ANKARA VALİLİĞİ YATIRIM İZLEME VE KOORDİNASYON BAŞKANLIĞI 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Ekim 2018
İÇİNDEKİLER
KISALTMALAR GVK : Gelir Vergisi Kanunu KDV : Katma Değer Vergisi KHK : Kanun Hükmünde Kararname TBMM : Türkiye Büyük Millet Meclisi YİKOB : Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2017 Yılı Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırma Açısından Dağılımı .............. 3 Tablo 2: 2017 Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler ...................................................................... 4 Tablo 3: Ankara Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Mülkiyetinde Bulunan Taşınmaz Listesi ......................................................................................................................... 8
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 çalışmalarını Mayıs ayının sonuna kadar tamamlar ve bütçe taslaklarını Valinin imzasıyla en geç 15 Haziran tarihine kadar İçişleri Bakanlığına iletir. Başkanlıkların bütçe taslaklarına ilişkin İçişleri Bakanlığı ile Başkanlık yetkilileri arasında görüşmeler yapılabilir. (3) İçişleri Bakanlığınca uygun görülen hazine yardımı teklifleri gerekçelerini de içerecek şekilde Bakanlık bütçesi ile birlikte Maliye Bakanlığına, yılı yatırım teklifleri ise Kalkınma Bakanlığına iletilir. (4) İçişleri Bakanlığı, Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMM) sunulan yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununda yer alan toplam hazine yardımı ödeneği çerçevesinde Başkanlıklar itibarıyla hazine yardımı miktarlarını belirleyerek ilgili Başkanlıklara iletir. TBMM’deki bütçe görüşmelerinde Başkanlıklara yapılacak hazine yardımı ödeneklerinde değişiklik yapılması halinde İçişleri Bakanlığınca Başkanlıklar itibarıyla hazine yardımı miktarları yeniden belirlenerek Başkanlıklara bildirilir. Başkanlıklar bildirilen hazine yardımı miktarlarını dikkate alarak bütçe tekliflerini hazırlar ve Valinin onayına sunar. Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun TBMM Genel Kurulunda kabulünü müteakiben bütçeler Vali tarafından imzalanarak yürürlüğe konulur. (5) Başkanlıklar Vali tarafından imzalanarak yürürlüğe konulan bütçelerinin bir örneğini en geç Ocak ayının 15’ine kadar İçişleri Bakanlığına gönderir.” şeklinde düzenlenmiş olup Yatırım İzleme ve Koordinasyon başkanlıklarının bütçelerinin nasıl hazırlanacağı belirlenmiştir. 3152 sayılı İçişleri Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun ve diğer mevzuatla Başkanlığa verilen görevlerin gerektirdiği her türlü giderler Başkanlık bütçesinden karşılanmaktadır. Söz konusu Yönetmelik’in 15’inci maddesi uyarınca Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıklarının muhasebe ve raporlama işlemleri ise Genel Yönetim ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliklerine göre yapılmaktadır. Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığında mali işlemler, söz konusu Yönetmelikler çerçevesinde, tahakkuk esaslı muhasebe sistemine uygun olarak, İçişleri Bakanlığının sunduğu e-İçişleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve işlemler, Strateji ve Koordinasyon Müdürlüğünce gerçekleştirilmektedir. Başkanlığın 2017 yılı faaliyetlerine ilişkin olarak, 600 Gelirler Hesabı 616.197.847,25
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 TL, 630 Giderler Hesabı ise 134.251.963,39 TL şeklinde gerçekleşmiştir. Söz konusu Gelirler ile Giderler arasındaki 481.945.883,86 TL’lik olumlu fark, 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabına kaydedilerek bilançoda yerini almıştır. Bütçe giderlerinin ekonomik sınıflandırmanın birinci düzeyi açısından dağılımı, aşağıda Tablo 1’de yer almaktadır. Tablo 1: 2017 Yılı Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırma Açısından Dağılımı GİDER TÜRÜ 2017 (TL) YÜZDESİ PERSONEL GİDERLERİ 23.225.239,39 3,82 SOSYAL GÜVENLİK KURUMUNA DEVLET PRİMİ GİDERLERİ 2.204.536,46 0,36 MAL VE HİZMET ALIMLARI 15.476.223,99 2,54 FAİZ GİDERLERİ 0,00 0,00 CARİ TRANSFERLER 146.022,58 0,02 SERMAYE GİDERLERİ 557.565.088,59 91,63 SERMAYE TRANSFERLERİ 1.224.996,91 0,20 BORÇ VERME 8.699.968,08 1,43 BÜTÇE GİDER TOPLAMI 608.542.076,00 100,00 Başkanlığın Bütçe Giderleri 608.542.076,00 TL olarak gerçekleşmiştir. Bütçe Giderlerinin %91,63’ü Sermaye Giderleri, %2,54’ü Mal ve Hizmet Alım Giderleri, %3,82’si ise “Muhtar Ücretleri”ni kapsayan Personel Giderlerinden oluşmaktadır. Başkanlığın 2017 yılı Bütçe Gelirleri 624.472.131,82 TL, Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler 9.400.433,77 TL, Net Bütçe Gelirleri ise 615.071.698,05 TL olarak gerçekleşmiştir. Bütçe gelir kalemlerinin toplam bütçe gelirleri içindeki dağılımına bakıldığında, gelirlerin %94,44’ünü “YİKOB’lar Tarafından Yürütülecek Hizmetler Karşılığı Elde Edilen Gelirler” kalemini içeren Diğer Gelirler, %5,46’sini Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler oluşturmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Tablo 2: 2017 Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler ÖDEME EMİRLERİ (TL) ÖDEMELER (TL) 2017 Yılı İçinde Alınan Ödeme Emirleri Yapılan Tenkisler KALAN 2017 Yılı İçindeki Ödemeler Mahsup Dönemi İçindeki Ödemeler TOPLAM Ödenek Üstü Harcamalar 608.779.513,13 237.437,13 608.542.076,0 0 605.800.748,0 0 2.741.328,00 608.542.076,0 0 0,00 Yukarıdaki Tabloda belirtildiği üzere Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu verilerine göre 2017 Yılı İçinde Alınan Ödeme Emirleri 608.779.513,13 TL, 2017 Yılı İçindeki Ödemeler ise 605.800.748,00 TL olarak gerçekleşmiştir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli, Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Başkanlığa Devredilen Taşınmazların Cins Tashihlerinin Yapılmaması, Rayiç Bedellerinin Tespit Edilmemesi ve Buna İlişkin Muhasebeleştirme İşlemlerinin Yapılmaması Ankara Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığı mülkiyetinde bulunan taşınmazların cins tashihlerinin yapılmadığı, rayiç bedellerinin tespit edilmediği ve buna ilişkin muhasebeleştirme işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir. 01.09.2016 tarihli ve 29818 sayılı mükerrer Resmi Gazete’de yayımlanan 674 sayılı KHK’nın 36’ncı maddesinde; “6360 sayılı Kanunla tüzel kişiliği kaldırılan il özel idarelerine ait taşınmazlardan ilgisi nedeniyle Hazineye devredilen ancak halen başkanlığın kullanımında olan taşınmazlar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç üç ay içinde ilgili başkanlığın talebi ve defterdarlık tarafından tapu müdürlüğüne başvurulması üzerine tapuda bu başkanlık adına devir ve tescil edilir.” denilmiştir. 02.10.2006 tarih ve 26307 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmeliğin “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesinde; kamu idarelerine ait taşınmazların kayıt işlemlerinin belgeye dayanması gerektiği ve Yönetmelik Eki 1’de yer alan ve Kayıt Planının “Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar” başlığı altında yer alan taşınmazların maliyet bedeli üzerinden, bu taşınmazlardan maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise rayiç değerleri üzerinden kayıtlara alınması gerektiği; taşınmazların rayiç değerinin ise maliki kamu idaresince, başka bir kamu idaresinin yönetiminde veya kullanımında olanların ise bu idarelerce tespit edilmesi gerektiği, “Mevcut taşınmazların kaydına ilişkin işlemler” başlıklı Geçici 1’inci maddesinde; “taşınmaz kayıt işlemlerinin 31/12/2017 tarihine kadar tamamlanması gerektiği”, “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10’uncu maddesinde; “kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınması ve kamu idarelerinin taşınmazların cins tashihinin yapılması için
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay
Düzenlilik Denetim Raporu
8
gerekli işlemleri yapması gerektiği”,
hükmü getirilmiştir.
Ayrıca Yönetmeliğin “Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleriyle ilgili görev, yetki ve
sorumluluklar” başlıklı 6’ncı maddesinde ise; “taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri ile görevli
birim ve personelin, taşınmaz kayıtlarının mevzuata uygun, saydam ve erişilebilir şekilde
tutulmasını sağlamakla görevli olduğu, yapılan kayıt ve işlemlerden dolayı harcama
yetkililerine karşı sorumlu olduğu” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri gereği, kamu idarelerinin mülkiyetinde ve/veya
kullanımında bulunan taşınmazların tapuda yer alan bilgilerle mevcut kullanım durumları
arasındaki uyumsuzlukların giderilmesi için cins tashihlerinin maliyet bedeli üzerinden
yapılması, maliyet bedeli tespit edilemeyenlerin ise rayiç bedellerinin tespit edilerek kayıt
altına alınması gerektiği ve yapılan tüm bu taşınmaz kayıt ve kontrol işlemlerinden ilgili kamu
idaresinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır.
Ancak, Ankara Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına devredilen
taşınmazların, cins tashihlerinin yapılmadığı, rayiç bedellerinin tespit edilmediği ve buna
ilişkin muhasebeleştirme işlemlerinin yapılmadığı görülmüştür.
Sonuç olarak, Başkanlığın mülkiyetinde ve/veya kullanımında bulunan taşınmazların
cins tashihlerinin yapılarak maliyet bedeli üzerinden, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin ise
rayiç değerleri üzerinden bedellerinin tespit edilmesi ve söz konusu taşınmazların muhasebe
kayıtlarına alınması gerektiği değerlendirilmektedir.
Tablo 3: Ankara Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı Mülkiyetinde Bulunan Taşınmaz Listesi
Sıra
No
İlçesi Mahallesi / Köyü Ada No Parsel
No
Cilt
No
Yüz
Ölçümü
(m2)
Pay Oranı Cinsi
Sayfa
No
Sıra
No
1 ELMADAĞ İSMETPAŞA 250 / 0 18 7 500 1/1 Kamu
Konutları
642
0
2 NALLIHAN ALİAĞA 64 / 0 7 1 4048 1/1 Kamu
Konutları 74
0
3 ŞEREFLİKOÇHİSAR BOĞAZİÇİ 33 / 0 5 3 934 1/1 Kamu
Konutları 254
0
4 SİNCAN YUNUSEMRE 371 / 0 4 127 1085 1/1 Kamu
Konutları 12768
0
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay
Düzenlilik Denetim Raporu
9
5 KALECİK YENİDOĞAN
YEŞİLYURT
212 / 0 8 2 2228 1/1 Kamu
Konutları
161
0
6 KEÇİÖREN PINARBAŞI 4112 / 0 7 34 1157 1/1 Kamu
Konutları 3268
0
7 ÇUBUK CUMHURİYET 34 / 0 18 6 777 1/1 Köşkler,
Kasırlar 507
0
8 ÇUBUK CUMHURİYET 5270 / 0 5 29 167,03 1/1 Köşkler,
Kasırlar 2874
0
9 ŞEREFLİKOÇHİSAR EKİCİ 933 / 0 15 1 377 1/1 Kamu
Konutları 85
0
10 EVREN YENİ 217 / 0 1 49 3682 1/1 Kamu
Konutları 6597
0
11 KEÇİÖREN EMRAH 7003 / 0 3 5 1816 1/1 Kamu
Konutları 427
0
12 YENİMAHALLE VARLIK 13761 /
0
13 25 4015 1/1 Kamu
Konutları
2441
0
13 ŞEREFLİKOÇHİSAR EKİCİ 933 / 0 1 1 2141 1/1 Kamu
Konutları 71
0
14 GÖLBAŞI GAZİOSMANPAŞA 587 / 0 1 9 1038 899/1038 Kamu
Konutları 805
0
15 ÇUBUK MELİKŞAH 190248
/ 0
1 18 10766,64 17855/1076664 Su
Kuyuları
1698
0
16 BALA GÖZTEPE 53 / 0 34 6 1170 1/1 Kamu
Konutları 558
0
17 AYAŞ ÖMEROĞLU 277 / 0 2 3 1066 2297/2400 Kamu
Konutları 223
0
18 ALTINDAĞ AYDINLIKEVLER 5889 / 0 5 1 622 299/651 Kamu
Konutları 92
0
19 YENİMAHALLE VARLIK 13761 /
0
12 25 3455 1/1 Kamu
Konutları
2440
0
20 HAYMANA KAYABAŞI 196 / 0 80 7 2340 1/1 Kamu
Konutları 1147
0
Kamu idaresi cevabında; "01/09/2016 tarihli ve 29818 sayılı mükerrer Resmi
Gazete’de yayımlanan 674 sayılı KHK’nın 36’ncı maddesinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 “6360 sayılı Kanunla tüzel kişiliği kaldırılan il özel idarelerine ait taşınmazlardan ilgisi nedeniyle Hazineye devredilen ancak halen başkanlığın kullanımında olan taşınmazlar, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç üç ay içinde ilgili başkanlığın talebi ve defterdarlık tarafından tapu müdürlüğüne başvurulması üzerine tapuda bu başkanlık adına devir ve tescil edilir.” denilmiştir. Buna istinaden; İçişleri Bakanlığı adına tahsisli ve Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının kullanımında veya görev alanı içerisinde yer alan Vali Konağı, Kaymakam konutları ve Başkanlığımız hizmet binalarının bulunduğu Varlık kampüsünün (32 adet taşınmazın) 674 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümleri doğrultusunda mülkiyetlerinin Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığına devri için gerekli işlemlerin yapılması, 12/10/2016 tarihli ve 39851 sayılı yazımız ile Ankara Defterdarlığından talep edilmiştir. Söz konusu taşınmazların Başkanlığımız adına tescil işlemleri ilgili tapu müdürlüklerince peyderpey yapılmış, ancak bir kısmının devri 2017 yılı içerisinde gerçekleşmemiş olup, 2018 yılında devir ve tahsis işlemleri devam etmektedir. Bu nedenle cins tahsis işlemleri ile rayiç bedel tespiti yapılamamıştır. Söz konusu taşınmazların değerlerinin tespiti amacıyla, Valilik Makamının 16/05/2018 tarihli ve 27830 sayılı Oluru ile Kıymet Takdir Komisyonu oluşturulmuş olup, rayiç bedellerinin tespitine müteakip muhasebeleştirme işlemleri de yapılacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, rayiç bedellerinin tespitine müteakip muhasebeleştirme işlemlerinin de yapılacağı ifade edilmiştir. Ancak mevcut durum Başkanlığın 2017 yılı mali tablolarının 25 Maddi Duran Varlıklar Hesap grubuna ilişkin tam ve doğru bilgi vermemesine neden olmaktadır. BULGU 2: Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabının Kullanılmaması Ankara Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından, mal ve hizmet alımı karşılığı olmak üzere yüklenicilere teminat karşılığı verdiği avansları 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabında takip etmek yerine 160 İş Avans ve Krediler Hesabında takip ettiği görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “162 Bütçe dışı avans ve krediler hesabı” başlıklı Hesabın niteliğini düzenleyen 130’uncu maddesinde; “(1) Bu hesap, kurumlarca mal ve hizmet alımı karşılığı olmak üzere, maddi duran varlık hesaplarını ilgilendirmeksizin yüklenicilere verilen avanslar; ertesi yıl bütçesinden karşılanmak üzere verilen personel avansları ile emanetler hesabına alınan tutarlardan ilgililerine avans olarak ödenen tutarların izlenmesi için kullanılır.” “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 131’inci maddesinde; “(1) Özel kanunlarında belirtilen hükümlere göre, bütçe ile ilgilendirilmeksizin verilen avanslar ile ertesi yıl bütçesinden karşılanmak üzere verilen personel avansları bütçe dışı avanslardır. Bütçe dışı avans ve krediler hesabına ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir. … c) Yüklenicilere teminat karşılığı verilen avanslar
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 borç kaydedilir. Ayrıca 910-Alınan Teminat Mektupları Hesabına alacak, 911- Alınan Teminat Mektupları Emanetleri Hesabına borç kaydedilir.” hükmü getirilmiştir. Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca, kurumlarca mal ve hizmet alımı karşılığı olmak üzere yüklenicilere teminat karşılığı verilen avanslar 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Başkanlığın, mal ve hizmet alımı karşılığı olmak üzere yüklenicilere teminat karşılığı verdiği avansları 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabında takip etmek yerine 160 İş Avans ve Krediler Hesabında takip ettiği görülmektedir. Sonuç olarak, Ankara Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca mal ve hizmet alımı karşılığı olmak üzere yüklenicilere teminat karşılığı verilen avansları mevzuata uygun olarak 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler hesabında takip etmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; "2017 yılı içerisinde verilen bütçe dışı avans; kullanılan kamu harcama sisteminin imkan vermemesi sonucunda zorunlu olarak 160 İş Avans ve Krediler hesabına kaydedilmek zorunda kalmıştır. İlgili hesap 2018 yılında 165 Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabına kaydedilerek izlenmektedir. Muhasebat Genel Müdürlüğü KBS sisteminden kaynaklı olarak 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabına kaydedilmeyen bu türden işlemler, bundan sonra mevzuata uygun olarak ilgili hesaplara alınarak muhasebeleştirilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi bulgumuza iştirak etmiş olmakla birlikte bulgu konusu husus Başkanlığın 2017 mali tablolarının 16 Ön Ödemeler hesap grubuna ilişkin tam ve doğru bilgi vermemesine neden olmaktadır. BULGU 3: Geçici Kabulü Yapılmış Yapım İşlerinin Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında İzlenmesi Ankara Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından yürütülen ve geçici kabulü yapılan yapım işlerinin ilgili varlık hesabına alınmadığı görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının “ Hesabın niteliği” ni düzenleyen 204’üncü maddesinde; “(1) Bu hesap, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır.” Yönetmeliğin “Hesabın İşleyişi” başlıklı 205’inci maddesinde; “(1) Yapılmakta olan yatırımlar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir. a) Borç
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay
Düzenlilik Denetim Raporu
14
Belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar
Hesabında izlenen söz konusu yapım işlerine ait tutarların, geçici kabulün yapıldığını gösteren
tutanağın idarece onaylandığı tarihte ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılmasının uygun
olacağı düşünülmektedir.
Kamu idaresi cevabında; "Başkanlığımız tarafından, diğer Kamu İdareleri adına
yaptırılmakta olan yatırımlar 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenmektedir.
Bu hesapta izlenen tutarlardan, geçici kabulü yapılmış olan işlere ait kısımlar, mevzuat
hükümleri doğrultusunda ilgili maddi duran varlık hesabına alınacak ve ilgili kamu idaresine
devri sağlanacaktır." denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu İdaresi, cevabında 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında
izlenen tutarlardan, geçici kabulü yapılmış olan işlere ait kısımlar, mevzuat hükümleri
doğrultusunda ilgili maddi duran varlık hesabına alınacağını ve ilgili kamu idaresine devri
sağlanacağını belirtmiştir.
258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenen söz konusu yapım işlerine ait
tutarların, geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte ilgili
maddi duran varlık hesabına aktarılmaması Başkanlığın 2017 yılı mali tablolarının 25 Maddi
Duran Varlıklar hesap grubuna ilişkin tam ve doğru bilgi vermemesine neden olmaktadır.
BULGU 4: Haklar Hesabı ve Birikmiş Amortismanlar Hesabının Kullanılmaması
Ankara Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından alınan bilgisayar
yazılımları ve programlarının tümünün 260 Haklar Hesabına kaydedilmediği ve 260 Haklar
Hesabına kaydedilmiş olan tutarlar için de amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260 Haklar Hesabı başlıklı
210’uncu maddesinde;
“Bu hesap, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan
kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan
harcamaların izlenmesi için kullanılır.”,
“268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-)” başlıklı 214’üncü maddesinde:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 “Bu hesap, maddi olmayan duran varlık bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde yok edilmesini izlemek için kullanılır.” denilmektedir. Ayrıca 47 Sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde 260 Haklar Hesabında yer alan varlıkların yılsonunda %100 amortismana tabi olacağı hükmü mevcuttur. Yukarıda belirtilen mevzuat uyarınca, bilgisayar yazılımları ve programlarının 260 Haklar Hesabında takip edilmesi ve bu hesapta takip edilen maddi olmayan duran varlıklar için yıl sonunda %100 oranında amortisman ayrılması gerekmektedir. Yapılan incelemede Başkanlık tarafından alınan bilgisayar yazılımlarının tümünün 260 Haklar Hesabına kaydedilmediği görülmüştür. Ayrıca, Haklar Hesabına kayıtlı olan bilgisayar yazılım alımlarına ilişkin yıl sonunda amortisman kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Kamu İdaresinin sahip olduğu tüm bilgisayar yazılımları ve programlarının 260 Haklar Hesabına kaydedilmesinin ve bu varlıklar için yılsonunda %100 amortisman ayrılmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "2018 yılı itibariyle; satın alınan tüm bilgisayar yazılımları ve programları mevzuat hükümleri doğrultusunda muhasebe kayıtlarına alınacak ve yılsonunda amortisman payları ayrılacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi bulgumuza iştirak etmekle birlikte, bulgu konusu husus Başkanlığın 2017 yılı mali tablolarının 26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar hesap grubuna ilişkin tam ve doğru bilgi vermemesine neden olmaktadır. BULGU 5: Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması ve Kıdem Tazminatları Karşılıkları Hesabının Kullanılmaması Ankara Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığında izleyen dönemlerde ödenmesi muhtemel kıdem tazminatı karşılıklarının 372 Kıdem Tazminatları Karşılığı Hesabı veya 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir. 27.05.2016 tarih 29724 (Mükerrer) sayılı Resmi Gazete ‘de yayımlanarak yürürlüğe giren Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabını düzenleyen “Hesabın niteliği” başlıklı 281’inci maddesinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 “Bu hesap, belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.”, “Hesabın işleyişi” başlıklı 282’nci maddesinde; “1) Hesaba ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir. a) Alacak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Eğer kıdem tazminatı izleyen yılda ödenmesi gerekiyorsa dönem sonu itibariyle 472 Kıdem Tazminatı Hesabına borç, 372 Kıdem Tazminatı Hesabına alacak kaydı yapılmalıdır. Kamu idaresinde yapılan denetimlerde izleyen dönemlerde ödenmesi söz konusu olan kıdem tazminatı karşılıkları için herhangi bir hesaba kayıt yapılmamıştır. Yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda, kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmasının ve ilgili hesaplarda izlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "2018 yılı itibariyle; Kıdem Tazminatı Karşılıkları ayrılacak ve mevzuat hükümleri doğrultusunda muhasebe kayıtlarına alınacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi bulgumuza iştirak etmekle birlikte, bulgu konusu husus Başkanlığın 2017 yılı mali tablolarının 372 Kıdem Tazminatları Karşılığı Hesabı ile 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin tam ve doğru bilgi vermemesine neden olmaktadır. BULGU 6: Taşınmazın Değerini Artıran Harcamaların İlgili Maddi Duran Varlık Hesabına Kaydedilmemesi Ankara Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı bünyesinde bulunan taşınmazların değerinde artış meydana getiren onarım giderlerinin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı yerine 630 Giderler Hesabı kullanılarak muhasebeleştirildiği görülmüştür. Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan Analitik Bütçe Sınıflandırılmasına İlişkin Rehberin “Tanımlar” başlıklı 2’nci maddesinin 1-b fıkrasında, bütçe kanunları ile belirlenmiş asgari değeri aşan ve normal ömrü bir yıldan daha uzun süreli olan mal ve hizmet alımları “sermaye giderleri” olarak tanımlanmıştır. 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Amortisman ve Tükenme Payları” konulu 47 Sıra No.lu Muhasebat Genel Tebliğinin “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci ve üçüncü fıkrasında; maliyet bedeli 34.000,00 Türk Lirasının üzerindeki taşınmazlar için yapılan harcamaların değer artırıcı harcama olarak kabul edileceği belirtilmektedir. Ayrıca Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin: “258 Yapılmakta olan
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 yatırımlar hesabı” nın düzenlendiği 204’üncü maddesinde; bu hesabın yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmaktadır. Buna göre taşınmazlar için yapılan harcamaların değer artırıcı harcama olarak kabul edilerek geçici kabul işleminden sonra ilgili varlık hesaplarına kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak Ankara Yatırım İzleme Koordinasyon Başkanlığında yapılan incelemede, Ziraat Mahallesi Lojmanının Kapı Pencere Yapılması İşi için 41.750,00 TL değerinde taşınmazın değerinin arttırıcı harcamaya ilişkin tutar ilgili maddi duran hesabına aktarılmayarak giderleştirilmiştir. Başkanlıkça, taşınmazın değerini arttırıcı bu ve benzeri harcamalar ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılmayarak giderleştirildiği görülmüştür. Sonuç olarak, taşınmazın değerini artıran harcamanın sermaye gideri tertibinden karşılanması ve yapım süresince 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenerek geçici kabulden sonra ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılması gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Başkanlığımıza ait 252 Binalar Hesabına kayıtlı herhangi bir taşınmaz olmamasından dolayı ilgili harcamalar, 630 Giderler Hesabı kullanılarak muhasebeleştirilmiştir. Başkanlığımıza ait taşınmazların devri yapılarak, bedelleri tespit edilmesini takiben ilgili muhasebe kayıtlarına alınmasından sonra, yapılan harcamalar mevzuat hükümleri doğrultusunda muhasebe kayıtlarına alınacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında Başkanlığa ait 252 Binalar Hesabına kayıtlı herhangi bir taşınmaz olmamasından dolayı ilgili harcamalar, 630 Giderler Hesabı kullanılarak muhasebeleştirildiği; Başkanlığa ait taşınmazların devri yapılarak, bedelleri tespit edilmesini takiben ilgili muhasebe kayıtlarına alınmasından sonra, yapılan harcamalar mevzuat hükümleri doğrultusunda muhasebe kayıtlarına alınacağı ifade edilmiştir. Kamu İdaresi cevabında belirttiği gibi Kamu İdaresi mülküyetinde bulunan taşınmazların envanter çalışmasını yapmaması nedeniyle mülkiyetinde olan taşınmazlarını muhasebeleştirmemiştir. Her ne kadar Kamu İdaresi cevabında taşınmazın değerini arttırıcı harcamaların ilgili maddi duran varlık hesabına kaydedilmeme gerekçesini envanter
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 yapılmaması ve ilgili varlık kayıtlarının mali tablolarda yer almaması olarak ifade etse de; Kamu İdaresinin envanter işlemlerinin ve ilgili maddi duran varlık hesaplarının kaydı yapılana kadar yapılan taşınmazın değerini arttırıcı harcamaların 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilmesi, envanter çalışması sonrası 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabınının kapatılarak 252 Binalar Hesabına aktarılması gerektiği düşünülmektedir. Aynı şekilde Başkanlık tarafından, başka kamu kurumlarına ait taşınmazlar adına yaptıkları taşınmazın değerini arttırıcı harcamaları da 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilmesi gerektiği düşünülmektedir. Sonuç olarak, bulgu konusu husus Başkanlığın 2017 yılı mali tablolarının 25 Maddi Duran Varlıklar hesap grubuna ilişkin tam ve doğru bilgi vermemesine neden olmaktadır. BULGU 7: Varlık Hesaplarına Kaydedilmesi Gereken Maddi Duran Varlık Alımlarının Giderler Hesabına Kaydedilmesi Ankara Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı tarafından satın alınan maddi duran varlık niteliğindeki alımların 630 Giderler Hesabına kaydedilerek giderleştirildiği görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin "25 Maddi duran varlıklar" başlıklı 186’ncı maddesinde; “(1)Bu hesap grubu, kurumca, faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlıklar ile bunlara ilişkin birikmiş amortismanların izlenmesi için kullanılır. (2) Maddi duran varlıklar niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 250 Arazi ve Arsalar Hesabı 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 252 Binalar Hesabı 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 254 Taşıtlar Hesabı 255 Demirbaşlar Hesabı 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-) 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı 259 Yatırım Avansları Hesabı” Aynı Yönetmeliğin 255 Demirbaşlar hesabı ile ilgili düzenlemeler getiren “Hesabın niteliği” başlıklı 198’inci maddesinde; “(1) Bu hesap, kurum faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre kullanılabilen varlıkların izlenmesi için kullanılır.”, hükmü getirilmiştir. “Hesabın işleyişi” başlıklı 199’uncu maddesi; “Demirbaşlar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir. a) Borç
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 805-Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilir. … 3) Diğer kamu idarelerine bedelsiz olarak devredilen demirbaşların kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak; birikmiş amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına, kalanı 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir ...” şeklinde düzenlenmiştir. Ayrıca, söz konusu Yönetmeliğin “Hesap grubuna ilişkin İşlemler” başlıklı 187’nci maddesinde edinilen maddi duran varlıklar, maliyet bedeli ile hesaplara alınması gerektiği belirtilmektedir. Aynı maddenin 2/ç bendinde ; “ç) Maddi duran varlıkların amortisman işlemleri
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay
Düzenlilik Denetim Raporu
22
deprem, su basması gibi afetler neticesinde değerini tamamen veya kısmen kaybeden varlıklar
ilgili mevzuatı uyarınca yetkili mercilerin uygun görüşü üzerine giderleştirilir. Çeşitli
nedenlerle kamu idarelerinde kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıklardan diğer
duran varlıklar hesap grubuna aktarılanların birikmiş amortisman tutarları, diğer duran
varlıklar hesap grubu içindeki birikmiş amortismanlar hesabına aktarılır.”
hükmü getirilmiştir.
Öte yandan 47 Sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde
Amortisman ve Tükenme Payına tabi duran varlıklar, amortisman ve tükenme payı yöntemi,
süre ve oranları belirtilmiştir.
Yukarıda ayrıntısı belirtildiği üzere kurum faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan
her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre
kullanılabilen varlıkların izlenmesi için 255 Demirbaşlar Hesabı kullanılmalı ve ayrıca
demirbaşların mevzuata uygun oran ve sürelerde amortisman ve tükenme paylarının 257
Birikmiş Amortisman Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.
Başkanlık tarafından satın alınan maddi duran varlık niteliğindeki demirbaş
alımlarının 255 Demirbaşlar Hesabında takip edilmesi gerektiği halde 630 Giderler Hesabına
kaydedilerek giderleştirildiği; ayrıca ilgili demirbaşların amortisman ve tükenme paylarının
257 Birikmiş Amortisman Hesabına kaydedilmediği görülmüştür.
Maddi duran varlık niteliğinde olan kurum faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan
her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre
kullanılabilen varlıkların satın alınması durumunda, yapılan bu harcamaların söz konusu
mevzuat hükümlerine göre muhasebeleştirilmesi uygun olacağı düşünülmektedir.
Kamu idaresi cevabında; "Bundan sonra; maddi duran varlık niteliğinde satın alınan
emtia mevzuat hükümleri doğrultusunda muhasebe kayıtlarına alınacaktır." denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında maddi duran varlık niteliğinde satın alınan
emtianın mevzuat hükümleri doğrultusunda muhasebe kayıtlarına alınacağı belirtilmiştir.
Maddi duran varlık niteliğinde olan kurum faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan
her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre
kullanılabilen varlıkların satın alınması durumunda, yapılan bu harcamaların söz konusu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 mevzuat hükümlerine göre muhasebeleştirilmemesi Başkanlığın 2017 yılı mali tablolarının 25 Maddi Duran Varlıklar hesap grubuna ilişkin tam ve doğru bilgi vermemesine neden olmaktadır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının 2017 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının Denetim Görüşünün Dayanakları bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Bütçe Hesaplarının Yıl Sonu Toplamları Arasında Denklik Bulunmaması Ankara Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının 2017 yılı mali tablo ve muhasebe işlemlerinin incelenmesi neticesinde,800 Bütçe Gelirleri Hesabının Alacak bakiyesi ile 805 Bütçe Gelirleri Yansıtma Hesabının borç bakiyesinin ve 810 Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabının Borç bakiyesi ile 805 Bütçe Gelirleri Yansıtma Hesabının alacak bakiyesinin birbirine eşit olmadığı görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 800 Bütçe Gelirleri Hesabı ile ilgili düzenlemeler getiren "Hesabın niteliği" başlıklı 382’nci maddesinde 800 Bütçe Gelirleri Hesabı tanımlanmış olup, bu hesap bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben yapılan tahsilatın izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Aynı Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 383'üncü maddesinde ise 800 Bütçe Gelirleri Hesabının işleyişi anlatılmıştır. Yönetmeliğin 805 Gelir Yansıtma Hesabı ile ilgili düzenlemeler getiren "Hesabın niteliği" başlıklı 384'üncü maddesinde 805 Gelir Yansıtma Hesabı, "Bu hesap, bütçe gelirleri hesabı veya bütçe gelirlerinden ret ve iadeler hesabına kaydedilen tutarlar karşılığında kullanılır." olarak ifade edilmiştir. Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 385'inci maddesinde de 805 Gelir Yansıtma Hesabının işleyişine ilişkin düzenlemeler getirilmiştir. Buna göre 805 Gelir Yansıtma Hesabı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 kamu idarelerince bütçe gelirleri hesabına veya bütçe gelirlerinden ret ve iadeler hesabına kaydedilen tutarların ilgisine göre faaliyet hesaplarına veya ilgili bilanço hesaplarına yansıtılması için kullanılır. Yine aynı Yönetmeliğin 810 Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabına ilişkin düzenlemeler getiren “Hesabın niteliği” başlıklı 387'inci maddesinde 810 Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabı bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben yapılan tahsilattan kanunları gereğince yapılan ret ve iadelerin izlenmesi için kullanılacağı açıklanmıştır. “Hesabın işleyişi” başlıklı 389'uncu maddesinde ise hesabın işleyişi belirtilmiştir. Yukarıdaki hükümler birlikte değerlendirildiğinde, 800 Bütçe Gelirleri Hesabının alacak bakiyesi ile 805 Bütçe Gelirleri Yansıtma Hesabının borç bakiyesinin birbirine eşit olması gerekmektedir. Ayrıca, 810 Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabının Borç bakiyesi 805 Bütçe Gelirleri Yansıtma Hesabının alacak bakiyesine eşit olmalıdır. Ancak, Ankara Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının 2017 yılı geçici mizanı incelendiğinde, bütçe gelirlerine ilişkin kayıtların denkliği sağlanmamıştır. Nitekim 2017 yılsonu mizanında 800 Bütçe Gelirleri Hesabının alacak bakiyesi 624.472.131,82 TL iken, 805 Bütçe Gelirleri Yansıtma Hesabının Borç bakiyesi 624.448.736,53 TL’dir. 810 Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabının Borç bakiyesi 9.400.433,77 TL iken, 805 Bütçe Gelirleri Yansıtma Hesabının Alacak bakiyesi 13.583.690,44 TL’dir. Sonuç olarak 800 Bütçe Gelirleri Hesabının Alacak bakiyesi ile 805 Bütçe Gelirleri Yansıtma Hesabının borç bakiyesinin ve 810 Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabının Borç bakiyesi ile 805 Bütçe Gelirleri Yansıtma Hesabının alacak bakiyesinin birbirine eşit olması gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Muhasebe kayıtlarını oluştururken sehven yapılan hatalardan kaynaklı olarak; (sistem tarafından otomatik yansıtma yapılırken 800 veya 810 hesap tercihi butonu) bazı kayıtlarda 800 Bütçe Hesabı çalıştırılması gerekirken, 810 Bütçe Gelirlerinden Red ve İadeler Hesabı çalıştırıldığı anlaşılmıştır. Ancak; Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 2018 yılında uygulamaya başladığı Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Sistemine öncelik vermesi ve Say 2000i sistemindeki sorunların çözülememesi sebebiyle, 2017 yılına geri dönülememiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 Söz konusu muhasebe işlemlerinin sağlıklı bir şekilde kayıt altına alınması sağlanacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında muhasebe kayıtlarını oluştururken sehven yapılan hatalardan kaynaklı olarak bütçe hesaplarının yılsonu toplamları arasında denklik sağlanamadığı; söz konusu muhasebe işlemlerinin sağlıklı bir şekilde kayıt altına alınması için gerekli özenin gösterileceği ifade edilmiştir. Ancak mevcut durum, 2017 mali tablolarının Bütçe Gelirleri ve Bütçe Gelirlerinden Red ve İadeler ve Bütçe Yansıtma Hesaplarına ilişkin olarak tam ve doğru bilgi vermemesine sebep olmaktadır. BULGU 2: Banka Hesabı ve Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı Arasında Uyumsuzluk Bulunması 102 Banka Hesabının alacak bakiyesi ile 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı borç bakiyesinin birbirlerine eşit olmadığı görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin, “Hesabın Niteliği” başlıklı 55’inci maddesine göre 102 Banka Hesabı, kurum adına bankaya yatırılan paralar ve bankaya takas için verilen çeklerden, takas işlemi tamamlananlar ile düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden ilgililerine ödendiği veya gönderildiği bildirilen çek ve gönderme emri tutarlarının kaydı için kullanılır. “Hesaba İlişkin İşlemler” başlıklı 56’ıncı maddesinin (b) bendi uyarınca kurumun banka hesabından yapılacak ödemeler ve aktarmalar, kurumun hesaplarının bulunduğu bankalardan nakden yaptırılacak ödemeler için bu bankaların kendi çekleri için “gönderme emri” (Örnek-51) düzenlenmelidir. “Hesabın işleyişi” başlıklı 57’nci maddesinde, 102 Banka Hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları ifade edilmiştir. Buna göre; Banka hesap özet cetvelinden kasa mevcudundan bankaya yatırıldığı görülen paralar bu hesaba borç, 108 Diğer Hazır Değerler Hesabına alacak; kurumun banka hesabına yatırılan veya gelen paralar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilmesi gerekmektedir. Ayrıca, bankaca kuruma gönderilen banka hesap özet cetvelleri ile ödendiği veya ilgili yerlere gönderildiği bildirilen çek veya gönderme emri tutarları bu hesaba alacak, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına borç kaydedilmelidir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 Yönetmeliğin 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının İşleyişini düzenleyen 60’ıncı maddesine göre de, verilen çekler ve gönderme emirleri hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları yapılmalıdır. Bu maddeye uygun olarak, bankadan yaptırılacak ödeme veya göndermeler için düzenlenen çek veya gönderme emri tutarları bu hesaba alacak, ilgili hesap veya hesaplara borç kaydedilmelidir. Kasa ihtiyacı için veznedar adına düzenlenen çek tutarları da bu hesaba alacak, 108 Diğer Hazır Değerler Hesabına borç kaydedilir. Düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden, muhasebe birimlerine gönderilen banka hesap özet cetvelleriyle, bankaca hak sahiplerine ödendiği veya ilgili yerlere gönderildiği bildirilen paralar bu hesaba borç, 102 Banka Hesabına alacak kaydedilmesi aynı maddede ifade edilmiştir. Yukarıda yer alan hükümler doğrultusunda, 102 Banka hesabından bir çıkış olabilmesi için ilgili muhasebe birimince çek veya gönderme emri düzenlenmesi gerekmektedir. Bir başka ifadeyle 102 Banka Hesabına yapılacak alacak kaydına eşit tutarda 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı borçlandırılmalıdır. Bunun doğal sonucu olarak da 102 Banka Hesabının alacak bakiyesi 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının borç bakiyesine her zaman eşit olmalıdır. Ankara Yatırım ve İzleme Koordinasyon Başkanlığının ödemeleri Ziraat Bankasında bulunan hesaplardan yapılmaktadır. Bu tür bir uygulamada 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı borç toplamı ile 102 Banka Hesabı alacak toplamının birbirine eşit olması gerekmektedir. Fakat hesaplara ait mizanlar incelendiğinde eşitliğin gerçekleşmediği görülmektedir. Söz konusu farklılık banka hesapları arasındaki virman işlemlerinin 103 ve 108 numaralı hesaplar kullanılmadan, doğrudan 102 Banka Hesabının vadesiz ve vadeli alt hesapları arasında aktarma yapılması suretiyle gerçekleşmesinden kaynaklanmaktadır. Sonuç olarak, Başkanlığın hesapları arasında yaptığı virman işlemlerinin söz konusu mevzuat hükümlerine uygun olarak yapılması uygun olacağı değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Başkanlığımıza ait banka hesaplarımız; tahsilat hesabı, ödeme hesabı, kültür varlıkları hesabı, muhtar maaşları hesabı ve vadeli hesaplar olmak üzere niteliğine uygun hesaplarda izlenmektedir. Her halükarda ödemeleri gerçekleştirebilmek amacıyla tahsilat hesabından, ödeme hesabına, gerçekleşme amacına uygun olarak diğer hesaplardan ödeme hesabına virman işlemine ihtiyaç duyulmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay
Düzenlilik Denetim Raporu
27
Bu virman işlemi; Muhasebe Yetkilisi tarafından bankaya verilen talimat ile
gerçekleştirilmektedir. Her ne kadar, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği 72inci
maddesine göre bu virman işleminde 108 Hazır Değerler ve 103 Verilen Çekler ve Gönderme
Emirleri Hesabı kullanılması istenilmiş olsa bile, yapılan virman işleminin sürekli olması ve
aynı gün içinde muhasebe kayıtlarına yansıması sebebiyle 102 banka Hesabı alt kodlarında
muhasebe kayıtlarına alınmaktadır. Ancak madde gereği yerine getirilecektir." denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında bulguya katılmış olduğunu belirtmekle birlikte,
yapılan virman işleminin sürekli olması ve aynı gün içinde muhasebe kayıtlarına yansıması
sebebiyle 102 banka Hesabı alt kodlarında muhasebe kayıtlarında alındığını ve fakat bulgu
konusunun gereğinin yerine getirileceği ifade edilmiştir.
Başkanlığın hesapları arasında yaptığı virman işlemlerinin söz konusu mevzuat
hükümlerine uygun olarak yapılmaması Başkanlığın 2017 mali tablolarının 10 Hazır Değerler
hesap grubuna ilişkin tam ve doğru bilgi vermemesine neden olmaktadır.
BULGU 3: Uzun Vadeli Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının
Kullanılmaması
Ankara Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı, Muhasebe kayıtlarında yılı aşan
teminatlar olmasına rağmen 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının kullanılmadığı
tespit edilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Temel Kavramlar” başlıklı 5'inci
maddesinde:
“Genel yönetim muhasebesi, muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan ve
aşağıda belirtilen kavramlara göre yürütülür:
…
b) Dönemsellik: Kamu idarelerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her
dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır.” denilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Hesabın Niteliği” başlıklı
320’inci maddesi ve devamındaki maddelerinde, yılı aşan depozito ve teminatların 430 Alınan
Depozito ve Teminatlar Hesabına alacak, ilgili hesaba borç kaydedilmesi gerektiği, vadesi bir
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay
Düzenlilik Denetim Raporu
28
yılın altına düşenlerin ise ters kayıt ile 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına
aktarılması gerektiği belirtilmiştir.
Ancak, Ankara Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığında nakden veya
mahsuben tahsil edilen ve faaliyet dönemini takip eden dönemlerde iade edilecek olan
depozito ve teminatların muhasebeleştirilmesi işlemlerinin anılan mevzuata ve dönemsellik
ilkesine aykırı olarak yapıldığı bu itibarla 2017 Aralık ayı itibarı 330 Alınan Depozito ve
Teminatlar Hesabında bekletilip iade edilmeyen toplam teminat tutarının 3.567.086,01 TL
olduğu tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, nakden veya mahsuben tahsil edilen ve faaliyet dönemini takip eden
dönemlerde iade edilecek olan depozito ve teminatların 430 Alınan Depozito ve Teminatlar
Hesabına kaydedilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
Kamu idaresi cevabında; "Başkanlığımızca nakden ve mahsuben tahsil edilen
depozito ve teminatlar, genel itibari ile geçici ve kesin teminatlar ile geçici kabul
noksanlıklarından oluşmaktadır. Bu emanetlerin çoğunluğu yapım işlerine aittir. Zaman
içerisinde bu emanetler, Banka Teminat Mektupları ile değiştirilmektedir.
Ayrıca Başkanlığımızca ihalesi yapılan çok yoğun miktarda mal, hizmet ve yapım işi
olması sebebiyle, takip açısından 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının
kullanılmasının karışıklığa sebebiyet vereceğinden dolayı, 330 Alınan Depozito ve Teminatlar
Hesabı kullanılmaktadır." denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında her ne kadar yapım işlerine ait olduğu belirtilen
alınan teminatların Banka Teminat Mektupları ile değiştirilmesinin ve bu hesabın
kullanılmasının karışıklığa sebebiyet verecek olmasından dolayı 430 Alınan Depozito ve
Teminatlar Hesabı yerine 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Heabının kullanıldığı
belirtilsede; bulgumuzda da belirtildiği gibi Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe
Yönetmeliğinde ilgili hesapların tanımları yapılmıştır. Alınan Depozito ve Teminatlar
hesaplarının mevzuatta belirtilen tanımlara uygun olarak kullanılması gerekmektedir. Nakden
veya mahsuben tahsil edilen ve faaliyet dönemini takip eden dönemlerde iade edilecek olan
depozito ve teminatların muhasebeleştirilmesi işlemlerinin anılan mevzuat hükümleri ve
dönemsellik ilkesine uygun olarak ilgili uzun dönem hesaplarında bulundurulması, bu
hesapların vadesi bir yılın altına düşmesi durumunda da kısa vadeli hesaplar grubuna alınması
gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 Sonuç olarak, bulgu konusu husus Başkanlığın 2017 yılı mali tablolarının 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı ile 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına ilişkin tam ve doğru bilgi vermemesine neden olmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39
T.C. Sayıştay Başkanlığı Ankara Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40