2018 - TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU.pdf

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU 2018 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2019

İÇERİK TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 16 TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 24

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ .......................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ...................................................................... 7
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ................................................................................... 7
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .............................. 7
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ............................................ 8
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ..................................................................................................... 10
7. EKLER ............................................................................................................................. 12

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Bütçe Giderleri ve Ödenek Tutarları…………………………………………………5 Tablo 2: Bütçe Gelirleri Tahmin ve Gerçekleşme Tutarları………………………………….. 5

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu, 18 Kasım 2005 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanmış ve yürürlüğe girmiştir. 02.07.2018 tarih ve 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 99’uncu maddesiyle 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu’nun bazı maddeleri değiştirilmiş, bazıları yürürlükten kaldırılmış olup yeniden düzenlenen maddelerine 4 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin Kırkikinci bölümünde yer verilmiştir. Söz konusu bölümde yapılan düzenlemeler, kurumun amacı, yapılanması ve görevleri bakımından Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi öncesine göre farklılık göstermemektedir. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ülkemizde ekonomi, sosyal, demografi, kültür, çevre, bilim ve teknoloji alanları ile ihtiyaç duyulan diğer alanlardaki resmi istatistikleri derleme, değerlendirme, analiz etme, yayımlama, resmi istatistik sonuçlarının bilimsel ve teknik açıklamalarını yapma faaliyetlerini gerçekleştirmektedir. Bu çerçevede TÜİK, toplumun tüm kesimlerinin ihtiyaç ve beklentilerine cevap verebilecek çeşitlilikte, kaliteli, güncel, güvenilir, tarafsız ve uluslararası standartlarda üretilmiş olan istatistikleri kullanıcıların hizmetine sunmakla yükümlüdür. Görev ve Yetkileri 4 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 600’üncü maddesinde aşağıdaki şekilde açıklanmıştır: “a) 5429 sayılı Kanunda belirtilen Resmi İstatistik Programını hazırlamak. b) Resmi İstatistik Programı ile belirlenen istatistiki faaliyetlerin yürütülmesini organize etmek ve uygulanmasını sağlamak. c) Resmi istatistiklerin üretimi sırasında kullanılacak istatistiki yöntemleri, tanımları, sınıflamaları ve standartları, ulusal ve uluslararası normlara uygun olarak belirlemek. ç) Ülkenin ekonomi, sosyal, demografi, kültür, çevre, bilim ve teknoloji alanları ile gerekli görülen diğer alanlardaki istatistiklerini derlemek, değerlendirmek, analiz etmek ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 yayımlamak. d) Resmi istatistik sonuçlarının bilimsel ve teknik açıklamalarını yapmak. e) İstatistik alanındaki bilimsel araştırma teknikleri ile istatistiki yöntem ve bilgi teknolojilerine ilişkin gelişmeleri takip etmek ve bunların uygulanması için gerekli önlemleri almak. f) İstatistik alanındaki ulusal ve uluslararası öncelikleri dikkate alarak istatistiki veri ihtiyacı duyulan alanları ve veri derleme yöntemlerini ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde belirlemek. g) Resmi İstatistik Programının kurum ve kuruluşlara verdiği resmi istatistik görevlerinin yerine getirilmesini izlemek, bu kurumlarca üretilen istatistiklerin uluslararası standartlara uygunluğunu incelemek, kalite kontrolünü yapmak ve bu konularda teknik destek ve koordinasyonu sağlamak. ğ) Kalkınma planları, Cumhurbaşkanınca belirlenen program ve politikalar, ilgili mevzuat ve benimsediği temel ilkeler çerçevesinde, Kurumun orta ve uzun vadeli strateji ve politika çalışmalarını yürütmek; Kurumun stratejik prinalarına, yıllık amaç ve hedeflerine bağlı olarak teşkilat yapısını, hizmet kalite standartlarını, yönetim hizmet ve süreçlerini sürekli geliştirici tedbirler almak. h) Resmi İstatistik Programının uygulanmasına ilişkin Yıllık İzleme Raporlarını hazırlamak. ı) İstatistiki bilgilerin saklanmasını, kullanıcıya sunulmasını, bu alanlara ilişkin sistemlerin geliştirilmesini ve bu amaçla ulusal ve uluslararası bir bilgi ağı ve bilgi akış sisteminin oluşturulmasını koordine etmek. i) 5429 sayılı Kanunda belirtilen ulusal kayıt sistemlerinin oluşturulmasında standartları tanımlamak, uygulamak ve kurumlar arası koordinasyon ile uygulanmasını sağlamak. j) Uluslararası düzeyde karşılaştırmalar yapmak amacıyla diğer ülkelere veya ülke gruplarına ait göstergeleri takip etmek, değerlendirmek ve gerekli durumlarda yayımlamak. k) İhtiyaç duyulan alanlarda veri üretilmesi, teknik kapasitenin geliştirilmesi ve güçlendirilmesi amacıyla, ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla işbirliği içinde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 araştırma ve teknik yardım projeleri hazırlamak, geliştirmek ve yürütmek. I) İstatistikle ilgili konularda diğer ülkelerle ve uluslararası kuruluşlarla işbirliğini sağlamak ve uluslararası toplantılar düzenlemek. m) Kanunlarla ve Cumhurbaşkanlığı kararnameleriyle verilen diğer görevleri yerine getirmek. (2) Başkanlık, yükseköğretim kurumlarının görevleri saklı kalmak şartıyla Kurumun görev alanına giren konularda üniversiteler ve diğer eğitim kurumları ile işbirliği yaparak ulusal ve uluslararası eğitim ve araştırma merkezleri kurabilir.” 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları TÜİK, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli (I) sayılı cetvelde Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri arasında yer almaktadır. 4 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin “Amaç” başlıklı 598’inci maddesinde; Kurum Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı olup kısaca "TÜİK" olarak adlandırılmıştır. Türkiye İstatistik Kurumu, resmi istatistiklerin üretimine ve organizasyonuna ilişkin temel ilke ve standartları belirleyen, ülkenin ihtiyaç duyduğu alanlarda gerekli veri ve bilgileri derleyen, değerlendiren ve kullanıcılara sunan bilimsel ve teknik özerkliğe sahip bir kurumdur. TÜİK’in merkezi Ankara’dadır. 601 ve 602’nci maddelerinde TÜİK, İstatistik Konseyi ve Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı olarak yapılandırılmıştır. İstatistik Konseyi, Resmi İstatistik Programı ve resmi istatistikler konusunda tavsiyelerde bulunmak, ileriye yönelik görüş ve önerileri kapsayan çalışmalar yapmak üzere oluşturulmuştur. Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı ise; Kanunun uygulanmasını sağlamak ve Kanunla kendisine verilen görevleri yerine getirmek üzere Merkez ve Taşra Teşkilatı olarak kurulmuştur. Aynı Kararname’nin “Hizmet birimleri” başlıklı 604’üncü maddesinde ise; Kurumun görev alanıyla ilgili hizmetlerinden sorumlu birimlerinin on altı daire başkanlığından oluştuğu, daire başkanlıklarının isim, görev ve yetkilerinin Bakan tarafından yönetmelikle belirleneceği düzenlenmiştir. Başkanlığın diğer birimleri ise Strateji Geliştirme, Personel, Destek Hizmetleri Daire Başkanlıkları ile Hukuk, Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirlikleridir. Ayrıca, 614’üncü maddesinde de TÜİK Başkanlığına bağlı Döner Sermaye İşletmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Müdürlüğü (DÖSİM) düzenlenmiştir. 4 numaralı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 608’inci maddesine göre taşra teşkilatı; kuruma verilen ulusal düzeydeki sayım ve araştırma faaliyetlerinde sorumluluk bölgesine ait verilerin derlenmesi, değerlendirilmesi, kalite kontrolü, analizi ve merkeze aktarımı ile bölgesel istatistiklerin alt yapısını oluşturmak ve üretmekle görevlidir. Bölge Müdürleri bölgesel düzeydeki tüm istatistik faaliyetlerini yürütmek ve yerel birimlerle koordinasyonu sağlamakla doğrudan Başkana karşı sorumludur. 26 Bölge Müdürlüğünden oluşan taşra teşkilatının bulunduğu iller ile bağlı iller İstatistiki Bölge Birimleri Sınıflamasına (İBBS) göre 5429 sayılı Kanunda sayılmış ancak 4 numaralı Kararname’de bununla ilgili bir düzenleme yer almamakla birlikte 703 sayılı KHK’nın geçici 16’ncı maddesinde yer alan “yürürlükten kaldırılmadıkça geçerliliğini sürdürür” hükmü uyarınca eski haliyle varlığını korumaktadır. TÜİK faaliyetlerini merkezde; Başkanlık ana bina ve 2 adet ek bina olmak üzere toplam 3 hizmet binasında yürütmektedir. 2014 yılında yapımına başlanan ana hizmet binası 2018 yılı sonu ile tamamlanmış ve 2019 Ocak ayında taşınma gerçekleşmiştir. Taşra teşkilatındaki çalışmalar ise 26 Bölge Müdürlüğünde, 33 hizmet binasında yürütülmektedir. TÜİK merkez ve taşra teşkilatlarında kullanılan hizmet binalarının 23’ü tahsisli, 10’u ise kiralıktır. 2018 Aralık ayı itibariyle merkez ve taşra teşkilatındaki personel sayısı toplam 3808 kişidir. Bu personelin %31’i merkez, %69’u ise veri toplamakla görevli taşra teşkilatında istihdam edilmektedir. Kurumda veri toplamakla görevli sözleşmeli personel statüsünde çalışan personel sayısı 1933 olup, %91,6’sı taşra teşkilatında görev yapmaktadır. Kurum personelinin %43’ü kadrolu, %57’si ise sözleşmeli personel ve işçidir. Kadrolu olarak çalışan 1645 personelin 35’i doktora dereceli, 309’u yüksek lisans, 1 109’u lisans, 94’ü yüksekokul, 98’i ise lise ve altı okul mezunudur. Üniversite mezunu lisans, yüksek lisans ve doktora dereceli personel; TÜİK Uzmanı, TÜİK Uzman Yardımcısı, İstatistikçi, Matematikçi, Mühendis, Ekonomist, Sosyolog, Programcı, Mali Hizmetler Uzmanı, Mali Hizmetler Uzman Yardımcısı, İç Denetçi ve diğer kadrolarda istihdam edilmektedir. 1.3. Mali Yapı TÜİK, muhasebe kayıt ve işlemlerini Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne tabi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 olarak yürütmekle yükümlüdür. Yeni Kararname düzenlemelerinden sonra TÜİK Merkez Muhasebe Müdürlüğü tarafından işlemler gerçekleştirilmektedir. Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli (I) sayılı cetvelde yer alan genel bütçeli idarelerden olup, faaliyetlerini merkezi yönetim bütçe kanunlarıyla verilen ödeneklerle gerçekleştirmektedir. 2018 yılı Bütçesiyle TÜİK Başkanlığına 392.171.000,00 Türk Lirası ödenek tahsis edilmiş olup, bu tutar Genel Bütçeli İdareler Ödeneğinin % 0,043’üne tekabül etmektedir. Yıl sonu itibarıyla toplam harcama 326.646.028,00 Türk Lirası olarak gerçekleşmiştir. Başkanlıkça, bütçeyle verilen ödenekler dışında, uluslararası antlaşmalar gereğince Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA) kapsamında 2018 yılında sağlanan fonlardan 351.269,55 (Avro karşılığı) 2.065.095,90 Türk Lirası kaynak kullanılmıştır. Ayrıca Başkanlık faaliyetlerinin finansmanında, bütçe dışında kalan döner sermaye işletmesinden aktarılan kaynaklar da dahil diğer yerlerden temin edilen 1.307.752,63 TL kaynak kullanılmıştır. Başkanlıkça, sunulan Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosuna göre 2018 yılı bütçe gideri ve ödenek kullanımı aşağıda belirtilmiştir. Tablo 1: Bütçe Giderleri ve Ödenek Tutarları Kod Açıklama Bütçe Başlangıç Ödeneği (TL) Yıl Sonu Ödenek Toplamı (TL) Yıl Sonu Harcama Toplamı (TL) 01 Personel Giderleri 228.596.000,00 220.625.190,00 220.614.351,00 02 Sosyal Güvenlik Kurumuna Devlet Primi Gideri 38.146.000,00 35.810.885,00 35.801.297,00 03 Mal ve Hizmet Alımları 43.475.000,00 37.680.096,00 34.825.193,00 05 Cari Transferler 3.186.000,00 1.732.000,00 1.668.097,00 06 Sermaye Giderleri 78.768.000,00 41.877.670,00 33.737.090,00 Toplam 392.171.000,00 337.725.841,00 326.646.028,00 Tablo 2: Bütçe Gelirleri Tahmin ve Gerçekleşme Tutarları 2018Yılı GelirTahmini 2018Yılı GelirGerçekleşme 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri - 25.073.31 05 Diğer Gelirler - 2.245.896,67 TOPLAM - 2.270.969,98

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kurumun mali raporlama işlemleri, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 313'üncü maddesinde tanımlanan, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 539’uncu maddesinde de sayılan defter, cetvel ve tablolardan oluşmaktadır. Başkanlık mali işlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. 5018 sayılı Kanun’un 49’uncu maddesinin 1 ve 2’nci fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların şekil, süre ve türleri Kanun’un 49 ve 80’inci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre tutulmaktadır. Kamu İdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile garantileri gibi tüm mali işlemlerini kapsar. Başkanlığın muhasebe hizmetleri merkezde Merkez Saymanlık Müdürlüğü, taşrada ise defterdarlıklara bağlı muhasebe birimleri tarafından yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7  Bilanço,  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli,  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Kamu İç Kontrol Sistemi”ni düzenleyen 55, 56, 57 ve 58’inci maddeleri ile Maliye Bakanlığı’nca yayımlanan “Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği” kapsamında, İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı 2008 yılından beri hazırlanmaktadır. 2012 yılında hazırlanan İç Kontrol Standartları Eylem Planı kapsamında ‘‘Türkiye İstatistik Kurumunun İdari İş ve İşlemleri ile İlgili Hata, Usulsüzlük ve Yolsuzluklara İlişkin Şikâyetlerin Bildirimi ve Değerlendirilmesine Dair Yönerge”, 2014 yılında mali karar ve işlemlerin süreciyle ilgili olarak “Harcama Yetkilisi El Kitabı” hazırlanmış ve yürürlüğe girmiştir.  Kurum Eğitim ve Araştırma Merkezi Müdürlüğü tarafından, merkez ve bölge Müdürlükleri personeline eğitimler verilmiştir. İç kontrol standartları rehberi hazırlanarak merkez ve taşradaki personele dağıtılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9  Merkez ve Taşra Teşkilatı Görev Tanımları Rehberi hazırlanarak görevler açık bir şekilde belirtilmiştir. Ayrıca Hizmet Envanteri Veri Tabanı (HEVT) çalışması kapsamında Merkez ve Taşra birimleri için hizmet tanımları yapılmıştır.  TÜİK Yetki Devri ve İmza Yetkileri Yönergesi ile yetki devrinin sınırları açıkça ve yazılı olarak belirlenmiştir.  Yönetimin ihtiyaç duyduğu bilgi ve raporlar “Karar ve Mevzuat İzleme Sistemi”, “İş Takip Sistemi” ve “Harzemli Sistemi” üzerinden üretilmekte ve yönetime sunulmaktadır.  Mali Hizmetler Uzmanı kadrosunda görev yapanlar 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 60’ncı maddesindeki şartları taşımaktadır. Ön mali kontrol görevini yerine getiren personel harcama sürecinde görev almamaktadır.  Kurum internet sayfasında personelin erişimine açık olan Etik Davranış İlkeleri ile ilgili düzenlemelerin ayrıca tüm personele imzalatılması suretiyle Etik Davranış İlkeleri’nden haberdar olması sağlanmıştır. Etik Kurallar el kitapçığı personele dağıtılmıştır. Ayrıca, etik kurallar personele e-posta olarak gönderilmiştir.  Hizmet içi eğitim kataloğu oluşturulmuştur. Eğitim kataloğunun oluşturulması sırasında personele anket yapılarak destek alınmıştır. Personel ve idarenin karşılıklı olarak beklenti ve önerilerini paylaştığı toplantılar düzenlenmektedir.  İş süreçleri uluslararası standartlara uygun olarak “Jenerik İstatistiki İş Süreçleri Modeli (GSBPM)” kapsamında belirlenmiş, tanımlanmış ve iş akış şemaları çıkarılmıştır. Bu akış şemaları, bir yazılım aracılığıyla tüm personelin paylaşımına açılmıştır. Ayrıca, Kurumdaki tüm ürün faaliyet ve hizmetler “TÜİK İstatistik Ürün Faaliyet Sınıflaması” ile sınıflandırılmıştır.  Faaliyet raporlarına güvence beyanı verilmekte ve faaliyet raporları performans programı ile karşılaştırılmaktadır.  Kurumun misyonunun, vizyonunun, stratejik amaç ve hedeflerinin tüm personel tarafından öğrenilmesi ve sahiplenilmesi amacıyla 2007–2021 dönemi Stratejik Planı web sayfasında yayımlanmıştır. Ayrıca Kurum misyon ve vizyonu internet ve intranet sayfasında yayımlanmakta ve Kurum binası girişinde de yazılı olarak yer almaktadır.  Stratejik planlama çalışmaları Stratejik Planlama Kılavuzunda belirtilen yönteme

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Çalışmalar, tüm birimlerin katılım ve katkılarıyla Stratejik Plan Komitesi ve Ekibi oluşturularak yürütülmüştür.  Stratejik Plan, Performans Programı, Beklentiler Raporu ve Faaliyet Raporu kamuoyu ile paylaşılmaktadır. Mali Durum ve Beklentiler Raporu yıllık olarak hazırlanmaktadır.  Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri ile Başvuru Usul ve Esasları Hakkında yönetmelik uygulanmaktadır.  Kurumda İç Denetim Birimi oluşturulmuş ancak birim başkanlığı kurulmamıştır, iç denetçiler doğrudan Kurum Başkanına bağlı olarak görev yapmaktadırlar. İç Denetim Birimine tahsis edilen beş iç denetçi kadrosundan üçü doludur.  TÜİK risk çalışmaları kapsamında Konsolide Risk Raporu hazırlanmış olup riskler değerlendirilmektedir. Ancak, Kamu İç Kontrol Rehberi EK 1’de (Örnek İç Kontrol Sistemi Soru Formu) ve EK 2’de (İç Kontrol Sistemi Değerlendirme Raporu) yer alan soru formu ve rapor henüz Kurumda uygulanmamıştır. Bahsi geçen soru formu ile raporun 2019 yılı itibariyle uygulanması planlanmaktadır.  İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı 2008 yılından beri hazırlanmaktadır. 79 genel şartın 75 tanesi için eylemler gerçekleştirilmiş ve gerekli çıktı ve sonuçlar alınarak makul güvence sağlanmıştır. Geriye kalan 4 genel şartı sağlamak için çalışmaları devam etmektedir.  İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı yılda iki kez izlenmektedir. Yılsonu izleme sonuçları İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu’nun uygun görüşüyle Kurum Başkanına ve ardından Bakan’a sunulmaktadır. Ayrıca Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanmış olan e-SGB sistemine izleme sonuçları yüklenmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ TÜİK 2018 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 7. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 EK 2: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Tahsisli Kullanılan Taşınmazın Başkanlığın Mali Tablolarında Yer Almaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi. Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edilmiştir.

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ........................................................................ 16
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................... 18
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ................................................................................. 19
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ............................ 19
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ..................................................................................................... 20
6. EKLER ............................................................................................................................. 22

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2018 Yılı Gelir Bütçesi Gerçekleşme Tablosu ……………………...……………17 Tablo 2: 2018 Yılı Gider Bütçesi Gerçekleşme Tablosu ………………………………….. 17

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 02.07.2018 tarih ve 703 sayılı Anayasada Yapılan Değişikliklere Uyum Sağlanması Amacıyla Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 99’uncu maddesiyle 5429 sayılı Türkiye İstatistik Kanunu’nun bazı maddeleri yürürlükten kaldırılmış ve bu maddelerin yeniden düzenlenen maddeleri 15.07.2018 tarih ve 30479 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4 numaralı Bakanlıklara Bağlı, İlgili, İlişkili Kurum ve Kuruluşlar İle Diğer Kurum ve Kuruluşların Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin Kırkikinci bölümünde hükme bağlanmıştır. Aynı Kararname’nin “Döner sermaye işletmesi” başlıklı 614’üncü maddesinde döner sermaye işletmesi yeniden düzenlenmiştir. Bu madde hükmüne göre, Kurum bünyesinde yerli ve yabancı kurum, kuruluş ve kişilere, bu Bölümde öngörülen hizmetlere ait yayın, bilgi, belge satışı ile bilgi işlem, dizgi, baskı, teknik danışmanlık, eğitim, proje ve araştırma hizmetlerini yerine getirmek üzere döner sermaye işletmesi kurulmuştur. 14.10.2008 tarih ve 27024 sayılı Resmi Gazete’de Türkiye İstatistik Kurumu Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği yayınlanmıştır. Döner Sermaye İşletmesi, 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’ne göre muhasebe işlemlerini yapmaktadır. Bu bağlamda ürettiği mali tablolar, adı geçen Yönetmelik’in 565 ve 573'üncü maddelerinde geçen defter, cetvel ve tablolardan oluşmaktadır. İşletmenin bütçe uygulama sonuçları, işletme tarafından hazırlanan kesin hesap cetvellerinde gösterilmektedir. İşletme tarafından hazırlanan cetveller, bir yıllık uygulama sonuçlarını göstermektedir. Kesin hesap cetvellerinin onaylanması, bütçenin onaylanmasındaki usule göre yapılmaktadır. Muhasebe kayıtları ise Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan DMIS (Döner Sermayeli İşletmeler Muhasebe İşletim Sistemi) muhasebe programı ile yapılmaktadır. Programa internet üzerinden Döner Sermaye İşletmesi personeli tarafından muhasebe işlem fişi, ödeme emri belgelerinin girişi yapılarak, Saymanlık Müdürü tarafından onaylandıktan sonra yevmiye kayıtları yine Saymanlık Müdürlüğü tarafından sistem üzerinden yapılmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 İşletme Müdürü dahil 8 personel bulunmakta olup, müdür hariç diğer personel ikinci görevlendirme ile işletmede çalışmaktadır. Kurum kendi mevzuatı dışında genel mevzuat hükümlerine tabidir. (657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, 6245 sayılı Harcırah Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu vb.) Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün 2018 yılı bütçesi gelir/gider tahmin ve gerçekleşmeleri aşağıdaki tablolarda verilmiştir. Tablo 1: 2018 Yılı Gelir Bütçesi Gerçekleşme Tablosu Gelir Cinsi 2018 yılı Bütçe Tahmini (TL) 12 Aylık Gerçekleşme (TL) 12 Aylık Gerçekleşme (%) Toplam Satış Gelirleri
-Yurtiçi Satışlar 565.000,00 408.803,78 72,35 -Yurtdışı Satışlar 66.000,00 120.207,45 182,13 Anket Proje Gelirleri 2.077.000,00 2.093.418,02 100,79 Faiz Gelirleri 822.000,00 1.017.034,42 123,73 Diğer Gelirler 22.000,00 50.905,97 231,39 Gelirler Toplamı 3.552.000,00 3.690.369,64 Tablo 2: 2018 Yılı Gider Bütçesi Gerçekleşme Tablosu Giderler Cinsi 2018 Yılı Bütçe Tahmini (TL) 12 Aylık Gerçekleşme (TL) 12Aylık Gerçekleşme Oranı (%) Yolluk Giderleri 507.000,00 353.304,16 69,69 Hizmet Alımı Giderleri 1.313.000,00 214.767,12 16,36 Mal ve Malzeme Alımı Giderleri 1.163.000,00 109.579,50 9,42 Yasal Yükümlülük Giderleri 569.000,00 618.554,91 108,71 -Hazine Payı (%15) 533.000,00 579.899,98 108,80 -SHÇEK Payı (%1) 36.000,00 38.654,93 108,00 Diğer Giderler
Giderler Toplamı 3.552.000,00 1.296.205,69 31.12.2018 tarihi itibariyle 3.690.369,64 TL gelir ve 1.296.205,69 TL gider gerçekleşmiştir. Brüt dönem karı 2.562.093,68 TL olup, bu tutardan vergi ve diğer yasal yükümlülük karşılıkları 563.660,61 TL düşüldüğünde dönem net karı 1.998.433,07 Türk Lirasıdır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay'a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 hesap dönemi sonunda Sayıştay'a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri  Geçici ve kesin mizan  Bilanço  Gelir tablosu  Kasa sayım tutanağı  Banka mevcudu tespit tutanağı  Satışların maliyeti tablosu  Sermaye hareketleri tablosu  Nakit akım tablosu  Teminat mektupları sayım tutanağı  Envanter defteri  İşletme bütçesi Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Türkiye İstatistik Kurumu Döner Sermaye İşletmesi 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 6. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. ÖZET ............................................................................................................................... 24
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................... 24
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ................................................................................. 25
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ............................ 25
5. GENEL DEĞERLENDİRME ....................................................................................... 26
6. DENETİM BULGULARI .............................................................................................. 28

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 24

1. ÖZET Bu rapor, Türkiye İstatistik Kurumunun (TÜİK) performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesi uyarınca, Sayıştay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Türkiye İstatistik Kurumu’nun hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aşağıdakiler denetlenmiştir:  2017- 2021 dönemine ait Stratejik Plan,  2018 yılı Performans Programı,  2018 yılı İdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Performans esaslı bütçeleme sistemi gereği TÜİK’in hazırladığı 2017-2021 dönemine ait Stratejik Plan 2017 yılı Sayıştay Performans Denetim Raporunda incelendiği için 2018 yılında aynı Planın devam etmesi nedeniyle tekrar incelenmemiş olup, 2018 Mali Yılı Performans Programı ve 2018 Mali Yılı Faaliyet Raporunun, raporlama gerekliliklerine uyum ve dokümanların içeriğine yönelik ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma kriterlerine uygun olduğu görülmüştür. İncelenen veri kayıt sistemi açısından; üretilen performans bilgisinin gerçekleşmeleri doğru ve tam olarak yansıttığı, göstergenin tanımına dayalı olarak gerçekleşmelerle ilgili olmayan hususları içermediği ve dâhil edilmesi gereken herhangi bir hususu dışarıda bırakmadığı görülmüş ve bu nedenle incelenen veri kayıt sisteminin, hedef ve gösterge açısından performansın ölçülmesi ve raporlanması amacına uygun olduğu kanaatine varılmıştır.
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 25 sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) yayımladığı 2017- 2021 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 Mali Yılı yılı Performans Programı ve 2018 Mali Yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 26 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2018 yılı performans denetimi kapsamında, 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. Denetim yukarıda sayılan iki belge üzerinden kamu idaresinin raporlama gerekliliklerine uyumunun değerlendirilmesi, bu belgelerde sunulan performans bilgisinin değerlendirilmesi ve performans bilgisinin üretilmesi için kullanılan veri kayıt sistemlerinin değerlendirilmesi yoluyla gerçekleştirilmiştir. Bu değerlendirmeler için kullanılan kriterler aşağıdaki tabloda görülmektedir.
Performans Denetimi Kriterleri Denetim Kriteri Tanım Mevcudiyet Denetlenen idarenin, yasal düzenlemelere göre ilgili dokümanları hazırlaması Zamanlılık Performans bilgisinin yasal süre içinde raporlanması Sunum Performans bilgisinin düzenleyici esaslara uygun şekilde raporlanması İlgililik Amaç, hedef, gösterge ve faaliyetler arasında mantıksal bağlantı olması Ölçülebilirlik Hedeflerin veya göstergelerin ölçülebilir olması İyi Tanımlanma Hedeflerin veya göstergelerin açık ve net bir tanımının olması Tutarlılık Hedeflerin(göstergeler dahil), denetlenen idarenin planlama ve raporlama dokümanlarında tutarlı olarak kullanılması Doğrulanabilirlik Raporlanan performans bilgisinin kaynağına kadar izlenebiliyor olması Geçerlilik/İkna edicilik Planlanan ve raporlanan performans arasındaki her tür sapmanın denetlenen idare tarafından ele alınıyor olması ve sapmayı açıklayan nedenlerin inandırıcı ve ikna edici olması Güvenilirlik Veri kayıt sistemlerinin gerçekleşmeleri tam ve doğru şekilde ölçerek faaliyet raporunda güvenilir veri sunuyor olması PERFORMANS PROGRAMI TÜİK’in 2018 yılı Performans Programında on (10) adet performans hedefi, bu hedeflere ulaşmak için de yirmialtı (26) adet performans göstergesi belirlenmiştir. Programda yer alan ve hedeflere ulaşabilmek üzere öngörülen 37 faaliyet için bütçe kaynağı ihtiyatla oluşturulmuştur. Performans Programının Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik ve Performans Programı Hazırlama Rehberine göre yapılan değerlendirmede: Mevcudiyet: 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu Kanun’un 9’uncu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 27 maddesi hükümleri çerçevesinde, TÜİK’in 2018 Yılı Performans Programının mevcut olduğu tespit edilmiştir. Zamanlılık: Belirtilen Yönetmeliğe göre, 2018 Yılı Performans Programı, 31.01.2018 tarihinde kamuoyuna açıklanmıştır. Sunum: Kurumun Performans Programı, Yönetmelik ve Rehber’de ortaya konan genel yapı, süreç ve temel ilkelere ve Rehber’in Ek kısmındaki format çerçevesine uygun şekilde hazırlanmıştır. Performans Hedefinin İlgililiği: Performans Programı Hazırlama Rehberi’ne göre; İdarenin belirlediği 10 (on) adet performans hedefinin tamamının çıktı/sonuç odaklı olduğu ve yine tamamının stratejik hedeflerle ilgili olduğu anlaşılmıştır. 2018 Yılında yer alan yirmialtı (26) adet performans göstergesi; performans hedefleriyle ilgili, ölçülebilir ve iyi tanımlanma kriterlerini karşılamıştır. FAALİYET RAPORU TÜİK’in 2018 Yılı Faaliyet Raporunun Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’e göre yapılan değerlendirmede: Mevcudiyet: 5018 sayılı Kanun’un 41’inci maddesi hükümleri çerçevesinde 2018 Yılı Faaliyet Raporunun mevcut olduğu, Zamanlılık: Faaliyet Raporunun mevzuatta öngörülen sürelerde hazırlandığı, Sunum: Belirtilen Yönetmelikte bu kriter için, faaliyet raporlarında yer verilecek bilgilere yönelik ilkeleri ve bu raporların hazırlanmasında izlenecek süreçleri ortaya koyulacağı belirtilmiş olup, Faaliyet Raporunun sunum kriterini karşıladığı, Tutarlılık: Faaliyet Raporunun tutarlılık kriterini karşıladığı, Doğrulanabilirlik: Faaliyet Raporunun doğrulanabilirlik kriterini karşıladığı, Geçerlilik/İkna Edicilik: Bütçe ve performans hedeflerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmalara ilişkin gerekçeler geçerlilik/ikna edicilik kriterine göre değerlendirilmiş olup, Faaliyet Raporunda, planlanan ve gerçekleşen performans arasındaki sapmanın nedenlerine yer verildiğinden geçerlilik/ikna edicilik kriterini karşıladığı,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 28 değerlendirilmiştir. FAALİYET SONUÇLARININ ÖLÇÜLMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ Faaliyet sonuçlarının ölçülmesi kurumların performans bilgisini üreten veri kayıt sistemlerinin değerlendirilmesi yoluyla yapılmaktadır. Sistem denetimini içeren bu değerlendirmenin hedefi, kamu idarelerinin raporlanan verilerde önemli bir hata olması riskini azaltmak üzere yeterli kontrol sistemleri kullanıp kullanmadığını belirlemektir. Performans bilgisi üreten veri kayıt sistemlerine ilişkin olarak; performans göstergelerinin izlenmesine yönelik ayrı bir yazılım veya veri tabanı bulunmamakla birlikte, performans göstergeleriyle ilgili verilerin kullanılmakta olan uygulama yazılımlarından elde edilmekte olup veri kayıt sisteminin, hedef ve gösterge açısından performansın ölçülmesi ve raporlanmasına uygun olduğu değerlendirilmiştir. 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Performans Programının Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 29 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Türkiye İstatistik Kurumu 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 30