapılmaya başlandığı belirtilmiş olsa da, vadeli mevduat hesaplarından yapılan gelir vergisi kesintilerinin mevzuata uygun kaydedilmemesi nedeniyle Ordu Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 yılı mali tablolarındaki 102 Banka Hesabı, 630 Giderler Hesabı, 600 Gelirler Hesabı, 181 Gelir Tahakkukları Hesabının tam ve doğru bilgi vermediği düşünülmektedir. BULGU 5: Kültür Varlıkları Katkı Paylarının Tahakkuk Kayıtlarının Yapılmaması Ordu Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının mali tablo ve muhasebe kayıtları ile kültür ve taşınmaz varlıklarının korunmasına ait katkı payı işlemlerinin incelenmesi neticesinde; Belediyelerce katkı payı olarak tahsil olunan tutarların YİKOB’a bildirilmesi sonrası tahakkuk esaslı muhasebe gereği yapılması gereken tahakkuk kayıtlarının yapılmadığı ve bu payların banka hesabına yatırılmasıyla birlikte emanet hesaplarında izlendiği tespit edilmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz Kültür Varlıklarının Onarımına Yardım Sağlanması ve Katkı Payı” başlıklı 12’nci maddesinde katkı payına ilişkin düzenleme getirilmiş olup, 6360 Sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 Yapılmasına Dair Kanun’un “Çeşitli Hükümler” başlıklı 3’üncü maddesi ile de belediyelerce tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payının Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca takip edilmesi ve kullanılması gerektiği açıklanmıştır. Öte yandan, söz konusu tutarların takip ve tahsil işlemleri ile gelir kayıtlarının nasıl yapılacağı Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinde açıkça düzenlenmiştir. Yönetmeliğin 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına ilişkin işlemleri düzenleyen “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 87’nci maddesinde; “a) Gelirlerden alacakların tahakkuk işlemleri

1. İlgili servislerce tahakkuk bordroları ile ya da tahakkuk fişleri ile muhasebe birimine bildirilen gelirlerden alacak tahakkukları, düzenlenecek muhasebe işlem fişiyle ilgili hesaplara alınarak tahakkuk kayıtları yapılır. Gün içindeki gelirlerden alacak tahakkukları gün sonuna kadar muhasebe servisine bildirilir. İlgili mevzuatı uyarınca diğer kamu idarelerinden alınması gereken yardımlar, paylar veya benzeri gelirler ile nakden alınacak hasılat ve kâr payları tahakkuk ettiğinde gelirlerden alacaklar hesabına kaydedilir. Bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tahsili gereken tutarlar bu hesaba, içinde bulunulan dönemi takip eden dönemlerde tahsili gereken tutarlar ise duran varlıklar ana hesap grubunda yer alan gelirlerden alacaklar hesabına kaydedilerek izlenir. Duran varlıklar ana hesap grubunda yer alan gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonlarında vadesi bir yılın altına inenler bu hesaba aktarılır. Nitelikleri itibarıyla tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak yapılan tahsilatlar, bu hesapla ilişkilendirilmez.” denilmektedir. Belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca belediyelerin emlak vergisi gelirlerinden taşınmaz kültür varlıklarının korumasına katkı payı adı altında toplanan tutarların muhasebeleştirilmesi işlemlerinde, belediyelerden bildirimler geldiğinde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ve 600 Gelirler Hesabının kullanılarak tahakkuk kaydının yapılması, katkı payı banka hesabına yattığında ise 102 Banka Hesabı ve 333 Emanetler Hesabının kullanılması gerekmektedir. Gelir ve giderlerin tahakkuk ettirildikleri yılın hesaplarında gösterilmesi, bütçe işlemlerinin ise nakit esasında muhasebeleştirilmesi tahakkuk esaslı muhasebe sisteminin gereğidir. Ancak uygulamada belediyelerce katkı payı olarak tahsil olunan tutarların Başkanlığa

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 bildirilmesi sonrası tahakkuk esaslı muhasebe gereği yapılması gereken tahakkuk kayıtlarının yapılmadığı payların banka hesabına yatırılmasıyla birlikte emanet hesaplarında izlendiği görülmüştür. Sonuç olarak, belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca belediyelerin emlak vergisi gelirlerinden taşınmaz kültür varlıklarının korumasına katkı payı adı altında toplanarak Başkanlığın emanet hesabında izlenen tutarların temel muhasebe kavramlarına uygun olarak, tahakkuk kayıtlarının yapılması, böylece yılı itibariyle kuruma yatırılması gereken toplam katkı payı tutarı ile yatırılan tutarların karşılaştırılmasının sağlanması gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “6360 sayılı Kanununun Çeşitli Hükümler Kısmının, 3. Maddesinin 3. Bendinde “21/7/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 12 nci maddesi kapsamında il özel idarelerince kullanılan haklar ve yetkiler ile yürütülen görevler, il özel idaresi bulunmayan illerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca kullanılır ve yürütülür. Bahsedilen kanun hükmü uyarınca toplanan taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı tutarları, defterdarlıklar bünyesinde açılan emanet hesaplarına aktarılır.” Yine 2863 sayılı Kanunun 12. Maddesinde, değişik yedinci fıkrasında “ Tahsil edilen İl Özel İdaresi tarafından özel hesapta toplanır” hükmü bulunmaktadır. Ayrıca Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmeliğin 4. Maddesinin, f bendinde “Katkı payı hesabı: İl Özel İdarelerince bu amaçla açılacak banka hesabı ile Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları için Defterdarlık bünyesinde açılan emanet hesabını” ifade etmektedir. Bu bağlamda Kültür Katkı Payları özel hesapta ve emanet hesapta izlendiğinde bütçe hesapları ile ilişkilendirilmeden muhasebe kayıtları yapılmaktadır. Kültür katkı payı tahsilinde 102 Bankalar hesabı borç, 333 Emanetler Hesabı ise alacak olarak kullanılmaktadır.” denilmektedir. Sonuç olarak kamu idaresi cevabında özetle, kültür varlıkları katkı paylarının tahsilatında yapılacak kayıtlar belirtilmiştir. Ancak bulguda bahsedilen, tahsilat süreci değil gelirin tahakkuk sürecidir. Tahakkuk süreci, belediyeler tarafından kültür varlıkları katkı paylarının bildirimi yapıldığında 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ve 600 Gelirler Hesabına kaydın yapılmasını içeren süreçtir. Tahakkuk esaslı muhasebe gereği söz konusu tutarların

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 takip ve tahsil işlemleri ile gelir kayıtlarının nasıl yapılacağı Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına ilişkin işlemleri düzenleyen “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 87’nci maddesinde açıklanmıştır. Ayrıca Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 03.04.2017 tarih ve 3296 sayılı yazısında YİKOB' ların 674 sayılı KHK ile tüzel kişiliği haiz özel bütçeli kuruluş oldukları gerekçesiyle kültür katkı paylarının emanet hesapta izlenmesi yerine artık bütçe geliri olarak kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu durumda kültür katkı paylarının emanet hesap yerine bütçe gelirleri hesabında izlenilmesi ve dolayısıyla tahakkuk kayıtlarının yapılması zorunlu hale gelmiştir. Kültür varlıkları katkı paylarının tahakkuk kayıtlarının yapılmaması sonucu Ordu Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 yılı mali tablolarının 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ve 600 Gelirler Hesabına ilişkin tam ve doğru bilgi vermediği düşünülmektedir. BULGU 6: 4734 sayılı Kanun’un 22/d Maddesi Kapsamında Yapılan Doğrudan Temin Alımlarında Yasaklılık Kontrolünün Yapılmaması Doğrudan temin usulüyle gerçekleştirilen alımlarda kurumun internet sayfasından ilgili gerçek veya tüzel kişinin yasaklı olup olmadığına ilişkin kontrolün yapılmadığı görülmüştür. Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İdareler Tarafından EKAP Üzerinden Gerçekleştirilecek İşlemler” başlıklı 30’uncu maddesinin 5’inci fıkrasının 4’üncü bendinde “4734 sayılı Kanunun 22 nci maddesi uyarınca doğrudan temin yoluyla alım yapılması halinde alım yapılacak kişi ya da firmanın ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı teyit ettirilmeyecektir. Ancak, anılan Kanunun 22 nci maddesinin (d) bendinde belirtilen parasal limit dahilinde yapılan alımlarda, alım yapılacak gerçek veya tüzel kişinin Kurumun internet sayfasındaki yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve yasaklı olduğunun belirlenmesi durumunda, söz konusu kişiden alım yapılmaması gerekmektedir.” açıklaması yer almaktadır. Yukarıda ayrıntısı belirtildiği üzere, 4734 sayılı Kanun’un 22/d maddesi uyarınca doğrudan temin yoluyla alım yapılması halinde alım yapılacak kişi ya da firmanın ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı teyit ettirilmeyecektir, ancak alım yapılacak gerçek veya

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 tüzel kişinin Kamu İhale Kurumunun internet sayfasındaki yasaklılar listesinde bulunup bulunmadığının kontrol edilmesi ve yasaklı olduğunun belirlenmesi durumunda söz konusu kişiden alım yapılmaması gerekmektedir. Ordu Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığında belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde doğrudan temin usulü ile gerçekleştirilen alımlarda Kamu İhale Kurumunun internet sayfasından yasaklılık teyidinin yapılmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “4734 Sayılı Kanununun 22/d maddesi Kapsamında doğrudan temin usulü ile gerçekleştirdiği alımlarda Kamu İhale Kurumunun internet sayfasından yasaklılık teyidi yapılmakta olup, bu konuda alım evraklarına teyidin yapıldığına dair not düşülmemekteydi. Bu hususta teyit yapıldığına dair “Yasaklılık Teyidi Yapılmıştır” kaşesi piyasa fiyat araştırma tutanaklarına basılmak suretiyle alım dosyası tamamlanmaya başlanmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak kamu idaresinin vermiş olduğu cevapta yasaklılık teyidinin yapıldığına ilişkin herhangi bir belge ve bilgi sunulamamıştır. Dolayısıyla 22/d kapsamında yapılan tüm alımlarda mevzuatın öngördüğü şekilde yasaklılık teyidinin yapılmasının uygun olacağı düşünülmektedir. BULGU 7: Anahtar Teslim Yapım İşlerinde Yersiz İş Artışlarına Gidilmesi Ordu Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca yapılan anahtar teslim yapım işi ihalelerinde iş artışları ve dolayısıyla süre uzatımlarının istisnai olması gerekirken olağan hale geldiği görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanun’un “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde; “Bu Kanunun uygulanmasında; Ön proje: Belli bir yapının kesin ihtiyaç programına göre; gerekli arazi ve zemin araştırmaları yapılmadan, bilgilerin halihazır haritalardan alındığı, çevresel etki değerlendirme ve fizibilite raporları dahil elde edilen verilere dayanılarak hazırlanan plân, kesit, görünüş ve profillerin belirtildiği bir veya birkaç çözümü içeren projeyi, Kesin proje: Belli bir yapının onaylanmış ön projesine göre; mümkün olan arazi ve zemin araştırmaları yapılmış olan, yapı elemanlarının ölçülendirilip boyutlandırıldığı, inşaat

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 sistem ve gereçleri ile teknik özelliklerinin belirtildiği projeyi, Uygulama projesi: Belli bir yapının onaylanmış kesin projesine göre yapının her türlü ayrıntısının belirtildiği projeyi, … İfade eder.”, “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin c bendinde ise; “Yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz. İhale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Uygulama projesi bulunan yapım işlerinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılması zorunludur. Ancak, doğal afetler nedeniyle uygulama projesi yapılması için yeterli süre bulunmayan yapım işlerinde ön veya kesin proje üzerinden, her türlü onarım işleri ile işin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etütleri gerekmesi veya uygulamada imar ve güzergâh değişikliklerinin muhtemel olması nedenleriyle ihaleden önce uygulama projesi yapılamayan, bina işleri hariç, yapım işlerinde ise kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Bu işlerin uygulama projesi yapılabilen kısımlar için anahtar teslimi götürü bedel, uygulama projesi yapılamayan kısımlarda ise her bir kalem iş için birim fiyat teklif almak suretiyle ihale yapılabilir. Arsa temini, mülkiyet ve kamulaştırma işlemlerinin tamamlanması şartı, baraj ve büyük sulama, içmesuyu isale hattı, enerji nakil hattı, trafo, trafo merkezleri, şalt tesisleri, kaptajlar, su depoları, karayolu, liman ve havaalanı, demiryolu, petrol ve doğalgaz boru hattı projelerinde aranmaz. …” şeklinde düzenlemeler getirilmiştir. Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde: “Anahtar teslimi götürü bedel sözleşme: Uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden yapılan sözleşmeyi, ifade eder”,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 Aynı Şartnamenin “Sözleşme kapsamında yaptırılabilecek ilave işler, iş eksilişi ve işin tasfiyesi” başlıklı 21’inci maddesinde ise; “Yapım sözleşmelerinde, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işin; a) Sözleşmeye esas proje içinde kalması, b) İdareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması, şartlarıyla, anahtar teslimi götürü bedel ihale edilen yapım işlerinde sözleşme bedelinin % 10’una, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilen yapım işleri sözleşmelerinde ise % 20’sine kadar oran dahilinde, süre hariç sözleşme ve ihale dokümanındaki hükümler çerçevesinde aynı yükleniciye yaptırılabilir.” denilmektedir. Yukarıda ifade edildiği üzere öngörülmeyen durumlardan kasıt, uygulama projesinin 4734 sayılı Kanunun 4’üncü maddesinde tanımlanan nitelik ve kesinlikte olması ve bu projeye uygun şekilde teknik şartnameler ve mahal listelerinin hazırlanmasına rağmen yeni teknoloji ve gereksinimlerin zaruri kıldığı imalatların ilave işler olarak değerlendirilmesidir. Öte yandan YİGŞ’in 12’nci maddesinin 4’üncü fıkrasında; “İdare sözleşme konusu işlerle ilgili proje vb. teknik belgelerde, değişiklik yapılmaksızın işin tamamlanmasının fiilen imkansız olduğu hallerde, işin sözleşmede belirtilen niteliğine uygun bir şekilde tamamlanmasını sağlayacak şekilde gerekli değişiklikleri yapmaya yetkilidir.” hükmü yer almaktadır. Bu düzenleme ile proje değişikliği şarta bağlanmış ve işin sözleşmesinde belirtilen niteliğine uygun olarak tamamlanması gereği ifade edilmiştir. Dolayısıyla, işin tamamlanması için elzem olmayan, idarenin subjektif beğeni ve tercihine dayalı olan değişiklikler kısıtlanmıştır. Çoğu yapım işinde iş artışına gidilmiş olması anahtar teslim yapım işinin temel mantığına uygun düşmemektedir. Zira bu tip ihalelerde yüklenici uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için bedel teklif eder ve bu halde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 işin nasıl ne zaman ne şekilde yapılacağı ve tutarı en başından bellidir. Kaldı ki 4734 sayılı Kanunun 62/c maddesi ile uygulama projesi bulunan yapım işlerinde anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılması zorunlu tutulmuş, ancak, işin yapımı sırasında belli aşamalarda arazi ve zemin etütleri gerektirmesi sebebiyle ihaleden önce uygulama projesi yapılamayan yapım işlerinde (bina işleri hariç) kesin proje ile ihaleye çıkılabileceği belirtilmiştir. Bina işlerinin; anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihalesinin zorunlu tutulmasının sebebi ise, ihale öncesinde ortaya konulan teknik şartların ve uygulama projesinin değişikliğe uğraması ihtimalinin olmayacağı düşüncesidir. Yukarıda bahsi geçen hükümler gereği uygulama projelerinin ihale öncesinde yeterli ve güvenilir etütlere dayandırılarak her türlü ayrıntıyı gösterip, uygulama sırasında herhangi bir değişikliğe maruz bırakmayacak şekilde hazırlanmasının ve iş artışlarının öngörülemeyen durumlar halinde istisnai olarak kullanılmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Bulguda da bahsedildiği üzere Anahtar Teslim Götürü Bedel İhalelerde “Uygulama Projesi” ile ihaleye çıkılmakta ve normal şartlarda herhangi bir iş artış veya eksilişine gidilmeden işin bitirilmesi planlanmaktadır. Ancak incelenen dosyaların çoğunluğunun 2015/30878 ihale kayıt numarası ile ihale edilerek DOME-PARTNERS Müşavirlik firmasıyla Milli Eğitim Bakanlığı İnşaat ve Emlak Dairesi Başkanlığı arasında imzalanan sözleşme “ 8. Grup İllerde ( Erzurum, Ordu, Samsun, Trabzon) Yapılacak Olan Eğitim Kurumları ve Hizmet Binaları İnşaat Öncesi, İnşaat Aşaması ve İnşaat Sonrası Danışmanlık Hizmetleri İşi” kapsamında yapılmakta olduğu görülmektedir. Milli Eğitim Bakanlığı İnşaat ve Emlak Dairesi Başkanlığı ile Danışman firma arasında imzalanan sözleşme ve sözleşme eki olan Özel İdare ve Teknik Şartnamenin 2.2.2 maddesinde; “2.2.2) Malzeme, her türlü imalat, kalite ve inşaat kontrollüğünü yapacak, zorunlu nedenlerle uygulama sırasında gerekebilecek değişiklikler nedeniyle tadilat projelerinin hazırlayacak ve teknik danışmanlık hizmetleri ile eğitim kurumları inşaatlarının yüklenici hakedişlerini düzenleyerek İdare onayına sunacak, tamamlanan inşaatların mevzuatı dâhilinde geçici ve kesin kabullerinin yapılmasını sağlayacaktır. Denetiminde yapılan işlerden ve yapılması gerektiği halde yapılmayan işlerden işin yüklenicisi ile birlikte on beş yıllık sürede müteselsilsen sorumludur. “ denilmektedir. Sözleşme kapsamında yapılacak işlere müdahale

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 “Danışman” firmanın sorumluluğuna da müdahale şeklinde de olacağı için bariz hatalar dışında müdahale edilmemiştir. İdaremiz kontrolünde tarafımızdan hazırlanan ve uygulanan projelerde zaman zaman yapılan değişiklikler ise, uygulama projesi aşamasında ki uzun süreçten sonra kullanıcı değişimiyle birlikte gelişen/değişen talepler veya uygulama projesine zorunlu müdahale şeklinde olmakta ve ekli listede de görüleceği üzere lojmanlar hariç % 1-2 ler mertebesinde kalmaktadır. İdaremizce kanunun bu hükmüne azami dikkat edilmekle birlikte, uygulama projesinde yapımı öngörülmeyen; ancak güncel şartlara göre ufak dokunuşlar ile yapıya değer katacak olan bazı değişiklerde kamu yararı gözetilerek yapılmaktadır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında özetle, iş artışlarının çoğunlukla Milli Eğitim Bakanlığının müşavir firma ile yaptırmış olduğu okul inşaatlarında söz konusu olduğu, YİKOB'a ait işlerde bu oranın çok daha düşük olduğu belirtilmiştir. Ancak oransal olarak düşük olsa da büyük bütçeli işlerde (Hükümet Konağı Yapım İşi gibi) yersiz ya da keyfi denilebilecek iş artışlarına gidildiği görülmüştür. Dolayısıyla gerek müşavir firma vasıtasıyla gerekse YİKOB tarafından yapılıyor olsun her türlü yapım işi uygulama projelerinin, ihale öncesinde yeterli ve güvenilir etütlere dayandırılarak her türlü ayrıntıyı gösterip, uygulama sırasında herhangi bir değişikliğe maruz bırakmayacak şekilde hazırlanmasının ve iş artışlarının öngörülemeyen durumlar halinde istisnai olarak kullanılmasının uygun olacağı düşünülmektedir. BULGU 8: Başkanlığa Tahsisli Olup Halen Kullanımda Olan Bazı Taşınmazların Başkanlık Adına Devir ve Tescillerinin Yapılmamış Olması Ordu Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının 2017 yılı mali tablo ve muhasebe işlemlerinin incelenmesi neticesinde, Ordu Valiliği Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonunun 03.06.2015 tarih 350 sayılı, 17.03.2014 tarih 106 sayılı ve 03.12.2014 tarih 288 sayılı kararlarıyla Hazineye devri yapılmış olup da Hazine tarafından Başkanlığa tahsis edilmiş olan bazı taşınmazların tescillerinin yapılmadığı görülmüştür. 674 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin 36’ncı maddesi ile 3152 Sayılı Kanuna eklenen Geçici 10’uncu maddesinin 2’nci fıkrasında; “6360 sayılı Kanunla tüzel kişiliği kaldırılan il özel idarelerine ait taşınmazlardan ilgisi nedeniyle Hazineye devredilen ancak halen başkanlığın kullanımında olan taşınmazlar,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç üç ay içinde ilgili başkanlığın talebi ve defterdarlık tarafından tapu müdürlüğüne başvurulması üzerine tapuda bu başkanlık adına devir ve tescil edilir.” hükmü yer almaktadır. Yukarıdaki hüküm doğrultusunda gerekli yazışmaların yapıldığı ancak bazı taşınmazlara ilişkin Defterdarlık ya da ilgili Mal Müdürlüğü tarafından YİKOB’un fiili kullanımında olmadığı gerekçesiyle tapuya tescil başvurusundan imtina edildiği görülmüştür. Oysa kanun koyucu fiili kullanımdan bahsetmemiştir. “Başkanlığın kullanımında olan taşınmazlar” ibaresinin Hazine tarafından YİKOB’a tahsisi yapılan tüm taşınmazları kapsadığı dolayısıyla tescillerinin Başkanlık adına yapılması gerektiği düşünülmektedir. Bu itibarla, Başkanlığa tahsis edilmiş olan bazı taşınmazların tescillerine ilişkin olarak Defterdarlık ya da ilgili Mal Müdürlüğüne tekrar yazılarak tescil işlemi talebinin yenilenmesinin, aksi halde ise dava yoluna gidilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “674 Sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile tüzel kişilik kazanan Başkanlığımıza tahsisli bütün taşınmazların devir ve tescili talep edilmişti. Söz konusu taşınmazlardan bir kısmı fiili kullanılmadığı gerekçesiyle devir ve tescili sağlanmamıştı. Söz konusu taşınmazlar Ordu Defterdarlık Milli Emlak Müdürlüğünden ve ilgili Mal Müdürlüklerinden ivedi olarak Başkanlığımız adına yeniden devir ve tescili talep edilmiştir.” denilmektedir. Sonuç olarak kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda belirtilen hususlara ilişkin gerekli işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir. Bulguya konu olan taşınmazların tescil işlemlerinin ivedi olarak yapılmasının uygun olacağı düşünülmektedir. BULGU 9: Enerji Müsaadesi Alınabilmesi İçin Elektrik Dağıtım Şirketince Yapılması Gereken Trafo Kurulumları ve Diğer İlk Yatırım Giderlerinin İdare Bütçesinden Karşılanması ve Söz Konusu Giderlerin Dağıtım Firmasından Talep Edilmemesi Ordu Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığında anahtar teslim yapım işlerinde, enerji müsaadesi alınabilmesi için elektrik dağıtım şirketince yapılması gereken trafo kurulumları ve diğer ilk yatırım giderlerinin Kurum bütçesinden ödendiği, söz konusu giderlerin dağıtım firmasından talep edilmediği görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 30.03.2013 tarih 28603 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununun “Tanımlar ve Kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde: “… e) Dağıtım şirketi, belirlenen bir bölgede elektrik dağıtımı ile iştigal eden tüzel kişiyi f) Dağıtım tesisi, iletim tesislerinin ve dağıtım gerilim seviyesinden bağlı üretim ve tüketim tesislerine ait şalt sahalarının bittiği noktadan sonraki nihayet direğinden, alçak gerilim seviyesinden bağlı tüketicilerin yapı bina giriş noktalarına kadar, bina giriş ve sayaç arası hariç, elektrik dağıtımı için teçhiz edilmiş tesis ve teçhizat ile dağıtım şirketince teçhiz edilen ya da devralınan sayaçları … ifade eder” denilmektedir. Dolayısıyla enerjinin bina giriş noktalarına kadar getirilmesi dağıtım şirketlerinin uhdesindedir. Ayrıca Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin “Bağlantı Görüşü” başlıklı 10/A maddesinde; “(1) Gerçek veya tüzel kişilerin, dağıtım sistemine bağlantı talebinin dağıtım şirketi tarafından bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde karşılanması esastır. (2) Bağlantı için yapılan başvuru, dağıtım şirketi tarafından, 4 üncü madde ile bu maddede yer alan hükümler çerçevesinde dağıtım sisteminin mevcut durumuna göre genişleme yatırımı veya yeni yatırımın gerekli olması hususları da dikkate alınarak değerlendirilir. … b) Başvuru sahibinin, bağlantı görüşünde yer verilen öngörülen bağlantı süresine/tarihine itiraz hakkı saklı olup, bu konuda Kuruma başvuru yapılabilir. Başvuru, bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde Kurum tarafından değerlendirilir. Dağıtım şirketi tarafından verilen görüşe ilişkin gerekçelerin Kurum tarafından uygun görülmemesi halinde, Kurumun belirleyeceği sürede bağlantı yapılır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 c) Başvuru sahibinin (b) bendi kapsamında haksız bulunması veya bağlantı talebinin karşılanabilmesi için dağıtım şirketi tarafından bildirilen sürenin başvuru sahibi tarafından uzun bulunması ve bağlantı talebinin dağıtım şebekesi yapılarak karşılanabilir olması halinde gerekli yatırım 21 inci madde kapsamında başvuru sahibi tarafından üstlenilebilir.” denilmiştir. Aynı Yönetmeliğin “Bağlantı Hattı” başlıklı 10/B maddesinde ise; “Kullanıcının bağlantısı için gerekli olmakla birlikte bağlantı hattı dışında kalan dağıtım tesisi kapsamındaki tesisler dağıtım şirketlerince tesis edilir. Bu kapsamdaki tesisler için 21 inci madde çerçevesinde işlem yapılabilir.” denilmektedir. Bahsi geçen Yönetmeliğin “Dağıtım Varlıkları” başlıklı 21’inci maddesinde; “(1) Üretim ve tüketim tesislerinin dağıtım sistemine bağlanabilmesi veya dağıtım sistemine bağlı üretim ve tüketim tesislerinin güç artışı taleplerinin karşılanabilmesi için, sistem kullanımı açısından kapasitenin yetersiz olması nedeniyle, genişleme yatırımı veya yeni yatırım yapılmasının gerekli olduğu hallerde, söz konusu yatırım dağıtım şirketi adına, bağlantı yapmak isteyen veya güç artışı talep eden gerçek veya tüzel kişi tarafından ilgili mevzuat kapsamındaki teknik standartlar sağlanarak yapılabilir veya finanse edilebilir. (2) Başvuru sahibinin gerekli dağıtım şebekesinin yapımını üstlenmeyi tercih etmesi durumunda; dağıtım şirketi ile başvuru sahibi arasında, ilgili dağıtım tesisine ilişkin finansman ve bağlantı koşulları gibi hususların düzenlendiği tesis yapım sözleşmesi imzalanır. Bu durumda söz konusu dağıtım tesisinin projesinin hazırlanması başvuru sahibinin sorumluluğunda olup, projenin hazırlanabilmesine ilişkin etüt için gerekli olan tüm bilgiler dağıtım şirketi tarafından sağlanır. Finansman yönteminde ise dağıtım şirketi ile başvuru sahibi arasında tesis edilecek dağıtım varlıklarının maliyetinin finanse edilmesine ilişkin koşullarının yer aldığı bir sözleşme imzalanır. Bu yöntemde proje hazırlama sorumluluğu dağıtım şirketine aittir. (3) Bu durumda gerçekleşen yatırıma ait bedel, dağıtım şirketi tarafından bağlantı görüşünde verilen bağlantı talebinin karşılanabileceği tarihteki yıl içerisinde en fazla oniki aylık eşit taksitle, yatırımı yapan veya finanse eden gerçek veya tüzel kişiye, muhataba ulaşılamaması halinde tesisin bulunduğu yerdeki en yakın banka ya da PTT şubesine, hak sahip veya sahipleri adına yatırılarak ödenir. Dağıtım tesisinin geçici kabulünün, dağıtım şirketinin bağlantıyı karşılayabileceğini öngördüğü tarihten sonra yapılması halinde ödeme

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 geçici kabulün yapıldığı tarihi takip eden yıl içerisinde söz konusu dağıtım tesisinin bulunduğu yerlere ilişkin kullanım haklarının, geri ödemenin yapılacağı yıla kadar TEDAŞ adına temin edilememiş olması halinde ise ödeme, bu hakların tamamının TEDAŞ adına temin edildiği yılı takip eden yıl içerisinde yapılır. Dağıtım şirketi ilgili dağıtım tesisini, varlık kayıtlarına ödemenin yapıldığı tarihte ekler. … (5) Bu madde hükümleri uyarınca yapılan dağıtım tesisinin geçici kabulünün yapıldığı ayı takip eden aydan itibaren, geri ödemenin yapılacağı ilk taksit tarihine kadar geri ödemesi yapılmamış tutar Tüketici Fiyat Endeksi oranında güncellenir. Vadesinde geri ödemesi yapılmamış taksitlere ilişkin tutara, vade tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümlerine göre belirlenen kanuni faiz oranı uygulanır.” denilmektedir. Mevzuat hükümlerine göre dağıtım sistemine bağlantının, dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi tarafından karşılanması esastır. Ancak mevcut durum çerçevesinde genişleme yatırımı veya yeni yatırımın söz konusu olması halinde talep sahibince dağıtım lisansı sahibi tüzel kişiye bağlantı talebinin karşılanabileceği makul süre sorulur. Başvuru sahibi tarafından sürenin uzun bulunması halinde gerekli yatırım başvuru sahibi tarafından üstlenilebilir. Bu durumda mülkiyet ve kullanım hakları ile finansman koşullarının yer aldığı bağlantı anlaşması ve tesis yapım anlaşması imzalanması gerekmektedir. Yönetmelik hükümlerine göre yapılan harcamanın, dağıtım şirketi tarafından ilgili yatırımın yapılacağı yıl içinde en fazla 12 eşit taksitle yatırımı yapan gerçek veya tüzel kişiye ödenmesi gerekmektedir. Ayrıca yapılan harcamanın geçici kabulü takip eden aydan ilk taksit ayına kadar TÜFE oranında güncellenmesi gerekmektedir. Dolayısıyla enerjinin bina giriş noktalarına kadar getirilmesi dağıtım şirketlerinin uhdesinde olmasına rağmen dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi adına bu yatırımın yapılması mevzuata göre mümkündür. Ancak bu durum istisnadır ve yukarıda açıklanan şartların gerçekleşmesi halinde yapılma imkânı vardır. İdare bütçesinden anahtar teslim proje kapsamında ihale edilerek veya iş artışı kapsamında yapılan ve yaklaşık maliyetleri ve tenzilat oranları aşağıdaki listede belirtilen okullara enerji alınabilmesi için gerekli olan trafoların ilgili dağıtım şirketince karşılanması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 gerekmesine rağmen dağıtım şirketinin ilgili yatırımı daha sonraki yıllarda gerçekleştirebileceğini bildirmesi sonucu söz konusu trafo bedelleri, okulların açılmasının gecikmemesi için İdarece karşılanmış ve ilgili müteahhitlere ödeme yapılmıştır. Ancak mevzuatın öngördüğü herhangi bir bağlantı anlaşması veya tesis yapım anlaşması yapılmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Kurum bütçesinden ödenen ve dağıtım şirketince yapılması gereken trafo kurulumları ile diğer ilk yatırım giderlerinin ilgili dağıtım şirketince karşılanması gerekmekte olup, Başkanlığın söz konusu ödemelere ilişkin tahsilat sürecini takip ederek tahsilatı sağlayacak girişimlerde bulunması gerektiği düşünülmektedir. Tablo 1: Trafo Kurulumu Yapılan İşler Kamu idaresi cevabında; “Bulguda bahsedilen trafo kurulumları ve diğer ilk yatırım giderlerinin dağıtım firmasından talebi için ilgili kuruluş YEDAŞ İl Koordinatörlüğü ile görüşme yapılmış ve bu doğrultuda tarafımıza verilen bilgiler aşağıdaki gibidir. 1-Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliğine göre 01.06.2017 tarihinden önceki dönemde dağıtım şirketi, talep edilen gücün mevcut şebekesinin kapasitesini de dikkate alarak Alçak gerilim ya da Orta gerilim (özel trafolu) seviyesinden bağlantı görüşü verme noktasında serbest idi. 01.06.2017 tarihindeki değişiklikle getirilen 10/A maddesi f bendinde belirtilen “ Meskûn mahal içinde bulunan ve bağımsız bölüm bazında kurulu gücü 160 kW’a kadar olan tarımsal sulama haricindeki kullanım yerlerine ait bağlantı talepleri, başvuru sahibi tarafından müstakil OG bağlantısı tercih edilmediği müddetçe AG’den karşılanır.” maddesine göre bu gücün üzerinde ise OG seviyesinden enerji talebi cevabı vermek dağıtım şirketinin tasarrufunda olduğu belirtilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 2-İlgili yönetmeliğin tanımlar bölümünde geçen bağlantı hattı, bağlantı noktası ile tüketim tesisinin kofrası arasındaki hat olup, yerleşim yerine göre mesafe sınırı dâhilinde kullanıcının EPDK tarafından belirlenen bedeller ile karşılamak zorunda olduğu hat kavramı getirilmiştir. 3-Dağıtım şirketi bağlantı giriş yazısında talep edilen bağlantı gücünü karşılayacak şekliyle gerekli bilgileri sunarak kullanıcıyı bağlantı anlaşmasına davet eder. Dağıtım şirketinin talep edilen kapasiteyi karşılamak için eğer bir dağıtım şebekesi yapılması gerekiyor ve bunun için gerekli bütçeyi hemen sağlamıyor ise Bağlantı Sistem Kullanım Yönetmeliği 21. Maddesi doğrultusunda kullanıcının bağlantı için gerekli olan dağıtım şebekesini yapması ya da finanse etmesi istenilir. Bu konuda anlaşma söz konusu olursa tesis sözleşmesi yapılır ve tesis sözleşmesinde geri ödeme ile ilgili hususlar belirtilir. Bu bağlamda Ordu İlinde dağıtım şirketi tarafından yapmış olduğumuz enerji taleplerine ilgili yerlerde dağıtım şirketinin, dağıtım şebekesi ile ilgili ihtiyacı bulunmadığından bu teklif tarafımıza yapılmamıştır. Bu teklif ve anlaşma yapılmadığı için de devir ve geri ödeme de olmayacağı tarafımıza ifade edilmiştir.” denilmektedir. Sonuç olarak kamu idaresi cevabının birinci kısmında; 01.06.2017 tarihinde yapılan değişiklik ile kurulu gücü 160 kW’a kadar olan kullanım yerlerine ait bağlantı taleplerinin başvuru sahibi tarafından özel olarak tercih edilmediği sürece AG’den( alçak gerilim) karşılanacağı ifade edilmiştir. Ancak yetkililerle yapılan şifahen görüşmelerde ve yapılan incelemelerde inşa edilen okulların kurulu gücünün 160 kW’ı zaten aştığı dolayısıyla orta gerilimden (özel trafolu) enerji alınmakta olduğu ifade edilmiştir. Ancak bulguda ifade edilen husus okul vb. kamu yatırımlarında özel trafo kurulumunda yapılan harcamalardır. Enerji talebine alçak gerilim seviyesinden bağlantı görüşü verilmesi ve herhangi bir trafo kurulumunun söz konusu olmadığı durumda zaten ortada bir trafo bedeli bulunmayacaktır. 30.03.2013 tarih 28603 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun “Dağıtım Faaliyeti” başlıklı 9’uncu maddesinde; “Dağıtım şirketi, lisansında belirtilen bölgedeki dağıtım sistemini elektrik enerjisi üretimi ve satışında rekabet ortamına uygun şekilde işletmek, bu tesisleri yenilemek, kapasite ikame ve artırım yatırımlarını yapmak, dağıtım sistemine bağlı ve/veya bağlanacak olan tüm dağıtım sistemi kullanıcılarına ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda eşit taraflar arasında ayrım gözetmeksizin hizmet sunmakla yükümlüdür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 Dağıtım şirketi, ilgili yönetmelik hükümleri doğrultusunda yan hizmetleri sağlamakla yükümlüdür.” denilmektedir. Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin “Bağlantı Görüşü” başlıklı 10/A maddesinin birinci fıkrasında; “Gerçek veya tüzel kişilerin, dağıtım sistemine bağlantı talebinin dağıtım şirketi tarafından bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde karşılanması esastır.” denilmektedir. Aynı maddenin 4’üncü fıkrasının (c ) bendinde ise “Başvuru sahibinin (b) bendi kapsamında haksız bulunması veya bağlantı talebinin karşılanabilmesi için dağıtım şirketi tarafından bildirilen sürenin başvuru sahibi tarafından uzun bulunması ve bağlantı talebinin dağıtım şebekesi yapılarak karşılanabilir olması halinde gerekli yatırım 21 inci madde kapsamında başvuru sahibi tarafından üstlenilebilir.” hükmü yer almaktadır. Yer verilen Kanun ve Yönetmelik hükümlerinde, dağıtım sistemine bağlantı konusunda gerekli çalışmaları yapmakla sorumlu olanın dağıtım şirketi olduğu belirtilmiştir. Ayrıca anılan Yönetmeliğin “Dağıtım varlıkları” başlıklı 21’inci maddesinde “Üretim ve tüketim tesislerinin dağıtım sistemine bağlanabilmesi veya dağıtım sistemine bağlı üretim ve tüketim tesislerinin güç artışı taleplerinin karşılanabilmesi için, sistem kullanımı açısından kapasitenin yetersiz olması nedeniyle, genişleme yatırımı veya yeni yatırım yapılmasının gerekli olduğu hallerde, söz konusu yatırım dağıtım şirketi adına, bağlantı yapmak isteyen veya güç artışı talep eden gerçek veya tüzel kişi tarafından ilgili mevzuat kapsamındaki teknik standartlar sağlanarak yapılabilir veya finanse edilebilir. Başvuru sahibinin gerekli dağıtım şebekesinin yapımını üstlenmeyi tercih etmesi durumunda; dağıtım şirketi ile başvuru sahibi arasında, ilgili dağıtım tesisine ilişkin finansman ve bağlantı koşulları gibi hususların düzenlendiği tesis yapım sözleşmesi imzalanır. … Bu durumda gerçekleşen yatırıma ait bedel, dağıtım şirketi tarafından bağlantı görüşünde verilen bağlantı talebinin karşılanabileceği tarihteki yıl içerisinde en fazla oniki aylık eşit taksitle, yatırımı yapan veya finanse eden gerçek veya tüzel kişiye, muhataba ulaşılamaması halinde tesisin bulunduğu yerdeki en yakın banka ya da PTT şubesine, hak sahip veya sahipleri adına yatırılarak ödenir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 … Bu madde hükümleri uyarınca yapılan dağıtım tesisinin geçici kabulünün yapıldığı ayı takip eden aydan itibaren, geri ödemenin yapılacağı ilk taksit tarihine kadar geri ödemesi yapılmamış tutar Tüketici Fiyat Endeksi oranında güncellenir. Vadesinde geri ödemesi yapılmamış taksitlere ilişkin tutara, vade tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümlerine göre belirlenen kanuni faiz oranı uygulanır.” hükümleri yer almaktadır. Bahsi geçen Yönetmeliğin 21’inci maddesinde özetle bağlantı talebini karşılamakla sorumlu olan dağıtım şirketinin gerekli yatırımı daha sonra yapacağını bildirmesi üzerine yatırımın başvuru sahibi tarafından dağıtım şirketi adına yapılması ve bu durumda ortaya çıkan maliyetlerin geri ödenme süreci açıklanmıştır. Kamu idaresi cevabında ise dağıtım şirketinin okul vb. yapılan alanlarda yatırıma ihtiyacı olmadığını bildirmesi üzerine tesis yapım sözleşmesinin yapılmadığı belirtilmektedir. Ancak, belirtilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar göz önüne alındığında ise dağıtım şirketince yıl içinde yatırıma ihtiyaç olmadığı ve gerekli yatırımın daha sonra yapılacağı bildirildiğinde söz konusu yatırımın dağıtım şirketi adına kamu idaresince 21’inci madde kapsamında yapılacağı açıktır. Söz konusu olan Yönetmeliğin “Dağıtım Tesisleri” başlıklı 15’inci maddesinde “Dağıtım sistemine bağlı tüketiciler açısından, bağlantı noktasından kullanım yerine kadar olan tesis ve teçhizat tüketicinin mülkiyetindedir. Bağlantı noktası dahil olmak üzere bağlantı noktasından itibaren hattın geri kalan kısmı dağıtım tesisidir.” hükmü yer almaktadır.. Madde metninde geçen “bağlantı noktası dahil olmak üzere bağlantı noktasından itibaren hattın geri kalanı dağıtım tesisidir ” ifadesine göre bağlantı noktası dağıtım tesisi kapsamına girmektedir. Dolayısıyla bağlantı noktasının mülkiyeti kamu idaresinin verdiği cevabın aksine tüketicinin mülkiyetinde değildir çünkü madde metninde açıkça bağlantı noktası dahil olmak üzere hattın geri kalan kısmının dağıtım tesisi olduğu ifade edilmektedir. Ayrıca Yönetmeliğin “Dağıtım tesisi sınırları” başlıklı 10/B maddesinin 3’üncü fıkrasında “Birinci ve ikinci fıkralarda yer verilen bağlantı hattı, tercih etmesi halinde kullanıcı tarafından tesis edilebilir. Bu durumda ilgili kullanıcı tarafından bağlantı bedeli ödenmez. Bunun tercih edilmemesi durumunda kullanıcı tarafından bağlantı bedeli ödenir ve bağlantı hattı dağıtım şirketi tarafından tesis edilir.” hükmü yer almaktadır. Söz konusu mevzuat düzenlemeleri birlikte ele alındığında bağlantı hattının kullanıcı tarafından tesis

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 edilmesi durumunda bağlantı bedeli ödenmeyeceği, bağlantı hattının dağıtım şirketi tarafından tesis edilmesi halinde ise tüketici tarafından bağlantı bedeli ödeneceği değerlendirilmektedir. Bağlantı bedeli karşılığında bağlantı tesisinin tüketici tarafından yapıldığı durumda, yukarıda yer verilen 15’inci madde hükümleri doğrultusunda giriş hücresi bedelinin dağıtım şirketinden talep edilmesi gerekmektedir. Hem bağlantı hattının tüketici tarafından tesis edildiği hem de bağlantı bedeli ödendiği durumlarda, bağlantı bedeli ve 15’inci madde kapsamında giriş hücresi bedeli dağıtım şirketinden talep edilmelidir. Milli Eğitim Bakanlığınca onaylı olan okul tip projelerinde, mahal listelerinde, yaklaşık maliyet cetvellerinde trafo tesisine ait çizimlerin, hesaplamaların ve fiyatlandırmaların yer almasının trafo tesisinin kamu idaresi tarafından yapılacağı anlamına gelmediği, mevzuat çerçevesinde hareket edilmesi gerektiği düşünülmektedir. Ayrıca denetimimiz kapsamında incelenen İstanbul Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığında, söz konusu trafo kurulumlarının dağıtım şirketi adına yapıldığı, 21’inci maddede bahsedilen tesis yapım sözleşmesinin imzalanmış ve geri ödeme sürecinin işletilmekte olduğu bilgisi alınmıştır. Sonuç olarak verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar doğrultusunda, dağıtım şirketince yapılması gereken trafo kurulumları ile diğer ilk yatırım giderlerinin ilgili dağıtım şirketince karşılanması gerekmekte olup, Başkanlığın söz konusu ödemelere ilişkin tahsilat sürecini takip ederek, tahsilatı sağlayacak girişimlerde bulunması gerektiği düşünülmektedir. BULGU 10: Görev Tahsisli Konutlara Tefrişat Kapsamında Harcama Yapılması Ordu Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca görev tahsisli bazı lojmanlara tefrişat kapsamında mal alımı yapıldığı görülmüştür. 2946 sayılı Kamu Konutları Kanunu’nun “Kamu Konut Türleri ve Konut Tahsisi” başlıklı 3’üncü maddesinde “Kamu konutları, tahsis esasına göre aşağıda belirtilen dört gruba ayrılır: a) Özel tahsisli konutlar; yönetmelikte belirlenecek temsil özelliği olan makam ve rütbe sahiplerine tahsis edilen özel nitelikli konutlardır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 b) Görev tahsisli konutlar; yönetmelikte belirlenecek makam ve rütbe sahiplerine, görevlerinin önemi ve özelliği, yetki ve sorumlulukları gereğince tahsis edilen konutlardır. …” denilerek özel tahsisli ve görev tahsisli konutların hangi makam ve rütbe sahiplerine verileceği yönetmelik ile düzenlenmiştir. Kamu Konutları Kanunu’na istinaden çıkarılan Kamu Konutları Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde özel tahsisli konutları kullanacak makam ve rütbe sahiplerinin Yönetmeliğe ekli 1 sayılı cetvel, görev tahsisli konutları kullanacak makam ve rütbe sahiplerinin ise Yönetmeliğe ekli 2 sayılı cetvelde yer alan makam ve rütbe sahiplerinin olduğu belirtilmiştir. Bahsi geçen Yönetmeliğin “Eşyalı Olarak Konut Tahsisi” başlıklı 27’nci maddesinde yer alan “Özel tahsisli konutlar ile eşyalı olarak tahsis edilecek görev tahsisli konutlarda bulundurulacak demirbaş eşya ve mefruşatın neler olacağı ve bunların özellikleri ile kullanma süreleri, personelin temsil ve görev özelliği ile konutların ihtiyaçları ve günün şartları gözönünde bulundurularak, özel tahsisli konutlar için ayrı, görev tahsisli konutlardan (3) sayılı cetvelde belirtilen makam ve rütbe sahipleri için ayrı olmak üzere, Maliye ve Gümrük Bakanlığı ile ilgili kurum ve kuruluşlarca müştereken tespit olunur. …” hükümlerine göre özel tahsisli konutlar ile Yönetmeliğe ekli (3) sayılı cetvelde belirtilen görev tahsisli konutlar için eşyalı olarak konut tahsisi yapılması gerekmektedir. Yönetmeliğe ekli cetveller incelendiğinde ise Vali Yardımcılığı makamının (2) sayılı cetvelde yer aldığı ve dolayısıyla görev tahsisli makam olarak sayıldığı görülmektedir. Yukarıda açıklanan hükümlere göre, görev tahsisli lojmanlar için tefrişat ve eşya alımının mevzuata uygun olmadığı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Başkanlığımıza gelen yazılı emirler doğrultusunda Vali Yardımcılarına tahsisli lojmanların tefrişat alımı, Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5. Maddesinin i) bendinde yer alan “Hükümet Konaklarının, Başkanlığa tahsisli binaların, lojmanların….yapım, bakım, işletme, tefrişat ve onarımını sağlamak…” hükmü gereğince yapılmıştır. 2018 yılında Kamu Konutları Kanununun ilgili hükümleri uygulanmaya başlanacaktır.” denilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 Sonuç olarak kamu idaresi cevabında Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Görev, Yetki ve Sorumlulukları ile Çalışma Usul ve Esaslarına Dair Yönetmeliğin 5’inci Maddesinin i) bendinde yer alan “Hükümet Konaklarının, Başkanlığa tahsisli binaların, lojmanların….yapım, bakım, işletme, tefrişat ve onarımını sağlamak…” hükmüne göre yapıldığı belirtilmiş olsa da lojmanların idaresi konusunda esas alınması gereken mevzuat Kamu Konutları Kanunu ve Kamu Konutları Yönetmeliğidir. Ayrıca cevapta bahsi geçen hükümde lojmanları kullanacak herhangi bir makam ve rütbe sahibine değinilmemektedir. Ayrıca kamu idaresi cevabında 2018 yılı itibariyle söz konusu uygulamaya son verileceği belirtilmiştir. Sonuç olarak Yönetmeliğe göre eşyalı olarak konut kullananlar arasında sayılmayan makam ve rütbe sahiplerine eşyalı konut tahsisi mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. BULGU 11: Projelendirme Sürecindeki Hatalar Nedeniyle Sözleşmelerin Uygulanmasında Anlaşmazlıklar Çıkması Anahtar teslim götürü bedel ile ihale edilen bazı yapım işi ihalelerinin sözleşme sonrası döneminde işin gerçekleştirilmesi sırasında, projeler arasında veya projeler ile mahal listeleri arasında çelişkiler olduğu tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce Uyulması Gereken Diğer Kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (c) bendinde; “Yapım işlerinde arsa temin edilmeden, mülkiyet, kamulaştırma ve gerekli hallerde imar işlemleri tamamlanmadan ve uygulama projeleri yapılmadan ihaleye çıkılamaz. İhale konusu yapım işinin özgün nitelikte ve karmaşık olması nedeniyle teknik ve malî özelliklerinin gerekli olan netlikte belirlenemediği durumlarda ön veya kesin proje üzerinden ihaleye çıkılabilir. Uygulama projesi bulunan yapım işlerinde anahtar teslimi götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihale yapılması zorunludur.” hükmü getirilmiştir. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 6’ncı maddesinde, yapım işlerinde uygulama projelerine istinaden işin tamamı için isteklinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden anahtar teslimi götürü bedel sözleşme düzenlenmesi, ön-kesin projelere dayalı yapım işlerinde ise birim fiyat sözleşme türünün esas alınması hükmüne yer verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39 Yapım İşleri Genel Şartnamesinin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde ise, “… Anahtar teslimi götürü bedel sözleşme: Uygulama projeleri ve bunlara ilişkin mahal listelerine dayalı olarak, işin tamamı için yüklenicinin teklif ettiği toplam bedel üzerinden yapılan sözleşmeyi, Birim fiyat sözleşme: Ön veya kesin projelere ve bunlara ilişkin mahal listeleri ile birim fiyat tariflerine dayalı olarak idarelerce hazırlanmış cetvelde yer alan her bir iş kaleminin miktarı ile yüklenici tarafından bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplamı üzerinden yapılan sözleşmeyi, … ifade eder” denilmektedir. Belirtilen mevzuat hükmüne göre yapım işi ihalesine çıkılmadan önce mülkiyet ve imar problemlerinin çözülmesi ve daha sonra ayrıntılı şekilde uygulama projesi hazırlanarak ihaleye çıkılması gerekmekte iken kamu idaresinin yapım işleri incelendiğinde imar işlemleri tamamlanmadan ihaleye çıkıldığı ve bu sebeple süre uzatımının olduğu işler mevcuttur. Yapılan bu uygulama 4734 sayılı Kanun hükümlerine ters düşmektedir. Ayrıca anahtar teslim götürü bedel teklif alınmak suretiyle ihaleye çıkılan işlerde Kanunun genel mantığına göre en önemli süreç uygulama projelerinin hazırlanması aşamasıdır. Öyle ki, yapılacak her bir imalat için ayrı bir fiyat alınmayacak iş paket halinde toplam tutara yaptırılacaktır. Bu nedenle projelerin yeterince açık ve net olması ve mahal listeleri ile uyumlu olması gerekmektedir. Proje ve mahal listesi uyumsuzlukları ilgili imalatın proje kapsamında mı yoksa iş artışı kapsamında mı yapılacağı konusunda tereddütler meydana getirmektedir. İhale aşamasında, projelerin yetersizliğinin mahal listesi ile kapatılmaya çalışılması ve mahal listesinde yer alan bazı gereksiz imalatların mevcudiyeti dolayısıyla, istekliler miktarı tam belli olmayan iş kalemleri için gerçekçi teklif verememektedir. Bunun sonucunda da İdare, 4734 sayılı Kanunun temel ilkelerinden olan rekabeti, saydamlığı, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılması şartlarını sağlayamamaktadır. Bunun yanında İdare, sözleşmenin ifa sürecinde de, yüklenici ile proje yerine mahal listesinde düzenlenen imalatların yapılması konusunda hukuki ihtilafa düşmektedir. Uygulama projeleri ile mahal listeleri arasında uyumsuzluk olduğu görüldüğünden bu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40 belgelerin daha gerçekçi ve birbirleriyle uyumlu hazırlanması gerekmektedir. Ordu YİKOB’da yapılan incelemelerde aşağıdaki çelişkilerin mevcut olduğu görülmüştür;

1. Mimari uygulama projeleri ile tip detay, mahal listesi ve yapılan işler listesi arasında bariz farkların bulunması.
2. Mimari uygulama projelerinde belirtilen pozların yetersiz kalışı veya güncel olmayışı ve yeterli uygulama detaylarının verilmeyişi.
3. Kullanılan resmi kurum fiyatlarının halen güncel kullanılan imalatlara (silikon giydirme cephe) göre yetersiz kalışı ve dolayısıyla özel fiyat oluşturma zorunluluğu doğması.
4. Statik uygulama projelerinde tip detay kullanılması ve güncel deprem yönetmeliğine uygun olmayan unsurların varlığı.
5. Mekanik projelerde bölgesel farklara (ısı değeri vb.) dikkat edilmeyişi, alt yapı belirsizliklerinin var olması.
6. Elektrik projelerinde, özellikle enerji temininde elektrik dağıtım şirketlerine bağımlı olunduğu için yaşanan sorunlar.
7. Vaziyet planları ile yerinde oluşan farklılıklardan doğan sorunlar. (Örneğin, Arsanın ölçü alınıp proje hazırlandıktan sonra uygulamaya geçişte geçen zaman içinde korunamayışı)
8. Anahtar teslim götürü bedel ihale mantığına uygun “mükemmel proje” hazırlamanın zorluk ve zaman kaybına idarelerin tahammül edememesi.
9. Su yalıtımı için temel detay projede; “Y.18.461/057b” poz numaralı “2 mm kalınlıkta, epdm esaslı, (düz tip yada sinyal tabakalı) jeomembran ile su yalıtımı yapılması” öngörülmüşken, genel mimari proje ve mahal listesinde “Y.18.461/007” poz numaralı “3 mm ve 4 mm kalınlıkta plastomer esaslı (-5 soğukta bükülmeli) polyester keçe taşıyıcılı polimer bitümlü örtüler ile iki kat su yalıtımı yapılması” imalatı görülmesi. Verilen örnekler neticesinde kamu idaresince projelendirme sürecine yeterli önem verilmediği görülmektedir. Meri mevzuat hükümlerine göre uygulama projelerinin detaylı bir şekilde açık ve net olması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 41 Bu itibarla, hem ihale hem de sözleşmelerin uygulanması sürecinde benzer sorunlarla karşılaşmamak için projelendirme sürecine daha fazla dikkat edilmesinin; projelerin birbirleri ile uyumlu olmasına ve mahal listesi ile çelişmemesine önem verilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulguda bahsedilen projelendirme sürecindeki hatalar Yapım işinin karmaşıklığına da bağlı olarak süregelen hatalar olmakla birlikte azami özen gösterilmesine çalışılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, bulguda belirtilen hususlara ilişkin gerekli işlemlerin yapılacağı ifade edilmiştir. Hem ihale hem de sözleşmelerin uygulanması sürecinde sorunlarla karşılaşmamak için projelendirme sürecine daha fazla dikkat edilmesinin; projelerin birbirleri ile uyumlu olmasına ve mahal listesi ile çelişmemesine önem verilmesi gerekmektedir. BULGU 12: Kültür Varlıkları Katkı Paylarının Ödenmemesi ya da Geç Ödenmesi Ordu Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığında, bazı belediyelerin taşınmaz kültür varlıkları katkı paylarını ödemediği veya geç ödediği görülmüştür. 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’un “Çeşitli Hükümler” başlıklı 3’üncü maddesinin 3’üncü fıkrasında yer alan; “21/07/1983 tarihli ve 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun 12 nci maddesi kapsamında il özel idarelerince kullanılan haklar ve yetkiler ile yürütülen görevler, il özel idaresi bulunmayan illerde Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca kullanılır ve yürütülür.” hükmü ile 12’nci madde gereğince il özel idaresince kullanılan haklar ve yetkiler YİKOB’lara devredilmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanun’un 12’nci maddesinde ise; “Belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununun 8 inci ve 18 inci maddeleri uyarınca mükellef hakkında tahakkuk eden emlak vergisinin % 10'u nispetinde Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 42 tahakkuk ettirilir ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edilir.” ifadesine yer verilerek ilçe belediyelerinin tahsil ettikleri emlak vergisinin %10’u oranında tutarın ayrıca kültür varlıkları katkı payı olarak tahsil olunacağı ve bu tahsil olunan miktarların tahsilatı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar YİKOB’lara bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödeneceği hüküm altına alınmıştır. Aynı maddenin devamında ise; “… Yukarıdaki hükümlere göre, taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı olarak tahsil olunan miktarlar tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenir. Tahsil ettikleri katkı payını yukarıda belirtilen süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı payları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilir. … Belediye başkanları, belediyelerin tahsil ettikleri paylardan il özel idarelerine ödemeleri gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarının, zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlamakla yükümlüdür. Ödenmeyen paylar, ilgili il özel idaresinin talebi üzerine ilgili belediyenin İller Bankasından aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek talep eden özel idareye gönderilir. …” hükümleri yer almaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, ilçe belediyeleri topladıkları taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarını takip eden ayın 10’uncu gününe kadar yatırmaları gerekmektedir. Aksi takdirde yatırılmayan paylara ilişkin olarak 6183 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda gecikme zammının uygulanacağı, ilgili maddenin devamında ifade edilmektedir. Ayrıca Belediye başkanları söz konusu payları zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlamakla yükümlüdürler. Aşağıdaki tablolardan da anlaşılacağı üzere Başkanlığın hesabına yatırılması gereken kültür katkı payları toplamı geçmiş yıllar da dâhil olmak üzere 7.393.483,54 TL’dir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 43 Sonuç olarak, bazı belediyelerin kültür varlıkları katkı paylarını ödemediği veya geç ödediği görülmektedir. Ordu Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca konunun İller Bankasına yazılması, böylece ilgili belediyelerin genel bütçe gelirlerinden söz konusu payların kesilerek YİKOB’a gönderilmesinin sağlanması uygun olacaktır. Tablo 2: 2017 Yılı Kültür Varlıkları Payı Ödeme Durumu 2017 YILI KÜLTÜR VARLIKLARI PAYI GENEL LİSTESİ S.NO BELEDİYENİN ADI TAHAKKUK TAHSİLAT KALAN 1 Altınordu Belediyesi 1.980.889,42 ₺ 1.980.889,42 ₺ 0,00 ₺ 2 Akkuş Belediyesi 65.107,77 0,00 ₺ 65.107,77 ₺ 3 Aybastı Belediyesi 79.876,86 0,00 ₺ 79.876,86 ₺ 4 Çamaş Belediyesi 10.650,86 0,00 ₺ 10.650,86 ₺ 5 Çatalpınar Belediyesi 16.329,86 0,00 ₺ 16.329,86 ₺ 6 Çaybaşı Belediyesi 16.467,09 0,00 ₺ 16.467,09 ₺ 7 Fatsa Belediyesi 535.332,30 0,00 ₺ 535.332,30 ₺ 8 Gölköy Belediyesi 57.237,07 0,00 ₺ 57.237,07 ₺ 9 Gülyalı Belediyesi 33.210,33 33.210,33 ₺ 0,00 ₺ 10 Gürgentepe Belediyesi 40.214,24 0,00 ₺ 40.214,24 ₺ 11 İkizce Belediyesi 19.862,55 0,00 ₺ 19.862,55 ₺ 12 Kabadüz Belediyesi 38.503,23 0,00 ₺ 38.503,23 ₺ 13 Kabataş Belediyesi 5.012,01 0,00 ₺ 5.012,01 ₺ 14 Korgan Belediyesi 38.437,91 0,00 ₺ 38.437,91 ₺ 15 Kumru Belediyesi 6.143,34 0,00 ₺ 6.143,34 ₺ 16 Mesudiye Belediyesi 6.036,29 5.701,12 ₺ 335,17 ₺ 17 Ulubey Belediyesi 24.999,43 24.999,43 ₺ 0,00 ₺ 18 Perşembe Belediyesi 78.799,84 78.799,84 ₺ 0,00 ₺ 19 Ünye Belediyesi 579.437,45 0,00 ₺ 579.437,45 ₺ TOPLAM 3.632.547,85 2.123.600,14 ₺ 1.508.947,71 ₺

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 44 Tablo 3: Önceki Yıllar Kültür Varlıkları Borç Durumu BELEDİYELERİN ÖNCEKİ YILLAR BORÇ LİSTESİ (Kalan Borç Miktarı) BELEDİYENİN ADI NEREDEN KESİLEREK GELDİĞİ KALAN BORÇ MİKTARI 1 Altınordu Belediyesi Borcu yoktur 0,00 ₺ 2 Akkuş Belediyesi İller Bankasına bildirilen 255.357,58 ₺ 3 Aybastı Belediyesi İller Bankasına bildirilen 365.770,09 ₺ 4 Çamaş Belediyesi İller Bankasına bildirilen 102.588,93 ₺ Vergi Dairelerince(Mal Müdürlükleri) yapılandırma yapılan 10.04.2014 öncesi 48.577,81 ₺ 5 Çatalpınar Belediyesi İller Bankasına bildirilen 103.739,48 ₺ Vergi Dairelerince(Mal Müdürlükleri) yapılandırma yapılan 10.04.2014 öncesi 26.956,38 ₺ 6 Çaybaşı Belediyesi İller Bankasına bildirilen 75.039,40 ₺ 7 Fatsa Belediyesi İller Bankasına bildirilen 2.381.093,21 ₺ Vergi Dairelerince(Mal Müdürlükleri) yapılandırma yapılan 10.04.2014 öncesi 505.453,46 ₺ 8 Gölköy Belediyesi İller Bankasına bildirilen 102.512,29 ₺ 9 Gülyalı Belediyesi Borcu yoktur 0,00 ₺ 10 Gürgentepe Belediyesi İller Bankasına bildirilen 166.039,35 ₺ 11 İkizce Belediyesi İller Bankasına bildirilen 164.736,79 ₺ 12 Kabadüz Belediyesi İller Bankasına bildirilen 145.814,17 ₺ Vergi Dairelerince(Mal Müdürlükleri) yapılandırma yapılan 10.04.2014 öncesi 23.630,89 ₺ 13 Kabataş Belediyesi İller Bankasına bildirilen 74.981,67 ₺ 14 Korgan Belediyesi İller Bankasına bildirilen 269.282,10 ₺ 15 Kumru Belediyesi İller Bankasına bildirilen 197.616,95 ₺ 16 Mesudiye Belediyesi İller Bankasına bildirilen 12.460,76 ₺ 17 Ulubey Belediyesi Borcu yoktur 0,00 ₺ 18 Perşembe Belediyesi İller Bankasına bildirilen 5.097,45 ₺ 19 Ünye Belediyesi İller Bankasına bildirilen 857.787,07 ₺ TOPLAM 5.884.535,83 ₺ Kamu idaresi cevabında; “Başkanlığımız tarafından belediyelere ait kültür katkı payı ile ilgili bildirim ve tahakkuklar düzenli olarak kullanılan program ile takip edilmektedir. Ödeme ve bildirim yapmayan belediyelere uyarı için yazı yazılmaktadır. Ödeme yapmayan belediyelerin gecikme cezaları da hesaplanarak borç tutarları İller Bankasına bildirilmektedir. İller Bankası tarafından belediyelerin bütçe gelirlerinden kesinti yapılarak Başkanlığımız Kültür Katkı Payı hesabına gönderilmektedir. Başkanlığımız tarafından, belediyelere ait

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 45 tahsilatı yapılamayan kültür katkı payı borç tutarları gecikme cezaları da hesaplanarak İller Bankasına bildirilmeye devam edilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresinin vermiş olduğu cevapta kültür katkı paylarının tahakkuk kayıtlarının yapılacağı belirtilmiştir. Ancak Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 03.04.2017 tarih ve 3296 sayılı yazısında YİKOB' ların 674 sayılı KHK ile tüzel kişiliği haiz özel bütçeli kuruluş oldukları gerekçesiyle kültür varlıkları katkı paylarının emanet hesapta izlenmesi yerine bütçe geliri olarak kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Bu durumda Belediyelerden katkı payı olarak tahsil olunan tutarların tahakkuk esaslı muhasebe sistemi gereği emanet hesapları yerine gelir hesaplarında izlenmesi gerekmektedir. 2017 yılı içerisinde tahakkuk kayıtlarının yapılmamış olması mali tablolarının doğruluğunu ve güvenirliliğini zedelemektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 46 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI BİLANÇO

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 47 FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU GİDER TOPLAMI : 35.171.834,30 GELİR TOPLAMI : 140.425.401,48 SONUÇ : 105.253.567,18

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 48

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 49

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 50

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 51

T.C. Sayıştay Başkanlığı Ordu Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 52