SAHİL GÜVENLİK KOMUTANLIĞI 2019 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2020
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1- Personel Dağılım Tablosu ........................................................................................... 4 Tablo 2- Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu ............................................. 5 Tablo 3- Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu ............................................ 5
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sahil Güvenlik Komutanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sahil Güvenlik Komutanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Sahil Güvenlik Komutanlığının adli görevleri, işlenmiş suçlarla ilgili olarak ceza muhakemesine ilişkin mevzuatta belirtilen işlemleri yapmayı ve bunlara ilişkin adli hizmetleri yerine getirmeyi kapsar. Askerî görevler; Sahil Güvenlik Komutanlığının seferberlik ve savaş hallerinde Cumhurbaşkanı kararıyla belirlenecek bölümleri ile Deniz Kuvvetleri Komutanlığı emrinde görev icra ederken kalan bölümleri ile normal görevlerine devam etmesini, ayrıca İçişleri Bakanı'nın izni ile Deniz Kuvvetleri Komutanlığınca planlanan eğitim ve tatbikatlara asli görevlerini aksatmayacak şekilde katılmasını ifade eder. 1.2.Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları İçişleri Bakanlığına bağlı olarak 2692 sayılı Kanunda belirtilen görev ve hizmetleri yapmak üzere silahlı bir genel kolluk kuvveti olan Sahil Güvenlik Komutanlığı kurulmuştur. Sahil güvenlik teşkilatı, aşağıda belirtilen merkez ve taşra teşkilatından oluşur. a) Merkez teşkilatı şunlardır:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sahil Güvenlik Komutanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 11) İstihbarat başkanlığı. 12) Plan ve prensipler başkanlığı. 13) Maliye başkanlığı. 14) Muhabere elektronik bilgi sistemleri başkanlığı. 15) Teknik başkanlık. 16) Lojistik başkanlığı. 17) Harekât başkanlığı. 18) Karargâh destek kıtalar komutanlığı. 19) İnşaat emlak daire başkanlığı. 20) Strateji geliştirme başkanlığı. 21) Özel kalem müdürlüğü. b) Taşra teşkilatı şunlardır:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sahil Güvenlik Komutanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 İşçilerin işe alınma, işyeri değişikliği, yükselme, izin, sicil, ödül ve hizmet akdinin feshi işlemleri 4857 sayılı İş Kanunu ile varsa geçerli bulunan toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre yapılır. Tablo 1- Personel Dağılım Tablosu Statü Mevcut Subay 539 Astsubay 1.631 Uzman Erbaş 3.023 Sözleşmeli Er 22 Erbaş/Er 12 Devlet Memuru 689 İşçi 479 Sözleşmeli Personel 236 Toplam 6.631 1.3. Mali Yapı Sahil Güvenlik Komutanlığı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli I sayılı Cetvelde yer alan genel bütçeli idarelerden olup, faaliyetlerini merkezi yönetim bütçe kanunlarıyla verilen ödeneklerle gerçekleştirmektedir. 2019 yılı Bütçesiyle Sahil Güvenlik Komutanlığına 869.313.000 TL ödenek tahsis edilmiş olup, bu tutar Genel Bütçeli İdareler ödeneği toplamının % 0,09’una tekabül etmektedir. Komutanlıkça, sunulan Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosuna göre yıl içinde 1.034.600.417,45 TL ödenek alınmış, 81.586.893,81 TL si tenkis edilmiş, kalan 953.013.523,64 TL sinin tamamı harcanmış ödenek üstü harcama yapılmamıştır. Bütçe Kanununda tahsis edilen ödenek miktarı ile Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosuna göre alınan ödenek miktarı arasındaki fark, kuruma özel gelir karşılığı tahsis edilen özel ödeneklerden ve geçen yıldan devreden ödeneklerden kaynaklanmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Sahil Güvenlik Komutanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5
Tablo 2- Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu
Ekonomik
Kodlar
BÜTÇE GELİRİNİN TÜRÜ Cari Yıl
800 BÜTÇE GELİRLERİ HESABI 71.774.886,99
800 01 Vergi Gelirleri 53.987.891,50
800 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 4.415.724,76
800 05 Diğer Gelirler 13.371.270,73
800 06 Sermaye Gelirleri 0,00
810 BÜTÇE GELİRLERİNDEN RET VE İADELER
HESABI
15.895.160,62
810 01 Vergi Gelirlerinden Ret ve İadeler 15.783.908,81
810 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 73.850,48
810 05 Diğer Gelirlerden Ret ve İadeler 37.401,33
NET BÜTÇE GELİRLERİ TOPLAMI: 55.879.726,37
Tablo 3- Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu
Ekonomik
Kodlar
BÜTÇE GİDERİNİN TÜRÜ Cari Yıl
830 BÜTÇE GİDERLERİ HESABI 953.013.523,64
830 01 Personel Giderleri 548.680.042,00
830 02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 80.097.979,07
830 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 299.182.280,43
830 05 Cari Transferler 50.894,76
830 06 Sermaye Giderleri 25.002.327,38
BÜTÇE GİDERLERİ TOPLAMI: 953.013.523,64
Komutanlık bünyesinde 17 adet kantin, 4 adet kışla gazinosu ve 6 adet vardiya
yatakhanesi bulunmaktadır.
1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Komutanlık mali işlemlerini 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile
belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sahil Güvenlik Komutanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 5018 sayılı Kanunun 49’uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların şekil, süre ve türleri Kanun’un 49 ve 80’inci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre tutulmaktadır. Kamu İdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile garantileri gibi tüm mali işlemlerini kapsar. Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi sunmaktır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi ile mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yöne- timin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak ve karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.” hükmü yer almaktadır. Bu amacın gerçekleştirilmesi için; işlemlerin kayıt dışında kalmasının önlenmesi ile birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetim ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sahil Güvenlik Komutanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Yönetmeliğin 310’uncu maddesinde kendi adına ekonomik varlık edinebilen, yükümlülük üstlenebilen, diğer kamu idareleri veya üçüncü şahıslarla ekonomik ilişkilere girebilen kapsama dâhil her kamu idaresinin bir kurumsal birim ve her kurumsal birimin bir mali raporlama birimi olduğu; 311’inci maddesinde kapsama dâhil kamu idarelerinin mali hizmetler birim yöneticilerinin, mali raporlama kapsamındaki mali tabloların belirlenen standartlara uygun olarak hazırlanmasından, üst yöneticilerin de bu hususları gözetmekten ve belirlenen süreler içinde yayımlanmasından sorumlu olduğu; 312’nci maddesinde kamu idarelerince, detaylı hesap planlarında yer alan hesaplardan aylık mizan ve yıllık olarak geçici ve kesin mizanların düzenleneceği; 313’üncü maddesinde kamu idarelerince hazırlanacak temel mali tabloların Bilanço, Faaliyet Sonuçları Tablosu, Nakit Akış Tablosu, Öz Kaynak Değişim Tablosu ve Bütçelenen ve Gerçekleşen Tutarların Karşılaştırma Tablosu olduğu; 314-316’ncı maddelerinde bu tabloların mahiyetleri ve nasıl düzenleneceği; 327’nci maddesinde de mali tabloların hangi dönemlerde hazırlanıp yayımlanacağı belirtilmiştir. Komutanlığın muhasebe hizmetleri merkezde Sahil Güvenlik Komutanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü, taşrada ise defterdarlık muhasebe müdürlükleri ile mal müdürlükleri tarafından yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sahil Güvenlik Komutanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sahil Güvenlik Komutanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Sahil Güvenlik Komutanlığında iç kontrol faaliyetleri 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na uygun olarak Maliye Başkanlığı altında Mali Kontrol Daire Başkanlığı tarafından icra edilmektedir. Mali Kontrol Daire Başkanlığı 11 Temmuz 2012’de İç Kontrol ve İç Denetim Koordinasyon Şube, Ön Mali Kontrol Şube ile Kesin Hesap ve Kamu Zararı Takip Şube olmak üzere üç şube şeklinde teşkilatlanmıştır. Kamu İdarelerinin, iç kontrol sistemlerinin oluşturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesine rehberlik etmesi amacıyla Maliye Bakanlığı tarafından Kamu İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı Rehberi hazırlanmıştır. Bu rehber ve rehberde yer alan temel ilkeler doğrultusunda, Kurumun, kendi Eylem Planını hazırlaması ve 24.06.2009 tarihine kadar tamamlayıp Üst Yöneticinin onayına sunması, akabinde Maliye Bakanlığına göndermesi ve Eylem Planı doğrultusunda yapması gereken çalışmalarını da 2010 tarihine kadar tamamlamasını gerektirmektedir. Bu gereklilikler Kurum tarafından 24 Haziran 2009 tarihli Sahil Güvenlik Komutanlığı Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlanmak suretiyle yerine getirilmiştir. Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından “2019-2023 Stratejik Planı” hazırlanmış ve bu plan doğrultusunda bir yıllık süreçte gerçekleştirecek faaliyet ve kaynak planlamalarını içeren “2019 Yılı Performans Programı” uygulamaya konulmuştur. Kurumun tüm birimlerinde yapılan işlerin iş tanımları yapılmıştır Süreç kontrolünü sağlamak amacıyla, tüm birimlerde iş akış şeması hazırlanmıştır. Yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretecek ve analiz yapma imkânı sunacak bir yönetim bilgi sistemi bulunmaktadır. Faaliyet sonuçları ve değerlendirmeler, idare faaliyet raporunda gösterilmekte ve Sahil Güvenlik Komutanlığı web sitesinden duyurulmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sahil Güvenlik Komutanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Sahil Güvenlik Komutanlığının 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Diğer İdarelere Yaptırılan Yatırımlardan Geçici Kabulü Yapılanların Kamu İdaresinin Binalar Hesabında İzlenmemesi Sahil Güvenlik Komutanlığınca; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve il özel idarelerine ödenek göndermek suretiyle yaptırılan yapım işlerinin geçici kabulünün yapılmasına rağmen 252 Binalar Hesabına kaydedilmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 252 Binalar Hesabının niteliğinin açıklandığı 175’inci maddesinde; binalar hesabının, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Yönetmelik’in hesabın işleyişinin açıklandığı 176’ncı maddesinde ise geçici kabulü yapılan yapım işlerinin 252 Binalar Hesabına borç kaydedileceği hükme bağlanmıştır. Yapım işini üstlenen kamu kurum ve kuruluşlarınca 2019 yılı içerisinde geçici kabulü yapılarak Sahil Güvenlik Komutanlığına devredilen 8.622.563,00 TL tutarındaki taşınmazların 252 Binalar Hesabında kaydedilmediği tespit edilmiştir. Bu durum aynı zamanda 252 Binalar Hesabına kaydedilmeyen tutarlar için amortisman ayrılmamasına sebep olduğu için 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabının da muhasebe kayıtlarında eksik olarak yer almasına sebep olmaktadır. Bu itibarla, gönderilen yatırım ödenekleriyle yaptırılan inşaat, bina onarımı, büyük onarım, tadilat ve güçlendirme işlerinden geçici kabulü yapılanların kamu idaresinin mali
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sahil Güvenlik Komutanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 tablolarındaki varlık hesaplarında izlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir. B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sahil Güvenlik Komutanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Sahil Güvenlik Komutanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Bilançoda Maddi Duran Varlıklar Hesabındaki Değerler ile Taşınmaz İcmal Cetvellerindeki Değerlerin Tutarsız Olması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Diğer İdarelere Yaptırılan Yatırımlardan Geçici Kabulü Yapılanların Kamu İdaresinin Binalar Hesabında İzlenmemesi 2018 Yerine Getirilmedi 2019 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda Denetim Görüşünün Dayanakları Bölümünde Bulgu 1 olarak yer verilmiştir.