KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI 2018 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2019
İÇERİK KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI ANKARA KÜLTÜR VE TURİZM DÖNER SERMAYE İŞLETME MERKEZİ MÜDÜRLÜĞÜ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 21 KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 33
KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1 Bakanlık 2018 Ödenek Dağılımı .................................................................................. 4
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 1.2.Teşkilat Yapısı 10.07.2018 tarih ve 30474 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Numaralı 'Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin dokuzuncu bölümüne (277-300 üncü maddeler) göre, Kültür ve Turizm Bakanlığı teşkilatı merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatı ile bağlı ve ilgili kuruluşlardan oluşmaktadır. Ayrıca, Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü (DÖSİMM), 2252 sayılı Kültür Bakanlığı Döner Sermaye Kanunuyla kurulmuştur. Merkez Teşkilatı Bakanlık merkez teşkilatı aşağıdaki birimlerden oluşmaktadır. Güzel Sanatlar Genel Müdürlüğü, Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü, Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü, Telif Hakları Genel Müdürlüğü, Sinema Genel Müdürlüğü, Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü, Araştırma ve Eğitim Genel Müdürlüğü, Tanıtma Genel Müdürlüğü, Hukuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı, Teftiş Kurulu Başkanlığı, Strateji Geliştirme Başkanlığı, İç Denetim Birimi Başkanlığı, Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği, Bakan Müşavirleri, Personel Dairesi Başkanlığı, Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı, Özel Kalem Müdürlüğü. Taşra Teşkilatı
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3
Bakanlık, 27.09.1984 tarihli ve 3046 sayılı Kanun, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu ve
190 sayılı Genel Kadro ve Usulü Hakkında Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine uygun
olarak gerekli gördüğü illerde taşra teşkilatı kurmaya yetkilidir. Taşra Teşkilatında İl Kültür
ve Turizm Müdürlükleri ile doğrudan merkez birimlerine bağlı taşra birimleri yer almaktadır.
Yurtdışı Teşkilatı
Bakanlık, 189 sayılı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Yurt dışı Teşkilatı Hakkında
Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine göre yurt dışı teşkilatı kurmaya yetkilidir.
Bakanlığın halen 41 ülkede 46 yurt dışı müşavirlik/ ataşelik düzeyinde birimi bulunmaktadır.
Kültür ve Tanıtma Müşavirlikleri (36),
Kültür ve Tanıtma Ataşelikleri (10).
Bağlı Kuruluşlar;
Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü
Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Türk İş birliği ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı
Vakıflar Genel Müdürlüğü
Yurt dışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı
Atatürk Kültür, Dil ve Tarih Yüksek Kurumu Başkanlığı
İlgili Kuruluşlar;
Döner Sermaye İşletmesi Merkez Müdürlüğü (DÖSİMM)
Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı
Radyo ve Televizyon Üst Kurulu
Ayrıca; 24/07/2018 tarihli ve 30488 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe
giren 14 numaralı İletişim Başkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin
12 ve 15 inci maddeleri uyarınca, Tanıtma Fonunun iş ve işlemleri Cumhurbaşkanlığı
İletişim Başkanlığına devredilmiştir. Bakanlıkta bulunan temsilciliği ise kamu ve özel sektör
kuruluşlarının ülkemizin tanıtımı ve kültür varlıklarının korunması ve tanıtımıyla ilgili
projeleri, ilgili Bakanlık birimlerinin görüşlerini alarak değerlendirmekte ve
Cumhurbaşkanlığına sunmaktadır. Desteklenen projelerin, imzalanan protokol hükümleri
doğrultusunda takiplerini de yürütmektedir.
1.3. Mali Yapı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Bakanlık 5018 sayılı Kanuna tabi olup, Ekli 1 sayılı cetvelde (Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri) yer almaktadır. 2018 yılı Bütçe Kanunu ile Bakanlığa toplam 3.997.003.000,00 TL ödenek tahsis edilmiş olup; bu tutar Merkezi Yönetim Bütçesinin % 0,47’sine tekabül etmektedir. Bakanlığa bağlı kuruluşlardan olan Devlet Tiyatroları Genel Müdürlüğü, Devlet Opera ve Balesi Genel Müdürlüğü ile Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığına Bakanlık bütçesinden toplam 560.524.000,00 TL ödenek tahsis edilmiş olup bu tutar Bakanlık bütçesinden düşüldüğünde bütçe ödeneği 3.436.479.000,00 TL olmaktadır. Bakanlığın ekonomik sınıflandırma açısından 2018 yılına ilişkin toplam ödenek dağılımı aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Tablo 1 Bakanlık 2018 Ödenek Dağılımı EKON. KOD AÇIKLAMA BÜTÇE BAŞLANGIÇ ÖDENEĞİ 01 PERSONEL GİDERLERİ 836.836.000,00 02 SOSYAL GÜV. KUR. DEVLET PRİMİ GİDERLERİ 145.005.000,00 03 MAL VE HİZMET ALIM GİDERLERİ 360.846.000,00 05 CARİ TRANSFERLER 1.627.568.000,00 06 SERMAYE GİDERLERİ 747.758.000,00 07 SERMAYE TRANSFERLERİ 246.542.000,00 08 BORÇ VERME 32.448,000,00 TOPLAM 3.997.003.000,00 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Bakanlık mali işlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49’uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5
Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve
öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve
yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim
yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir.
Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların şekil, süre ve türleri Kanun’un
49 ve 80’inci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe
konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir.
Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre
tutulmaktadır. Kamu İdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile
garantileri gibi tüm mali işlemlerini kapsar.
Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi
sunmaktır.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu
Yönetmeliğin amacı, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde
saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında
kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir
bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel
kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara
uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın
çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını
sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanması ile mali istatistiklerin hazırlanması ve
yayımlanmasına ilişkin usul, esas, ilke ve standartların belirlenmesidir.” hükmü yer
almaktadır.
Bu amacın gerçekleştirilmesi için; işlemlerin kayıt dışında kalmasının önlenmesi ile
birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde,
uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetim
ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir.
Yönetmeliğin 310’uncu maddesinde kendi adına ekonomik varlık edinebilen,
yükümlülük üstlenebilen, diğer kamu idareleri veya üçüncü şahıslarla ekonomik ilişkilere
girebilen kapsama dâhil her kamu idaresinin bir kurumsal birim ve her kurumsal birimin bir
mali raporlama birimi olduğu; 311’inci maddesinde kapsama dâhil kamu idarelerinin mali
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 hizmetler birim yöneticilerinin, mali raporlama kapsamındaki mali tabloların belirlenen standartlara uygun olarak hazırlanmasından, üst yöneticilerin de bu hususları gözetmekten ve belirlenen süreler içinde yayımlanmasından sorumlu olduğu; 312’nci maddesinde kamu idarelerince, detaylı hesap planlarında yer alan hesaplardan aylık mizan ve yıllık olarak geçici ve kesin mizanların düzenleneceği; 313’üncü maddesinde kamu idarelerince hazırlanacak temel mali tabloların Bilanço, Faaliyet Sonuçları Tablosu ve Nakit Akış Tablosu olduğu; 314- 316’ncı maddelerinde bu tabloların mahiyetleri ve nasıl düzenleneceği; 327’nci maddesinde de mali tabloların hangi dönemlerde hazırlanıp yayımlanacağı belirtilmiştir. Bakanlığın muhasebe hizmetleri merkezde Merkez Saymanlık Müdürlüğü, taşrada ise defterdarlıklara bağlı muhasebe birimleri tarafından yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, Bakanlığın temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Birimlere ilişkin görev, yetki ve sorumluluk tanımları ile mevcut görev, yetki ve sorumluluk tanımları karşılaştırılarak her kadro ünvanı için işin adı, organizasyon içindeki yeri, işin tanımı ve iş ile ilgili görev ve sorumluluklar belirlenmiş, organizasyon şemaları ve iş akış şemaları oluşturulmuştur. Birimlerde görev dağılım çizelgeleri oluşturularak, personelin yapmış olduğu göreve ilişkin yetki ve sorumluluklar yazılı hale getirilmiştir. İç Kontrol sisteminin Bakanlıkta yaygınlaştırılması ve birimlerin hangi aşamada olduklarının tespit edilmesi açısından tüm merkez birimlerini kapsayan yazı yazılmış gelen cevaplar doğrultusunda Hukuk Müşavirliği, Sinema Genel Müdürlüğü, Personel Daire Başkanlığı ve İdari ve Mali İşler Dairesi Başkanlığında İç Kontrol Sistemi çalışmalarına başlanılarak 18.12.2012 tarihinde sonuçlandırıldığı anlaşılmıştır. Bu kapsamda; İç kontrol sisteminin oluşturulması, uygulanması izlenmesi ve geliştirilmesi amacıyla belirlenen standartlar ve bu standartlara yönelik gerekli şartların yerine getirilmesi için Strateji Geliştirme Daire Başkanlığınca çeşitli eğitim ve saha çalışmaları gerçekleştirilerek; Organizasyon Kitabı, Kontrol Faaliyetleri, Kontrol Ortamı ve Süreç Yönetim Sistemi, Bilgi Sistemleri ve İzleme konularında raporlar hazırlanarak ilgili birimlere teslim edilmiştir. Harcama birimleri tarafından birim faaliyet raporları düzenlenip harcama yetkilileri tarafından güvence beyanı verilmiştir. Bakanlık personelinin, Etik Davranış İlkeleri Yönetmeliği ile ilgili birim teftişleri sırasında etik sözleşmeyi imzalayıp imzalamadığı hususu müfettişlerce kontrol edilmektedir. İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esasların 5’nci maddesinde öngörülen ayrıca Bakanlıkça belirlenmiş iç kontrol standartları bulunmamaktadır. Kurumun internet sitesinde, Kurumun sağladığı hizmetlerden yararlananın şikayet ve önerilerinin alınıp değerlendirildiği bir sistem kurulmuştur. Kurumun stratejik amaç ve hedeflerine yönelik riskleri yıllık olarak belirlenmekte, bu risklerin gerçekleşme olasılığı ve muhtemel etkileri analiz edilmekte ve bu risklere karşı eylem planı hazırlanmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9
Muhasebe yetkilisi ile kurumda çalışan tüm mali hizmet uzmanları mevzuatın
öngördüğü bütün şartları taşımaktadır.
İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslarda yer alan ön mali kontrole
tabi karar ve işlemler dışındaki mali karar ve işlemler de ön mali kontrole tabi tutulmaktadır.
Ön mali kontrol sonucunda uygun görülmeyen mali karar veya işlemlerin kaydı
tutulmaktadır.
6. DENETİM GÖRÜŞÜ
Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan,
geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli
yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE
DEĞERLENDİRMELER
BULGU 1: Teminat Mektuplarının Mevzuata Uygun Olarak Muhasebe
Kayıtlarına Alınmaması
Muğla İl Kültür Turizm Müdürlüğü’nde yapılan incelemede; ilgili mevzuatı gereğince
alınan teminat mektuplarının muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüştür.
24.07.2009 tarih ve 27298 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Deniz Turizmi İşletme
Yönetmeliği’nin Teminat başlıklı 50 inci maddesinde :
“(1) Bu Yönetmelik kapsamında belgelendirilen deniz turizmi işletmeleri,
müşterilerine sunacakları hizmetler ve faaliyetleri nedeniyle yapacakları işlemlerinden
doğacak yükümlülüklerine karşılık olmak üzere, işletme teminatını vermek zorundadır.
(2) Teminat, Bakanlık emrine kayıtsız, şartsız, kesin ve süresiz banka teminat
mektubu olarak verilir.
(3) Alınacak teminatın miktarı, işletmenin türüne göre her yıl Bakanlıkça
belirlenir. İşletme teminatı birinci fıkradaki yükümlülükler dışında başka bir alacak için
temlik, rehin ve haciz edilemez. İşletme teminatında meydana gelen eksilme, Bakanlığın yazılı
uyarısı üzerine ilgili işletme tarafından en geç otuz gün içinde tamamlanır.
…”
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Denilmek suretiyle deniz turizmi işletmelerinden Bakanlıkça belirlenen tutarda yükümlülüklerine karşılık teminat alınacağı ve teminatın süresiz banka teminat mektubu olacağı ifade edilmiştir. Yine 28.04.2010 tarih ve 27565 sayılı Deniz Turizmi Yönetmeliği Uygulama Tebliği’nin İşletme belgesi başvuruları başlıklı 5 inci maddesinde: “… d)Teminat: Deniz turizmi tesisleri, bu Yönetmeliğin 50 nci maddesi uyarınca, müşterilerine sunacakları hizmetler ve faaliyetleri nedeniyle yapacakları işlemlerinden doğacak yükümlülüklerine karşılık teşkil etmek üzere miktarı Bakanlıkça tespit edilecek miktarda Bakanlık emrine kati ve süresiz banka teminatı mektubunu veya Merkez Bankası Kültür ve Turizm Bakanlığı Merkez Saymanlığı hesabına para bloke edildiğine dair makbuzu Bakanlığa vermek zorundadır.” Denilmiştir. Bakanlık tarafından ise ilgili Yönetmelik kapsamında alınması gereken belgeler ile yapılması gereken işlemlerin denetimi ile teminatların alınması işlemlerini yürütmek üzere İl Müdürlükleri yetkili kılınmıştır. 15 sıra no’lu Muhasebat Genel Müdürlüğü’nün Teminat Mektuplarına ilişkin Genel Tebliği’nde : “Teminat olarak kabul edilen değerler saymanlıklara teslim edilmektedir” denilerek ilgili mevzuatına göre teminat olarak alınması gereken değerlerin saymanlıklara teslim edileceği açık bir şekilde ifade edilmiştir. Muğla Kültür Turizm İl Müdürlüğü’nde yapılan incelemede Deniz Turizmi Yönetmeliği Uygulama Tebliği ve Deniz Turizmi İşletme Yönetmeliği kapsamında alınan tabloda gösterilen miktar ve sayıda teminat mektubunun saymanlıklar yerine İlgili İl Müdürlüğü’ne bağlı İlçe Turizm Danışma Büroları’nın uhdesinde kasalarda tutulduğu ve muhasebe kayıtlarında bulunmadığı tespit edilmiştir. Tablo 3 Muhasebe Kayıtlarında Yer Almayan Teminat Mektupları İlçe Turizm Bürosu Teminat Mektubu Sayısı( Adet) Teminata Konu Faaliyet Teminat Tutarı(TL)
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11
Bodrum 46 Turizm Amaçlı Sportif Faaliyetler 100.000,00
Marmaris 39 Turizm Amaçlı Sportif Faaliyetler 78.000.,00
Fethiye 19 Turizm Amaçlı Sportif Faaliyetler 38.000,00
Milas 11 Turizm Amaçlı Sportif Faaliyetler 22.000,00
Ortaca 3 Turizm Amaçlı Sportif Faaliyetler 6.000,00
Bodrum 91 Su üstü /Günübirlik Gezi 147.000,00
Marmaris 96 Su üstü /Günübirlik Gezi 192.000,00
Fethiye 87 Su üstü /Günübirlik Gezi 149.500,00
Milas 19 Su üstü/Su Altı/ Günübirlik Gezi 22.000,00
Ortaca 2 Su üstü/Su Altı 13.000,00
421 783.500,00
Kamu idaresi cevabında; Denetim raporu Kamu idaresine 06.05.2019 tarihinde tebliğ
edilmesine rağmen bulgumuza cevap verilmemiştir.
Sonuç olarak Bulgumuza cevaben İdare tarafından yasal süre içinde bir cevap tebliğ
edilmemiştir.
Bulgu metnimizde belirttiğimiz üzere , Deniz Turizmi Yönetmeliği Uygulama Tebliği
ve Deniz Turizmi İşletme Yönetmeliği kapsamında alınan ve tabloda gösterilen teminat
mektuplarının muhasebe kayıtlarına alınarak ilgili Muhasebe biriminde muhafaza edilmesi
gerekmektedir.
Bu itibarla konunun bir sonraki denetim yılı içinde izlenmesinin ve takibinin uygun
olacağı tarafımızca değerlendirilmiştir.
BULGU 2: Taşıt Kanunu Hükümlerine Aykırı Olmakla Birlikte Sözleşme ve
Şartnamelere Eklenmek Suretiyle İhalenin Gerçekleşmesinde Belirleyici olan Araçların
İş Bitiminde İdareye Teslim Edilmemesi
Bakanlık İstanbul Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü tarafından ihale edilen bazı yapım
işlerinde idari şartname ve sözleşmelerinde evsafı belirlenen taşıtların yüklenici tarafından
işin devamı süresince kontrol teşkilatının uhdesinde hizmet vermek üzere tahsis edileceği, iş
bitiminde ise bu taşıtların İdareye hibe edileceği yer almaktadır. Bunun yanı sıra Kurum
taşınır hesabına ilişkin yapılan denetimde söz konusu araçların İdareye teslim edilmediği
dolayısıyla taşınır kayıtlarında yer almadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun “Temel ilkeler” başlıklı 5’ inci maddesinde;
“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi,
güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü yer almaktadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun ‘Hesap verme sorumluluğu’ başlıklı 8’ inci maddesinde; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” ifadeleri yer almaktadır. Bunun yanı sıra söz konusu araçların iş bitiminde İdareye teslim edilmemesi İdare tarafından yapılan ihalelerde; kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak kullanılması, rekabet, eşit muamele, güvenilirlik ve ilkelerine aykırılık oluşturmaktadır. Kamu idaresi cevabında; Sözleşme kapsamında teslim edilmesi planlanan araçların hibe işlemlerinin takip eden yılın bütçe teklifinde yer almasına yönelik çalışma yapılacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak Kamu kaynaklarının ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak kullanılması, yapılan ihalelerde rekabet, eşit muamele ve güvenilirlik ilkelerine riayet edilmesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19
KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI ANKARA KÜLTÜR VE TURİZM DÖNER SERMAYE İŞLETME MERKEZİ MÜDÜRLÜĞÜ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1 Gelir Tablosu, ............................................................................................................. 22 Tablo 2 Gider Tablosu .............................................................................................................. 22
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı Ankara Kültür ve Turizm Döner Sermaye İşletme Merkezi Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı Ankara Kültür ve Turizm Döner Sermaye İşletme Merkezi Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 Kurumun 2018 yılı bütçe gelir ve giderleri aşağıdaki gibidir: Tablo 2 Gelir Tablosu, 2018 YILI GELİR TABLOSU KOD GELİR TÜRÜ 2018YILINDA ONAYLANAN BÜTÇE ÖDENEGİ (TL) GERÇEKLEŞ EN GELİR (TL) GERÇEK LEŞME ORANI(T L) GERÇEKLEŞEN TOPLAM GELİRE ORANI (%) 3 TEŞEBBÜS VE MÜLKİYET GELİRLERİ + KİRA 237.245.878,27 430.126.604,42 181% 97,63% 4 ALINAN BAĞIŞ VE YARD ÖZEL GELİRLER 156.676.230,16 0% 0,00% 5 DİĞER GELİRLER 16.862.325,55 10.423.034,86 62% 2,37% TOPLAM 410.784.433,98 440.549.639,28 107% 100,00% Tablo 3 Gider Tablosu 2018 YILI GİDER TABLOSU KOD GİDER TÜRÜ 2018 YILI ONAYLANAN BÜTÇE ÖDENEĞİ (TL) GERÇEKLEŞEN GİDER (TL) GERÇEKLEŞME ORANI (TL) GERÇEKLEŞEN TOPLAM GİDER ORANI (%) 1 PERSONEL GİDERİ 164.180.284,91 239.645.021,70 146% 61,02% 2 SGK ÖDEMELERİ 29.671.603,66 45.842.821,86 155% 11,67% 3 MAL VE HİZMET ALIMI 127.533.224,34 40.248.071,84 32% 10,25% 4 CARİ GİDERLER 84.303.000,00 66.347.058,08 79% 16,89% 5 SERMAYE GİDERLERİ 5.096.321,07 634.978,62 12% 0,16% TOPLAM 410.784.433,98 392.717.952,10 96% 100,00% 1.3. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5’ inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’ inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı Ankara Kültür ve Turizm Döner Sermaye İşletme Merkezi Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 Birleştirilmiş veriler defteri. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kâğıtlar sayım tutanağı, İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu veya gelir tablosu. Nakit Akış Tablosu Öz Kaynak Değişim Tablosu Bütçelenen ve Gerçekleşen Tutarların Karşılaştırma Tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı Ankara Kültür ve Turizm Döner Sermaye İşletme Merkezi Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı Ankara Kültür ve Turizm Döner Sermaye İşletme Merkezi Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Kültür ve Turizm Bakanlığı Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı Ankara Kültür ve Turizm Döner Sermaye İşletme Merkezi Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Kültür ve Turizm Bakanlığı Ankara Kültür ve Turizm Döner Sermaye İşletme Merkezi
Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu
27
6. EKLER
EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ
TABLOLAR
2018 YILI DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ BİLANÇOSU
Aktif Pasif
1 DÖNEN VARLIKLAR 144.596.345,8
1 3
KISA VADELİ
YABANCI
KAYNAKLAR
33.559.117,33
10 HAZIR DEĞERLER 137.223.342,2
4 32 TİCARİ BORÇLAR 2.831.955,90
102 BANKALAR HESABI 137.332.051,3
3
32
0 SATICILAR HESABI 1.679.382,42
103
VERİLEN ÇEKLER VE
GÖNDERME EMİRLERİ
HESABI (-)
-108.709,09 32
6
ALINAN DEPOZİTO
VE TEMİNATLAR
HESABI
966.031,57
12 TİCARİ ALACAKLAR 654.280,77 32
9
DİĞER TİCARİ
BORÇLAR HESABI 186.541,91
120 ALICILAR HESABI 396.363,86 33 DİĞER BORÇLAR 6.654.579,26
123
BANKA KREDİ
KARTLARINDAN
ALACAKLAR HESABI
43.803,60 33
5
PERSONELE
BORÇLAR HESABI 6.315.746,15
126 VERİLEN DEPOZİTO VE
TEMİNATLAR HESABI 2.113,31 33
6
DİĞER ÇEŞİTLİ
BORÇLAR HESABI 338.833,11
128 ŞÜPHELİ TİCARİ
ALACAKLAR HESABI 1.269.651,70 36 ÖDENECEK DİĞER
YÜKÜMLÜLÜKLER 24.072.582,17
129
SÜPHELİ TİCARİ
ALACAKLAR KARŞILIĞI
HESABI (-)
-1.057.651,70 36
0
ÖDENECEK VERGİ
VE FONLAR
HESABI
7.782.161,10
13 DİĞER ALACAKLAR 1.330.182,81 36
1
ÖDENECEK
SOSYAL
GÜVENLİK
KESİNTİLERİ
HESABI
11.485.793,34
135 PERSONELDEN ALACAKLAR
HESABI 24.137,25 36
2
ÖDENECEK DÖNER
SERMAYE
YÜKÜMLÜLÜKLER
İ HESABI
4.531.507,98
136 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR
HESABI 1.306.045,56 36
9
ÖDENECEK DİĞER
YÜKÜMLÜLÜKLER
HESABI
273.119,75
138 ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR
HESABI 157,50 4
UZUN VADELİ
YABANCI
KAYNAKLAR
53.980.284,58
139 ŞÜPHELİ DİĞER ALACAKLAR
KARŞILIĞI HESABI (-) -157,50 43 DİĞER BORÇLAR 53.980.284,58
15 STOKLAR 3.347.641,37 43
8
KAMUYA OLAN
ERTELENMİŞ
VEYA
TAKSİTLENDİRİLM
İŞ BORÇLAR
HESABI
53.980.284,58
150 İLK MADDE VE MALZEME
HESABI 285.509,67 5 ÖZ KAYNAKLAR 177.897.996,2
3
217.942.586,8
9
25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 793.114,95 59 DÖNEM NET
KARI/ZARARI 62.486.516,89
253 TESİS, MAKİNE VE
CİHAZLAR HESABI 89.373,82 59
0
DÖNEM NET KÂRI
HESABI 62.486.516,89
254 TAŞITLAR HESABI 781.694,70 Toplam : 265.437.398,1
4
255 DEMİRBAŞLAR HESABI 1.871.276,63
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR
HESABI (-) -1.949.230,20
26 MADDİ OLMAYAN DURAN
VARLIKLAR 620.193,86
260 HAKLAR HESABI 199.338,01
264 ÖZEL MALİYETLER HESABI 551.468,98
267 DİĞER MADDİ OLMAYAN
DURAN VARLIKLAR HESABI 351.104,26
268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR
HESABI (-) -481.717,39
28
GELECEK YILLARA AİT
GİDERLER VE GELİR
TAHAKKUKLARI
17.493,62
280 GELECEK YILLARA AİT
GİDERLER HESABI 17.493,62
29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 1.307.930,21
294
ELDEN ÇIKARILACAK
STOKLAR VE MADDİ DURAN
VARLIKLAR HESABI
138.341,82
295 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE
FONLAR HESABI 1.169.588,39
Toplam : 265.437.398,1
4
Dipnotlar
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Kültür ve Turizm Bakanlığı Ankara Kültür ve Turizm Döner Sermaye İşletme Merkezi
Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu
29
R HESABI
*
901
ALINAN
TEMİNATLA
R
ALACAKLI
HESABI
63.022.435,22
*
910
VERİLEN
TEMİNATLA
R HESABI
38.525,31
*
911
VERİLEN
TEMİNATLA
R
ALACAKLI
HESABI
38.525,31
*
960
KONSİNYE
MALLAR
HESABI
438.749,76
DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ GELİR TABLOSU
2018 2017
A- BRÜT SATIŞLAR 105.968.166,93 138.512.713,59
1- Yurt İçi Satışlar 100.434.409,07 134.321.533,51
2- Yurt Dışı Satışlar 129,86 49,89
3- Dönüşüm Gelirleri 0,00 0,00
4- Diğer Gelirler 5.533.628,00 4.191.130,19
B- SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) 865.206,33 54.021.081,65
1- Satıştan İadeler (-) 865.206,33 54.021.081,65
2- Satış İskontoları (-) 0,00 0,00
3- Diğer İndirimler (-) 0,00 0,00
C- NET SATIŞLAR 105.102.960,60 84.491.631,94
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı Ankara Kültür ve Turizm Döner Sermaye İşletme Merkezi Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 D- SATIŞLARIN MALİYETİ (-) 396.549,93 431.845,30 1- Satılan Mamüller Maliyeti (-) 0,00 0,00 2- Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-) 396.549,93 431.845,30 3- Satılan Hizmet Maliyeti (-) 0,00 0,00 4- Diğer Satışların Maliyeti (-) 0,00 0,00 BRÜT SATIŞ KARI ve ZARARI 104.706.410,67 84.059.786,64 E- FAALİYET GİDERLERİ (-) 392.761.264,35 332.411.943,80 1- Araştırma ve Geliştirme Giderleri (-) 0 0,00 2- Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri (-) 0,00 0,00 3- Genel Yönetim Giderleri (-) 392.761.264,35 332.411.943,80 4-Dönüşüm Giderleri (-) 0,00 0 FAALİYET KARI VEYA ZARARI -288.054.853,68 -248.352.157,16 F- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR ve KARLAR 352.406.677,53 166.522.898,56 1- Faiz Gelirleri 8.867.076,67 1.709.207,43 2- Konusu Kalmayan Karşılıklar 104.040,00 0,00 3- Menkul Kıymet Satış Karları 0,00 0,00 4- Kambiyo Karları 10.861,37 5.182,49 5- Reeskont Faiz Gelirleri 0,00 0,00 6- Diğer Olağan Gelir ve Karlar 343.424.699,49 164.808.508,64 G- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER ve ZARARLAR (-) 1.014.042,80 244.749,91 1- Karşılık Giderleri (-) 963.654,88 198.036,82 2 - Menkul Kıymet Satış Zararları (-) 0,00 0,00 3- Kambiyo Zararları (-) 50.387,92 43.676,99 4- Reeskont Faiz Giderleri (-) 0,00 0,00 5- Diğer Olağan Gider ve Zararlar (-) 0,00 3.036,10 OLAĞAN KAR VEYA ZARARLAR 63.337.781,05 -82.074.008,51 H- OLAĞANDIŞI GELİR ve KARLAR 1.062.166,00 9.901.375,92 1- Önceki Dönem Gelir ve Karları 0,00 0,00 2- Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar 1.062.166,00 9.901.375,92 I- OLAĞANDIŞI GİDER ve ZARARLAR (-) 1.913.430,16 2.171.222,52 1- Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları (-) 0,00 0,00 2- Önceki Dönem Gider ve Zararları (-) 1.689.391,64 1.797.942,68 3- Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar (-) 224.038,52 373.279,84 DÖNEM KARI VEYA ZARARI 62.486.516,89 -74.343.855,11 J- DÖNEM KARI VERGİ ve DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI (-) 0,00 0,00 DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI 62.486.516,89 -74.343.855,11
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı Ankara Kültür ve Turizm Döner Sermaye İşletme Merkezi Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 EK 2: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Müze ve Ören Yerleri Gişelerinin Kiraya Verilmesi İşi ile İlgili Olarak Muhammen Bedelin Yanlış Hesaplanması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Yeteri Kadar Avukat Bulunmasına Rağmen Kurum Davalarının Takibi İçin Avukatlık Hizmeti Alınması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Serbest Muhasebeci Mali Müşavir Eliyle Yürütülmesi Mümkün Olan Hizmetin Yeminli Mali Müşavirden Alınması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kiralama İhaleleri Şartnamelerinde Yükümlülüklerini Yerine Getirmeyen Kiracılara Uygulanacak Cezai Müeyyidelere Yer Verilmemesi 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kiralama İşlemlerinde KDV Konusunda Hata Yapılması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Müze ve Ören Yerleri Gişelerinin Kiraya Verilmesi İşinde Yazılım ve Otomasyon Sisteminin Ciddi Risk İçermesi 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Ücretli Tahsislerde, Gerçekleştirilen Tahsilat Tutarlarının Hangi Tahsise İlişkin Olduğuna Bakılmaksızın ve Tahakkuk Esasına Aykırı Olarak Muhasebeleştirilmesi 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi
KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
BULGU LİSTESİ A. Denetim Bulguları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 33
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 34 Buna karşılık Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının mevcut olduğu, gerekli sunum kriterlerini karşıladığı, faaliyet sonuçlarının ölçülmesi ve değerlendirilmesine ilişkin olarak veri kayıt sistemlerinin mevcut olduğu; bu mevcut sistem içinde veri toplama, analiz ve ölçüm yapmakla sorumlu personelin belirlendiği ve dönemsel olarak faaliyet sonuçlarının ölçüldüğü, raporlandığı olumlu bir değerlendirme bulgusu olarak tespit edilmiştir. Bu itibarla, Stratejik Plan, Performans Programı, Faaliyet Raporu sürecinin mevzuatın öngördüğü doğrultuda katılımcı yöntemlerle sürdürülmesi, Stratejik Amaç, Stratejik Hedef, Performans Hedef ve Gösterge sayısının daha az sayıda, niteliğinin ise daha sade anlaşılabilir, ölçülebilir şekilde belirlenmesi, faaliyet sonuçlarını ve performans bilgisini ölçmek adına daha güvenilir veri kayıt sistemleri tasarlanması, geliştirilmesi, sorumlu personelin süreçle ilgili bilgilendirilmesi ve eğitilmesinin; sürecin daha sağlıklı işlemesine, sürdürülmesine katkı sağlayacağı düşünülmektedir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 35 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, T.C Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın yayımladığı 2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2018 yılı performans denetimi kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın yayımladığı 2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2018 Yılı Performans Denetimi kapsamında; 2015 - 2019 Dönemi Stratejik Plan, 2018 Performans Programı ve 2018 Faaliyet Raporunun mevcut olduğu; Stratejik Plan, Performans Programının ve Faaliyet Raporunun bulgumuzda yer verdiğimiz belli eksikliklerle hazırlandığı görülmüştür. Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporunun mevzuatta belirtilen sunum kriterlerine uygun olarak hazırlandığı tespit edilmiştir. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın hazırlamış olduğu Performans Programı ve Faaliyet Raporundaki performans bilgisi içeriğinin bulgu konusu yapılan hususlar dışında düzenlemelere uygun olduğu görülmüştür. Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın performans bilgisini değerlendirmek için kullandığı faaliyet sonuçlarının ölçülmesi ve değerlendirilmesine ilişkin veri kayıt sistemleri incelendiğinde, Kurumun göstergelerle ilgili tüm performans bilgisinin toplandığı, analiz edildiği, raporlandığı ve belirlenen göstergeler aracılığıyla performansı ölçme ve izleme
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 36
amacına münhasır olarak bir veri kayıt sistemi bulunduğu, bu sistemin stratejik plan
kapsamındaki amaç ve performans program dâhilindeki hedef sayısının fazla olması ve bazı
birimler için katılımcı yöntemlerle oluşturulmaması nedeniyle bazı faaliyetlerin ölçümünde
etkin olarak çalışmadığı görülmüştür.
6. DENETİM BULGULARI
A. Stratejik Planın Değerlendirilmesi
BULGU 1: Performans Göstergelerinin Stratejik Hedefleri Ölçebilecek Şekilde
Belirlenmemesi
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2015-2019 yılı Stratejik Planı üzerinde yapılan
incelemeler neticesinde, bazı performans göstergelerinin stratejik hedefleri ölçebilecek
nitelikte olmadığı tespit edilmiştir.
Kamu İdareleri için Stratejik Planlama Kılavuzunda:
“Hedefler, amaçların gerçekleştirilebilmesine yönelik spesifik ve ölçülebilir alt
amaçlardır. Hedefler ulaşılması öngörülen çıktı ve sonuçların tanımlanmış bir zaman dilimi
içinde nitelik ve nicelik olarak ifadesidir. Hedeflerin miktar, maliyet, kalite ve zaman
cinsinden ifade edilebilir olması gerekmektedir.” Denilmiştir.
Yine aynı Kılavuzda Hedeflerin ölçülebilir olarak ifade edilemediği durumlarda
stratejik planda hedefe yönelik performans göstergelerine yer verilmesi gerekli olduğu,
performans göstergelerinin gerçekleşen sonuçların önceden belirlenen hedefe ne ölçüde
ulaşıldığının ortaya konulmasında kullanılacağı, ayrıca bir performans göstergesinin,
ölçülebilirliğin sağlanması bakımından miktar, zaman, kalite veya maliyet cinsinden ifade
edileceği belirtilmiştir.
Ancak Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2015-2019 yılı Stratejik Planı incelenmesinde;
Plan içinde yer alan:
“Stratejik Hedef 5.2:
“Sinemamızın; uluslararası standartlarda bir sinema envanteri ve kompleksine sahip
olması ve dünya sineması ile rekabet edebilecek seviyeye getirilmesi” hedefinin
gerçekleştirilmesini ölçmek üzere belirlenmiş olan :
Performans Göstergesi 5: Restorasyonu yapılan eser sayısı”
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 37
Stratejik Hedef 8.1:
“Yönetim Sistemlerinin analiz edilerek yeni sistem uygulamalarının arttırılması”
hedefinin gerçekleştirilmesini ölçmek üzere belirlenmiş olan :
“Performans Göstergesi 1: İnsan Kaynakları Yönetim Sistemi’nin uygulama etkenliği
Performans Göstergesi 3 : Stratejik plan uygulama etkenliği”
Stratejik Hedef 8.2: Bakanlık hizmet kalitesinin arttırılması” hedefinin
gerçekleştirilmesini ölçmek üzere belirlenmiş olan :
Performans Göstergesi 6: Türkiye Kültür Portalı ziyaretçi sayısı
Performans Göstergesi7:Türkiye Kültür Portalı ziyaretçilerinin ortalama oturum
süresi(dakika)”
Göstergelerinin söz konusu hedefin gerçekleştirilip gerçekleştirilemediğine dair net ve
gerçekçi bir veri sağlayamayacağı tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında; Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2015-2019 dönemi
Stratejik Planı üzerinde Sayıştay Başkanlığınca yapılan incelemeler neticesinde bazı
stratejik hedefler için tanımlanan performans göstergelerinin ölçülebilir nitelikte olmadığı
belirtilmiştir.
Uygulamada, söz konusu Raporda bahsedilen performans göstergelerinin hedefleri
ölçebilir nitelikte olmadığı tarafımızca da tespit edilmiş ancak; Kamu İdarelerinde Stratejik
Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in, “Yenileme” başlıklı 18/b
maddesinde yer alan “Bakanın değişmesi halinde ilgili bakanlığın stratejik planı
yenilenebilir” hükmü bulunmakla birlikte, Makamdan bu yönde bir talep gelmemesi
nedeniyle Bakanlığımızın stratejik planında söz konusu usul ve esaslar çerçevesinde
yenileme gerçekleştirilememiştir.
Bununla birlikte;
Cumhurbaşkanlığı, Strateji ve Bütçe Başkanlığının, Bakanlığımız ile bağlı, ilgili ve
ilişkili kuruluşlarımızın stratejik planlarını 2019-2023 dönemini kapsayacak şekilde
hazırlayarak değerlendirilmek üzere 15.11.2018 tarihine kadar Başkanlıklarına gönderilmesi
gerektiğini içeren "Stratejik Plan Hazırlıkları" ile ilgili 17.08.2018 tarih ve 78059895-602.04-
CB001 sayılı talimatları (Ek-1),
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun Stratejik Planlama ve
Performans Esaslı Bütçeleme başlıklı 9. maddesindeki "Kamu idareleri; kalkınma planları,
Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen politikalar, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri
temel ilkeler çerçevesinde geleceğe ilişkin misyon vizyonları oluşturmak, stratejik amaçlar ve
ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler
doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı
yöntemlerle stratejik planı hazırlarlar" hükmü ve Cumhurbaşkanlığı 1 inci 100 Günlük İcraat
Programı gereğince hazırlanması gereken Bakanlığımız 2019-2023 Stratejik Planı
çalışmaları, 30.07.2019 tarihli ve 629490 sayılı Makam Oluru ile başlatılmıştır.
Kültür ve Turizm Bakanlığı 2019-2023 Stratejik Plan taslağı hazırlanırken, bir önceki
dönem olan 2015-2019 Stratejik Planının değerlendirilmesi yapılmıştır. Uygulanmakta olan
stratejik planın değerlendirilmesinin amacı, planın uygulanmış olan dönemine ilişkin hedef
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 38
göstergelerin gerçekleşme düzeyini ölçmek ve planda yer alan amaç, hedef ve göstergelerin
doğru bir çerçevede belirlenmesini temin etmektir.
Uygulanmakta olan stratejik planının değerlendirilmesi sonucu hedef ve performans
göstergelerinde hedeflenen sonuçlara ulaşılmaması durumlarına ilişkin olarak hedef ve
performans göstergelerinin ve bunlara ilişkin değerlerin doğru belirlenip belirlenmediği
konusunda değerlendirmeler yapılmış ve bu değerlendirmeler, yeni dönem 2019-2023
Stratejik Plan taslağına yansıtılmıştır.
Ayrıca; Kültür ve Turizm Bakanlığının 2019-2023 dönemi stratejik planı, Üst
Politika Belgeleri, Sayıştay Başkanlığı tarafından hazırlanan denetim raporları
doğrultusunda, daha sağlam temellere dayalı, gerçekçi, ölçülebilir nitelikte
stratejik hedefler ve performans göstergeleri belirlenerek hazırlanmış olup
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının onayına sunulmuştur.
Sonuç olarak Bulgumuzda belirttiğimiz üzere, bazı performans göstergelerinin
stratejik hedefleri ölçebilecek nitelikte olmadığına ilişkin İdare tarafından gönderilen cevap
bulgumuzu karşılar nitelikte olmamakla birlikte , konunun bir sonraki denetim yılı içinde
takibinin ve izlemesinin yapılacağı tarafımızca değerlendirilmiştir.
B. Performans Programının Değerlendirilmesi
BULGU 2: Performans Göstergelerinin İyi Tanımlanma Kriterine Uygun
Olmaması
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2018 yılı Performans Programı üzerinde yapılan
incelemeler neticesinde, performans hedeflerini ölçmek üzere bazı performans göstergelerinin
açık, net ve anlaşılır olarak belirlenmediği tespit edilmiştir.
Maliye Bakanlığınca yayımlanan Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans
Programları Hakkında Yönetmeliğin “Performans Programlarının Hazırlanması” başlıklı 4
üncü maddesinde:
“ (4) Performans programlarında yer alan hedef ve göstergelerin sade ve anlaşılır
olması esastır.” Denilmiştir. Bu anlamda Performans programlarında yer alan göstergelerin
sade ve anlaşılır olması esastır. Yani idareler neyi başarmak istediklerini açıkça
tanımlamalıdır. Göstergelerin iyi tanımlanmamış olması, kamu idarelerinin hedeflere yönelik
başarıyı yanlış raporlaması riskini doğurur. Bunu ortadan kaldırmak için kamu idarelerinin
performans göstergelerini açık ve anlaşılır şekilde belirlemesi esastır.
Ancak Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2018 yılı Performans Programının
incelenmesinde; Performans programı içinde yer alan :
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 39 Performans Hedefi:“Telif haklarına dayalı endüstrilerin yarattığı ekonomik değerin arttırılmasına katkıda bulunmak” Performans Göstergesi 2: Kültürel ve sanatsal etkinlik ve proje sayısı” (Bu performans göstergesi için yurtiçinde yapılmış ve yapılmakta olan binlerce kültürel ve sanatsal etkinlik ile projeden hangilerinin mevcut performans hedefini ölçmek üzere kullanılacağı açık, net ve anlaşılır olarak belirlenmemiştir.) Performans Hedefi: “Kültürlerarası iletişimin geliştirilmesine ve uluslararası barışa katkıda bulunmak” Performans Göstergesi 2: Temsil ve ağırlama sayısı Performans Göstergesi 3:Yeni başlatılan ve/veya devam ettirilen proje sayısı” (Bu performans göstergesi için yurtiçinde yapılan binlerce temsil ve ağırlama ile projeden hangilerinin mevcut performans hedefini ölçmek üzere kriter olarak kullanılacağı açık, net ve anlaşılır olarak belirlenmemiştir.) Bazı performans göstergelerinin performans hedefini ölçmek üzere açık anlaşılır olarak belirlenmediği, Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde tanımlanmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında; Kamu İdaresi bulgumuza cevaben göndermiş olduğu cevabi yazıda; "Sinema Genel Müdürlüğünce; 2019-2023 Kültür ve Turizm Bakanlığı Stratejik Planında, Birimin görev alanına giren konulardaki hedef ve performans göstergelerinin birbirleriyle tutarlılık arz eden şekilde belirlendiğine, Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığınca; birimce yürütülen projelerin genel itibariyle kültür ve turizm ekseninde tasarlandığı, yurt içinde yapılan binlerce temsil ve ağırlama ile projeden hangilerinin mevcut performans hedefini ölçeceğine ilişkin net bir açıklamanın yapılamadığına, Telif Hakları Genel Müdürlüğünce; her ne kadar dikkatli bir incelemeyle konuya ilişkin bir muallak durum olmadığı mütalaa edilse de, Bakanlığımızın 2019-2023 Stratejik Planı’nın hazırlanmasında performans göstergelerinin daha basit ve anlaşılır şekilde düzenlenmesine yönelik azami gayret gösterildiğine ilişkin cevabi yazılar yazımız ekinde sunulmuştur. Denilmiştir. Ayrıca gönderilen cevabi yazıya ekli metinde: "Başkanlığımızca yürütülmüş olan ve hali hazırda yürütülen projeler genel itibariyle kültür ve turizm eksenlerinde tasarlanmıştır. Kültür ekseninde tasarlanmış projelerimiz
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 40 doğrudan kültürlerarası iletişimi desteklemeyi, arttırmayı ve yeni kültürel ağlar oluşturmayı amaçlamaktadır. Örneğin AB Türkiye Anadolu Arkeoloji ve Kültürel Miras Enstitüsü ve Ortak Kültürel Miras: Avrupa Birliği ve Türkiye Arasında Koruma ve Diyalog Projesi (Aşama II) Projesi ile Türkiye’de ve Avrupa Birliği'nde kültür, sanat, kültürel miras, kreatif endüstriler alanında faaliyet gösteren kurumlar arasında işbirliği ve ortaklıklar geliştirilmesine yönelik çalışılmaktadır. Turizm ekseninde tasarlanmış projelerimizde ise ana amaç turizm alt yapısına destek sağlamak, destinasyonlann görünürlüğünü arttırmak olmakla birlikte, uluslararası fonlarla desteklenen projelerimizin özellikle teknik destek bileşenleri uzman değişimi, bilgi-tecrübe paylaşımı, yeni ürün/yaklaşım geliştirmek gibi kültürlerarası iletişim unsurlarım içermektedir (Örneğin, Erzurum, Erzincan, Kars Kış Turizmi Koridoru Projesi; EDEN Avrupalı Seçkin Destinasyonlar Projesi - özellikle somut olmayan kültürel miras, yenilenmiş mekanlar gibi kültür temalı proje dönemlerinde). Sayın Bakanımız, ülkemizin dış politikası doğrultusunda, diğer ülkelerle kültür ve turizm alanındaki ilişkileri geliştirmek, kültür ve turizm alanında anlaşmalar imzalamak, Bakanlığımızca düzenlenen ikili ve çok taraflı uluslararası toplantılara ev sahipliği yapmak amacıyla diğer ülkelerin kültür ve turizm bakanları ve diğer üst düzey yetkililerini ülkemizde ağırlamaktadır. Bu ziyaretler vesilesiyle Sayın Bakanımız ikili ve heyetler arası toplantılar düzenlemekte, konuk Bakan ve yetkililer onuruna yemek vermekte ve Bakanlığımızca kültürel program etkinlikleri gerçekleştirilmektedir. Örneğin 2018 Türkiye-Tayland Karşılıklı Kültür Yılı Niyet Bildirgesi 27 Eylül 2018 tarihinde Bakanımız Sayın Mehmet Nuri Ersoy ve Tayland Kültür Bakanı tarafından Ankara’da imzalanmıştır. Konuk Bakanın ziyareti vesilesiyle, Niyet Bildirgesi imza töreni düzenlenmiştir. Ardından, Sayın Bakanımız konuk Bakan onuruna bir yemek vermiştir. Aynı günün akşamında, 2018 Türkiye-Tayland Karşılıklı Kültür Yılı Açılış Programı, Tayland’dan ülkemize gelen sanatçıların performansı ile gerçekleştirilmiş ve her iki Bakan programa katılım sağlamıştır. Bakanlığımızca yapılan temsil faaliyetleri kapsamında ise, Sayın Bakanımız ve Bakanlığımız üst düzey yetkilileri, yurtdışına yönelik ikili ve uluslararası ziyaretler gerçekleştirmekte ve toplantılara katılım sağlamaktadır. Sayın Bakanımız ve Bakanlığımız üst düzey yetkilileri, ayrıca Bakanlığımızca yurtdışına gerçekleştirilen kültürel etkinliklere Bakanlığımızı temsilen katılım sağlamaktadır. Örneğin, 2018 Türkiye-Tayland Karşılıklı Kültür Yılı kapsamında 21 Ekim 2019 tarihinde Tayland’da gerçekleştirilen Türkiye’nin
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 41 Renkleri Konser Programına Sayın Bakan Yardımcımız Bakanlığımızı temsilen katılım sağlamıştır. Kültür alanında çeşitli ülkelerin hükümetleriyle akdedilmiş olan işbirliği anlaşmaları ya da ikili görüşmeler neticesinde ortaya çıkan kararlar doğrultusunda Bakanlığımız, Dışişleri Bakanlığı, Büyükelçiliklerimiz ve program temelinde dahil edilen diğer Kurum ve Kuruluşlar işbirliğinde, ülkelerle kültür günleri ve yılları programlan ve kültürel değişimi sağlayacak etkinlikler düzenlenmektedir. Kültür günleri ve yılları ve kültürel değişim programları ile ülkemiz ve diğer ülkeler arasındaki karşılıklı anlayışın geliştirilmesi, ülkemizin kültür, sanat ve turizm değerlerinin tanıtılması ve ülkemize yönelik olumlu algımn artırılması amaçlanmaktadır. Ayrıca, anılan programlar kapsamında diğer ülkeler tarafından ülkemizde gerçekleştirilen etkinlikler aracılığıyla vatandaşlarımıza, çeşitli ülkelerin kültür, sanat ve turizm değerlerini tanıma imkanı sağlanmaktadır. Programların açılışı genel itibariyle iki ülke Bakanları veya üst düzey yetkilileri tarafından yapılmaktadır. Mütekabiliyet ilkesi doğrultusunda, ülkemize gelen resmi heyet ile sanatçı topluluklarının ağırlama, yeme-içme, üst düzey yetkililer arasında resmi yemek, ağırlama, yeme-içme hususlarında Başkanlığımız hizmet alımı işlemi gerçekleştirmektedir. Örneğin 2018 Türkiye-Tayland Karşılıklı Kültür Yılı Niyet Bildirgesi hükümleri çerçevesinde, Tayland’dan ülkemize gelen Tayland Kültür Bakanı ve heyeti ile sanatçı topluluğunun ağırlama, yeme-içme, yurt içi transfer, teknik hizmet gibi masrafları Başkanlığımızca karşılanmıştır. Aynı şekilde, karşılıklı kültür yılı kapsamında ülkemizden Tayland’a giden Bakanlığımız resmi heyeti ve sanatçı topluluklarının ağırlama, yeme-içme, yurt içi transfer, teknik hizmet gibi masrafları Tayland Kültür Bakanlığınca karşılanmıştır" Ayrıca, "Bakanlığımız 2018 yılı Performans Programı incelendiğinde her bir performans hedefi için ayrı hedef kartları düzenlenmiş ve hedefler belirlenmiştir. Bu hedeflerden sorumlu olan harcama birimleri de ayrıca belirtilmiştir. Bu bağlamda, Bakanlığımız 2018 yılı Performans Programı’nın 63 üncü sayfası incelendiğinde anlaşılacağı üzere, bahsi geçen performans göstergesi sadece Telif Hakları Genel Müdürlüğü tarafından desteklenen kültürel ve sanat etkinlik ve proje sayısını göstermektedir. Performans göstergesi ölçümü yapılırken, Genel Müdürlüğümüzce desteklenen kültürel ve sanatsal etkinlik ve projelerden ise sadece ülkemizde yaratıcı/telif hakkı korumasına dayalı endüstrilerin gelişimine katkı sağlayacak nitelikte olanlar dikkate alınmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 42
Bu bağlamda her ne kadar dikkatli bir incelemeyle konuya ilişkin bir muallak durum
olmadığı mütalaa edilse de, Bakanlığımızın 2019-2023 Stratejik Plam’nın hazırlanmasında
performans göstergelerinin daha basit ve anlaşılır şekilde düzenlenmesine yönelik azami
gayret gösterilmiştir. Yeni stratejik planımızın uygulamaya geçilmesiyle birlikte hazırlanacak
yeni performans programlarında göstergelerin daha açık, net ve anlaşılır bir şekilde
düzenlenmesine dikkat edilecektir."
Denilmiştir.
Sonuç olarak Bulgumuzda belirttiğimiz üzere; Performans Programı içinde bazı
performans hedeflerini ölçmek üzere bazı performans göstergelerinin açık, net ve anlaşılır
olarak belirlenmediği tespit edilmiştir. Bulgu metnimizde belirttiğimiz üzere Kamu
İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğin ilgili maddesi
gereğince , kamu idarelerinin performans göstergelerini açık ve anlaşılır şekilde belirlemesi
esastır. ancak İdarenin 2018 yılı Performans Programında bazı performans göstergelerinin
açık, net ve anlaşılır olarak belirlenmediğine ilişkin cevabi yazıda yapılan açıklamalar
bulgumuzda tepit ettiğimiz hususları ortadan kaldırır nitelikte değildir. Perfornans Programı
içinde göstergelerin net açık anlaşılır belirlenmesi gereği mevzuat gereği açıktır.
Bu itibarla konunun bir sonraki denetim döneminde izleneceği tekrar
değerlendirilmeye tabi tutulacağı tarafımızca değerlendirilmiştir.
BULGU 3: Performans Göstergelerinin Performans Hedefleriyle İlgili Olmaması
Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2018 yılı Performans Programı üzerinde yapılan
incelemeler neticesinde, bazı performans göstergelerinin performans hedefleriyle ilgili
olmadığı tespit edilmiştir.
Maliye Bakanlığınca yayımlanan Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans
Programları Hakkında Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 3 üncü maddesinde, performans
göstergesi; kamu idarelerince performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığını ya da ne kadar
ulaşıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal ifade edilen araçlar
olarak tanımlanmaktadır. Performans göstergelerinin, hedefe ulaşılıp ulaşılmadığını ölçmede
kullanılabilmesi için performans hedefiyle performans göstergesinin ilgili olması
gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 43 Ancak Kültür ve Turizm Bakanlığı’nın 2018 yılı Performans Programının incelenmesinde; Performans programı içinde yer alan : Performans Hedefi:“Çeşitlendirilen ödül, destek, teşvik tanıtım ve pazarlama mekanizmaları ile yerli yapımların izleyici sayısı ve hasılatlarının arttırılması: Performans Göstergesi 5: Uluslararası film festivallerinde ödül alan yerli film sayısı” Performans Hedefi: “Sinemamızın uluslararası standartlarda bir sinema envanteri ve kompleksine sahip olması ve dünya sineması ile rekabet edebilecek seviyeye getirilmesi” Performans Göstergesi 3: Restorasyonu yapılan eser sayısı” Göstergelerinin söz konusu performans hedefini ölçmek üzere ilgili olmadığı, söz konusu hedefin gerçekleştirilip gerçekleştirilemediğine dair net ve gerçekçi bir veri sağlayamayacağı tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında; Kamu İdaresi bulgumuza cevaben göndermiş olduğu cevabi yazıda; "Sinema Genel Müdürlüğünce; 2019-2023 Kültür ve Turizm Bakanlığı Stratejik Planında, Birimin görev alanına giren konulardaki hedef ve performans göstergelerinin birbirleriyle tutarlılık arz eden şekilde belirlendiğine, Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığınca; birimce yürütülen projelerin genel itibariyle kültür ve turizm ekseninde tasarlandığı, yurt içinde yapılan binlerce temsil ve ağırlama ile projeden hangilerinin mevcut performans hedefini ölçeceğine ilişkin net bir açıklamanın yapılamadığına, Telif Hakları Genel Müdürlüğünce; her ne kadar dikkatli bir incelemeyle konuya ilişkin bir muallak durum olmadığı mütalaa edilse de, Bakanlığımızın 2019-2023 Stratejik Planı’nın hazırlanmasında performans göstergelerinin daha basit ve anlaşılır şekilde düzenlenmesine yönelik azami gayret gösterildiğine ilişkin cevabi yazılar yazımız ekinde sunulmuştur. Denilmiştir. Ayrıca cevabi yazıya ekli olarak gönderilen metinde: " Bu kapsamda, ilgili denetim raporunda yer alan ve Birimimizi ilgilendiren hedef ve göstergeler tarafımızca da değerlendirilmiş olup 2019 - 2023 Kültür ve Turizm Bakanlığı Stratejik Planında Birimimiz görev alanına giren konulardaki hedef ve performans göstergeleri birimleriyle tutarlılık arz eden şekilde belirlenmiştir. Bilgilerinize arz ederim." denilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 44
Sonuç olarak Bulgumuzda açıkça gerekçelerini ve mevzuat hükümlerini belirttiğimiz
bazı performans göstergelerinin performans hedefleriyle ilgili olmamasına ilişkin İdare
tarafından gönderilen cevap bulgumuzun gereğini karşılar nitelikte olmadığından konu bir
sonraki denetim döneminde tekrar değerlendirilecek ve takibi yapılacaktır.
C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi
BULGU 4: Faaliyet Raporunun Zamanında Yayınlanmaması ve Bütçe
Gerçekleşmelerine İlişkin Bilgi Verilmemesi
Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 11 inci
maddesinde:
“Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler ile sosyal güvenlik
kurumlarının ilgili mali yıla ilişkin idare faaliyet raporları üst yöneticileri tarafından izleyen
mali yılın en geç (Değişik ibare:RG-22/11/2014-29183) Şubat ayı sonuna kadar kamuoyuna
açıklanır. Bu raporların birer örneği aynı süre içerisinde Sayıştaya ve Bakanlığa gönderilir.”
denilmiştir.
Ayrıca Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin
Birim ve idare faaliyet raporlarının kapsamı başlıklı 18. inci maddesinde :
“Mali bilgiler başlığı altında, kullanılan kaynaklara, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri
ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik,
kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere, temel mali tablolara ve bu tablolara
ilişkin açıklamalara yer verilir” denilmiştir.
Ancak Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 yılı Faaliyet Raporu ilgili mevzuatı uyarınca
yayımlanması gereken tarih olan 2019 yılı şubat ayı sonuna kadar yayınlanmamış olduğu,
ayrıca bütçe ödeneklerinden net dönem sonu gerçekleşmeleri ile ertesi yıla devredilen ödenek
kısımlarının bulunmadığı bu itibarla toplam harcama tutarının faaliyet raporuna yansıtılmamış
olduğu görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında; 1- 12 Aralık 2018 tarihli ve 68501140-040.05-E. 1015947 sayılı
yazımız ile 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun "Faaliyet Raporları"
başlıklı 41 nci maddesi çerçevesinde Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı İdare Faaliyet
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 45 Raporu’nun hazırlanmasına esas teşkil edecek olan birim faaliyet raporlarının Strateji Geliştirme Başkanlığına gönderilmesi talep edilmiştir. (Ek-2) 2- Söz konusu birim faaliyet raporları doğrultusunda İdare Faaliyet Raporu hazırlanmış olmakla birlikte; a) Strateji Geliştirme Başkanlığı Bütçe, Performans ve Kesin Hesap Daire Başkanlığının 09/01/2019 tarihli ve 34391610-040.05[040.05]-E.26521 sayılı yazısında yer alan “Bakanlığımız 2018 Yılı İdare Faaliyet Raporunun ve Başkanlığımız 2018 Yılı Birim Faaliyet Raporunun hazırlanmasında kullanılacak verilerin kaynağı olan; Bakanlığımız 2018 Yılı Kesin Hesabı ile 2018 Yılı Performans Programı İzleme ve değerlendirme sonuçlarının devam ediyor olması ve mahsup dönemi süresinin de devam etmesi nedenleriyle mümkün görülmemektedir. gerekçesi nedeniyle idare faaliyet raporu içeriğinde yer alan “Mali Bilgiler” ve “Performans Sonuçları Tablosu” bölümlerine ilişkin verilerin İlgili Başkanlıktan gönderilmesi beklenmiştir. b) Strateji Geliştirme Başkanlığı Bütçe, Performans ve Kesin Hesap Daire Başkanlığının 26/02/2019 tarihli ve 34391610-040.05 [040.05J-E. 172801 sayılı yazısı ile “2018 Yılı Performans Programı İzleme ve Değerlendirme tablolarının güncel hali, Hazine ve Maliye Bakanlığı say 2000i sisteminde yer alan bütçe kapatma formu hizmet veremediği için bütçe yılsonu rakamlarına yer verilemeyerek en son bilgiler ekte gönderilmiş olup, söz konusu bilgilerin harcama sisteminde görüldüğünde en kısa sürede tamamlanarak Başkanlığınıza gönderileceği ...” bildirilmiş ve yazı ekinde yer alan “performans sonuçları tablosu” bölümünde kullanılacak olan veriler ilgili bölüme işlenmiş olup “Mali Bilgiler” ile ilgili bölüme ait veriler beklenilmiştir. c) Strateji Geliştirme Başkanlığı Bütçe, Performans ve Kesin Hesap Daire Başkanlığından alman 03/04/2019 tarihinde alman elektronik posta ekinde “Mali Bilgiler” ile ilgili veriler gelmiş söz konusu veriler üzerinde rapor formatına uygun çalışmalar tamamlanarak raporun ilgili yerine işlenmiş ve Bakanlığımızın internet sayfasında (http://sgb. kul tur, şov. tr/TR- 233281/2018-vili-idare-faaliyet-raporu.html) yayımlanmıştır. Bulgu 4’e ilişkin açıklamalar kapsamında; 1- Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 11 inci maddesinde belirtilen süreyi yukarıda bahsedilen gerekçeler nedeniyle aşmış olmakla birlikte 20/03/2019 tarih ve 68501140-040.05-E.244512 sayılı yazımız (Ek-6) ile Sayıştay Başkanlığı, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarına, Bakanlığımız 2018 Yılı İdare Faaliyet Raporunun Bakanlığımızın internet sayfasında
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 46 (httv://ssb.kultur.sov.tr/TR-233281/2018-vili-idare-faalivet-raporu.html) yayımlandığı bilgisi verilmiştir. 2- Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 11 inci maddesinde belirtilen süreyi yukarıda bahsedilen gerekçeler nedeniyle aşmış olmakla birlikte “Mali Bilgiler” ile ilgili bilgiler güncellenerek Bakanlığımızın internet sayfasında (http://ssb.kultur.sov.tr/TR-233281/2018-vili-idare-faalivet-raporii.html) yayımlanmıştır. Sonuç olarak Bulgumuza ilişkin Kamu idaresi tarafından gönderilmiş bulunan cevapta faaliyet raporunun zamanında yayımlanmaması ve bütçe gerçekleşmelerine ilişkin bilgi verilmemesi hususunda yapılan açıklamalar bulgumuzu karşılar nitelikte değildir. Faaliyet raporunun mevzuatta öngörülen süre çerçevesinde ve içeriğe uygun olarak zamanında düzenlenmesi gerekmektedir. Bu itibarla konunun bir sonraki denetim döneminde izlenmesinin uygun olacağı tarafımızca değerlendirilmiştir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi Ve Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 47 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Kültür ve Turizm Bakanlığı 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 48