2019 - DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI.pdf

DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI 2019 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2020

İÇERİK DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI DİNİ YAYINLAR DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 15

DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ.................................................................................................. 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ............................................................................................. 9
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .......................................................................................................... 9
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 9
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ................................................................... 10
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................... 12
7. EKLER ................................................................................................................................................. 14

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu (TL) ..............................................................5 Tablo 2: Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırması Tablosu (TL) .....................................5 Tablo 3: Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırması Tablosu (TL) ......................................6

T.C. Sayıştay Başkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler 1.1.1. Mevzuat Kanunlar 633 Sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri 31 Nolu- Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinde Değişiklik Yapılmasına İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 20 Nolu - Diyanet İşleri Başkanlığına Kadro İhdas Edilmesine İlişkin Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 4 Nolu - Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar ile Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 3 Nolu - Üst Kademe Kamu Yöneticileri ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarında Atama Usullerine Dair Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 2 Nolu - Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi 1 Nolu - Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi Bakanlar Kurulu Kararları Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesine Tahsis Edilen Sermayenin 80.000.000 (Seksenmilyon) TL'ye Çıkarılması Hakkında Karar Yurt Dışı Din Hizmetleri Koordinatörlükleri Hakkında Kararname Kısmi Zamanlı Geçici İmam-Hatip Görevlendirilmesine İlişkin Karar Kısmi Zamanlı Geçici Kur'an Kursu Öğreticisi Çalıştırılmasına İlişkin Karar Kurban Hizmetleri Kararnamesi Hac ve Umre Seyahatleri ile İlgili İşlerin Diyanet İşleri Başkanlığınca Yürütülmesine Dair Karar Diyanet İşleri Başkanlığınca Düzenlenen Eğitim Faaliyetlerinde Uygulanacak Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Karar Yönetmelikler Diyanet İşleri Başkanlığı Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği Din Şurası Yönetmeliği Diyanet İşleri Başkanlığı Görev ve Çalışma Yönetmeliği Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulunun Çalışma Usul ve Esasları

T.C. Sayıştay Başkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Hakkında Yönetmelik Hac ve Umre Seyahatleri ile İlgili İşlerin Diyanet İşleri Başkanlığınca Yürütülmesine Dair Yönetmelik Diyanet İşleri Başkanlığı Hizmet İçi Eğitim Yönetmeliği Diyanet İşleri Başkanlığı Yayın Yönetmeliği Din İşleri Yüksek Kurulu Uzman ve Uzman Yardımcılığı Sınav ve Atama Yönetmeliği Diyanet İşleri Uzman ve Uzman Yardımcılığı Sınav ve Atama Yönetmeliği Diyanet İşleri Başkanlığı Sınav Yönetmeliği Diyanet İşleri Başkanlığı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı Yönetmeliği Dernek, Vakıf, Birlik, Kurum, Kuruluş, Sandık ve Benzeri Teşekküllere Genel Yönetim Kapsamındaki Kamu İdarelerinin Bütçelerinden Yardım Yapılması Hakkında Yönetmelik 1.1.2. Görevler Temel görevi ülkemizdeki din hizmetlerini yürütmek ve düzenlemek olan Diyanet İşleri Başkanlığı, İslam dini konusunda toplumu aydınlatmak inanç, ibadet ve ahlâk esasları ile ilgili işleri yürütmek ve ibadet yerlerini yönetmek görevini yerine getirmektedir. Buradan yola çıkarak verilen hizmetler; Din Hizmetleri, Eğitim Hizmetleri, Hac-Umre Hizmetleri, Dini Yayın Hizmetleri, Yurt Dışı Din Hizmetleri, Din Görevlilerinin Eğitimi Hizmetleri ile diğer birimlerce verilen ve bu hizmetlerin daha nitelikli ve aksamadan sürmesini sağlayan hizmetler olarak özetlenebilir. 1.2.Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Diyanet İşleri Başkanlığı 22.06.1965 tarihli ve 633 sayılı Kanun ile kurulmuş olup; 13.07.2010 tarihinde yürürlüğe giren 6002 sayılı Kanun ile teşkilat yapısı ve faaliyetleri ile ilgili önemli değişiklikler yapılmıştır. Ayrıca, 09.07.2018 tarih ve 30473 sayılı (3. Mükerrer) Resmî Gazetede yayımlanan ve 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 141’inci maddesinin birinci fıkrasının a) bendi ile 633 Sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanunun 1’inci maddesinin 1’inci fıkrasında yer alan "Başbakanlığa" ibaresi, "Cumhurbaşkanlığına" şeklinde değiştirilmiş ve böylelikle Diyanet İşleri Başkanlığı Cumhurbaşkanlığına bağlı bir kuruluş hâline gelmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Diyanet İşleri Başkanlığı yurt içinde ve yurt dışında çok geniş ve yaygın bir organizasyon yapısına sahiptir. Diyanet İşleri Başkanlığının merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatında toplam 131.789 personel istihdam edilmektedir. Bunun 26.060'ını sözleşmeli personel oluşturmaktadır. 1.2.1. Merkez Teşkilatı: Başkanlık merkez teşkilatı; Diyanet İşleri Başkanı, 5 başkan yardımcısı ile 2 sürekli kurul, 7 genel müdürlük ve aynı seviyede 2 başkanlık olmak üzere toplam 14 hizmet birimi ve bu birimlere bağlı 36 daire başkanlığı, 1 döner sermaye işletme müdürlüğü ve merkez birimlerinde görev yapan 1.402 personelden oluşmaktadır. Sürekli Kurullar: Din İşleri Yüksek Kurulu Başkanlığı, Mushafları İnceleme ve Kıraat Kurulu Başkanlığı, Ana Hizmet Birimleri: Din Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Eğitim Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Hac ve Umre Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Dinî Yayınlar Genel Müdürlüğü, Dış İlişkiler Genel Müdürlüğü, Danışma ve Denetim Birimleri Rehberlik ve Teftiş Başkanlığı, Strateji Geliştirme Başkanlığı, İç Denetim Birimi Başkanlığı Hukuk Müşavirliği, Yardımcı Hizmet Birimleri İnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü, Yönetim Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Özel Kalem Müdürlüğü, Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 1.2.2. Taşra Teşkilatı: Diyanet İşleri Başkanlığı; taşra teşkilatı, il ve ilçe müftülükleri ile doğrudan başkanlığa bağlı dinî yüksek ihtisas merkezleri ve eğitim merkezlerinden oluşur. 81 il müftülüğü, 922 ilçe müftülüğü, 10 dini yüksek ihtisas ve 21 eğitim merkezi müdürlüğü mevcuttur. Müftülüklerde görev yapan 102.081 personel bulunmaktadır. Dini yüksek ihtisas merkezi ile eğitim merkezi müdürlüklerinde görev yapan personel sayısı ise 1.269’dur. 1.2.3. Yurt Dışı Teşkilatı: Yurt dışı teşkilatı; din hizmetleri müşavir ve müşavir yardımcılığı ile din hizmetleri ateşe ve ateşe yardımcılığı kadrolarından oluşmaktadır. Diyanet İşleri Başkanlığı yurt dışı teşkilatı, vatandaş ve soydaşlarımızın bulunduğu ülkelerde; büyükelçilikler nezdinde din hizmetleri müşavirlikleri, başkonsolosluklar nezdinde de din hizmetleri ataşelikleri olarak teşkilatlanmıştır. Yurt dışı teşkilatında 29 din hizmetleri müşaviri, 10 din hizmetleri ataşesi ve 22 ateşe olmak üzere 61 personel görevlidir. Yurt dışı teşkilatında çeşitli unvan ve kadrolarda toplam 62 personel sürekli görevle, 1.931 din görevlisi ise geçici statüde görev yapmaktadır. 1.2.4. Bağlı ve İlişkili Kuruluşlar Cumhurbaşkanlığına bağlı bir kuruluş olan Diyanet İşleri Başkanlığının faaliyetlerini yürütürken en yakın ilişki içinde bulunduğu kuruluş Türkiye Diyanet Vakfı’dır. 1.3. Mali Yapı Diyanet İşleri Başkanlığı, 5018 sayılı Kanun’a ekli I sayılı Cetvelde yer alan genel bütçeli idarelerden olup, faaliyetlerini merkezi yönetim bütçe kanunlarıyla verilen ödeneklerle gerçekleştirmektedir. Başkanlığın 2019 yılı bütçe ödenekleri ile bütçe gelir ve gider gerçekleşmeleri aşağıda yer verilen ve ekonomik sınıflandırmanın 1'inci düzeyi esas alınarak düzenlenmiş olan tablolarda gösterilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Tablo 1: Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu (TL) Kodu Açıklama Yılı Ödeneği Yılsonu Ödeneği Yılsonu Harcama 01 Personel Giderleri 8.520.953.000 8.301.024.030,18 8.296.492.512,47 02 Sosyal Güvenlik Kurumuna Devlet Primi Giderleri 1.553.254.000 1.462.594.969,82 1.459.968.558,75 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 237.104.000 324.828.000 314.487.402,30 05 Cari Transferler 36.407.000 44.244.811,79 36.416.739,24 06 Sermaye Giderleri 98.261.000 104.506.632,79 104.315.155,07 Genel Toplam 10.445.979.000 10.237.198.444,58 10.211.680.367,83 Tablo 2: Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırması Tablosu (TL) Kodu Açıklama Yılı Ödeneği Eklenen Ödenek Düşülen Ödenek Yılsonu Toplam Ödeneği Yılsonu Harcama 01 Personel Giderleri 8.520.953.000 204.433.874,24 424.362.844,06 8.301.024.030,18 8.296.492.512,47 02 Sosyal Güvenlik Kurumuna Devlet Primi Giderleri 1.553.254.000 31.219.704,05 121.878.734,23 1.462.594.969,82 1.459.968.558,75 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 237.104.000 95.269.587,90 7.545.587,90 324.828.000 314.487.402,30 05 Cari Transferler 36.407.000 8.021.811,79 184.000,00 44.244.811,79 36.416.739,24 06 Sermaye Giderleri 98.261.000 37.783.490,38 31.537.857,59 104.506.632,79 104.315.155,07 Genel Toplam 10.445.979.000 376.728.468,36 585.509.023,78 10.237.198.444,58 10.211.680.367,83

T.C. Sayıştay Başkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Tablo 3: Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırması Tablosu (TL) Ekonomik Kodlar BÜTÇE GELİRİNİN TÜRÜ Cari Yıl (N) 800 BÜTÇE GELİRLERİ HESABI 763.878.193,85 800.01 Vergi Gelirleri 736.596.350,76 800.03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 5.543.674,67 800.04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 263.016,70 800.05 Diğer Gelirler 21.475.036,38 800.06 Sermaye Gelirleri 115,34 810 BÜTÇE GELİRLERİNDEN RET VE İADELER HESABI 428.199.605,90 810.01 Vergi Gelirlerinden Ret ve İadeler 428.046.243,87 810.03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirlerinden Ret ve İadeler 34.037,12 810.04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirlerden Ret 11.870,00 810.05 Diğer Gelirlerden Ret ve İadeler 107.454,91 NET BÜTÇE GELİRLERİ TOPLAMI: 335.678.587,95 Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosuna göre, 121.467,98 TL'lik geçici ve sözleşmeli personel kaynaklı bir ödenek üstü harcama söz konusudur. Fakat yılsonu toplam harcama yılsonu toplam ödeneğinin altında kalmıştır. 2019 yılı bütçe gideri tutarı, Merkezi Yönetim Bütçesinin (10.211.680.368/1.029.334.445.000=) 0,0099’una tekabül etmektedir. Ekonomik sınıflandırmaya göre gider türleri ise şu şekilde gerçekleşmiştir; Harcamalar incelendiğinde, 2019 Malî Yılı sonunda gerçekleşen harcamanın; %81,2’sinin Personel Giderlerinde, %14,3’ünün Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderlerinde, %3,1’inin Mal ve Hizmet Alımı Giderlerinde, %0,4’ünün Cari Transferlerde ve %1’inin ise Sermaye Giderlerinde gerçekleştiği anlaşılmaktadır. Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi ödemeleri de bir tür personel gideri olarak değerlendirildiğinde, gerçekleşen harcama açısından bütçenin %95,5’inin personel giderlerinden oluştuğu görülmektedir. Bütçe Gelirleri Tablosuna göre; vergi gelirleri bütçe gelirlerinin yaklaşık %96'sına karşılık gelmektedir. Ret ve iadeler düşüldükten sonra net bütçe gelirleri, bütçe gelirlerinin yaklaşık olarak %44'üdür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Başkanlık mali işlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. 5018 sayılı Kanun'un 49’uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların şekil, süre ve türleri Kanun’un 49 ve 80’inci maddelerine dayanılarak yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Bu düzenlemelere göre muhasebe sistemi; tahakkuk esaslıdır, mali yıl esasına göre tutulmaktadır ve Kamu İdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile garantileri gibi tüm mali işlemlerini kapsamaktadır. Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi sunmaktır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “(Değişik: 8/1/2018-2018/11321 K.) (1) Bu Yönetmeliğin amacı; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi ile mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak ve karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir. ” hükmü yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Bu amacın gerçekleştirilmesi için; işlemlerin kayıt dışında kalmasının önlenmesi ile birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetim ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir. Mezkur Yönetmeliğin 310’uncu maddesinde kendi adına ekonomik varlık edinebilen, yükümlülük üstlenebilen, diğer kamu idareleri veya üçüncü şahıslarla ekonomik ilişkilere girebilen kapsama dâhil her kamu idaresinin bir kurumsal birim ve her kurumsal birimin bir mali raporlama birimi olduğu; 311’inci maddesinde kapsama dâhil kamu idarelerinin mali hizmetler birim yöneticilerinin, mali raporlama kapsamındaki mali tabloların belirlenen standartlara uygun olarak hazırlanmasından, üst yöneticilerin de bu hususları gözetmekten ve belirlenen süreler içinde yayımlanmasından sorumlu olduğu; 312’nci maddesinde kamu idarelerince, detaylı hesap planlarında yer alan hesaplardan aylık mizan ve yıllık olarak geçici ve kesin mizanların düzenleneceği; 313’üncü maddesinde kamu idarelerince hazırlanacak temel mali tabloların Bilanço, Faaliyet Sonuçları Tablosu, Nakit Akış Tablosu, Öz Kaynak Değişim Tablosu ile Bütçelenen ve Gerçekleşen Tutarların Karşılaştırma Tablosu olduğu; 314-316/B maddelerinde bu tabloların mahiyetleri ve nasıl düzenleneceği; 327’nci maddesinde de mali tabloların hangi dönemlerde hazırlanıp yayımlanacağı belirtilmiştir. Başkanlığın muhasebe hizmetleri merkezde Merkez Saymanlık Müdürlüğü, taşrada ise defterdarlıklara bağlı muhasebe birimleri tarafından yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri.  Geçici ve kesin mizan.  Bilanço.  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Alınan çekler sayım tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Değerli kâğıtlar sayım tutanağı,  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli,  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu, Denetim görüşü, Başkanlığın temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar düzenlenmiş ve iş akış süreçleri belirlenmiştir. Yetki devirleri ve sınırları yazılı hâle getirilmiş olup, İdare yaptığı görevlendirmelerde görevler ayrılığı ilkesini dikkate almaktadır. Birimlerin, dairelerin ve iş unvanlarının görev, yetki ve sorumlulukları “Diyanet İşleri Başkanlığı Görev ve Çalışma Yönetmeliği” ve “Diyanet İşleri Başkanlığı Görev ve Çalışma Yönergesi”nde açıkça belirlenmiştir. Yetkiler ve yetki devrinin sınırları Diyanet İşleri Başkanlığı Merkez Teşkilatı İmza Yetkileri Yönergesinde düzenlenmiştir. Kamu İç kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı, Kamu İç Kontrol Standartları Tebliğine uygun olarak hazırlanmıştır. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme

T.C. Sayıştay Başkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 çalışmaları yapılmaktadır. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Hassas görevlere ilişkin prosedürler belirlenmiş ve kurumda ihtiyaç analizine dayalı hizmet içi eğitim planlaması yapılmıştır. Stratejik plan içerik olarak mevzuata uygun, idarenin kendi birimleri ve personelinin katkılarıyla hazırlanmıştır. Başkanlığın web sayfasında mevcuttur. Performans programı içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmış, kurumun bütçesi performans hedefleri ve faaliyetlerle ilişkilendirilmiştir. İdare, kurumsal ve iç kontrol risklerini belirlemiş ve değerlendirmesini yapmıştır. Riskler kurum personelinin katılımıyla hazırlanmıştır. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri düzenlenmiştir. Belirlenen her bir kontrol faaliyetinin uygulanması için sorumlular belirlenmiştir. Başkanlık Risk Eylem Planı hazırlanarak uygulamaya konulmuştur. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslara uygun olarak kurulmuştur. Yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretecek ve analiz yapma imkânı sunacak bir yönetim bilgi sistemi vardır. Hizmet Standartları Envanterleri, Elektronik Kamu Bilgi Yönetim Sistemi (KAYSİS) üzerinden güncellenmiştir. Bu kapsamda, DHYS (Din Hizmetleri Yönetim Sistemi), EHYS (Eğitim Hizmetleri Yönetim Sistemi), İKYS (İnsan Kaynakları Yönetim Sistemi), EBYS (Elektronik Belge Yönetim Sistemi) ile ihtiyaç duyulan raporlar ve analizler yapılmaktadır. İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. Faaliyet sonuçları ile değerlendirmeleri idare faaliyet raporunda gösterilmektedir. Başkanlığın web sayfasında yayınlanmıştır. Kurumda veri kayıt ve dosyalama sistemi mevcuttur. Mevcut bilgi yönetim sistemleri bilgi güvenliğini ve yedekleme gerekliliklerini sağlayacak şekilde tasarlanmıştır. İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu, üst yöneticinin onayı ile

T.C. Sayıştay Başkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 görevlendirilmiştir. Üst yönetici ve harcama birimleri iç kontrol güvence beyanını imzalamışlardır. İç kontrol sistemi ve kurumsal risk yönetimi üst yönetim ve kurum personeli tarafından belli ölçüde sahiplenilmiştir. İdarenin tüm birimlerinin iç kontrol sistemini yılda en az bir kez değerlendirmesi ve İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlaması ve üst yöneticinin onayına sunma konusunda çalışmalar mevcut fakat tamamlanamamıştır. Üst yöneticinin onayladığı değerlendirme raporunda yer alan iç kontrol bileşenlerine ilişkin tespit edilen yetersizlikleri gidermek üzere yapılan çalışmalar yetersizdir. Kurumdaki iç denetçi sayıları, iç denetim fonksiyonunun etkin yerine getirilebilmesi için yeterli değildir. Bu konuda bulgu çalışması yapılmıştır. İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim ve raporlama çalışmaları var fakat etkin değildir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Diyanet İşleri Başkanlığının 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 7. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama 260 Haklar Hesabı Yerine 630 Giderler Hesabının Çalıştırılması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi Güvence Bedellerinin 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında İzlenmemesi 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi

DİYANET İŞLERİ BAŞKANLIĞI DİNİ YAYINLAR DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2019 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ................................................................................................ 15
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ........................................................................................... 20
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ........................................................................................................ 20
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ...................................................... 21
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................... 21
6. EKLER ................................................................................................................................................. 23

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1:2019 Yılı Bütçe Ödenek ve Gerçekleşmeleri Tablosu (TL) ...................................... 17 Tablo 2: 2019 Yılı Giderler Cetveli Tablosu (TL) ................................................................. 18 Tablo 3: 2019 Yılı Gelirler Cetveli Tablosu (TL) .................................................................. 18

T.C. Sayıştay Başkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi 22/06/1965 tarih ve 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun'un 14’üncü maddesine istinaden kurulmuştur. Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesinin, tâbi olduğu ve faaliyetlerini yönlendirdiği mevzuat, geneli itibariyle aşağıda yer almaktadır: a) Kanunlar:

• 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun
  b) Yönetmelikler:
• Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği,
• Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği,
• Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik,
• Taşınır Mal Yönetmeliği,
• Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği,
• Diyanet İşleri Başkanlığı Yayın Yönetmeliği,
• Döner Sermayeli Kuruluşlar İhale Yönetmeliği,
• Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca Ödenecek Telif ve İşlenme Ücretleri Hakkında Yönetmelik. Döner Sermaye İşletmesinin faaliyet alanları;
• Faaliyet alanları, Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği’nde tek başlık altında sayılmamıştır. Kurum asıl olarak dini yayınlar alanında faaliyet göstermektedir.
• Diyanet İşleri Başkanlığı Dinî Yayınlar Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünce yürütülen dini yayın işleriyle ilgili her türlü idari ve mali işleri yapmaktadır.
• Yapımı genel bütçeden ayrılan ödeneklerle Dini Yayınlar Dairesi Başkanlığınca gerçekleştirilen ve Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletme Müdürlüğüne devredilen yazılı, sesli ve görüntülü eserlerin dağıtım, çoğaltım ve satışı Dinî Yayınlar Döner Sermaye işletme Müdürlüğünce yapılmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Diyanet İşleri Başkanlığı Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi; 633 sayılı Kanun’a dayanılarak hazırlanan, 07.08.1990 tarih ve 20598 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan, Diyanet İşleri Başkanlığı Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği ile kurulmuştur. Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi Yönetim Kurulu, Döner Sermaye İşletmesinin üst karar organıdır. 02.07.2018 tarihli ve 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 141’inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile 633 sayılı Kanunun 1’inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “Başbakanlığa” ibaresi, “Cumhurbaşkanlığına” şeklinde değiştirilmiş ve böylelikle Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi de Cumhurbaşkanlığına bağlı Diyanet İşleri Başkanlığı Dini Yayınlar Genel Müdürlüğü bünyesinde bir işletme durumuna gelmiştir. Başkanlık Dinî Yayınlar Döner Sermaye İşletmesinin İta Amiri, Diyanet İşleri Başkanıdır. Gerektiğinde Başkan bu yetkisini ilgili Başkan Yardımcısına veya İşletme Müdürüne devredebilir. İşletme Yönetim Kurulu; ilgili Başkan Yardımcısının başkanlığında, Döner Sermaye İşletme Müdürü, Başkanlık Derleme ve Yayın Şubesi Müdürü ile Süreli Yayınlar Şubesi Müdürü ve Saymandan oluşur. Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi, Başkanlık adına Müdür tarafından yönetilir. Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi hesaplarının muhasebe işlemleri Hazine ve Maliye Bakanlığınca, Kurum bünyesinde kurulmuş bulunan Diyanet İşleri Başkanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü tarafından yürütülmekte ve yılsonu hesapları Sayıştay Başkanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığına adı geçen Saymanlıkça bildirilmektedir. Başkanlık Dinî Yayınlar Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde; 1 Müdür, 4 Müdür Yardımcısı, 2 Yayın Satış Müdürü (Biri Özel Kalem Görevlendirme) vardır. Ayrıca; 1 APK (Araştırma Planlama ve Koordinasyon) Uzmanı, 9 Şef, 1 Programcı, 26 VHKİ (Veri Hazırlama ve Kontrol İşletmeni), 6 Memur, 1 Ambar Memuru, 3 Şoför, 1 Dağıtıcı, 1 Hizmetli, 1 Görevlendirme, 8 Kadrolu İşçi olmak üzere toplam 65 personel bulunmaktadır. Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi, Türkiye Diyanet Vakfına %50 indirimli

T.C. Sayıştay Başkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 kredili kitap satışı imkânı vermektedir. 1.3. Mali Yapı 633 sayılı Kanun’un Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi başlıklı 14'üncü maddesine göre; "Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesinin sermayesi 20.000.000 TL’dir. Bu miktarı on katına kadar artırmaya Bakanlar Kurulu yetkilidir." Bu miktar, Bakanlar Kurulu Kararı ile 2015 yılında 40.000.000 TL’ye yükseltilmiştir. 26.07.2019 tarih ve 30843 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 1373 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararı ile Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesinin sermayesi, 80.000.000 (seksenmilyon) TL'ye çıkarılmıştır. Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesinin 2019 yılı net kârı 11.600.451,49 TL olup, İşletmenin yükseltilmiş olan sermayesine eklenmiştir. Tablo 4:2019 Yılı Bütçe Ödenek ve Gerçekleşmeleri Tablosu (TL) Hesap Adı Borç Alacak Borç Kalanı Alacak Kalanı 970 Kullanılacak Bütçe Ödenekleri Hesabı 53.674.000,00 36.735.340,49 16.938.659,51 971 Bütçe Ödenekleri Hesabı 53.674.000,00 53.674.000,00 975 Ödenekli Giderler Hesabı 36.735.340,49 36.735.340,49 800 Bütçe Gelirleri Hesabı 43.319.956,11 43.319.956,11 810 Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler 36.745,31 36.745,31 830 Bütçe Giderleri Hesabı 37.342.093,57 37.342.093,57

T.C. Sayıştay Başkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 Tablo 5: 2019 Yılı Giderler Cetveli Tablosu (TL) GİDERİN ÇEŞİDİ TUTARI TOPLAM 1-SATIŞLARIN MALİYETİ 20.672.550,52 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti 20.620.343,66 622 Satılan Hizmet Maliyeti 40.001,86 Diğer Satışların Maliyeti 12.205,00 2-FAALİYET GİDERLERİ 12.956.476,41 631 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri 4.339.621,44 632 Genel Yönetim Giderleri 8.616.854,97 3-OLAĞANDIŞI GİDER VE ZARARLAR 389.290,18 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar 389.290,18 GENEL TOPLAM 34.018.317,11 34.018.317,11 Tablo 6: 2019 Yılı Gelirler Cetveli Tablosu (TL) GELİRİN ÇEŞİDİ TUTARI TOPLAM 1-BRÜT SATIŞLAR 41.251.892,00 600 Yurtiçi Satışlar 41.251.892,00 2-DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR VE KÂRLAR 4.109.277,01 642 Faiz Gelirleri 1.937.557,80 646 Kambiyo Kârları 2.158.424,75 649 Diğer Olağan Gelir ve Kârlar 13.294,46 3-OLAĞANDIŞI GELİR VE KÂRLAR 294.344,90 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar 294.344,90 BRÜT GELİRLER TOPLAMI 45.655.513,91 45.655.513,91 4-BRÜT GELİRLERDEN İNDİRİLECEK TUTARLAR 36.745,31 610 Satıştan İadeler (-) 36.745,31 KALAN TOPLAM TUTAR 45.618.768,60 45.618.768,60

T.C. Sayıştay Başkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesinde, tahakkuk esaslı tek düzen muhasebe sistemi kullanılmaktadır. İşletme, muhasebe işlemlerini, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine tâbi olarak yürütmektedir. Bu bağlamda ürettiği mali tablolar, adı geçen Yönetmeliğin 565'inci ve 573'üncü maddelerinde belirtilen defter, cetvel ve tablolardan oluşmaktadır. İşletmenin bütçe uygulama sonuçları, İşletme tarafından hazırlanan kesin hesap cetvellerinde gösterilmektedir. İşletme tarafından hazırlanan cetveller, bir yıllık uygulama sonuçlarını göstermektedir. Kesin hesap cetvellerinin onaylanması, bütçenin onaylanmasındaki usule göre yapılmaktadır. Diyanet İşleri Başkanlığı Faaliyet Raporunda, Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesinin faaliyet ve sonuçlarına ilişkin bilgilere de yer verilmektedir. İşletmenin ayrı bir bilişim sistemi yoktur. Diyanet İşleri Başkanlığının Bilgi Yönetimi ve İletişim Daire Başkanlığı ile koordineli çalışmaktadır.
Genel bütçeye dâhil bir kuruluş olan Diyanet İşleri Başkanlığının muhasebe sistemi, Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi (BKMYBS) programına dâhil olup; Kurum çalışanlarının bu programa sınırlı erişim yetkileri bulunmaktadır.
Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi mali işlemlerinin muhasebeleştirilmesinde ise, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından geliştirilen ve yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMİS) Programı kullanılmaktadır. Bunun yanı sıra; kitap satışlarında e-ticaret programı ve fatura kesmek için logo programı kullanılmaktadır. Mali işlemler, DMİS üzerinden yapılmakta ve her çalışanın, ayrı kullanıcı adı ve şifresi bulunmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup, denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8'inci maddesinde yer alan

T.C. Sayıştay Başkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Alınan çekler sayım tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  İdare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli,  Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle

T.C. Sayıştay Başkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Diyanet İşleri Başkanlığı Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi 2019 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Diyanet İşleri Başkanlığı Dini Yayınlar Döner Sermaye İşletmesi 2019 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 6. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama 260 Haklar Hesabı Yerine, 770 Giderler Hesabının Çalıştırılması 2018 Tam Olarak Yerine Getirildi