EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2019 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2020
İÇERİK EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KANTİNLER 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 50 EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 71 EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SOSYAL TESİS 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 82
EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Emniyet Genel Müdürlüğünün Teşkilat Yapısı ........................................................... 2 Tablo 2: Emniyet Genel Müdürlüğü Personel Yapısı ................................................................ 3 Tablo 3: Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Ödenek Durumu .............................................. 4 Tablo 4: Ekonomik Sınıflandırmanın 1’inci Düzeyinde Bütçe Gider Gerçekleşmeleri ............ 4 Tablo 5: Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması ........................................................... 5 Tablo 6: 2019 Yılı Ön Mali Kontrole Tabi Tutulan İşlemler ................................................... 10 Tablo 7: Hızlı Geçiş Sistemi Ücretlerinin 2019 Yıl Sonu İtibarıyla Bakiyeleri ...................... 18 Tablo 8: Posta Pulu Kullanım Bedellerinin 2019 Yıl Sonu İtibarıyla Bakiyeleri .................... 18 Tablo 9: 2005-2018 Yılları Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu Tarafından Yatırılması Gereken %60 Pay ve Bununla İlgili Yapılan İşlemler .......................................... 28
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları
Hazır Değerler Hesap Grubunun Eksi Bakiye Vermesi
Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının Kullanılması
İdari Para Cezalarının Faaliyet Alacakları Hesap Grubunda İzlenmemesi
Taksitli Satışlarda Satış Bedellerinin Tahakkuk Kaydının Yapılmaması
Hemen Tüketilmeyip Gelecek Dönemlerde Tüketilmek Üzere Yapılan Alımlara İlişkin Ödemelerin Tahakkuk Esaslı Muhasebe İlkelerine Aykırı Muhasebeleştirilmesi
Taşınmazların Envanter Çalışmalarının Tamamlanmaması
Taşınmazlara İlişkin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Taşınmaz Maliyetine Eklenmemesi
Emniyet Genel Müdürlüğü ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Arasında Yapılan Protokol Hükümleri Kapsamında Gerçekleştirilen İşlemlerin İlgili Muhasebe Hesaplarında İzlenmemesi
Önceki Dönemlere Ait Giderlerin 2019 Yılında Muhasebeleştirilmesi
Birikmiş Amortismanlar Hesabının Kullanılması
Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu Tarafından Basılı Kağıtlar ile Plakaların Satışından Elde Edilen Net Gelirin % 60’lık Kısmının Yanlış Hesaplanarak Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlığına Eksik Yatırılması ve Eksik Yatırılan Tutarın Muhasebe Hesaplarında İzlenmemesi B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının Kullanılmaması
Taşınır Mal Yönetim Sisteminin Uygulanmasında Karşılaşılan Sorunlar Nedeniyle Taşınır Kayıtları ile Fiili Durumun Tam Olarak Örtüşmemesi
Sosyal Tesislere Ait Taşınırların Taşınır Mal Yönetim Hesabında Tam Olarak Yer Almaması
Adli ve İdari Davalarda Yasal Sürelerde Borçların Ödenememesi
Kira Yardımlarının Taahhüt Hesaplarında İzlenmemesi
İç Kontrol Sistemi Yapılandırma Çalışmalarının Tamamlanmaması
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Tablo 1: Emniyet Genel Müdürlüğünün Teşkilat Yapısı Emniyet Genel Müdürlüğü Teşkilatında görev yapan personel sayısı 2019 faaliyet yılı sonucunda 305.734 kişiye ulaşmış olup istihdam şekilleri ve görev unvanlarına ilişkin bilgilere diğer sayfada yer alan tabloda yer verilmiştir. EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Teftiş KuruluBaşkanlığı Merkez Teşkilatı Özel HarekatBaşkanlığı Özel GüvenlikDenetleme Başkanlığı Hukuk Müşavirliği İstihbarat Başkanlığı Trafik Başkanlığı Daire Başkanlıkları İç Denetim Birimi İl Emniyet Müdürlükleri Taşra Teşkilatı İlçe Emniyet Müdürlükleri İlçe EmniyetAmirlikleri Özel Kalem Müdürlüğü Polis Akademisi Başkanlığı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Tablo 2: Emniyet Genel Müdürlüğü Personel Yapısı RÜTBELER 2018 2019 1/1 Sınıf Emniyet Müdürü 11 13 1/2 Sınıf Emniyet Müdürü 753 666 2. Sınıf Emniyet Müdürü 950 1.176 3. Sınıf Emniyet Müdürü 857 932 4. Sınıf Emniyet Müdürü 908 751 Emniyet Amiri 688 599 Başkomiser 415 402 Komiser 1.095 1.932 Komiser Yardımcısı 10.834 11.345 Kıdemli Başpolis Memuru 2.949 2.283 Başpolis Memuru 2.748 2.155 Polis Memuru 242.488 262.185 Çarşı ve Mahalle Bekçisi 11.398 21.295 TOPLAM 276.094 305.734 Emniyet Genel Müdürlüğü personelinin, % 89,47’si yüksekokul ve üniversite, % 10,19’u lise, % 0,34’ü ise ortaöğretim mezunudur. Ayrıca, 7776 yüksek lisans ve 66 doktora yapmış personel bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı Emniyet Genel Müdürlüğü 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli I sayılı Cetvelde yer alan genel bütçeli idarelerden olup, faaliyetlerini merkezi yönetim bütçe kanunlarıyla verilen ödeneklerle gerçekleştirmektedir. 2019 yılı bütçesiyle Emniyet Genel Müdürlüğüne 33.676.247.000 Türk Lirası ödenek tahsis edilmiş olup bu tutar Merkezi Yönetim Bütçesinin % 3,27’sine tekabül etmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesine yıl içerisinde yedek ödenekten aktarmalar ve bütçe içi aktarmalarla toplam 5.291.632.901 Türk Lirası eklenmiş ve Hazine ve Maliye Bakanlığının yedeğe yaptığı aktarmalar ile Personel Giderleri ve Sosyal Güvenlik Kurumu Devlet Primi Giderleri ve bütçe içi aktarmalar ile 12.803.940.872 Türk Lirası düşülmüştür. Aktarma ve bütçe işlemleri neticesinde toplam ödenek 26.163.939.029 Türk Lirasına ulaşmıştır. 2019 yılı bütçe uygulama sonuçlarına göre Personel Giderleri ve Sosyal Güvenlik Kurumu Devlet Primi Giderleri kalemlerinden toplam 8.945.093.639 Türk Lirası ödenek üstü harcama yapılmıştır. 2019 yılı Faaliyet Gideri 35.447.755.707,84 Türk Lirası, Net Faaliyet Geliri 1.157.087.670,88 Türk Lirası olup, Faaliyet Sonucu -34.290.668.036,96 Türk Lirası olarak gerçekleşmiştir. 2019 yılı bütçe gerçekleşmelerine ilişkin bilgiler aşağıda belirtilen tabloda özet olarak yer almıştır. Tablo 3: Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Ödenek Durumu Kurum Başlangıç Ödeneği (Türk Lirası) Eklenen (Türk Lirası) Düşülen (Türk Lirası) Toplam Ödenek (Türk Lirası) 33.676.247.000 5.291.632.901 12.803.940.872 26.163.939.029 2019 yılı bütçe uygulama sonuçlarına ilişkin ekonomik sınıflandırmanın 1’inci düzeyinde bütçe gelir ve gider gerçekleşmeleri ise aşağıda belirtildiği gibidir. Tablo 4: Ekonomik Sınıflandırmanın 1’inci Düzeyinde Bütçe Gider Gerçekleşmeleri Ekonomik Kod Harcama (Türk Lirası) 01 Personel Giderleri 25.161.718.545 02 Sosyal Güvenlik Kurumu Devlet Pirim Giderleri 4.539.222.882 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 3.345.130.253 05 Cari Transferler 6.569.608 06 Sermaye Giderleri 2.056.174.225 07 Sermaye Transferleri 217.155 GENEL TOPLAM 35.109.032.668
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Tablo 5: Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Ekonomik Kod Bütçe Gelirinin Türü Cari Yıl Tutarı (Türk Lirası) 800 BÜTÇE GELİRLERİ HESABI 1.973.175.246,94 01 Vergi Gelirleri 1.556.987.699,81 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 244.274.971,70 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 20.296.492,77 05 Diğer Gelirler 151.615.332,34 06 Sermaye Gelirleri 750,32 810 BÜTÇE GELİRLERİNDEN RET ve İADELER HESABI 894.380.379,32 01 Vergi Gelirlerinden Ret ve İadeler 886.427.537,26 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 2.439.010,23 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirlerden Ret 5,00 05 Diğer Gelirlerden Ret ve İadeler 5.513.826,83 NET BÜTÇE GELİRLERİ TOPLAMI 1.078.794.867,62 Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri, Polis Akademisi Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesi, Emniyet Genel Müdürlüğü Polis Kantinleri ile Polis Bakım ve Yardım Sandığı Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı olan ancak genel bütçe içerisinde yer almayan teşekküllerdir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Emniyet Genel Müdürlüğü mali işlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. 5018 sayılı Kanun’un “Muhasebe Sistemi” başlıklı 49’uncu maddesinde; kamu hesaplarının, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile mali sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulacağına ilişkin hüküm bulunmaktadır. Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların şekil, süre ve türleri Kanun’un 49 ve 80’inci maddelerine dayanılarak düzenlenip yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre tutulmaktadır. Muhasebe sistemi kamu idaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile garantileri gibi tüm mali işlemlerini kapsar.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi sunmaktır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ndeki temel amacın gerçekleştirilmesi için; işlemlerin kayıt dışında kalmasının önlenmesi ile birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetim ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir. Yönetmeliğin 310’uncu maddesinde kendi adına ekonomik varlık edinebilen, yükümlülük üstlenebilen, diğer kamu idareleri veya üçüncü şahıslarla ekonomik ilişkilere girebilen kapsama dahil her kamu idaresinin bir kurumsal birim ve her kurumsal birimin bir mali raporlama birimi olduğu; 311’inci maddesinde kapsama dahil kamu idarelerinin mali hizmetler birim yöneticilerinin, mali raporlama kapsamındaki mali tabloların belirlenen standartlara uygun olarak hazırlanmasından, üst yöneticilerin de bu hususları gözetmekten ve belirlenen süreler içinde yayımlanmasından sorumlu olduğu; 312’nci maddesinde kamu idarelerince; detaylı hesap planlarında yer alan hesaplardan aylık mizan ve yıllık olarak geçici ve kesin mizanların düzenleneceği; 313’üncü maddesinde kamu idarelerince hazırlanacak temel mali tabloların Bilanço, Faaliyet Sonuçları Tablosu, Öz Kaynak Değişim Tablosu, Bütçelenen ve Gerçekleşen Tutarların Karşılaştırma Tablosu ile Nakit Akış Tablosu olduğu; 314-316’ncı maddelerinde bu tabloların mahiyetleri ve nasıl düzenleneceği; 327’nci maddesinde de mali tabloların hangi dönemlerde hazırlanıp yayımlanacağı belirtilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğünün muhasebe hizmetleri merkezde Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlık Müdürlüğü, taşrada ise defterdarlıklara bağlı muhasebe birimleri tarafından yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kamu mali yönetim sistemimiz uluslararası standartlar ve Avrupa Birliği uygulamalarına uygun bir şekilde yeniden düzenlenmiş ve bu kapsamda etkin bir iç kontrol sisteminin oluşturulması amaçlanmıştır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim Kontrol Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerinde yer alan tanımlar uyarınca iç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, mali bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem, süreç ile iç denetimi kapsayan mali ve diğer kontroller bütünüdür. İç kontrol idarenin yönetim sorumluluğu çerçevesinde mali ve mali olmayan tüm işlemleri kapsayan ve idarenin kanunlara diğer hukuki düzenlemelere uygun hareket etmesini sağlayan zamanında ve düzgün raporlamayı gerektiren kontrollerdir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Uluslararası Sayıştaylar Birliği tarafından yayımlanan Kamu Sektörü İç Kontrol Standartları Rehberi’ne göre ise iç kontrol; kurumun üstlenmiş olduğu misyon doğrultusunda, kamu kaynaklarının kaybolma, çalınma, yanlış kullanım vb. zarar görme risklerine karşı korunması, kurum faaliyetlerinin etik kurallar, etkinlik, ekonomiklik ve etkililik ilkeleri çerçevesinde, hesap verebilir şekilde yürütülmesi ve ilgili kanun ve düzenlemelere uyularak kurum amaçlarının gerçekleştirilmesi konusunda makul bir güvence sağlayan, riskleri karşılamak amacıyla tasarlanan ve kurum yönetimi ve çalışanları tarafından etkilenen bütüncül bir süreçtir. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 31.12.2005 tarih ve 26040–3 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 01.01.2006’da yürürlüğe giren İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın “İç Kontrol Standartları” başlıklı 5’inci maddesinde belirtildiği üzere; iç kontrol standartları, merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir ve yayımlanır. İdareler, mali ve mali olmayan tüm işlemlerinde bu standartlara uymakla ve gereğini yerine getirmekle yükümlüdür. Kanuna ve iç kontrol standartlarına aykırı olmamak koşuluyla, idarelerce görev alanları çerçevesinde her türlü yöntem, süreç ve özellikli işlemlere ilişkin standartlar belirlenebilir. Söz konusu hüküm gereği, Hazine ve Maliye Bakanlığı kamu idarelerinde iç kontrol sisteminin oluşturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi amacıyla gerekli standart ve temel şartları belirlemiş ve “Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği” adı altında 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlamıştır. Kamu idarelerinin, iç kontrol sistemlerinin oluşturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesine rehberlik etmesi amacıyla Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ayrıca Kamu İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı Rehberi hazırlanmıştır. 2019 yılı Faaliyet Raporuna göre, mali hizmetler biriminin ön mali kontrolüne tabi 2019 yılında gerçekleştirilen mali karar ve işlemler aşağıdaki gibidir:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Tablo 6: 2019 Yılı Ön Mali Kontrole Tabi Tutulan İşlemler ÖN MALİ KONTROLE TABİ MALİ KARAR VE İŞLEMLER 2019 Ödenek gönderme belgesi 1.596 İhale dosyaları 340 Tenkis belgeleri 247 Yurt dışı kira katkısı 0 Kadro dağılım cetvelleri 3 Sözleşmeli personel sayı ve sözleşmeleri 77 Yan ödeme cetvelleri 1 Seyyar görev tazminatı cetvelleri 1 Seyahat kartı 0 Geçici işçi pozisyonları 0 Merkez teşkilatı açısından; 5018 sayılı Kanun ve ikincil düzenlemelere göre iç kontrol sistemine ilişkin yapılması gereken çalışmaların gerçekleştirildiği görülmüştür. Merkez teşkilatı açısından Muhasebe Birimi, yine 5018 sayılı Kanun’un 61’inci maddesine istinaden Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Emniyet Genel Müdürlüğü Saymanlığı şeklinde faaliyet göstermektedir. Taşra teşkilatı açısından; 5018 sayılı Kanun ve ikincil düzenlemelere göre iç kontrol sistemine ilişkin yapılması gereken çalışmaların Genel Müdürlük tarafından yapılan çalışmalar ile sınırlı kaldığı görülmektedir. Taşra teşkilatı açısından muhasebe birimi, yine 5018 sayılı Kanun’un 61’inci
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 maddesine istinaden Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı İl Defterdarlıkları ve İlçe Mal Müdürlükleri şeklinde faaliyet göstermektedir. Emniyet Genel Müdürlüğünde iç denetim faaliyetleri 1 iç denetçi tarafından yürütülmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğü, Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı’nı hazırlamış ve üst yöneticinin onayı ile uygulamaya koymuştur. İç kontrol sistemi yapılandırma çalışmaları incelendiğinde ise; Emniyet Genel Müdürlüğü 2018-2019 İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planında 2018 yılı Aralık ayına kadar personel bilgi sisteminde açılacağı belirtilen görev tanımları modülünün, öngörülen sürede tamamlanamadığı, İl Emniyet Müdürlüklerinde iç kontrol faaliyetlerini yürüten kişilerin ek görevlendirmeler nedeniyle asıl vazifeleri olan iç kontrol işlemlerini diğer zamanlarda yapabildiği bunun sonucunda da iç kontrol işlemlerinin istenilen düzeyde yapılamadığı, Merkez ve özellikle taşrada mali işlemleri yürüten birimlerde çalışan personelin görev yerinin sürekli değişmesi nedeniyle personelin mali konularda uzmanlaşamadığı, Kamu İç Kontrol Rehberinde belirtildiği üzere; iç kontrol sisteminin tasarım ve işleyişini sürekli olarak inceleme, güçlü ve zayıf yönlerinin belirlenmesini sağlama ve geliştirilmesi için değerlendirme ve tavsiyeler sunmak suretiyle iç kontrol sisteminin geliştirilmesine katkıda bulunma görev ve sorumluluğu bulunan iç denetim biriminde 30 adet iç denetçi kadrosu ihdas edilmesine rağmen 1 adet kadronun dolu olduğu, 1 adet iç denetçinin görev yapması nedeniyle, iç denetim faaliyetleri, hazırlanan plan ve programlar çerçevesinde, İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından belirlenen standartlara uygun bir şekilde düzenli olarak yürütülemediği, Merkez teşkilatı birimlerinin bazılarında kuruluş, görev ve çalışma yönetmeliklerinin güncel olmadığı, Merkez, taşra ya da doğrudan merkeze bağlı taşra teşkilatı birimlerinin bazılarında ise iç kontrol sisteminin benimsenmesi, anlaşılması ve birim içerisinde farkındalığın sağlanabilmesi için gerekli ve yeterli eğitimin verilemediği; hassas görev
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 belirleme ve izleme çalışmalarının yapılmadığı; yeni göreve başlayan personele süreç akış şemaları hakkında bilgilendirme sağlanmadığı; risk yönetim sürecine ilişkin Kamu İç Kontrol Rehberinde belirtilen gerekliliklerin yerine getirilmediği ve iç kontrol sisteminin izlenmesi kapsamında yapılması gereken iç kontrol sistemi değerlendirme çalışmalarının yapılmadığı, tespit edilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğünde hazırlanmış olan Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı revize edilerek süresinde tamamlanamayan eylemler için takvim belirlenmelidir. 5018 sayılı Kanun’un “Üst Yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde, üst yöneticilerin sorumluluklarının gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri ifade edildiğinden, idarelerce etkin bir iç kontrol sisteminin temel unsuru olan iç denetim fonksiyonundan yararlanılması büyük önem arz etmektedir. Bu itibarla, Emniyet Genel Müdürlüğünde 5018 sayılı Kanun’un öngördüğü iç denetim faaliyetleri gerçekleştirilmelidir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Hazır Değerler Hesap Grubunun Eksi Bakiye Vermesi Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 yılı bilançosunda Hazır Değerler Hesap Grubunun eksi bakiye verdiği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hazine birliği” başlıklı 6’ncı maddesinde; merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin gelir, gider, tahsilat,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 ödeme, nakit planlaması ve borç yönetiminin hazine birliğini sağlayacak şekilde yürütüleceği ve 5018 sayılı Kanun’a ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kamu idarelerinin tüm gelirlerinin hazine veznelerine gireceği, giderlerinde bu veznelerden ödeneceği ifade edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın niteliği” başlıklı 20’nci maddesinde; muhasebe birimlerinin hesaplarının bulunduğu bankalardan çekle veya gönderme emri düzenlemek suretiyle yaptıracakları ödeme ve göndermeleri izlemeleri için 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının kullanılması gerektiği belirtilmiştir. Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 21’inci maddesinde de 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının işleyişi ayrıntılı şekilde açıklanmıştır. Mezkur Yönetmeliğin 29’uncu maddesinde; muhasebe birimlerinin döviz hesabı bulunan bankalardaki hesaplarından yapacakları ödeme ve göndermeler için düzenledikleri döviz gönderme emirleri ile bunlardan bankaca ödendiği veya gönderildiği bildirilenlerin izlenmesi için 106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabının kullanılacağı belirtilmiştir. Yapılan denetimlerde, Emniyet Genel Müdürlüğünün 2019 yılı bilançosunda Hazır Değerler Hesap Grubunun hatalı olarak 4.283.576,56 Türk Lirası eksi bakiye verdiği görülmüştür. Bu durum 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı ile 106 Döviz Gönderme Emirleri Hesabının bakiyelerinin, 102 Bankalar Hesabı ile 105 Döviz Hesabının bakiyelerinden daha fazla olmasından kaynaklanmaktadır. Oysa gerek hazine birliği ilkesi gerekse Yönetmelik hükümleri uyarınca 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri ve 106 Döviz Gönderme Emirleri Hesaplarının 5018 sayılı Kanun’a ekli (I) sayılı cetvelde yer alan idarelerde Hazır Değerler Hesap Grubunda eksi bakiye bırakacak şekilde kullanılmaması gerekmektedir. Kamu idaresi tarafından mali tablolardaki eksik ve hatalı bakiyelerin Genel Müdürlükçe yürütülen bütçesel iş ve işlemlerden kaynaklanmadığı, Hazine ve Maliye Bakanlığının sisteminden alınan bilanço ve mizanların anılan Bakanlığa bağlı muhasebe birimleri tarafından yapılan muhasebe işlem ve kayıtlarının sonucunda üretildiği belirtilmiştir. Bu kapsamda genel bütçeli idarelerin muhasebe hizmetlerinin Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı muhasebe birimlerince yürütüldüğü de dikkate alındığında muhasebe kayıtlarındaki tutarsızlığın anılan Bakanlık ile koordinasyon sağlanarak çözülebileceği düşünülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Bu itibarla, Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 yılı bilançosunda Hazır Değerler Hesap Grubunun 4.283.576,56 Türk Lirası eksi bakiye vermesi mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. BULGU 2: Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının Kullanılması Emniyet Genel Müdürlüğüne ilişkin işlemlerde muhasebe birimlerinde banka kredi kartı kullanılmamasına rağmen 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının kullanıldığı tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın niteliği” başlıklı 38’inci maddesinde; muhasebe birimince banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilat ve bunlara ilişkin olarak yapılan mahsup ve iade işlemlerinin izlenmesi için 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının kullanılması gerektiği belirtilmiştir. Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 39’uncu maddesinde de 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının işleyişi ayrıntılı şekilde açıklanmıştır. Banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilatlar 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabına borç, 600 Gelirler Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak, banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilatlar nedeniyle muhasebe biriminin banka hesabına aktarılan tutarlar 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabına alacak, 102 Banka Hesabına borç kaydedilmelidir. Emniyet Genel Müdürlüğünün muhasebe işlemlerinde yapılan incelemelerde, 2019 yılı içerisinde tahsilatlar için banka kredi kartı kullanılmamasına rağmen 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının kullanıldığı ve bunun sonucunda da hesabın borç tutarının 653.175,54 Türk Lirası, alacak tutarının 601.695,12 Türk Lirası olduğu tespit edilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 yılı kesin mizanı ve bilançosunda 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının bakiye verdiği görülmüş olup 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının yıl sonu bakiyesi 51.480,42 Türk Lirasıdır. Kamu idaresi tarafından muhasebe hizmetlerinin Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yürütüldüğünün belirtildiği de dikkate alındığında muhasebe kayıtlarındaki tutarsızlığın anılan Bakanlık ile koordinasyon sağlanarak çözülebileceği düşünülmektedir. Sonuç olarak, Emniyet Genel Müdürlüğü adına muhasebe birimlerinde doğrudan kredi kartı ile tahsilat yapılmadığı sürece 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının kullanılmaması, muhasebe biriminin banka hesabına yatan tutarların 102 Banka Hesabında
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 izlenilmesi gerekmektedir. BULGU 3: İdari Para Cezalarının Faaliyet Alacakları Hesap Grubunda İzlenmemesi Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından trafik idari para cezası dışında kesilen idari para cezalarının faaliyet alacakları hesap grubunda izlenmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabını düzenleyen 51’inci maddesinde, mevzuatı gereğince gelir olarak tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirler, duran varlıklar ana hesap grubu içindeki gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenler ile bunlardan yapılan tahsilat veya terkinlerin izlenmesi için 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının kullanılacağı belirtilmiştir. Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 53’üncü maddesinde de 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının işleyişi ayrıntılı şekilde açıklanmıştır. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 2015, 2017 ve 2019 yılı “Gelirlerin İdarelerin Kurumsal Koduna Kaydı” başlıklı yazılarında genel bütçe gelirlerinin 800 Bütçe Gelirleri Hesabının yardımcı hesap kodları itibarıyla hangi idarelerin kurumsal koduna gelir kaydedileceğine ilişkin cetvel oluşturulmuştur. Buna göre, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından tahakkuk ettirilen idari para cezalarından ödeme süresi içerisinde tahsil edilenler Emniyet Genel Müdürlüğü kurumsal koduyla, kesinleştikten sonra 6183 sayılı Kanun gereğince takip ve tahsili için ilgili vergi dairesine intikal ettirilenler ise Gelir İdaresi Başkanlığının kurumsal koduyla muhasebeleştirilmelidir. 12.05.2007 tarih ve 26520 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 442 Seri Nolu Tahsilat Genel Tebliği’nin “İdari Para Cezalarının Gelir Kaydı ve Tahsili” başlıklı bölümünde de özel kanunlarında ödeme süresi belirtilmemiş idari para cezalarının ödenme süresi bir ay olarak belirlenmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından 5326 sayılı Kabahatler Kanunu ve diğer kanunlar kapsamında idari para cezası kesilmektedir. Görevli personel tarafından görev esnasında 5326 sayılı Kanun’a veya diğer kanunlara aykırı hususlar tespit edilmesi halinde idari para cezası tutanağı düzenlenmekte ve düzenlenen cezalar deftere işlenmektedir. Yukarıda belirtilen hükümler birlikte değerlendirildiğinde, Emniyet Genel Müdürlüğü
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 tarafından idari para cezası tutanağı düzenlenmesi halinde kesilen cezanın muhasebe müdürlüğüne bildirilmesi ve ceza tutarının 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Bir aylık süre içerisinde tahsilat yapılması halinde Emniyet Genel Müdürlüğü kurumsal koduyla gelir kaydı yapılması, bir aylık süre dolması halinde de 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının ters kayıtla kapatılması ve bu süreden sonra yapılacak tahsilatların da Gelir İdaresi Başkanlığının kurumsal koduyla muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından kesilen idari para cezalarının faaliyet alacakları hesap grubunda izlenmemesi kesilen toplam ceza tutarının mali tablolarda gözükmemesine neden olmaktadır. İdari para cezalarının faaliyet alacakları hesap grubunda izlenmesi halinde kesilen cezaların mali tablolarda izlenmesine ve dönemsel olarak analiz yapılmasına imkan sağlanacaktır. Bu nedenle, idari para cezası kesilmesi halinde tahakkuk kaydı oluşturulması için muhasebe müdürlüğüne bilgi verilmeli ve Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından kesilen idari para cezaları faaliyet alacakları hesap grubunda izlenmelidir. BULGU 4: Taksitli Satışlarda Satış Bedellerinin Tahakkuk Kaydının Yapılmaması Emniyet hizmetleri sınıfı personeline satılan zati demirbaş niteliğindeki tabanca taksitli satış bedelinin tahakkuk kaydının yapılmadığı tespit edilmiştir. 17.03.1989 tarih ve 20111 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeline Görevlerinde Kullanılmak Üzere Bedeli Mukabili Zati Demirbaş Tabanca Satışına Dair Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde; tabanca ve mermi bedellerinin tahsilinde taksit işleminin nasıl yapılacağı ayrıntılı şekilde düzenlenmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın niteliği” başlıklı 51’inci maddesinde; 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının mevzuatı gereğince gelir olarak tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirler, duran varlıklar ana hesap grubu içindeki gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenler ile bunlardan yapılan tahsilat veya terkinlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Emniyet hizmetleri sınıfı personeline görevlerinde kullanılmak üzere bedeli mukabili zati demirbaş satışı gerçekleştirilmektedir. Tabanca satışları peşin ve taksitli olarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 yapılmaktadır. Taksitli tabanca satışı halinde taksit tutarları ilk görev yerinde belirlenerek kişinin maaşından kesilmektedir. Kişinin görev yeri değiştiğinde maaş kesintileri yeni görev yerinde devam etmektedir. Ancak taksitli satış toplam bedelinin tahakkuk kaydı yapılmamakta sadece taksit bedellerinin ilgili ayda gelir kaydı yapılmaktadır. Bu durumda Emniyet Genel Müdürlüğünün emniyet hizmetleri sınıfı personeline görevlerinde kullanılmak üzere bedeli mukabili gerçekleşen zati demirbaş satışlarından kaynaklanan taksit tutarları muhasebe kayıtlarında izlenememektedir. Kurum mali tablolarında, yapılan satış sonrası tahsil edilecek olan toplam taksit tutarı görülememektedir. Sayıştay Denetim Raporu sonrası Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından taşra birimleri yazı ile bilgilendirilmiştir. Ancak yapılan denetimlerde, bulgu konusu hususun İl Emniyet Müdürlüklerinde düzeltildiği ancak birçok İlçe Emniyet Müdürlüğünde 2019 yılında da devam ettiği görülmüştür. İlçede görev yapan personelin maaş işlemleri İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından yürütüldüğü için zati demirbaş satışlarından kaynaklanan taksit tutarlarının 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında izlenilmesi de İlçe Emniyet Müdürlüğü tarafından sağlanmalıdır. İlçe Emniyet Müdürlüklerinde görev yapan personele yapılan taksitli satışın 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında izlenilmemesi mali tablolarda eksik bilgi sunulmasına neden olmaktadır. Bu itibarla, kurum mali tablolarında, yapılan satış sonrası tahsil edilecek olan toplam taksit tutarının görünmesi açısından İl ve İlçe Emniyet Müdürlükleri dahil olmak üzere tüm personele satılan zati demirbaş niteliğindeki tabanca taksitli satış bedellerinin 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında izlenilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. BULGU 5: Hemen Tüketilmeyip Gelecek Dönemlerde Tüketilmek Üzere Yapılan Alımlara İlişkin Ödemelerin Tahakkuk Esaslı Muhasebe İlkelerine Aykırı Muhasebeleştirilmesi İstanbul ve Bursa İl Emniyet Müdürlüklerinde posta pulu ile emniyet araçlarında kullanılan hızlı geçiş sistemi hizmet alımlarının tüketildikçe muhasebeleştirilmesi yerine bir defada doğrudan gider yazılarak muhasebeleştirildikleri tespit edilmiştir. İstanbul ve Bursa İl Emniyet Müdürlükleri bünyesinde kullanılan araçların paralı yollarda geçiş ücretleri için peşin olarak yaptıkları hızlı geçiş sistemi hizmet alımları ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18
kullanımları sonrasında 2019 yıl sonu itibarıyla kalan bakiyeler aşağıdaki tabloda yer
almaktadır.
Tablo 7: Hızlı Geçiş Sistemi Ücretlerinin 2019 Yıl Sonu İtibarıyla Bakiyeleri
2018 Yılından
Devreden Tutar
(Türk Lirası)
2019 Yılı Alım Tutarı
(Türk Lirası)
31.12.2019 İtibarıyla
Kullanılmamış ve 2020
Yılına Devreden Tutar
(Türk Lirası)
İstanbul İl Emniyet
Müdürlüğü
971.225,77 10.310.000,00 3.484.628,73
Bursa İl Emniyet
Müdürlüğü
33.516,35 150.000,00 66.158,35
TOPLAM 3.550.787,08
Buna göre; 2019 yılı sonunda hızlı geçiş sistemi ücreti olarak kullanılmamış toplam
3.550.787,08 Türk Lirası bulunmaktadır. Buna karşın, 2019 ve önceki yıllarda alınan hızlı
geçiş sistemi ücretleri alındığı anda doğrudan gider yazılmıştır.
Benzer şekilde, posta pulu olarak kullanılmak amacıyla önceden yapılan kontör
alımları da doğrudan gider yapılmaktadır. Halbuki bu kontörler kullanıldıkça giderleştirilmesi
gereken varlıklardır. Yıl sonunda kalan bakiyelerin varlık olarak kaydı gerekmektedir. Posta
pulu kontör alımları ve yıl sonunda kalan kontör bakiyeleri aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
Tablo 8: Posta Pulu Kullanım Bedellerinin 2019 Yıl Sonu İtibarıyla Bakiyeleri
2018 Yılından
Devreden
Pul Tutarı (Türk
Lirası)
2019 Yılı Alım Tutarı
(Türk Lirası)
31.12.2019 İtibarıyla
Kullanılmamış ve 2020 Yılına
Devreden Pul Miktarı
(Türk Lirası)
İstanbul İl Emniyet
Müdürlüğü 117.796,51 227.864,34 232.640,67
Bursa İl Emniyet
Müdürlüğü 52.513,60 136.150,00 40.000,00
TOPLAM 272.640,67
Buna göre; 2019 yıl sonunda posta pulu ücreti olarak kullanılmamış 272.640,67 Türk
Lirası bulunmaktadır. Buna karşın, 2019 ve önceki yıllarda alınan posta pulları alındığı anda
doğrudan gider yazılmıştır. Bunun sonucu olarak, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından 2019
yıl sonu itibarıyla çıkarılan mali tablolarda bu tür bir varlığı görmek ve takip etmek mümkün
olmamaktadır.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin (ff)
bendinde tahakkuk esası; bir ekonomik değerin yaratıldığında, başka bir şekle
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilmesi şeklinde açıklanmıştır. Söz konusu Yönetmeliğin “Varlıklara ilişkin ilkeleri” düzenleyen 9’uncu maddenin birinci fıkrasının (g) bendinde; gelecek dönemlere ait olarak önceden ödenen giderler ile cari dönemde tahakkuk eden ancak, gelecek dönemlerde tahsil edilecek olan gelirlerin muhasebeleştirileceği ve bilançoda gösterileceği ifade edilmiştir. 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı ve 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabının işleyişine ilişkin 101 ve 151’inci maddelerde söz konusu hesapların, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkmasına rağmen, gelecek yıllara veya aylara ait olan giderlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 116 ve 205’inci maddelerinde de benzer ifadeler yer almıştır. Söz konusu düzenlemelere göre gelecek dönemlere ait olarak önceden ödenen giderlerin bilançoda varlık hesaplarında takip edilmesi gerekmektedir. Bunun için vadesine göre 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı ile 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı ihdas edilmiştir. Söz konusu hesaplarda takip edilen ekonomik değerler tüketildikçe tahakkuk esası gereğince faaliyet hesapları marifetiyle giderleştirilecektir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtildiği üzere, farklı yılların giderlerini ait olduğu yılların mali tablolarına yansıtmak gerekmektedir. Tam açıklama kavramı gereği yapılan işlemlerin tablo kullanıcılarına yardımcı olacak ölçüde anlaşılır ve yeterli olması gerekir. Bulgu konusu edilen hızlı geçiş sistemi ücretleri ile posta pulu alımlarının doğrudan gider yazılması bu ilkelere aykırı bir biçimde muhasebe kaydı yapılması anlamına gelmektedir. Birden fazla yıla sari giderlerin sadece bir yıl için gider yazılması durumu dönemsellik ilkesine ve tam açıklama kavramlarına uygun olmamaktadır. Bu kapsamda genel bütçeli idarelerin muhasebe hizmetlerinin Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı muhasebe birimlerince yürütüldüğü de dikkate alındığında muhasebe kayıtlarındaki tutarsızlığın anılan Bakanlık ile koordinasyon sağlanarak çözülebileceği düşünülmektedir. Bu itibarla, İstanbul ve Bursa İl Emniyet Müdürlüklerinde araçların otoyol ücretlerinin karşılanması amacıyla alınan ancak bir yılı aşan sürelerde kullanılan Hızlı Geçiş Sistemi giderlerinin ve posta pulu alım bedellerinin ilgili mali yıl tablolarına gider yazılması, kalan bakiyelerinin ise mali tablolarda gösterilmemesi sonucunda mali tablolarda 3.823.427,75 Türk
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 Lirası hataya neden olunmuştur. BULGU 6: Taşınmazların Envanter Çalışmalarının Tamamlanmaması Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından taşınmazların envanter çalışmalarının tamamlanmadığı, ilgili form ile icmallerin doldurulmadığı ve muhasebe kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Mevcut Taşınmazların Kaydına İlişkin İşlemler” başlıklı Geçici 1’inci maddesinin birinci fıkrasında; taşınmazların fiili envanteri sonucu muhasebe kayıtlarının yapılacağı ifade edilmiştir. Yapılan denetimlerde, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından Yönetmelik hükümlerince yapılması gereken envanter çalışmalarının tamamlanmadığı ve taşınmaz form ve cetvellerinin doldurulmadığı görülmüştür. Buna göre, idarenin 30.09.2014 tarihine kadar taşınmazların fiili envanterini çıkararak Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydını yapması, 01.10.2014 tarihi itibarıyla de fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapması ve aynı Yönetmeliğin Geçici 1’inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca da 31.12.2017 tarihine kadar maliyet bedeli veya rayiç bedeli tespit etmesi gerekmektedir. Bu kapsamda genel bütçeli idarelerin taşınmaz işlemlerinin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, muhasebe hizmetlerinin de Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı muhasebe birimlerince yürütüldüğü dikkate alındığında muhasebe kayıtlarındaki tutarsızlığın anılan Bakanlıklar ile koordinasyon sağlanarak çözülebileceği düşünülmektedir. Bu itibarla, taşınmazlarla ilgili olarak fiili envanter ve muhasebe kayıtlarının mevzuat hükümleri çerçevesinde tamamlanması gerekmektedir. Envanter çalışmalarının tamamlanmaması nedeniyle 2019 yılı bilançosunun maddi duran varlıklar hesap grubundaki 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ve 252 Binalar Hesabı taşınmazlar hususunda hatalı bilgi sunmaktadır. BULGU 7: Taşınmazlara İlişkin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Taşınmaz Maliyetine Eklenmemesi Sosyal tesislerce yapılan taşınmazlara ait değer artırıcı harcamaların İnşaat Emlak Dairesine bildirilmemesi nedeniyle harcanan tutarların taşınmazın maliyetine eklenemediği
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 görülmüştür. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Maddi duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamalar” başlıklı 27’nci maddesinde; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği belirtilmiştir. Aynı hüküm Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 170’inci maddesinde de yer almaktadır. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Amortisman ve Tükenme Paylarına ilişkin 47 Sıra Nolu Genel Tebliği’nin “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde; daha önceki dönemlerde tamamen amorti edilmemiş olan duran varlıklar için yapılan harcamalardan 34.000 Türk Lirasını aşanların değer artırıcı harcama olarak kabul edileceği ifade edilmiştir. Buna göre, taşınmazların ekonomik değerini artıracak harcamaların yapılması durumunda bu tutarların giderleştirilmeyip ilgili taşınmazın maliyeti üzerine eklenmesi gerekmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı olarak faaliyet gösteren Polisevleri ve Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlükleri sosyal tesis niteliğinde olup Emniyet Genel Müdürlüğüne tahsisli taşınmazlar üzerinde faaliyet göstermektedir. Emniyet Genel Müdürlüğü taşınmaz envanteri İnşaat Emlak Daire Başkanlığınca yapılmaktadır sosyal tesislerin kullandıkları taşınmazlarda bu envantere dahil edilmektedir. Sosyal tesisler kullandıkları taşınmazların iyileştirilmesi için harcamalarda bulunmaktadır. Ancak Sosyal tesislerce yapılan bu değer artırıcı harcamalar taşınmazın maliyetine eklenmeyip doğrudan giderleştirilmektedir. Bu nedenle, sosyal tesislerce yapılan değer artırıcı harcamaların taşınmazın maliyetine eklenmesi için sosyal tesislerce harcanan tutarlar İnşaat Emlak Daire Başkanlığına bildirilmeli ve bu tutarlar taşınmazın değerine eklenmelidir. Sosyal tesislerce yapılan değer artırıcı harcamaların taşınmazın maliyetine eklenmemesi Emniyet Genel Müdürlüğü bilançosunda yer alan 252 Binalar Hesabının tam ve doğru bilgi sunmasını engellemektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 BULGU 8: Emniyet Genel Müdürlüğü ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Arasında Yapılan Protokol Hükümleri Kapsamında Gerçekleştirilen İşlemlerin İlgili Muhasebe Hesaplarında İzlenmemesi Emniyet Genel Müdürlüğü ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında yapılan protokol hükümleri kapsamında gerçekleştirilen işlemlerde; A) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığına yapılan ödemelerin taahhüt hesaplarında izlenmediği tespit edilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında yapılan 22.08.2016 tarihli Protokol’ün “Konusu” başlıklı 2’nci maddesinde; protokol kapsamındaki işler için 1.539.000.000 Türk Lirası bütçe öngörülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 920 Gider Taahhütleri Hesabına ilişkin olarak “Hesabın niteliği” başlıklı 473’üncü maddesinde; yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenler ve feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için 920 Gider Taahhütleri Hesabının kullanılacağı belirtilmiştir. Yapılan denetimlerde, Emniyet Genel Müdürlüğü ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında yapılan bina yapımına ilişkin Protokoller yapıldığı ancak bu Protokol bedellerinin taahhüt hesaplarında izlenmediği tespit edilmiştir. Bu itibarla, mevzuat hükümleri gereğince Protokollere dayanılarak girişilen taahhüt tutarları ve bunlardan yerine getirilenlerin 920 Gider Taahhütleri Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. B) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığına yapılan ödemelerin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın niteliği” başlıklı 187’nci maddesinde; kamu idarelerine ait yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 kullanılacağı belirtilmiştir. Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 188’inci maddesinde hesabın işleyişi ayrıntılı biçimde açıklanmıştır. Buna göre, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı, kamu idarelerine ait yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her giderin geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır. Emniyet Genel Müdürlüğü ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında hizmet binası ve diğer binaların yapılmasına ilişkin olarak çeşitli tarihlerde Protokoller yapılmış olup bu Protokoller kapsamında ödemeler gerçekleştirilmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğünün muhasebe kayıtları ve mali tabloların incelenmesi neticesinde; Protokol kapsamında 2019 yılı içinde ve daha önceki yıllarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığına yapılan ödemelerin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilmeyip doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığına yapılan ödemeler 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilmelidir. Yapım işlerinin ilgili hesapta izlenilmemesi mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi üretmesini engellemektedir. Bilanço ilkeleri uyarınca, kamu idaresinin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, belli bir tarihte kamu idaresinin mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılması gerekmektedir. Sonuç olarak, yukarıdaki hükümler doğrultusunda yapılmakta olan yapım işlerinin doğrudan giderleştirilmeden geçici kabul yapılana kadar 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenmesi ve bu hesapta biriken yapım işlerine ait tutarların, geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılması gerekmektedir. C) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığına yapılan ön ödemelerin 259 Yatırım Avansları Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında yapılan 08.09.2014 tarihli Protokol’ün “Ödeme Şekli ve Ödeme
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinde 127.000.000 Türk Lirası; 22.08.2016 tarihli Protokol’ün “Ödeme Şekli ve Ödeme yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinde 190.000.000 Türk Lirası; 12.04.2018 tarihli Ek Protokol’ün “Ön Ödeme Şekli” başlıklı 3’üncü maddesinde 70.000.000 Türk Lirası ön ödeme yapılacağı ifade edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “259 Yatırım Avansları Hesabı” başlıklı 189’uncu maddesinde; yurtiçinden veya yurtdışından sözleşmeye dayanılarak edinilen maddi duran varlıklarla ilgili olarak verilen yatırım avanslarının izlenmesi için 259 Yatırım Avansları Hesabının kullanılacağı belirtilmiştir. Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 191’inci maddesinde hesabın işleyişi ayrıntılı biçimde açıklanmıştır. Emniyet Genel Müdürlüğü ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında gerçekleştirilen Protokollerin konusu hizmet binası yapımı olduğundan bu Protokoller kapsamında verilen avanslar 259 Yatırım Avansları Hesabında takip edilmelidir. Verilen avanslar işin sonunda Protokol konusu işler için mahsup edileceğinden verilen avansların muhasebe hesaplarında izlenmesi büyük önem arz etmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğü muhasebe kayıtları ve Protokol hükümleri incelendiğinde; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığına Protokoller kapsamında toplam 387.000.000 Türk Lirası ön ödemede bulunulduğu ancak bu tutarın 259 Yatırım Avansları Hesabında takip edilmediği tespit edilmiştir. Bilanço ilkeleri uyarınca, kamu idaresinin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, belli bir tarihte kamu idaresinin mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılması gerekmektedir. Bu nedenle, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığına yapılan ön ödemeler bilançoda 259 Yatırım Avansları Hesabında yer almalıdır. BULGU 9: Önceki Dönemlere Ait Giderlerin 2019 Yılında Muhasebeleştirilmesi 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait elektronik denetleme sistemi belediye paylarının 2019 yılında muhasebeleştirildiği görülmüştür. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel Kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde; dönemsellik kavramı gereği kamu idarelerinin faaliyetlerinin, belirli dönemlerde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 raporlanacağı ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanacağı belirtilmiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek 16’ncı maddesinde belirtildiği üzere, elektronik denetleme sisteminde aylık dönemler halinde yapılan tespitlere dayanılarak düzenlenen trafik idari yaptırım karar tutanaklarında yer alan trafik idari para cezasının %30’u oranındaki tutar, izleyen ayın sonuna kadar Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesinden ilgili belediyelere sistem kullanımı hizmet bedeli olarak ödenmelidir. Yukarıda belirtilen hükümler birlikte değerlendirildiğinde, 2019 yılı mali tabloları 2019 yılında gerçekleşen faaliyetlerin sonucunda oluşmalı ve diğer dönemlere ait gelirler/giderler doğrudan bağlantılı olmadıkça 2019 yılı tablosunda yer almamalıdır. Muhasebe işlemleri incelendiğinde, elektronik denetleme sistemi belediye paylarının 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait olan kısmının toplamı olan 30.960.545,20 Türk Lirasının 2019 yılında muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, önceki dönemlere ait giderlerin 2019 yılında muhasebeleştirilmesi 2019 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosunda 30.960.545,20 Türk Lirası tutarında hataya neden olmuştur. BULGU 10: Birikmiş Amortismanlar Hesabının Kullanılması Diğer duran varlık hesap grubunda hiçbir varlık kayıtlı olmadığı halde 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabının kullanıldığı görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın niteliği” başlıklı 218’inci maddesinde; diğer duran varlıklar hesap grubunda yer alan hesaplarda kayıtlı amortismana tabi duran varlıklar için ayrılmış olan amortisman tutarlarını izlemek için 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabının kullanılması gerektiği ifade edilmiştir. Buna göre, 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabının kullanılması için diğer duran varlık hesap grubunda kayıtlı bir varlık olması gerekmektedir. 2019 yılı bilançosu incelendiğinde, duran varlık hesap grubunda hiçbir varlık kayıtlı olmadığı halde 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabının kullanıldığı ve 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabının yıl sonu bakiyesinin 24.998,20 Türk Lirası olduğu tespit edilmiştir. Kamu idaresi tarafından muhasebe hizmetlerinin Hazine ve Maliye Bakanlığı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 tarafından yürütüldüğünün belirtildiği de dikkate alındığında muhasebe kayıtlarındaki tutarsızlığın anılan Bakanlık ile koordinasyon sağlanarak çözülebileceği düşünülmektedir. Sonuç olarak, diğer duran varlık hesap grubunda hiçbir varlık kayıtlı olmadığı halde 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabının kullanılması mali tablolarda 24.998,20 Türk Lirası hataya neden olmuştur. BULGU 11: Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu Tarafından Basılı Kağıtlar ile Plakaların Satışından Elde Edilen Net Gelirin % 60’lık Kısmının Yanlış Hesaplanarak Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlığına Eksik Yatırılması ve Eksik Yatırılan Tutarın Muhasebe Hesaplarında İzlenmemesi Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından basılı kağıtlar ile plakaların satışından elde edilen net gelire ilişkin işlemlerde; A) Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından basılı kağıtlar ile plakaların satışından elde edilen net gelirin % 60’lık kısmının yanlış hesaplanarak Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlığına yatırılması gereken tutarın eksik yatırıldığı görülmüştür. 13.10.1983 tarih ve 18195 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Kağıtların ve Plakaların Basım ve Dağıtımı İle İlgili Gelirden Pay Ayrılması” başlıklı 131’inci maddesinde; basılı kağıtlar ve plakaların tespit edilen bedel üzerinden satışının federasyona sağladığı net gelirin %60’ı, her yıl Şubat ayı sonuna kadar İçişleri Bakanlığı Merkez Saymanlığı hesabına yatırılacağı belirtilmiştir. Aynı hüküm Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin “Basılı Kağıt ve Tescil Plakalarının Basım ve Dağıtımı” başlıklı 176’ncı maddesinde de bulunmaktadır. 18.07.1997 tarih ve 23053 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; basılı kağıt ve plakaların, 2918 sayılı Kanun’un 131’inci maddesi kapsamında oluşturulan komisyonca tespit edilen satış fiyatı üzerinden Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun elde ettiği brüt gelirden, basılı kağıtlar için malzeme ve basım giderleri, bir çift plaka için malzeme, işçilik, taşıma giderleri ile %18 oranında hesaplanan KDV tutarı düşüldükten sonra kalan tutar net gelir olarak ifade edilmiştir. 2918 sayılı Kanun hükümlerine göre, motorlu taşıt sürücüleri kurslarında iş sahipleri
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 ve kursiyerlerce verilmesi ve kullanılması lüzumlu basılı kâğıtlar ile plakalar Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından bastırılmakta ve maliyetleri nazara alınarak yetkili komisyon tarafından belirlenecek bedel üzerinden Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından vatandaşlara satılmaktadır. Aynı maddede ayrıca basılı kağıtlar ve plakaların tespit edilen bedel üzerinden satışının federasyona sağladığı net gelirin % 60’ının her yıl şubat ayı sonuna kadar Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlığı hesabına yatırılacağı, yatırılan miktarların ise Emniyet Genel Müdürlüğü hizmetlerinde kullanılmak üzere, Hazine ve Maliye Bakanlığınca bir yandan bütçeye özel gelir, diğer yandan Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesinde mevcut tertiplere ödenek ya da açılacak özel tertiplere özel ödenek kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Uygulamada, basılı kağıtlar ile plakaların satışından elde edilen net gelirin % 60’lık kısmına ilişkin tutar Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından hesaplanmakta ve şubat ayında Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlığına yatırılmaktadır. Yatırılan bu tutarın doğru hesaplanıp hesaplanmadığına ilişkin olarak Emniyet Genel Müdürlüğünün talebi üzerine Hazine ve Maliye Bakanlığı uzmanlarınca her yıl inceleme yapılmaktadır. Hazine ve Maliye Bakanlığı uzmanlarınca yapılan inceleme sonucu Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilmekte ve Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından eksik yatırılan bir tutar tespit edilmesi halinde alacağın takibine ilişkin işlem Emniyet Genel Müdürlüğünce yapılmaktadır. Basılı kağıtlar ile plakaların satışından elde edilen net gelirin % 60’lık kısmına ilişkin yapılan denetimlerde, yatırılan tutarın hesaplanmasında Emniyet Genel Müdürlüğü ile Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu arasında uyuşmazlık yaşandığı ve bazı yıllarda bu durumun dava konusu edildiği görülmüştür. Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından basılı kağıtlar ile plakaların satışından elde edilen net gelirin % 60’lık kısmının yanlış hesaplanarak Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlığına eksik yatırılmasına ilişkin durum aşağıdaki tabloda ayrıntılı şekilde açıklanmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28
Tablo 9: 2005-2018 Yılları Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu Tarafından
Yatırılması Gereken %60 Pay ve Bununla İlgili Yapılan İşlemler
YILI YATIRILAN TUTAR
(Türk Lirası )
EKSİK ÖDENEN TUTAR
(Türk Lirası) SON DURUMU
2005 1.026.773,13 1.072.400,97 Mahkeme aşaması tamamlandı,
tahsilat işlemleri devam etmektedir.
2006 753.763,00 1.250.587,98 Mahkeme aşaması tamamlandı,
tahsilat işlemleri devam etmektedir.
2007 641.227,85 964.491,47 Mahkeme aşaması tamamlandı,
tahsilat işlemleri devam etmektedir.
2008 560.480,11 715.996,70 Mahkeme aşaması tamamlandı,
tahsilat işlemleri devam etmektedir.
2009 1.184.001,53 - Eksik ödeme tespit edilmemiştir.
2010 291.421,25+162.829,65 94.022,04 Mahkeme aşamasında.
2011 2.259.786,33 81.253,85 Mahkeme aşamasında.
2012 2.188.902,37 163.828,26 Mahkeme aşamasında.
2013 2.073.176,86 475.757,02 Mahkeme aşamasında.
2014 1.001.311,18+108.648,99 238.568,23 Mahkeme aşaması tamamlandı,
tahsilat işlemleri devam etmektedir.
2015 6.879.191,62 -
Mart, Nisan, Mayıs ve Haziran
aylarında 4 taksit halinde yatırılan
3.000.000,00 Türk Liralık kısmın
faizi olarak 51.000,03 Türk Lirası
yatırıldı.
Eksik yatırılan 21.903,69 Türk Lirası
daha sonra faizi ile tahsil edildi.
2016 6.281.147,96+61.316,58 3.481.858,57
Eksik yatırıldığı tespit edilen tutarın
(3.481.858,57) tahsil edilmesi
amacıyla, dava açılması için Hukuk
Müşavirliğine yazı yazıldı. 8.12.2017
tarihinde 2016 yılı fon payı olarak
61.316,58 Türk Lirası yatırılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 2017 6.209.633,86 7.749.219,11 Mahkeme aşamasında. 2018 12.477.428,32 - 3.477.428,32 Türk Lirası süresi içerisinde yatırıldı. Kalan 9.000.000 Türk Lirası 9 eşit taksitte 2019 yılı içerisinde yatırıldı. Şubat ayı sonuna kadar yatırılması gereken ancak süresinde yatırılmayan 9.000.000 Türk Lirasının yasal faizinin tahsil edilmesi için Hukuk Müşavirliğine yazıldı. TOPLAM 15.215.583,23 Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından yatırılan tutarlara ilişkin olarak yukarıda yer alan tabloda görüleceği üzere bir kısmı mahkeme kararı ile onanmış bir kısmının da mahkeme süreci devam etmekte olan toplam 15.215.583,23 Türk Lirası tutarında alacak mevcut bulunmaktadır. Yatırılan tutarın hesaplanmasında Emniyet Genel Müdürlüğü ile Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu arasında anlaşmazlığa konu hususun Kanun’da geçen “net gelir” ifadesinin yorumlanmasından kaynaklandığı anlaşılmıştır. Basılı kağıt ve plakaların, Karayolları Trafik Kanunu’nun 131’inci maddesi kapsamında oluşturulan komisyonca tespit edilen satış fiyatı üzerinden Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun elde ettiği brüt gelirden, basılı kağıtlar için malzeme ve basım giderleri, bir çift plaka için malzeme (alüminyum levha, boya, reflektif malzeme, şablon ve atölye giderleri), işçilik, taşıma giderleri ile %18 oranında hesaplanan KDV tutarı düşüldükten sonra kalan tutar net geliri ifade etmektedir. Net gelir tanımında yer verilen nihai satış fiyatı üzerinden hasılat hesaplamak istendiğinde ise Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun organizasyon yapısı ve diğer fiili güçlüklerin varlığı nedeniyle odaların üstlendiği gerçek maliyet kalemlerinin belirlenmesi sorunu gündeme gelmektedir. Bu nedenle, Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından basılı kağıt ve plaka satışından elde edilen gelirlerden plaka ve kağıtların maliyeti düşüldükten sonra bulunacak net tutarın Kanun’da belirtilen net gelir olarak esas alınması ve bu tutarın % 60’nın
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlığına gönderilmesi ve Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesine ödenek kaydının sağlanması gereklidir. Ancak yukarıda belirtildiği üzere Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu ile Emniyet Genel Müdürlüğü arasında yatırılacak tutar konusunda anlaşmazlık yaşanmaktadır. Sonuç olarak, ilgili mevzuat maddesinde yapılan “net gelir” tanımı yerine, söz konusu Komisyon tarafından fiyat tespiti yapılmasının ardından, her bir plaka ve basılı kağıt için devlete belirli bir oran veya maktu rakamın ödenmesi konusunda bir düzenleme yapılmasının mevzuat yorum farklarıyla ilgili sorunları çözeceği düşünülmektedir. B) Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından basılı kağıtlar ile plakaların satışından elde edilen net gelirin % 60’lık kısmının Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlığına eksik yatırılması sonucu 15.215.583,23 Türk Lirası tutarındaki alacak takipli hale gelmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 54’üncü maddesi uyarınca, mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının kullanılacağı belirtilmiştir. Yönetmeliğin 55 ve 56’ncı maddelerinde 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına ilişkin işlemler ve hesabın işleyişi ayrıntılı şekilde izah edilmiştir. Buna göre, Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı tarafından idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerinin yürütülmesi açısından Karayolları Trafik Kanunu’nun 131’inci maddesi kapsamında Emniyet Genel Müdürlüğünün Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonundan alacağı olan miktarın 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Sonuç olarak, söz konusu alacağın 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında takip edilmemesi mali tablolarda 15.215.583,23 Türk Lirası tutarında hataya neden olmuştur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının Kullanılmaması Emniyet Genel Müdürlüğünde hurda niteliğindeki taşınırların Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi üzerinde 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 214’üncü maddesinde 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının, çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren gelecek yıllar ihtiyacı stoklar ve maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Hurdaya ayırma işlemleri incelendiğinde, Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminde taşınırın 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına alınmadan doğrudan ilk kayıt yapılan hesabından düşülerek kayıtlardan çıkarıldığı görülmüştür. Halbuki burada yapılması gereken hurda niteliğindeki malların bu hesaba aktarılması ve mübadele sonrası bu hesaptan düşülmesidir. Bu şekilde hurda niteliğindeki mallar Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi üzerinde doğrudan izlenebilecektir. Hurdaya ayrılacak malların birimlerde tespiti, mübadeleye konu edileceklerin birleştirilmesi, mübadele ilanı ve mübadele sonucu hurdaların teslimi işlemleri için uzun bir süreç gerekmektedir. Bu nedenle, hurda niteliğindeki taşınır malların, Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi üzerinde 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. BULGU 2: Taşınır Mal Yönetim Sisteminin Uygulanmasında Karşılaşılan Sorunlar Nedeniyle Taşınır Kayıtları ile Fiili Durumun Tam Olarak Örtüşmemesi Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminin, uygulanmasından kaynaklanan bir takım aksaklıklar nedeniyle, taşınırlar konusunda yerine getirilmesi gereken prosedürlerin bir kısmının gerçekleştirilemediği ve böylece taşınır kayıtları ile fiili durumun tam olarak örtüşmediği tespit edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 Emniyet Genel Müdürlüğü taşınır mal işlemleri, Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği ile bu Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanan Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi ve Depolama Muhafaza ve Dağıtım Talimatnamesi ile yürütülmektedir. Mezkur Yönetmeliğin 10’uncu maddesinin altıncı fıkrasında; Taşınır malların tüm giriş ve çıkış kayıtları için kullanılan defter, belge ve cetvellerin bilgisayar ortamında tutulması ve düzenlenmesi esas olduğu belirtilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi’nin 11’inci maddesinin 9’uncu fıkrasında da; Genel Müdürlüğe ait taşınır malların hesapları merkezi olarak yönetilen otomasyon sistemine göre tutulacağı ifade edilmiştir. Belirtilen hükümler gereğince, Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Daire Başkanlığı tarafından halen kullanımda olan Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi projesi geliştirilmiş ve 20.02.2013 tarihinde Emniyet Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı bünyesindeki tüm taşınır mal saymanlıklarının kullanımına açılmıştır. Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi, kaynağına ve edinme yöntemine bakılmaksızın Emniyet Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatının sahip olduğu taşınır malların kayda alınması, kullanıma verilip alınması, kayıtlardan çıkarılması, planlama, yönetim ve takiplerinin etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi ile kanunlarla yetkili mercilere gönderilecek belgelerin düzenlenmesi amacı ile geliştirilen otomasyon sisteminin adıdır. Söz konusu otomasyon sisteminin yönetilmesinden Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Daire Başkanlığı sorumludur. Emniyet Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatında yapılan denetimler neticesinde Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminin kullanıcı birimler tarafından uygulanması esnasında aşağıda belirtilen aksaklıklar tespit edilmiştir. Söz konusu sorunlar, taşınır mal yönetim sisteminin öneminin kullanıcı birimler tarafından yeterince anlaşılamamasından ve taşınır malların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesi, kullanımı ve mevzuata uygun olarak kayıtlarının tutulmasının sağlanması hususundaki sorumlulukları bulunan birim amirlerince sorumlulukların gereğinin tam olarak yerine getirilmemesinden kaynaklanmaktadır. Bu durum Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi ile taşınır mal yönetim sürecinin eş zamanlı olarak yürütülememesi ve taşınır kayıtları ile fiili durumun örtüşmemesi sonucunu doğurmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 Şöyle ki, Taşınır Mal Yönetim Sisteminin gerçek zamanlı çalışan bir sistem olmaması süreçlerde aksaklıklara sebebiyet vermektedir. Uygulamada taşınır mala yönelik işlemler öncelikli olarak tamamlanmakta, bunu takiben yazılı hale getirilmekte, yazılı hale getirilen belgeler ise Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemine girilmektedir. Bu nedenle, bir taşınır malın herhangi bir zamanda hangi aşamada işlem gördüğünün takibi Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi üzerinden zorlaşmakta, veri girişi esnasında yapılan her türlü hata o taşınır mala yönelik yapılacak bir sonraki işleme kadar sistemde kalmaktadır. Mevcut sistemin tutarlılığı için önem arz eden diğer bir konu ise, Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi kullanımının taşınır mal yönetim sistemi süreçlerine işlenmesi ve ilişkilendirilmesidir. Hali hazırda, Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi kullanımı mevzuatta düzenlenmemiştir. Taşınır mal yönetim süreci ile Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminin birbiriyle tutarlı ve koordineli hale getirilebilmesi için öncelikli olarak; taşınır mal yönetim sisteminin gerektirdiği evrak düzenleme süreci ile Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminin eş zamanlı olarak işlemesinin sağlanması gerekmektedir. Öte yandan sistemden kaynaklanan söz konusu sorunların giderilmesi için Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminin kullanıcı birim ihtiyaçlarına göre güncelleştirilerek mevzuata uyumlu hale getirilmesi ve karekod, barkod benzeri alternatif sistemler de değerlendirilmelidir. Emniyet Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı bünyesinde yapılan denetimler neticesinde Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminin kullanıcı birimler tarafından uygulanması esnasında karşılaşılan aksaklıklar aşağıda yer almaktadır: a. Kodu bulunmayan malzemelerin kod talep işlemlerinin Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi üzerinden yapılamadığı ve zaman kaybına yol açtığı tespit edilmiştir. b. Birimler tarafından tüketilen malzemeler için düzenlenen iade belgesinin taşınır işlem belgesine dönüştürülemediği veya saymanlıklar arası giriş belgesinin iade belgesine dönüştürülemediği ve gereksiz iş yükü oluşturulduğu anlaşılmıştır. c. Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi üzerinde elektronik imza uygulamasına geçilmediği ve taşınır mal işlem belgesinin posta yoluyla yollandığı ve bu durumun zaman kaybına yol açtığı görülmüştür. d. Taşınır Mal Yönergesi’nin 5’inci maddesinin 3’üncü bendinde, “Taşınır Mal
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 Saymanı, Taşınır Mal Sorumlusu, Taşınır Mal Hesap Sorumlusu ve Kullanıcı Birim Mal Sorumlusu görevlerinden herhangi ikisi aynı kişide birleşemez.” denilmekte ise de; zaman zaman personelin yetersiz olmasından dolayı birbirlerinin şifresini kullanmak suretiyle işlem yapıldığı görülmüştür. e. Emniyet Genel Müdürlüğünce tahsis yolu ile gelen mal ve malzemeler ile satın alma yolu ile alınan mal ve malzemelerin depolanması, tasnifi veya korunması ile ilgili mevcut ambarlar yetersiz ve kullanıma uygun olmadığından yıl sonu ambar sayımlarının sağlıklı olarak yapılamadığı tespit edilmiştir. f. Birimler arası taşınır devirlerinde özellikle iller arası devirlerde merkezi birimlerin bu devir işlemine ilişkin yetkili makamların iznini gösteren belge eklenmediği tespit edilmiştir. g. Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi üzerinde yıl içerisinde birçok hatalı işlem yapılmakta ancak bunların doğruluğuna ilişkin herhangi bir kontrol yapılmamaktadır. Sistemdeki hatalı kayıtların kontrolü takip eden yılın ocak, şubat aylarında Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Daire Başkanlığınca sadece tespit edilenler üzerinden yapılmaktadır. Bu durum kontrol zafiyeti doğurmaktadır. Bu durumun engellenmesi için yıl içerisinde kontrol işlemi gerçekleştirecek merkezi bir kontrol birimi kurulmalıdır. h. Kullanıcı birimlerde zimmet fişleri ile zimmetleme işlemi yapılmayıp teslim ve tesellüm tutanakları ile zimmetleme işlemi yapılan taşınırların olduğu, bir kısmının ise teslim- tesellüm tutanakları ile kullanıcı birim personeline zimmetleme işlemi yapıldığı, ancak sistem üzerinden zimmetleme işlemlerinin daha sonradan gecikmeli olarak yapıldığı; kullanıcı birim sorumlularınca nihai kullanıcılarına zimmetleme işlemi yapılmayan çok sayıda taşınır olduğu görülmüştür. Bu itibarla, Emniyet Genel Müdürlüğü taşınır mal işlemlerinin yürütüldüğü Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminde bahse konu edilen ve uygulamada karşılaşılan söz konusu sorunların giderilerek, taşınır kayıtlarının eş zamanlı bir şekilde fiili durumu tam olarak yansıtması hususunda gerekli çalışmaların yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 BULGU 3: Sosyal Tesislere Ait Taşınırların Taşınır Mal Yönetim Hesabında Tam Olarak Yer Almaması Taşınır mal yönetim hesabının Emniyet Genel Müdürlüğünün sahip olduğu tüm taşınırları kapsamadığı tespit edilmiştir. 25.07.2010 tarih ve 27652 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri, Millî İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınır mal yönetim hesabı” başlıklı 33’üncü maddesinde; taşınır mal yönetim hesabı, önceki yıldan devreden, yılı içinde giren ve yılı içinde çıkışı yapılan taşınır mallar ile ertesi yıla devredilenlerin ve yapılan sayım sonucu bulunan fazla ve noksanların cins, miktar veya değer olarak taşınır mal yönetim hesap cetvellerinde gösterilmesi şeklinde tanımlanmıştır. Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi’nin “Taşınır mal yönetim hesabı” başlıklı 37’nci maddesinde de taşınır mal yönetim hesabı aynı şekilde tanımlanmıştır. Taşınır mal yönetim hesabı, önceki yıldan devreden, yılı içinde giren ve yılı içinde çıkışı yapılan taşınır mallar ile ertesi yıla devredilenlerin ve yapılan sayım sonucu bulunan fazla ve noksanların cins, miktar veya değer olarak taşınır mal yönetim hesap cetvellerinde gösterilmesidir. Yapılan denetimlerde, taşınır mal yönetim hesabının Emniyet Genel Müdürlüğünün sahip olduğu tüm taşınırları kapsamadığı tespit edilmiştir. Sosyal tesislerin sahip olduğu taşınırların sadece bir kısmının Emniyet Genel Müdürlüğü taşınır mal yönetim hesabı içerisinde yer aldığı görülmüştür. Emniyet Genel Müdürlüğü taşınır mal yönetim hesabı Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi üzerinden alınmaktadır. Sosyal tesislerde yerinde yapılan denetimlerde ve Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi üzerinden yapılan denetimlerde, bazı sosyal tesislerin sadece dayanıklı taşınırları sisteme girdiği, yıl sonu itibarıyla sosyal tesiste bulunan tüketim malzemelerinin sisteme girilmediği, bazı sosyal tesislerde de dayanıklı taşınırların bir çoğunun sisteme girilmediği tespit edilmiştir. Bu durum taşınır mal yönetim hesabının Emniyet Genel Müdürlüğünün sahip olduğu tüm taşınırları kapsamasını engellemektedir. Konu hakkında Emniyet Genel Müdürlüğü merkez birimleri tarafından 2019 yılı içerisinde sosyal tesislerin uyarıldığı ancak uygulama birliğinin sağlanamadığı yerinde yapılan denetimlerde görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 Bu nedenle, tüm ana saymanlıklar ve kullanıcı birimler konu hakkında bilgilendirilmeli taşınır mal yönetim hesabına dahil edilecek tüm taşınırların Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemine girişi sağlanmalıdır. BULGU 4: Adli ve İdari Davalarda Yasal Sürelerde Borçların Ödenememesi Emniyet Genel Müdürlüğü ve İl Emniyet Müdürlüklerindeki adli ve idari davalara ait ilamların bir kısmının yasal ödeme süresi içinde ödenemediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesi gereğince her türlü kamu kaynağının kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak kullanılmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır. 20.01.1982 tarih ve 17580 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “Kararların sonuçları” başlıklı 28’inci maddesinin birinci fıkrasında; Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu ve bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği ifade edilmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında; konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin, davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirim tarihinden itibaren, birinci fıkrada belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yatırılacağına ilişkin hüküm bulunmaktadır. Ayrıca aynı madde de birinci fıkrada belirtilen süreler içinde ödeme yapılmaması halinde, genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunacağı belirtilmiştir. 19.06.1932 tarih ve 2128 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İcra ve İflas Kanunu’nun “Takibin başlaması” başlıklı 35’inci maddesinde; icra takibinin, ilamın icra dairesine tevdi ile başlayacağı ifade edilmiştir. Mezkur Kanun’un “İcranın geri bırakılması için verilecek süre” başlıklı 36’ncı maddesinde; Bölge adliye mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmesi veya Yargıtay tarafından hükmün onanması halinde alacaklının istemi üzerine başkaca işleme gerek kalmaksızın teminata konu olan para alacaklıya ödeneceğine ilişkin hüküm
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 bulunmaktadır. Yukarıda belirtildiği üzere, idare mahkemelerinde görülen davalarda, İdari Yargılama Usulü Kanunu’ndaki açık hükme istinaden davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirim tarihinden itibaren otuz gün içerisinde kişilere ödeme yapılması mümkün olabilmektedir. Bu süre sonuna kadar alacaklı kişilerin veya vekillerinin herhangi bir icra takibi başlatabilmeleri mümkün olamamaktadır. Ancak adli mahkemelerde görülen davalarda Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda idareye başvuru yapma şartı gibi bir zorunluluk bulunmadığı için alacaklı kişiler veya vekilleri mahkeme kararlarına istinaden doğan alacakları için doğrudan İcra ve İflas Kanunu’ndaki hükümlere göre takip başlatabilmektedirler. Bu yüzden adli mahkemelerdeki davalarda kendi özel kanunlarında belirlenen ödeme sürelerinde kişilere ödeme yapılamaması halinde gecikme faizinin ödenmesi söz konusu olurken idari davalarındaki gibi ayrıca bir icra vekâlet ücreti ödenmesi söz konusu olmamaktadır. Yapılan denetimlerde, İstanbul İl Emniyet Müdürlüğünde 12, Muğla İl Emniyet Müdürlüğünde 3, Şanlıurfa İl Emniyet Müdürlüğünde 5 olmak üzere toplam 20 idari davada yasal süre olan 30 gün içerisinde ödenek yetersizliği nedeniyle ödeme yapılamamasından dolayı avukatlara ilave icra vekalet ücreti ödendiği tespit edilmiştir. Ayrıca Emniyet Genel Müdürlüğü ve İl Emniyet Müdürlüklerindeki adli ve idari davalarda, ödenek yetersizliği veya ilgili yazışmaların uzaması nedeniyle ödemelerin zamanında yapılamamasından kaynaklı gecikme faizi ödendiği görülmektedir. Bu çerçevede Emniyet Genel Müdürlüğü ve İl Emniyet Müdürlüklerindeki adli ve idari davalara ait ilamların yasal süreleri içerisinde yerine getirilmesi halinde yasal faizin dışında gecikme faizi ödenmesi söz konusu olmayacaktır. Ayrıca idari dava ilamlarının İdari Yargılama Usulü Kanunu’ndaki ödeme süresine uygun gerçekleştirilmesi halinde kişi ya da vekilleri icra takibi başlatamayacakları için ilamdan kaynaklanan vekalet ücreti dışında ayrıca icra vekalet ücreti de ödenmeyecektir. Bu itibarla, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasının sağlanması kapsamında Emniyet Genel Müdürlüğü ve İl Emniyet Müdürlüklerinin adli ve idare mahkemelerinde görülen davalarına ilişkin ilamların yasal sürelerinde yerine getirilmesi için gerekli ödeneklerin harcama birimlerinde hazır bulundurulması ve ilgili yazışmaların ödeme sürelerini aksatmayacak şekilde ivedilikle yapılması, dolayısıyla yersiz olarak faiz ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 icra giderleri ödenmemesi için gereken tedbirlerin alınması gerekmektedir. BULGU 5: Kira Yardımlarının Taahhüt Hesaplarında İzlenmemesi Emniyet Genel Müdürlüğünde 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında yapılan kira yardımlarının taahhüt hesaplarında izlenmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 920 Gider Taahhütleri Hesabına ilişkin olarak “Hesabın niteliği” başlıklı 473’üncü maddesinde; yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenler ve feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için 920 Gider Taahhütleri Hesabının kullanılması gerektiği belirtilmiştir. 3713 sayılı Kanun’un 21’inci maddesi uyarınca 10 yıl süreyle şehit ve gazilere kira yardımı yapılmaktadır. Kanun’un 21’inci maddesinin uygulamasına ilişkin olarak 2006/8 sayılı Genelge yayımlanmıştır. Genelge’de 3713 sayılı Kanun’un anılan hükmü çerçevesinde kira sözleşmelerinin hak sahibi ile mal sahibi arasında yapılacağı ve kiralamanın yapıldığı yerdeki kurum harcama yetkilisince onaylanacağı ve kira yardımının diğer şartlarına ilişkin hükümler bulunmaktadır. 3713 sayılı Kanun kapsamında hak sahiplerine ödenecek kira yardımları, sözleşme kapsamında yapılan kiralamalarla sözleşme bedeli tutarında aylık olarak yapılmaktadır. Aylık olarak yapılan kira yardımına ilişkin ödeme emri belgelerine ilgili kira sözleşmeleri eklenmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde ayrıntısı belirtildiği üzere, sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenler ve feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için 920 Gider Taahhütleri Hesabının kullanılması gerekmektedir. Kira sözleşmesi karşılığı 3713 sayılı Kanun kapsamında yapılan kira yardımları taahhüt hesaplarında izlenmelidir. Bu şekilde yıl içerisinde yapılacak kira yardımlarının tutarı mali tablolarda görülebilecektir. Yapılan denetimlerde, konu hakkında Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından taşra birimlerinin uyarıldığı ancak birçok il ve ilçe emniyet müdürlüklerinde yapılan kira yardımlarının taahhüt hesaplarında izlenmediği görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39 Bu nedenle, Emniyet Genel Müdürlüğünde 3713 sayılı Kanun kapsamında yapılan kira yardımlarının taahhüt hesaplarında izlenmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir. BULGU 6: İç Kontrol Sistemi Yapılandırma Çalışmalarının Tamamlanmaması Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde etkin bir iç kontrol sistemi oluşturulabilmesi için 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ilgili düzenlemeler çerçevesinde yapılması gereken çalışmaların henüz tamamlanmadığı görülmüştür. 5018 sayılı Kanun uyarınca; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından yeterli ve etkili bir iç kontrol sisteminin kurulması gerekmektedir. İç kontrole ilişkin yetki ve sorumluluklar, 5018 sayılı Kanun hükümleri yanında 31.12.2005 tarihli ve 26040/3 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’da belirlenmiştir. Buna göre üst yöneticiler, iç kontrol sisteminin kurulması ve gözetilmesinden; harcama yetkilileri ise, görev ve yetki alanları çerçevesinde, idari ve mali karar ve işlemlere ilişkin olarak iç kontrolün işleyişinden sorumlu bulunmaktadır. İdarelerin mali hizmetler birimi ise, iç kontrol sisteminin kurulması, standartlarının uygulanması ve geliştirilmesi konularında çalışmalar yapmak ve ön mali kontrol faaliyetini yürütmekle sorumludur. 18.02.2006 tarihli ve 26084 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Strateji Geliştirme Birimlerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’te de iç kontrol bu birimlerin mali hizmetler fonksiyonu kapsamında yürüteceği görevler arasında sayılmıştır. 26.12.2007 tarihli ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği ile kamu idarelerinin, iç kontrol sistemlerinin oluşturulmasında, izlenmesinde ve değerlendirilmesinde dikkate almaları gereken temel yönetim kurallarını göstermek üzere, uluslararası standartlar ve iyi uygulama örnekleri çerçevesinde, iç kontrolün; kontrol ortamı, risk değerlendirmesi, kontrol faaliyetleri, bilgi ve iletişim ile izleme bileşenleri esas alınarak, standartlar ve bu standartlar için sağlanması gerekli genel şartlar belirlenmiştir. Anılan Tebliğ’de ayrıca, kamu idareleri tarafından iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalışmaların belirlenmesi,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40 bu çalışmalar için eylem planı oluşturulması, gerekli prosedürler ve ilgili düzenlemelerin hazırlanması çalışmalarının 31.12.2008 tarihine kadar tamamlanması gerektiği belirtilmiştir. Ancak uygulamada ortaya çıkan bir takım tereddütler üzerine, iç kontrole ilişkin çalışmalarda kamu idarelerine rehberlik yapmak amacıyla Hazine ve Maliye Bakanlığınca 04.02.2009 tarihinde Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi yayımlanmıştır. Ayrıca Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Kamu İç Kontrol Standartlarının uygulanması konusunda kamu idarelerine daha fazla rehberlik yapmak amacıyla, iç kontrol bileşenleri çerçevesinde hazırlanan ve uygulama adımları ile örneklerini içeren Kamu İç Kontrol Rehberi hazırlanmıştır. 5018 sayılı Kanun’un 63’üncü maddesinde ise iç denetim kavramına yer verilmiş; iç denetimin, kamu idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyeti olduğu; bu faaliyetlerin, idarelerin yönetim ve kontrol yapıları ile malî işlemlerinin risk yönetimi, yönetim ve kontrol süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliştirmek yönünde sistematik, sürekli ve disiplinli bir yaklaşımla ve genel kabul görmüş standartlara uygun olarak gerçekleştirileceği hüküm altına alınmıştır. İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul Esaslar’ın 3’üncü maddesinde de, iç kontrolün iç denetimi de kapsayan mali ve diğer kontrollerin bir bütünü olduğu ifade edilmiştir. Yine 19.04.2013 tarihli ve 28623 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İç Denetim Genel Tebliği’nde de belirtildiği üzere, iç denetim, iç kontrol sisteminin temel bir unsurudur ve aynı zamanda sistemin yeterli ve etkin bir şekilde işleyip işlemediği hususlarında değerlendirme ve önerilerde bulunmaktadır. İdarelerde yeterli ve etkili bir iç kontrol sisteminin hayata geçirilmesi ancak etkin bir iç denetim faaliyetinin varlığı ile mümkün olacaktır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 41 Emniyet Genel Müdürlüğünün iç kontrol sistemi yapılandırma çalışmaları incelendiğinde ise; Emniyet Genel Müdürlüğü 2018-2019 İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planında 2018 yılı Aralık ayına kadar personel bilgi sisteminde açılacağı belirtilen görev tanımları modülünün, öngörülen sürede tamamlanamadığı, İl Emniyet Müdürlüklerinde iç kontrol faaliyetlerini yürüten kişilerin ek görevlendirmeler nedeniyle asıl vazifeleri olan iç kontrol işlemlerini diğer zamanlarda yapabildiği bunun sonucunda da iç kontrol işlemlerinin istenilen düzeyde yapılamadığı, Merkez ve özellikle taşrada mali işlemleri yürüten birimlerde çalışan personelin görev yerinin sürekli değişmesi nedeniyle personelin mali konularda uzmanlaşamadığı, Kamu İç Kontrol Rehberinde belirtildiği üzere; iç kontrol sisteminin tasarım ve işleyişini sürekli olarak inceleme, güçlü ve zayıf yönlerinin belirlenmesini sağlama ve geliştirilmesi için değerlendirme ve tavsiyeler sunmak suretiyle iç kontrol sisteminin geliştirilmesine katkıda bulunma görev ve sorumluluğu bulunan iç denetim biriminde 30 adet iç denetçi kadrosu ihdas edilmesine rağmen 1 adet kadronun dolu olduğu, Merkez teşkilatı birimlerinin bazılarında kuruluş, görev ve çalışma yönetmeliklerinin güncel olmadığı, Merkez, taşra ya da doğrudan merkeze bağlı taşra teşkilatı birimlerinin bazılarında ise iç kontrol sisteminin benimsenmesi, anlaşılması ve birim içerisinde farkındalığın sağlanabilmesi için gerekli ve yeterli eğitimin verilemediği; hassas görev belirleme ve izleme çalışmalarının yapılmadığı; yeni göreve başlayan personele süreç akış şemaları hakkında bilgilendirme sağlanmadığı; risk yönetim sürecine ilişkin Kamu İç Kontrol Rehberinde belirtilen gerekliliklerin yerine getirilmediği ve iç kontrol sisteminin izlenmesi kapsamında yapılması gereken iç kontrol sistemi değerlendirme çalışmalarının yapılmadığı, tespit edilmiştir. Sonuç olarak, kurum iç kontrol sisteminin, Kamu İç Kontrol Standartlarına uygun şekilde oluşturulması ve etkin bir şekilde işleyebilmesi için yukarıda belirtilen eksikliklerin giderilerek iç kontrol sistemi yapılandırma çalışmalarının tamamlanması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 42 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 43 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Yabancı Para Cinsinden Kesin Teminatların Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Kira Yardımlarının Taahhüt Hesaplarında İzlenmemesi 2018 Yerine Getirilmedi Bulguya Raporda Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bölümünde Bulgu 5 olarak yer verilmiştir. Hizmet Binası Kiralamalarının Taahhüt Hesaplarında İzlenmemesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının Hatalı Kullanılması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 44 Sosyal Tesislere Ait Gelirlerin Genel Bütçeye Gelir Kaydedilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Sosyal Tesislere Ait Teminatların Genel Bütçeye Ait Hesaplarda İzlenmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Akaryakıt Mal Alımındaki Mevzuata Aykırılıklar 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Taşınmaz İşlemlerindeki Mevzuata Aykırılıklar 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Taşınır İşlemlerindeki Mevzuata Aykırılıklar 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Mübadele Kapsamında Alınan Malların Tip Şartname Hükümlerine Aykırı Biçimde Kısım Kısım Teslim Alınması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Hatalı Yazılan Trafik Cezalarının İptallerinde Yeni Ceza Yazılmasına İlişkin Kontrol Sisteminin Olmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. İç Kontrol Sistemi Yapılandırma 2018 Kısmen Yerine Bulguya Raporda Denetim
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 45 Çalışmalarının Tamamlanmaması Getirildi Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bölümünde Bulgu 6 olarak yer verilmiştir. Hukuk ve İdari Davalarda Yasal Sürelerde Borçların Ödenememesi 2018 Kısmen Yerine Getirildi Bulguya Raporda Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bölümünde Bulgu 4 olarak yer verilmiştir. Taşınır Mal Yönetim Sisteminin Uygulanmasında Karşılaşılan Sorunlar Nedeniyle Taşınır Kayıtları ile Fiili Durumun Tam Olarak Örtüşmemesi 2018 Kısmen Yerine Getirildi Bulguya Raporda Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bölümünde Bulgu 2 olarak yer verilmiştir. Sosyal Tesislere Ait Taşınırların Taşınır Mal Yönetim Hesabında Tam Olarak Yer Almaması 2018 Kısmen Yerine Getirildi Bulguya Raporda Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bölümünde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 46 Bulgu 3 olarak yer verilmiştir. Elektronik Denetleme Sistemlerinde Ceza Yazılmayan Trafik İhlal Tespitlerine İlişkin Kontrol Yapılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Alımı İşinde Araçların Sigorta Basamaklarına Göre Ayrıma Gidilmeden Tek Fiyat Üzerinden Alım Yapılması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Resmi Posta Gönderimi Hizmet Alımı İşinde Alacak Borç Hesabının Hatalı Yapılması ve Borç Hesabına İlişkin Kontrol Yapılamaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının Kullanılmaması 2018 Yerine Getirilmedi Bulguya Raporda Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bölümünde Bulgu 1 olarak yer verilmiştir. Hemen Tüketilmeyip Gelecek Dönemlerde Tüketilmek Üzere Yapılan Alımlara İlişkin Ödemelerin Tahakkuk Esaslı Muhasebe İlkelerine Aykırı Muhasebeleştirilmesi 2018 Kısmen Yerine Getirildi Bulguya Raporda Denetim Görüşünün Dayanakları Bölümünde Bulgu 5 olarak yer verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 47 Emniyet Genel Müdürlüğü ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Arasında Yapılan Protokol Hükümleri Kapsamında Gerçekleştirilen İşlemlerin İlgili Muhasebe Hesaplarında İzlenmemesi 2018 Yerine Getirilmedi Bulguya Raporda Denetim Görüşünün Dayanakları Bölümünde Bulgu 8 olarak yer verilmiştir. Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu Tarafından Basılı Kağıtlar İle Plakaların Satışından Elde Edilen Net Gelirin % 60’lık Kısmının Yanlış Hesaplanarak Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlığına Eksik Yatırılması 2018 Yerine Getirilmedi Bulguya Raporda Denetim Görüşünün Dayanakları Bölümünde Bulgu 11 olarak yer verilmiştir. Kredi Kartı ile Tahsilat Olmamasına Rağmen Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının Kullanılması 2018 Yerine Getirilmedi Bulguya Raporda Denetim Görüşünün Dayanakları Bölümünde Bulgu 2 olarak yer verilmiştir. İdari Para Cezalarının Faaliyet Alacakları Hesap Grubunda İzlenmemesi 2018 Yerine Getirilmedi Bulguya Raporda Denetim Görüşünün Dayanakları Bölümünde Bulgu 3 olarak yer verilmiştir. Taksitli Satışlarda Satış Bedellerinin Tahakkuk Kaydının Yapılmaması 2018 Kısmen Yerine Getirildi Bulguya Raporda Denetim Görüşünün
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 48 Dayanakları Bölümünde Bulgu 4 olarak yer verilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Olmayan Gelir ve Alacakların Mali Tablolarda Yer Alması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Taşınmazların Envanter Çalışmalarının Tamamlanmaması 2018 Kısmen Yerine Getirildi Bulguya Raporda Denetim Görüşünün Dayanakları Bölümünde Bulgu 6 olarak yer verilmiştir. Haklar Hesabının Kullanılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Telif Ücreti Kapsamında Yapılan Ödemelerin Haklar Hesabında İzlenmemesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Önceki Dönemlere Ait Giderlerin 2018 Yılında Muhasebeleştirilmesi 2018 Yerine Getirilmedi Bulguya Raporda Denetim Görüşünün Dayanakları Bölümünde Bulgu 9 olarak yer verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 49 Taşınır Malların Bilanço Hesaplarıyla Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Taşınmazlara Ait Değer Artırıcı Harcamaların Maliyete Eklenmemesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Sosyal Tesislerce Taşınmazlara İlişkin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Taşınmaz Maliyetine Eklenmemesi 2018 Kısmen Yerine Getirildi Bulguya Raporda Denetim Görüşünün Dayanakları Bölümünde Bulgu 7 olarak yer verilmiştir. Firma veya Kişilerden Yapılan Vergi Borcu Kesintilerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi.
EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KANTİNLER 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Emniyet Genel Müdürlüğü Kantin Sayısı .................................................................. 52 Tablo 2: 2016-2019 Yılları Emniyet Genel Müdürlüğü Kantin Merkez Payı Miktarları ........ 53 Tablo 3: 2017-2019 Yılları Kantinlerin Konsolide Gelir Gider Bilgileri ................................ 53
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 50
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 51 misli göstereceği adaylar arasında gizli oy, açık ayırımla seçilen 3 asil ve 3 yedek üyeden oluşur. İş hacmi geniş olan kantinlerde üye sayıları beşe çıkarılabilir. Yönetim Kurulu asil üyelerinin en yüksek rütbelisi, rütbede eşitlik varsa en kıdemlisi Yönetim Kurulu Başkanıdır. Yönetim Kurulu üyeleri arasındaki görev bölümü, Yönetim Kurulu üyelerinin kendi arasında gizli oy ve açık ayırımla yapılacak seçimle belirlenir. Yönetim Kuruluna aday olmaması veya seçimin yapılamaması hallerinde; merkezde Sosyal Hizmetler ve Sağlık Daire Başkanlığından sorumlu Emniyet Genel Müdür Yardımcısı, illerde İl Emniyet Müdürü, kantin kuruluşu bulunan diğer birimlerde ise o birimin en üst dereceli amirinin onayı ile mevcut Yönetim Kurulu veya Kantin Yönetim Kurulu üye sayısı kadar personel atama yoluyla görevlendirilir. Kantin yönetim kurullarının görevleri dışındaki hizmetlerin yerine getirilebilmesi amacıyla; ücret ve diğer mali hakları, damga vergisi, gelir vergisi, fon payı, kıdem tazminatı ve Sosyal Güvenlik Kurumu aylık primleri kantin gelirlerinden karşılanmak üzere Yönetim Kurullarının teklifi ile; merkezde Sosyal Hizmetler ve Sağlık Daire Başkanlığından sorumlu Emniyet Genel Müdür Yardımcısının, illerde İl Emniyet Müdürünün, kantin kuruluşu bulunan diğer birimlerde ise o birimin en üst dereceli amirinin onayı ile işçi çalıştırılabilir veya bu hizmetler üçüncü şahıslardan hizmet satın alınarak yürütülebilir. Yönetim Kurulu seçimi her yıl aralık ayında yapılır. Yeni Yönetim Kurulu, ocak ayında kantinin devir eden mal ve hesabı ile parasını teslim almış olarak göreve başlar. Yönetim Kurulunun görev süresi bir yıldır. Bir dönem Yönetim Kurulunda görev alanlar, gelecek dönemler için tekrar seçilebilirler. Ancak üst üste üç defa seçilmiş olanlar veya Yönetim Kurulunda 3 yıldan fazla görev yapmış olanlar bir daha seçime katılamazlar. Yönetim Kuruluna aday olmaması veya seçimin yapılamaması durumunda; atama yoluyla oluşturulan Kantin Yönetim Kurulunun görev süresi bir yıldır. Türkiye genelinde bulunan toplam 157 adet polis kantininin bulundukları birimlere göre dağılımı aşağıdaki gibidir:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 52 Tablo 1: Emniyet Genel Müdürlüğü Kantin Sayısı Bağlı Olduğu Birim Kantin Sayısı İllerde Bulunan Kantinler 52 İllerde Bulunan Kantinlere Ait Şubeler 33 İlçelerde Bulunan Kantinler 11 İlçelerde Bulunan Kantinlere Ait Şubeler 7 Eğitim ve Öğretim Kurumlarında Bulunan Kantinler 37 Eğitim ve Öğretim Kurumlarında Bulunan Kantinlere Ait Şubeler 12 Özel Harekat Dairesi Başkanlığı 1 Özel Harekat Dairesi Başkanlığı Kantinine Ait Şube 1 Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Kantini 1 Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Kantinine Ait Şube 2 Toplam 157 1.3. Mali Yapı Polis kantinlerinin gelirleri; satışlardan elde edilen kârlar ve banka faizlerinden oluşur. Kantinlerde peşin para ile satış yapılır. Ancak, Yönetim Kurulunun tespit edeceği esaslar içerisinde ve bu kuruluşun sorumluluğu altında bazı ihtiyaç maddeleri kısa vadede kredili olarak satılabilir. Polis kantinlerin işletilmesinden elde edilecek yıl sonu net kârından ayrılan %10 merkez payı Emniyet Genel Müdürlüğü adına kamu bankalarından birinde açılacak hesaba ocak ayı sonuna kadar yatırılır. Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin 17’nci maddesine göre; polis kantinlerinin yıllık net kârının %10’u Emniyet Genel Müdürlüğü merkez payı olarak ayrılabilecek ve ayrılan bu tutar aynı maddede belirtilen harcama konuları için kullanılabilecektir. Son dört
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 53
yıllık dönemde hesaplanıp ayrılan Emniyet Genel Müdürlüğü kantin merkez payı miktarları
aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.
Tablo 2: 2016-2019 Yılları Emniyet Genel Müdürlüğü Kantin Merkez Payı
Miktarları
2017, 2018, 2019 yılları için Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren
157 polis kantinine ait konsolide gelir ve gider büyüklüğü ile kâr durumu aşağıdaki gibidir.
Tablo 3: 2017-2019 Yılları Kantinlerin Konsolide Gelir Gider Bilgileri
Ait Olduğu Yıl Gelir
(Türk Lirası)
Gider
(Türk Lirası)
Kâr
(Türk Lirası)
2017 214.166.023,32 207.209.080,08 6.956.943,24
2018 276.785.490,26 266.220.511,33 10.564.978,93
2019 332.082.731,06 319.800.585,10 12.282.145,96
1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin 22’nci maddesi, polis kantinlerinin
muhasebe kayıt düzeni ile üretilecek tablolar hakkındaki usulü belirlemektedir. Buna göre
polis kantinleri, Hazine ve Maliye Bakanlığınca çıkarılan Muhasebe Uygulama Tebliğleri ve
genel muhasebe kurallarını esas almak suretiyle muhasebe kayıtlarını ve mali tablolarını
oluşturmaktadırlar.
Ait Olduğu Yıl Geldiği Yıl Kantin %10 Merkez Payı Toplam Miktarı
(Türk Lirası)
2016 2017 596.948,08
2017 2018 582.944,67
2018 2019 819.004,68
2019 2020 994.980,04
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 54 Polis kantinlerinin muhasebe işlemleri için merkezi bir muhasebe programı bulunmamaktadır. Her bir kantin ayrı muhasebe programı kullanmakta olup mali tablolar bu program üzerinden alınmaktadır. Polis kantinleri bedelleri kendi gelirlerinden karşılanmak üzere mali müşavirlik hizmeti satın almakta olup mali tabloları mali müşavir kontrolünde çıkarılmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Yevmiye defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Envanter Defteri, Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 55 oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, Ankara Elmadağ Şehit Mustafa Büyükpoyraz Polis Meslek Eğitim Merkezi, Polis Akademisi Başkanlığı ve Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantinlerinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 56 Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Ankara Elmadağ Şehit Mustafa Büyükpoyraz Polis Meslek Eğitim Merkezi, Polis Akademisi Başkanlığı ve Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantinlerinin 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Tesis, Makina ve Cihazlar Hesabının Kullanılmaması Polis Akademisi Başkanlığı Kantininde alınan makine, cihaz ve taşıma gereçlerinin 253 Tesis, Makina ve Cihazlar Hesabında takip edilmediği tespit edilmiştir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tablolarının Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (C) bölümünde; üretimde kullanılan her türlü makine, tesis ve cihazlar ile bunların eklentileri ve bu amaçla kullanılan taşıma gereçlerinin (Konveyör, Forklift vb) 253 Tesis, Makina ve Cihazlar Hesabında izlenileceği belirtilmiştir. 2019 yılında yapılan denetimlerde; alınan makine, cihaz ve taşıma gereçlerinin muhasebe kayıtlarına aktarılmadığı görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 57 Bulgu konusu husus kantin tarafından 2020 yılı itibarıyla düzeltilmiştir. Ancak, 2020 yılında yapılan kayıtların 2019 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Bu nedenle, makine, cihaz veya taşıma gereçlerinin 253 Tesis, Makina ve Cihazlar Hesabında takip edilmemesi mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. BULGU 2: Haklar Hesabının Kullanılmaması Ankara Elmadağ Şehit Mustafa Büyükpoyraz Polis Meslek Eğitim Merkezi, Polis Akademisi Başkanlığı ve Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantinlerinde, faaliyetlerde kullanılmak üzere edinilen ve herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan bilgisayar yazılımı gibi değerlerin 260 Haklar Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tablolarının Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (C) bölümünde; imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve ünvan gibi bir bedel ödenerek elde edilen bazı hukuki tasarruflar ile kamu otoritelerinin işletmeye belirli alanlarda tanıdığı kullanma, yararlanma gibi yetkiler dolayısıyla yapılan harcamaların 260 Haklar Hesabına kaydedilmesi gerektiği belirtilmiştir. Aynı bölümde ayrıca maddi olmayan duran varlık bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde yok edilebilmesini sağlamak amacıyla kullanılan 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının kullanılacağı ifade edilmiştir. Yukarıdaki belirtildiği üzere imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi maddi olmayan varlıkların izlenilmesi için 260 Haklar Hesabının kullanılması gerekmekte olup yıl sonlarında da amortisman bedellerinin 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. Kullanım hakkı sona erenler ya da elden çıkarılanlar olması halinde ise 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç 260 Haklar Hesabına alacak olacak şekilde muhasebeleştirilecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 58 Yapılan denetimler neticesinde Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde kantin faaliyetlerine yönelik alınan bilgisayar yazılımlarının 260 Haklar Hesabı yerine 267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabına kaydedildiği, Polis Akademisi Başkanlığı Kantininde 260 Haklar Hesabı yerine 255 Demirbaşlar Hesabına kaydedildiği, Ankara Elmadağ Şehit Mustafa Büyükpoyraz Polis Meslek Eğitim Merkezi Kantininde ise yazar kasa kullanımı için satın alınan lisansların hiçbir muhasebe hesabında takip edilmediği görülmüştür. Bulgu konusu husus kantinler tarafından 2020 yılı itibarıyla düzeltilmiştir. Ancak, 2020 yılında yapılan kayıtların 2019 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Bu itibarla, kantinlerin faaliyetlerinde kullanılmak üzere alınan bilgisayar yazılımlarının 260 Haklar Hesabında takip edilmesi ve yıl sonu amortismanlarının 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabında izlenilmesi gerekmektedir. BULGU 3: Kıdem Tazminatı Karşılığı Ayrılmaması Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde sözleşmeli çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılmadığı görülmüştür. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tablolarının Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (C) bölümünde; belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılacak kıdem tazminatı karşılıklarının 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında izleneceği ifade edilmiştir. Ayrıca, izleyen dönemde ödenmesi beklenen kıdem tazminatı karşılık tutarlarının 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının borcuna, 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının alacağına kaydedileceği de belirtilmiştir. Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yapılan denetimler neticesinde; kantinde çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılmadığı tespit edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 59 Bulgu konusu husus kantin tarafından 2020 yılı itibarıyla düzeltilmiştir. Ancak, 2020 yılında yapılan kayıtların 2019 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Bu durumda, kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılması ve ilgili hesaplarda izlenmesi mevzuat gereği zorunlu olup, kıdem tazminatı ayrılmaması mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. BULGU 4: Merkez Payının Hatalı Muhasebeleştirilmesi Ankara Elmadağ Şehit Mustafa Büyükpoyraz Polis Meslek Eğitim Merkezi ve Polis Akademisi Başkanlığı Polis Kantinlerinde merkez payının hatalı muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Merkez Paylarının gönderilmesi ve sarfı” başlıklı 18’inci maddesinde; kantinlerin işletilmesinden elde edilecek yıl sonu net kârından ayrılan %10 merkez payının Emniyet Genel Müdürlüğü adına kamu bankalarından birinde açılacak hesaba ocak ayı sonuna kadar yatırılacağı belirtilmiştir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (C) bölümünde; kısa vadeli diğer borç ve gider karşılıklarının izlenmesi için 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabının; işletmenin faaliyet dönemine ilişkin vergi sonrası net kâr tutarının izlenmesi için ise 590 Dönem Net Kârı Hesabının; 690 Dönem Kâr veya Zararı Hesabı ile 691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları Hesaplarının karşılıklı olarak kapatılması sonucu bulunan farkın izlenmesi için 692 Dönem Net Kârı veya Zararı Hesabının kullanılması gerektiği belirtilmiştir. Yukarıda bahsedildiği üzere, dönem sonu itibarıyla net kâr üzerinden hesaplanan merkez payının takip eden yıl ocak ayı sonuna kadar Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilmesi gerekmektedir. Vadesi bir yıldan az olan ve önemlilik kavramı gereğince takip edilmesi gereken merkez payının takip eden yıl ocak ayı içerisinde 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabına borç, 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabına alacak kaydı yapılarak izlenmesi gerekmekte olup ay sonu itibarıyla da Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığına gönderilmesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 60 Polis Akademisi Başkanlığı Kantininde yapılan denetimlerde, 2019 yıl sonu dönem net kârı üzerinden hesaplanan merkez payının 2020 yılı dönemi içerisinde 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabının borcunda takip edilmesi gerekirken, 2019 yılı sonunda 692 Dönem Net Kârı veya Zararı Hesabının borç kalanının 590 Dönem Net Kârı Hesabının alacağına aktarılması sırasında merkez payı tutarı kadar 590 Dönem Net Kârı Hesabına borç, 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabına alacak yazılarak muhasebeleştirildiği anlaşılmaktadır. Oysa dönem net kârı üzerinden hesaplanan ve bir yönetim gideri olan merkez payının 2019 yılı sonu işlemleri tamamlanmadan belirlenmesi mümkün olmamaktadır. Bu nedenle dönem sonu işlemleri tamamlandıktan sonra merkez payının 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabı kullanılarak cari yıl içerisinde muhasebeleştirilmesi mümkün değildir. Ankara Elmadağ Şehit Mustafa Büyükpoyraz Polis Meslek Eğitim Merkezinde ise yıl sonunda dönem net zararı olmasına rağmen kanunen kabul edilmeyen giderlerin zarara eklenmesi sonrası oluşan mali kârdan ayrılan merkez payının izleyen dönem ocak ayı ayrılması gerekirken, yıl sonu itibarıyla 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabına hatalı olarak kaydedildiği görülmektedir. Bu durum Polis Akademisi Başkanlığı Kantininde merkez payının hatalı muhasebeleştirilmesi 2019 yılı bilançosunda dönem net kârının 50.807,20 Türk Lirası daha az gözükmesine neden olmuştur. Ankara Elmadağ Şehit Mustafa Büyükpoyraz Polis Meslek Eğitim Merkezinde ise 2019 yılı bilançosunda 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabının 12.089,49 Türk Lirası daha fazla gözükmesine yol açmıştır. Bulgu konusu husus kantinler tarafından 2020 yılı itibarıyla düzeltilmiştir. Ancak, 2020 yılında yapılan kayıtların 2019 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Bu itibarla, merkez payı tutarı 2019 yılını izleyen faaliyet döneminin ocak ayı içerisinde 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabına borç, 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabına alacak yazılarak takip edilmesi ve ay sonu itibarıyla gönderilmesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 61 B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Dönem Net Kârı Hesabının Yılı İçinde Geçmiş Yıllar Kârları Hesabına Aktarılmaması Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde 2019 yılı sonu itibarıyla, 2018 yılı faaliyet dönemine ait 590 Dönem Net Kârı Hesabının 2019 yılı içinde 570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabına aktarılmadığı görülmüştür. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tablolarının Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (C) bölümünde; geçmiş faaliyet dönemlerinde ortaya çıkan ve işletme sahibine veya ortaklarına dağıtılmamış bulunan kârlardan ilgili yedek hesaplarına alınmayan tutarların izlenmesi için 570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabının; işletmenin faaliyet dönemine ilişkin vergi sonrası net kâr tutarının izlenmesi için ise 590 Dönem Net Kârı Hesabının kullanılması gerektiği belirtilmiştir. Yukarıda ayrıntısı belirtildiği üzere bir önceki faaliyet döneminde ortaya çıkan geçmiş dönem kârlarının 590 Dönem Net Kârı Hesabından 570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabına aktarılması gerekmektedir. Diyarbakır İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yapılan denetimlerde; 2018 yılına ait geçmiş yıl kârının 2019 yılı içinde 590 Dönem Net Kârı Hesabından 570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabı yerine 500 Sermaye Hesabına aktarıldığı tespit edilmiştir. Bulgu konusu husus kantin tarafından 2020 yılı itibarıyla düzeltilmiştir. Ancak, 2020 yılında yapılan kayıtların 2019 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Bu itibarla, 2018 yılına ait geçmiş faaliyet dönemi kârlarının 2019 yıl sonu itibarıyla 590 Dönem Net Kârı Hesabından 570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabına aktarılması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 62 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 63 7. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Personel Giderlerinin Bütçeden Karşılanmaması Nedeniyle 2018 Yılı Gelir Tablosunda Açıklanan Karın Fiili Durumu Yansıtmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Kasa Fazlası Paranın Bankaya Yatırılması İçin Gönderilmesinde Diğer Hazır Değerler Hesabının Kullanılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının Kullanılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Katma Değer Vergisi Mahsup İşlemlerinin Ay Sonları İtibariyle Yapılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Peşin Ödenen Vergi ve Fonların Hatalı 2018 Tam Olarak Yerine Kurum tarafından
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 64 Muhasebeleştirilmesi Getirildi düzeltici işlem tesis edildi. Satılan Ticari Malların Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Kasa İşlemlerinin Mevzuata Uygun Olarak Gerçekleştirilmemesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Kart Satış Gelirlerinin Muhasebeleştirilmemesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Bankaya Ödenen Komisyon Giderlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Müşavirlik Hizmetlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabında Kayıtlı Tutarın Fiili Durumu Yansıtmaması 2018 Tam Olarak Yerine Kurum tarafından
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 65 Getirildi düzeltici işlem tesis edildi. Fon Hesaplarının Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Diğer Stoklar Hesabının Kullanılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Tahsili Şüpheli Hale Gelen Alacakların Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında Takip Edilmemesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Tesis, Makina ve Cihazlar Hesabının Kullanılmaması 2018 Kısmen Yerine Getirildi 2018 yılı Denetim Raporunda belirtilen kantinlerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2019 yılı denetim sürecinde başka kantinlerde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 66 aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup Bulguya Raporda Denetim Görüşünün Dayanakları Bölümünde Bulgu 1 olarak yer verilmiştir. Alınan Nakdi Teminatların Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Alınan Teminat Mektuplarının Kayıtlarda Yer Almaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Fon Satışlarından Elde Edilen Kâr veya Zararların Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Geçici Ödenen Kurumlar Vergisinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 67 edildi. Haklar Hesabının Kullanılmaması 2018 Kısmen Yerine Getirildi 2018 yılı Denetim Raporunda belirtilen kantinlerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2019 yılı denetim sürecinde başka kantinlerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup Bulguya Raporda Denetim Görüşünün Dayanakları Bölümünde Bulgu 2 olarak yer verilmiştir. Kıdem Tazminatı Karşılığı Ayrılmaması 2018 Kısmen Yerine Getirildi 2018 yılı Denetim Raporunda belirtilen kantinlerde bulgu konusu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 68 husus düzeltilmiştir. Ancak 2019 yılı denetim sürecinde başka kantinlerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup Bulguya Raporda Denetim Görüşünün Dayanakları Bölümünde Bulgu 3 olarak yer verilmiştir. Kıdem Tazminatı Karşılığının Hatalı Ayrılması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Kurumlar Vergisinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Merkez Payının Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Kısmen Yerine 2018 yılı Denetim Raporunda
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 69 Getirildi belirtilen kantinlerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2019 yılı denetim sürecinde başka kantinlerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup Bulguya Raporda Denetim Görüşünün Dayanakları Bölümünde Bulgu 4 olarak yer verilmiştir. Özel Maliyetler Hesabının Hatalı Kullanılması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Peşin Ödenen Telefon Faturalarının Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 70 Sigorta Giderlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Satış İadelerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Dönem Kârı veya Zararı Hesabının Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi.
EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2019 Yılı Gelir Gider Durumu ................................................................................... 73 Tablo 2: 2017-2019 Yılları Kâr Zarar Durumu ........................................................................ 73
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 71
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 72 İşletmesinin saymanlık hizmetleri, Hazine ve Maliye Bakanlığınca yürütülmektedir. Döner sermaye işletmesi hizmetleri, Yönetim Kurulu, Yürütme Kurulu, işletme müdürü, taşınır görevlileri, mutemet ve diğer görevliler tarafından yürütülür. Döner sermaye işletmesinin yönetim kurulu, Polis Akademisi Yönetim Kuruludur. Bu işletmenin harcama yetkilisi Polis Akademisi Başkanıdır. Başkan, bu yetkisini uygun gördüğü ölçüde yardımcılarına, dekanlara, enstitü ve yüksekokul müdürleri ile diğer birim yöneticilerine devredebilir. Yönetim Kurulu, uygun gördüğü ölçüde kurulacak Yürütme Kuruluna yetkilerini devredebilirler. Yürütme Kurulu, Yönetim Kurulunun belirleyeceği bir başkan yardımcısı, üç öğretim elemanı ve bir saymandan oluşur. Yürütme Kurulunun başkanı başkan yardımcısıdır. 1.3. Mali Yapı Döner sermaye işletmesinin bütçe tasarısı, işletme müdürü tarafından hazırlanarak en geç ekim ayı başında döner sermaye işletmesinin yönetim veya yürütme kuruluna sunulur. Bütçe, Başkanın onayı ile kesinleşir. Döner sermaye gelirleri, bütçedeki harcama kalemleri ile program hedefleri dışındaki amaçlara tahsis edilemez. Yıl içindeki bütçe tertipleri arasındaki aktarmalar yönetim veya yürütme kurulu kararı ve Başkanın onayı ile yapılır. Döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın asgari %15’i, Polis Akademisi Başkanlığının ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçlar için kullanılır. Bu oranı %75’ine kadar artırmaya Akademi Yönetim Kurulu yetkilidir. Döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın en az %5’i, Akademi bünyesinde yürütülen bilimsel araştırma projelerinin finansmanı için kullanılır. Bilimsel araştırma projelerine ilişkin ödenekler, Akademi Yönetim Kurulunca gerekli görüldüğü takdirde, her bir proje için avans verilmek suretiyle de kullandırılabilir. Döner sermaye içerisinde Polis Akademisi Başkanlığı ve Özel Güvenlik Denetleme Başkanlığı Döner Sermaye İşletmeleri bulunmaktadır. Bu iki birimin faaliyetlerine ilişkin işlemler ayrı ayrı muhasebeleştirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 73 Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün 2019 yılı bütçesi gelir/gider durumu aşağıdaki tablolarda verilmiştir. Tablo 1: 2019 Yılı Gelir Gider Durumu Gelir Cinsi 2019 Yılı Gelir (Türk Lirası) Gider Cinsi 2019 Yılı Gider (Türk Lirası) Brüt Satışlar 70.397.727,44 Faaliyet Gideri 33.461.650,15 Faiz Geliri 3.974.484,37 Satış İade Gideri 99.782,34 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar 3.260,59 Satışların Maliyeti 22.259.143,29 Diğer Olağan Dışı Gelir ve Kârlar 11.790,05 Olağandışı Gider ve Zararlar 612,15 TOPLAM 74.387.262,45 55.821.187,93 Tablodan anlaşılacağı üzere, 31.12.2019 tarihi itibarıyla 74.387.262,45 Türk Lirası gelir ve 55.821.187,93 Türk Lirası gider gerçekleşmiştir. Polis Akademisi Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünün dönem kârı 18.566.074,52 Türk Lirası olup dönem kârı vergi ve diğer yasal yükümlülük karşılıkları(-) miktarı 1.287.842,14 Türk Lirasıdır. Polis Akademisi Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünün dönem net kârı 17.278.232,38 Türk Lirasıdır. Tablo 2: 2017-2019 Yılları Kâr Zarar Durumu Ait Olduğu Yıl Gelir (Türk Lirası) Gider (Türk Lirası) Kâr/Zarar (Türk Lirası) 2017 30.294.166,62 36.298.376,08 -6.004.209,46 2018 41.685.337,70 49.626.410,63 -7.941.072,93 2019 74.387.262,45 55.821.187,93 18.566.074,52 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Döner sermaye işletmesinin bütçe dönemi mali yıldır. Döner Sermaye Saymanlığınca tutulacak defterler ve muhasebe kayıtları, 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre yürütülür. Hesap planı; bilanço hesapları, faaliyet hesapları ve nazım hesaplar ana bölümlerine ayrılır. Bilanço hesapları bölümü, 1 numaradan 5 numaraya kadar olan ana hesap
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 74 gruplarından; Gelir tablosu hesapları bölümü, 6 numaralı ana hesap grubundan; nazım hesaplar bölümü ise, 9 numaralı ana hesap grubundan oluşur. 7 numaralı ana hesap grubu Yönetmelikte yer alan muhasebe ilke ve standartlarına aykırı olmamak şartıyla, işletmelerin yönetim ve maliyet muhasebesi ihtiyaçları için kullanılır. İhtiyaç duyulduğunda yeni hesaplar açmaya, hesapların adlarını ve kodlarını belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün muhasebe sistemi ile kayıt ve işlemleri söz konusu Yönetmeliğe göre yürütülmekte olup mali tablolar da bu Yönetmelik hükümleri uyarınca hazırlanmaktadır. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde yevmiye defteri, büyük defter, envanter defteri, kasa defteri, yardımcı hesap defterleri tutulmaktadır. İşletme bütçelerinden yapılacak harcamalarda ödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcı belgeler hakkında, 31.12.2005 tarihli ve 26040 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü muhasebe ve raporlama işlemleri Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yapılmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Yevmiye defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 75 Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 76 faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 77 A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Taşınmazlara Ait Değer Artırıcı Harcamaların Maliyete Eklenmemesi Polis Akademisi Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesinde yıl içerisinde yapılan yapım işine yönelik değer artırıcı harcamaların ilgili taşınmazın maliyetine eklenmeyip doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Maddi duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamalar” başlıklı 47’nci maddesinde; maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyetin, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edileceği belirtilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Amortisman ve Tükenme Paylarına ilişkin 47 Sıra Nolu Genel Tebliği’nin “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde; daha önceki dönemlerde tamamen amorti edilmemiş olan duran varlıklar için yapılan harcamalardan 34.000 Türk Lirasını aşanların değer artırıcı harcama olarak kabul edileceği ifade edilmiştir. Yapılan denetimlerde, 2019 yılı içerisinde Polis Akademisi Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesinde her biri 34.000 Türk Lirasını aşan 14 adet değer artırıcı harcamanın doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Bu kapsamda yapılan harcamaların toplam tutarı 1.378.539,24 Türk Lirasıdır. Taşınmazın değerini artıran harcamaların ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılması gerekmektedir. Bulgu konusu husus kamu idaresi tarafından 2020 yılı itibarıyla düzeltilmiştir. Ancak, 2020 yılında yapılan kayıtların 2019 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Bu itibarla, Polis Akademisi Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesinde her biri 34.000 Türk Lirasını aşan 14 adet değer artırıcı harcamanın ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılması yerine doğrudan giderleştirilmesi mali tablolarda 1.378.539,24 Türk Lirası hataya neden olmuştur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 78 B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 79 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 80 7. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Hatalı Kullanılması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabının Hatalı Kullanılması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Döner Sermaye Hesap Planında Bulunmayan Hesapların Kullanılması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Mevzuat değişikliği yapıldı. Hazine ve Maliye Bakanlığının Uygun Görüşü Olmadan Araç Kiralanması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Maddi Olmayan Duran Varlıklar İçin Eksik Amortisman Ayrılması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 81 edildi. Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının Hatalı Kullanılması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Sigorta Giderlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi.
EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SOSYAL TESİS 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis Sayıları ...................................................... 83 Tablo 2: Sosyal Tesislerin Çeşitlerine Göre Konsolide Gelir Gider Bilgisi ............................ 85
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 82
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 83 sağlamak, f) Emniyet Teşkilatı mensuplarının bilgi ve kültürel etkinliklerini arttırmak amacıyla sosyal tesisin bulunduğu yere yapılacak grup halinde geziler için rehberlik hizmetlerini yürütmek, g) Sosyal tesisin özellikleri ile bulunduğu çevrenin kültürel ve turistik özelliklerini Emniyet Teşkilatına tanıtmak amacıyla broşürler hazırlayıp dağıtmak, ğ) Sosyal tesislerin hizmet alanlarında engellilere yönelik her türlü gerekli düzenlemeleri yapmak, h) Emniyet Teşkilatının ilgili birimleri tarafından çeşitli suçlardan gözaltına alınanlar ile mülteci misafirhanelerinde barındırılanların, 1951 Mültecilerin Hukuki Durumuna Dair Cenevre Sözleşmesi, Cenevre Sözleşmesine 1967 tarihli Ek Protokol ve her yıl Bütçe Kanunu ile çıkarılan ilgili cetvel çerçevesinde ödeneği karşılığında yiyecek ihtiyaçlarını karşılamak, olarak belirlenmiştir. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Emniyet Genel Müdürlüğü sosyal tesisleri taşra birimleri şeklinde teşkilatlanmıştır. Polis moral eğitim merkezi müdürlükleri doğrudan Emniyet Genel Müdürlüğüne, bunun dışında yer alan polisevi şube müdürlükleri ve diğer tesisler İl Emniyet Müdürlüklerine bağlıdır. 31.12.2019 tarihi itibarıyla, Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren toplam 154 sosyal tesisin türlerine göre dağılımı aşağıdaki gibidir: Tablo 1: Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis Sayıları Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis Türleri Sosyal Tesis Sayıları Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü 6 Eğitim ve Dinlenme Tesisi 8 Polisevi Şube Müdürlüğü 68 Polisevi 6 Misafirevi 33 Polis Lokali 31 Yükseköğrenim Öğrenci Yurdu 1 Kreş ve Gündüz Bakımevi 1 Toplam Tesis Sayısı 154
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 84 Sosyal Hizmetler ve Sağlık Daire Başkanlığı tüm sosyal tesislerin işletme politikalarının oluşturulması, hizmet kalitesinin geliştirilmesi ve takip edilmesinden Emniyet Genel Müdürüne karşı sorumludur. Sosyal tesislerin verimli işletilmesi, hizmet kalitesini geliştirici politikalar üretilmesi ve uygulamaya yönelik kararlar alınması amacıyla, Sosyal Hizmetler ve Sağlık Daire Başkanının başkanlığında merkez müdürlerinin de dahil olduğu Sosyal Tesisler Değerlendirme Komisyonu oluşturulur. Bu komisyon yılda en az iki defa toplanır ve alınan kararlar emniyet genel müdür yardımcısının onayına sunulur. Sosyal tesislerde, emniyet hizmetleri sınıfı ile diğer hizmet sınıflarında görevli personel, sözleşmeli personel ve hizmet alımı yöntemiyle istihdam edilen personel görev yapmaktadır. 1.3. Mali Yapı Sosyal tesislerce konaklama, restoran, salon kiralama vb. faaliyetlerden gelir elde edilmekte ve Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği hükümleri uyarınca gelirler sarf edilmektedir. Eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal ve destek amaçlı tesislerden dinlenme amacıyla veya diğer amaçlarla yararlanacaklardan alınacak yemek, konaklama ve diğer hizmet bedellerinin tespitinde ve elde edilen gelirlerin kullanımında uyulacak usul ve esaslar yıllık olarak Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ ile belirlenmektedir. Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ’de 31.05.2018 tarihinde yapılan değişiklik ile bir kurum veya kuruluşun eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal ve destek amaçlı tesislerinden yararlandırılmada kurum personeli ve diğer kamu personeli ayrımı kaldırılmıştır. Sosyal tesislerde Emniyet Teşkilatı mensupları, kamu personeli, onaylı misafirler ve yabancılara uygulanacak konaklama ücretleri; a) Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde Sosyal Tesisler Değerlendirme Komisyonunun teklifi genel müdür yardımcısının onayı, b) Şube müdürlükleri/büro amirlikleri ile diğer tesislerde şube müdürü/büro amiri veya tesis sorumlusunun teklifi il emniyet müdürünün onayı ile belirlenerek yürürlüğe girer. Fiyatlar, Sosyal Tesisler Değerlendirme Komisyonunun belirleyeceği fiyatlardan yüksek olamaz.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 85 Konaklama ücretleri, Hazine ve Maliye Bakanlığınca her yıl mali yılbaşında yayımlanan Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ’de belirlenen en düşük yatak ücretinden aşağı olmamak üzere, bölgesel maliyet farklılıkları, amortisman giderleri ve talep yoğunluğu dikkate alınarak belirlenir. Tespit edilen ve uygulanacak fiyatlar her mali yılbaşında Sosyal Hizmetler ve Sağlık Daire Başkanlığına bildirilir. Restoran, kafeterya ve pastanede satılacak yiyecek ve içecek maddelerinin çeşitleri ile satış fiyatları merkez müdürü, şube müdürü/büro amiri veya tesis sorumlusunca tespit edilerek duyurulur. Restoran, kafeterya ve pastane hizmetlerinde; üretilen mal ve hizmetlerin satış fiyatının tespitinde mal ve hizmet maliyeti belirlenirken, bu mal ve hizmetler için üretim aşamasında maliyet muhasebesi ilke ve prensipleri doğrultusunda yapılan işçilik, enerji, amortisman, fire vb. giderler ile dönemsel yoğunluk ve piyasa koşulları dikkate alınır. Belirlenen bu tutara ortalama % 10 kâr marjı uygulanır. Emniyet Genel Müdürlüğü sosyal tesis türlerine göre, 2019 yılı konsolide gelir ve gider tablosu aşağıdaki gibidir: Tablo 2: Sosyal Tesislerin Çeşitlerine Göre Konsolide Gelir Gider Bilgisi BİLANÇO HESABI ESASINA TABİ OLAN SOSYAL TESİSLER GİDER GELİR FARK (1) (2) (2-1) (Türk Lirası) (Türk Lirası) (Türk Lirası) I- Eğitim ve Dinlenme Tesisleri 6.781.021,91 7.831.020,61 1.049.998,70 II- Misafirhaneler (Polis Moral Eğitim Merkezi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 86 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri, 30.12.2005 tarihli ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’de belirtilen muhasebe sistemine göre muhasebe kayıt ve işlemlerini yürütmektedir. Mali tablolar da bu Usul ve Esaslar’ın hükümleri uyarınca hazırlanmaktadır. Esas ve Usuller’in 25’inci maddesinde belirtildiği üzere ihtiyaç duyulduğunda hesap planına ilişkin olarak yeni hesaplar açmaya, hesapların adlarını ve kodlarını belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir. Sosyal tesislerin muhasebe işlemleri için merkezi bir muhasebe programı bulunmamaktadır. Her bir sosyal tesis ayrı muhasebe programı kullanmakta olup mali tablolar bu program üzerinden alınmaktadır. Sosyal tesislerde bedelleri kendi gelirlerinden karşılanmak üzere mali müşavirlik hizmeti satın alınmakta olup mali tablolar mali müşavir kontrolünde çıkarılmaktadır. Söz konusu Usul ve Esaslar’ın “Mali Raporların Konsolide Edilmesi” başlıklı 56’ncı maddesi uyarınca; her bir sosyal tesis bir raporlama birimi olup, kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı sosyal tesislerin mali raporları (bilanço, gelir tablosu ve işletme hesabı özeti) faaliyet döneminin bitimini takip eden 1 ay içerisinde bağlı olunan kamu kurum ve kuruluşunun merkez birimine gönderilerek, burada konsolide edilmesi ve konsolide edilen mali tablolar mart ayı sonuna kadar Hazine ve Maliye Bakanlığına gönderilmesi gerekmektedir. İşletme bütçelerinden yapılacak harcamalarda ödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcı belgeler hakkında, 31.12.2005 tarihli ve 26040 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Yevmiye defteri, Geçici ve kesin mizan,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 87 Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli, Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 88 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, İstanbul Polis Eğitim ve Kongre Merkezi; Çanakkale Konukevi; Diyarbakır, Rize, Bursa, Marmaris, Çanakkale, Fethiye Polisevi Şube Müdürlüklerinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Çanakkale Konukevi; Diyarbakır, Bursa, Marmaris, Çanakkale, Fethiye Polisevi Şube Müdürlüklerinin 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. İstanbul Polis Eğitim ve Kongre Merkezi ile Rize Polisevi Şube Müdürlüğü 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 89 belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Kredi Kartı Hesaplarının Yıl Sonu Bakiyelerinin Bir Kısmının Bankalar Hesabında Takip Edilmesi İstanbul Polis Eğitim ve Kongre Merkezinde kredi kartı hesaplarının yıl sonu bakiyelerinin bir kısmının 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı yerine 102 Bankalar Hesabında izlendiği görülmüştür. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “10-Hazır değerler” başlıklı 27’nci maddesinde; banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilat ve bunlara ilişkin olarak yapılan mahsup ve iade işlemlerinin izlenmesi için 109 Banka Kredi Kartından Alacaklar Hesabının kullanılması gerektiği belirtilmiştir. Mezkur Esas ve Usuller’de belirtildiği üzere kredi kartıyla gerçekleştirilen tahsilatlar, ilgili banka hesabına aktarılıncaya kadar 109 Banka Kredi Kartından Alacaklar Hesabının bakiyesini oluşturmaya devam etmelidir. İstanbul Polis Eğitim ve Kongre Merkezi yıl sonu bilançosu ve kredi kartından alacakların takip edildiği hesap özetleri incelendiğinde, 2019 yılı bilançosunda 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının bakiyesinin 9.035,30 Türk Lirası, kredi kartından alacaklar hesabının dayanağını oluşturan hesap özetlerinin toplam bakiyesinin ise 564.565,14 Türk Lirası olduğu görülmüştür. Bu uyumsuzluğun ise henüz kredi kartından banka hesabına aktarılmamış alacakların 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı yerine 102 Bankalar Hesabında takip edilmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Bulgu konusu husus sosyal tesis tarafından 2020 yılı itibarıyla düzeltilmiştir. Ancak, 2020 yılında yapılan kayıtların 2019 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 90 etkisi bulunmamaktadır. Bu nedenle, 2019 yılı sonu itibarıyla henüz banka hesabına aktarılmamış kredi kartı alacaklarının 109 Banka Kredi Kartından Alacaklar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. BULGU 2: Sermaye Tutarının Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması Rize Polisevi Şube Müdürlüğünde 2019 yıl sonu bilançosunda sermaye tutarının yer almadığı tespit edilmiştir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “50 Sermaye” başlıklı 41’inci maddesinde sosyal tesislerin hesaplarında kayıtlı varlıklar toplamı ile yabancı kaynaklar, geçmiş yıllar kârları-zararları ve dönem net kârı/zararı toplamı arasındaki fark ile kâr/zarar hesaplarından bu hesaba aktarılmasına karar verilenlerin izlenmesi için 500 Sermaye Hesabının kullanılacağı ifade edilmiştir. Mevzuat hükümlerine göre 500 Sermaye Hesabında sosyal tesislerin varlıkları toplamı ile yabancı kaynakları, geçmiş yıllar kârları-zararları ve dönem net kârı/zararı toplamları arasındaki farklar ile kâr/zarar hesaplarından bu hesaba aktarılmasına karar verilen tutarların izlenmesi gerekmektedir. Rize Polisevi Şube Müdürlüğünde yapılan denetimlerde 2019 yılı bilançosunda 500 Sermaye Hesabının yer almadığı görülmüştür. Sermaye mahiyetinde olan ve Rize Polisevinin kurulması esnasında Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı tarafından 680.000,00 Türk Lirası ile Rize İl Emniyet Müdürlüğü tarafından gönderilen 185.594,31 Türk Lirası olmak üzere toplam 865.594,31 Türk Lirası değerindeki nakit ve demirbaş malzemenin Esas ve Usuller’deki hesap planında yer almayan 436 Diğer Ticari Borçlar Hesabında takip edildiği, 789.939,39 Türk Liralık bölümünün yılı içerisinde 600 Gelirler Hesabına aktarıldığı, geriye kalan 75.654,92 Türk Lirasının 436 Diğer Ticari Borçlar Hesabında yer aldığı anlaşılmaktadır. Oysa 865.594,31 Türk Liralık nakit ve demirbaş malzemenin kuruluş amacı ile gönderilen sermaye mahiyetinde olması nedeniyle 500 Sermaye Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, kuruluş esnasında Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı ve Rize İl Emniyet Müdürlüğü tarafından gönderilen toplam 865.594,31 Türk
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 91 Liralık nakit ve demirbaş malzemelerin 500 Sermaye Hesabında takip edilmemesi mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. B. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Dönem Net Kârı Hesabının Yılı İçinde Geçmiş Yıllar Kârları Hesabına Aktarılmaması Çanakkale Polisevi, Çanakkale Konukevi ve Fethiye Polisevi Şube Müdürlüklerinde 2018 faaliyet dönemine ait 590 Dönem Net Kârı Hesabı veya 591 Dönem Net Zararı Hesabının 2019 yılı içinde 570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabı veya 580 Geçmiş Yıllar Zararları Hesabına aktarılmadığı görülmüştür. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in 42’nci maddesinde geçmiş faaliyet dönemlerinde ortaya çıkan kârların izlenmesi için 570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabının, Esas ve Usuller’in 43’üncü maddesinde de geçmiş faaliyet dönemlerinde ortaya çıkan zararların izlenmesi için 580 Geçmiş Yıllar Zararları Hesabının kullanılacağı belirtilmiştir. Mezkur Esas ve Usuller’in 44’üncü maddesinde ise faaliyet döneminde ortaya çıkan kârın izlenmesi için 590 Dönem Net Kârı Hesabının, faaliyet döneminde ortaya çıkan zararın izlenmesi için de 591 Dönem Net Zararı Hesabının kullanılması gerektiği ifade edilmiştir. Yapılan mevzuat açıklamaları doğrultusunda bir önceki faaliyet döneminde ortaya çıkan geçmiş dönem kârlarının 590 Dönem Net Kârı Hesabından 570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabına, aynı şekilde bir önceki döneme ait zararların da 591 Dönem Zararları Hesabından 580 Geçmiş Yıllar Zararları Hesabına aktarılması gerektiği anlaşılmaktadır. Çanakkale Polisevi ve Çanakkale Konukevi Şube Müdürlüklerinde yapılan denetimlerde 2018 yılına ait geçmiş yıl kârının 2019 yılı içinde 590 Dönem Net Kârı Hesabından, 570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabı yerine 500 Sermaye Hesabına aktarıldığı tespit edilmiştir. Fethiye Polisevi Şube Müdürlüğünde ise 2018 yılına ait geçmiş yıl zararının 591 Dönem Net Zararı Hesabından 580 Geçmiş Yıllar Zararları Hesabı yerine 500 Sermaye Hesabına aktarıldığı tespit edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 92 Bu itibarla, Çanakkale Polisevi, Çanakkale Konukevi ve Fethiye Polisevi Şube Müdürlüklerinde anılan Esas ve Usuller çerçevesinde, 2018 yılına ait geçmiş faaliyet dönemi kâr veya zararlarının 2019 yılı 570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabı veya 580 Geçmiş Yıllar Zararları Hesabına aktarılması gerekmektedir. Bulgu konusu husus sosyal tesisler tarafından 2020 yılı itibarıyla düzeltilmiştir. Ancak, 2020 yılında yapılan kayıtların 2019 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Sonuç olarak, geçmiş faaliyet dönemi kâr veya zararlarının ilgili hesaplara aktarılmaması veya yanlış hesaplara aktarılmaları mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. BULGU 2: Muhasebe Birimi Tarafından Kullanılan Nazım Hesapların Bilanço Dipnotlarında Yer Almaması Rize Polisevi Şube Müdürlüğü 2019 yılı bilançosunda nazım hesapların dipnotlarda yer almadığı görülmüştür. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Nazım hesaplara ilişkin ilkeler” başlıklı 11’inci maddesinde nazım hesapların mizanda ve bilançonun dipnotunda gösterileceği ifade edilmiştir. Muhasebe işlemleri ve mizan incelendiğinde, nazım hesapların kullanıldığı ancak bu nazım hesapların bilanço dipnotlarında yer almadığı tespit edilmiştir. Bu itibarla, nazım hesapların bilançonun dipnotunda gösterilmesi gerekmektedir. BULGU 3: Sosyal Tesis Hesap Planında Bulunmayan Hesabın Kullanılması Rize Polisevi Şube Müdürlüğünde hesap planında olmayan hesabın kullanıldığı tespit edilmiştir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Hesap Planı” başlıklı 25’inci maddesinde hesap planında yer alan hesaplar tek tek sayılmış ayrıca ihtiyaç duyulduğunda yeni hesaplar açmaya, hesapların adlarını ve kodlarını belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığının yetkili olduğu ifade edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 93 Rize Polisevi Şube Müdürlüğünde 436 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabının mezkur Esas ve Usuller’de yer almamasına rağmen kullanıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca bu hesabın kullanılmasına ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığından alınmış herhangi bir özel izin de bulunmamaktadır. Bulgu konusu husus sosyal tesis tarafından 2020 yılı itibarıyla düzeltilmiştir. Ancak, 2020 yılında yapılan kayıtların 2019 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Bu itibarla, kullanılacak hesapların Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’de belirlenen Hesap Planı’nda yer alması; hesap planında olmayan ancak kullanılması gereken hesaplar söz konusu olacaksa Hazine ve Maliye Bakanlığının onayı ile kullanılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. BULGU 4: Sosyal Tesislerde Taşınır Mal Yönetmeliği’ne Göre İşlem Yapılmaması Sosyal Tesislerde taşınır işlemlerinin Taşınır Mal Yönetmeliği’ne göre yapılmadığı tespit edilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; bu Yönetmeliğin, Emniyet Teşkilatı mensuplarının Polis Moral Eğitim Merkezleri, Polis Eğitim ve Kongre Merkezi Şube Müdürlükleri/Büro Amirlikleri, eğitim ve dinlenme kampları, termal tesisler ile polis misafirevleri ve lokalleri gibi diğer sosyal tesislerden ne şekilde yararlanacaklarına dair esaslarla bu yerlerdeki yönetim ve işletme usullerini kapsayacağı belirtilmiştir. Mezkur Yönetmeliğin “Teknik Hizmetler ve Lojistik Büro Amirliğinin görevleri” başlıklı 15’nci maddesinin (ı) bendinde; Teknik Hizmetler ve Lojistik Büro Amirliğinin görevleri arasında sosyal tesiste bulunan her türlü taşınır mallarla ilgili iş ve işlemleri 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine göre takip etmek sayılmıştır. Aynı Yönetmeliğin “İdari Büro Amirliğinin görevleri” başlıklı 23’üncü maddesinin (l) bendinde de; İdari Büro Amirliğinin sosyal tesiste bulunan her türlü taşınır mallarla ilgili iş ve işlemleri Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine göre takip edeceği ifade edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 94 Anılan Yönetmeliğin “Yardım ve hibelerin kabulü” başlıklı 62’nci maddesinde; herhangi bir şarta bağlı olmaksızın, sosyal tesislere yapılan yardım ve hibelerin kabulü ve sarfında, kayıt işlemlerinin Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine göre yapılacağına ilişkin hüküm bulunmaktadır. Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesindeki sosyal tesisler, faaliyetlerini Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği hükümlerine gerçekleştirmek zorundadır. Yukarıda Yönetmelik hükümlerinde ayrıntılı biçimde yer verildiği üzere sosyal tesisler, taşınır işlemlerini taşınır mal yönetmeliğine göre gerçekleştirmelidir. Sosyal tesislerde yapılan denetimlerde, taşınır işlemlerin Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği ile bu Yönetmelik uyarınca çıkarılan Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi’ne göre gerçekleştirildiği görülmüştür. Halbuki bu mevzuat hükümleri Emniyet Genel Müdürlüğü genel bütçesi kapsamındaki taşınır mallar için geçerlidir. 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği, Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği ile bu Yönetmelik uyarınca çıkarılan Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi hükümleri gereğince düzenlenmesi gereken belge ve cetveller ile taşınır sorumluları tamamen farklıdır. Örneğin; Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi’ne göre sorumlular taşınır mal saymanı, taşınır mal sorumlusu taşınır mal hesap sorumlusu iken Taşınır Mal Yönetmeliği’nde sorumlular taşınır kayıt yetkilisi ile taşınır kontrol yetkilisidir. Bir başka örnek ise Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi’ne göre düzenlemesi gereken belge ve cetvelleri ile Taşınır Mal Yönetmeliği gereğince düzenlenmesi gereken belgeler tamamen farklıdır. Sosyal tesislerde taşınır işlemleri Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine göre gerçekleştirilmediği için Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri gereğince görevlendirilmesi gereken taşınır sorumluları belirlenmemekte ve düzenlenmesi gereken belgeler düzenlenmemektedir. Bu durum Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Bu nedenle, Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığınca taşınır işlemlerinin mevzuat hükümlerine uygun gerçekleştirilmesi konusunda sosyal tesisler uyarılmalı ve gerekli
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 95 eğitimler verilmelidir. BULGU 5: Sosyal Tesislerde Kartlı Sistemle Tahsilat Yapılmaması İl Emniyet Müdürlüklerine bağlı Polisevi Şube Müdürlükleri ve Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüklerinin sadece bazılarında kartlı sistemle ücret tahsilatı yapılmaktadır. Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği’nin “Temel ilkeler ve hizmetler” başlıklı 6’ncı maddesinde; sosyal tesislerde kaynakların verimli kullanılmasının esas alındığı belirtilmiş olup sosyal tesis yöneticilerinin maliyetleri azaltıcı, gelirleri artırıcı önlemleri alarak müşteri memnuniyetini sağlayacak şekilde fiziki ortamlar hazırlayıp ve hizmet kalitesini geliştireceklerine ilişkin hüküm bulunmaktadır. Anılan Yönetmeliğin “Şube Müdürü/Büro Amirinin görevleri” başlıklı 22’nci maddesinde; Polisevi Şube Müdürünün görevleri sıralanmıştır. Yönetmeliğe göre Polisevi Şube Müdürü hizmetlerin, yasalar ve ilgili mevzuatın verdiği görev, yetki, sorumluluk ile mesleki etik değerler çerçevesinde sosyal tesisin kuruluş amacına uygun olarak etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini ve sosyal tesisin gelir ve gider hesaplarının, mevzuata uygun olarak düzenli bir şekilde tutulmasını sağlamakla sorumludur. Mezkur Yönetmeliğin “Sosyal tesislerde ücret tahsili ve sosyal tesislerin kapasitelerinin duyurulması” başlıklı 36’ncı maddesinde; sosyal tesislerde konaklama rezervasyonlarının otomasyon sistemi üzerinden yürütülebilmesi ve tesisteki harcamaların nakit para akışı olmadan kartlı sistemle yapılabilmesi için sosyal tesis yöneticilerinin gerekli önlemleri alması gerektiği belirtilmiştir. Sosyal tesiste kartlı sistem olmaması halinde nakit akışı gerçekleşmekte ve bu tahsilat süreci için kasalarda personel görevlendirilmesi, kasalardaki nakdin korunması, kasalardaki toplanan paraların sayılması, kasadaki toplam paranın satış tutarı toplamı ile eşleştirilmesi, eksik tahsilat yapılması gibi sorunlar meydana gelmektedir. Sosyal tesisteki tahsilatların kartlı sistemle gerçekleştirilmesi halinde tesis içerisinde nakit para dolaşımı kaldırılacak sadece kart dolum kısmında nakit işlemi gerçekleşecektir. Bu durum tahsilatların tamamının sistem üzerinden yapılmasını sağlayacak olup gelirlerin takip edilmesine imkan tanıyacaktır. Sosyal tesis yöneticileri hizmetlerin, yasalar ve ilgili
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 96 mevzuatın verdiği görev, yetki, sorumluluk ile mesleki etik değerler çerçevesinde sosyal tesisin kuruluş amacına uygun olarak etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini ve sosyal tesisin gelir ve gider hesaplarının, mevzuata uygun olarak düzenli bir şekilde tutulmasını sağlamakla, maliyetleri azaltıcı gelirleri artırıcı önlemleri almakla sorumludurlar. Bu nedenle, sosyal tesisteki tahsilatların nakit para akışı olmadan kartlı sistemle yapılabilmesi için sosyal tesis yöneticileri gerekli önlemleri almalıdır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 97 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 98 7. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Elde Edilen Faiz ve Fon Gelirlerinden Bankalar Tarafından Yapılan Vergi Kesintisinin Muhasebe Kayıtlarına Yansıtılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Hizmet Satış Gelirleri Tahakkuk Etmesine Rağmen Muhasebeleştirilmemesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. İcra Borcu, Bireysel Emeklilik veya Vergi Borcu Kesintilerin Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Sosyal Tesislere Ait Gelirlerin Genel Bütçeye Gelir Kaydedilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Kıdem Tazminatı Ödemelerindeki Mevzuata Aykırılıklar 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Sosyal Tesis Hesap Planında Bulunmayan 2018 Kısmen 2018 yılı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 99 Hesapların Kullanılması Yerine Getirildi Denetim Raporunda belirtilen sosyal tesislerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2019 yılı denetim sürecinde başka sosyal tesislerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup Bulguya Raporda Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bölümünde Bulgu 3 olarak yer verilmiştir. Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının Kullanılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Diğer Hazır Değerler Hesabının Kullanılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 100 Sosyal Tesislerde Taşınır Mal Yönetmeliği’ne Göre İşlem Yapılmaması 2018 Kısmen Yerine Getirildi Bulguya Raporda Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bölümünde Bulgu 4 olarak yer verilmiştir. Sayım Sonucu Fazla Tespit Edilen Taşınırların Muhasebeleştirilmemesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Yemek Hizmet Alımı Hakediş Ödemelerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Hemen Tüketilmeyip Gelecek Dönemlerde Tüketilmek Üzere Yapılan Alımlara İlişkin Ödemelerin Tahakkuk Esaslı Muhasebe İlkelerine Aykırı Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Konaklama Gelirlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Emniyet Genel Müdürlüğüne Bağlı Bazı Sosyal Tesislerde Kredi Kartı ile Yapılan Tahsilatların Uzun Süre Banka Hesabına Aktarılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Kartlı Sistem Kullanılan Sosyal Tesiste 2018 Tam Olarak Kurum
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 101 Kullanıcılara Ait Kartlardan Arta Kalan Bakiyelerin Tesis Hesaplarında Devamlı Devretmesi Yerine Getirildi tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Merkez Payının Süresi İçerisinde Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı Banka Hesabına Aktarılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Taşınır İşlemlerinin Mevzuata Uygun Yapılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Taşınır Sayım Farklarına İşlem Yapılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Sosyal Tesislerde Gerçekleştirilen Organizasyonlardaki Mevzuata Aykırılıklar 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Mali Kaynakların Özel Sermayeli Bankada Açtırılan Hesapta Değerlendirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Sosyal Tesislerde Kartlı Sistemle Tahsilat Yapılmaması 2018 Kısmen Yerine Getirildi Bulguya Raporda Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bölümünde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 102 Bulgu 5 olarak yer verilmiştir. Taşınır İşlem Fişi Düzenlenmesinde Yapılan Hatalar 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Kasa Defterinin Kullanılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Muhasebe Kayıtlarında Oluşan Hata Düzeltmelerinin Kayıtların Silinmesi Suretiyle Gerçekleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Kasa İşlemlerinin Mevzuata Uygun Olarak Gerçekleştirilmemesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmasında Yapılan Hatalar 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Verilen Depozito ve Teminatların Doğrudan Giderleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabında Kayıtlı Tutarın Fiili Durumu Yansıtmaması 2018 Kısmen Yerine Getirildi 2018 yılı Denetim Raporunda belirtilen sosyal
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 103 tesislerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2019 yılı denetim sürecinde başka sosyal tesislerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup Bulguya Raporda Denetim Görüşünün Dayanakları Bölümünde Bulgu 1 olarak yer verilmiştir. Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının Kullanılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Araç Kasko Giderlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Ticari Mallar Hesabının Kullanılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 104 Taşıtların Demirbaşlar Hesabında İzlenmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Taşıtlar Hesabının Kullanılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabının Kullanılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Demirbaşların Muhasebe Kayıtlarının Yapılmaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Merkez Payının Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Muhasebe Birimi Tarafından Kullanılan Nazım Hesapların Bilanço Dipnotlarında Yer Almaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Personel Maaş Tahakkuk Kayıtlarının Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Sosyal Güvenlik Prim Ödemlerinin Hatalı 2018 Tam Olarak Yerine Kurum tarafından
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 105 Muhasebeleştirilmesi Getirildi düzeltici işlem tesis edildi. Sermaye Tutarının Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması 2018 Kısmen Yerine Getirildi 2018 yılı Denetim Raporunda belirtilen sosyal tesislerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2019 yılı denetim sürecinde başka sosyal tesislerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup Bulguya Raporda Denetim Görüşünün Dayanakları Bölümünde Bulgu 2 olarak yer verilmiştir. Dönem Net Kârı Hesabının Yılı İçinde Geçmiş Yıllar Karları Hesabına Aktarılmaması 2018 Kısmen Yerine Getirildi 2018 yılı Denetim Raporunda belirtilen sosyal tesislerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2019 yılı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 106 denetim sürecinde başka sosyal tesislerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup Bulguya Raporda Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bölümünde Bulgu 1 olarak yer verilmiştir. Satışlardan Yapılan İndirim, İade ve İskontoların Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Asgari Ücret Desteğinin Gelir Kaydedilmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Kasa İhtiyaçları İçin Verilen Başlangıç Tutarlarının Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi veya Hatalı Hesapta İzlenmesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi.