EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2018 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Eylül 2019
İÇERİK EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KANTİNLER 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 203 EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 284 EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SOSYAL TESİS 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 312 EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 476
EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Emniyet Genel Müdürlüğünün Teşkilat Yapısı ........................................................... 2 Tablo 2: Emniyet Genel Müdürlüğü Personel Yapısı ................................................................ 3 Tablo 3: Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Ödenek Durumu .............................................. 4 Tablo 4: Ekonomik Sınıflandırmanın 1’inci Düzeyinde Bütçe Gider Gerçekleşmeleri ............ 4 Tablo 5: Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması ........................................................... 5 Tablo 6: 2018 Yılı Ön Mali Kontrole Tabi Tutulan İşlemler ................................................... 10 Tablo 7: Hızlı Geçiş Sistemi Ücretlerinin 2018 Yıl Sonu İtibariyle Bakiyeleri ...................... 12 Tablo 8: Posta Pulu Kullanım Bedellerinin 2018 Yıl Sonu İtibariyle Bakiyeleri .................... 13 Tablo 9: 2005-2017 Yılları Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu Tarafından Yatırılması Gereken %60 Pay ve Bununla İlgili Yapılan İşlemler .......................................... 27 Tablo 10: Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Olmayan Gelir ve Alacaklar .............................. 44 Tablo 11: Tüketilebilir Taşınır Mal Olarak Kaydedilip Tüketim Çıkışı Yapılan Taşınırlar .. 117 Tablo 12: 2018 Elektronik Denetleme Sistemi Merkezine Gelen Kayıtların İhlal ve Ceza Veri Giriş Oranları .......................................................................................................................... 165 Tablo 13: 10 Yaşın Üzerindeki Taşıtların Yıllar İtibariyle Bakım Onarım Maliyetleri ........ 167 Tablo 14: 2016-2019 Yılları İtibariyle Alınan Standart Taşıtlar ............................................ 167 Tablo 15: 2018 Yılı Sigorta Birim Fiyat Karşılaştırması ....................................................... 171
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları
Hemen Tüketilmeyip Gelecek Dönemlerde Tüketilmek Üzere Yapılan Alımlara İlişkin Ödemelerin Tahakkuk Esaslı Muhasebe İlkelerine Aykırı Muhasebeleştirilmesi
Emniyet Genel Müdürlüğü ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Arasında Yapılan Protokol Hükümleri Kapsamında Gerçekleştirilen İşlemlerin İlgili Muhasebe Hesaplarında İzlenmemesi
Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu Tarafından Basılı Kağıtlar İle Plakaların Satışından Elde Edilen Net Gelirin % 60’lık Kısmının Yanlış Hesaplanarak Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlığına Eksik Yatırılması
Kredi Kartı ile Tahsilat Olmamasına Rağmen Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının Kullanılması
İdari Para Cezalarının Faaliyet Alacakları Hesap Grubunda İzlenmemesi
Taksitli Satışlarda Satış Bedellerinin Tahakkuk Kaydının Yapılmaması
Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Olmayan Gelir ve Alacakların Mali Tablolarda Yer Alması
Sigorta Giderlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
Taşınmazların Envanter Çalışmalarının Tamamlanmaması
Haklar Hesabının Kullanılmaması
Süresi İçerisinde Tahsil Edilen Trafik Para Cezalarının Emniyet Genel Müdürlüğü Kurumsal Koduyla Kayıtlara Alınmaması
Telif Ücreti Kapsamında Yapılan Ödemelerin Haklar Hesabında İzlenmemesi
Önceki Dönemlere Ait Giderlerin 2018 Yılında Muhasebeleştirilmesi
Taşınır Malların Bilanço Hesaplarıyla Muhasebeleştirilmesi
Taşınmazlara Ait Değer Artırıcı Harcamaların Maliyete Eklenmemesi
Sosyal Tesislerce Taşınmazlara İlişkin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Taşınmaz Maliyetine Eklenmemesi
Firma veya Kişilerden Yapılan Vergi Borcu Kesintilerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
Yabancı Para Cinsinden Kesin Teminatların Hatalı Muhasebeleştirilmesi
Hesap Dönemi Sonunda Öz Kaynak Değişim Tablosunun Hazırlanmaması ve Ödeneklere İlişkin Nazım Hesapların Bilançonun Dipnotunda Yer Almaması
Kira Yardımlarının Taahhüt Hesaplarında İzlenmemesi
Hizmet Binası Kiralamalarının Taahhüt Hesaplarında İzlenmemesi
Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının Hatalı Kullanılması
Akaryakıt Mal Alımındaki Mevzuata Aykırılıklar
Taşınmaz İşlemlerindeki Mevzuata Aykırılıklar
Taşınır İşlemlerindeki Mevzuata Aykırılıklar
Mübadele Kapsamında Alınan Malların Tip Şartname Hükümlerine Aykırı Biçimde Kısım Kısım Teslim Alınması
Taşınmazlara İlişkin Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile Yürütülen İşlerde 5018 Sayılı Kanun ve Protokollere Aykırı Hususların Bulunması
Hatalı Yazılan Trafik Cezalarının İptallerinde Yeni Ceza Yazılmasına İlişkin Kontrol Sisteminin Olmaması
İç Kontrol Sistemi Yapılandırma Çalışmalarının Tamamlanmaması
Hukuk ve İdari Davalarda Yasal Sürelerde Borçların Ödenememesi
Taşınır Mal Yönetim Sisteminin Uygulanmasında Karşılaşılan Sorunlar Nedeniyle Taşınır Kayıtları ile Fiili Durumun Tam Olarak Örtüşmemesi
Sosyal Tesislere Ait Taşınırların Taşınır Mal Yönetim Hesabında Tam Olarak Yer Almaması
Elektronik Denetleme Sistemlerinde Ceza Yazılmayan Trafik İhlal Tespitlerine İlişkin Kontrol Yapılmaması
Emniyet Genel Müdürlüğünün Sahip Olduğu Taşıtların Yenilenememesi Nedeniyle Bakım Onarım Masraflarının Yüksek Miktarda Olması
Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Alımı İşinde Araçların Sigorta Basamaklarına Göre Ayrıma Gidilmeden Tek Fiyat Üzerinden Alım Yapılması
Resmi Posta Gönderimi Hizmet Alımı İşinde Alacak Borç Hesabının Hatalı Yapılması ve Borç Hesabına İlişkin Kontrol Yapılamaması
Emniyet Hizmetleri Sınıfına Tabi Olan Personele Mevzuat Kapsamında Verilen Giyeceklerin Bilişim Sistemi Üzerinden Takip Edilmemesi
Mübadele Kapsamında Değerlendirilen Hurda Niteliğindeki Taşınırların Etkin Şekilde Takip Edilmemesi ve Toplanmaması
Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının Kullanılmaması
Sosyal Tesislere Ait Gelirlerin Genel Bütçeye Gelir Kaydedilmesi
Sosyal Tesislere Ait Teminatların Genel Bütçeye Ait Hesaplarda İzlenmesi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 tespit ederek adli makamlara sevk eder. İdari görevleri ise; genel asayişi ve kamu düzenini sağlamak, korumak, muhtaçlara, yaşlılara, sakat ve güçsüzlere, hastalara ve çocuklara yardım etmek, duran ve akan trafiği düzenlemek, belge ve plakalarını vermek olarak sayılabilir. 1.2.Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları Emniyet Genel Müdürlüğü İçişleri Bakanlığına bağlı merkez ve taşra teşkilatı olarak yapılandırılmış bir kamu idaresidir. Bununla birlikte taşrada bulunan ve doğrudan merkeze bağlı taşra birimleri de mevcuttur. Teşkilat yapılanmasına ilişkin dağılım aşağıda yer alan tabloda belirtildiği gibidir. Tablo 1: Emniyet Genel Müdürlüğünün Teşkilat Yapısı Emniyet Genel Müdürlüğü Teşkilatında görev yapan personel sayısı 2018 faaliyet yılı sonucunda 292.208 kişiye ulaşmış olup istihdam şekilleri ve görev unvanlarına ilişkin bilgilere aşağıda yer alan tablolarda yer verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Tablo 2: Emniyet Genel Müdürlüğü Personel Yapısı Hizmet Sınıfları Oransal Dağılımı Emniyet Hizmetleri Sınıfı (%94.5) Diğer Hizmet Sınıfı (%5.5) RÜTBELER 2017 2018 1/1 Sınıf Emniyet Müdürü 13 11 1/2 Sınıf Emniyet Müdürü 621 753 2. Sınıf Emniyet Müdürü 838 950 3. Sınıf Emniyet Müdürü 1.019 857 4. Sınıf Emniyet Müdürü 1.098 908 Emniyet Amiri 810 688 Başkomiser 455 415 Komiser 1.106 1.095 Komiser Yardımcısı 8.716 10.834 Kıdemli Başpolis Memuru - 2.949 Başpolis Memuru 6.330 2.748 Polis Memuru 239.220 242.488 Çarşı ve Mahalle Bekçisi 4.653 11.398 TOPLAM 264.879 276.094 Emniyet Genel Müdürlüğü personelinin, % 91,8’i yüksekokul ve üniversite, % 7,7’si lise, % 0,5’i ise ortaöğretim mezunudur. Ayrıca, 6.610 yüksek lisans ve 49 doktora yapmış personel bulunmaktadır. 1.3.Mali Yapı Emniyet Genel Müdürlüğü 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli I sayılı Cetvelde yer alan genel bütçeli idarelerden olup, faaliyetlerini merkezi yönetim bütçe kanunlarıyla verilen ödeneklerle gerçekleştirmektedir. 2018 Yılı Bütçesiyle Emniyet Genel Müdürlüğüne 27.792.655.000 Türk Lirası ödenek tahsis edilmiş olup bu tutar Merkezi Yönetim Bütçesinin % 3,29’una tekabül etmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğü Bütçesine yıl içerisinde yedek ödenekten aktarmalar ve bütçe içi aktarmalarla toplam 4.372.203.895 Türk Lirası eklenmiş ve Hazine ve Maliye Bakanlığının yedeğe yaptığı aktarmalar ile Personel Giderleri ve SGK Devlet Primi Giderleri ve bütçe içi aktarmalar ile 10.783.017.322 Türk Lirası düşülmüştür. Aktarma ve bütçe işlemleri neticesinde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 toplam ödenek 21.381.841.573 Türk Lirasına ulaşmıştır. 2018 yılı Faaliyet Gideri 29.834.469.645,09 Türk Lirası, Net Faaliyet Geliri 1.118.119.159,45 Türk Lirası olup, Faaliyet Sonucu -28.716.350.485,64 Türk Lirası olarak gerçekleşmiştir. 2018 yılı bütçe gerçekleşmelerine ilişkin bilgiler aşağıda belirtilen tabloda özet olarak yer almıştır. Tablo 3: Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Ödenek Durumu Kurum Başlangıç Ödeneği (Türk Lirası) Eklenen (Türk Lirası) Düşülen (Türk Lirası) Toplam Ödenek (Türk Lirası) 27.792.655.000 4.372.203.895 10.783.017.322 21.381.841.573 2018 yılı bütçe uygulama sonuçlarına ilişkin Ekonomik Sınıflandırmanın 1’inci düzeyinde bütçe gelir ve gider gerçekleşmeleri ise aşağıda belirtildiği gibidir. Tablo 4: Ekonomik Sınıflandırmanın 1’inci Düzeyinde Bütçe Gider Gerçekleşmeleri Ekonomik Kod Harcama (Türk Lirası) 01 PERSONEL GİDERLERİ 19.241.800.541,56 02 SGK DEVLET PİRİM GİDERLERİ 3.626.307.586,20 03 MAL VE HİZMET ALIM GİDERLERİ 3.460.367.834,90 05 CARİ TRANSFERLER 7.651.592,19 06 SERMAYE GİDERLERİ 2.582.986.212,40 07 SERMAYE TRANSFERLERİ 621.769,03 GENEL TOPLAM 28.919.735.536,28
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Tablo 5: Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Ekonomik Kod Bütçe Gelirinin Türü Cari Yıl Tutarı (TL) 800 BÜTÇE GELİRLERİ HESABI 1.593.988.221,80 01 Vergi Gelirleri 1.212.577.855,42 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 235.046.702,20 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 18.039.497,64 05 Diğer Gelirler 128.259.678,19 06 Sermaye Gelirleri 64.488,35 810 BÜTÇE GELİRLERİNDEN RET ve İADELER HESABI 654.054.325,00 01 Vergi Gelirlerinden Ret ve İadeler 645.565.651,25 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 1.863.937,48 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirlerden Ret 5.027.649,33 05 Diğer Gelirlerden Ret ve İadeler 1.597.086,94 NET BÜTÇE GELİRLERİ TOPLAMI 939.933.896,80 Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri, Polis Akademisi Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesi, Emniyet Genel Müdürlüğü Polis Kantinleri ile Polis Bakım ve Yardım Sandığı Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı olan ancak genel bütçe içerisinde yer almayan teşekküllerdir. 1.4.Muhasebe ve Raporlama Sistemi Emniyet Genel Müdürlüğü mali işlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. 5018 sayılı Kanun’un 49’uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların şekil, süre ve türleri Kanun’un 49 ve 80’inci maddelerine dayanılarak düzenlenip yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre tutulmaktadır. Kamu İdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile garantileri gibi tüm mali işlemlerini kapsar. Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi sunmaktır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı; genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi ile mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak ve karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin usul ve esasların belirlenmesidir.” hükmü yer almaktadır. Bu amacın gerçekleştirilmesi için; işlemlerin kayıt dışında kalmasının önlenmesi ile birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetim ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir. Yönetmeliğin 310’uncu maddesinde kendi adına ekonomik varlık edinebilen, yükümlülük üstlenebilen, diğer kamu idareleri veya üçüncü şahıslarla ekonomik ilişkilere girebilen kapsama dahil her kamu idaresinin bir kurumsal birim ve her kurumsal birimin bir mali raporlama birimi olduğu; 311’inci maddesinde kapsama dahil kamu idarelerinin mali hizmetler birim yöneticilerinin, mali raporlama kapsamındaki mali tabloların belirlenen standartlara uygun olarak hazırlanmasından, üst yöneticilerin de bu hususları gözetmekten ve belirlenen süreler içinde yayımlanmasından sorumlu olduğu; 312’nci maddesinde kamu idarelerince; detaylı hesap planlarında yer alan hesaplardan aylık mizan ve yıllık olarak geçici ve kesin mizanların düzenleneceği; 313’üncü maddesinde kamu idarelerince hazırlanacak temel mali tabloların Bilanço, Faaliyet Sonuçları Tablosu ve Nakit Akış Tablosu olduğu; 314-316’ncı maddelerinde bu tabloların mahiyetleri ve nasıl düzenleneceği; 327’nci maddesinde de mali tabloların hangi dönemlerde hazırlanıp yayımlanacağı belirtilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Emniyet Genel Müdürlüğünün muhasebe hizmetleri merkezde Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlık Müdürlüğü, taşrada ise defterdarlıklara bağlı muhasebe birimleri tarafından yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile kamu malî yönetim sistemimiz
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 uluslararası standartlar ve Avrupa Birliği uygulamalarına uygun bir şekilde yeniden düzenlenmiş ve bu kapsamda etkin bir iç kontrol sisteminin oluşturulması amaçlanmıştır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim Kontrol Kanunu ve diğer mevzuat hükümlerinde yer alan tanımlar uyarınca iç kontrol; İdarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem, süreç ile iç denetimi kapsayan malî ve diğer kontroller bütünüdür. İç kontrol idarenin yönetim sorumluluğu çerçevesinde mali ve mali olmayan tüm işlemleri kapsayan ve idarenin kanunlara diğer hukuki düzenlemelere uygun hareket etmesini sağlayan zamanında ve düzgün raporlamayı gerektiren kontrollerdir. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 31.12.2005 tarihli ve 26040–3. mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan ve 01.01.2006’da yürürlüğe giren İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın “İç Kontrol Standartları” başlıklı 5’inci maddesinde; “İç kontrol standartları, merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenir ve yayımlanır. İdareler, malî ve malî olmayan tüm işlemlerinde bu standartlara uymakla ve gereğini yerine getirmekle yükümlüdür. Kanuna ve iç kontrol standartlarına aykırı olmamak koşuluyla, idarelerce görev alanları çerçevesinde her türlü yöntem, süreç ve özellikli işlemlere ilişkin standartlar belirlenebilir.” hükmü yer almaktadır. Söz konusu hüküm gereği, Hazine ve Maliye Bakanlığı kamu idarelerinde iç kontrol sisteminin oluşturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi amacıyla gerekli standart ve temel şartları belirlemiş ve “Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği” adı altında 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlamıştır. Kamu İdarelerinin, iç kontrol sistemlerinin oluşturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesine rehberlik etmesi amacıyla Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından ayrıca Kamu İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı Rehberi hazırlanmıştır. 2018 yılı Faaliyet Raporuna göre Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından ön mali kontrole yönelik yapılan işlemler aşağıdaki gibidir:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Tablo 6: 2018 Yılı Ön Mali Kontrole Tabi Tutulan İşlemler Ödenek Gönderme Belgeleri 1249 İhale Dosyası 315 Tenkis Belgesi 244 Yurtdışı Kira Katkısı - Kadro Dağılım Cetveli 5 Sözleşmeli Personel Sayı ve Sözleşmeleri 80 Yan Ödeme Cetveli 1 Seyyar Görev Tazminatı Cetveli 1 Emniyet Genel Müdürlüğü merkez teşkilatı açısından; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ve ikincil düzenlemelere göre iç kontrol sistemine ilişkin yapılması gereken çalışmaların gerçekleştirildiği görülmüştür. Emniyet Genel Müdürlüğü merkez teşkilatı açısından muhasebe birimi, yine 5018 sayılı Kanunun 61’inci maddesine istinaden Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlığı şeklinde faaliyet göstermektedir. Bu nedenle, muhasebe biriminde muhasebe yetkilisi tarafından yapılan kontrol sürecinde Emniyet Genel Müdürlüğünün etkisi ve sorumluluğu bulunmamaktadır. Emniyet Genel Müdürlüğü taşra teşkilatı açısından; 5018 sayılı Kanun ve ikincil düzenlemelere göre iç kontrol sistemine ilişkin yapılması gereken çalışmalar Genel Müdürlükçe organize edilmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğü taşra teşkilatı açısından muhasebe birimi, yine 5018 sayılı Kanunun 61’inci maddesine istinaden Hazine ve Maliye Bakanlığına bağlı İl Defterdarlıkları ve İlçe Mal müdürlükleri şeklinde faaliyet göstermektedir. Bu nedenle, muhasebe biriminde muhasebe yetkilisi tarafından yapılan kontrol sürecinde Emniyet Genel Müdürlüğünün etkisi ve sorumluluğu bulunmamaktadır. Kurumun iç kontrol sisteminin değerlendirilmesi sonucunda; İç kontrol sisteminin ve işleyişinin üst yönetici tarafından sahiplenildiği ve desteklendiği, Kurumdaki tüm personelin Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri İle Başvuru Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in Ek 1’inde yer alan Etik Sözleşmesini imzaladığı ve bu sözleşmelerin personelin özlük dosyasında yer aldığı, Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumlulukların açık bir şekilde belirlendiği,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Yetkiler ve yetki devrinin sınırları açıkça belirlendiği ve yazılı olarak düzenlendiği, Kurumsal risk yönetim çalışmalarının yapılmış olup İdarenin, sistemli bir şekilde analizler yaparak amaç ve hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyebilecek iç ve dış riskleri tanımlayarak değerlendirdiği ve önlemleri belirlediği, Ön mali kontrol sisteminin, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslara uygun olarak kurulduğu, Kurumun tüm birimlerinde yapılan işlerin iş tanımlarının yapıldığı, iş akış şemalarının çıkarıldığı Yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretecek ve analiz yapma imkanı sunacak bir yönetim bilgi sisteminin oluşturulduğu, Faaliyet sonuçları ve değerlendirmelerin idare faaliyet raporunda gösterildiği ve duyurulduğu, İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun, üst yöneticinin onayı ile görevlendirildiği, sonucuna ulaşılmıştır. İç kontrol sisteminin bileşenlerinin en önemli unsurlarından olan kontrol ortamının oluşturulması kapsamında eksikliklerin bulunduğu ve bu anlamda iç denetim biriminde 30 adet iç denetçi kadrosu ihdas edilmesine rağmen 1 adet kadro doludur. Emniyet Genel Müdürlüğünde, Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlanmış ve üst yöneticinin onayı ile uygulamaya konmuştur. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Hemen Tüketilmeyip Gelecek Dönemlerde Tüketilmek Üzere Yapılan Alımlara İlişkin Ödemelerin Tahakkuk Esaslı Muhasebe İlkelerine Aykırı Muhasebeleştirilmesi İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü ve İzmir İl Emniyet Müdürlüğünde posta pulu ile emniyet araçlarında kullanılan hızlı geçiş sistemi hizmet alımlarının tüketildikçe muhasebeleştirilmesi yerine bir defada doğrudan gider yazılarak muhasebeleştirildikleri tespit edilmiştir. İstanbul ve İzmir İl Emniyet Müdürlükleri bünyesinde kullanılan araçların paralı yollarda geçiş ücretleri için peşin olarak yaptıkları hızlı geçiş sistemi hizmet alımları ve kullanımları sonrasında 2018 yıl sonu itibariyle kalan bakiyeler aşağıdaki yer almaktadır. Tablo 7: Hızlı Geçiş Sistemi Ücretlerinin 2018 Yıl Sonu İtibariyle Bakiyeleri 2017 Yılından Devreden Tutar (Türk Lirası) 2018 Yılı Alım (Türk Lirası) 2018 Yıl Sonu Hesapta Bulunan Tutar (Türk Lirası) İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü 1.002.866,00 14.845.000,00 971.225,00 İzmir İl Emniyet Müdürlüğü 32.258,11 100.000 59.768,76 Toplam 1.030.993,76 Buna göre; 2018 yılı sonunda hızlı geçiş sistemi ücreti olarak kullanılmamış 1.030.993,76 Türk Lirası bulunmaktadır. Buna karşın, 2018 ve önceki yıllarda alınan Hızlı Geçiş Sistemi ücretleri alındığı anda doğrudan gider yazılmıştır. Bunun sonucu olarak, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından 2018 yıl sonu itibariyle çıkarılan mali tablolarda bu tür bir alacağı görmek ve takip etmek mümkün olmamaktadır. Benzer şekilde, posta pulu olarak kullanılmak amacıyla önceden yapılan kontör alımları da doğrudan gider yapılmaktadır. Halbuki bu kontörler kullanıldıkça giderleştirilmesi gereken alacaklardır. Yıl sonunda kalan bakiyelerin alacak olarak kaydı gerekmektedir. Posta pulu kontör alımları ve yıl sonunda kalan kontör bakiyeleri aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Tablo 8: Posta Pulu Kullanım Bedellerinin 2018 Yıl Sonu İtibariyle Bakiyeleri 2017 Yılından Devreden Pul Tutarı (Türk Lirası) 2018 Yılı Alım (Türk Lirası) 2018 Yılında Kullanılan Pul Miktarı (Türk Lirası) 31.12.2018 İtibariyle Kullanılmamış ve 2019 Yılına Devreden Pul Miktarı (Türk Lirası) İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü 95.091,19 250.000 227.294,68 117.796,51 İzmir İl Emniyet Müdürlüğü 237.431,49 280.000 423.185,15 94.246,34 TOPLAM 212.042,85 Buna göre; 2018 yıl sonunda posta pulu ücreti olarak kullanılmamış 212.042,85 Türk Lirası bulunmaktadır. Buna karşın, 2018 ve önceki yıllarda alınan posta pulları alındığı anda doğrudan gider yazılmıştır. Bunun sonucu olarak, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından 2018 yıl sonu itibariyle çıkarılan mali tablolarda bu tür bir alacağı görmek ve takip etmek mümkün olmamaktadır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin (ff) bendinde tahakkuk esası; “… Bir ekonomik değerin yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilmesi, …” şeklinde açıklanmıştır. Söz konusu Yönetmeliğin "Faaliyet Sonuçları Tablosu İlkeleri " 6’ncı maddesinin (a) fıkrasında; “Kamu idarelerinin faaliyetlerine ilişkin gelir ve gider işlemlerini, tahakkuk esasına dayalı olarak gelir ve gider hesaplarında…”, “Varlıklara ilişkin ilkeleri” düzenleyen 9’uncu maddenin (g) fıkrasında da; “Gelecek dönemlere ait olarak önceden ödenen giderler ile cari dönemde tahakkuk eden ancak, gelecek dönemlerde tahsil edilecek olan gelirler muhasebeleştirilir ve bilançoda gösterilir...” denilmiştir. 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı ve 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabının
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 işleyişine ilişkin 151 ve 101’inci maddelerde söz konusu hesapların, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkmasına rağmen, gelecek yıllara veya aylara ait olan giderlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 116 ve 205’inci maddelerinde de benzer ifadeler yer almıştır. Söz konusu düzenlemelere göre gelecek dönemlere ait olarak önceden ödenen giderlerin bilançoda varlık hesaplarında takip edilmesi gerekmektedir. Bunun için de vadesine göre 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı ile 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı ihdas edilmiştir. Söz konusu hesaplarda takip edilen ekonomik değerler tüketildikçe de tahakkuk esası gereğince faaliyet hesapları marifetiyle giderleştirilecektir. Öte yandan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin ikinci bölümünde yer alan “Temel Muhasebe Kavramları ve İlkeleri” başlıklı 5’inci maddenin ilk fıkrasında; muhasebe kayıtlarının, bu fıkrada yer alan ilke ve kurallara göre yürütüleceği ifade edilmektedir. Bu ilkelerden “dönemsellik” ve “tam açıklama” kavramları aşağıdaki gibi açıklanmıştır: “b) Dönemsellik: Kamu idarelerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır. g) Tam açıklama: Mali tablolar, bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenir.” denilmektedir. Yukarıda yer alan dönemsellik ilkesi gereği, farklı yılların giderlerini ait olduğu yılların mali tablolarına yansıtmak gerekmektedir. Tam açıklama kavramı gereği yapılan işlemlerin tablo kullanıcılarına yardımcı olacak ölçüde anlaşılır ve yeterli olması gerekir. Bulgu konusu edilen hızlı geçiş sistemi ücretleri ile posta pulu alım giderlerinin doğrudan gider yazılması bu ilkelere aykırı bir biçimde muhasebe kaydı yapılması anlamına gelmektedir. Birden fazla yıla sari giderlerin sadece bir yıl için gider yazılması durumu dönemsellik ilkesine ve tam açıklama kavramlarına uygun olmamaktadır. Bahsi geçen husus Emniyet Genel Müdürlüğü 2017 yılı Sayıştay Denetim Raporuna alınarak Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuştur. Ancak uygulamanın 2018 yılı denetimlerinde de aynı şekilde devam ettiği anlaşılmıştır. Sonuç itibariyle İstanbul ve İzmir İl Emniyet Müdürlüklerinde araçların otoyol ücretlerinin karşılanması amacıyla alınan ancak bir yılı aşan sürelerde yapılan/kullanılan hızlı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 geçiş sistemi giderleri ile posta pulu giderlerinin ilgili mali yıl tablolarına gider yazılması, kalan bakiyelerinin ise hazır değer olarak mali tablolarda gösterilmesi gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “İstanbul İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı HGS ve Pul Alımları hesaplarına ilişkin oluşturulan muhasebe kayıtlarında gelecek yıllara ilişkin tüketimleri belirtmek amacıyla kullanılması gereken muhasebe hesaplarının kullanılmaması sebebiyle dönemsellik ilkesine uymadığı belirtilmiş olup; bahse konu bulgu 2018 yılı içerisinde yapılan denetimlerde tespit edilerek tarafımıza bildirilmiş ve Hazine ve Maliye Bakanlığı ile bahse konu işlemlerin yürütülmesi esnasında kullanılması istenen 180- Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı ve 280-Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabının (MYS) sisteminde kullanıma açılması için gereken yazışmalar yapılmış olup; yapılan yazışmalar neticesinde Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yazımız ekinde sunulan yazıda da görüleceği üzere müdürlüğümüze “…180-Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı ve 280-Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabının kullanılmaması, söz konusu harcamaların 630-Giderler Hesabına kayıt yapılmak suretiyle muhasebeleştirilmesinin uygun olacağı düşünüldüğünden BKMYBS kapsamında uygulamaya açılan Yeni Devlet Muhasebesi Sisteminde herhangi bir değişiklik yapılmaması gerektiği değerlendirilmektedir.” şeklinde cevap verilmiştir. İzmir İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Müdürlüğümüzü ilgilendiren, “Araçların otoyol ücretlerinin karşılanması amacıyla alınan ancak bir yılı aşan sürelerde yapılan/kullanılan hızlı geçiş sistemi giderleri ile posta pulu giderlerinin ilgili mali yıl tablolarına gider yazılması, kalan bakiyelerinin ise hazır değer olarak mali tablolarda gösterilmesi gerektiği düşünülmektedir.” görüşüne ilişkin; Yapılan incelemelerde Muhasebe Yönetim Sistemi (MYS) üzerinde 280-Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı ve 180-Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı olmaması sebebiyle istenen veri girişleri yapılamamaktadır. Ancak (MYS) üzerinde bu hesapların yer alması konusunda mail yoluyla talep yapılmış olup; ilgili hesapların (MYS) sistemi üzerinde yer alması halinde düzenlemeler bu hesaplara uygun olarak yapılabilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü cevabında, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından gönderilen yazıda 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı ve 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabının kullanılmaması, söz konusu harcamaların 630 Giderler Hesabına kayıt
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 yapılmak suretiyle muhasebeleştirilmesinin uygun olacağı düşünüldüğünden Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi kapsamında uygulamaya açılan Yeni Devlet Muhasebesi Sisteminde herhangi bir değişiklik yapılmaması gerektiği belirtilmektedir. Bulguda Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sisteminde değişiklik yapılmasına ilişkin bir tespit bulunmamakta olup posta pulu ile emniyet araçlarında kullanılan hızlı geçiş sistemi hizmet alımlarının tüketildikçe muhasebeleştirilmesi yerine bir defada doğrudan gider yazılarak muhasebeleştirilmesine ilişkin tespitte bulunulmaktadır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Mali olmayan varlıklar ve sınıflandırılması” başlıklı 23’üncü maddesinin 4’üncü fıkrasında taşınır mallara ilişkin olarak; “Milli savunma, istihbarat ve emniyet hizmetlerini yürüten kamu idarelerinin ihtiyaçları için alınacak her türlü taşınır doğrudan mal ve hizmet satın alma gideri olarak kaydedilir. Bu idarelerin edindikleri diğer varlıklar ilgili varlık hesaplarına kaydedilir.” denilmektedir. Buna göre sadece taşınırlar 630 Giderler Hesabıyla doğrudan giderleştirilecek, bunun dışında idarelerin edindikleri diğer varlıklar ilgili varlık hesaplarına kaydedilecektir. Bu nedenle posta pulu ile hızlı geçiş sistemi hizmet alım bedelleri, taşınır kapsamında olmadığından, ilgili hesapta izlenmeli tüketildikçe ilgili hesaptan çıkış yapılmalıdır. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü cevabında da Muhasebe Yönetim Sistemi üzerinde 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı ve 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı olmaması sebebiyle istenen veri girişleri yapılamadığı ancak Muhasebe Yönetim Sistemi üzerinde bu hesapların yer alması konusunda mail yoluyla talep edildiği; ilgili hesapların Muhasebe Yönetim Sistemi üzerinde kullanılacağı belirtilmiştir. Bulguda, posta pulu ile emniyet araçlarında kullanılan hızlı geçiş sistemi hizmet alımı giderlerinin mali tablolara yansıtılması konusunda Genel Yönetim ve Merkezi Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmelikleri ile belirlenmiş ilkelere uyulmaması eleştiri konusu yapılmaktadır. Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sisteminde şuan itibariyle 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı ve 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabının kullanılmaması kamu idarelerinde Genel Yönetim ve Merkezi Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliklerinin uygulanmayacağı anlamına gelmemektedir. Dönemsellik ilkesi gereği, farklı yılların giderlerini ait olduğu yılların mali tablolarına yansıtmak gerekmektedir. Tam açıklama kavramı gereği yapılan işlemlerin tablo kullanıcılarına
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 yardımcı olacak ölçüde anlaşılır ve yeterli olması gerekir. Bulgu konusu edilen Hızlı Geçiş Sistemi ücretlerinin doğrudan gider yazılması bu ilkelere aykırı bir biçimde muhasebe kaydı yapılması anlamına gelmektedir. İstanbul ve İzmir İl Emniyet Müdürlüklerinde araçların otoyol ücretlerinin karşılanması amacıyla alınan ancak bir yılı aşan sürelerde kullanılan Hızlı Geçiş Sistemi giderlerinin ve posta pulu alım bedellerinin ilgili mali yıl tablolarına gider yazılması, kalan bakiyelerinin ise mali tablolarda gösterilmemesi sonucunda mali tablolarda 1.243.036,61 Türk Lirası hataya neden olunmuştur. BULGU 2: Emniyet Genel Müdürlüğü ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı Arasında Yapılan Protokol Hükümleri Kapsamında Gerçekleştirilen İşlemlerin İlgili Muhasebe Hesaplarında İzlenmemesi Emniyet Genel Müdürlüğü ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında yapılan protokol hükümleri kapsamında gerçekleştirilen işlemlerin ilgili muhasebe hesaplarında izlenmediği tespit edilmiştir. A) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığına yapılan ödemelerin taahhüt hesaplarında izlenmediği tespit edilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında 22.08.2016 tarihli Protokol’ün “Konusu” başlıklı 2’nci maddesinde; “Protokol konusu; EGM’nin ihtiyacı olan ve protokol ekinde belirtilen 28 ilde 2016 yılında 82, 2017 yılında 80 ve 2018 yılında 50 adet olmak üzere toplam 212 noktada yer alan tahmini (Madde 4’te belirtilen “İşin Gerçekleşme Bedeli” + KDV toplamı) 1.539.000.000 TL (BirmilyarbeşyüzotuzdokuzmilyonTürkLirası) bütçesi öngörülen Polis Güvenlik Noktalarının nakdi ve/veya ayni bedeli karşılığında, TOKİ tarafından ihale edilerek EGM’nin nam ve hesabına gerçekleştirilmesi, bu işe ait gider ve harcama belgelerinin TOKİ’ye ödenmesi ve iş sonunda işin gerçekleşme bedeli dikkate alınarak mahsuplaşılmasıdır.” denilmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 920 Gider Taahhütleri Hesabına ilişkin olarak “Hesabın niteliği” başlıklı 473’üncü maddesinde; “(1) Gider taahhütleri hesabı, yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenler ve feshedilenlerin sözleşme
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılır. (2) Gider taahhütleri hesabı, sözleşme yılları ve bütçenin ekonomik kodlarına göre bölümlenir. (3) Bu hesaba kayıt yapılırken, yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan kurumsal, fonksiyonel ve finansman kodları da kullanılır.” denilmektedir. Bahsi geçen Yönetmelik’te ayrıntısı belirtildiği üzere, sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenler ve feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için 920 Gider Taahhütleri Hesabının kullanılması gerekmektedir. Yapılan incelemelerde, Emniyet Genel Müdürlüğü ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında bina yapımına ilişkin Protokoller yapıldığı ancak bu Protokol bedellerinin taahhüt hesaplarında izlenmediği tespit edilmiştir. Mevzuat hükümleri gereğince Protokollere dayanılarak girişilen taahhüt tutarları ve bunlardan yerine getirilenlerin 920 Gider Taahhütleri Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. B) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığına yapılan ödemelerin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir. 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı ile ilgili olarak Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın niteliği” başlıklı 187’nci maddesinde; “Bu hesap, kamu idarelerine ait yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır.”, “Hesabın işleyişi” başlıklı 188’inci maddesinde; “Yapılmakta olan yatırımlar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 1-Gerek yılı içerisinde gerekse yıllara sari olarak yapımı süren ve tamamlandığında ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacak tutarlar, bir taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, kesintiler ilgili hesaplara, ödenecek tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan bu hesaba borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir. Söz konusu tutar, taahhütler hesabında izlenen yıllara sari bir taahhüde ilişkin ise taahhüt tutarı (sözleşme birim fiyatları üzerinden) 921-Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabına borç 920-Gider Taahhütleri Hesabına alacak kaydedilir.” denilmektedir. Buna göre, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı, kamu idarelerine ait yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her giderin geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır. Emniyet Genel Müdürlüğü ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında hizmet binası ve diğer binaların yapılmasına ilişkin olarak çeşitli tarihlerde Protokoller yapılmış olup bu Protokoller kapsamında ödemeler gerçekleştirilmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğünün muhasebe kayıtları ve mali tabloların incelenmesi neticesinde; Protokol kapsamında 2018 yılı içinde ve daha önceki yıllarda Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığına yapılan ödemelerin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilmeyip direkt olarak giderleştirildiği görülmüştür. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığına yapılan ödemeler 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilmelidir. Yapım işlerinin ilgili hesapta izlenilmemesi mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi üretmesini engellemektedir. Bilanço ilkeleri uyarınca, kamu idaresinin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, belli bir tarihte kamu idaresinin mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılması gerekmektedir. Yukarıdaki hükümler doğrultusunda yapılmakta olan yapım işlerinin doğrudan giderleştirilmeden geçici kabul yapılana kadar 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenmesi ve bu hesapta biriken yapım işlerine ait tutarların, geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 C) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığına yapılan ön ödemelerin 259 Yatırım Avansları Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında 08.09.2014 tarihli Protokol’ün “Ödeme Şekli ve Ödeme yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinde; “5.1. EGM. İşbu Protokolün yürürlüğe girmesinden itibaren 18 adet iş için en az 127.000.000 TL (yüzyirmiyedimilyonTürkLirası) veya bütçe imkanları çerçevesinde daha fazlasını avans olarak 2 ay içerisinde TOKİ’nin banka hesabına aktarılacaktır. Aktarılan bedelin öngörülen iş için yetersiz olması durumunda, iş TOKİ tarafından tamamlanacak ve daha sonra mahsuplaşma yapılacaktır. Mahsuplaşma ÜFE endeksi ile eşkâle edilerek yapılacak ve bu mahsuplaşma sonucu mutabakata varılan EGM’ye ait borçlanmanın TOKİ’ye ödenmesine yönelik taksitlendirme usul ve esasları taraflar arasında imzalanacak Ek Protokol ile belirlenecektir.”, Emniyet Genel Müdürlüğü ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında 22.08.2016 tarihli Protokol’ün “Ödeme Şekli ve Ödeme yükümlülükleri” başlıklı 5’inci maddesinde; “Protokol konusu işler için EGM tarafından; 2016 yılında, Protokolün imzalanarak yürürlüğe girmesinden itibaren 45 gün içerisinde işin sonunda mahsup edilmek üzere 190.000.000 TL (YüzdoksanmilyonTürkLirası)”, Emniyet Genel Müdürlüğü ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında 12.04.2018 tarihli Ek Protokol’ün “Ön Ödeme Şekli” başlıklı 3’üncü maddesinde; “Protokol konusu işler için; Maliye Bakanlığı tarafından ödeneklerin serbest bırakılmasına müteakip EGM tarafından 70.000.000 TL(yetmiş milyon Türk Lirası) TOKİ’nin banka hesabına ön ödeme olarak aktarılacaktır. Aktarılan bedelin öngörülen iş için yetersiz olması durumunda, iş TOKİ tarafından tamamlanacak ve daha sonra mahsuplaşma yapılacaktır. Aktarılan bedel öngörülen işin ihale bedelinden fazla olması durumunda fark, ana protokol konusu işler için yapılacak mahsuplaşmadan düşülecektir.” hükümleri yer almaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “259 Yatırım Avansları Hesabı” başlıklı 189’un maddesinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 “Yatırım avansları hesabı, yurtiçinden veya yurtdışından sözleşmeye dayanılarak edinilen maddi duran varlıklarla ilgili olarak verilen yatırım avanslarının izlenmesi için kullanılır.”, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 190’ıncı maddesinde; “(1) Kamu idarelerince yapılacak yatırım avansı şeklindeki ön ödemelerin şekilleri, devir ve mahsup işlemleri, yapılacak ön ödemelerin idareler ve gider türleri itibarıyla tutar ve oranlarının tespiti ve diğer işlemler hakkında, Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanır. (2) Avanslar sözleşmelerindeki hükümlere göre mahsup edilir. Avans konusu sözleşme iptal edildiği takdirde, yükleniciye verilen avans tutarı kişilerden alacaklar hesabına alınarak yatırım avansları hesabı kapatılır. Avans teminatı paraya çevrilerek, yüklenicinin kişilerden alacaklar hesabına alınan borcu kapatıldıktan sonra artan bir tutar varsa, iade edilmek üzere emanetler hesabına kaydedilir. Paraya çevrilmiş olan avans teminatı olarak alınan değerler ise hesaplardan çıkarılır.”, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın işleyişi” başlıklı 191’inci maddesinde; “(1) Yatırım avansları hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 alacak, 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına borç; teminatı paraya çevrildiğinde alacak tutarı 140-Kişilerden Alacaklar Hesabına, kalanı ilgilisine ödenmek üzere 333-Emanetler Hesabına alacak, tamamı 102-Banka Hesabına borç kaydedilir.” hükümleri yer almaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri uyarınca yurtiçinden veya yurtdışından sözleşmeye dayanılarak edinilen maddi duran varlıklarla ilgili olarak verilen yatırım avanslarının izlenmesi için 259 Yatırım Avansları Hesabı kullanılmalıdır. Emniyet Genel Müdürlüğü ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında gerçekleştirilen Protokollerin konusu hizmet binası yapımı olduğundan bu Protokoller kapsamında verilen avanslar 259 Yatırım Avansları Hesabında takip edilmelidir. Verilen avanslar işin sonunda Protokol konusu işler için mahsup edileceğinden verilen avansların muhasebe hesaplarında izlenmesi büyük önem arz etmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğü muhasebe kayıtları ve Protokol hükümleri incelendiğinde; Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığına Protokoller kapsamında toplam 387.000.000 Türk Lirası ön ödemede bulunulduğu ancak bu tutarın 259 Yatırım Avansları Hesabında takip edilmediği tespit edilmiştir. Bilanço ilkeleri uyarınca, kamu idaresinin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, belli bir tarihte kamu idaresinin mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılması gerekmektedir. Bu nedenle, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığına yapılan ön ödemeler bilançoda 259 Yatırım Avansları Hesabında yer almalıdır. Kamu idaresi cevabında; “TOKİ Başkanlığı ile yapılan protokol hükümleri kapsamında gerçekleştirilen işlemler ile ilgili alt birimlerimiz bilgilendirilerek bundan sonraki yıllarda herhangi bir aksaklığa meydan verilmemesi sağlanacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü ile Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında bina yapımına ilişkin Protokoller yapılmıştır. Bulguda ayrıntısı belirtildiği üzere;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 -Protokollere dayanılarak girişilen taahhüt tutarları ve bunlardan yerine getirilenlerin 920 Gider Taahhütleri Hesabında takip edilmesi, -Yapım işlerinin doğrudan giderleştirilmeden geçici kabul yapılana kadar 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenmesi ve bu hesapta biriken yapım işlerine ait tutarların, geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılması, -Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Toplu Konut İdaresi Başkanlığına Protokoller kapsamında toplam 387.000.000 Türk Lirası ön ödemenin 259 Yatırım Avansları Hesabında takip edilmesi, Gerekmektedir. Bilanço ilkeleri uyarınca, kamu idaresinin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, belli bir tarihte kamu idaresinin mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılması gerekmektedir. BULGU 3: Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu Tarafından Basılı Kağıtlar İle Plakaların Satışından Elde Edilen Net Gelirin % 60’lık Kısmının Yanlış Hesaplanarak Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlığına Eksik Yatırılması Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından basılı kâğıtlar ile plakaların satışından elde edilen net gelirin % 60’lık kısmına ilişkin mevzuata aykırı uygulamalar tespit edilmiştir. A) Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından basılı kâğıtlar ile plakaların satışından elde edilen net gelirin % 60’lık kısmının yanlış hesaplanarak Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlığına yatırılması gereken tutarın eksik yatırıldığı görülmüştür. 13.10.1983 tarih ve 18195 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Kağıtların ve Plakaların Basım ve Dağıtımı İle İlgili Gelirden Pay Ayrılması” başlıklı 131’inci maddesinde; “Trafik şube veya bürolarında ve Milli Eğitim Bakanlığınca açılma izni verilmiş motorlu taşıt sürücüleri kurslarında iş sahipleri ve kursiyerlerce verilmesi ve kullanılması
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 lüzumlu basılı kağıtlarla plakaların cins ve nevileri İçişleri Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığınca tespit edilir. Basılı kağıtlar ile plakalar Türkiye Şöförler ve Otomobilciler Federasyonunca bastırılır ve maliyetleri nazari itibara alınmak suretiyle İçişleri Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ve Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunca birlikte tespit edilecek bedel mukabilinde il merkezlerinde veya kuruluşu bulunan ilçelerde, adı geçen Federasyonca İçişleri Bakanlığının tespit edeceği esaslara göre verilir. (Değişik: 21/2/2001 - 4629/6 md.) Basılı kağıtlar ve plakaların tespit edilen bedel üzerinden satışının federasyona sağladığı net gelirin %60’ı, her yıl Şubat ayı sonuna kadar İçişleri Bakanlığı Merkez Saymanlığı hesabına yatırılır. Yatırılan bu miktarlar, Emniyet Genel Müdürlüğü hizmetlerinde kullanılmak üzere, Maliye Bakanlığınca bir yandan bütçeye özel gelir, diğer yandan Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesinde mevcut tertiplere ödenek ya da açılacak özel tertiplere özel ödenek kaydedilir. Gelirin kalanı Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonuna aittir. Özel ödenek kaydedilen tutarlardan harcanmayan miktarlar ertesi yıl bütçesine devren gelir ve ödenek kaydedilir. Ad ve/veya soyad veya tescil edilmiş ticari unvan ihtiva eden plaka satışlarından elde edilen gelirler ile emniyet hizmetleri karşılığında tahsil edilmeleri Maliye Bakanlığınca uygun görülen diğer hizmet gelirleri hakkında da bu fıkra hükümleri uygulanır. Basılı kağıtlardan, 210 sayılı Değerli Kağıtlar Kanunu kapsamına giren sürücü belgeleri Maliye ve Gümrük Bakanlığının görüşü alınarak Emniyet Genel Müdürlüğünce bastırılır. Sürücü belgelerinin değerli kağıt bedeli Emniyet Genel Müdürlüğünce Maliye ve Gümrük Bakanlığına ödenir. Sürücü belgelerinin bedeli dışında kalan hizmet ve malzemenin karşılığı olan ücretler İçişleri Bakanlığı ile Bayındırlık ve İskan Bakanlığı ve Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunca birlikte tespit edilir. Sürücü belgelerinin verilmesi ve yenilenmesi hizmetlerinden elde edilen gelirin tamamı Türk Polis Teşkilatı Güçlendirme Vakfına aittir. Buna dair usul ve esas ile diğer hususlar İçişleri Bakanlığınca belirlenir. (Ek fıkra: 3/10/2016-KHK-676/21 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7070/19 md.) Basılı kâğıtlar ve tescil plakalarının yetkilendirilenler dışında basımını veya dağıtımını yapanlara 10.000 Türk Lirası idari para cezası verilir. Ayrıca bu kişiler Türk Ceza Kanununun 204 üncü maddesi hükmüne göre cezalandırılır.” denilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 18.07.1997 tarih ve 23053 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; “a) Genel tanımlar … 23)(Ek:RG-17/4/2015-29329) Net gelir: Basılı kağıt ve plakaların, Karayolları Trafik Kanununun 131 inci maddesi kapsamında oluşturulan komisyonca tespit edilen satış fiyatı üzerinden Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun elde ettiği brüt gelirden, basılı kağıtlar için malzeme ve basım giderleri, bir çift plaka için malzeme (alüminyum levha, boya, reflektif malzeme, şablon ve atölye giderleri), işçilik, taşıma giderleri ile %18 oranında hesaplanan KDV tutarı düşüldükten sonra kalan tutarı ifade eder...” hükmü yer almaktadır. Anılan Yönetmeliğin “Basılı Kağıt ve Tescil Plakalarının Basım ve Dağıtımı” başlıklı 176’ncı maddesinde; “Karayolları Trafik Kanununun 131 inci maddesi hükmü uyarınca; a) Trafik şube veya bürolarında ve Milli Eğitim Bakanlığınca açılma izni verilmiş motorlu taşıt sürücüleri kurslarında iş sahipleri ve kursiyerler tarafından verilmesi ve kullanılması gereken basılı kağıt ve tescil plakalarının;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 c) Bunların belirlenen esaslara uygun şekilde bastırılmasından her an hizmete hazır şekilde bulundurularak dağıtımından Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu sorumludur. d) Basılı kağıt ve tescil plakalarının basım ve dağıtımında uygulanacak diğer esas ve usuller ile ayrıntılar Emniyet Genel Müdürlüğü ile Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunca bir protokolle düzenlenir. e) Bunlardan kıymetli kağıt durumunda olan tescil belgesi, trafik belgesi ile sürücü çalışma belgesi, Maliye Bakanlığınca bastırılarak iş sahiplerine verilmek üzere dağıtımı sağlanır. Sürücü belgeleri ise Emniyet Genel Müdürlüğünce bastırılarak dağıtılır. (Ek:RG-17/4/2015-29329) 2918 sayılı Kanunun 131 inci maddesi kapsamında Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından satışı yapılan basılı kağıt ve plakalardan elde edilen net gelirin %60’ı Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından her yıl Şubat ayı sonuna kadar Emniyet Genel Müdürlüğü hizmetlerinde kullanılmak üzere İçişleri Bakanlığı Muhasebe Birimi hesabına yatırılır. Kalan gelir Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonuna aittir.” denilmektedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu hükümlerine göre, motorlu taşıt sürücüleri kurslarında iş sahipleri ve kursiyerlerce verilmesi ve kullanılması lüzumlu basılı kâğıtlar ile plakalar Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından bastırılmakta ve maliyetleri nazara alınarak yetkili komisyon tarafından belirlenecek bedel üzerinden Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından vatandaşlara satılmaktadır. Aynı maddede ayrıca basılı kâğıtlar ve plakaların tespit edilen bedel üzerinden satışının federasyona sağladığı net gelirin % 60’ının her yıl şubat ayı sonuna kadar Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlığı hesabına yatırılacağı, yatırılan miktarların ise Emniyet Genel Müdürlüğü hizmetlerinde kullanılmak üzere, Hazine ve Maliye Bakanlığınca bir yandan bütçeye özel gelir, diğer yandan Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesinde mevcut tertiplere ödenek ya da açılacak özel tertiplere özel ödenek kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Uygulamada, basılı kâğıtlar ile plakaların satışından elde edilen net gelirin % 60’lık kısmına ilişkin tutar Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından hesaplamakta ve şubat ayında Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlığına yatırılmaktadır. Yatırılan bu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 tutarın doğru hesaplanıp hesaplanmadığına ilişkin olarak Emniyet Genel Müdürlüğünün talebi üzerine Hazine ve Maliye Bakanlığı uzmanlarınca her yıl inceleme yapılmaktadır. Hazine ve Maliye Bakanlığı uzmanlarınca yapılan inceleme sonucu Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilmekte ve Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından eksik yatırılan bir tutar tespit edilmesi halinde alacağın takibine ilişkin işlem Emniyet Genel Müdürlüğünce yapılmaktadır. Basılı kağıtlar ile plakaların satışından elde edilen net gelirin % 60’lık kısmına ilişkin olarak yapılan incelemede, yatırılan tutarın hesaplanmasında Emniyet Genel Müdürlüğü ile Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu arasında uyuşmazlık yaşandığı ve bazı yıllarda bu durumun dava konusu edildiği görülmüştür. Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından basılı kağıtlar ile plakaların satışından elde edilen net gelirin % 60’lık kısmının yanlış hesaplanarak Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlığına eksik yatırılmasına ilişkin durum aşağıdaki tabloda ayrıntılı şekilde açıklanmıştır. Tablo 9: 2005-2017 Yılları Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu Tarafından Yatırılması Gereken %60 Pay ve Bununla İlgili Yapılan İşlemler YILI YATIRILAN TUTAR EKSİK ÖDENEN TUTAR SON DURUMU 2005 1.026.773,13 1.072.400,97 Mahkeme aşaması tamamlandı, tahsilat işlemleri devam etmektedir. 2006 753.763,00 1.250.587,98 Mahkeme aşaması tamamlandı, tahsilat işlemleri devam etmektedir. 2007 641.227,85 964.491,47 Mahkeme aşaması tamamlandı, tahsilat işlemleri devam etmektedir. 2008 560.480,11 715.996,70 Mahkeme aşaması tamamlandı, tahsilat işlemleri devam etmektedir. 2009 1.184.001,53 - Eksik ödeme tespit edilmemiştir. 2010 291.421,25 + 162.829,65 94.022,04 Mahkeme aşamasında. 2011 2.259.786,33 81.253,85 Mahkeme aşamasında. 2012 2.188.902,37 163.828,26 Mahkeme aşamasında.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 2013 2.073.176,86 475.757,02 Mahkeme aşamasında. 2014 1.001.311,18 + 108.648,99 238.568,23 Mahkeme aşaması tamamlandı, tahsilat işlemleri devam etmektedir. 2015 6.879.191,62 21.903,69 Mart, Nisan, Mayıs ve Haziran aylarında 4 taksit halinde yatırılan 3.000.000,00TL’lik kısmın faizi olarak 51.000,03TL yatırıldı. Normalde şubatta tamamının yatırılması gerekmektedir. 22.561,69TL olarak ödendi. (658,00TL’si yasal faizi) 2016 6.281.147,96+61.316,58 3.481.858,57 Eksik yatırıldığı tespit edilen tutarın (3.481.858,57) tahsil edilmesi amacıyla, dava açılması için Hukuk Müşavirliğine yazı yazıldı. 8.12.2017 tarihinde 2016 yılı fon payı olarak 61.316,58TL yatırılmıştır. 2017 6.209.633,86 7.749.219,11 Mahkeme aşamasında. TOPLAM 15.215.583,23 Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından yatırılan tutara ilişkin olarak yukarıda yer alan tabloda görüleceği üzere bir kısmı mahkeme kararı ile onanmış bir kısmının da mahkeme süreci devam etmekte olan toplam 15.215.583,23 Türk Lirası tutarında alacak mevcut bulunmaktadır. Yatırılan tutarın hesaplanmasında Emniyet Genel Müdürlüğü ile Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu arasında anlaşmazlığa konu hususun kanunda geçen “net gelir” ifadesinin yorumlanmasından kaynaklandığı anlaşılmıştır. Basılı kağıt ve plakaların, Karayolları Trafik Kanunu’nun 131’inci maddesi kapsamında oluşturulan komisyonca tespit edilen satış fiyatı üzerinden Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun elde ettiği brüt gelirden, basılı kağıtlar için malzeme ve basım giderleri, bir çift plaka için malzeme (alüminyum levha, boya, reflektif malzeme, şablon ve atölye giderleri), işçilik, taşıma giderleri ile %18 oranında hesaplanan KDV tutarı düşüldükten sonra kalan tutar net geliri ifade etmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 Net gelir tanımında yer verilen nihai satış fiyatı üzerinden hasılat hesaplamak istendiğinde ise Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonunun organizasyon yapısı ve diğer fiili güçlüklerin varlığı nedeniyle odaların (federasyona bağlı odalar eliyle plaka son haline getirilerek satışlar yapılmaktadır.) üstlendiği gerçek maliyet kalemlerinin belirlenmesi sorunu gündeme gelmektedir. Örnek vermek gerekir ise 2017 yılında bir çift plaka için Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından belirlenen net gelir 2,33 Türk Lirası iken, Hazine ve Maliye Bakanlığı uzmanı tarafından belirlenen ve Emniyet Genel Müdürlüğünce kabul edilen net gelir 6,42 Türk Lirasıdır. Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından basılı kağıt ve plaka satışından elde edilen gelirlerden plaka ve kağıtların maliyeti düşüldükten sonra bulunacak net tutarın Kanun’da belirtilen net gelir olarak esas alınması ve bu tutarın % 60’nın Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlığına gönderilmesi ve Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesine ödenek kaydının sağlanması gereklidir. Ancak yukarıda belirtildiği üzere Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu ile Emniyet Genel Müdürlüğü arasında yatırılacak tutar konusunda anlaşmazlık yaşanmaktadır. İlgili mevzuat maddesinde yapılan “net gelir” tanımı yerine, söz konusu Komisyon tarafından fiyat tespiti yapılmasının ardından, her bir plaka ve basılı kağıt için devlete belirli bir oran veya maktu rakamın ödenmesi konusunda bir düzenleme yapılmasının mevzuat yorum farklarıyla ilgili sorunları çözeceği düşünülmektedir. B) Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından basılı kâğıtlar ile plakaların satışından elde edilen net gelirin % 60’lık kısmının Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlığına eksik yatırılması sonucu 15.215.583,23 Türk Lirası tutarındaki alacak takipli hale gelmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 54’üncü maddesi uyarınca, mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının kullanılacağı belirtilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 55 ve 56’ncı maddelerin de 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına ilişkin işlemler ve hesabın işleyişine ayrıntılı şekilde izah edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 Buna göre, Karayolları Trafik Kanununun 131’inci maddesi kapsamında Emniyet Genel Müdürlüğünün Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonundan alacağı olan 15.215.583,23 Türk Lirasının 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Söz konusu alacağın 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında takip edilmemesi mali tablolarda 15.215.583,23 Türk Lirası tutarında hataya neden olmuştur. Kamu idaresi cevabında; “Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından basılı kağıtlar ile plakaların satışından elde edilen net gelirin %60'lık kısmının yanlış hesaplanarak Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlığına eksik yatırılması tespitinin “A” bendinde belirtilen "net gelir" ibaresinin yeniden düzenlenmesi için mevzuat çalışmasına başlanacaktır. “B” bendinde belirtilen “... Karayolları Trafik Kanunu’nun 131’inci maddesi kapsamında Emniyet Genel Müdürlüğünün Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonundan alacağı olan 15.215.583,23 Türk Lirasının 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir...” tespitinin değerlendirilmesi yazı ile Hazine ve Maliye Bakanlığından istenmiştir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresinin cevabında, bulgunun (A) bendinde tespit edilen hususlara ilişkin olarak mevzuat çalışmasına başlanacağı, bulgunun (B) bendine ilişkin olarak da Hazine ve Maliye Bakanlığına yazı yazıldığı belirtilmiştir. Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından basılı kağıt ve plaka satışından elde edilen gelirlerden plaka ve kağıtların maliyeti düşüldükten sonra bulunacak net tutarın Kanun’da belirtilen net gelir olarak esas alınması ve bu tutarın % 60’nın Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlığına gönderilmesi ve Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesine ödenek kaydının sağlanması gereklidir. Ancak bulguda ayırıntısı belirtildiği üzere Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu ile Emniyet Genel Müdürlüğü arasında yatırılacak tutar konusunda anlaşmazlık yaşanmaktadır. İlgili mevzuat maddesinde değişiklik yapılmasının mevzuat yorum farklarıyla ilgili sorunları çözeceği düşünülmektedir. Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu tarafından basılı kâğıtlar ile plakaların satışından elde edilen net gelirin % 60’lık kısmının Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlığına eksik yatırılması sonucu 15.215.583,23 Türk Lirası tutarındaki alacak takipli hale gelmiştir. Karayolları Trafik Kanununun 131’inci maddesi kapsamında Emniyet Genel Müdürlüğünün Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonundan alacağı olan tutarın 121
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında takip edilmemesi mali tablolarda 15.215.583,23 Türk Lirası tutarında hataya neden olmuştur. BULGU 4: Kredi Kartı ile Tahsilat Olmamasına Rağmen Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının Kullanılması Emniyet Genel Müdürlüğüne ilişkin işlemlerde muhasebe birimlerinde banka kredi kartı kullanılmamasına rağmen 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının kullanıldığı tespit edilmiştir. 27.12.2014 tarih ve 29218 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı ile ilgili düzenlemeler getiren “Hesabın niteliği” başlıklı 38’inci maddesinde; “(1) Banka kredi kartlarından alacaklar hesabı, muhasebe birimince banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilat ve bunlara ilişkin olarak yapılan mahsup ve iade işlemlerinin izlenmesi için kullanılır. (2) Banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilatlara ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir.”, 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı ile ilgili düzenlemeler getiren “Hesabın işleyişi” başlıklı 39’uncu maddesinde; “(1) Banka kredi kartlarından alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 2) Banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilatlar nedeniyle doğrudan İç Ödemeler Muhasebe Biriminin hesaplarına aktarılan tutarlar bu hesaba alacak, 510-Nakit Hareketleri Hesabına borç kaydedilir. 3) Banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilatlardan iptal edilenlere ilişkin tutarlar bu hesaba alacak, ilgili hesaplara borç kaydedilir. Daha önce bütçeye gelir kaydedilenler 805- Gelir Yansıtma Hesabına alacak, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına borç kaydedilir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır. Yönetmelik’te belirtildiği üzere muhasebe birimince banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilat ve bunlara ilişkin olarak yapılan mahsup ve iade işlemlerinin izlenmesi için 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının kullanılacağı ifade edilmektedir. Banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilatlar 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabına borç, 600 Gelirler Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak, banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilatlar nedeniyle muhasebe biriminin banka hesabına aktarılan tutarlar 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabına alacak, 102 Banka Hesabına borç kaydedilmelidir. Emniyet Genel Müdürlüğünün muhasebe işlemlerinde yapılan incelemelerde 2018 yılı içerisinde tahsilatlar için banka kredi kartı kullanılmamasına rağmen muhasebe işlemlerinde 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının kullanıldığı ve bunun sonucunda da hesabın borç tutarının 296.289,30 Türk Lirası, alacak tutarının 291.969,40 Türk Lirası olduğu tespit edilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 yılı kesin mizanı ve bilançosunda 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının bakiye verdiği görülmüştür. 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının yıl sonu bakiyesi 4.319,90 Türk Lirasıdır. Bu itibarla Emniyet Genel Müdürlüğü adına muhasebe birimlerinde doğrudan kredi kartı ile tahsilat yapılmadığı sürece 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının kullanılmaması, muhasebe biriminin banka hesabına yatan tutarların 102 Bankalar Hesabında izlenilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 109-Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı ana başlığı altında, “Hesabın niteliği” alt başlıklı 38’inci maddesi ile “Hesabın işleyişi” başlıklı 39’uncu maddesinde; “MADDE 38- (1) Banka kredi kartlarından alacaklar hesabı, muhasebe birimince banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilat ve bunlara ilişkin olarak yapılan mahsup ve iade
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 işlemlerinin izlenmesi için kullanılır. (2) Banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilatlara ilişkin usul ve esaslar Bakanlıkça belirlenir. MADDE 39- (1) Banka kredi kartlarından alacaklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleridir. Bu işlemleri yürütenler muhasebe yetkilisidir. Memuriyet kadro ve unvanlarının muhasebe yetkilisi niteliğine etkisi yoktur. Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumludur. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin muhasebe hizmetleri Hazine ve Maliye Bakanlığınca yürütülür.” hükmü yer almaktadır. Emniyet Genel Müdürlüğü 5018 sayılı Kanununa ekli I Sayılı Cetvelde yer alan Genel Bütçeli bir idaredir ve muhasebe hizmetleri Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yürütülmektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında Emniyet Genel Müdürlüğünün 5018 sayılı Kanun’a ekli I Sayılı Cetvelde yer alan genel bütçeli bir idare olduğu ve muhasebe hizmetlerinin Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yürütüldüğü, Bütünleşik Kamu Mali Yönetimi Sistemine geçiş ile önceki kullanılan sistemlerin entegrasyonunun tamamlanmaması ve yıl sonu işlemlerinin tamamlanmaması nedeniyle hesabın kapatılamadığı belirtilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü adına muhasebe birimlerinde doğrudan kredi kartı ile tahsilat yapılmadığı sürece 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının kullanılmaması, muhasebe biriminin banka hesabına yatan tutarların 102 Bankalar Hesabında izlenilmesi gerekmektedir. Kredi kredi kartı ile tahsilat yapılmadığı halde 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının kullanılması Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Bilançosunda 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının yer almasına neden olmuştur. BULGU 5: İdari Para Cezalarının Faaliyet Alacakları Hesap Grubunda İzlenmemesi Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından kesilen idari para cezalarının faaliyet alacakları hesap grubunda izlenmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabını düzenleyen 51’inci maddesinde, mevzuatı gereğince gelir olarak tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirler, duran varlıklar ana hesap grubu içindeki gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 sonunda vadesi bir yılın altına inenler ile bunlardan yapılan tahsilat veya terkinlerin izlenmesi için 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının kullanılacağı belirtilmiştir. Aynı Yönetmeliğin “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 52’nci maddesinde; “(1) Gelirlerden alacaklar hesabına ilişkin tahakkuk işlemleri aşağıda açıklandığı şekilde yapılır: a) İlgili servislerce tahakkuk bordroları ile ya da tahakkuk fişleri ile muhasebe servisine bildirilen gelirlerden alacak tutarları, düzenlenecek muhasebe işlem fişiyle ilgili hesaplara alınarak tahakkuk kayıtları yapılır. b) Gelirlerden alacaklara ait tahakkuklar aynı gün sonuna kadar muhasebe servisine bildirilir. c) İlgili mevzuatı uyarınca diğer kamu idarelerinden alınması gereken yardımlar, paylar veya benzeri gelirler ile nakden alınacak hasılat ve kâr payları tahakkuk ettiğinde gelirlerden alacaklar hesabına kaydedilir. ç) Bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tahsili gereken tutarlar bu hesaba, bir yıldan daha uzun sürede tahsili gereken tutarlar ise duran varlıklar ana hesap grubunda yer alan gelirlerden alacaklar hesabına kaydedilerek izlenir. d) Duran varlıklar ana hesap grubunda yer alan gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan, dönem sonlarında vadesi bir yılın altına inenler bu hesaba aktarılır. e) Nitelikleri itibarıyla tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak yapılan tahsilatlar, bu hesapla ilişkilendirilmez. (2) Gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı alacakların terkinine ilişkin düzeltme fişleri muhasebe servisine gönderildiğinde, her bir düzeltme fişine veya düzeltme fişlerinin ekli olduğu günlük icmal listesine göre düzenlenecek muhasebe işlem fişiyle giderler hesabına kaydedilerek terkin edilen tutarlar kayıtlardan çıkarılır.” denilmektedir. Yine aynı Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 53’üncü maddesinde de 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının nasıl kullanılacağı ayrıntılı şekilde açıklanmıştır. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 27.04.2015 tarihli ve 90192509-010.03-4168 sayılı “Gelirlerin İdarelerin Kurumsal Koduna
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 Kaydı” başlıklı yazısıyla genel bütçe gelirlerinin bütçe gelirleri hesabının yardımcı hesap kodları itibarıyla hangi idarelerin kurumsal koduna gelir kaydedileceğine ilişkin cetvel oluşturulmuştur. İlgili yazı Ek-1 Gelir Cetveli’nde hangi gelirin hangi kurumsal kod ile muhasebeleştirileceği belirtilmektedir. Ek-1 Gelir Cetvelinde trafik idari para cezalarının Gelir İdaresi Başkanlığı kurumsal koduyla muhasebeleştirileceği belirtilmiştir. Ancak Ek-1 Gelir Cetvelinin Açıklamalar kısmının 7’nci maddesinde; “Trafik para cezalarından süresi içinde saymanlıklar veya vergi dairelerince tahsil edilenler cezayı tahakkuk ettiren kurumun (Jandarma Genel Komutanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü) kurumsal koduyla, süresi geçtikten sonra tahsili yapılanlar ise Gelir İdaresi Başkanlığının kurumsal koduyla kayıtlara alınacaktır.” denilmektedir. Ek-1 Gelir Cetvelinin Açıklamalar kısmının 2’nci maddesinde; “İdari para cezalarından ödeme süresi içerisinde tahsil edilenler cezayı kesen kurumun kurumsal koduyla, kesinleştikten sonra 6183 sayılı Kanun gereğince takip ve tahsili için ilgili vergi dairesine intikal ettirilenler ise Gelir İdaresi Başkanlığının kurumsal koduyla kayıtlara alınacaktır.” denilmektedir. Aynı hüküm Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 03.01.2017 tarihli ve 90192509-210.11.01-281 sayılı “Gelirlerin İdarelerin Kurumsal Koduna Kaydı” başlıklı yazısı ve 2019 yılı Gelirlerin İdarelerin Kurumsal Koduna Kaydı” başlıklı yazısında da Ek-1 Gelir Cetvelinin Açıklamalar kısmının 2’nci ve 7’nci maddelerinde de aynı şekilde yer almaktadır. Buna göre, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından tahakkuk ettirilen idari para cezalarından süresi içinde saymanlıklar veya vergi dairelerince tahsil edilenler Emniyet Genel Müdürlüğü kurumsal koduyla, süresi geçenler ise Gelir İdaresi Başkanlığının kurumsal koduyla muhasebeleştirilmelidir. 2918 sayılı Kanun’un “Para cezalarının ödenme süresi” başlıklı 115’inci maddesi uyarınca trafik idari para cezalarının ödenme süresi bir aydır. 12.05.2007 tarih ve 26520 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 442 Seri Nolu Tahsilat Genel Tebliği’nin “İdari Para Cezalarının Gelir Kaydı ve Tahsili” başlıklı bölümünde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 “3.Ödeme Zamanı ve Yeri Ödeme Zamanı 5326 sayılı Kanunda idari para cezalarının ödeme süresine ilişkin herhangi bir hükme yer verilmemiştir. Bu husus dikkate alındığında, idari para cezalarının ödeme süresi, ilgili kanunlarında düzenlenen hallerde bu sürelerdir. İdari para cezalarının ilgili kanunlarında ödeme zamanı gösterilmemiş ise 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 37 nci maddesine göre ödeme süresinin tayini gerekmektedir. Buna göre, özel kanunlarında ödeme süresi belirtilmemiş idari para cezalarının, Kabahatler Kanununun 26 ncı maddesine göre ilgilisine tebliğ edildiği tarihten itibaren bir ay içerisinde ödenmesi gerektiğinden, idari yaptırım kararını veren kamu tüzel kişilerince idari yaptırım kararlarında “ödemenin 1 ay içinde yapılması gerektiği” hususu belirtilecektir.” hükmü yer almaktadır. Tahsilat Genel Tebliği’nde belirtildiği üzere idari para cezalarının ödenme süresi bir aydır. Para cezalarının, tutanağın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir. Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından tahakkuk ettirilen idari para cezalarından (trafik idari para cezaları dahil) bir ay içinde saymanlıklar veya vergi dairelerince tahsil edilenler Emniyet Genel Müdürlüğü kurumsal koduyla bir aylık süreden sonra yapılan tahsilatlar Gelir İdaresi Başkanlığının kurumsal koduyla muhasebeleştirilmelidir. Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından 5326 sayılı Kabahatler Kanunu, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve diğer Kanun’lar kapsamında idari para cezası kesilmektedir. Görevli personel tarafından görev esnasında 5326 sayılı Kabahatler Kanunu’na veya diğer Kanun’lara aykırı hususlar tespit edilmesi halinde idari para cezası tutanağı düzenlenmekte ve düzenlenen cezalar deftere işlenmektedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Kanunu’na aykırı hususlar tespit edilmesi halinde de trafik idari para cezası tutanağı düzenlenmekte ve düzenlenen cezalar polnet sistemine giriş yapılmaktadır. Mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından idari para cezası tutanağı düzenlenmesi halinde kesilen cezanın muhasebe müdürlüğüne bildirilmesi ve ceza tutarının 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Bir aylık süre içerisinde tahsilat yapılması halinde Emniyet Genel Müdürlüğü kurumsal
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 koduyla gelir kaydı yapılması, bir aylık süre dolması halinde de 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının ters kayıtla kapatılması ve bu süreden sonra yapılacak tahsilatların da Gelir İdaresi Başkanlığının kurumsal koduyla muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından kesilen idari para cezalarının faaliyet alacakları hesap grubunda izlenmemesi kesilen toplam ceza tutarının mali tablolarda gözükmemesine neden olmaktadır. İdare para cezalarının faaliyet alacakları hesap grubunda izlenmesi halinde kesilen cezaların mali tablolarda izlenecek ve dönemsel olarak analiz yapılmasına imkan sağlanacaktır. Bu nedenle, idari para cezası kesilmesi halinde tahakkuk kaydı oluşturulması için muhasebe müdürlüğüne bilgi verilmeli ve Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından kesilen idari para cezaları faaliyet alacakları hesap grubunda izlenmelidir. Kamu idaresi cevabında; “Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanaklarının Düzenlenmesinde, Tahsilinde ve Takibinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 10’uncu maddesinde; “MADDE 10- (6) Tebliğ edilen tutanaklara ilişkin bilgiler, cezanın kesinleşmesinden sonra takip ve tahsili için yedi iş günü içinde elektronik ortamda Maliye Bakanlığı Gelir idaresi Başkanlığına gönderilir." hükmü yer almaktadır. Yönetmelik hükmü gereğince Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanaklarının kesinleşme tarihinden sonra 7 iş günü içinde elektronik ortamda Gelir İdaresi Başkanlığına bildirim yapılmaktadır. Yönetmelik hükümleri doğrultusunda trafik birimleri tarafından tanzim edilen "Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanakları kesinleşme tarihinden sonra 7 iş günü içinde elektronik ortamda Gelir İdaresi Başkanlığına bildirilmektedir. Tebliğinden bir ay süresi içerisinde trafik idari para cezasının ödenip ödenmediği ayrımı sadece GİB tarafından yapılabileceğinden anılan ayırımın GİB tarafından yapılarak Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün talep ettiği formatta Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü "Yeni Devlet Muhasebe Bilişim Sistemi" ne gönderilerek Emniyet Genel Müdürlüğü kurumsal koduyla gelir kaydının ivedilikle sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, mevzuat hükümleri doğrultusunda trafik birimleri tarafından tanzim edilen Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanaklarının kesinleşme tarihinden sonra 7 iş günü içinde elektronik ortamda Gelir İdaresi Başkanlığına bildirildiği, tebliğinden bir ay süresi içerisinde trafik idari para cezasının ödenip ödenmediği ayrımının sadece Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yapılabileceğinden anılan ayrımın Gelir İdaresi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39 Başkanlığı tarafından yapılarak Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün talep ettiği formatta Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü Yeni Devlet Muhasebe Bilişim Sistemine gönderilerek Emniyet Genel Müdürlüğü kurumsal koduyla gelir kaydının ivedilikle sağlanması gerektiği belirtilmiştir. Bulguda ayrıntısı belirtildiği üzere Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından idari para cezası tutanağı düzenlenmesi halinde kesilen cezanın muhasebe müdürlüğüne bildirilmesi ve ceza tutarının 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Bir aylık süre içerisinde tahsilat yapılması halinde Emniyet Genel Müdürlüğü kurumsal koduyla gelir kaydı yapılması, bir aylık süre dolması halinde de 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının ters kayıtla kapatılması ve bu süreden sonra yapılacak tahsilatların da Gelir İdaresi Başkanlığının kurumsal koduyla muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından kesilen idari para cezalarının faaliyet alacakları hesap grubunda izlenmemesi mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır. BULGU 6: Taksitli Satışlarda Satış Bedellerinin Tahakkuk Kaydının Yapılmaması Emniyet hizmetleri sınıfı personeline satılan zati demirbaş niteliğindeki tabanca taksitli satış bedelinin tahakkuk kaydının yapılmadığı tespit edilmiştir. 17.03.1989 tarih ve 20111 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Personeline Görevlerinde Kullanılmak Üzere Bedeli Mukabili Zati Demirbaş Tabanca Satışına Dair Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde; “… (Değişik üçüncü fıkra:RG-31/10/1998-23509) Satışı yapan idarece üç nüsha olarak düzenlenen kesinti listesinin bir nüshası kesintiyi yapacak olan saymanlığa, bir nüshası düzenleyen birime, bir nüshası da Emniyet Genel Müdürlüğü İkmal ve Bakım Daire Başkanlığına gönderilir. Tabanca ve mermi bedellerinin tahsili; teslimi takip eden aydan başlamak üzere ve ilk ay mermi bedelinin tamamı ile silah ve mermi bedelinin hesap edilen katma değer vergisi, müteakip iki ayda silah bedelinin 1/8 ve 1/8 i olmak üzere toplam 1/4 ü, kalan miktar 9 ayda eşit taksitler halinde silah edinen personelin aylık bordrosundan kesilmek sureti ile 12 ay içerisinde yapılır. Taksitlerin tamamını veya bir bölümünü zuhulen veya
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40 herhangi bir nedenle ödemediği tespit edilenlerden, kalan bakiye borcun tahsil edileceği tarihteki silahın satış fiyatı esas alınıp, ödenmeyen bölüme tekabül edecek miktar hesaplanarak ödenmeyen taksitler defaten tahsil edilir…” hükmü yer almaktadır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın niteliği” başlıklı 51’inci maddesinde; 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının mevzuatı gereğince gelir olarak tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirler, duran varlıklar ana hesap grubu içindeki gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenler ile bunlardan yapılan tahsilat veya terkinlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Emniyet hizmetleri sınıfı personeline görevlerinde kullanılmak üzere bedeli mukabili zati demirbaş satışı gerçekleştirilmektedir. Tabanca satışları peşin ve taksitli olarak yapılmaktadır. Taksitli tabanca satışı halinde taksit tutarları ilk görev yerinde belirlenerek kişinin maaşından kesilmektedir. Kişinin görev yeri değiştiğinde maaş kesintileri yeni görev yerinde devam etmektedir. Ancak taksitli satış toplam bedelinin tahakkuk kaydı yapılmamakta sadece taksit bedellerinin ilgili ayda gelir kaydı yapılmaktadır. Bu durumda Emniyet Genel Müdürlüğünün emniyet hizmetleri sınıfı personeline görevlerinde kullanılmak üzere bedeli mukabili gerçekleşen zati demirbaş satışlarından kaynaklanan taksit tutarları muhasebede izlenememektedir. Kurum mali tablolarında, yapılan satış sonrası tahsil edilecek olan toplam taksit tutarı görülememektedir. Bahsi geçen husus Emniyet Genel Müdürlüğünün 2017 yılı denetiminde tespit edilerek bulgu konusu yapılmış olup, 2017 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda yer alıp Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuştur. 2017 Yılı Sayıştay Denetim Raporu sonrası Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından taşra birimleri yazı ile bilgilendirilmiştir. Ancak bulgu konusu hususun 2018 yılında da devam ettiği görülmüştür. Kurum mali tablolarında, yapılan satış sonrası tahsil edilecek olan toplam taksit tutarının görünmesi açısından personele satılan zati demirbaş niteliğindeki tabanca taksitli satış bedellerinin 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında izlenilmesi gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Taksitli satışlarda satış bedelinin tahakkuk kaydının
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 41 yapılması konusu 2017 yılı Sayıştay Denetim raporunda da bulgu konusu yapılmış ve birimimize bildirilmiştir. Konu ile ilgili olarak Başkanlığımızca Maliye Bakanlığına 02/05/2018 tarih ve 26596317-52764-(91245)3940-90836 sayılı görüş yazısı ile Taksitli Zati Demirbaş Tabanca satışlarının 600-Yurtiçi Satışlar Hesabından yapılmakta olduğu ve 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına kaydının yapılıp yapılamayacağı, yapılacak ise nasıl bir yol izleneceği (KBS Maaş modülünde veri girişi yapılabilecek sekmenin olması gerektiği) ile ilgili görüş sorulmuştur. Maliye Bakanlığının 08/05/2018 tarihli ve 90192509-845.99-8000 sayılı cevabi yazısı ile Taksitli Zati Demirbaş Tabanca satışlarının 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına alacak, diğer taraftan 805-Gelir Yansıtma Hesabına Borç ve 800-Bütçe Gelirleri Hesabına alacak olarak kaydedilmesinin uygun görüldüğü tarafımıza bildirilmiştir. Müteakiben 20/09/2018 tarihli ve 25 nolu Emniyet Genel Müdürlüğünün Zati Silah Satış Gelirleri başlıklı duyurusu ile Saymanlıklara 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı üzerinden yapılacak işlemlere ilişkin modülün kullanılması istenilmiş ve KBS maaş modülü üzerinde gerekli düzenlemelerin yapıldığı bildirilmiştir. 20/09/2018 tarihli duyuruya istinaden Emniyet Genel Müdürlüğümüzün bütün birimlerine 11/10/2018 tarih ve 26596317-49235-(81151)-E.2018101114052526391 sayılı yazı ile detaylı olarak bilgilendirme yapılmış ve konunun takibinin sıralı amirlerce yapılması istenilmiştir. Bulgu ile ilgili yapılan işlemlere dair yazışmalar sunulmuştur.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak harcama birimlerinin uyarıldığı gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Bulguda da belirtildiği üzere 2017 Yılı Sayıştay Denetim Raporu sonrası Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından taşra birimleri yazı ile bilgilendirildiği ancak bulgu konusu hususun 2018 yılında da devam ettiği görülmüştür. Kurum mali tablolarında, yapılan satış sonrası tahsil edilecek olan toplam taksit tutarının görünmesi açısından personele satılan zati demirbaş niteliğindeki tabanca taksitli satış bedellerinin 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında izlenilmesi gerekmektedir. Personele satılan zati demirbaş niteliğindeki tabanca taksitli satış bedellerinin 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında izlenilmemesi nedeniyle 2018 Yılı Bilançosunda 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı tam ve doğru bilgi sunmamaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 42 BULGU 7: Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Olmayan Gelir ve Alacakların Mali Tablolarda Yer Alması Diğer idarelere ait gelir ve alacakların, Emniyet Genel Müdürlüğü kurumsal kodu ile hatalı olarak muhasebeleştirilmesi sonucunda söz konusu tutarların Emniyet Genel Müdürlüğü mali tablolarına yansıdığı görülmüştür. 27.12.2014 tarih ve 29218 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Merkezî Yönetim Kapsamındaki Kamu İdareleri Muhasebesi Hesap Planı” başlıklı 8’inci maddesinde; “... (2) Bu Yönetmeliğin, bütçe sınıflandırmasının kurumsal, fonksiyonel ve finansman kodları kullanılarak hesaplara kayıt yapılmasına ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin hesap planında yer verilen tüm hesaplara kayıt yapılırken kurumsal kod kullanılması zorunludur.”, “12 Faaliyet alacakları” başlıklı 50’nci maddesinde; “(1) Faaliyet alacakları hesap grubu; kamu idarelerince gelir olarak tahakkuk ettirilen ve bir yıl veya faaliyet dönemi içinde tahsili öngörülen her türlü vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, alınan bağış ve yardımlar, diğer gelirler ile sermaye gelirlerinden kaynaklanan alacakların ve verilen depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılır. ...”, “120 Gelirlerden alacaklar hesabı-Hesabın niteliği” başlıklı 51’inci maddesinde; “(1) Gelirlerden alacaklar hesabı; mevzuatı gereğince gelir olarak tahakkuk ettirilen vergi gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, alınan bağış ve yardımlar ile diğer gelirler, duran varlıklar ana hesap grubu içindeki gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenler ile bunlardan yapılan tahsilat veya terkinlerin izlenmesi için kullanılır.”, “121 Gelirlerden takipli alacaklar hesabı-Hesabın niteliği” başlıklı 54’üncü maddesinde; “(1) Gelirlerden takipli alacaklar hesabı; mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen vergi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 43 gelirleri, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri, diğer gelirler ve sermaye gelirlerinden ortaya çıkan alacaklardan takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılır.”, “600 Gelirler hesabı-Hesabın niteliği” başlıklı 393’üncü maddesinde; “(1) Gelirler hesabı, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın tahakkuk eden her türlü gelirin izlenmesi için kullanılır.”, “800 Bütçe gelirleri hesabı-Hesabın niteliği” başlıklı 412’nci maddesinde; “(1) Bütçe gelirleri hesabı, bütçe kanunu veya özel kanunları gereğince bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben yapılan tahsilatın izlenmesi için kullanılır.”, denilmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde ortaya konulan genel bütçe gelirlerinin kaydedilmesinde kurumsal kod kullanma gerekliliğine paralel olarak 41 Sıra Numaralı Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin 6’ncı maddesinin 8’inci fıkrasında; “Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin hesap planında yer alan tüm hesaplara kayıt yapılırken kurumsal kod kullanılacaktır.” hükmüne yer verilmek suretiyle kurumsal kod kullanılması zorunluluğu tekrar vurgulanmıştır. Yukarıdaki hükümlerden de anlaşılacağı üzere, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerince gerçekleştirilecek her türlü işleme ilişkin muhasebe kayıtlarının kurumsal kod kullanılmak suretiyle muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Bütçe gelirleri hesap kodunda bulunan gelirlerden hangilerinin hangi kamu idaresinin kurumsal koduyla hesaplara alınacağına ilişkin uygulama birliğinin sağlanması için Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan 27.04.2015 tarihli ve 90192509-010.03-4168 sayılı yazı ve eki liste ile genel bütçe detaylı hesap planında yer alan bütçe gelirleri hesabının yardımcı hesap kodları itibarıyla tahsil edilen gelirlerin hangi idarelerin kurumsal kodu ile muhasebeleştirileceği ayrıntılı olarak belirtilmiştir. Daha sonra Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 15.02.2016 ve 03.01.2017 tarihli yazılar ile bahse konu liste güncellenerek son halini almıştır. Anılan Listeye göre Emniyet Genel Müdürlüğüne ait olan ve ekonomik kodlara ilişkin ayrıntıları ile birlikte gösterilen gelir ve alacakların, Emniyet Genel Müdürlüğü kurumsal kodu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 44 ile muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Diğer taraftan Listede belirtildiği üzere, her bir kamu idaresi tarafından gerçekleştirilen faaliyetler sonucunda elde edilen ve listede belirtilenlerden Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından yapılan faaliyetler sonucunda oluşanlar da Emniyet Genel Müdürlüğü kurumsal kodu ile muhasebeleştirilecektir. Bunların haricinde herhangi bir gelir ya da alacağın Emniyet Genel Müdürlüğü kurumsal kodu ile muhasebeleştirilmesi mümkün olmamaktadır. Tablo 10: Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Olmayan Gelir ve Alacaklar Hesap Kodu Hesap Adı Borç Toplamı (Türk Lirası) Alacak Toplamı (Türk Lirası) Hesap Bakiyesi (Türk Lirası) 120 Diğer Harçlar* 19.188,10 9.050,70 10.137,40 120 Sürücü Belgesi Satış Bedeli** 461.112,68 477.909,30 -16.796,62 120 Pasaport ve Konsolosluk Harcı** 49.927,20 48.830,40 1.096,80 120 Nüfus Cüzdanı Satış Bedeli 20.966,00 20.210,50 755,50 121 Diğer Harçlar* 3.532,11 0 3.532,11 600 Diğer Harçlar* 114.082,18 4.059.605,99 3.945.523,81 600 Sürücü Belgesi Satış Bedeli** 484.338,01 6.564.567,93 6.080.229,92 600 Pasaport ve Konsolosluk Harcı** 350.887,00 706.112,10 355.225,10 600 Nüfus Cüzdanı Satış Bedeli 53.960,40 246.936,57 192.976,17 *Diğer Harçlar kurumsal kodu içerisinde yivsiz tüfek harcı, av tüfeği harcı, pasaport ve konsolosluk harcı ve transit vize harcı gibi Emniyet Genel Müdürlüğüne ait olmayan farklı türdeki harçlara ait tutarlar bulunmaktadır. **Pasaport ve Konsolosluk Harcı ile Sürücü Belgesi Satış Bedeli kurumsal kodlarındaki tutarlar Emniyet Genel Müdürlüğü ile Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü arasında yapılan protokol kapsamında 01.04.2018 tarihinden sonra Emniyet Genel Müdürlüğü kurumsal kodu ile hatalı kaydedilen tutarlardır. Emniyet Genel Müdürlüğü muhasebe kayıtları ve mali tabloları üzerinde yapılan incelemede yukarıdaki tabloda ayrıntıları gösterildiği üzere bahse konu tahakkuklu veya tahakkuksuz gelirler farklı idarelere ait olup Emniyet Genel Müdürlüğü kurumsal kodu ile hatalı olarak kaydedilmiştir. Hâlbuki gelir ve alacakların ilgili kamu idarelerine ait kurumsal kod ile muhasebeleştirilmesi ve ilgili kurum mali tablosunda yer alması gerekmektedir. Bu itibarla, Emniyet Genel Müdürlüğüne ait olmayan gelir ve alacakların 120 Gelirlerden Alacaklar, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar, 600 Gelirler Hesabında muhasebeleştirilmesi nedeniyle Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda hataya neden olunmuştur. Kamu idaresi cevabında; “5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hazine birliği” başlıklı 6’ncı maddesinde; “MADDE 6- Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin gelir, gider, tahsilat, ödeme, nakit planlaması ve borç yönetimi Hazine birliğini sağlayacak şekilde yürütülür. Bu Kanuna ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kamu idarelerinin tüm gelirleri Hazine veznelerine girer, giderleri bu veznelerden ödenir. Bu idareler özel vezne açamaz.” hükmü yer
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 45 almaktadır. Emniyet Genel Müdürlüğü 5018 sayılı Kanununa ekli (I) Sayılı Cetvelde yer alan Genel Bütçeli bir idare olup, tüm gelirleri Hazine Birliği ilkesi gereği hazine veznelerine girer, özel vezne açamaz. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde; “MADDE 61- (Değişik birinci fıkra: 22/12/2005-5436/10 md.) Muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacakların tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemleridir. Bu işlemleri yürütenler muhasebe yetkilisidir. Memuriyet kadro ve unvanlarının muhasebe yetkilisi niteliğine etkisi yoktur. Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumludur. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin muhasebe hizmetleri Hazine ve Maliye Bakanlığınca yürütülür.” hükmü yer almaktadır. Emniyet Genel Müdürlüğüne ait gelir ve alacakların muhasebeleştirilmesi iş ve işlemleri Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yürütülmektedir. Bulgu konusu Hazine ve Maliye Bakanlığına gönderilerek, Emniyet Genel Müdürlüğüne ait olmayan gelirlerin 10.82 Emniyet Genel Müdürlüğü Kurumsal Koduyla muhasebeleştirilmemesi gerektiği hususu bildirilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, Emniyet Genel Müdürlüğüne ait gelir ve alacakların muhasebeleştirilmesi iş ve işlemlerinin Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yürütüldüğü, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak Emniyet Genel Müdürlüğüne ait olmayan gelirlerin 10.82 Emniyet Genel Müdürlüğü Kurumsal Koduyla muhasebeleştirilmemesi gerektiği hususunun Hazine ve Maliye Bakanlığına bildirileceği belirtilmiştir. Gelir ve alacakların ilgili kamu idarelerine ait kurumsal kod ile muhasebeleştirilmesi ve ilgili kurum mali tablosunda yer alması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 46 Bu itibarla, Emniyet Genel Müdürlüğüne ait olmayan gelir ve alacakların 120 Gelirlerden Alacaklar, 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar, 600 Gelirler Hesabında muhasebeleştirilmesi nedeniyle Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda hataya neden olunmuştur. BULGU 8: Sigorta Giderlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi Emniyet Genel Müdürlüğünde taşıtlar için bir yıl süreyi kapsayacak şekilde yaptırılan ve peşin ödenen sigorta bedellerinin hatalı muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. 27.12.2014 tarih ve 29218 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gelecek aylara ait giderler hesabı” başlıklı 116’ncı maddesinde; “Gelecek aylara ait giderler hesabı, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin ödenmiş giderler ile duran varlıklar ana hesap grubundaki gelecek yıllara ait giderler hesabında kayıtlı tutarlardan takip eden faaliyet döneminde tahakkuk edecek olanların izlenmesi için kullanılır.”, “Gelecek yıllara ait giderler hesabı” başlıklı 205’inci maddesinde; “Gelecek yıllara ait giderler hesabı, dönem içinde ödenen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek olan giderlerin izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre içinde bulunulan dönem ortaya çıkmış veya izleyen faaliyet dönemi tahakkuk edecek olan giderlerin peşin ödenmesi halinde 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabının, gelecek yıllara ait giderlerin peşin ödenmesi halinde ise 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabının kullanılması gerekmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğünde yapılan denetimlerde taşıtlar için bir yıllık süreyi kapsayacak şekilde yaptırılan ve peşin ödenen sigorta giderlerinin doğrudan 630 Giderler Hesabına kaydedildiği görülmektedir. Oysa bu durumda yılı içerisinde ortaya çıkan giderlerin 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabına, izleyen faaliyet dönemine ait olanların 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. Bu durum Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde açıklaması yapılan tam açıklama ve dönemsellik ilkelerinin bir gereğidir. Ayrıca peşin ödenen sigorta giderlerinden 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabında takip edilmesi sigortalılık halinin devam ettiği süre içerisinde hurda, enkaz veya köhneye ayrılan taşıtlara ilişkin sigorta iptal iadelerinin takibini de kolaylaştıracaktır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 47 Bu çerçevede Emniyet Genel Müdürlüğünde bulunan taşıtlar için yıllık yaptırılan ve peşin ödenen sigorta giderlerinin; yılı içerisinde ortaya çıkanların 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabında, izleyen faaliyet dönemine ait olanların 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Konu hakkında uygulama birliği sağlanması için taşra birimlerinin bilgilendirilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Emniyet Genel Müdürlüğünde taşıtlar için bir süreyi kapsayacak şekilde yaptırılan ve peşin ödenen sigorta bedelleri, Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü kontrolünde olan Yeni Harcama Sisteminde (MYS) 630-Giderler Hesabına kaydedilmektedir. Yapılan ödemelerin 630-Giderler Hesabına yapılmayıp yıl içerisinde ortaya çıkan giderlerin 180-Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabına, izleyen faaliyet dönemine ait olanların ise 280-Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabına kaydedilmesi gerektiği bildirilmekte ancak, söz konusu hesaplar (MYS) sisteminde kullanıma açık olmadığından ve Sigorta Giderleri 630-Giderler Hesabı altında tanımlandığından zorunlu olarak bu hesaba kaydedilmiştir. Bundan sonra konunun araştırılarak Sigorta Giderlerinin kapsadığı dönemlere göre 180- Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabına ve 280-Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabına kayıt edilmesine dikkat edilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda belirtilen hesapların kullanılan harcama sisteminde kullanıma açık olmadığından zorunlu olarak bu hesaba kaydedildiği, bundan sonra konunun araştırılarak sigorta giderlerinin kapsadığı dönemlere göre 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabına ve 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabına kayıt edilmesine dikkat edileceği belirtilmiştir. Peşin ödenen sigorta giderlerinden içinde bulunan yıla isabet eden tutarların 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabına, izleyen faaliyet dönemine ait olanların 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. Bu durum Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde açıklaması yapılan tam açıklama ve dönemsellik ilkelerinin bir gereğidir. Ayrıca peşin ödenen sigorta giderlerinden 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabında takip edilmesi sigortalılık halinin devam ettiği süre içerisinde hurda, enkaz veya köhneye ayrılan taşıtlara ilişkin sigorta iptal iadelerinin takibine de imkan sağlayacaktır. Emniyet Genel Müdürlüğünde bulunan taşıtlar için yıllık yaptırılan ve peşin ödenen sigorta giderlerinin muhasebe işlemlerinin mevzuat hükümlerine uygun biçimde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 48 gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğünde taşıtlar için bir yıllık süreyi kapsayacak şekilde yaptırılan ve peşin ödenen sigorta giderlerinin ilgili hesaplara kaydı yerine doğrudan 630 Giderler Hesabına kaydedilmesi mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır. BULGU 9: Taşınmazların Envanter Çalışmalarının Tamamlanmaması Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından taşınmazların envanter çalışmalarının tamamlanmadığı, ilgili form ile icmallerin doldurulmadığı ve muhasebe kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Mevcut Taşınmazların Kaydına İlişkin İşlemler” başlıklı Geçici 1’inci maddesinin 1’inci fıkrasında; “Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde kayıtlara alınır: a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/9/2014 tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydedilir. b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan 1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapar.” denilmektedir. Yapılan incelemelerde, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından Yönetmelik hükümlerince yapılması gereken envanter çalışmalarının tamamlanmadığı ve taşınmaz form ve cetvellerinin doldurulmadığı görülmüştür. Belirtilen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, İdarenin 30.09.2014 tarihine kadar taşınmazların fiili envanterini çıkararak Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydını yapması, 01.10.2014 tarihi itibariyle de fiili envanter bilgileri üzerinden
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 49 muhasebe kayıtlarını yapması ve aynı Yönetmeliğin Geçici 1’inci maddesinin 2’nci fıkrası uyarınca da 31.12.2017 tarihine kadar maliyet bedeli veya rayiç bedeli tespit etmesi gerekmektedir. Bahsi geçen husus Emniyet Genel Müdürlüğü 2017 yılı Sayıştay Denetim Raporuna alınarak Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuştur. Ancak çalışmaların 2018 yılı içinde tamamlanmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, taşınmazlarla ilgili olarak fiili envanter ve muhasebe kayıtlarının mevzuat hükümleri çerçevesinde tamamlanması gerekmektedir. Envanter çalışmalarının tamamlanmaması nedeniyle 2018 yılı bilançosunun maddi duran varlıklar hesap grubundaki 250 Arazi ve Arsalar Hesabı ve 252 Binalar Hesabı taşınmazlar hususunda hatalı bilgi sunmaktadır. Kamu idaresi cevabında; “28/06/2018 tarihli ve 30453558-2907-81249/688 sayılı yazıyla; milli emlak ve muhasebe birimleri koordinesinde taşınmazların mevcut kullanım şekli ile fiili envanter ve muhasebe kayıtlarının düzeltilmesi ve eksik kayıtların tamamlanması birimlerimizden istenilmiştir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlanıldığı belirtilmiştir. Taşınmazlarla ilgili olarak fiili envanter ve muhasebe kayıtlarının mevzuat hükümleri çerçevesinde tamamlanması gerekmektedir. Envanter çalışmalarının tamamlanmaması nedeniyle 2018 Yılı Bilançosunda maddi duran varlık hesap grubunda yer alan hesaplar tam ve doğru bilgi sunmamaktadır. BULGU 10: Haklar Hesabının Kullanılmaması Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı, Haberleşme Daire Başkanlığı ve Van İl Emniyet Müdürlüğü faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan bilgisayar yazılımları veya yazılım güncellemesi gibi değerlerin 260 Haklar Hesabında hiç izlenmediği veya olması gerekenden daha yüksek tutarda izlendiği tespit edilmiştir. 27.12.2014 tarih ve 29218 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 194’üncü maddesinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 50 “(1) Haklar hesabı, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükmüne göre imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi maddi olmayan varlıkların izlenilmesi için 260 Haklar Hesabının kullanılması gerekmektedir. Yapılan denetimlerde Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığında Veritabanı Yönetim sistemi Lisans Yenilenmesi, Depolama Ünitesi ve Sunucu Alımı işinin toplam maliyeti 15.222.000 Türk Lirası iken ve bu tutarın 6.849.900 Türk Liralık kısmı lisans yenileme işine ait olmasına rağmen muhasebe kayıtlarında 8.372.100 Türk Lirasının 260 Haklar Hesabına kaydedildiği görülmüştür. Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığında bir başka iş olan Adli Bilişim Cihaz ve Yazılımları Alımına Ait Alım işinde ise toplam maliyet 3.392.500 Türk Lirası iken bu tutarın 2.939.380 Türk Liralık kısmının yazılım işine ait olduğu ancak 260 Haklar Hesabına 3.345.300 Türk Liralık tutarın kaydedildiği anlaşılmaktadır. Bu durum 260 Haklar Hesabının borç toplamının olması gerekenden 1.928.120 Türk Lirası daha fazla olmasına yol açmaktadır. Haberleşme Daire Başkanlığındaki incelemelerde 58.186,55 Türk Liralık program yazılımı alımı işinin 260 Haklar Hesabı yerine 630 Giderler Hesabına kaydedildiği görülmüştür. Van İl Emniyet Müdürlüğünde 11.443,12 Türk Lirası tutarındaki yazılım güncelleme işinin ise 260 Haklar Hesabına kaydedilmeden doğrudan giderleştirildiği görülmektedir. Sonuç olarak Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı, Haberleşme Daire Başkanlığı ve Van İl Emniyet Müdürlüğü faaliyetlerde kullanılmak üzere alınan yazılım veya yazılım güncellenmesi işlerinin gerçek değerleri ile 260 Haklar Hesabında takip edilmesi gerekli olup, bu hesapta hiç izlenmemesi veya hatalı tutarlarla izlenmesi mali tabloların hatalı oluşturulmasına yol açmaktadır. Kamu idaresi cevabında; “Haberleşme Daire Başkanlığının Cevabı Başkanlığımızca alımı yapılan 58.186,55 TL tutarındaki Program Yazılımı işi ile ilgili düzenlenen 14/05/2018 tarih ve HYS-2018-1834862 nolu ödeme emri belgesi ile ilgili muhasebe kayıtlarında 630-Giderler Hesabı kullanıldığı belirlenmiş, ödeme emri belgesindeki tutarın 260-Haklar Hesabına aktarılması 21/09/2018 tarihli ve 93235275.86370-86380-170190 sayılı yazımız ile Saymanlık Müdürlüğünden istenilmiştir. 2017 yılı Sayıştay Denetiminde de bulgu tespiti yapılan 260-Haklar Hesabının kullanılmaması ile ilgili olarak; Muhasebat Yönetim Sistemi (MYS) üzerinden, ödeme
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 51 emirlerinin düzenlenmesi aşamasında “Ödeme Emri Alt Türü” ve “Ödeme Kalemi” bölümleri belirlendiğinden, harcama birimleri tarafından 260-Haklar Hesabının kullanılmasına ilişkin herhangi bir seçenek bulunmamaktadır. Sonuç olarak, 260-Haklar Hesabı ile ilgili olarak muhasebe işlemleri her ne kadar Başkanlığımız tarafından yapılmamakta ise de; Sayıştay Raporunun değerlendirilmesi hususunda; 30/05/2018 tarihli ve 93235275.86370-86380-(81228)/103524 sayılı yazımız ile Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlık Müdürlüğü bilgilendirilmiştir. Van İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı 30/05/2019 tarihinde Van Muhasebe Müdürlüğü ile yapılan yazışmada HYS -2018- 145313 belge numarası ile 630-Giderler Hesabına kaydedilen ödemenin 260-Haklar Hesabına kayıt işlemi yapılmıştır. Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığının Cevabı Konu ile ilgili olarak yapılan araştırmada; yapılan alımların Onay belgelerinde (06.01) ve (06.03) harcama kalemleri ayrı ayrı belirtilmiştir. Taşınır işlem belgeleri belirtilen miktara göre düzenlenmiş ve Ödeme Emri Belgesi bu harcama kalemlerine göre düzenlenmiştir. Ancak 260-Haklar Hesabına dair giriş işlemleri Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlık Müdürlüğünce yapılmaktadır. 2019 yılı alımlarında konu daha dikkatli ve titizlikle takip edilecek olup gerektiğinde Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlık Müdürlüğü ile irtibata geçilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Haberleşme Daire Başkanlığının cevabında, harcama birimi olarak ödeme emri belgesini oluşturma sürecinde kendilerinin ilgili muhasebe hesabını seçemedikleri konu ile ilgili Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlık Müdürlüğünün yazı ile bilgilendirildiği belirtilmiştir. Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığının cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Van İl Emniyet Müdürlüğünün cevabında da, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2019 yılında yapılan kayıtların 2018 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 52 Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı, Haberleşme Daire Başkanlığı ve Van İl Emniyet Müdürlüğü faaliyetlerde kullanılmak üzere alınan yazılım veya yazılım güncellenmesi bedellerinin tam olarak 260 Haklar Hesabında takip edilmemesi mali tablolarda 1.997.749,67 Türk Lirası hataya neden olmuştur. BULGU 11: Süresi İçerisinde Tahsil Edilen Trafik Para Cezalarının Emniyet Genel Müdürlüğü Kurumsal Koduyla Kayıtlara Alınmaması Süresi içerisinde tahsil edilen trafik para cezalarının Emniyet Genel Müdürlüğü kurumsal koduyla kayıtlara alınmadığı tespit edilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 27.04.2015 tarihli ve 90192509-010.03-4168 sayılı “Gelirlerin İdarelerin Kurumsal Koduna Kaydı” başlıklı yazısıyla genel bütçe gelirlerinin bütçe gelirleri hesabının yardımcı hesap kodları itibarıyla hangi idarelerin kurumsal koduna gelir kaydedileceğine ilişkin cetvel oluşturulmuştur. İlgili yazı Ek-1 Gelir Cetveli’nde hangi gelirin hangi kurumsal kod ile muhasebeleştirileceği belirtilmektedir. Ek-1 Gelir Cetvelinde trafik idari para cezalarının Gelir İdaresi Başkanlığı kurumsal koduyla muhasebeleştirileceği belirtilmiştir. Ancak Ek-1 Gelir Cetvelinin Açıklamalar kısmının 7’nci maddesinde; “Trafik para cezalarından süresi içinde saymanlıklar veya vergi dairelerince tahsil edilenler cezayı tahakkuk ettiren kurumun (Jandarma Genel Komutanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü) kurumsal koduyla, süresi geçtikten sonra tahsili yapılanlar ise Gelir İdaresi Başkanlığının kurumsal koduyla kayıtlara alınacaktır.” denilmektedir. Aynı hüküm Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 03.01.2017 tarihli ve 90192509-210.11.01-281 sayılı “Gelirlerin İdarelerin Kurumsal Koduna Kaydı” başlıklı yazısının Ek-1 Gelir Cetvelinin Açıklamalar kısmının 7’nci maddesinde de aynı şekilde yer almaktadır. Buna göre, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından tahakkuk ettirilen trafik para cezalarından süresi içinde saymanlıklar veya vergi dairelerince tahsil edilenler Emniyet Genel Müdürlüğü kurumsal koduyla, süresi geçenler ise Gelir İdaresi Başkanlığının kurumsal koduyla muhasebeleştirilmelidir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun “Para cezalarının ödenme süresi” başlıklı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 53 115’inci maddesi; “ (Değişik: 3/11/1988 - 3493/49 md.) (Değişik birinci fıkra: 16/7/2004 – 5228/46 md.) Ödeme derhal yapılmadığı takdirde para cezalarının, tutanağın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir. Bir ay içinde ödenmeyen cezalar için her ay % 5 faiz uygulanır. Aylık faizin hesaplanmasında ay kesirleri tam ay olarak dikkate alınır. Bu suretle bulunacak tutar cezanın iki katını geçemez. Süresinde ödenmeyen para cezaları için 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun Hükümleri uygulanır. (Mülga üçüncü fıkra: 12/7/2013-6495/21 md.) (Mülga dördüncü fıkra: 12/7/2013-6495/21 md.) (Ek fıkra: 12/7/2013-6495/21 md.) Trafik idari para cezaları; Maliye Bakanlığına bağlı muhasebe birimlerine, vergi dairelerine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığınca yetkilendirilen banka ve PTT aracılığıyla ödenebilir.” şeklinde düzenlenmiştir. 2918 sayılı Kanun’da belirtildiği üzere, para cezalarının ödenme süresi bir aydır. Para cezalarının, tutanağın tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödenmesi gerekir. Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından tahakkuk ettirilen trafik para cezalarından bir ay içinde saymanlıklar veya vergi dairelerince tahsil edilenler Emniyet Genel Müdürlüğü kurumsal koduyla muhasebeleştirilmelidir. Trafik idari para cezası tutanağının sürücüye tebliğ edilmesinden sonra geçen 15 gün içerisinde ödeyen kişiden cezanın dörtte üçünün tahsil edilmesi nedeniyle trafik idari para cezalarının bir aylık sürede yüksek miktarda tahsilatının yapıldığı düşünülmektedir. Bahsi geçen husus Emniyet Genel Müdürlüğünün önceki yıl denetiminde tespit edilerek bulgu konusu yapılmış olup, 2017 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda da yer alıp Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuştur. Ancak uygulamanın 2018 yılı denetimlerinde de aynı şekilde devam ettiği anlaşılmıştır. Yapılan incelemelerde, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından tahakkuk ettirilen trafik para cezalarından süresi içinde saymanlıklar veya vergi dairelerince tahsil edilenlerin Emniyet Genel Müdürlüğü kurumsal koduyla kayıtlara alınmadığı görülmüştür. Emniyet Genel Müdürlüğünde trafik para cezası olarak muhasebeleştirilen tutar sadece 3.379,50 Türk Lirasıdır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 54 Süresi içerisinde tahsil edilen trafik para cezalarının Emniyet Genel Müdürlüğü kurumsal koduyla kayıtlara alınması gerekmekte olup, alınmaması faaliyet sonuçları tablosunu doğrudan etkilemektedir. Kamu idaresi cevabında; “Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanaklarının Düzenlenmesinde, Tahsilinde ve Takibinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 10’uncu maddesinde; "MADDE 10- (6) Tebliğ edilen tutanaklara ilişkin bilgiler, cezanın kesinleşmesinden sonra takip ve tahsili için yedi iş günü içinde elektronik ortamda Maliye Bakanlığı Gelir idaresi Başkanlığına gönderilir." hükmü yer almaktadır. Yönetmelik hükmü gereğince Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanakların kesinleşme tarihinden sonra 7 iş günü içinde elektronik ortamda Gelir İdaresi Başkanlığına bildirim yapılmaktadır. Yönetmelik hükümleri doğrultusunda trafik birimleri tarafından tanzim edilen "Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanaklar kesinleşme tarihinden sonra 7 iş günü içinde elektronik ortamda Gelir İdaresi Başkanlığına bildirilmektedir. Tebliğinden bir ay süresi içerisinde trafik idari para cezasının ödenip ödenmediği ayrımı sadece GİB tarafından yapılabileceğinden anılan ayırımın GİB tarafından yapılarak Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün talep ettiği formatta Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü "Yeni Devlet Muhasebe Bilişim Sistemi" ne gönderilerek Emniyet Genel Müdürlüğü kurumsal koduyla gelir kaydının ivedilikle sağlanması gerektiği değerlendirilmektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, mevzuat hükümleri doğrultusunda trafik birimleri tarafından tanzim edilen Trafik İdari Para Cezası Karar Tutanaklarının kesinleşme tarihinden sonra 7 iş günü içinde elektronik ortamda Gelir İdaresi Başkanlığına bildirildiği, tebliğinden bir ay süresi içerisinde trafik idari para cezasının ödenip ödenmediği ayrımının sadece Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yapılabileceğinden anılan ayrımın Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yapılarak Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün talep ettiği formatta Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü Yeni Devlet Muhasebe Bilişim Sistemine gönderilerek Emniyet Genel Müdürlüğü kurumsal koduyla gelir kaydının ivedilikle sağlanması gerektiği belirtilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından tahakkuk ettirilen trafik para cezalarından süresi içinde saymanlıklar veya vergi dairelerince tahsil edilenler Emniyet Genel Müdürlüğü kurumsal koduyla, süresi geçenler ise Gelir İdaresi Başkanlığının kurumsal koduyla
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 55 muhasebeleştirilmelidir. Süresi içerisinde tahsil edilen trafik para cezalarının Emniyet Genel Müdürlüğü kurumsal koduyla kayıtlara alınmaması nedeniyle 2018 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu tam ve doğru bilgi sunmamaktadır. BULGU 12: Telif Ücreti Kapsamında Yapılan Ödemelerin Haklar Hesabında İzlenmemesi Polis Akademisi Başkanlığında telif ücreti kapsamında yapılan ödemelerin 260 Haklar Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir. 27.12.2014 tarih ve 29218 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 194’üncü maddesinde; “(1) Haklar hesabı, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükmüne göre imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi maddi olmayan varlıkların izlenilmesi için 260 Haklar Hesabının kullanılması gerekmektedir. Telif ücretleri de hak kapsamında olup yapılan telif ücreti ödemesi karşılığında Polis Akademisi Başkanlığınca kitapların basımına ilişkin bir hak elde edilmektedir. Polis Akademisi Başkanlığınca telif ücreti kapsamında yapılan ödemelerin 260 Haklar Hesabında izlenmesi yerine doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak Polis Akademisi Başkanlığınca telif ücreti kapsamında yapılan ödemelerin 260 Haklar Hesabında takip edilmesi gerekli olup, bu hesapta izlenmemesi mali tabloların hatalı oluşturulmasına yol açmaktadır. Kamu idaresi cevabında; “Başkanlığımızca telif ücreti kapsamında yapılacak ödemeler bundan sonraki süreçte 260 Haklar Hesabında takip edilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Polis Akademisi Başkanlığınca telif ücreti kapsamında yapılan ödemelerin 260 Haklar Hesabında takip edilmesi gerekli olup, bu hesapta izlenmemesi nedeniyle 2018 Yılı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 56 Bilançosunda 260 Haklar Hesabı tam ve doğru bilgi sunmamaktadır. BULGU 13: Önceki Dönemlere Ait Giderlerin 2018 Yılında Muhasebeleştirilmesi 2016 ve 2017 yıllarına ait Elektronik Denetleme Sistemi belediye paylarının 2018 yılında muhasebeleştirildiği görülmüştür. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel Kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinde; “Genel yönetim muhasebesi, muhasebe ilke ve kurallarının dayanağını oluşturan ve aşağıda belirtilen kavramlara göre yürütülür: ... b) Dönemsellik: Kamu idarelerinin faaliyetleri, belirli dönemlerde raporlanır ve her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır...” denilmektedir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek Madde 16; “Belediyelerce veya sermayesinin tamamı belediyelere ait şirketler tarafından kendi bütçe kaynakları kullanılarak, karayollarında can ve mal güvenliğini sağlamak, düzenli ve güvenli trafik akışını temin etmek amaçlarına hizmet etmek üzere kurulmuş veya kurulacak elektronik sistemlerin Emniyet Genel Müdürlüğünce trafik ihlallerinin tespiti amacıyla kullanılması durumunda, aylık dönemler halinde yapılan tespitlere dayanılarak düzenlenen trafik idari yaptırım karar tutanaklarında yer alan trafik idari para cezasının % 30’u oranındaki tutar, izleyen ayın sonuna kadar Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesinden ilgili belediyelere sistem kullanımı hizmet bedeli olarak ödenir. (Ek cümle: 20/8/2016-6745/30 md.) Elektronik sistemlerin belediyeler tarafından hasılat paylaşımı yoluyla kurdurulması ve işlettirilmesi hâlinde belediyelere ödenecek tutar, elektronik sistemlerin yatırım maliyetine ulaşıncaya kadar %30, sonrasında %15 olarak uygulanır. Bu madde kapsamında hizmetinden yararlanılacak elektronik sistemlerin taşıması gereken teknik özellikler, kurulması gereken yerler ve belediyelerle yapılacak protokollere ilişkin diğer şartlar ile maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca (Emniyet Genel Müdürlüğü) müştereken belirlenir.” şeklinde düzenlenmiştir. Kanun’da belirtildiği üzere, Elektronik Denetleme Sisteminde aylık dönemler halinde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 57 yapılan tespitlere dayanılarak düzenlenen trafik idari yaptırım karar tutanaklarında yer alan trafik idari para cezasının %30’u oranındaki tutar, izleyen ayın sonuna kadar Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesinden ilgili belediyelere sistem kullanımı hizmet bedeli olarak ödenmelidir. İlgili tutar izleyen ayın sonuna kadar belediyelere aktarılmalıdır. 2018 yılı mali tabloları 2018 yılında gerçekleşen faaliyetlerin sonucunda oluşmalı ve diğer dönemlere ait gelirler/giderler doğrudan bağlantılı olmadıkça 2018 yılı tablosunda yer almamalıdır. Muhasebe işlemleri incelendiğinde, Elektronik Denetleme Sistemi belediye paylarının 2016 ve 2017 yıllarına ait olan kısmının toplamı olan 30.960.545,20 Türk Lirasının 2018 yılında muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Önceki dönemlere ait giderlerin 2018 yılında muhasebeleştirilmesi 2018 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosunda 30.960.545,20 Türk Lirası tutarında hataya neden olmuştur. Kamu idaresi cevabında; “Strateji Geliştirme Daire Başkanlığının Cevabı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek 16’ncı maddesinde; "EK MADDE 16 :(1) Belediyelerce veya sermayesinin tamamı belediyelere ait şirketler tarafından kendi bütçe kaynakları kullanılarak, karayollarında can ve mal güvenliğini sağlamak, düzenli ve güvenli trafik akışını temin etmek amaçlarına hizmet etmek üzere kurulmuş veya kurulacak elektronik sistemlerin Emniyet Genel Müdürlüğünce trafik ihlallerinin tespiti amacıyla kullanılması durumunda, aylık dönemler halinde yapılan tespitlere dayanılarak düzenlenen trafik idari yaptırım karar tutanaklarında yer alan trafik idari para cezasının % 30'u oranındaki tutar, izleyen ayın sonuna kadar Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesinden ilgili belediyelere sistem kullanımı hizmet bedeli olarak ödenir. (Ek cümle: 20/8/2016-6745/30 md.) Elektronik sistemlerin belediyeler tarafından hasılat paylaşımı yoluyla kurdurulması ve işlettirilmesi halinde belediyelere ödenecek tutar, elektronik sistemlerin yatırım maliyetine ulaşıncaya kadar %30, sonrasında %15 olarak uygulanır. (2) Bu madde kapsamında hizmetinden yararlanılacak elektronik sistemlerin taşıması gereken teknik özellikler, kurulması gereken yerler ve belediyelerle yapılacak protokollere ilişkin diğer şartlar ile maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca (Emniyet Genel Müdürlüğü) müştereken belirlenir." şeklinde düzenlenmiştir. 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu 31/12/2017 tarihli ve 30287 sayılı (mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanarak kesinleşmiştir. Bu Kanun ile 2018 Mali Yılı Genel
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 58 Müdürlüğümüz bütçesine tahsis edilen ödeneklerden 10.82.00.62-İl Emniyet Müdürlükleri kurumsal kodunda yer alan ödeneklerin dağılımı İl Emniyet Müdürlükleri düzeyinde (bağlı ilçe birimleri dahil olmak üzere) belirlenmiştir. 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ile İl Emniyet Müdürlükleri kurumsal koduna tefrik edilen ödenekler Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığının serbest bırakma oranları dahilinde ilgili emvallere gönderilmiştir. Bilindiği üzere; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun "Ödeneklerin kullanılması" başlıklı 20'nci maddesinin (a) fıkrasında; "Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, ayrıntılı harcama programlarını hazırlar ve vize edilmek üzere Maliye Bakanlığına gönderir. Bütçe ödenekleri, Maliye Bakanlığınca belirlenecek esaslar çerçevesinde, nakit planlaması da dikkate alınarak vize edilen ayrıntılı harcama programları ve serbest bırakma oranlarına göre kullanılır" hükmü, yine aynı maddenin (c) fıkrasında; "Ayrıntılı harcama ve finansman programlarının hazırlanmasına, vize edilmesine, uygulanmasına ve uygulamanın izlenmesine dair usül ve esaslar Maliye Bakanlığınca belirlenir." hükmü ile (d) fıkrasında; "Kamu idareleri, bütçelerinde yer alan ödeneklerin üzerinde harcama yapamaz. Bütçeyle verilen ödenekler, tahsis edildikleri amaçlar doğrultusunda yılı içinde yaptırılan iş, satın alınan mal ve hizmetler ile diğer giderlerin karşılanmasında kullanılır. Ancak, ait olduğu mali yılda ödenemeyen ve emanet hesabına alınamayan zamanaşımına uğramamış geçen yıllar borçları ile ilama bağlı borçlar, ilgili kamu idaresinin cari yıl bütçesinden ödenir." hükmüne yer verilmiştir. 2018 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Uygulama Tebliği (Sıra No:5)'nin "Tanımlar" başlıklı I maddesinin l'inci bendinde ise; "Ayrıntılı Harcama Programı (AHP): 5018 sayılı Kanuna ekli (I) sayılı cetvelde yer alan idarelerin, tertip düzeyinde aylar itibariyle öngörülen ve üçer aylık dönemlerde kullanılabilecek ödenekleri gösteren programı" ile 4'üncü bendinde; “Bloke ödenek: Bütçe ödeneklerinin AHP, AFP veya revize işlemleriyle aylara dağıtılmayan kısmını, ifade etmektedir” denmiştir. 2016 yılı içerisinde toplam 16 birimden Başkanlığımıza yaklaşık 156 Milyon TL EDS hizmet kullanım bedeli talebi gelmiştir. Maliye Bakanlığı tarafından bahse konu iş için
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 59 10.82.00.62-03.1.3.02-1-03.5 tertibine 2016 yılı için tahsis edilen toplam ödenek 24.000.000 TL olup yıl içerisinde 89.727.666 TL ek ödenek verilmiş ve toplam 113.727.666 TL'nin 111.688.642 TL'si harcamaya dönüştürülmüştür. 2017'ye devir eden ödenmemiş hak ediş miktarı yaklaşık 44 Milyon TL olarak gerçekleşmiştir. 2017 yılı için ise Başkanlığımıza toplam 14 birimden 23 Milyon TL EDS hizmet kullanım bedeli talebi gelmiş olup, talepler incelendiğinde 2017 yılında gelen taleplerin tamamının 2016 yılına ait harcama birimlerince kesin kabulleri gerçekleştirilememiş hak ediş tutarları olduğu görülmüştür. Maliye Bakanlığı tarafından bahse konu iş için 10.82.00.62- 03.1.3.02-1-03.5 tertibine 2017 yılı için tahsis edilen toplam ödenek 126.000.000 TL olup bu ödeneğe ilave olarak bir önceki yıldan devreden 2.039.390 TL ek ödenekle birlikte toplam 128.039.390 TL ödeneğin 45.039.390 TL (%35)'si serbest bırakılmış, kalan 83.000.000 TL (% 65) blokeli tutulmuş ve 44.967.451 TL ödeneğin harcaması gerçekleştirilmiştir. 2018 yılına devir eden ödenmemiş hakkediş miktarı yaklaşık 24 Milyon TL olarak gerçekleşmiştir. 2018 yılı için ise Başkanlığımıza toplam 18 birimden yaklaşık 104 Milyon TL EDS hizmet kullanım bedeli talebi gelmiş olup, talepler incelendiğinde 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait hakkedişler olduğu görülmüştür. Maliye Bakanlığınca 2018 yılı başlangıç ödeneği olarak 126.000.000 TL tahsis edilmiş ve bu ödeneğe ilave olarak bir önceki yıldan devreden 71.938 TL ek ödenekle birlikte toplam 126.071.938 TL ödeneğin 70.071.938 TL (%56)'si serbest bırakılmış, kalan 56.000.000 TL (%44) blokeli tutulmuş ve 70.048.819 TL ödeneğin harcaması gerçekleştirilmiştir. 2018 yılı sonu itibarıyla Başkanlığımıza bildirilen ve Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından ödenek bırakılmaması gerekçesiyle ödenemeyen kabulleri gerçekleşmiş hak ediş miktarı yaklaşık 58 Milyon TL'dir. Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere bütçe her ne kadar üçer aylık periyotlar halinde (AHP) uygulanıyor ise de aynı mevzuatta geçen "Bloke ödenek" tanımı doğrultusunda 2018 yılı içerisinde 10.82.00.62-03.1.3.02-1-03.5 tertibinin tamamının serbest bırakılması talebine rağmen Hazine ve Maliye Bakanlığınca yalnızca Ocak ve Ekim aylarında, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığınca ise sadece Aralık ayında uygun görülen tutarda ödeneğin serbestisi gerçekleştirilmiş ve bu doğrultuda ödenek harcama birimlerine gönderilebilmiştir. Ayrıca; Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından müşterek
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 60 olarak hazırlanan 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun Ek 16'ncı Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esasların Genel Esaslar başlıklı 4’üncü Maddesinin 4’üncü Fıkrası ile belediyelere ödenecek sistem kullanımı hizmet bedeli ile tereddüt yaşanacak konularda birimlere destek vermek amacıyla Emniyet Genel Müdürlüğü (EDS) Komisyonu kurulmuş olup, komisyonun sekretarya işlemlerini yürüten Trafik Planlama ve Destek Daire Başkanlığı olduğundan, Başkanlığımızca ödenek işlemleri takip edilmekle birlikte ödenecek tutarlara ilişkin hususlar EDS Komisyonunun hükmündedir. Trafik Planlama ve Destek Daire Başkanlığının Cevabı EDS'ler üzerinden tespit edilen ihlal verilerinin trafik idari para cezası karar tutanağına dönüştürülme işlemlerinin gecikmeksizin yapılmasını, Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesinden ilgili belediyelere sistem kullanımı hizmet bedeli olarak ödenecek tutarın izleyen ayın sonuna kadar belediyelere aktarılması hususunda ilgi yazınız ile gönderilen Sayıştay Denetim Raporu çerçevesinde sıralı birim amirlerince takip edilmesini ve uygulamada herhangi bir aksaklığa meydan verilmemesi konusunda EDS’lerin aktif olarak kullanıldığı İl Emniyet Müdürlüklerimize talimat yazı gönderilmiştir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, Hazine ve Maliye Bakanlığınca uygun görülen tutarda ödenek serbest bırakıldığı ve bu doğrultuda ödeneğin harcama birimine gönderildiği ayrıca konu hakkında elektronik denetleme sisteminin aktif olarak kullanıldığı İl Emniyet Müdürlüklerine talimat yazı gönderildiği belirtilmiştir. 2018 yılı mali tabloları 2018 yılında gerçekleşen faaliyetlerin sonucunda oluşmalı ve diğer dönemlere ait gelirler/giderler doğrudan bağlantılı olmadıkça 2018 yılı tablosunda yer almamalıdır. Önceki dönemlere ait giderlerin 2018 yılında muhasebeleştirilmesi 2018 yılı Faaliyet Sonuçları Tablosunda 30.960.545,20 Türk Lirası tutarında hataya neden olmuştur. BULGU 14: Taşınır Malların Bilanço Hesaplarıyla Muhasebeleştirilmesi Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 yılı mali tabloları üzerinden yapılan incelemede; taşınırların Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği hükmüne göre doğrudan 630 Giderler Hesabına kaydedilmesi gerekirken 150, 253 ve 255 numaralı hesaplara kaydedildiği görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 61 Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Mali olmayan varlıklar ve sınıflandırılması” başlıklı 23’üncü maddesinin 4’üncü fıkrasında taşınır mallara ilişkin olarak; “Milli savunma, istihbarat ve emniyet hizmetlerini yürüten kamu idarelerinin ihtiyaçları için alınacak her türlü taşınır doğrudan mal ve hizmet satın alma gideri olarak kaydedilir. Bu idarelerin edindikleri diğer varlıklar ilgili varlık hesaplarına kaydedilir.” denilmektedir. Buna göre gerek tüketime yönelik gerek dayanıklı taşınır mallara ilişkin muhasebe kayıtlarında 150 İlk Madde ve Malzeme, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar, 254 Taşıtlar, 255 Demirbaşlar Hesapları kullanılmayacak, taşınırlara ilişkin yapılan alımlar 630 Giderler Hesabıyla doğrudan giderleştirilecektir. 2018 yılı Emniyet Genel Müdürlüğü mali tabloları incelendiğinde 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında 2.222.747,77 Türk Lirası, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabında 68.963,25 Türk Lirası ve 255 Demirbaşlar Hesabında da 3.797.712,24 Türk Lirası borç kalanı yer almakta olup, bu durumun anılan Yönetmelik hükmüne aykırı olduğu değerlendirilmektedir. Yukarıda açıklanan mevzuat çerçevesinde taşınır mallara ilişkin muhasebe kayıtlarının Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği hükmüne göre bilanço hesapları kullanılmadan doğrudan 630 Giderler Hesabında izlenmesi gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Hazırlanacak genelge ile teşkilatımıza konuyla ilgili bilgilendirme yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Bulguda ayrıntısı belirtilen mevzuat hükmüne göre taşınır mallara ilişkin muhasebe kayıtlarında 150 İlk Madde ve Malzeme, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar, 254 Taşıtlar, 255 Demirbaşlar Hesapları kullanılmayarak, taşınırlara ilişkin yapılan alımlar 630 Giderler Hesabıyla doğrudan giderleştirilmelidir. BULGU 15: Taşınmazlara Ait Değer Artırıcı Harcamaların Maliyete Eklenmemesi İzmir İl Emniyet Müdürlüğünce yıl içerisinde yapılan yapım işine yönelik değer artırıcı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 62 harcamaların ilgili taşınmazın maliyetine eklenmeyip doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Maddi duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamalar” başlıklı 27’nci maddesinde; “Maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyet, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edilir ve amortisman hesaplamasında dikkate alınır. Bunların dışında maddi duran varlıklar için yapılan her türlü normal bakım ve onarım harcamaları gider olarak kaydedilir.”, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 170’inci maddesinde de; “... b) Maddi duran varlıklar için yapılan değer arttırıcı harcamalar;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 63 taşınırların her biri için 14.000 TL’yi, 13/9/2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte yer alan taşınmazlar için 34.000 TL’yi aşmayan duran varlıklar ile tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranı % 100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilir. (3) Hesaplarda kayıtlı duran varlıklar için yapılan harcamalardan yukarıda belirtilen limitleri aşanlar değer artırıcı harcama olarak kabul edilir. …” denilmektedir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda taşınmazların ekonomik değerini artıracak harcamaların yapılması durumunda bu tutarların giderleştirilmeyip ilgili taşınmazın maliyeti üzerine eklenmesi gerekirken yıl içerisinde yapılan yapım işine yönelik değer artırıcı harcamaların ilgili taşınmazın maliyetine eklenmeyip doğrudan giderleştirildiği görülmüştür. Sonuç olarak, taşınmazın değerini artıran harcamaların ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “30/05/2019 tarih ve 971 sayılı yazımız ile mevzuat hükümleri doğrultusunda taşınmazların ekonomik değerini arttıran 2018 yılı içerisinde yapılan harcamaların listesi Muhasebe Müdürlüğüne gönderilerek Maddi Duran Varlık Hesabına aktarılması sağlanmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2019 yılında yapılan kayıtların 2018 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Taşınmazların ekonomik değerini artıracak harcamaların ilgili taşınmazın maliyetine eklenmeyip doğrudan giderleştirilmesi nedeniyle bilançoda maddi duran varlık hesap grubunda yer alan hesaplar tam ve doğru bilgi sunmamaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 64 BULGU 16: Sosyal Tesislerce Taşınmazlara İlişkin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların Taşınmaz Maliyetine Eklenmemesi Sosyal tesislerce yapılan taşınmazlara ait değer artırıcı harcamaların İnşaat Emlak Dairesine bildirilmemesi nedeniyle harcanan tutarların taşınmazın maliyetine eklenemediği görülmüştür. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Maddi duran varlıklar için yapılan değer artırıcı harcamalar” başlıklı 27’nci maddesinde; “Maddi duran varlıklar için sonradan yapılan ve o varlığın değerini, kullanım süresini, ürün ve hizmet kalitesini, sağlanan faydayı artıran veya üretilen mal veya hizmetlerin üretim maliyetini azaltan her türlü maliyet, ilgili maddi duran varlığın kayıtlı değerine ilave edilir ve amortisman hesaplamasında dikkate alınır. Bunların dışında maddi duran varlıklar için yapılan her türlü normal bakım ve onarım harcamaları gider olarak kaydedilir.”, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 170’inci maddesinde de; “... b) Maddi duran varlıklar için yapılan değer arttırıcı harcamalar;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 65 “… (2) Ancak, maliyet bedeli, 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliğinin eki listede yer alan dayanıklı taşınırların her biri için 14.000 TL’yi, 13/9/2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte yer alan taşınmazlar için 34.000 TL’yi aşmayan duran varlıklar ile tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranı % 100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edilir. (3) Hesaplarda kayıtlı duran varlıklar için yapılan harcamalardan yukarıda belirtilen limitleri aşanlar değer artırıcı harcama olarak kabul edilir. …” denilmektedir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, taşınmazların ekonomik değerini artıracak harcamaların yapılması durumunda bu tutarların giderleştirilmeyip ilgili taşınmazın maliyeti üzerine eklenmesi gerekmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı olarak faaliyet gösteren Polisevleri ve Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlükleri sosyal tesis niteliğinde olup Emniyet Genel Müdürlüğüne tahsisli taşınmazlar üzerinde faaliyet göstermektedir. Emniyet Genel Müdürlüğü taşınmaz envanteri İnşaat Emlak Daire Başkanlığınca yapılmaktadır sosyal tesislerin kullandıkları taşınmazlarda bu envantere dahil edilmektedir. Sosyal tesisler kullandıkları taşınmazların iyileştirilmesi için bakım onarım kapsamında harcamalarda bulunmaktadır. Ancak Sosyal tesislerce yapılan bu değer artıcı harcamalar taşınmazın maliyetine eklenmeyip direkt giderleştirilmektedir. Sosyal tesislerce yapılan değer artırıcı harcamaların taşınmazın maliyetine eklenmesi için sosyal tesislerce harcanan tutarlar İnşaat Emlak Daire Başkanlığına bildirilmeli ve bu tutarlar taşınmazın değerine eklenmelidir. Sosyal tesislerce yapılan değer artırıcı harcamaların taşınmazın maliyetine eklenmemesi Emniyet Genel Müdürlüğü bilançosunda yer alan 252 Binalar Hesabının tam ve doğru bilgi sunmasını engellemektedir. Kamu idaresi cevabında; “Sosyal tesislerce yapılan değer arttırıcı harcamaların ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 66 taşınmazın, maliyetine eklenmesi için ilgili birim tarafından taşınmazın kayıtlı olduğu, harcamanın yapıldığı birime bildirilmesi gerekmektedir. Taşınmazların envanter kayıtlarının oluşturulmasına ilişkin tarafımızca yazılan 28/06/2018 tarihli ve 30453558-2907-81249/688 sayılı yazı ile taşınmazlara ilişkin inşa edilen yeni bina ve mevcut binalara yapılan değer arttırıcı harcamaların ilgili yönetmelik hükümleri çerçevesinde taşınmaz değerine eklenmesinin sağlanması talimatı verilmiştir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Sosyal tesislerce yapılan değer artırıcı harcamaların taşınmazın maliyetine eklenmemesi Emniyet Genel Müdürlüğü bilançosunda yer alan 252 Binalar Hesabının tam ve doğru bilgi sunmasını engellemektedir. BULGU 17: Firma veya Kişilerden Yapılan Vergi Borcu Kesintilerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi Ankara, İstanbul ve İzmir İl Emniyet Müdürlüklerinde vergi borcu bulunan firma veya kişilerin hakedişlerinden ilgili vergi dairelerine gönderilmek üzere kesilen tutarların 333 Emanetler Hesabına kaydedilmesi gerekirken 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabına kaydedildiği, kesinti yapılan vergi borcunun aynı bütçeli ve farklı muhasebe biriminden hizmet alan vergi dairelerine gönderilmesi sırasında ise 511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabı yerine 325 Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabı kullanılarak gönderildiği tespit edilmiştir. 27.12.2014 tarih ve 29218 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “333 Emanetler - Hesabın işleyişi” başlıklı 264’üncü maddesinde; “… 2) Vergi dairelerince ret ve iade edilmek üzere bu hesaba alınan tutarlardan ödenmesi amacıyla ilgili muhasebe birimlerine gönderilenler bu hesaba borç, 511-Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabına alacak kaydedilir. … 5) Emanetler hesabında kayıtlı tutarlardan aynı bütçeli kamu idaresinin başka
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 67 muhasebe birimlerine gönderilenler, gönderen muhasebe birimince bu hesaba borç, 511- Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabına alacak kaydedilir. ...”, Aynı Yönetmelikte 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabının tanımlandığı “Hesabın niteliği” başlıklı 283’üncü maddesinde; “(1) Fonlar veya diğer kamu idareleri adına yapılan tahsilat hesabı, mevzuatları gereği bütçe dışı fonlar veya diğer kamu idareleri adına tahakkuklu veya tahakkuku tahsiline bağlı olarak yapılan tahsilatın izlenmesi için kullanılır.”, “Hesabın işleyişi” başlıklı 284’üncü maddesinde; “(1) Fonlar veya diğer kamu idareleri adına yapılan tahsilat hesabına ilişkin alacak ve borç kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Alacak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 68 kıymetler ile birbirleri adına nakden veya mahsuben yaptıkları tahsilat ve ödemelerin izlenmesi için kullanılır. (2) Farklı muhasebe birimlerinden hizmet alan genel bütçe kapsamındaki farklı kamu idareleri arasında bedelsiz olarak devredilen taşınırların ve tahsise konu edilen taşınmazların muhasebeleştirilmesinde bu hesap kullanılmaz.” hükmüne yer verilmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde aynı bütçeli kamu idarelerine gönderilmek veya vergi dairelerine iade edilmek üzere 333 Emanetler Hesabında takip edilen tutarların muhasebeleştirilmesinde 511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabının kullanılması gerektiği anlaşılmaktadır. Ankara, İstanbul ve İzmir İl Emniyet Müdürlükleri ile ilgili vergi daireleri 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’na ekli (I) sayılı cetvelde sayılan Emniyet Genel Müdürlüğü ve Gelir İdaresi Başkanlığına bağlı genel bütçeli kamu idareleridir. Ankara, İstanbul ve İzmir İl Emniyet Müdürlüklerinde yapılan incelemeler neticesinde kişi veya firmaların istihkaklarından yapılan vergi borcu kesintilerinin 333 Emanetler Hesabı yerine 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabına kaydedildiği, aynı bütçeli farklı muhasebe biriminden hizmet alan vergi dairelerine gönderilmesinde ise 511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabı yerine 325 Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabının kullanıldığı görülmüştür. Bu itibarla; Ankara, İstanbul ve İzmir İl Emniyet Müdürlüklerinde vergi borcuna istinaden firma veya kişilerden kesilen tutarların hatalı muhasebeleştirilmesi neticesinde 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı ile 325 Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabında olması gerekenden daha çok, 333 Emanetler Hesabı ile 511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabında olması gerekenden daha az tutarın tekâmül ettirildiği anlaşılmaktadır. Kamu idaresi cevabında; “İstanbul İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Firma veya Kişilerden Yapılan Vergi Borcu Kesintisi yapılması ile ilgili olarak Maliye Bakanlığı tarafından 2017 yılında kullanılan ve ödeme emri belgelerini oluşturmamızı sağlayan HYS sisteminde diğer nazım hesap kullanımına izin verilmekte iken 19/02/2018 tarihi itibariyle Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kullanılmakta olan (MYS) sisteminde nazım hesap
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 69 kısmı açılmadığından kullanılamamakta olup nazım hesapların yeni sisteme eklenmesi için Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğüne talepte bulunulmuştur. İzmir İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Vergi borcuna istinaden firma veya kişilerin borcu çıkması halinde, borcu tutarı bağlı olduğu vergi dairesi hesap numarasına gönderilerek kalan meblağ olursa tarafına ödenmektedir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Ödeme Emri Belgelerinin (MYS) sistemi üzerinden düzenlendiği, vergi borcu seçimde sistem üzerinden gerçekleştirilemediği, düzenlenen Ödeme Emri Belgeleri üzerinde de kod bulunmadığından teyidinin yapılamadığı ve hangi koddan kesinti yapıldığı bilinmemektedir. Sorunun (MYS) sisteminden kaynaklandığı kod seçiminin kullanıcılara açılması düşünülmektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususun kamu harcama ve muhasebe bilişim sisteminden kaynaklandığı belirtilmiştir. İl Emniyet Müdürlüğünde kişi veya firmalardan yapılan kesintilerin aynı bütçeli vergi dairelerine gönderilmesinde 511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabı yerine 325 Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabının kullanılması bu hesabın olması gerekenden daha fazla tutarın tekâmül ettirilmesine neden olmaktadır. Ankara, İstanbul ve İzmir İl Emniyet Müdürlüklerinde vergi borcuna istinaden firma veya kişilerden kesilen tutarların hatalı muhasebeleştirilmesi neticesinde 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı ile 325 Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabında olması gerekenden daha çok, 333 Emanetler Hesabı ile 511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabında olması gerekenden daha az tutar tekâmül ettirilmiştir. 8. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Yabancı Para Cinsinden Kesin Teminatların Hatalı Muhasebeleştirilmesi Emniyet Genel Müdürlüğü İkmal ve Bakım Dairesi ile Haberleşme Daire Başkanlıklarında yabancı para cinsinden alınan kesin teminatların muhasebeleştirilmesinde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 70 döviz kurunun hatalı belirlendiği tespit edilmiştir. 27.12.2014 tarih ve 29218 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 910 Alınan Teminat Mektupları Hesabında düzenleme yapan “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 458’inci maddesinin (a) alt bendinde; “… 3) Belirlenen yabancı bankalar ile yerli bankalarca yabancı para cinsinden verilen teminat mektupları, alındığı günkü Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden ulusal para birimine çevrilerek hesaplara kaydedilmekle birlikte, yardımcı hesap defteri kayıtlarında ve verilen alındı belgesinde yabancı para cinsinden tutarı da gösterilir. …” hükmüne yer verilmektedir. Söz konusu Yönetmelik hükmüne göre, yabancı para cinsinden alınan teminat mektupları alındıkları tarihteki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden ulusal para birimine çevrilerek hesaplara kaydedilmesi gerekmektedir. Yapılan denetimlerde İkmal ve Bakım Dairesi Başkanlığında yabancı para cinsinden alınan kesin teminatların; Oc Gaz Sprey alımı işinde teminatın alındığı tarihten bir gün önceki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif döviz alış kuru, Portatif Dijital X-Ray Cihazı alım işinde teminatın alındığı tarihten bir gün önceki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası efektif döviz alış kuru, 7,62X51 MM Normal Fişek Mal alımı işinde teminatın alındığı tarihten bir gün önceki Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası efektif döviz alış kuru; Haberleşme Daire Başkanlığında ise Uydu Telefonu ve Ofis Kiti alım işinde teminatın alındığı tarihten bir gün önceki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış kuru üzerinden ulusal paraya çevrilerek kayıt altına alındığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Emniyet Genel Müdürlüğü İkmal ve Bakım Dairesi ile Haberleşme Daire Başkanlıklarında yabancı para cinsinden alınan teminat mektuplarının, alındığı günkü Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden ulusal para birimine çevrilerek kayıt altına alınması gerekirken, teminatın alındığı tarihten bir gün önceki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz alış veya efektif döviz alış kurları üzerinden kayıt altına alınması mezkûr Yönetmelik hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Haberleşme Daire Başkanlığının Cevabı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 71 Başkanlığımızca yapılan Uydu Telefonu ve Ofis Kiti alımı ile ilgili olarak, Yüklenici firma tarafından verilen Ziraat Bankasına ait 384,00 USD teminat mektubu, muhafaza edilmesi için 12/03/2018 tarihli ve 93235275.86370-81549-56633 sayılı yazımız ile Saymanlık Müdürlüğüne teslim edilmiş, Saymanlık Müdürlüğü tarafından teminat mektubu Türk Lirasına çevrilerek 1.458,97 TL’nin Alındı Belgesi tarafımıza gönderilmiştir. Sonuç olarak, Yabancı Para Cinsinden Kesin Teminatların muhasebeleştirilmesi işlemi her ne kadar Başkanlığımızca yapılmamakta ise de; konu ile ilgili olarak Sayıştay Raporunun değerlendirilmesi hususunda; 30/05/2018 ve 93235275.86370-86380-(81228)/103524 sayılı yazımız ile Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlık Müdürlüğü bilgilendirilmiştir. İkmal ve Bakım Daire Başkanlığının Cevabı Başkanlığımız 2 Nolu Satın Alma Şube Müdürlüğü tarafından yapılan alımlar neticesinde yükleniciler tarafından yabancı para cinsinden sunulan kesin teminat mektupları saymanlık ya da Muhasebe müdürlükleri aracılığı ile emanete aldırılmaktadır. Konu ile ilgili olarak belirtilen alımlara ilişkin sunulan kesin teminat mektupları Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlık Müdürlüğüne gerekli emanete alma işlemleri yapılmak üzere gönderilmiş olup, teminatların 27/12/2014 tarihli ve 29218 sayılı Resmi Gazetede Yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre hesaplara kayıt işlemleri Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Saymanlık Müdürlüğünce yapılmaktadır. Bu itibarla; söz konusu kesin teminat mektuplarının hesaplara kayıt işlemlerinin Saymanlık Müdürlüğünce yapıldığı dikkate alınarak 31/05/2019 tarihli ve 26596317-67160- (81549)-560 sayılı yazı ile konu ilgili muhasebe birimine bildirilmiştir. Başkanlığımız 4 Nolu Satın Alma Şube Müdürlüğünce Uydu Telefon ve Ofis Kiti alım işinin gelen talep üzerine ihalesi yapılmış olup; sözleşme sonrası iş ve işlemler ile dosyanın takibi Haberleşme Daire Başkanlığı tarafından yapılmaktadır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü İkmal ve Bakım Dairesi ile Haberleşme Daire Başkanlıklarında yabancı para cinsinden alınan teminat mektuplarının, alındığı günkü Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden ulusal para birimine çevrilerek kayıt altına alınmaması nedeniyle 2018 Yılı Bilançosu dipnotundaki 910 Alınan Teminat Mektupları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 72 Hesabı tam ve doğru bilgi sunmamaktadır. BULGU 2: Hesap Dönemi Sonunda Öz Kaynak Değişim Tablosunun Hazırlanmaması ve Ödeneklere İlişkin Nazım Hesapların Bilançonun Dipnotunda Yer Almaması Hesap dönemi sonunda düzenlenmesi gereken mali tabloların tam olarak hazırlanmadığı tespit edilmiştir. A) Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından 2018 yılı hesap dönemi sonunda temel mali tablolardan “Öz Kaynak Değişim Tablosu”nun hazırlanmadığı görülmüştür. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Mali raporlamada düzenlenecek temel mali tablolar ve diğer mali tablolar” başlıklı 313’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Mizan cetveli ve düzenlenecek temel malî tablolar ile diğer mali tablolar” başlıklı 539’uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; kamu idarelerinin muhasebe birimlerince hazırlanması gereken temel mali tablolar aşağıdaki şekilde sıralanmaktadır:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 73 Bu itibarla, mali saydamlık ve hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda hazırlanması ve belirtilen süre içerisinde kamuoyuna açıklanması gereken mali tablolardan bir kısmının düzenlenmemiş olması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. B) Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 yılı bilançosu ve mizanı incelendiğinde ödeneklere ilişkin nazım hesapların bilanço dipnotunda yer almadığı görülmüştür. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Nazım hesaplara ilişkin ilkeler” başlıklı 12’nci maddesinde; “(1) Nazım hesaplara ilişkin ilkeler şunlardır: a) Kamu idarelerinin varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarının dışında, muhasebenin bilgi verme ve izleme görevi yüklediği işlemleri, muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemleri ile gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülüklerine ilişkin işlemlerini izlemek üzere nazım hesaplar kullanılır. b) Nazım hesaplar, yalnızca ilgili olduğu diğer nazım hesaplarla karşılıklı olarak borç ve alacak çalışan hesaplardan oluşur. Bu hesaplar mizanda ve bilançonun dipnotunda gösterilir.”, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “9-Nazım hesaplar” başlıklı 437’nci maddesinde; “(1) Nazım hesaplar ana hesap grubu; varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarında izlenmeyen ve muhasebenin sadece bilgi verme görevi yüklediği işlemler ile idarenin muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemleri ve gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülüklerin izlenmesi için kullanılır. (2) Nazım hesaplar ana hesap grubu; ödenek hesapları, nakit dışı teminat ve kişilere ait menkul kıymet hesapları, taahhüt hesapları, verilen garantiler, değerli kâğıt ve özel tahakkuk hesapları, dış borçlanmaya ilişkin nazım hesaplar ile genel bütçe kapsamı dışındaki kamu idarelerinin Bakanlığın uygun görüşü üzerine kendi yönetim ve bilgi ihtiyaçlarına uygun olarak açacakları diğer nazım hesap gruplarından oluşur.”, “90 Ödenek hesapları” başlıklı 438’inci maddesinde; “(1) Ödenek hesapları hesap grubu, bütçe ödenekleri, muhasebe birimlerine gelen ödenekler ve bunlardan yapılan kullanım ve tenkisler ile mahsup dönemine aktarılan
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 74 ödeneklerin izlenmesi için kullanılır. (2) Ödenek hesapları, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur: 900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabı 901 Bütçe Ödenekleri Hesabı 902 Bütçe Ödenek Hareketleri Hesabı 903 Kullanılacak Ödenekler Hesabı 904 Ödenekler Hesabı 905 Ödenekli Giderler Hesabı 906 Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabı 907 Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabı” hükümleri yer almaktadır. Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinde belirtildiği üzere nazım hesaplar mizanda ve bilançonun dipnotunda gösterilmelidir. Yapılan incelemede Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 yılı bilançosu ve mizanı incelendiğinde; 900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabı, 901 Bütçe Ödenekleri Hesabı, 902 Bütçe Ödenek Hareketleri Hesabı, 903 Kullanılacak Ödenekler Hesabı, 904 Ödenekler Hesabı, 905 Ödenekli Giderler Hesabı, 906 Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabı ve 907 Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabının kullanıldığı ancak bilanço dipnotlarında yer almadığı görülmüştür. Nazım hesaplar ana hesap grubu; varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarında izlenmeyen ve muhasebenin sadece bilgi verme görevi yüklediği işlemler ile idarenin muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemleri ve gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülüklerin izlenmesi için kullanılır. Bu itibarla nazım hesapların tamamının bilançonun dipnotunda gösterilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “11 Aralık 2011 tarih ve 28145 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi Ve Muhasebe
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 75 Birimleri İle Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar Yönetmeliğinin “Defter, Mali Tablo, Belge ve Bilgilerin Çeşitleri, Verilme Yeri ile Süresi ve Usulleri” ana başlığı altında yer alan “Verilecek defter, mali tablo, belge ve bilgilerin çeşitleri” alt başlıklı 5’inci maddesinde; “MADDE 5 –(1) Hesap dönemi başında verilecek bilgiler şunlardır: a) Muhasebe birimlerini gösterir cetvel. b) Muhasebe yetkililerinin adı soyadı, unvanı ve elektronik adresini gösterir cetvel ile imza sirküleri. c) Kamu idaresi veya muhasebe birimleri adına açılmış bulunan banka hesap numaralarını gösterir cetvel. ç) Bütçe. (2) Aylık olarak verilecek defter ve mali tablolar şunlardır: a) Birleştirilmiş veriler defteri. b) Aylık mizan. (3) Hesap dönemi sonunda verilecek defter, mali tablo ve belgeler şunlardır: a) Birleştirilmiş veriler defteri. b) Geçici ve kesin mizan. c) Bilanço. ç) Belgeler;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 76 6) Değerli kağıtlar sayım tutanağı, 7) Taşınır kesin hesap cetveli ile taşınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri. d) 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu kapsamındaki idarelerin bütçe uygulama sonuçlarına ait tabloları;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 77 d) Kendilerine sağlanan kaynakları bütçelerine uygun ve yasal şekilde kullanıp kullanmadıklarını, e) Mali işlemlerinde saydam olup olmadıklarını ve hesap verilebilirliğini, gösterir. (2) Mali raporlama, bu amaçların gerçekleştirilebilmesi için; kamu idarelerinin varlıkları, yabancı kaynakları, öz kaynakları, gelirleri, giderleri ve nakit akışları hakkında bilgi verir. Mali raporlama kapsamında üretilen mali tabloların, kullanıcıların karşılaştırma yapabilmelerini mümkün kılmak için son üç dönemin verilerini de içermeleri ve herkes tarafından anlaşılmalarını sağlayacak şekilde, açıklamaları ile birlikte hazırlanmaları esastır. (3) Mali raporlama kapsamındaki mali tablolar, yeterli mesleki eğitimi almış personel tarafından muhasebe kayıtlarındaki verilere dayanılarak bu Yönetmelikte belirlenen ilkelere ve standartlara uygun olarak hazırlanır ve belirlenen sürelerde ilgililerin bilgisine sunulur. Tablolardaki dipnotların ve açıklamaların, belirli bir olayın veya işlemin kamu idaresinin mali durumu ve faaliyetleri üzerindeki etkisinin değerlendirilmesinde yetersiz kalması halinde ilave açıklamalara yer verilir.” hükmü gereğince, “Mali raporlamada düzenlenecek temel mali tablolar ve diğer mali tablolar” başlıklı 313’üncü maddesinde belirtilen; “MADDE 313 ‒ (1) Kamu idarelerince aşağıda sayılan mali tablolar hazırlanır ve kamuoyunun bilgisine sunulur. a) Temel mali tablolar:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 78 2) Gelirlerin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu (Örnek:8) 3) Giderlerin Kurumsal Sınıflandırılması Tablosu (Örnek:9) 4) Giderlerin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu (Örnek:10) 5) Bütçe Gelirlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu (Örnek:11) 6) Bütçe Giderlerinin Kurumsal Sınıflandırılması Tablosu (Örnek:12) 7) Bütçe Giderlerinin Fonksiyonel Sınıflandırılması Tablosu (Örnek:13) 8) Bütçe Giderlerinin Finansal Sınıflandırılması Tablosu (Örnek:14) 9) Bütçe Giderlerinin Ekonomik Sınıflandırılması Tablosu (Örnek:15) 10) Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu (Örnek:16) (2) Kapsama dâhil kamu idareleri kendi ihtiyaçları için ayrıca mali tablolar hazırlayabilirler.” tablolar hazırlanarak, “Mali raporlamada süreler” başlıklı 327’nci maddesinde; “MADDE 327 ‒ (1) (Değişik: 8/1/2018-2018/11321 K.) Temel mali tablolar yıllık dönemler itibarıyla takip eden yılın Nisan ayı sonuna kadar, diğer mali tablolar ise aylık dönemler itibarıyla takip eden ayın sonuna kadar hazırlanarak idarelerin resmi internet sitesinde yayınlanır.” yer alan sürede hazırlanarak Emniyet Genel Müdürlüğü internet sitesinde yayımlanmıştır. Ödeneklere İlişkin Nazım Hesaplara ve açıklamalara Bilanço dipnotunda yer verilmiştir. ” denilmektedir. Sonuç olarak Bulgunun (A) bendine ilişkin olarak, kamu idaresi cevabında, Sayıştay Başkanlığına hesap dönemi başı ve sonunda verilmesi gereken defter, mali tablo, bilgiler arasında “Öz Kaynak Değişim Tablosu” yer almadığını belirtmiş ancak aynı cevapta eklediği Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Mali raporlamada düzenlenecek temel mali tablolar ve diğer mali tablolar” başlıklı 313’üncü maddesinde kurumların hazırlayacağı tablolar arasında “Öz Kaynak Değişim Tablosu” da yer almaktadır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Mali raporlamada düzenlenecek temel mali tablolar ve diğer mali tablolar” başlıklı 313’üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 79 ile Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Mizan cetveli ve düzenlenecek temel malî tablolar ile diğer mali tablolar” başlıklı 539’uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde; kamu idarelerinin muhasebe birimlerince hazırlanması gereken temel mali tablolar aşağıdaki şekilde sıralanmaktadır:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 80 Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 920 Gider Taahhütleri Hesabına ilişkin olarak “Hesabın niteliği” başlıklı 473’üncü maddesinde; “(1) Gider taahhütleri hesabı, yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenler ve feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılır. (2) Gider taahhütleri hesabı, sözleşme yılları ve bütçenin ekonomik kodlarına göre bölümlenir. (3) Bu hesaba kayıt yapılırken, yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan kurumsal, fonksiyonel ve finansman kodları da kullanılır.” denilmektedir. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu’nun 21’inci maddesi uyarınca 10 yıl süreyle şehit ve gazilere kira yardımı yapılmaktadır. Kanun’un 21’inci maddesinin uygulamasına ilişkin olarak 2006/8 sayılı Genelge yayınlanmıştır. Genelge’de 3713 sayılı Kanun’un anılan hükmü çerçevesinde kira sözleşmelerinin hak sahibi ile mal sahibi arasında yapılacağı ve kiralamanın yapıldığı yerdeki kurum harcama yetkilisince onaylanacağı ve kira yardımının diğer şartlarına ilişkin hükümler bulunmaktadır. 3713 sayılı Kanun kapsamında hak sahiplerine ödenecek kira yardımları, sözleşme kapsamında yapılan kiralamalarla sözleşme bedeli tutarında aylık olarak yapılmaktadır. Aylık olarak yapılan kira yardımına ilişkin ödeme emri belgelerine ilgili kira sözleşmeleri eklenmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde ayrıntısı belirtildiği üzere, sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenler ve feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için 920 Gider Taahhütleri Hesabının kullanılması gerekmektedir. Bahsi geçen husus Emniyet Genel Müdürlüğünün 2017 yılı denetiminde tespit edilerek bulgu konusu yapılmış olup, 2017 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda yer alıp Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuştur. Kira sözleşmesi karşılığı 3713 sayılı Kanun kapsamında yapılan kira yardımları taahhüt hesaplarında izlenmelidir. Bu şekilde yıl içerisinde yapılacak kira yardımlarının tutarı mali
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 81 tablolarda görülebilecektir. Yapılan incelemelerde, İl Emniyet Müdürlükleri ve İlçe Emniyet Müdürlüklerinden yapılan kira yardımlarının taahhüt hesaplarında izlenmediği görülmüştür. Kira yardımlarının taahhüt hesaplarında izlenmesi mali tablolarda yardım tutarlarının görülmesini sağlayacaktır. Bu nedenle, Emniyet Genel Müdürlüğünde 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında yapılan kira yardımlarının taahhüt hesaplarında izlenmesi gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bilindiği üzere, 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun “Yardım" başlıklı 21’inci maddesinin (b) bendinde; " (Değişik birinci ve ikinci cümle: 15/8/2017-KHK-694/86 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/82 md.) Yurtiçinde veya yurtdışında kamu konutlarından yararlanmakta iken malul olanların kendileri, ölenlerin aylığa müstehak dul ve yetimleri, 9/3 1/1983 tarihli ve 2946 sayılı Kamu Konutları Kanununda gösterilen özel tahsisli konutlarda oturanlar hariç olmak üzere, herhangi bir kira bedeli alınmaksızın on yıl süreyle kamu konutlarından yararlanmaya devam edebilirler. Kamu konutundan çıkacaklar ile kamu konutundan yararlanmayanlar ve özel tahsisli konutlarda oturanların istekleri halinde ikametgâh olarak kullanacakları yurtiçindeki taşınmazın kira bedeli on yıl süre ile Devletçe karşılanır; ancak kamu konutlarından kira ödemeksizin yararlanılan süre, kira yardımından yararlanılan süreden düşülür. Yurtdışındaki özel tahsisli konutlarda oturanların yurtdışı kira bedelleri de istekleri halinde bir yıl süre ile Devletçe karşılanır. (Ek cümleler: 4/7/2012-6353/75 md.) Bütün hak sahipleri adına bir konut için yapılacak aylık kira yardımının üst limiti ile ödeme usul ve esasları, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, Milli Savunma Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle Maliye Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle belirlenir. ..." hükümlerine yer verilmiştir. Yukarıdaki mevzuat hükümleri doğrultusunda hak sahiplerine ödenecek kira bedelinin 10 yıl süreyle Devlet tarafından karşılanması 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21’inci maddesi (b) bendinde hükme bağlanmış ve bu çerçevede hak sahiplerince konut kiralamalarında uyulması gereken usul ve esaslar Başbakanlık Makamının 2006/8 sayılı Genelgesi ile belirlenmiştir. Söz konusu mevzuat hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilen kira yardımlarına ilişkin iş ve işlemler ilgili birimlerimizden gelen talepler doğrultusunda Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığınca takip edilmekte ve anılan Daire Başkanlığı tarafından oluşturulan aylık ve üçer aylık listeler doğrultusunda Başkanlığımızca ilgili il/ilçe emvallerine ödenek gönderme işlemi yapılmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 82 Kira için gönderilen ödeneğin gider kaydı aşaması ve taahhüt hesaplarının tüm takibi kira ödemesini gerçekleştiren il ve ilçe birimlerimiz tarafından gerçekleştirilmekte ve Başkanlığımızca yalnızca ödenek gönderme işlemi gerçekleştirilmekte ise de kira yardımlarının taahhüt hesaplarında izlenmesi hususu Başkanlığımızca yapılacak genelge ve talimat gibi emir yazılar ile ayrıca birimlerimize duyurulacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde ayrıntısı belirtildiği üzere, sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenler ve feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için 920 Gider Taahhütleri Hesabının kullanılması gerekmektedir. Kira sözleşmesi karşılığı 3713 sayılı Kanun kapsamında yapılan kira yardımları taahhüt hesaplarında izlenmelidir. Bu şekilde yıl içerisinde yapılacak kira yardımlarının tutarı mali tablolarda görülebilecektir. Emniyet Genel Müdürlüğünde 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanunu kapsamında yapılan kira yardımlarının taahhüt hesaplarında izlenmemesi nedeniyle 2018 Yılı Bilançosu dipnotunda yer alan 920 Gider Taahhütleri Hesabı tam ve doğru bilgi sunmamaktadır. BULGU 4: Hizmet Binası Kiralamalarının Taahhüt Hesaplarında İzlenmemesi Ankara, İstanbul ve Edirne İl Emniyet Müdürlüklerinde hizmet binası kiralamalarının taahhüt hesaplarında izlenmediği tespit edilmiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 920 Gider Taahhütleri Hesabına ilişkin olarak “Hesabın niteliği” başlıklı 473’üncü maddesinde; “(1) Gider taahhütleri hesabı, yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi malî yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenler ve feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılır. (2) Gider taahhütleri hesabı, sözleşme yılları ve bütçenin ekonomik kodlarına göre bölümlenir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 83 (3) Bu hesaba kayıt yapılırken, yardımcı hesap kodları ile birlikte bütçe sınıflandırmasında yer alan kurumsal, fonksiyonel ve finansman kodları da kullanılır.” denilmektedir. Bahsi geçen Yönetmelik’te ayrıntısı belirtildiği üzere, sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenler ve feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için 920 Gider Taahhütleri Hesabının kullanılması gerekmektedir. Yapılan incelemelerde, Ankara, İstanbul ve Edirne İl Emniyet Müdürlüklerinde hizmet binası kiralamalarına ilişkin sözleşmeler yapıldığı ancak bu bedellerin taahhüt hesaplarında izlenmediği tespit edilmiştir. Mevzuat hükümleri gereğince hizmet binası kiralamalarında sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhüt tutarları ve bunlardan yerine getirilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için 920 Gider Taahhütleri Hesabının kullanılması gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Cevabı Edirne İl Emniyet Müdürlüğü, Trafik Tescil Denetleme Şube Müdürlüğü hizmetlerinin yürütülmekte olduğu kiralık binaya ait kira ödemelerinin Sayıştay Raporunda belirtilen 920- Gider Taahhütleri Hesabında takip edilmesi için E.2019053014364299034 sayılı yazı ile Edirne Defterdarlığından talep edilmiştir. İstanbul İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı İl Emniyet Müdürlüğümüz birimleri tarafından kullanılan kiralık hizmet binalarının, sözleşmeye bağlı olarak girişilen taahhütlerinin 920-Gider Taahhütleri Hesabının oluşturulması ve hizmet binası kiralamalarının taahhüt hesaplarında izlenmesi için kiralık hizmet binalarına ait bilgi ve belgeler 31/05/2019 tarihli yazımız ile İstanbul Defterdarlığı Muhasebe Müdürlüğü’ne gönderilmiş olup, söz konusu taahhüt hesabının açılması istenilmiştir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Ödeme Emri Belgelerinin (MYS) sisteminden düzenlendiği sistem üzerinde kod seçme işleminin bulunmadığı, 920-Gider Taahhütleri hesabının Muhasebe Müdürlüğü tarafından açılması ve takibinin yapılması gerekmektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 84 gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Sözleşmelere dayanılarak girişilen ve mevzuatı gereğince bunlara ilave edilen taahhüt tutarlarıyla bunlardan yerine getirilenler ve feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için 920 Gider Taahhütleri Hesabının kullanılması gerekmektedir. Ankara, İstanbul ve Edirne İl Emniyet Müdürlüklerinde hizmet binası kiralamalarına ilişkin sözleşme bedellerinin taahhüt hesaplarında izlenmemesi nedeniyle 2018 Yılı Bilançosu dipnotundaki 920 Gider Taahhütleri Hesabı tam ve doğru bilgi sunmamaktadır. BULGU 5: Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabının Hatalı Kullanılması Emniyet Genel Müdürlüğüne ait olmayan kira gelirlerinin 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında muhasebeleştirildiği görülmektedir. 27.12.2014 tarih ve 29218 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “480 Gelecek yıllara ait gelirler hesabı-Hesabın niteliği” başlıklı 347’nci maddesinde; (1) Gelecek yıllara ait gelirler hesabı, dönem içinde tahsil edilen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dâhil edilecek olan gelirlerin izlenmesi için kullanılır.”, “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 348’inci maddesinde ise; (1) Peşin tahsil edilen gelirlerden içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenler, ilgili oldukları yılda tahakkuk ettirilmek üzere bu hesapta izlenir. (2) Kuponlu tahviller ve kuponlu bonoların nominal bedelin üstünde primli olarak satılması durumunda, nominal bedel ile satış bedeli arasındaki farkın içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlere ait olan kısmı bu hesaba kaydedilir. (3) Tahsil edildikleri faaliyet döneminden sonraki dönemlerde şart kılınan amaçlar çerçevesinde kullanılması planlanan şartlı bağış ve yardımlar tahsil edildiklerinde bu hesaba kaydedilir. (4) Dönem sonunda, bu hesapta yer alıp tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalan peşin tahsil edilmiş gelirler, düzenlenecek muhasebe işlem fişi ile kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki gelecek aylara ait gelirler hesabına aktarılır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 85 (5) Gelecek yıllara ait gelirler hesabında kayıtlı tutarlar Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde Bakanlıkça belirlenecek usul ve esaslara göre enflasyon düzeltmesine tabi tutulur. Düzeltmeye esas tutarlar enflasyon düzeltmesinin yapılacağı yılda düzeltme katsayısı, daha önce düzeltilmiş tutarlar ise taşıma katsayısı ile çarpılmak suretiyle düzeltilir. Enflasyon düzeltmesi neticesinde doğacak değer artışları bu hesaba, karşılıkları enflasyon düzeltmesi hesabına kaydedilir.” denilmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre peşin tahsil edilen ancak izleyen veya daha sonraki faaliyet dönemlerini ilgilendiren gelirlerin 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğü muhasebe verileri üzerinde yapılan incelemelerde Ağrı Doğubayazıt Mal Müdürlüğü hesaplarında Emniyet Genel Müdürlüğüne ait olmamasına rağmen kira gelirlerinin 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı kullanılarak mali tablolarda hataya yol açıldığı tespit edilmiştir. Bu itibarla Emniyet Genel Müdürlüğüne ait kira gelirlerinin 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında yer alması mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. Kamu idaresi cevabında; “Ağrı Doğubayazıt Mal Müdürlüğü hesaplarında Emniyet Genel Müdürlüğüne ait olmamasına rağmen kira gelirinin 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında muhasebeleştirildiği ilgi yazınız ile bildirilmiştir. Doğubayazıt Mal Müdürlüğünce sehven 480-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabında muhasebeleştirilmiş olan Doğubayazıt İlçe Emniyet Müdürlüğü binasında bulunan kantin kira bedeli, muhasebe işlem fişi ile Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü 500-Net Değer Hesabına devredilerek düzeltme işlemi yapılmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2019 yılında yapılan kayıtların 2018 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Ağrı Doğubayazıt Mal Müdürlüğü hesaplarında Emniyet Genel Müdürlüğüne ait olmamasına rağmen kira gelirlerinin 480 Gelecek Yıllara Ait Gelirler Hesabı kullanılarak muhasebeleştirilmesi mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 86 BULGU 6: Akaryakıt Mal Alımındaki Mevzuata Aykırılıklar Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı taşra teşkilatlarının akaryakıt mal alımı işlemlerinde ve fiyat farkı ödemelerinde mevzuata aykırılıklar olduğu tespit edilmiştir. A) Bitlis ve Van İl Emniyet Müdürlükleri ile Keşan, Araklı, Sürmene İlçe Emniyet Müdürlüklerinde ve Trabzon Polis Meslek Eğitim Merkezinde akaryakıt alımı işlerinde fiyat farkı tutarlarının hatalı belirlendiği tespit edilmiştir. 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 4’üncü maddesinin (j) bendinde; “Petrol ürünleri: 4/12/2003 tarihli ve 5015 sayılı Petrol Piyasası Kanunu çerçevesinde EPDK tarafından belirlenen ve bu Esaslar uyarınca EPDK tarafından fiyatı yayımlanan ürünleri,” şeklinde tanımlanmıştır. Mezkur Esaslar’ın aynı maddesinin (i ) bendinde ise; “… Petrol ve LPG ürünleri fiyatı: Petrol ve LPG ürünlerinde bir önceki yıl gerçekleşen piyasa büyüklüklerine göre en büyük işlem hacmine sahip olduğu EPDK tarafından belirlenen ilk sekiz akaryakıt ve LPG dağıtım şirketince, ihalesi yapılan petrol ve LPG ürünü için EPDK'ya bildirilen ve EPDK'nın internet sayfasında yayımlanan İstanbul İli, Avrupa yakası için geçerli bayi satış fiyatlarının KDV hariç aritmetik ortalamasını, ilk sekiz dağıtım şirketinin tamamının ihalesi yapılan petrol ve LPG ürünü için fiyat bildirmemesi halinde bunlardan fiyat bildirenlerin fiyatlarının KDV hariç aritmetik ortalamasını, …” şeklinde belirtilerek petrol ve sıvılaştırılmış petrol gazları ürünlerinin fiyatının tanımı yapılmıştır. Anılan Esaslar’ın 5’inci maddesinde; “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır: F = (M x B) x [(A2/A1)-1] (2) Fiyat farkı hesabında;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 87 a) F: Fiyat farkı tutarını (TL), b) M: Birim fiyat sözleşmelerde idareye teslim edilen mal kalemi miktarını; götürü bedel sözleşmelerde ise toplam teslim yüzdesini, c) B: Sözleşme fiyatını, ç) A1;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 88 petrol ve LPG ürünlerinin fiyatları ile malın teslim alındığı gün Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun internet sayfasında yayımladığı petrol ve LPG ürünlerinin fiyatları dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanması gerekmektedir. Ayrıca Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun internet ortamında yayımlamış olduğu fiyat listesinde bir düzeltme olması durumda bu düzeltmeleri içerecek şekilde fiyat farkının revize edilmesi gerekmektedir. Yapılan denetimler neticesinde Van ve Bitlis İl Emniyet Müdürlüklerinde, Araklı İlçe Emniyet Müdürlüğünde ve Trabzon Polis Meslek Eğitim Merkezinde Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu tarafından petrol ve LPG ürünlerinin fiyatlarındaki değişiklere ilişkin bazı günlerde yayımladığı düzeltmelerin dikkate alınarak fiyat farkı hesaplamasına dâhil edilmediği görülmüştür. Keşan İlçe Emniyet Müdürlüğünde akaryakıt fiyat farkının, günlük fiyat değişimleri ve kullanılan miktarlar dikkate alınmaksızın sadece ödemenin yapıldığı gündeki Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun internet sayfasında yayımladığı petrol ve LPG ürünlerinin fiyatları ile toplam tüketilen akaryakıt miktarının çarpılmasıyla hesaplandığı tespit edilmiştir. Sürmene İlçe Emniyet Müdürlüğünde ise, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun internet sayfasında yayımladığı günlük fiyat değişimleri yerine farklı fiyatlar üzerinde fiyat farkının hesaplandığı görülmüştür. Van İl Emniyet Müdürlüğünde de 2017-2018 yılı akaryakıt ihalesi kapsamında ilk iki ay fiyat farkı hesaplamasına motorin sütunundaki değerlerin alınması gerekirken motorin (diğer) sütununun esas alındığı tespit edilmiştir. Van İl Emniyet Müdürlüğünde 2017-2018 yılı akaryakıt ihalesinde; ihale tarihinde geçerli petrol ve LPG ürünleri fiyatının hatalı olarak belirlendiği anlaşılmaktadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.”, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde de; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 89 ...”, hükümleri yer almaktadır. Belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanların kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli olarak kullanılmasını sağlamaları ve idarelerin bu hususa gerekli özeni göstermesi önemlidir. Bu itibarla, Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı yukarıda belirtilen birimlerdeki akaryakıt alım işlerinde ödenen fiyat farkı hesaplamalarının mevzuat hükümlerine uygun olarak yapılması ve kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak kullanılması için gerekli özenin gösterilmesi gerekmektedir. B) Trabzon İl Emniyet Müdürlüğüne bağlı Tonya İlçe Emniyet Müdürlüğü ile Van İl Emniyet Müdürlüğüne bağlı Çaldıran İlçe Emniyet Müdürlüğünde doğrudan tüketime sunulan akaryakıtlar için taşınır mal işlem belgesi düzenlendiği tespit edilmiştir. 25.07.2010 tarih ve 27652 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri, Millî İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Giriş ve çıkış kayıt işlemleri esasları” başlıklı 10’uncu maddesinde; “… (3) (Değişik: 13/1/2015-2015/7191 K.) Aşağıda belirtilen taşınır mallar için taşınır mal işlem belgesi düzenlenmez. a) Satın alındığı andan itibaren tüketimi yapılan elektrik, su, doğalgaz, kum, çakıl, bahçe toprağı, bahçe gübresi, çim tohumu, fidan, fide, çiçek ve benzeri maddeler. b) 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi kapsamında hastalara özgü olarak alınan ve alındığı anda ameliyat esnasında sarf edilen tıbbi sarf malzemeleri. c) Makine, cihaz, taşıt ve iş makinelerinin servislerde veya servislerin mahallinde yaptıkları bakım ve onarımlarında kullanılan yedek parça, yağ, antifriz, hidrolik ve benzeri madde ve malzemeler ile sivil akaryakıt satış istasyonlarından alınarak doğrudan taşıtların depolarına konulan akaryakıt, likit gaz (LPG) ve yağlar. ç) Kısa sürede tüketilen mutfak tipi ve sanayi tipi tüpler, yangın söndürme tüpleri gibi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 90 her türlü gaz dolumları ile toner, yazıcı kartuşları ve benzeri dolumlar. d) Dergi ve gazete gibi süreli yayınlar ile arşivlenme niteliği olmayan kütüphane materyalleri. e) Bütçenin temsil ve tanıtma giderleri tertibinden makam için alınan yiyecek ve içecekler. f) İkili veya çok taraflı uluslararası anlaşmalar (FMS, NSPA, BAAINBw ve benzeri) kapsamında tedarik edilen ve yurt dışında yaptırılması zaruri olan bakım, onarım, revizyon, modernizasyon ve test faaliyetlerinde kullanılmak amacıyla yurt dışında depolanmak üzere tedarik edilen taşınırlar. g) (Ek: 5/4/2016-2016/8769 K.) 1/11/1983 tarihli ve 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanununda yer alan görevlerin ifası amacıyla, satın alma yoluyla temin edilen ve üst yönetici tarafından kayda alınmaması uygun görülen taşınır mallar. …” denilmektedir. 28.02.2014 tarihli olur ile yürürlüğe konan Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi’nin 12’nci maddesinde; “(1) Taşınır malların, taşınır mal saymanlık birim kayıtlarına giriş ve çıkış işlemlerinde “Taşınır Mal İşlem Belgesi” (EK-C) esas alınır. (2) Taşınır mallardan; a) Satın alındığı andan itibaren tüketimi yapılan elektrik, ambalajlanmış içme suları hariç su, doğalgaz, kum, çakıl, bahçe toprağı, bahçe gübresi ve benzeri maddeler, b) Makine, cihaz, taşıt ve iş makinelerinin servislerde yapılan bakım ve onarımlarında kullanılan yedek parça, yağ, antifriz, hidrolik vb. malzemeler ile sivil akaryakıt satış istasyonlarından alınarak doğrudan taşıtların depolarına konulan akaryakıt, likit gaz (LPG) ve yağlar, c) Kısa sürede tüketilen mutfak tipi ve sanayi tipi tüpler, yangın söndürme tüpleri gibi her türlü gaz dolumları ile toner, yazıcı kartuşları ve benzeri dolumlar,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 91 ç) Dergi ve gazete gibi süreli yayınlar ile arşivlenme niteliği olmayan kütüphane materyalleri, için taşınır mal işlem belgesi düzenlenmez. Bu kapsamda edinilen taşınır mallara ait giderlerin ödenmesinde; 31/12/2005 tarihli ve 26040 sayılı üçüncü mükerrer Resmi Gazetede yayımlanan Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği ile belirlenen kanıtlayıcı belgeler ödeme belgesine eklenir.” hükümleri yer almaktadır. Taşınır mal işlem belgesi düzenlemeyecek haller gerek Yönetmelik gerekse Yönerge hükümlerinde sayılmak suretiyle tek tek belirlenmiştir. Bu hallerin dışında girişi yapılan taşınırların hangi halde ve nasıl elde edilirse edilsin taşınır mal işlem belgesi düzenlenerek kayıt altına alınması gerekmektedir. Yapılan denetimlerde Tonya ve Çaldıran İlçe Emniyet Müdürlüklerinde araçlara istasyondan kısım kısım alımı yapılarak doğrudan tüketilen akaryakıt için taşınır mal işlem belgesi düzenlendiği tespit edilmiştir. Oysaki mevzuat hükümleri çerçevesinde doğrudan tüketime sunulan malzemeler için taşınır mal işlem belgesi düzenlenmemesi gerekliliği ortaya konmaktadır. Bu nedenle Tonya ve Çaldıran İlçe Emniyet Müdürlüklerinde doğrudan araçlara yüklenmesi suretiyle tüketime sunulan akaryakıtlara ilişkin taşınır mal işlem belgesi düzenlenmesi hususu mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. C) Bitlis İl Emniyet Müdürlüğüne bağlı Mutki ve Adilcevaz İlçe Emniyet Müdürlüklerinde; Trabzon İl Emniyet Müdürlüğüne bağlı Akçaabat, Çaykara, Arsin, Maçka, Tonya, Vakfıkebir, Beşikdüzü, Çarşıbaşı, Dernekpazarı, Hayrat ve Köprübaşı İlçe Emniyet Müdürlüklerinde; Van İl Emniyet Müdürlüğüne bağlı Gevaş İlçe Emniyet Müdürlüğünde akaryakıt mal alımı işlerinde akaryakıtların teslim alınmadan ödemenin yapıldığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (h) bendinde; “Kamu gideri: Kanunlarına veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine dayanılarak yaptırılan iş, alınan mal ve hizmet bedelleri, sosyal güvenlik katkı payları, iç ve dış borç faizleri, borçlanma genel giderleri, borçlanma araçlarının iskontolu satışından doğan farklar, ekonomik, malî ve sosyal transferler, verilen bağış ve yardımlar ile diğer giderleri,”,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 92 “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.”, “Giderin gerçekleştirilmesi” başlıklı 33’üncü maddesinde; “Bütçelerden bir giderin yapılabilmesi için iş, mal veya hizmetin belirlenmiş usul ve esaslara uygun olarak alındığının veya gerçekleştirildiğinin, görevlendirilmiş kişi veya komisyonlarca onaylanması ve gerçekleştirme belgelerinin düzenlenmiş olması gerekir. (Değişik son cümle: 22/12/2005-5436/10 md.) Giderlerin gerçekleştirilmesi; harcama yetkililerince belirlenen görevli tarafından düzenlenen ödeme emri belgesinin harcama yetkilisince imzalanması ve tutarın hak sahibine ödenmesiyle tamamlanır.” denilmektedir. Mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere giderin gerçekleştirilmesi, mal veya hizmetin teslim alındığının ilgili komisyonlarca onaylanması ve ödeme emrine bağlanmak üzere kanıtlayıcı belgelerin tamamlanmasıyla mümkün olabilmektedir. Bir mal veya hizmetin teslim alınmadan ödemesinin gerçekleştirilmesi mümkün olmamaktadır. Yapılan denetimlerde yukarda bahsi geçen İlçe Emniyet Müdürlüklerinin akaryakıt mal alımı işlerinde, akaryakıtların depoya ya da araçlara yüklemesinin yapılmadan yüklenici firmalara ödemelerin gerçekleştirildiği tespit edilmiştir. Bu nedenle bahsi geçen İlçe Emniyet Müdürlüklerinin akaryakıt mal alımı işlerinde akaryakıtların teslimi alınmadan ödemelerin yapılması mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Uygulama birliğinin sağlanması ve hatalı uygulamaların önlenmesi açısından diğer taşra birimlerinin bu konuda bilgilendirilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. D) Edirne İl Emniyet Müdürlüğüne bağlı İpsala İlçe Emniyet Müdürlüğünde ihale kapsamında yapılması gereken akaryakıt mal alımının kısımlara bölünerek doğrudan temin ile yapıldığı görülmüştür. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesi; “…
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 93 Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez. Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez. Bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir. Diğer ihale usulleri Kanunda belirtilen özel hallerde kullanılabilir. …” şeklinde düzenlenmiştir. Mal Alım İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Temel İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında; “Eşik değerlerin veya parasal limitlerin altında kalmak ya da bu Yönetmelikte yer alan diğer hükümlerin uygulanmasından kaçınmak amacıyla mal alımları kısımlara bölünemez” düzenlemesine yer verilmiştir. Öte yandan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8' inci maddesinde; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” hükmü getirilmiştir. Yukarıda ortaya konan mevzuat hükümlerine göre mal veya hizmet ile yapım işlerinde yaklaşık maliyeti eşik değerin üzerinde olanlar için temel ihale usulleri olan açık ihale usulü veya belli istekliler arasında ihale usullerinin tercih edilmesi gerekmektedir. Temel ihale usulleri uygulanmasına rağmen herhangi bir isteklinin katılmaması veya ihalenin yapılmasına olanak bulunmaması durumunda yeni bir ihale yapılacak süreye kadar ihtiyacın giderilmesi için pazarlık usulü ihale yapılması gerekmektedir. Ancak pazarlık usulü ihale neticesinde de herhangi bir istekli bulunmaması halinde doğrudan temin ile ihtiyacın tedarik edilmesi söz konusu olabilmektedir. İpsala İlçe Emniyet Müdürlüğünde ihale kapsamında yapılması gereken akaryakıt mal alımının kısımlara bölünerek doğrudan temin ile yapıldığı görülmüştür. Alınan akaryakıtın
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 94 toplam tutarı 106.916,86 Türk Lirası olup ayrıca kısım kısım alım yapılması belirli süreli bir iş olmasına rağmen firma ile sözleşme yapılmadığı da görülmektedir. Kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasını sağlamak mevzuat gereği zorunlu olup, Edirne İl Emniyet Müdürlüğüne bağlı İpsala İlçe Emniyet Müdürlüğünde akaryakıt mal alımının temel ihale usullerine uygun olmayacak şekilde kısımlara bölünerek temin edilmesi mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. E) Van İl Emniyet Müdürlüğüne bağlı Bahçesaray ve Başkale İlçe Emniyet Müdürlüklerinde doğrudan tüketime sunulmayan ve depolanan akaryakıtlar için taşınır mal işlem belgesi düzenlenmediği tespit edilmiştir. 25.07.2010 tarih ve 27652 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri, Millî İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği'nin “Giriş ve çıkış kayıt işlemleri esasları” başlıklı 10’uncu maddesinde; “… (3) (Değişik: 13/1/2015-2015/7191 K.) Aşağıda belirtilen taşınır mallar için taşınır mal işlem belgesi düzenlenmez. a) Satın alındığı andan itibaren tüketimi yapılan elektrik, su, doğalgaz, kum, çakıl, bahçe toprağı, bahçe gübresi, çim tohumu, fidan, fide, çiçek ve benzeri maddeler. b) 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi kapsamında hastalara özgü olarak alınan ve alındığı anda ameliyat esnasında sarf edilen tıbbi sarf malzemeleri. c) Makine, cihaz, taşıt ve iş makinelerinin servislerde veya servislerin mahallinde yaptıkları bakım ve onarımlarında kullanılan yedek parça, yağ, antifriz, hidrolik ve benzeri madde ve malzemeler ile sivil akaryakıt satış istasyonlarından alınarak doğrudan taşıtların depolarına konulan akaryakıt, likit gaz (LPG) ve yağlar. ç) Kısa sürede tüketilen mutfak tipi ve sanayi tipi tüpler, yangın söndürme tüpleri gibi her türlü gaz dolumları ile toner, yazıcı kartuşları ve benzeri dolumlar. d) Dergi ve gazete gibi süreli yayınlar ile arşivlenme niteliği olmayan kütüphane materyalleri.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 95 e) Bütçenin temsil ve tanıtma giderleri tertibinden makam için alınan yiyecek ve içecekler. f) İkili veya çok taraflı uluslararası anlaşmalar (FMS, NSPA, BAAINBw ve benzeri) kapsamında tedarik edilen ve yurt dışında yaptırılması zaruri olan bakım, onarım, revizyon, modernizasyon ve test faaliyetlerinde kullanılmak amacıyla yurt dışında depolanmak üzere tedarik edilen taşınırlar. g) (Ek: 5/4/2016-2016/8769 K.) 1/11/1983 tarihli ve 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanununda yer alan görevlerin ifası amacıyla, satın alma yoluyla temin edilen ve üst yönetici tarafından kayda alınmaması uygun görülen taşınır mallar. …” denilmektedir. 28.02.2014 tarihli olur ile yürürlüğe konan Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi’nin 12’nci maddesi; “(1) Taşınır malların, taşınır mal saymanlık birim kayıtlarına giriş ve çıkış işlemlerinde “Taşınır Mal İşlem Belgesi” (EK-C) esas alınır. (2) Taşınır mallardan; a) Satın alındığı andan itibaren tüketimi yapılan elektrik, ambalajlanmış içme suları hariç su, doğalgaz, kum, çakıl, bahçe toprağı, bahçe gübresi ve benzeri maddeler, b) Makine, cihaz, taşıt ve iş makinelerinin servislerde yapılan bakım ve onarımlarında kullanılan yedek parça, yağ, antifriz, hidrolik vb. malzemeler ile sivil akaryakıt satış istasyonlarından alınarak doğrudan taşıtların depolarına konulan akaryakıt, likit gaz (LPG) ve yağlar, c) Kısa sürede tüketilen mutfak tipi ve sanayi tipi tüpler, yangın söndürme tüpleri gibi her türlü gaz dolumları ile toner, yazıcı kartuşları ve benzeri dolumlar, ç) Dergi ve gazete gibi süreli yayınlar ile arşivlenme niteliği olmayan kütüphane materyalleri, için taşınır mal işlem belgesi düzenlenmez. Bu kapsamda edinilen taşınır mallara ait giderlerin ödenmesinde; 31/12/2005 tarihli ve 26040 sayılı üçüncü mükerrer Resmi Gazetede
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 96 yayımlanan Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği ile belirlenen kanıtlayıcı belgeler ödeme belgesine eklenir.” şeklinde düzenlenmiştir. Taşınır mal işlem belgesi düzenlemeyecek haller gerek Yönetmelik gerekse Yönerge hükümlerinde sayılmak suretiyle tek tek belirlenmiştir. Bu hallerin dışında girişi yapılan taşınırların hangi halde ve nasıl elde edilirse edilsin taşınır mal işlem belgesi düzenlenerek kayıt altına alınması gerekmektedir. Yapılan denetimlerde Bahçesaray İlçe Emniyet Müdürlüğünün 8.000 litrelik, Başkale İlçe Emniyet Müdürlüğünün 4.000 litrelik depolarının bulunduğu, doğrudan tüketime sunulmayan akaryakıtların bu depolarda muhafaza edilmelerine rağmen taşınır mal işlem belgelerinin düzenlenmediği tespit edilmiştir. Bu nedenle Bahçesaray ve Başkale İlçe Emniyet Müdürlüklerinde doğrudan tüketime sunulmayan ve depolarda muhafaza edilen akaryakıtlar için taşınır mal işlem belgesi düzenlenmemesi hususu mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. F) Bitlis Polis Meslek Eğitim Merkezinde yapılan akaryakıt mal alım ihalesinde idari şartname ile teknik şartname arasında uyumsuzluk olduğu tespit edilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez. Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez. Bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir. Diğer ihale usulleri Kanunda belirtilen özel hallerde kullanılabilir. (Ek cümle: 2/7/2018-KHK-703/171 md.) Cumhurbaşkanlığı hizmetlerinin özelliği ve güvenlik şartlarına uygun şekilde yerine getirilme zorunluluğu nedeniyle Cumhurbaşkanlığınca gerçekleştirilecek her türlü mal ve hizmet alımları ile yapım işlerine ilişkin ihaleler bu Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendine göre yapılabilir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 97 Ödeneği bulunmayan hiçbir iş için ihaleye çıkılamaz. (Değişik altıncı fıkra: 30/7/2003-4964/4 md.) İlgili mevzuatı gereğince Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) raporu gerekli olan işlerde ihaleye çıkılabilmesi için ÇED olumlu belgesinin alınmış olması zorunludur. Ancak, doğal afetlere bağlı olarak acilen ihale edilecek yapım işlerinde ÇED raporu aranmaz.” denilmektedir. 2017/538468 ihale kayıt numaralı Kurşunsuz Benzin(95 Oktan),Motorin ve Kalorifer Yakıtı (Kükürt Oranı %0,1'i geçen ancak %1'i geçmeyen) mal alımı idari şartnamesinin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 19’uncu maddesinde; “19.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir. 19.2.1. Bu ihaledeki kısım sayısı 2 dir. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir; Motorin ve Kurşunsuz Benzin(95 Oktan) birinci kısım, Kalorifer Yakıtı (Kükürt Oranı %0,1'i geçen ancak % 1'i geçmeyen ) ikinci kısım kabul edilecektir. İstekliler sadece Akaryakıt Alımı (Motorin 95 Oktan Kurşunsuz Benzin) için teklif verebilirler. Eğer ihalede tek bir istekli de kalırsa tek bir sözleşme, farklı 2 istekli de kalırsa istekliler ile üzerinde kalan kısımların her biri için ayrı ayrı sözleşme imzalanacaktır.” denilmektedir. Anılan ihale kapsamında hazırlanan teknik şartnamenin “Genel Şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde; “İstekliler, bu Teknik Şartnamede yazılı mallarına, K.D.V. hariç olmak üzere her iş kaleminin miktarı ile bu iş kalemleri için teklif edilen birim fiyatlarının çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden teklif vereceklerdir. Kısmi teklif kabul edilecektir. Kısmi tekliflerin verilmesi halinde isteklilerin üzerinde kalan kısımların her biri farklı isteklilerde kalırsa ayrı ayrı sözleşme; şayet ihale tek bir istekli de kalırsa tek bir sözleşme imzalanacaktır.” hükmüne yer verilmektedir. Bu doğrultuda Bitlis Polis Meslek Eğitim Merkezinde yapılan akaryakıt mal alımı ihalesinin idari şartnamesinde isteklilerin sadece akaryakıt alımı (Motorin 95 Oktan Kurşunsuz Benzin) için teklif verebilir hükmü ile teknik şartnamedeki isteklilerin her bir iş kalemi için ayrı ayrı teklif verebilir hükümleri birbirine aykırılık teşkil etmektedir. Bir başka deyişle idari şartnamede isteklilerin sadece akaryakıt için teklif verebileceğine ilişkin hüküm bulunmakta iken teknik şartnamede isteklilerin hem akaryakıt hem de kalorifer yakıtı için teklif
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 98 verebileceğine ilişkin hüküm bulunmaktadır. Bu durumda şartnamelerdeki farklılıkların idare tarafından zeyilname süresi dolmamış ise zeyilname yayımlanarak giderilmesi gerekmektedir. Eğer süre dolmuş ise idarenin ihaleyi iptal ederek rekabetçi ve tarafsız şartları yeniden oluşturacak şekilde yeni bir ihale yapması gerekmektedir. Bitlis Polis Meslek Eğitim Merkezinde yapılan denetimlerde 2017/538468 ihale kayıt numaralı Kurşunsuz Benzin(95 Oktan),Motorin ve Kalorifer Yakıtı (Kükürt Oranı %0,1'i geçen ancak %1'i geçmeyen) mal alımı işinin incelemesinde idari ve teknik şartnamenin ilgili hükümleri arasında rekabeti ve tarafsızlığı engelleyecek şekilde aykırılık olmasına rağmen ihale sürecinin tamamlandığı ve yükleniciler ile sözleşmelerin imzalandığı görülmektedir. Bu itibarla Bitlis Polis Meslek Eğitim Merkezinde yapılacak yeni akaryakıt mal alımı ihalesinde rekabetçi ve tarafsız şartların oluşması için idari ve teknik şartnamelerindeki ilgili hükümlerinin revize edilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Edirne İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı A) Keşan İlçe Emniyet Müdürlüğümüzce akaryakıt fiyat farkının denetim raporunda belirtildiği şekilde günlük fiyat değişimleri ve kullanılan miktarlar dikkate alınarak hesaplamalara başlanılmıştır. D) İpsala İlçe Emniyet Müdürlüğü Destek Büro Amirliğince gerekli inceleme yapılmış ve ihale süreci başlatılmış olup, konu ile ilgili bildirilen hususlara riayet edilecektir. Bitlis İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı A) İl Emniyet Müdürlüğümüz akaryakıt mal alımı işlemlerinde ve fiyat farkı ödemelerinde mevzuata aykırılıklar olduğu ve yine Müdürlüğümüzce EPDK tarafından petrol ve LPG ürünlerinin fiyatlarındaki değişikliklere ilişkin bazı günlerde yapılan düzeltmelerin dikkate alınmadığı hususuna ilişkin olarak; fiyat farkı hesaplamalarında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre İhale Edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esasların 5’inci maddesinde yer alan formül ile EPDK’nın sitesinde yer alan Petrol Piyasası Bayi Satış Fiyat Bülteninde yer alan günlük birim fiyatlar doğrultusunda fiyat farkı hesaplamalarına dikkat edilmektedir. Konu ile ilgili İlçe Emniyet Müdürlüklerimize/Amirliklerimize yazımız ile uyarıda bulunulmuştur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 99 C) Bitlis İl Emniyet Müdürlüğüne bağlı Mutki ve Adilcevaz İlçe Emniyet Müdürlüklerinde akaryakıt mal alım işlerinde akaryakıtların teslim alınmadan ödemenin yapıldığı hususuna ilişkin olarak; Söz konusu bulguya cevaben Mutki İlçe Emniyet Amirliğinin yazısı ile 4 adet hizmet aracı ile hizmet binasında bulunan jeneratör için ihtiyaç duyulan akaryakıt alımının doğrudan temin ile bedeli peşin olarak ödenerek alınmakta olduğu ve alımı yapılan akaryakıtın ilgili firmanın deposunda muhafaza edildiği, hizmet araçlarının ve jeneratörün ihtiyacı doğrultusunda peyderpey olarak akaryakıt alımı yapılmakta olduğu, Müdürlüğümüzün yazısında belirtilen hususlara (akaryakıtların teslim alınmadan ödemenin peşin yapıldığı) dikkat edileceğine dair cevabi yazı yazıldığı ve uygulama birliğinin sağlanması ve bu hatalı uygulamanın önlenmesi açısından mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmemesi adına bundan sonraki akaryakıt alımlarında bu yöntemin uygulanmayarak mevzuat hükümlerine uygun hareket edileceği bildirilmiştir. Ayrıca, hâlihazırda devam eden uygulamanın ise Sayıştay Denetimi öncesinde yapılan doğrudan temin ile akaryakıt alımına devam edildiği ve bu alımın tamamlandıktan sonra mevzuata uygun olarak alım yapılacağı şifahi olarak bildirilmiştir. Söz konusu bulguya cevaben Adilcevaz İlçe Emniyet Müdürlüğünün yazısı ile doğrudan temin ile temin edilen akaryakıtın İlçe Emniyet Müdürlüğü kuvvesinde yakıt depolamaya uygun tanker veya benzeri depolama alanının bulunmaması gerekçesiyle alımın yapıldığı tarih itibariyle teslim alınarak ilgili akaryakıt firmasının deposunda yed-i emin olarak muhafaza edildiği, aksi takdirde hakkedişlere bağlı olarak yapılan ödemelerde yüklenici firmaların oluşacak fiyat farklılıklarını hakkediş ödemelerine yansıtmak istediklerini ve bu fiyat farklılıkları yansıtılmadan akaryakıt satışı gerçekleştirmek istemeye yanaşmadıkları bildirilmiş ise de Müdürlüğümüzce İlçe Emniyet Müdürlüğüne gerekli uyarılarda bulunulmuş olup, İlçe Emniyet Müdürlüğünce de ilgi yazılarında bundan sonraki alımlarda Sayıştay Raporunda belirtilen söz konusu hususlara dikkat edileceği belirtilmiştir. Bitlis Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü Cevabı F) Müdürlüğümüzce yapılan 2017/538468 İhale Kayıt Numaralı Kurşunsuz Benzin (95 Oktan), Motorin ve Kalorifer Yakıtı (Kükürt Oranı % 0,1'i geçen ancak % l'i geçmeyen) mal alım ihalesine ait idari şartname ile teknik şartnamede uyumsuzluğun tespit edildiği anlaşıldığından yeni yapılacak olan akaryakıt mal alım ihalelerinde gerekli uyarılar dikkate alınarak düzeltmeler yapılacaktır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 100 Trabzon Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü Cevabı A) Müdürlüğümüzce 2018 yılında gerçekleştirilen akaryakıt alımı işinde, Enerji Piyasası Düzenleme Kumlu tarafından petrol ve LPG ürünlerinin fiyatlarındaki değişikliklere ilişkin bazı günlerde yayımladığı düzeltmelerin dikkate alınarak fiyat farkı hesabına dahil edilmediğinin görüldüğü belirtilmiştir. Müdürlüğümüzce yapılan akaryakıt ödemelerinde fiyat farkı hesabı denetim raporundaki formüle uygun olarak yapılmaktadır. Ancak EPDK tarafından yayımlanan düzeltme bültenleri gözden kaçırıldığından hatalı hesaplama ortaya çıkmıştır. 2019 yılından itibaren gerekli düzeltmeler yapılacak olup bulgu konusu hususa titizlikle dikkat edilecektir. Van İl Emniyet Müdürlüğü Cevabı A) İl Emniyet Müdürlüğümüzce Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun internet sayfasında yayımladığı petrol ve LPG ürünlerinin fiyatları dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanarak, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun internet ortamında yayımlamış olduğu fiyat listesinde bir düzeltme olması durumda bu düzeltmeleri içerecek şekilde fiyat farkının revize edilmek suretiyle ödemeler yapılacaktır. 2017-2018 yılı akaryakıt ihalesi kapsamında ilk iki ay fiyat farkı hesaplamasına motorin sütunundaki değerlerin alınması gerekirken motorin (diğer) sütununun esas alındığı tespit edilmiştir daha sonraki aylarda yapılan hesaplamalarda motorin sütunundaki değerlerin birim fiyatı kullanılmıştır. B) Çaldıran İlçe Emniyet Müdürlüğümüzce doğrudan araçlara yüklenmesi suretiyle tüketime sunulan akaryakıtlara ilişkin düzenlenen taşınır mal işlem belgesi düzenlenmesine 25/07/2010 tarih ve 27652 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri, Millî İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Giriş ve çıkış kayıt işlemleri esasları” başlıklı 10’uncu maddesi gereğince son verilmiştir. C) Gevaş İlçe Emniyet Müdürlüğümüzce alımı yapılan akaryakıt mal alımı işlerinde 30/05/2019 tarih itibari ile mal teslimi sonrası ödeme yapılması yönünde işlemler başlatılmıştır. E) Bahçesaray ve Başkale İlçe Emniyet Müdürlüğümüzce 28.02.2014 tarihli olur ile yürürlüğe konan Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi’nin 12’nci maddesi gereğince 30/05/2019 tarihi itibari ile taşınır işlem belgesi düzenlenmeye başlamıştır. Trabzon İl Emniyet Müdürlüğü Cevabı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 101 2018 yılı içerisinde Kamu İhale Kanunu kapsamında EKAP üzerinden akaryakıt ihalesi yapılmıştır. İhaleyi ekonomik yönden en düşük ve avantajlı teklif veren Trahzon/Sürmene de faaliyet gösteren … adlı firma yüklenici olmuştur. 2018 yılı içerisinde yükleniciye yapılan ödemelerden 1 tanesinde sehven, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun internet sayfasında yayımladığı günlük fiyat değişimleri yerine farklı fiyatlar üzerinde fiyat farkının hesaplanması sonucu yüklenici firmaya fazla ve yersiz ödeme yapıldığı anlaşılmıştır. Bu fazla ve yersiz ödeme fark edilmesi üzerine yüklenici firmaya konu bildirilmiş, 28/12/2018 tarihinde Sürmene Mal Müdürlüğüne yüklenici firma olan, … tarafından Müdürlüğümüzce fazla ve yersiz ödeme yapılan tutar Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedilmek suretiyle 839,40 TL tahsil edilmiştir. Alındı belgesi gönderilmiştir Araklı İlçe Emniyet Müdürlüğü Akaryakıt Mal Alımlarında fiyat farkı tutarı hesaplanırken sehen güncellenen EPDK fiyatları baz alınarak ödeme yapılmadığı tespit edilmiş, güncel fiyatlar baz alınarak yapılan hesaplamada ise 43,75-TL eksik ödeme yapıldığı tespit edilmiştir. Bundan sonraki ödemelerde güncel fiyat verileri dikkate alınarak hesaplama yapılacaktır. Sürmene İlçe Emniyet Müdürlüğü akaryakıt ödemelerinde EPDK veriler' yerine farklı fiyat üzerinden fiyat farkı hesaplandığı tespit edilmiş, teftiş sonrası EPDK verileri üzerinden yapılan hesaplamada 839,40-TL yersiz ödeme yapıldığı ve söz konusu bedel yüklenici firmadan tahsil edilmiştir. Vakfıkebir, Akçaabat, Çaykara, Maçka, Dernekpazarı, Beşikdüzü, Çarşıbaşı, Arsin, Köprübaşı, Tonya ve Hayrat İlçe Emniyet Müdürlüğü/Amirliği Akaryakıt Mal Alımlarında peşin ödeme yapılarak akaryakıtın parça parça alındığı tespit edilmiştir. Denetleme yılını takiben bugüne kadar önce yakıt alımı yapılıp sonra ödemesi yapılmaktadır.” denilmektedir. Sonuç olarak Bulgunun (A) bendine ilişkin olarak, Bitlis İl Emniyet Müdürlüğünün cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Van İl Emniyet Müdürlüğünün cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Keşan İlçe Emniyet Müdürlüğünün cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlanıldığı belirtilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 102 Sürmene İlçe Emniyet Müdürlüğünün cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Araklı İlçe Emniyet Müdürlüğünün cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Trabzon Polis Meslek Eğitim Merkezinin cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı yukarıda belirtilen birimlerdeki akaryakıt alım işlerinde ödenen fiyat farkı hesaplamalarının mevzuat hükümlerine uygun olarak yapılması gerekmektedir. Bulgunun (B) bendine ilişkin olarak, Tonya ve Çaldıran İlçe Emniyet Müdürlüklerinin cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Doğrudan araçlara yüklenmesi suretiyle tüketime sunulan akaryakıtlara ilişkin taşınır mal işlem belgesi düzenlenmesi hususu mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Bulgunun (C) bendine ilişkin olarak Bitlis İl Emniyet Müdürlüğüne bağlı Mutki ve Adilcevaz İlçe Emniyet Müdürlükleri; Trabzon İl Emniyet Müdürlüğüne bağlı Akçaabat, Çaykara, Arsin, Maçka, Tonya, Vakfıkebir, Beşikdüzü, Çarşıbaşı, Dernekpazarı, Hayrat ve Köprübaşı İlçe Emniyet Müdürlükleri; Van İl Emniyet Müdürlüğüne bağlı Gevaş İlçe Emniyet Müdürlüğünün cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. İlçe Emniyet Müdürlüklerinin akaryakıt mal alımı işlerinde akaryakıtların teslimi alınmadan ödemelerin yapılması mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Bulgunun (D) bendine ilişkin olarak İpsala İlçe Emniyet Müdürlüğünün cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlandığı belirtilmiştir. Edirne İl Emniyet Müdürlüğüne bağlı İpsala İlçe Emniyet Müdürlüğünde akaryakıt mal alımının temel ihale usullerine uygun olmayacak şekilde kısımlara bölünerek temin edilmesi mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. Bulgunun (E) bendine ilişkin olarak Bahçesaray ve Başkale İlçe Emniyet Müdürlüklerinin cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 103 yapılmaya başlandığı belirtilmiştir. Bahçesaray ve Başkale İlçe Emniyet Müdürlüklerinde doğrudan tüketime sunulmayan ve depolarda muhafaza edilen akaryakıtlar için taşınır mal işlem belgesi düzenlenmemesi hususu mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Bulgunun (F) bendine ilişkin olarak, Bitlis Polis Meslek Eğitim Merkezinin cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Bitlis Polis Meslek Eğitim Merkezinde yapılacak yeni akaryakıt mal alımı ihalesinde rekabetçi ve tarafsız şartların oluşması için idari ve teknik şartnamelerindeki ilgili hükümlerinin revize edilmesi gerekmektedir. BULGU 7: Taşınmaz İşlemlerindeki Mevzuata Aykırılıklar Emniyet Genel Müdürlüğüne tahsisli taşınmazlara ilişkin işlemlerde mevzuata aykırılıklar tespit edilmiştir. A) Genel Bütçe içinde yer alan Emniyet Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra teşkilatlarının kullanımında bulunan ve mülkiyeti Hazineye ait olan taşınmazların, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının bilgisi dışında çeşitli protokollerle değişik kamu kurum ve kuruluşlarına geçici olarak tahsis edildiği görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Taşınır ve taşınmaz edinme” başlıklı 45’inci maddesinde; “Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri, kamu hizmetlerinin zorunlu kıldığı durumlarda gereken nicelikte ve nitelikte taşınır ve taşınmazları, yurt içinde veya yurt dışında, bedellerini peşin veya taksitle ödeyerek veya finansal kiralama suretiyle edinebilirler. Kamu idareleri, taşınmaz satın alma veya kamulaştırma işlemlerini yetki devri yoluyla bir başka kamu idaresi eliyle yürütebilir. Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin edindiği taşınmazlar Hazine adına, diğer kamu idarelerine ait taşınmazlar ise tüzel kişilikleri adına tapu sicilinde tescil olunur. Hazine adına tescil edilen taşınmazlar Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından yönetilir. Bu tescil işlemleri, adına tescil yapılan idarenin taşınmazın bulunduğu yerdeki ilgili birimine bildirilir…”, Aynı Kanun’un “Taşınmaz tahsisi” başlıklı 47’nci maddesinde ise; “Kamu idareleri, kanunlarında veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 104 kamu hizmetlerini yerine getirebilmek için mülkiyetlerindeki taşınmazlarla Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri, birbirlerine ve köy tüzel kişiliklerine bedelsiz olarak tahsis edebilirler. Tahsis edilen taşınmaz, amaç dışı kullanılamaz. Hazinenin özel mülkiyetindeki taşınmazlarla Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri tahsis etmeye, kamu ihtiyaçları için gerekli olmayanların tahsisini kaldırmaya Çevre ve Şehircilik Bakanlığı; diğer taşınmazları tahsis etmeye ve tahsisini kaldırmaya ise maliki kamu idaresi yetkilidir. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin esas ve usuller Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” denilmektedir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmeliğin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde; “Bu Yönetmeliğin uygulanmasında Bakanlık: Çevre ve Şehircilik Bakanlığını … ğ) Tahsis: Mülkiyeti kendilerinde kalması koşuluyla kamu idarelerince, kanunlarında belirtilen kamu hizmetlerinin yerine getirilebilmesi amacıyla mülkiyetlerindeki taşınmazların, birbirlerine veya köy tüzel kişiliklerine; Hazineye ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin ise, Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca hizmetin devamı süresince kamu idarelerinin veya köy tüzel kişiliklerinin bedelsiz olarak kullanımına bırakılmasını ifade eder.”, Aynı Yönetmeliğin “Tahsis yetkisi” başlıklı 4’üncü maddesinin 4’üncü fıkrası; “Hazineye ait taşınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin tahsis yetkisi özel bir hüküm olmadıkça Bakanlık ve taşra birimlerine aittir.” şeklinde düzenlenmiştir. Mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, Hazineye ait olan taşınmazların tahsis yetkisi Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ve onun taşra birimlerine aittir. Dolayısıyla, Genel Bütçe kapsamındaki idarelerin, Çevre ve Şehircilik Bakanlığının izni ve oluru olmaksızın, kullanımlarında olan taşınmazları diğer kurum ve kuruluşlara tahsis etmeleri mümkün değildir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 105 Bugüne kadar söz konusu hususun çözülmesi noktasında, bazı taşınmazların Genel Müdürlük tahsislerinin kaldırılmasına, bazı taşınmazların tahsislerinin kaldırılmasına ilişkin işlemler devam etmesine, bazı taşınmazların tahliyesinin sağlanmasına rağmen bu işlemlerin tamamlanamadığı anlaşılmıştır. Bahsi geçen husus Emniyet Genel Müdürlüğünün önceki yıl denetimlerinde de tespit edilerek bulgu konusu yapılmış olup, 2017 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda da yer alıp Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuştur. Ancak uygulamanın 2018 yılı denetimlerinde de aynı şekilde devam ettiği anlaşılmıştır. Bu itibarla Emniyet Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra teşkilatlarının kullanımında bulunan ve mülkiyeti Hazineye ait olan taşınmazların diğer kamu kurum ve kuruluşlarına geçici tahsisinin mevzuat hükümleri çerçevesinde yürütülmesi gerektiği düşünülmektedir. B) Emniyet Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatlarının kullanımında olan bazı taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtları birbirinden farklı olmasına rağmen cins tashihlerinin yapılmadığı görülmüştür. Kamu idarelerinin, mülkiyetlerinde, yönetimlerinde ve kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, tapu kayıtlarında cins tashihinin yapılması için 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik doğrultusunda hareket edilerek, gerekli işlemleri yapmaları gerekmektedir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in “Cins tashihlerinin yapılması” başlıklı 10’uncu maddesinde; “Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır. Kamu idareleri taşınmazların cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yaparlar…” denilmektedir. Mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, Kamu idarelerinin, mülkiyetlerinde, yönetimlerinde ve kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, tapu kayıtlarında cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yapmaları gerekmektedir. Mülkiyeti Hazineye ait Emniyet Genel Müdürlüğüne tahsisli taşınmazların tahsis
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 106 amacına uygun cins tashihlerinin yapılabilmesi için ilgili kurumlar nezdinde gerekli çalışmaların yapıldığı ve sürecin devam ettiği görülmekle beraber 2018 yılı itibariyle bu işlemlerin tamamlanamadığı anlaşılmıştır. Bahsi geçen husus Emniyet Genel Müdürlüğünün 2017 yılı denetiminde tespit edilerek bulgu konusu yapılmış olup, 2017 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda yer alıp Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuştur. Bu itibarla, kamu idarelerinin, mülkiyetlerinde, yönetimlerinde ve kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, tapu kayıtlarında cins tashihinin yapılması için 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik hükümleri doğrultusunda hareket edilerek gerekli işlemlerin yapılması gerekmektedir. C) Emniyet Genel Müdürlüğüne tahsis edilmiş olan bazı binaların deprem analizlerinin ve bina güçlendirmelerinin yapılmadığı görülmüştür. 06.03.2007 tarihli ve 26454 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik’te resmi ve özel tüm binaların ve bina türü yapıların tamamının veya bölümlerinin depreme dayanıklı tasarımı ve yapımı ile mevcut binaların deprem öncesi veya sonrasında performanslarının değerlendirilmesi ve güçlendirilmesi için gerekli kuralları ve minimum koşulları belirlenmektedir. 18.03.2018 tarihli ve 30364 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği ile 06.03.2007 tarihli ve 26454 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik yürürlükten kaldırılmıştır. 18.03.2018 tarihli ve 30364 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği’nin yürürlülük tarihi 1.1.2019’dur. Her iki Yönetmelik’te de deprem bölgelerinde bulunan mevcut ve güçlendirilecek tüm binaların ve bina türü yapıların deprem etkileri altındaki performanslarının değerlendirilmesinde uygulanacak hesap kuralları, güçlendirme kararlarında esas alınacak ilkeler ve güçlendirilmesine karar verilen binaların güçlendirme tasarımı ilkeleri belirlenmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğünün kullandığı binaların bazılarının deprem analizi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 107 yapılmamıştır. Deprem analizi yapılan binalardan da deprem analiz sonucu uygun olmayıp bina güçlendirme yapılmayan binalarda bulunmaktadır. Ülkemizde mevcut binalarımızın büyük çoğunluğu gerekli deprem dayanıklığına sahip olmadığından gelecekte meydana gelecek ve yerleşim bölgelerini etkileyecek depremlerde, deprem zararlarının azaltılabilmesi için öncelikle mevcut binaların deprem performanslarının belirlenmesi gereklidir. Özellikle yıkılma veya ağır hasar görme riski yüksek olan binaların güçlendirilmesi, eğer güçlendirme işlemi ekonomik olarak verimli değilse de yıkılarak yeniden yapılmasının uygun olacağı düşünülmektedir. D) Emniyet Genel Müdürlüğünce mevcut binaların enerji kimlik belgelerinin alınması yönünde herhangi bir çalışma başlatılmadığı görülmüştür. 05.12.2008 tarih ve 27075 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği’nin “Mevcut Binalara Enerji Kimlik Belgesi Verilmesi” başlıklı geçici 3’üncü maddesinde; “Mevcut binalar ve inşaatı devam edip henüz yapı kullanım izni almamış binalar için Enerji Verimliliği Kanununun yayımı tarihinden itibaren on yıl içinde Enerji Kimlik Belgesi düzenlenir.” denilmektedir. Türkiye'de yeni yapılan binalarda Enerji Kimlik Belgesi çıkartmak 1 Ocak 2011 tarihi itibari ile zorunlu hale getirilmesine karşın mevcut binalara Enerji Kimlik Belgelerini tamamlamaları için Enerji Verimliliği Kanunu'nun yayım tarihi olan 02 Mayıs 2007 tarihinden itibaren 10 yıl olmak üzere 2017 yılına kadar süre tanınmıştır. Binalar veya bağımsız bölümlere ilişkin alım, satım ve kiraya verme ile ilgili iş ve işlemlerde enerji kimlik belgesi düzenlenmiş olması şartı 1 Ocak 2020 tarihi itibariyle aranacaktır. Yönetmeliğin 25’inci maddesinin dokuzuncu fıkrasında Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli Savunma Bakanlığı ve bağlı kuruluşları, Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı binaları ile mücavir alan dışında kalan ve toplam inşaat alanı 1.000 m2’den az olan binalar için Enerji Kimlik Belgesi düzenlenmesi zorunlu olmadığına dair istisna hükmü yer almaktadır. Emniyet Genel Müdürlüğü binaları için Enerji Kimlik Belgesi düzenlenmesi zorunlu olmadığına ilişkin bir hüküm bulunmamaktadır. Dolayısıyla Emniyet Genel Müdürlüğünde mevcut binalar için Enerji Kimlik Belgesi alınması yönünde çalışmaların başlatılmasının uygun olacağı düşünülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 108 Kamu idaresi cevabında; “A)-Genel Bütçe içinde yer alan Emniyet Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra teşkilatlarının kullanımında bulunan ve mülkiyeti Hazineye ait olan taşınmazların Çevre ve Şehircilik Bakanlığının bilgisi dışında çeşitli protokollerle değişik kamu kurumu ve kurumuşlarına geçici olarak tahsis edilmesi Geçici olarak başka kurumların kullanımında olan taşınmazlarla ilgili olarak; 1-Dicle Öğretmenevi (388 ada, 55 parsel) 12/11/2012 tarihli ve B.05.1.EGM.0.80.47406.(81720)-2710-3609-206040 sayılı yazı ile Milli Eğitim Bakanlığından tahliyesi istenmiştir. 20/10/2014 tarihli ve EBYS-2014.10.20-10.38.48.09589 sayılı yazı ile tahliyesinin sağlanması İl Emniyet Müdürlüğünden istenmiştir. Diyarbakır Valiliğinin 27/10/2014 tarihli ve 183458830 sayılı yazısı ile Dicle Kaymakamlığından binanın tahliyesi istenmiştir. 08/10/2015 tarih ve EBYS-2015.10.09-14.28.23.49936 sayılı yazı ile ifraz işlemi sonucu tapu bilgileri değişen (eski 388 ada, 40 parsel) taşınmazın yeniden Genel Müdürlüğümüze tahsisi sağlanmıştır. Ancak tahliye işlemi gerçekleşmemiştir. Taşınmaz üzerine 2017 yılında B+Z+3 katlı ilçe emniyet müdürlüğü binası ile 24 daireli lojman binası yapımı tamamlanarak kullanımına başlanmıştır. 2-İstanbul Başhekimlik Binası (1106 ada, 3 parsel) 03/07/2006 tarih ve B.07.MEG.0.12/34080101113-27824 sayılı yazı ile söz konusu binanın Avrupa Birliği Koordinasyon Merkezi olarak kullanılmak üzere İl Özel İdare Müdürlüğüne tahsisi için Genel Müdürlüğümüze tahsisinin kaldırılması hakkında görüş sorulmuştur. 03/11/2006 tarih ve B.07.MEG.0.12/34080101113-48359 sayılı yazı ile konuya ilişkin düzenlenecek protokolün bir örneği istenilmiştir. 13/01/2017 tarih ve EBYS-20170112-16.35.57.628-83 sayılı yazı ile İstanbul Valiliği ve Büyükşehir Belediye Başkanlığından Beyoğlu İlçesinde Emniyet hizmetlerinde kullanılacak bir binanın tahsisi talep edilmiştir. 18/09/2006 tarih ve B.05.1.EGM.0.80.05.02/1449-2692-155352 sayılı yazı ile yapılacak bir protokol çerçevesinde İl Özel İdare Müdürlüğüne geçici tahsisi yönünde görüş bildirilmiştir. 20/03/2007 tarih ve M.34.0.İÖİ.0.00.06.06-302 sayılı yazıda; Maliye Bakanlığının yazısı gereği Valilikçe imzalanan 4 nüsha protokolün Genel Müdürlüğümüzce de imzalanarak İl Özel İdaresi Müdürlüğüne gönderilmesi istenilmiştir. Yapılan işlemler Maliye Bakanlığı ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 109 İstanbul Defterdarlığı bilgisi dahilinde gerçekleştirilmiştir. 22/07/2014 tarih ve 47909374- 17052.(81269)/1452 sayılı yazı ile taşınmaza ihtiyaç duyulması ve 6360 sayılı kanunun 1’inci maddesi 5’inci fıkrası hükmünce İstanbul İl Özel İdaresinin tüzel kişiliğinin sona ermesi sebebiyle taşınmazın tahliye edilerek teslim edilmesi istenilmiştir. Teslim işlemi henüz gerçekleşmemiştir. 3-İstanbul Sultantepe Karakolu (520 ada, 2 parsel) 05/02/2016 tarih ve EBYS-2016.02.05.11.54.43.145-83 sayılı yazıdaki 18/08/2004 tarih ve MEM.B.07.4.DEF.0.34.06/KAD/170/5111-5441 sayılı yazı ile tahsisinin kaldırılması ile ilgili görüş sorulmuş; 19/04/2016 tarih ve 18232631/769 sayılı yazı ile Devriye Ekipler Amirliği hizmet binası olarak kullanılacak uygun taşınmazın araştırılarak gereğinin yapılması İstanbul Halk Sağlığı Müdürlüğünden istenilmiştir. İşlemler Defterdarlık bilgisi dahilinde yapılmıştır. 22/04/2004 tarih ve B.05.1.EGM.4.34.00.80.05-04/2980 sayılı yazıda taşınmazın tahsisinin devamı ile geçici olarak sağlık ocağı olarak kullanılmasının uygun olacağı bildirilmiş, 28/10/2015 tarih ve EBYS-2015.10.27-15.06.12.366-25 sayılı yazı ile Sağlık Müdürlüğünden taşınmaza ihtiyaç duyulup duyulmadığı, ihtiyaç duyulması durumunda, Devriye Ekipler Amirliği ihtiyacı için İl Sağlık Müdürlüğüne tahsisli bir taşınmazın takas için bildirilmesi istenilmiştir. 01/02/2005 tarihli protokol imzalanmıştır. 4-Kayseri İncesu Polis Merkezi Amirliği Eski Hizmet Binası (21 ada, 6 parsel): 27/02/2017 tarihli ve EBYS-2017.03.03-11.18.47.673-67 sayılı yazıda bildirilen sözleşme ile Kayseri Defterdarlığınca 5 yıl süre ile yeniden kiralanmıştır. 5- Isparta Eğridir İlçe Emniyet Müd. Binası (189 ada, 18 parsel) Yeni binaya taşınılması, binanın boş kalması ve Eğirdir Kaymakamlık binasının yetersizliği nedeniyle İlçe Tarım Müdürlüğü ve İlçe Özel İdare Müdürlüğü için geçici olarak kullanılmak üzere talep edilen bina 14/01/2016 tarih ve 71961350-16177-(81720)/47 sayılı yazı (İş ve işlemlerin İl Defterdarlığı koordinesinde yapılması gerektiği bildirilmiştir) doğrultusunda, geçici olarak Eğirdir Kaymakamlığı kullanımına verilmiştir. 6- İstanbul Beykoz Asayiş ve Çocuk Büro Amirliği (367 ada, 47 parsel) 12/10/2016 tarihli 82683355-300-167/3409010017-118751 sayılı yazı, 09/11/2016 tarihli protokoldeki bina teslim tutanağı ile Beykoz Kaymakamlığına geçici olarak verilmiştir. 7- İstanbul Beykoz İlçe Emniyet Müd. Ek Binası (354 ada, 63 parsel)
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 110 09/09/2016 tarih ve 47909374-17052(81296)-899 sayılı yazı, 19/12/2016 tarihli protokol, bina teslim tutanağı, 28/11/2016 tarih ve 82683355-300-167/3409010012-137454 sayılı Defterdarlığın uygun görüş yazısı çerçevesinde Beykoz Kaymakamlığına geçici olarak verilmiştir. 8- Tunceli Merkez Eski Ş. Nahit Bulut Polis Merkez Amirliği Binası (266 ada, 1 parsel) 12/01/2018 tarihli ve E.355 sayılı Valilik yazısıyla ek hizmet binası olarak talep edilen bina ile ilgili olarak 13/02/2018 tarihli ve EBYS-2018.02.14-12.19.11.903-46 sayılı yazı ile uygun görüş verilerek, iş ve işlemlerin Defterdarlık koordinesinde yürütülmesi bildirilmiştir. B) Emniyet Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra teşkilatlarının kullanımında olan bazı taşınmazların mevcut kullanım şekilleri ile tapu kayıtları birbirinden farklı olmasına rağmen cins tashihlerinin yapılmadığı 26/03/2019 tarihli ve EBYS-2019.03.26-10.37.36.050-11 sayılı yazı ile imar barışı kapsamında yapı kayıt belgesi alınan binaların tapuya tescil işlemleri için istenilen zemin tespit tutanakları ile ilgili olarak ödenek ihtiyaçlarının bildirilmesi istenilmiştir. Bazı taşınmazların imar planlarının (1/5000, 1/1000) olmaması veya hukuki süreçlerinin devam etmesi nedeniyle cins tashih işlemlerinin 2019 yılı içerisinde yapılamayacağından 2020 yılı sonuna kadar bu işlemlerin sonlandırılması öngörülmektedir. C) Emniyet Genel Müdürlüğüne tahsis edilmiş olan bazı binaların deprem analizlerinin ve bina güçlendirmelerinin yapılmadığı Genel Müdürlüğümüzce 06/03/2007 tarihli ve 26454 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik, 7. Bölüm (Mevcut Binaların İncelenmesi ve Değerlendirilmesi) hükümleri doğrultusunda, 2007 yılından itibaren 1711 binamızda deprem güvenliği ön inceleme çalışmaları ve teknik hasar değerlendirme çalışmaları gerçekleştirilmiştir. Bu rakam 2007 yılı öncesi inşa edilmiş toplam bina stokumuzun %29’una tekabül edilmektedir. Bu çalışmalar ardından; 1067 binanın yıkılarak yeniden inşasına ve 439 binanın güçlendirilmesine karar verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 111 Halen 171 binanın deprem güvenliği inceleme ve güçlendirme projesi çizimleri ve değerlendirme süreci devam etmektedir. Çalışmalar neticesinde ayrıca 34 binanın deprem yönetmeliği koşullarını sağladığı ve güvenli olduğu tespit edilmiştir. Önümüzdeki süreçte de, 01/01/2019 tarihinde yürürlüğe giren yeni deprem yönetmeliği (Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği) hükümleri dikkate alınarak ve Kurumumuz bütçe imkanları doğrultusunda deprem güvenliği inceleme ve değerlendirme çalışmaları planlanmakta olup, Başkanlığımızca denetimi sürdürülmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğümüze tahsisli binaların da deprem analizleri ve güçlendirmeleri bütçe imkanları dahilinde yapılmaktadır. YILLARA GÖRE GÖNDERİLEN DEPREM ÖDENEKLERİ YILI İL SAYISI İŞ SAYISI GÖNDERİLEN 2015 3 4 2.556.440,00 2016 4 4 2.089.979,00 2017 19 46 22.721.423,00 2018 34 144 25.118.807,12 TOPLAM 60 198 52.486.649,12 D) Emniyet Genel Müdürlüğünce mevcut binaların enerji kimlik belgelerinin alınması yönünde herhangi bir çalışma başlatılmadığı 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunun 12’nci Maddesinde, Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli Savunma Bakanlığı ve Bağlı kuruluşları ile Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığının kanunun getirdiği hüküm ve sorumluluklardan muaf tutulduğu belirtilmektedir. Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğünün faaliyetlerine gizlilik içinde devam edebilmesi amacıyla Türk Silahlı Kuvvetlerine ve Milli İstihbarat Teşkilatına uygulanan istisna hükümlerine tabi olmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Genel Kolluk Birimlerinin görevlerini etkin bir şekilde icra edebilmesi maksadıyla 5627 sayılı Enerji Verimliliği Kanunu’nda değişiklik yapılması amacıyla İçişleri Bakanlığına talep yapılmıştır. Konunun yakından takibi yapılarak, sonucuna göre hareket edilecektir. Ayrıca 2019 yılından itibaren hem hazırlanan projelerimizde hem de tadilatı yapılan binalarımızda 27075 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Binalarda Enerji Performansı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 112 Yönetmeliği’nin “Mevcut Binalarda Enerji Kimlik Belgesi Verilmesi” yönetmeliğine göre hareket edilmekte ve gerekli belgeler istenilmektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak Bulgunun (A) bendine ilişkin olarak, kamu idaresi cevabında bulgu konusu taşınmazlardan bir kısmında sorunların çözüldüğü, bir kısmında devam ettiği belirtilmiştir. Bahsi geçen husus Emniyet Genel Müdürlüğü önceki yıl denetimlerinde de tespit edilerek bulgu konusu yapılmıştır. Bugüne kadar söz konusu hususun çözülmesi noktasında, bazı taşınmazların Genel Müdürlük tahsislerinin kaldırılmasına, bazı taşınmazların tahsislerinin kaldırılmasına ilişkin işlemler devam etmesine, bazı taşınmazların tahliyesinin sağlanmasına rağmen tam bir sonuca varılamadığı anlaşılmıştır. Emniyet Genel Müdürlüğü kullanımında olan ancak mülkiyeti Hazineye ait olan taşınmazların tahsisi ile ilgili işlemlerde, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik doğrultusunda hareket edilerek, işlemler yetki sahibi olan Çevre ve Şehircilik Bakanlığı nezdinde yürütülmelidir. Bulgunun (B) bendine ilişkin olarak, kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Kamu idarelerinin, mülkiyetlerinde, yönetimlerinde ve kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, tapu kayıtlarında cins tashihinin yapılması için gerekli işlemleri yapmaları gerekmektedir. Bulgunun (C) bendine ilişkin olarak, kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin bütçe imkanları doğrultusunda yapılacağı belirtilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğüne tahsis edilmiş olan binaların deprem analizlerinin ve bina güçlendirmelerinin yapılması gerekmektedir. Bulgunun (D) bendine ilişkin olarak, kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Mevcut mevzuatta Emniyet Genel Müdürlüğüne ait binalar için Enerji Kimlik Belgesi düzenlenmemesine ilişkin istisna hükmü bulunmaması nedeniyle Emniyet Genel Müdürlüğüne ait mevcut binalar için Enerji Kimlik Belgesi alınması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 113 BULGU 8: Taşınır İşlemlerindeki Mevzuata Aykırılıklar Emniyet Genel Müdürlüğü merkez ve taşra birimlerince gerçekleştirilen taşınır işlemlerinde mevzuata aykırılıklar tespit edilmiştir. A) İdare ile yüklenici arasında yapılan sözleşme kapsamında alımı gerçekleştirilen ve muayene esnasında yüklenici tarafından fazladan getirildiği anlaşılan malların taşınır kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. 25.07.2010 tarih ve 27652 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri, Millî İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Kayıt zamanı ve kayıt değeri” başlıklı 11’inci maddesinde; “(1) Taşınır mallar, edinme şekline bakılmaksızın kamu idaresince kullanılmak üzere teslim alındığında giriş; sarf edildiğinde, satıldığında, başka harcama birimlerine ya da taşınır mal yönetim birimine devredildiğinde, bağış veya yardım yapıldığında, HEK’e ayırma, yıpranma, kırılma, bozulma nedeniyle kullanılamaz hale geldiğinde veya kaybolma, çalınma ya da canlı taşınır malın ölümü hallerinde çıkış kaydedilir (2) Giriş ve çıkış kayıtlarında; a) Satın alma suretiyle edinme ve değer artırıcı değişiklik hallerinde, birim maliyet bedeli, b) Bedelsiz devir, ölüm, kırılma, bozulma, kaybolma, çalınma, HEK’e ayırma ve fire hallerinde kayıtlı değeri, c) Bağış ve yardım yoluyla edinilen taşınır mallarda; bağış ve yardımda bulunan tarafından ispat edici bir belge ile değeri belirtilmiş ise bu değer, belli bir değeri yoksa 14 üncü maddeye göre oluşturulan komisyonca tespit edilen değeri, ç) Kamu idaresince üretilmesi halinde, üretilen taşınır malın giriş kaydında üretim maliyet bedeli, esas alınır. (3) Kamu kurum ve kuruluşlarına ya da yabancı ülke kuruluşlarına yardım olarak verilen taşınır malların devredilmesi esnasında belirlenen veriliş maksadına uygun kullanılmayanların geri alınmasında 16 ncı maddede yer alan hükümler uygulanır.” denilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 114 Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi’nin “Kayıt zamanı ve kayıt değeri” başlıklı 14’üncü maddesinde; “(1)Taşınır mallar, edinme şekline bakılmaksızın harcama birimince teslim alındığında giriş kaydedilir. Satıldığında, başka taşınır mal saymanlıklarına gönderildiğinde, bedelsiz devir/hibe edildiğinde, hurdaya ayırma, yıpranma, kırılma, bozulma gibi nedenlerle kullanılamaz hâle geldiğinde, kaybolma, çalınma ya da canlı taşınır malın ölümü ile tüketilebilir taşınır malların kullanıcılar tarafından tüketildiği hallerde ise çıkış kaydedilir…” hükmü yer almaktadır. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri uyarınca taşınır malların, edinme şekline bakılmaksızın harcama birimince teslim alındığında giriş kaydı yapılmalıdır. Emniyet Genel Müdürlüğü depolarında yerinde yapılan denetimde, muayene kapsamında yüklenici tarafından fazladan getirilen malların taşınır kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. İdare ile yüklenici arasında yapılan mal sözleşme kapsamında alınması gereken sayıdan daha fazla sayıda malın yüklenici tarafından teslim edilmesi halinde fazladan teslim edilen malların da taşınır giriş kayıtları yapılmalıdır. Yüklenici eğer muayene veya diğer sebeplerle fazladan mal teslim etmiş ise teslim edilen fazla mallar tutanak ile tespit edilmeli ve malın değeri üzerinden taşınır giriş kayıtları yapılmalıdır. İdare ile yüklenici arasında yapılan sözleşme kapsamında alımı gerçekleştirilen ve muayene esnasında yüklenici tarafından fazladan getirildiği anlaşılan mallar ile ilgili olarak Türk Silahlı Kuvvetleri, Millî İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri uyarınca işlem yapılması gerekmektedir. B) Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi hükümlerine aykırı olarak kent güvenliği yönetim sistemi kapsamında edinilen taşınırlar için taşınır kaydının hatalı yapıldığı tespit edilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde; harcama yetkililerinin taşınır malların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesi, kullanımı ve mevzuata uygun olarak kayıtlarının tutulmasının sağlanmasından sorumlu olduğu ve harcama yetkililerinin taşınır malların kullanımının sağlanması ve kayıtların mevzuata uygun olarak tutulması sorumluluğunun gereğini, taşınır mal
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 115 saymanı, taşınır mal sorumluları, taşınır mal hesap sorumluları ve kullanıcı birim taşınır mal sorumluları aracılığı ile yerine getirileceği ifade edilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi’nin “Kayıt zamanı ve kayıt değeri” başlıklı 14’üncü maddesinde; “(1)Taşınır mallar, edinme şekline bakılmaksızın harcama birimince teslim alındığında giriş kaydedilir. Satıldığında, başka taşınır mal saymanlıklarına gönderildiğinde, bedelsiz devir/hibe edildiğinde, hurdaya ayırma, yıpranma, kırılma, bozulma gibi nedenlerle kullanılamaz hâle geldiğinde, kaybolma, çalınma ya da canlı taşınır malın ölümü ile tüketilebilir taşınır malların kullanıcılar tarafından tüketildiği hallerde ise çıkış kaydedilir…” hükmü yer almaktadır. Aynı Yönerge’nin “Taşınır mal saymanının görev ve sorumlulukları” başlıklı 7’nci maddesinde, Taşınır mal saymanının görev ve sorumlulukları, “Taşınır mal sorumlusunun görev ve sorumlulukları” başlıklı 8’inci maddesinde taşınır mal sorumlusunun görev ve sorumlulukları, “Taşınır mal hesap sorumlusunun görev ve sorumlulukları” başlıklı 9’uncu maddesinde de Taşınır mal hesap sorumlusunun görev ve sorumlulukları, ayrıntılı şekilde izah edilmiştir. “Taşınır malların giriş ve çıkış kayıt işlemleri esasları” başlıklı 12’nci maddesi ile taşınır malların, taşınır mal saymanlık birim kayıtlarına giriş ve çıkış işlemlerinde Taşınır Mal İşlem Belgesi düzenlenerek kayıtlara alınması gerektiği ve hangi hallerde Taşınır Mal İşlem Belgesi düzenlenmeyeceği de belirtilmiştir. Ayrıca mezkur Yönerge’nin “Kayıt zamanı ve kayıt değeri” başlıklı 14’üncü maddesinde; taşınır malların edinme şekline bakılmaksızın harcama birimince teslim alındığında giriş kaydının yapılacağı hüküm altına alınmıştır. Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi’nin yukarıda yer alan hükümleri Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği’nde de yer almaktadır. Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi hükümleri değerlendirildiğinde, Yönerge’nin 12’nci maddesinde sayılan taşınırlar dışında satın alma yoluyla veya çeşitli yollarla edinilen taşınırlar için taşınır mal işlem belgesi düzenlenmeli ve edinilen tüm taşınırlar kayıt altına alınmalıdır. Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi’nin “Taşınır Mal Kayıt İşlemleri”
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 116 başlıklı 11’inci maddesi 8’inci fıkrasında da kayıtsız olduğu tespit edilen tüm taşınır malların ilgili mevzuat doğrultusunda mutlaka kayıt altına alınacağına ilişkin hüküm yer almaktadır. Yerinde yapılan denetimlerde ve Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminde yapılan incelemelerde, Türkiye genelinde 11 harcama biriminde kabul aşaması tamamlanıp idare tarafından teslim alınan kent güvenliği yönetim sistemi bünyesindeki kameraların taşınır kaydının yapılmadığı, taşınır sistemine kent güvenliği yönetim sistemi adı altında sadece tek bir kayıt yapıldığı tespit edilmiştir. Taşınır mevzuatı hükümleri uyarınca, yapım aşaması tamamlanıp idarece teslim alınan kent güvenliği yönetim sistemi bünyesindeki kameraların tek tek taşınır girişlerinin Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemine yapılması gerekmektedir. İl veya ilçelerde bulunan kent güvenliği yönetim sistemlerinde çok sayıda kamera ve taşınır kapsamında değerlendirilecek çok sayıda malzeme bulunmaktadır. Kent güvenliği yönetim sistemlerinde kullanılan taşınırlar çok yüksek maliyetli olup aynı zamanda güvenlik açısından büyük önem taşımaktadır. Kent güvenliği yönetim sistemindeki kameraların taşınır kaydını yapmak yerine Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemine kent güvenliği yönetim sistemi adı altında tek bir kayıt yapılması mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Bu nedenle yapım aşaması tamamlanıp idarece teslim alınan kent güvenliği yönetim sistemindeki kameraların Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemine taşınır girişlerinin yapılması ve bu kameraların denetimi ve gözetiminden sorumlu olanlara zimmetlenmesi gerekmektedir. C) Polis Akademisi Başkanlığında dayanıklı taşınır niteliğindeki taşınırların tüketilebilir taşınır mal olarak kaydedildiği ve tüketim çıkışlarının yapıldığı tespit edilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde ( c ) ve ( u ) bentlerinde; “c) Dayanıklı taşınır mal: Belirli bir hizmete tahsis amacıyla edinilen, belli bir süre ile veya belli bir süreye tabi olmaksızın kullanılabilen, kullanılmakla yok olmayıp, bakım ve onarımı yapılmak suretiyle uzun süre kullanılması mümkün olan, eskisi veya hurdası değerlendirilebilen makine, alet, edevat, silah, taşıt, iş makinesi, büro makine ve döşeme mefruşatı ile benzeri demirbaş malzemelerini, u) Tüketilebilir taşınır mal: Belirli bir hizmetin üretilmesinde kullanılan, kullanımı sonucunda tükenen veya bir süre kullanıldıktan sonra ilk özelliklerini kısmen veya tamamen
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 117 kaybederek bir daha kullanılamayacak duruma gelen taşınır malları,” denilmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde; harcama yetkililerinin taşınır malların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesi, kullanımı ve mevzuata uygun olarak kayıtlarının tutulmasının sağlanmasından sorumlu olduğu ve harcama yetkililerinin taşınır malların kullanımının sağlanması ve kayıtların mevzuata uygun olarak tutulması sorumluluğunun gereğini, taşınır mal saymanı, taşınır mal sorumluları, taşınır mal hesap sorumluları ve kullanıcı birim taşınır mal sorumluları aracılığı ile yerine getirileceği ifade edilmiştir. Taşınır işlemlerinin Taşınır Mal Yönergesi hükümlerine uygun biçimde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Buna göre, taşınır edinildiğinde uygun hesap koduna giriş kaydı yapılmalı ve dayanıklı taşınır ise kullanıma verildiğinde zimmetleme işlemi gerçekleştirilmeli, tüketilebilir taşınır mal ise taşınır tüketildiğinde çıkış kaydı yapılmalıdır. Polis Akademisi Başkanlığı taşınır işlemleri incelendiğinde, dayanıklı taşınır niteliğinde olan taşınırların tüketilebilir taşınır mal olarak kaydedildiği ve kısa bir süre sonra tüketim çıkışlarının yapıldığı tespit edilmiştir. Aşağıdaki tabloda tüketilebilir taşınır mal olarak kaydedilip tüketim çıkışı yapılan dayanıklı taşınırların bir kısmı yer almaktadır. Tablo 11: Tüketilebilir Taşınır Mal Olarak Kaydedilip Tüketim Çıkışı Yapılan Taşınırlar Hesap Kodu Malzeme Türü Durumu Miktar Birim Fiyat Toplam Fiyat 150 GBİC MODÜL Tüketildi 20 6.254,00 125.080,00 150 Ricoh TCRUH/ORU Set B Fırın Temizleme Ünitesi Tüketildi 1 2.403,28 2.403,28 150 Ricoh TCRUH/ORU Set A Görüntü Aktarma Ünitesi Tüketildi 1 69.620,00 69.620,00 150 Ricoh S4 Tip Görüntü Fırınlama Ünitesi Tüketildi 1 54.044,00 54.044,00 150 Çöp Kovası Kutusu Tüketildi 50 1.279,12 83.956,00 150 GBİC MODÜL Tüketildi 4 12.449,00 49.796,00
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 118 Yukarıdaki tabloda görüldüğü üzere tabloda yer alan taşınırlar, belli bir süre ile veya belli bir süreye tabi olmaksızın kullanılabilen, kullanılmakla yok olmayıp, bakım ve onarımı yapılmak suretiyle uzun süre kullanılması mümkün olan, eskisi veya hurdası değerlendirilebilen niteliktedir. Ayrıca taşınırların birim maliyetlerinin yüksekliği de tabloda görülmektedir. Bu nedenle tablodaki taşınırlar dayanıklı taşınır kapsamında değerlendirilmeli ve uygun hesap kodunda takip edilmelidir. Dayanıklı taşınır niteliğindeki taşınırların tüketilebilir taşınır mal olarak kaydedilip tüketim çıkışı yapılması bu taşınırların takibini ve denetimini olanaksız hale getirmektedir. Taşınır Mal Yönergesi hükümleri uyarınca Polis Akademisi Başkanlığında 2018 yılında ve daha önceki yıllarda dayanıklı taşınır niteliğinde olup tüketilebilir taşınır mal olarak kaydedilen ve tüketim çıkışları yapılan taşınırlar tespit edilmeli ve bu taşınırların giriş kayıtları yapılmalıdır. D) Görev gereği açık isimleri yerine kod kapsamında takip edilen taşınır malların tamamının tüketilebilir taşınır mal olarak kaydedildiği görülmüştür. Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde ( i ) bendinde; i) Kayıt silme: Yıpranan, eskiyen veya herhangi bir sebeple kullanılamaz duruma gelmiş, elden çıkmış veya kullanım dışı kalmış taşınır malın tüketim dışındaki sebeplerle kayıtlardan düşülmesini,”, “Tüketime verilen taşınır malların çıkış işlemleri” başlıklı 25’inci maddesinin birinci fıkrasında; “(1) Tüketilebilir taşınırlar kullanıcı birimlerce hazırlanan “Taşınır İstek Belgesi” (EK-F)’ye dayanılarak taşınır mal saymanlığınca düzenlenecek dağıtım/iade belgesi ile tüketime verilir. Kullanıcı birimler tarafından sarf edildiğine dair düzenlenen tutanağa istinaden dağıtım iade belgesi hazırlanır, düzenlenecek taşınır mal işlem belgesi ile tüketim çıkış işlemi yapılır. Ayrıca kayıt silme işlemi yapılmaz.”, “Kayıt silme işlemlerinde yetkiler” başlıklı 38’inci maddesinde; “(1) Aşağıdaki taşınır malların kayıtlardan silinmesi Genel Müdür tarafından yerine getirilir:
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 119
a) Her cins hava ve deniz araçları.
b) Zırhlı araçlar, zırhlı personel taşıyıcıları ve benzeri taktik zırhlı araçları.
c) Her türlü ateşli silah ve sistemleri.
ç) Her türlü taşıt, tırtıllı araçlar ve iş makineleri.
(2) Yukarıda sayılan taşınır malların dışında kalan taşınırlar harcama yetkilileri
tarafından kayıtlardan silinir.
(3) Genel Müdür’ün yetkisi dahilinde kayıtlardan silinmesi gereken taşınır mallar için
merkez ve taşra birimlerince düzenlenen kayıt silme teklif ve onay tutanakları, merkez
teşkilatında ilgili harcama birimlerince, Genel Müdür’ün onayına sunulur.
(4) Genel Müdür tarafından kayıtlardan silinmesi gereken taşınırları silme yetkisi
uygun görülen makama devredilebilir.
(5) Kayıt silmeye yetkili kılınan makamlar; kayıt silme teklif ve onay tutanaklarını
onaylamadan evvel lüzum gördükleri hususları yeniden inceletebilirler.
(6) Taşınır malların kayıttan silinmesinde kullanılan kayıt silme teklif ve onay tutanağı
taşınır mal saymanı ve bağlı olduğu birim amiri tarafından imzalanarak yetkili makam
tarafından onaylanır. Kayıt silme teklif ve onay tutanağına mutlaka kayıt silmeyi gerektiren
olay ve sebepleri açıklayan adli, idari ve teknik mercilerce oluşturulan rapor, belge ve
tutanaklar eklenir.”,
“Kayıt silme işlemleri” başlıklı 39’uncu maddesinde;
“(1) Kayıt silme işlemi taşınır malların hukuka aykırı bir fiil nedeniyle elden çıkması,
doğal afet veya yangın ve benzeri nedenlerle kullanılmayacak hâle gelmesi gibi durumlarda
olaya ilişkin rapor ve kayıt silme teklif ve onay tutanağının taşınır mal işlem belgesine
eklenmesi suretiyle yapılır.
(2) Bakım ve onarım için ilgili teknik birimlere gönderilen taşınır mallardan onarımları
mümkün olmayanlar ile onarımları ekonomik görülmeyenler için hasar ve durum tespit
raporu/teknik rapor düzenlenerek onarıma tabi tutulmadan yürürlükteki mevzuata uygun
olarak kayıt silme işlemleri gerçekleştirilir.
(3) Patlayıcı, yangın çıkaran, zehirleyici ve tahriş edici maddeler ile hazır ilaçlar yetkili
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 120 uzmanlardan meydana gelmiş komisyonların verecekleri raporlara dayanılarak bu konuda yürürlükte olan mevzuata uygun gerekli işlemlere tabi tutulduktan sonra kayıtlardan silinir. (4) Merkezdeki ilgili birim tarafından temin edilerek birimlere gönderilen 1/25.000, 1/50.000 ve 1/100.000 ölçekli kağıt ve kabartma haritalar ile sayısal ortamlarda bulunan dijital harita ve bilgileri, kullanımı süresiz taşınır mallardan olduğundan, uzun zaman kullanım sonucu kullanılamaz duruma gelenler, ihtiyaç fazlası ve güncelliğini yitirmiş olanlar kayıt silme işlemleri yapılmak üzere ilgili birime taşınır mal işlem belgesi ile gönderilir. (5) Eğitim, tatbikat, devriye, operasyon, kovuşturma ve benzeri sebeplerden dolayı kaybolmuş, yok olmuş, eskimiş veya kullanılmayacak duruma gelmiş olan taşınır mallar tutulacak rapor ve/veya tutanaklara istinaden kayıtlardan silinir. (6) Ana cihaz miktarının azalması neticesinde kullanım fazlası kalan taşınır mallar ile kullanma esnasında yedek malzemesi temin edilemeyen taşınır mallar tutulacak rapor ve/veya tutanaklara istinaden kayıtlardan silinir.” hükümleri yer almaktadır. Taşınır işlemlerinin Taşınır Mal Yönergesi hükümlerine uygun biçimde gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Taşınır Mal Yönergesi hükümleri değerlendirildiğinde bir taşınırın tüketilebilir taşınır mal veya dayanıklı taşınır mal olarak taşınır kayıtlarının yapılması taşınırın takibi için büyük önem kazanmaktadır. Özellikle taşınırların sistemden düşümlerinde tüketilebilir taşınır mallar ile dayanıklı taşınır mallar arasında büyük fark bulunmaktadır. Tüketilebilir taşınır mallar, Yönerge’nin 25’inci maddesinin birinci fıkrasına göre, kullanıcı birimler tarafından sarf edildiğine dair düzenlenen tutanağa istinaden dağıtım iade belgesi hazırlanır, düzenlenecek taşınır mal işlem belgesi ile tüketim çıkış işlemi yapılır, ayrıca kayıt silme işlemi yapılmaz. Dayanıklı taşınır mallar ise, Yönerge’nin 38’inci maddesine göre, 38’inci maddede sayılan dayanıklı taşınır mallar Genel Müdür tarafından, bunlar dışındaki dayanıklı taşınır mallar da harcama yetkilisi tarafından kayıtlardan silinir. Özetlemek gerekir ise tüketilebilir taşınır mallar için kayıt silme işlemi yapılmaz taşınır görevlisi tarafından düzenlenecek taşınır mal işlem belgesi ile tüketim çıkış işlemi yapılır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 121 Dayanıklı taşınır mallarda kayıt silme işlemi yapılır ve buna yetkili kişi harcama yetkilisidir. Emniyet Genel Müdürlüğü taşınır mal işlemleri Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi üzerinden yapılmaktadır. Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminde her bir taşınır mal için merkez tarafından tanımlanmış açık ve herkes tarafından anlaşılır taşınır isim/kod listeleri bulunmaktadır. Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminde tanımlanan bu isimler/kodlar taşınırın takibi ve taşınır mal yönetim hesabının çıkarılması açısından çok önemlidir. Harcama birimleri edindikleri taşınırları Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminde tanımlanan bu isimlere/kodla kaydetmektedir. Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi üzerinden ve harcama birimlerinde yapılan incelemelerde, görev gereği açık isimleri yerine kod kapsamında takip edilen taşınır malların tamamının tüketilebilir taşınır mal olarak kaydedildiği görülmüştür. Yukarıda ayrıntısı belirtildiği üzere taşınırların takibinde tüketilebilir taşınır mallar ile dayanıklı taşınır mallar arasında büyük fark bulunmaktadır. Bu nedenle açık isimleri yerine kod kapsamında takip edilen taşınır malların tüketilebilir taşınır mal olarak kaydedilmesi bu taşınırların takibini olanaksız hale getirmektedir. Daire başkanlığı tarafından alınan mallar sisteme açık isimleri yerine kod kapsamında ve tüketilebilir taşınır mal olarak kaydedilmekte ve ihtiyaca göre malların İl Emniyet Müdürlüklerine devri gerçekleştirilmektedir. İl Emniyet Müdürlüğünün ilgili şube personeli Daire Başkanlığına gelip malzemeleri teslim almakta daha sonra da ilgili şube müdürlüğünce malzemelerin tüketim çıkışını yapılmaktadır. Ayrıca, açık isimleri yerine kod kapsamında taşınır girişi yapılan bazı malların 1 Türk lirası, 4 Türk lirası, 10 Türk lirası gibi gerçeğe uygun olmayan bedellerle birim fiyat girişlerinin yapıldığı görülmüştür. Bu malları ana taşınır saymanlığı görmemekte sadece kullanıcı birim teslim almakta ve tüketim çıkışı yapmaktadır. Bu durumda kullanıcı birim dışında kimsenin bu mallar üzerinde kontrolü olmadığı gibi harcama yetkilisi olan İl Emniyet Müdürünün bu taşınır mallar üzerinde hiçbir kontrolü olmamaktadır. Halbuki bu malların dayanıklı taşınır mallar olarak sisteme girilmesi halinde bu malların düşümü için harcama yetkilisinden onay almak gerekecektir. Burada bazı malzemelerin açık isimleri yerine kod kapsamında kaydedilmesi konu edilmemektedir. Bazı birimlerin görev gereği kullandıkları bazı malların sistemde adlarının tam olarak görünmemesi için açık isimleri yerine kod kapsamında takip edilmesi ihtiyacı tarafımızca da kabul edilmektedir. Ancak taşınırın açık isimleri yerine kod kapsamında takip
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 122 edilmesi taşınırın takibini engellememelidir. Bunun için açık isimleri yerine kod kapsamında takip edilecek malların dayanıklı taşınır mal olarak kaydedilmesi gerektiği düşünülmektedir. E) Rüştü Ünsal Polis Meslek Yüksek Okulunda yemek üretimi için alınan gıda malzemelerinin taşınır kayıtlarının mevzuata uygun yapılmadığı tespit edilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde; harcama yetkililerinin taşınır malların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesi, kullanımı ve mevzuata uygun olarak kayıtlarının tutulmasının sağlanmasından sorumlu olduğu ve harcama yetkililerinin taşınır malların kullanımının sağlanması ve kayıtların mevzuata uygun olarak tutulması sorumluluğunun gereğini, taşınır mal saymanı, taşınır mal sorumluları, taşınır mal hesap sorumluları ve kullanıcı birim taşınır mal sorumluları aracılığı ile yerine getirileceği ifade edilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi’nin “Tüketime verilen taşınır malların çıkış işlemleri” başlıklı 25’inci maddesinde; “(1) Tüketilebilir taşınırlar kullanıcı birimlerce hazırlanan “Taşınır İstek Belgesi” (EK-F)’ye dayanılarak taşınır mal saymanlığınca düzenlenecek dağıtım/iade belgesi ile tüketime verilir. Kullanıcı birimler tarafından sarf edildiğine dair düzenlenen tutanağa istinaden dağıtım iade belgesi hazırlanır, düzenlenecek taşınır mal işlem belgesi ile tüketim çıkış işlemi yapılır. Ayrıca kayıt silme işlemi yapılmaz. (2) Birimlerin kendi iç imkânlarıyla ürettikleri malın üretiminde kullanılan taşınır mallar için de yukarıda belirtilen hüküm uygulanır. (3) İhtiyaçları karşılayamayan yazılımlar, kullanıcı birimlerde oluşturulacak heyet tarafından düzenlenecek bir rapor ile tespit edilir. Düzenlenen rapor taşınır mal işlem belgesine eklenerek, lisans süresi sona eren yazılımlar için “Lisans Sözleşmesinin Aslı Gibidir” onaylı bir nüshasının taşınır mal işlem belgesine eklenmesi suretiyle taşınır mal işlem belgesi ile tüketim çıkış işlemi yapılır. Ayrıca kayıt silme işlemi yapılmaz. (4) Personele istihkak kapsamında tahsis edilen taşınır mallar ve giyecekler kullanıcı birimlere dağıtım/iade belgesi ile teslim edilir. Teslim edilen taşınır mallar kullanıcı birim taşınır mal sorumlularınca düzenlenecek “Giyecek/Teçhizat Dağıtım Listesi” (EK-G) ile personele dağıtılır. Kullanım sürelerinin dolması beklenmeksizin iade belgesi düzenlenir. Saymanlıkça düzenlenecek taşınır mal işlem belgesine giyecek/teçhizat dağıtım listesi eklenerek
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 123
tüketim çıkış işlemi yapılır. Ayrıca kayıt silme işlemi yapılmaz.
(5) Eğitim ve öğretim kurumlarında öğrencilere istihkak kapsamında tahsis edilen
taşınır mallar ve giyecekler için giyecek/teçhizat dağıtım listesi yerine, verilen taşınır mal ve
giyeceklerin cins ve miktarı ile teslim eden ve teslim alanın ad-soyad ve unvanı ile imzasını
taşıyan teslim tesellüm tutanağı düzenlenmek suretiyle dördüncü fıkra hükümleri uygulanır.
(6) Genel Müdürlük birimleri tarafından kadro tabanca atış eğitimlerinde, mevcut yasal
düzenlemeler çerçevesinde branşlı personelin periyodik atış eğitimlerinde, merkez ve taşra
teşkilatında düzenlenmesi uygun görülen kursların atış eğitimlerinde ve olaylara müdahale
esnasında sarf edilen mühimmatlar, sarf edilme gerekçesini belirten tutanağa istinaden
harcama yetkilisinin onayı alınmak suretiyle taşınır mal işlem belgesi (tüketim çıkış)
düzenlenerek çıkış yapılır. Ayrıca kayıt silme işlemi yapılmaz.” denilmektedir.
Taşınır işlemlerinin Taşınır Mal Yönergesi hükümlerine uygun biçimde
gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Buna göre, taşınır edinildiğinde giriş kaydı yapılmalı ve
taşınır tüketildiğinde çıkış kaydı yapılmalıdır.
Emniyet Genel Müdürlüğü taşınır işlemleri, Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi
üzerinden gerçekleştirilmekte olup tüm taşınır giriş ve çıkışları bu sistem üzerinden
yapılmaktadır. Dönem sonunda da taşınır hesabı bu sistem üzerinden alınmaktadır. Bu nedenle,
Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemindeki kayıtların taşınırların fiili durumunu tam olarak
yansıtması büyük önem arz etmektedir.
Rüştü Ünsal Polis Meslek Yüksek Okulunda yemek üretimi okulun kendi personeli
tarafından yapılmaktadır. Yemek üretiminin okul tarafından yapılması nedeniyle yıl içerisinde
sürekli olarak gıda malzemesi alımı gerçekleştirilmekte ve yemek üretilmektedir. Bir başka
deyişle yıl içerisinde devamlı taşınır giriş ve çıkış işlemi gerçekleşmektedir.
Rüştü Ünsal Polis Meslek Yüksek Okulunda 2019 yılı ocak ayında yerinde yapılan
denetimde, Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemindeki Rüştü Ünsal Polis Meslek Yüksek
Okuluna ait kayıtlarla, yemekhanede bulunan taşınırların birbirini tutmadığı görülmüştür.
Sistemde en son gıda malzemesi çıkışı 27.07.2018 tarihinde gerçekleştirilmiştir. Taşınır giriş
çıkış işlemleri düzgün yapılmadığı için kayıtlar ile taşınırlar karşılaştırılamamaktadır.
Rüştü Ünsal Polis Meslek Yüksek Okulunda yemek üretimi için alınan gıda
malzemelerinin taşınır kayıtları mevzuata uygun biçimde gerçekleştirilmelidir. Taşınır
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 124 kayıtlarının mevzuata aykırı olarak yapılması taşınırların takibini olanaksız hale getirmektedir. F) Emniyet Genel Müdürlüğü depolarında; Taşınır Mal Yönergesi hükümlerine aykırı olarak, taşınır mallarının kullanıma verilmesinde depolara girişlerindeki öncelik sırası dikkate alınmayarak ilk giren ilk çıkar esasının uygulanmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” denilmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğü taşınır işlemleri Taşınır Mal Yönergesi’ne göre gerçekleştirilmektedir. Taşınır Mal Yönergesi’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde; harcama yetkililerinin taşınır malların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesi, kullanımı ve mevzuata uygun olarak kayıtlarının tutulmasının sağlanmasından sorumlu olduğu ve harcama yetkililerinin taşınır malların kullanımının sağlanması ve kayıtların mevzuata uygun olarak tutulması sorumluluğunun gereğini, taşınır mal saymanı, taşınır mal sorumluları, taşınır mal hesap sorumluları ve kullanıcı birim taşınır mal sorumluları aracılığı ile yerine getirileceği ifade edilmiştir. Taşınır Mal Yönergesi’nin “Taşınır malların muhafazasına ilişkin esaslar” başlıklı 34’üncü maddesin altıncı fıkrasında; “Taşınır mal sorumlularınca, kullanma süresi imal tarihinde başlayan taşınır mala ait son kullanma tarihleri takip edilir. Taşınır malın son kullanma tarihinden önce kullanılması için gerekli her türlü tedbir mal saymanlığınca alınır. Tüketim malzemelerinin kullanıma verilmesi, depolara girişlerindeki öncelik sırası dikkate alınarak "ilk giren-ilk çıkar" esasına göre yapılır.” hükmü yer almaktadır. Taşınır Mal Yönergesi uyarınca taşınır malların kullanıma verilmesinin, depolara girişlerindeki öncelik sırası dikkate alınarak “ilk giren-ilk çıkar” esasına göre yapılması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 125 Taşınır işlemleri ve depolar incelendiğinde, Emniyet Genel Müdürlüğünce kullanılan taşınır takip sisteminde “ilk giren-ilk çıkar” esasına göre işlem yapıldığı ancak depolarda malın çıkışlarının “ilk giren-ilk çıkar” esasına göre yapılmadığı tespit edilmiştir. Depolardaki çıkışlar tamamen görevli personelin inisiyatifine bırakılmıştır. Emniyet Genel Müdürlüğü depolarında ilk giren ilk çıkar esasının uygulanmaması mevzuat hükümlerine aykırı olduğu gibi önceden alınan malların depoda kalmasına da neden olmaktadır. Bu durum 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri uyarınca kaynakların etkili, ekonomik, verimli olarak kullanılmasına da aykırılık teşkil etmektedir. Bu nedenle, Emniyet Genel Müdürlüğü depolarında “ilk giren-ilk çıkar” esası uygulanmalıdır. Kamu idaresi cevabında; “Polis Akademisi Başkanlığının Cevabı S.No Eski Hesap Kodu Yeni Hesap Kodu Malzeme Türü Durumu Miktar Birim Fiyatı Toplam Fiyatı 1 150 255.02.99.99.0250 Gbic Modül Demirbaş 20 6.254,00 TL 125.080,00 TL 2 150 253.03.04.08.0062 Ricoh TCRUHJORU Set B Fırın Temizleme Ünitesi Demirbaş 1 2.403,28 2.403,28 3 150 253.03.03.21.1329 Ricoh TCRUH/ORU Set A Görüntü Aktarma Ünitesi Demirbaş 1 69.620,00 69.620,00 4 150 EGM kod talebi yapıldı Ricoh Set4 Tip Görüntü Fınnlama Ünitesi Tanımla mada 1 54.044,00 54.044,00 5 150 EGM kod talebi yapıldı Çöp kovası kutusu Tanımla mada 50 1.279,12 83.956,00 6 150 255.02.99.99.0250 Gbic Modül Demirbaş 4 12.449,00 49.796,00 Tabloda Polnet-4 Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemine (ETMYS) dayanıklı demirbaş malzeme olarak giriş yapılması gerekirken tüketilebilir taşınır mal olarak kaydedilip tüketim çıkışı yapıldığı tespit edilen taşınırlar, ETMYS kayıtlarında dayanıklı demirbaş malzeme olarak değiştirilmesi için Emniyet Genel Müdürlüğü İkmal ve Bakım Dairesi Başkanlığı ile yapılan yazışmalar neticesinde 1.2.3. ve 6. sırada belirtilen malzemelerin kayıtları istenildiği gibi 17/04/2019 tarih ve 456 numaralı taşınır mal işlem belgesi ile dayanıklı demirbaş malzeme olarak kodlanmış güncel haliyle sisteme girişi sağlanmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 126 4. ve 5. sırada yer alan malzemelerin dayanıklı demirbaş malzeme koduyla kaydedilmesi için Emniyet Genel Müdürlüğü İkmal ve Bakım Dairesi Başkanlığı ile gerekli yazışmalar yapılmış olup, dayanıklı demirbaş koduyla ETMYS kayıtlarının güncellenmesi talep edilmiştir. İkmal ve Bakım Dairesi Başkanlığınca kayıtların düzeltilmesi durumunda, dayanıklı demirbaş malzeme olarak ETMYS girişi yapılacaktır. İkmal ve Bakım Daire Başkanlığı Cevabı A) Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliğinin 11’inci ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesinin 14’üncü maddesi doğrultusunda tüm teşkilatımıza gerekli tamim yapılacaktır. B) Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi hükümlerine aykırı olarak Emniyet Taşınır Mal Sistemine giriş yapıldığı tespit edilen “Kent Güvenliği Yönetim Sistemi” malzemesinin taşınır mal takibinin sistem olarak değil de tek tek bütün kurulum ekipmanlarının ayrı ayrı sistemde takip edilmesi adına söz konusu sisteme ait stok kodu Bilgi Teknolojileri Daire Başkanlığı tarafından ETMYS programında kapatılarak, ETMYS programına söz konusu malzemenin tüm aksamlarının, yer alan 2013 tarihli Taşınır Mal İşlem Belgesinden de anlaşılacağı üzere malzemeyi ilk kez sisteme giriş yapan Haberleşme Daire Başkanlığı tarafından tespit edilerek kullanıcı birimlerce kayıt düzeltme girişi yapılarak tek tek ETMYS programına tanımlanmalıdır. Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesinin 11’inci maddesinin 8’inci fıkrası doğrultusunda gerekli hassasiyet gösterilerek bu kapsamda merkez ve taşra teşkilatımıza tamim yapılacaktır. D) Görev gereği açık isimler yerine kod kapsamında takip edilen taşınır mallar için 14/08/2018 tarihli ve 26596317-67171-840-7550-151573 sayılı yazı ile Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünden uygun görüşü talep edilmiş, 07/09/2018 tarihli ve 74892797- 220.06.01-13956 sayılı yazı ile işlem tesisinde herhangi bir sakınca olmadığı bildirilmiştir. Bu kapsamda 18/04/2019 tarihli ve 24 sayılı Makam Oluru ile Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi hükümleri doğrultusunda tüketim malzemelerinin tüketim kodundan, dayanıklı taşınır malların ise demirbaş kodundan şifreli takibi için gerekli çalışmalar yapılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 127 E) Kuvveye kayıtlı malzeme işlemlerine ilişkin olarak Rüştü Ünsal Polis Meslek Yüksek Okulu Müdürlüğünü ilgilendirmekte olup ayrıca Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliğinin 10’uncu ve 33’üncü maddesi ile Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesinin 14’üncü ve 37’inci maddeleri kapsamında merkez ve taşra teşkilatımıza tamim yapılacaktır. F) Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri doğrultusunda merkez ve taşra teşkilatımıza tamim yapılacaktır. Rüştü Ünsal Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü Cevabı E)Yüksekokulumuz diğer kullanıcı birimlerinde oluşabilecek benzer aksaklıkların önüne geçilmesi amacıyla 15/03/2019 ve 20/03/2019 tarihlerinde Yüksekokul Kullanıcı Birimlerine yönelik iki farklı oturumda uygulamalı olarak ETMYS bilgilendirme semineri Taşınır Mal Saymanlığında görevli Eğiticilerin Eğitimi kursuna haiz personel tarafından verilmiştir. Taşınır Mal Saymanlığı Büro Amirliğince yapılan kontrollerde Yemekhane Büro Amirliği tarafından farklı tarihlerde olmak üzere 13, 16, 61, 62 numaralı Dağıtım İade Belgesi düzenlenerek sarf tutanakları ile birlikte Taşınır Mal Saymanlığına gönderilmiş ve Taşınır Mal Saymanlığı Büro Amirliğince 32, 40, 108, 109 numaralı (Tüketim Çıkış) Taşınır Mal işlem Belgesi düzenlenerek çıkış işlemi gerçekleştirilmiş olup, Yemekhane Büro Amirliğince stok durumu ile depo rezerv sayılarının tutarlı olması için kısa zaman aralıklarında iade işlemleri yapılmaktadır.” denilmektedir. Sonuç olarak Bulgunun (A) bendine ilişkin olarak, kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. İdare ile yüklenici arasında yapılan sözleşme kapsamında alımı gerçekleştirilen ve muayene esnasında yüklenici tarafından fazladan getirildiği anlaşılan mallar ile ilgili olarak Türk Silahlı Kuvvetleri, Millî İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri uyarınca işlem yapılması gerekmektedir. Bulgunun (B) bendine ilişkin olarak, kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Kent güvenliği yönetim sistemindeki kameraların taşınır kaydını yapmak yerine Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemine kent güvenliği yönetim sistemi adı altında tek bir kayıt
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 128 yapılması mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Bu nedenle yapım aşaması tamamlanıp idarece teslim alınan kent güvenliği yönetim sistemindeki kameraların Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemine taşınır girişlerinin yapılması ve bu kameraların denetimi ve gözetiminden sorumlu olanlara zimmetlenmesi gerekmektedir. Bulgunun (C) bendine ilişkin olarak, kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2019 yılında yapılan kayıtların 2018 yılı dönem sonu taşınır yönetim hesabındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Dayanıklı taşınır niteliğindeki taşınırların tüketilebilir taşınır mal olarak kaydedilip tüketim çıkışı yapılması bu taşınırların takibini ve denetimini olanaksız hale getirmektedir. Taşınır Mal Yönergesi hükümleri uyarınca Polis Akademisi Başkanlığında 2018 yılında ve daha önceki yıllarda dayanıklı taşınır niteliğinde olup tüketilebilir taşınır mal olarak kaydedilen ve tüketim çıkışları yapılan taşınırlar tespit edilmeli ve bu taşınırların giriş kayıtları yapılmalıdır. Bulgunun (D) bendine ilişkin olarak, kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Açık isimleri yerine kod kapsamında takip edilen taşınır malların tüketilebilir taşınır mal olarak kaydedilmesi bu taşınırların takibini olanaksız hale getirmektedir. Taşınırın açık isimleri yerine kod kapsamında takip edilmesi taşınırın takibini engellememelidir. Bunun için açık isimleri yerine kod kapsamında takip edilecek malların dayanıklı taşınır mal olarak kaydedilmesi gerekmektedir. Bulgunun (E) bendine ilişkin olarak, kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Rüştü Ünsal Polis Meslek Yüksek Okulunda yemek üretimi için alınan gıda malzemelerinin taşınır kayıtları mevzuata uygun biçimde gerçekleştirilmelidir. Taşınır kayıtlarının mevzuata aykırı olarak yapılması taşınırların takibini olanaksız hale getirmektedir. Bulgunun (F) bendine ilişkin olarak, kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü depolarında ilk giren ilk çıkar esasının uygulanmaması
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 129 mevzuat hükümlerine aykırı olduğu gibi önceden alınan malların depoda kalmasına da neden olmaktadır. Bu durum 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri uyarınca kaynakların etkili, ekonomik, verimli olarak kullanılmasına da aykırılık teşkil etmektedir. BULGU 9: Mübadele Kapsamında Alınan Malların Tip Şartname Hükümlerine Aykırı Biçimde Kısım Kısım Teslim Alınması Emniyet Genel Müdürlüğünde mübadele kapsamında alınan malların tip şartname hükümlerine aykırı biçimde kısım kısım teslim alındığı görülmüştür. Emniyet Genel Müdürlüğü mübadele işlemleri 12.4.2001 tarihli ve 4645 sayılı sayılı Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemenin Satış, Hibe, Hek ve Hurda Durum ve İşlemleri İle Hizmet Satışına Dair Kanun ve Kanuna dayanılarak çıkarılan Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemelerin Satış, Hibe, Hek ve Hurda Durum ve İşlemleri İle Hizmet Satışına Dair Yönetmelik hükümlerine göre gerçekleştirilmektedir. 22.10.2008 tarih ve 27032 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemelerin Satış, Hibe, Hek ve Hurda Durum ve İşlemleri İle Hizmet Satışına Dair Yönetmelik’in ekinde yer alan Tip Şartnamenin “Malları teslim etme ve alma” başlıklı 19’uncu maddesinde; “Verilecek mallar hali hazır durumu ile mübadeleye sunulmakta olup, Şartnamede hasar oranları gösterildiği takdirde bu hasar oranlarına ilişkin hususlar yalnızca “bilgi” mahiyetindedir. İsteklilerin verilecek malı yerinde bizzat görerek mübadeleye katıldığı kabul edildiğinden; hasar oranları listede gösterilmiş olsun veya olmasın malın evvelce mevcut kusurlarından dolayı idarece hiçbir sorumluluk kabul edilmez ve Şartnamede yer alan taşınır malların evsafına itiraz edilemez. Malların tesliminde aşağıdaki şartlara uyulur: a) Mübadele sözleşmesinin imzalanmasından sonra yüklenici alınacak malı …gün içinde…adresine bir defada teslim edecektir. Mal Alımları Denetim, Muayene ve Kabul İşlemlerine Dair Yönetmeliğe göre yapılacak muayene sonucunda malın uygun bulunması halinde bu durumun yükleniciye tebligatını müteakip onbeş gün içinde verilecek mal idareden teslim alınacaktır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 130 b) Alınacak malın süresinde teslim edilmemesi veya verilecek malın süresinde teslim alınmaması durumunda, gecikilen her gün için tahmini bedelin % 0,5’i (bindebeşi) oranında gecikme cezası uygulanır. Bu sürelerin her biri otuz günü geçemez. Bu sürelerin aşılması halinde idare, bu Şartnamenin 24 üncü maddesi hükmünü uygulama yetkisine sahiptir. c) Alınacak mal muayenede reddedildiği takdirde yüklenici reddedilen malın yerine kalan süre içerisinde yenisini getirebilecektir. Alınacak malın muayene ve kabulde uygun bulunmaması halinde, verilecek mal teslim edilmeyecektir. ç) Muayene ve kabulün başladığı tarihten bittiği tarihe kadar geçen süre, alınacak malın teslim süresinden sayılmayacaktır. d) Teslim etme ve alma işlemlerinde tartma işlemi gerektiği takdirde idarece uygun görülecek bir yerde yapılacak tartı esas alınacaktır. Teslim etme ve alma işlemlerinde her türlü tartı, nakliye, yükleme ve boşaltma ve diğer ilgili masraflar yükleniciye ait olacaktır.” denilmektedir. Tip şartnamenin 19’uncu maddesinin (a) bendinde belirtildiği üzere mübadele sözleşmesinin imzalanmasından sonra yüklenici malı bir defada teslim edecektir. Mübadele sözleşmelerinde de yüklenici tarafından malın bir defada teslim edeceğine ilişkin hüküm bulunmaktadır. Emniyet Genel Müdürlüğünde mübadele işlemleri incelendiğinde, yüklenici ile yapılan sözleşmelerin Yönetmeliğe uygun biçimde hazırlandığı ve tip şartnamede olduğu gibi malların bir defada teslim edileceğine ilişkin hüküm bulunduğu görülmüştür. Ancak malların teslim tarihleri incelendiğinde, yüklenici tarafından malların şartnamede belirtilen süre içerisinde kısım kısım teslim edildiği ve teslim edilecek mallar tamamlandığında muayene kabul işlemleri gerçekleştirildiği görülmüştür. Halbuki mevzuat uyarınca yüklenici tarafından mallar bir defada teslim edilmelidir. Kısım kısım malların teslim alınması mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Mübadele işlemlerinde yükleniciden malların bir defada teslim alınması için taşra birimleri bilgilendirilmeli ve mübadele işlemleri Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemelerin Satış, Hibe, Hek ve Hurda Durum ve İşlemleri İle Hizmet Satışına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun biçimde gerçekleştirilmelidir. Kamu idaresi cevabında; “Haberleşme Daire Başkanlığının Cevabı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 131 Emniyet Genel Müdürlüğünde mübadele kapsamında alınan malların tip şartname hükümlerine aykırı biçimde kısım kısım teslim alındığı genel olarak tespit edilmiş olup, Başkanlığımızca yapılan mübadele ile ilgili herhangi bir bulgu tespiti söz konusu değildir. Başkanlığımız tarafından, HEK durumunda bulunan “Muhtelif (773) Kalem Mal ve Malzeme” ile ilgili gerçekleştirilen mübadele işlemi kapsamında, teslim edilmesi gereken (2) adet Renault Megane Sedan Touch marka binek taşıt, ilgili Yönetmelik hükmüne uygun olarak 12/09/2018 tarihli Geçici Teslim Alındı Belgesi ile bir defada teslim alınmıştır. Polis Akademisi Başkanlığının Cevabı Başkanlığımızca yapılan Mübadele İhaleleri; 12/04/2001 tarihli ve 4645 sayılı sayılı Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemenin Satış, Hibe, Hek ve Hurda Durum ve İşlemleri İle Hizmet Satışına Dair Kanun ve Kanuna dayanılarak çıkarılan Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemelerin Satış, Hibe, Hek ve Hurda Durum ve İşlemleri İle Hizmet Satışına Dair Yönetmelik hükümlerine göre yapılmaktadır. Başkanlığımızca yapılan Mübadele ihalelerinde; yüklenici tarafından teslim edilen mallar belirtilen hususlar çerçevesinde tek parti halinde teslim alınarak muayene işlemleri yapılmakta olup uygulamaya bu çerçevede devam edilecektir. Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı Cevabı Emniyet Genel Müdürlüğü mübadele işlemleri 12/04/2001 tarihli ve 4645 sayılı Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemenin Satış, Hibe, Hek ve Hurda Durum ve İşlemleri İle Hizmet Satışına Dair Kanun ve Kanuna dayanılarak çıkarılan “Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemelerin Satış, Hibe, Hek ve Hurda Durum ve İşlemleri İle Hizmet Satışına Dair Yönetmelik hükümlerine göre gerçekleştirilmektedir.” ibaresi ile tarafımıza bildirilmiştir. Belirtilen konu ile ilgili olarak Başkanlığımızca sadece onay alınıp, diğer işlemlerin yapılabilmesi için ilgili daire başkanlıklarına evraklar ve hurda malzemeler teslim edilmektedir. İkmal ve Bakım Daire Başkanlığının Cevabı Yüklenici firmanın edimini yerine getirmek adına idareye teslim ettiği taşınır mallar (araç, gereç, taşıt vb.) üretimi yurt dışında gerçekleştirilen ürünlerin herhangi bir güvenlik zafiyetine neden olmaması için yurt içi distribütörden direk kurumumuz depolarına teslimatı yapılmakta, yurt içinde üretimi yapılan ürünler ise tek parti halinde teslim alınmaktadır. Bundan sonraki süreçte belirtilen hususlara dikkat edilerek işlem tesis edilecektir.” denilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 132 Sonuç olarak Haberleşme Daire Başkanlığı ve Polis Akademisi Başkanlığının cevabında mübadele kapsamında alınan malların tip şartname hükümlerine uygun biçimde kısım bir defada teslim alındığı, Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlığı cevabında konu ile ilgili olarak sadece onay alınıp, diğer işlemlerin yapılabilmesi için ilgili daire başkanlıklarına evraklar ve hurda malzemeler teslim edildiği, İkmal ve Bakım Daire Başkanlığının cevabında da yurt dışında gerçekleştirilen ürünlerin herhangi bir güvenlik zafiyetine neden olmaması için yurt içi distribütörden direk kurumumuz depolarına teslimatı yapıldığı, yurt içinde üretimi yapılan ürünler ise tek parti halinde teslim alındığı ve bundan sonraki süreçte belirtilen hususlara dikkat edilerek işlem tesis edileceği belirtilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğünde mübadele işlemleri yoğun olarak İkmal ve Bakım Daire Başkanlığı ve İl Emniyet Müdürlükleri tarafından yapılmaktadır. Bulguda daire başkanlığı ismi verilmemiş olup özellikle illerde genel bir sorun olduğu için bulguda Emniyet Genel Müdürlüğü ifadesi kullanılmıştır. Ancak İkmal ve Bakım Daire Başkanlığı dışında bulgu konusu ile ilgisi olmayan daireler tarafından cevap gönderilmiştir. Hiçbir İl Emniyet Müdürlüğünden mübadele kapsamında alınan malların tip şartname hükümlerine uygun biçimde bir defada teslim alındığına ilişkin cevap gönderilmemiştir. Tip şartnamenin 19’uncu maddesinin (a) bendi ve mübadele sözleşmeleri hükümleri uyarınca yüklenici tarafından mübadele kapsamında alınan malların bir defada teslim edeceğine ilişkin hüküm bulunmaktadır. Yıl içerisinde yerinde yapılan denetimlerde, yüklenici tarafından malların şartnamede belirtilen süre içerisinde kısım kısım teslim edildiği ve teslim edilecek mallar tamamlandığında muayene kabul işlemleri gerçekleştirildiği görülmüştür. Mübadele işlemlerinde yükleniciden malların bir defada teslim alınması için taşra birimleri bilgilendirilmeli ve mübadele işlemleri Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemelerin Satış, Hibe, Hek ve Hurda Durum ve İşlemleri İle Hizmet Satışına Dair Yönetmelik hükümlerine uygun biçimde gerçekleştirilmelidir. BULGU 10: Taşınmazlara İlişkin Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile Yürütülen İşlerde 5018 Sayılı Kanun ve Protokollere Aykırı Hususların Bulunması Taşınmaz mallar konusunda Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile yapılan protokollerin Stratejik Plan ve Bütçe ile ilişkisinin bulunmadığı, protokoller kapsamında yapılacak mahsuplaşmanın finansal kaynak planlamasının yapılmadığı ve Emniyet Genel Müdürlüğünün
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 133 Toplu Konut İdaresi Başkanlığına borcu konusunda mutabakat sağlanamadığı görülmüştür. 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu’nun Ek 1’inci maddesinin (m) bendi uyarınca, “Bakanlıkların talebi ve bağlı bulunduğu Bakanın onayı halinde talep konusu proje ve uygulamaları yapmak veya yaptırmak” hükmü çerçevesinde, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından ülke genelinde il ve ilçelerde inşa edilmiş konut karşılığında Emniyet Genel Müdürlüğüne tahsis edilmiş arsaların takası kapsamlı protokoller yapılmıştır. Bu bağlamda, 10.12.2010 tarihinde imzalanan protokol ile tüm protokoller kapsamında Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından teslim alınan taşınmazların fatura bedeli ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığına devredilen taşınmazların ekspertiz bedeli arasındaki farkın nasıl karşılanacağı, bir başka deyişle mahsuplaşma işlemine ilişkin esas ve usuller düzenlenmiştir. Söz konusu protokole göre; 2012 yılının Haziran ayı mahsuplaşma tarihi olarak esas alınarak, mahsuplaşma işleminde taşınmaz devri öncelikli olmakla birlikte zaruret halinde Emniyet Genel Müdürlüğünün bütçe imkânları ölçüsünde nakit ödemenin yapılacağı belirtilmektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 3’üncü maddesinde; “... Kamu kaynakları: Borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dâhil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerleri, ... Stratejik plan; kamu idarelerinin orta ve uzun vadeli amaçlarını, temel ilke ve politikalarını, hedef ve önceliklerini, performans ölçütlerini, bunlara ulaşmak için izlenecek yöntemler ile kaynak dağılımlarını içeren planı, İfade eder.” şeklinde tanımlanmıştır. Aynı Kanun’un "Stratejik planlama ve performans esaslı bütçeleme" başlıklı 9’uncu maddesinde; “Kamu idareleri; kalkınma planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe ilişkin misyon ve vizyonlarını oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 134 yöntemlerle stratejik plan hazırlarlar” denilmektedir. Yine aynı Kanun’un "Üst yöneticiler" başlıklı 11’inci maddesinde: “... Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden… sorumludurlar” denilerek üst yöneticilerin sorumlulukları belirtilmiştir. Protokoller kapsamında yapılacak mahsuplaşma için ihtiyaç duyulacak kaynakların Stratejik Planda gösterilmesi ve bu plana uygun şekilde hazırlanan bütçelerde ise kaynakların karşılıklarının bulunması; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde elde edilmesi ve kullanılmasını amaçlayan 5018 sayılı Kanun'un gereğidir. Hal böyle iken, Emniyet Genel Müdürlüğü 2014-2018 Stratejik Planı ile 2017 ve 2018 bütçelerinde, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile yapılan protokoller kapsamında yapılacak mahsuplaşma işlemlerine ilişkin herhangi bir düzenlemenin yapılmadığı görülmüştür. Stratejik Plan ve Bütçelerde bu konu için kaynak bulunmaması ise; mahsuplaşma işlemi gerçekleştirilirken idarenin finansal anlamda sıkıntıya düşmesine ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile hukuki ihtilaflı sürece girilmesine neden olabilecektir. 2018 yılı sonu itibariyle, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından verilen bilgideki Emniyet Genel Müdürlüğü nezdindeki idare toplam alacak tutarı ile Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından verilen bilgideki toplam borç tutarı konusunda uyuşmazlık olması ayrıca hukuki ihtilaf konusudur. Bu çerçevede taşınmaz yönetim sürecinin stratejik plan ve performans programı doğrultusunda yürütülüyor olmamasının kurumun stratejik plan ve performans programında belirtilen amaç ve hedeflerine ulaşılamamasına, uygun kontrol tasarımının ve doğru bütçe planlamasının yapılamamasına dolayısıyla risklere açık bir durumda kalmasına sebebiyet verecektir. Taşınmazların elde edilmesi, elden çıkarılması süreçlerinde, fayda-maliyet ve ihtiyaç
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 135
analizlerinin olmayışı ya da yeterli seviyede yapılmamış olması; taşınmazların değerinin altında
ve verimsiz tasarruf edilmelerine ve mali kayıplara sebebiyet verebilecek olup kaynakların
etkili, ekonomik ve verimli kullanılmamasına yol açacaktır.
5018 sayılı Kanun çerçevesinde Emniyet Genel Müdürlüğünde taşınmaz mallarla ilgili
olarak Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile yapılan protokollerin stratejik plan ve bütçe ile
ilişkisinin kurulması, protokoller kapsamında yapılacak mahsuplaşmanın finansal kaynak
planlamasının yapılması ve Emniyet Genel Müdürlüğünün Toplu Konut İdaresi Başkanlığına
borcu konusunda kurumla mutabakat sağlanması gerektiği düşünülmektedir.
Kamu idaresi cevabında; “EGM ile TOKİ arasında 2005-2013 yıllarında imzalanan
19 adet protokol kapsamında arsa karşılığı 10.389 adet konut, 2 adet Polis Okulu
(Afyonkarahisar, Erzincan) ve 2 adet İl Emniyet Müdürlüğü hizmet binası (Eskişehir,
Elazığ) yapımı kararlaştırılmıştır.
Teslim alınan konut ve hizmet binalarının toplam hesaplanmış değeri 1.088,7 Milyon
TL olup, buna karşılık toplam hesaplanmış değeri 681.9 Milyon TL olan EGM’ye tahsisli
taşınmazların TOKİ’ye devri gerçekleştirilmiştir. TOKİ Başkanlığı ile mahsuplaşma farkı
ise Yİ-ÜFE dahil 406,7 Milyon TL’dir.
Kalkınma Bakanlığından, TOKİ Başkanlığı ile olan mahsuplaşma farkında
kullanılmak üzere ek ödenek talep edilmiş, alınan cevabi yazıda, TOKİ Başkanlığı ile
yürütülen konut ve hizmet binası projelerini gösteren listedeki işlerin 2014 yılı ve önceki
yıllardaki yatırım programında yer almaması nedeniyle ek ödenek tahsisinin mümkün
olmadığı bildirilmiştir.
Gerek 10/12/2010 tarihli mahsuplaşma protokolünün 5 ve 6’ncı maddesinde
mahsuplaşma farkının ilave taşınmaz devri ile karşılanmasının öncelikli olması, gerekse
Kalkınma Bakanlığınca yatırım programında yer almayan işler için ek ödenek tahsis
edilmemesi nedeniyle Stratejik Plan ve Yatırım Bütçesine konuyla ilgili kaynak
aktarılamamış ve nakdi ödeme planı yapılamamıştır.
TOKİ Başkanlığı ile olan mahsuplaşma farkında kullanılmak üzere, muhtelif illerde
363 adet, toplam 3.706.356 m² yüzölçümlü taşınmaz mal tespit edilerek TOKİ Başkanlığına
incelenmek üzere gönderilmiştir. Söz konusu taşınmazlardan TOKİ Başkanlığınca uygun
görüleceklerin mahsuplaşmada kullanılmak üzere TOKİ Başkanlığına devrine ilişkin iş ve
işlemler başlatılacaktır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 136 Emniyet Genel Müdürlüğü ile TOKİ Başkanlığı arasındaki mahsuplaşma farkında mutabakat sağlanmasına ilişkin muhtelif görüşmeler yapılmış olup, aradaki farkın Emniyet Genel Müdürlüğünce devredilen taşınmazların Yİ-ÜFE güncellemesinin TOKİ Başkanlığınca devir tarihinin, Emniyet Genel Müdürlüğünce ise ekspertiz tarihinin esas alınmasından ve muhtelif maddi hatalardan kaynaklandığı anlaşılmış olup, konuya ilişkin görüşmeler devam etmektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak Bulguda da belirtildiği üzere, İdarenin taşınmaz mal yönetimi konusunda uzun vadeli herhangi bir planı bulunmamaktadır. Bunun bir sonucu olarak da, Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile yapılan protokoller kapsamında yapılacak mahsuplaşmanın kaynak planlamasının yapılmaması nedeniyle Toplu Konut İdaresi Başkanlığına ödenmesi gereken birikmiş borç için fayda-maliyet ve ihtiyaç analizleri tam yapılmadan büyük miktarda Emniyet Genel Müdürlüğüne tahsisli taşınmazın Toplu Konut İdaresi Başkanlığına devri söz konusu olabilmektedir. Ayrıca, Toplu Konut İdaresi Başkanlığına olan borç konusunda, iki kurum arasında farklı görüşlerin olması ve farklılığın nedeni konusunda ihtimaller üzerinden savunma yapılmıştır. Ancak 10.12.2010 tarihli protokolün 5.5 inci maddesinde, Emniyet Genel Müdürlüğü nam ve hesabına yapılan işlere ilişkin hesap ve kayıtların Toplu Konut İdaresi Başkanlığı tarafından güncel olarak tutulacağı belirtilmektedir. Kurum cevabında, borç miktarı konusunda ihtilaf olmasının nedeni olarak Toplu Konut İdaresi Başkanlığının hesabında inşası devam eden işlerin hakediş ödemelerinin hesaba yansıtılması, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından tutulan borç kaydında ise sadece teslim alınan işlerin fatura bedellerinin dikkate alınması gösterilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesinde kamu kaynakları, borçlanma suretiyle elde edilen imkânlar dâhil kamuya ait gelirler, taşınır ve taşınmazlar, hesaplarda bulunan para, alacak ve haklar ile her türlü değerler olarak tanımlanmıştır. Aynı Kanun’un 48 inci maddesinin son paragrafında, “Kamu idarelerine ait malları edinme, kiralama, tahsis, yönetim, kullanma ve elden çıkarma işlemleri, mevzuatında öngörülen kurallar dahilinde hizmetin amacına uygun olarak verimlilik ve tutumluluk ilkesine göre yapılır. Bu ilkeye aykırı eylem ve işlemlerden doğacak zararlardan, malların yönetimi veya kullanılması hususunda yetki verilenler sorumludur.” denilmek suretiyle taşınmaz yönetimi ile ilgili sorumluluğa vurgu yapılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 137 Buna göre, İdareye tahsisli taşınmazlar da kamu kaynağıdır ve üst yöneticiler sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan sorumludurlar. Taşınmazların elde edilmesi, elden çıkarılması süreçlerinde, fayda-maliyet ve ihtiyaç analizlerinin olmayışı ya da yeterli seviyede yapılmamış olması; taşınmazların değerinin altında ve verimsiz tasarruf edilmelerine ve mali kayıplara sebebiyet verebilecek olup kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılmamasına yol açacaktır. Bahsi geçen husus Emniyet Genel Müdürlüğü önceki yıl denetimlerinde de tespit edilerek bulgu konusu yapılmış, ancak kamu idaresi cevabında söz konusu hususun halen düzeltilemediği anlaşılmıştır. Emniyet Genel Müdürlüğünde taşınmaz mallarla ilgili olarak Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile yapılan protokollerin stratejik plan ve bütçe ile ilişkisinin olması, protokoller kapsamında yapılacak mahsuplaşmanın finansal kaynak planlamasının yapılması ve Emniyet Genel Müdürlüğünün Toplu Konut İdaresi Başkanlığına borcu konusunda kurumla mutabakat sağlanması gerekmektedir. BULGU 11: Hatalı Yazılan Trafik Cezalarının İptallerinde Yeni Ceza Yazılmasına İlişkin Kontrol Sisteminin Olmaması Hatalı yazılan trafik cezalarının iptallerinde yeni ceza yazılmasına ilişkin kontrol sisteminin olmadığı görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” denilmektedir. Maddi hata veya diğer sebeplerle hatalı yazılan trafik cezalarının ceza yazılan kişinin başvurması sonucu veyahut mahkeme yoluyla iptal edilmesi halinde hatalı ceza iptal edilmeli ve yeni trafik cezası doğru kişi veya plakaya yazılmalıdır. Bir başka deyişle, maddi hata nedeniyle hatalı bir plakaya ceza yazılmış ise bu cezanın iptali halinde asıl yazılması gereken
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 138 plakaya ceza işlemi gerçekleştirilmelidir. Trafik cezaları, Emniyet Genel Müdürlüğünün ülke çapında kullandığı polnet bilişim sistemi üzerinden yazılmaktadır. Trafik cezalarının oluşturulması için bu sisteme giriş yapılmakta ve yazılan cezaların iptali halinde de yine bu sistem üzerinden ceza iptal edilmektedir. Polnet sisteminde cezanın iptali halinde yeni bir ceza yazılmasına ilişkin bir uyarı ekranı gelmemektedir. Bu durumda ceza iptallerinde yeni ceza yazılması gerektiğinde kullanıcı eğer yeni ceza yazılması gerektiğinin farkındaysa yeni ceza yazılmakta kullanıcının bu konudan bilgisi yok ise yeni ceza oluşturulmamaktadır. Burada, ceza konusu hususların ortadan kalktığı bir başka deyişle yeni ceza yazılmasına gerek olmayan durumlardan bahsedilmemektedir. İptal edilen her trafik cezasında yeni ceza yazılmasına doğal olarak gerek yoktur. Ancak maddi hata içeren cezalarda yeni ceza yazılması kaçınılmazdır. İptallerde yeni ceza yazılması gerektiğinde yeni cezanın yazılmaması kamu kaynağında artışa engel olduğu gibi asıl ceza yazılması gereken kişinin cezalandırılmasına da engel olmaktadır. İptal edilen cezalarda yeni ceza yazılmasına ilişkin talimatlar ilgili daire başkanlığı tarafından birimlere önceki yıllarda iletilmiştir. Ancak yerinde yapılan denetimlerde, iptal edilen cezalarda yeni ceza yazılması hususuna tam olarak uyan birimler olduğu gibi sadece ceza iptalini gerçekleştiren birimlerin de bulunduğu görülmüştür. Halihazırda bu işle görevli polis memurlarının bilgi ve tecrübesine göre işlemler yürütülmektedir. Trafik cezalarının yazılması ve iptali sistem üzerinden yapılırken yeni ceza yazılması kullanıcı biriminin inisiyatifine bırakılmıştır. Bu nedenle, iptal işlemleri sistem üzerinden yapıldığından, iptal halinde yeni ceza yazılıp yazılmayacağına ilişkin bir uyarı ekranın sistem üzerinde gelmesi ve kullanıcının yeni ceza yazılmayacak ise bu ekrana yazılmama nedenini yazması yeni ceza yazılacak ise de yeni ceza tutanağının oluşturulmasına ilişkin sistem üzerinde değişiklik yapılmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Sonuç olarak hatalı yazılan trafik cezalarının iptali ve yeni trafik cezası yazılması durumu söz konusu olduğunda; yeni trafik ceza yazılmasına ilişkin mevcut uygulamanın kullanıcı birimler nedeniyle hataya sebebiyet verebildiği ve yeni trafik cezalarının yazılmadığı, bunu engelleyecek kontrol sisteminin bulunmadığı, bu durumun da trafik cezalarının etkin olarak uygulanmaması sonucunu doğurduğu anlaşılmaktadır. Dolayısıyla yeni ceza tutanağının
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 139 oluşturulmasına ilişkin sistem üzerinde değişiklik yapılması ve kontrol mekanizmasının kurulması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Hatalı olarak veri girişi yapılan veya mahkemeler tarafından iptal edilen trafik idari para cezası karar tutanakları ve trafik suç tutanaklarının bilgisayar kayıt düzeltme veya iptal işlemleri, "Trafik Denetleme" programında "Trafik Ceza Birim Yetkilisi" rolüne sahip personel tarafından yapılmakta ve yapılan kayıt düzeltme ve iptal işlemlerinin listeleri programın "Ceza işlem Raporu" ekranından aylık olarak alınarak; Trafikten Sorumlu Emniyet Müdür Yardımcısı Başkanlığında, Trafik Tescil/Denetleme Şube Müdürü/Müdürleri ile Bölge Trafik Denetleme Şube Müdürünün katılımıyla oluşturulan komisyon tarafından dosya kayıtları ile karşılaştırma yapmak suretiyle kontrol edilen işlemlerin uygunluğu tutanak altına alınmaktadır. Ayrıca iptal işleminin yapılması aşamasında “İptal Sehven Plaka Hatalı” ve “İptal Sehven Diğer Hatalı”" Türleri ile iptal sebebi girilmektedir. Bu butonlar seçildiğinde iptal edilecek olan cezanın doğru haliyle yeniden sisteme girişinin yapılması gerektiğini “Okudum Anladım” şeklinde onay mekanizmasının kurulması için Bilgi Teknolojileri Dairesi Başkanlığına yazılı olarak bildirim yapılarak, çalışmalara başlanmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Trafik cezalarının iptallerinde yeni ceza yazılması gerektiğinde yeni cezanın yazılmaması kamu kaynağında artışa engel olduğu gibi asıl ceza yazılması gereken kişinin cezalandırılmasına da engel olmaktadır. Yeni ceza tutanağının oluşturulmasına ilişkin sistem üzerinde değişiklik yapılması ve kontrol mekanizmasının kurulması gerekmektedir. BULGU 12: İç Kontrol Sistemi Yapılandırma Çalışmalarının Tamamlanmaması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu uyarınca; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından yeterli ve etkili bir iç kontrol sisteminin kurulması gerekmektedir. İç kontrole ilişkin yetki ve sorumluluklar, 5018 sayılı Kanun hükümleri yanında
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 140 31.12.2005 tarihli ve 26040/3 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İç Kontrol ve Ön Malî Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’da belirlenmiştir. Buna göre üst yöneticiler, iç kontrol sisteminin kurulması ve gözetilmesinden; harcama yetkilileri ise, görev ve yetki alanları çerçevesinde, idari ve malî karar ve işlemlere ilişkin olarak iç kontrolün işleyişinden sorumlu bulunmaktadır. İdarelerin malî hizmetler birimi ise, iç kontrol sisteminin kurulması, standartlarının uygulanması ve geliştirilmesi konularında çalışmalar yapmak ve ön malî kontrol faaliyetini yürütmekle sorumludur. 18.02.2006 tarihli ve 26084 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Strateji Geliştirme Birimlerinin Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’te de “iç kontrol” bu birimlerin mali hizmetler fonksiyonu kapsamında yürüteceği görevler arasında sayılmıştır. 26.12.2007 tarihli ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği ile kamu idarelerinin, iç kontrol sistemlerinin oluşturulmasında, izlenmesinde ve değerlendirilmesinde dikkate almaları gereken temel yönetim kurallarını göstermek üzere, uluslararası standartlar ve iyi uygulama örnekleri çerçevesinde, iç kontrolün; kontrol ortamı, risk değerlendirmesi, kontrol faaliyetleri, bilgi ve iletişim ile izleme bileşenleri esas alınarak, standartlar ve bu standartlar için sağlanması gerekli genel şartlar belirlenmiştir. Anılan Tebliğ’de ayrıca, kamu idareleri tarafından iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalışmaların belirlenmesi, bu çalışmalar için eylem planı oluşturulması, gerekli prosedürler ve ilgili düzenlemelerin hazırlanması çalışmalarının 31.12.2008 tarihine kadar tamamlanması gerektiği belirtilmiştir. Ancak uygulamada ortaya çıkan bir takım tereddütler üzerine, iç kontrole ilişkin çalışmalarda kamu idarelerine rehberlik yapmak amacıyla Hazine ve Maliye Bakanlığınca 04.02.2009 tarihinde Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Rehberi yayımlanmıştır. Öte yandan 5018 sayılı Kanun’un geçici 11’inci maddesinin üçüncü fıkrasında, “Döner sermaye işletmeleri yeniden yapılandırılıncaya kadar bunların bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve muhasebesi ile kontrol ve denetimi Hazine ve Maliye Bakanlığınca yürürlüğe konulacak yönetmelikle belirlenir.” denilmektedir. 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Kontrol ve denetimin amacı” başlıklı 11’inci
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 141 maddesinde; “İşletmelerde kontrol ve denetimin amacı; a) Gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerin, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini, b) İlgili mevzuata uygun olarak faaliyet gösterilmesini, c) Her türlü malî karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini, ç) Varlıkların kötüye kullanılması ve israfını önlemek ve kayıplara karşı korunmasını, d) Karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesini, sağlamaktır.” hükmü yer almaktadır. Yönetmelik’in “Hüküm bulunmayan hâller” başlıklı 599’uncu maddesinde ise; “Bu Yönetmelikte hüküm bulunmayan hâllerde, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanuna dayanılarak hazırlanan diğer yönetmelikler ile 30/12/2006 tarihli ve 26392 mükerrer sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin genel esasları, kıyasen uygulanır.” denilmekte olup, Yönetmelik’te işletmelerin iç kontrol sistemini yapılandırılmasına ilişkin farklı bir düzenleme olmadığı için döner sermaye işletmeleri 5018 sayılı Kanun ve ilgili mevzuatta yer alan iç kontrol sistemine ilişkin hükümlere tabi olacaklardır. 5018 sayılı Kanun’un “İç Denetim” başlıklı 63’üncü maddesinde; “İç denetim, kamu idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyetidir. Bu faaliyetler, idarelerin yönetim ve kontrol yapıları ile malî işlemlerinin risk yönetimi, yönetim ve kontrol süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliştirmek yönünde sistematik, sürekli ve disiplinli bir yaklaşımla ve genel kabul görmüş standartlara uygun olarak gerçekleştirilir.” hükmüne yer verilmiştir. İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul Esaslar’ın 3’üncü maddesinde ise, iç kontrolün iç denetimi de kapsayan mali ve diğer kontrollerin bir bütünü olduğu ifade edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 142 Yine 19.04.2013 tarihli ve 28623 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İç Denetim Genel Tebliği’nde de belirtildiği üzere, iç denetim, iç kontrol sisteminin temel bir unsurudur ve aynı zamanda sistemin yeterli ve etkin bir şekilde işleyip işlemediği hususlarında değerlendirme ve önerilerde bulunmaktadır. İdarelerde yeterli ve etkili bir iç kontrol sisteminin hayata geçirilmesi ancak etkin bir iç denetim faaliyetinin varlığı ile mümkün olacaktır. Emniyet Genel Müdürlüğü, Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı’nı hazırlamış ve üst yöneticinin onayı ile uygulamaya koymuştur. İç kontrol sistemi yapılandırma çalışmaları incelendiğinde ise; Kontrol ortamı kapsamında, personel bilgi sisteminde görev tanımları modülünün 2018 yılı aralık ayına kadar açılacağı belirtildiği ancak öngörülen sürede tamamlanamadığı, Polis Akademisi Döner Sermaye İşletmesi için Kurumun hazırladığı Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı kapsamında iç kontrol sisteminin yapılandırılmasına yönelik olarak eylemlere yer verilmediği, İl ve İlçe Emniyet Müdürlüklerinde iç kontrol faaliyetlerini yürüten kişilerin ek görevlendirmeler nedeniyle asıl vazifeleri olan iç kontrol işlemlerini arta kalan zamanlarda yapabildiği bunun sonucunda da iç kontrol işlemlerinin istenilen düzeyde yapılamadığı, İç kontrol sisteminin bileşenlerinin en önemli unsurlarından olan kontrol ortamının oluşturulması kapsamında eksikliklerin bulunduğu ve bu anlamda iç denetim biriminde 30 adet iç denetçi kadrosu ihdas edilmesine rağmen 1 adet kadronun dolu olduğu, Bir adet iç denetçinin görev yapması nedeniyle, iç denetim faaliyetleri, hazırlanan plan ve programlar çerçevesinde, İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından belirlenen standartlara uygun bir şekilde düzenli olarak yürütülemediği tespit edilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğünde hazırlanmış olan Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı revize edilerek süresinde tamamlanamayan eylemler için takvim belirlenmelidir. 5018 sayılı Kanun’un “Üst Yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde, Üst Yöneticilerin sorumluluklarının gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri ifade edildiğinden, idarelerce etkin bir iç kontrol sisteminin
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 143 temel unsuru olan iç denetim fonksiyonundan yararlanılması büyük önem arz etmektedir. Bu itibarla, iç denetim biriminde boş olan iç denetçi kadrolarına atama yapılmalı ve Emniyet Genel Müdürlüğünde 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun öngördüğü iç denetim faaliyetleri gerçekleştirilmelidir. Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı olan Döner Sermaye İşletmesinde Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı kapsamında iç kontrol sisteminin yapılandırılmasına yönelik eylemlerin hazırlanması ve uygulanması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “1-“Kontrol Ortamı kapsamında, personel bilgi sisteminde görev tanımları modülünün 2018 yılı Aralık ayına kadar açılacağı belirtildiği ancak ön görülen sürede tamamlanamadığı” tespitine ilişkin olarak; Emniyet Genel Müdürlüğünde etkili bir iç kontrol sisteminin oluşturulması, uygulanması, geliştirilmesi ve izlenmesini sağlamak amacıyla hazırlanan EGM İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı 06 Nisan 2018 tarihli Genel Müdürlük Makam Onayı ile yürürlüğe konulmuştur. Personel Daire Başkanlığının sorumluluğunda Aralık 2018 tarihine kadar tamamlanmak üzere eylem planı KOS 2.3.1’de “Personel Bilgi Sisteminde görev tanımları modülü açılacaktır.” şeklinde eylem ön görülmüştür. İzleme döneminde gerçekleştirilmediği tespit edilen söz konusu eyleme ilişkin yapılan çalışmalar hakkında ilgi (b) yazı ile Personel Daire Başkanlığından bilgi talep edilmiş olup, Alınan cevabi yazıda ise; konuyla ilgili Personel Bilgi Sistemi yazılım güncelleme çalışmalarının devam ettiği belirtilmiştir. 2-“Polis Akademisi Döner Sermaye İşletmesi için Kurumun hazırladığı Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı kapsamında iç kontrol sisteminin yapılandırılmasına yönelik olarak eylemlere yer verilmediği” tespitine ilişkin olarak; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından konuya ilişkin hazırlanan düzenlemelerle tüm kamu kurum ve kuruluşlarında iç kontrol sisteminin kurulması öngörülmüştür. Bu doğrultuda; Emniyet Genel Müdürlüğünde etkili bir iç kontrol sisteminin oluşturulması, uygulanması, geliştirilmesi ve izlenmesini sağlamak üzere; kontrol ortamı, risk değerlendirmesi, kontrol faaliyetleri, bilgi ve iletişim ile izleme bileşenleri de esas alınarak, 2009 yılında ilk EGM İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı yürürlüğü konulmuş, 2016 ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 144 2018 yılları içerisinde gerçekleştirilen eylemler ve tamamlanma tarihleri de göz önünde bulundurularak söz konusu planda güncellemeye gidilmiştir. EGM İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı tüm birimleri kapsayacak şekilde hazırlanmış olup, gerçekleşme sonuçları iki dönem halinde izlenmek suretiyle Hazine ve Maliye Bakanlığına raporlama çalışmaları devam etmektedir. Yürürlüğe konulan eylem planının “Amaç ve Kapsam” bölümünde “Yine bu eylem planı, Emniyet Genel Müdürlüğü birimlerinin görev alanına giren mali ve mali olmayan her türlü faaliyet, karar ve işlemleri kapsar” hükmü yer almaktadır. Söz konusu hüküm doğrultusunda, Merkez, Taşra ve Doğrudan Merkeze Bağlı Taşra Teşkilatlarındaki tüm birimlerin görev alanları çerçevesinde eylem planında yer alan eylemleri yerine getirme zorunluluğu bulunmaktadır. EGM İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planında ön görülen eylemler tüm birimleri kapsayacak şekilde Genel Müdürlük düzeyinde hazırlanmakta olup, Polis Akademisi Başkanlığının altında faaliyet gösteren Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğüne veya diğer alt birimlere yönelik ayrı ayrı eylemler öngörülmemiştir. Bu kapsamda; eylem planında ön görülen eylemler tüm birimlerde olduğu gibi Polis Akademisi Başkanlığı altında faaliyet gösteren Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü tarafından da yürütülmekte ve izlenmektedir. Ayrıca, teşkilatımızda iç kontrol sisteminin etkili bir şekilde yürütülmesi, işleyişinin yönetici ve personel tarafından sahiplenilmesi ve desteklenmesini sağlamak üzere 2016 yılında yayımlanan EGM 2016/41 sayılı genelgede; “…. Görev ve yetki alanları çerçevesinde, idari ve mali işlemlere ilişkin olarak iç kontrolün işleyişini sağlama sorumluluğu ise birim yöneticilerine (İl Emniyet Müdürleri, Daire Başkanları vb.) verilmiştir. Bu çerçevede, birim yöneticileri tarafından; İç kontrol faaliyetlerinin sürekli bir şekilde yönetim sorumluluğu çerçevesinde yürütülmesi ve konuya ilişkin gerekli desteğin verilmesi, İç kontrol faaliyetlerinin etkin bir şekilde uygulanması, görülen eksikliklere ilişkin gerekli
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 145 önlemlerin alınması ve periyodik toplantılarla iç kontrol sisteminin geliştirilmesi sağlanacaktır.” hükmüne ve 2016 yılında yürürlüğe konulan EGM İç Kontrol Sistemi Yönergesinin 8’inci maddesinin üçüncü fıkrasında; “Birim yöneticileri; a) Birimlerinde etkili bir iç kontrol sistemini oluşturmaktan, uygulamaktan, izlemekten ve zayıf yönlerini iyileştirmekten sorumludur….” hükmüne yer verilmek suretiyle, tüm birim yöneticilerinin bu kapsamdaki görev ve sorumlulukları da belirlenmiştir. 3-“İl ve İlçe Emniyet Müdürlüklerinde iç kontrol faaliyetlerini yürüten kişilerin ek görevlendirmeler nedeniyle asıl vazifeleri olan iç kontrol işlemlerini arta kalan zamanlarda yapabildiği bunun sonucunda da iç kontrol işlemlerinin istenilen düzeyde yapılamadığı” tespitine ilişkin olarak; Merkez, Taşra ve Doğrudan Merkeze Bağlı Taşra teşkilatına konuya ilişkin gerekli yazışma yapılacaktır. 4-“İç kontrol sisteminin bileşenlerinin en önemli unsurlarından olan kontrol ortamının oluşturulması kapsamında eksikliklerin bulunduğu ve bu anlamda iç denetim biriminde 30 adet iç denetçi kadrosu ihdas edilmesine rağmen 1 adet kadronun dolu olduğu” ve “Bir adet İç Denetçinin görev yapması nedeni ile iç denetim faaliyetleri, hazırlanan plan ve program çerçevesinde, İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından belirlenen standartlara uygun bir şekilde düzenli olarak yürütülemediği” tespitlerine ilişkin olarak; 5018 Sayılı Kanun’un “İç denetçinin nitelikleri ve atanması” başlıklı 65’inci maddesinde; “İç denetçi olarak atanacakların, 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 48 inci maddesinde belirtilenler ile aşağıdaki şartları taşıması gerekir: a) İlgili kamu idaresinin özelliği de dikkate alınarak İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından belirlenen alanlarda en az dört yıllık yüksek öğrenim görmüş olmak. b) Kamu idarelerinde denetim elemanı olarak en az beş yıl veya İç Denetim
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 146 Koordinasyon Kurulunca belirlenen alanlarda en az sekiz yıl çalışmış olmak. c) Mesleğin gerektirdiği bilgi, ehliyet ve temsil yeteneğine sahip olmak. d) İç Denetim Koordinasyon Kurulunca gerekli görülen diğer şartları taşımak. Kamu idarelerine iç denetçi olarak atanacaklar, İç Denetim Koordinasyon Kurulu koordinatörlüğünde, Maliye Bakanlığınca iç denetim eğitimine tâbi tutulur. Eğitim programı, iç denetçi adaylarına denetim, bütçe, mali kontrol, kamu ihale mevzuatı, muhasebe, personel mevzuatı, Avrupa Birliği mevzuatı ve mesleki diğer konularda yeterli bilgi verilecek şekilde hazırlanır. Bu eğitimi başarıyla tamamlayanlara sertifika verilir. İç denetçi adayları için uygulanacak eğitim programının süresi, konuları ve eğitim sonucunda yapılacak işlemler ile diğer hususlar İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından hazırlanarak Maliye Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenir. (24.12.2005–5436/10 a-19. md.) İç denetçiler, bakanlıklar ve bağlı idarelerde, üst yöneticilerin teklifi üzerine Bakan, diğer idarelerde üst yöneticiler tarafından sertifikalı adaylar arasından atanır ve aynı usûlle görevden alınır. İç denetçilerin kamu idareleri itibarıyla sayıları, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar İç Denetim Koordinasyon Kurulunca hazırlanarak, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” hükmü yer almaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükmü doğrultusunda; teşkilatımıza tahsis edilen ve boş durumda olan 29 adet İç Denetçi kadrosuna personel alımının planlanıp planlanmadığı hususunda ile Personel Daire Başkanlığından bilgi talep edilmiş olup, bu tespitler doğrultusunda gerekli değerlendirmenin yapılması da aynı yazıda istenilmiştir. Alınan cevabi yazıda ise; Emniyet Genel Müdürlüğümüz bünyesinde 2016 yılı itibariyle görev yapmakta olan (4) İç Denetçiden (3)’ünün FETÖ/PDY Terör Örgütü ile iltisakı nedeniyle Kanun Hükmünde Kararname ile kamu görevinden çıkarıldığı, iç denetçilerin görev, sorumluluk ve yetki alanları göz önünde bulundurulduğunda FETÖ/PDY Terör Örgütüne yönelik yürütülen yoğun çalışmalar nedeniyle bu süreçte iç denetçi alımı yapılamadığı, ancak önümüzdeki dönemde Emniyet Teşkilatımızın ihtiyacına uygun olarak iç denetçi kadrosuna yeterli sayıda personel alımı için gerekli çalışmaların yapılacağı belirtilmiştir. ” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulgudaki döner sermaye faaliyetlerinin iç kontrol sistemine dahil edilmesi tespiti dışında diğer tespitlere ilişkin olarak gerekli işlemin
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 147 yapılacağı belirtilmiştir. Kamu idaresi cevabında, döner sermaye faaliyetlerinin iç kontrol sistemine dahil edildiği bahsedilmiş ancak bu cevaba ilişkin hiçbir kanıtlayıcı belge sunulmamıştır. Tüm harcama birimlerinde olduğu döner sermaye işletme müdürlüğünde de iç kontrole ilişkin belgeler düzenlenmeli ve iç kontrol süreçleri tamamlanmalıdır. 5018 sayılı Kanun’un “Üst Yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde, Üst Yöneticilerin sorumluluklarının gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri ifade edildiğinden, idarelerce etkin bir iç kontrol sisteminin temel unsuru olan iç denetim fonksiyonundan yararlanılması büyük önem arz etmektedir. Bu itibarla, iç denetim biriminde boş olan iç denetçi kadrolarına atama yapılmalı ve Emniyet Genel Müdürlüğünde 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun öngördüğü iç denetim faaliyetleri gerçekleştirilmelidir. Kamu idaresi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanunla getirilen düzenlemelere uymak ve gereğini yerine getirmekle yükümlü olup, mevzuat hükümlerinin öngördüğü biçimde gerekli çalışmaları kısa sürede tamamlamalıdır. BULGU 13: Hukuk ve İdari Davalarda Yasal Sürelerde Borçların Ödenememesi Emniyet Genel Müdürlüğü ve İl Emniyet Müdürlüklerindeki hukuk ve idari davalarına ait ilamların, yasal ödeme süresi içinde ödenek yetersizliği veya gerekli yazışmalarının uzaması nedeniyle yerine getirilememesine bağlı olarak hem idari ve hukuk davalarında gecikme faizi, hem de idari davalarında icra takibi başlamasından dolayı icra vekâlet ücreti ödendiği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” denilmektedir. 20.01.1982 tarih ve 17580 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun “Kararların sonuçları” başlıklı 28’inci maddesinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 148 “Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemelerinin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idare, gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecburdur. Bu süre hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemez. 2. (Değişik: 2/7/2012-6352/58 md.) Konusu belli bir miktar paranın ödenmesini gerektiren davalarda hükmedilen miktar ile her türlü davalarda hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderleri, davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirim tarihinden itibaren, birinci fıkrada belirtilen usul ve esaslar çerçevesinde yatırılır. Birinci fıkrada belirtilen süreler içinde ödeme yapılmaması halinde, genel hükümler dairesinde infaz ve icra olunur. 3. Danıştay, bölge idare mahkemeleri, idare ve vergi mahkemeleri kararlarına göre işlem tesis edilmeyen veya eylemde bulunulmayan hallerde idare aleyhine Danıştay ve ilgili idari mahkemede maddi ve manevi tazminat davası açılabilir. 4. (Değişik: 21/2/2014-6526/18 md.) Mahkeme kararlarının süresi içinde kamu görevlilerince yerine getirilmemesi hâlinde tazminat davası ancak ilgili idare aleyhine açılabilir. 5. Vergi uyuşmazlıklarına ilişkin mahkeme kararlarının idareye tebliğinden sonra bu kararlara göre tespit edilecek vergi, resim, harçlar ve benzeri mali yükümler ile zam ve cezaların miktarı ilgili idarece mükellefe bildirilir. 6. (Değişik: 2/7/2012-6352/58 md.) Tazminat ve vergi davalarında idarece, mahkeme kararının tebliğ tarihi ile ödeme tarihi arasındaki süreye 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanunun 48 inci maddesine göre belirlenen tecil faizi oranında hesaplanacak faiz ödenir. Ancak mahkeme kararının davacıya tebliği ile banka hesap numarasının idareye bildirildiği tarih arasında geçecek süre için faiz işlemez.” hükmü yer almaktadır. 19.06.1932 tarih ve 2128 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İcra ve İflas Kanunu’nun“Takibin başlaması” başlıklı 35’inci maddesinde; “Takip, ilamın icra dairesine tevdii ile başlar. İstiyen alacaklıya kayıt numarasını mübeyyin bedava ve pulsuz bir ilmühaber verilir.”,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 149 “İcranın geri bırakılması için verilecek süre” başlıklı 36’ncı maddesinde; “İlâma karşı istinaf veya temyiz yoluna başvuran borçlu, hükmolunan para veya eşyanın resmî bir mercie depo edildiğini ispat eder yahut hükmolunan para veya eşya kıymetinde icra mahkemesi tarafından kabul edilecek taşınır rehni veya esham veya tahvilât veya taşınmaz rehni veya muteber banka kefaleti gösterirse veya borçlunun hükmolunan para ve eşyayı karşılayacak malı mahcuz ise icranın geri bırakılması için bölge adliye mahkemesi veya Yargıtaydan karar alınmak üzere icra müdürü tarafından kendisine uygun bir süre verilir. Bu süre ancak zorunluluk hâlinde uzatılabilir. Borçlu, Devlet veya adlî yardımdan yararlanan bir kimse ise teminat gösterme zorunluluğu yoktur. Ücreti ilgililer tarafından verilirse bölge adliye mahkemesi veya Yargıtayca icranın geri bırakılması hakkındaki karar icra dairesine en uygun vasıtalarla bildirilir. Nafaka hükümlerinde böyle bir süre verilemez. Bölge adliye mahkemesince başvurunun haklı görülmesi hâlinde teminatın geri verilip verilmeyeceğine karar verilir. Yargıtayca hükmün bozulması hâlinde borçlunun başvurusu üzerine, bozmanın mahiyetine göre teminatın geri verilip verilmeyeceğine mahkemece kesin olarak karar verilir. Bölge adliye mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmesi veya Yargıtayca hükmün onanması hâlinde alacaklının istemi üzerine başkaca işleme gerek kalmaksızın teminata konu olan para alacaklıya ödenir. Mal ve haklar ise, malın türüne göre icra dairesince paraya çevrilir. İlâm alacaklısının teminat üzerinde rüçhan hakkı vardır.” denilmektedir. Yukarıda ortaya konan mevzuat hükümleri çerçevesinde idare mahkemelerinde görülen davalarda kişilere ödeme yapılması; İdari Yargılama Usulü Kanunu’ndaki açık hükme istinaden davacının veya vekilinin davalı idareye yazılı şekilde bildireceği banka hesap numarasına, bu bildirim tarihinden itibaren otuz gün içerisinde mümkün olabilmektedir. Bu süre sonuna kadar alacaklı kişilerin veya vekillerinin herhangi bir icra takibi başlatabilmeleri mümkün olamamaktadır. Ancak hukuk mahkemelerinde görülen davalarda Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda idareye başvuru yapma şartı gibi bir zorunluluk bulunmadığı için alacaklı kişiler veya vekilleri mahkeme kararlarına istinaden doğan alacakları için doğrudan İcra ve İflas
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 150
Kanunu’ndaki hükümlere göre takip başlatabilmektedirler. Bu yüzden hukuk
mahkemelerindeki davalarda kendi özel kanunlarında belirlenen ödeme sürelerinde kişilere
ödeme yapılamaması halinde gecikme faizinin ödenmesi söz konusu olurken idari
davalarındaki gibi ayrıca bir icra vekâlet ücreti ödenmesi söz konusu olamamaktadır.
Emniyet Genel Müdürlüğü ve İl Emniyet Müdürlüklerinde yapılan incelemelerde hukuk
ve idari davalarında ödenek yetersizliği veya ilgili yazışmaların uzaması yüzünden; idari
davalarında otuz günlük yasal süre içerisinde, hukuk davalarında ise kendi özel kanunlarında
belirtilen yasal süreler içerisinde ödeme yapılamamasından dolayı gecikme faizi ödenmesi,
ayrıca idari davalarında yasal süre bitiminden itibaren icra takibi başlatılmış ise icra vekâlet
ücreti ödenmesi söz konusu olmaktadır.
Bu çerçevede Emniyet Genel Müdürlüğü ve İl Emniyet Müdürlüklerindeki hukuk ve
idari davalarına ait ilamların yasal süreleri içerisinde ödemesi halinde yasal faizin dışında
gecikme faizi ödenmesi söz konusu olmayacaktır. Ayrıca idari davalarının İdari Yargılama
Usulü Kanunu’ndaki ödeme süresine uygun gerçekleştirilmesi halinde kişi ya da vekilleri icra
takibi başlatamayacakları için ilamdan kaynaklanan vekalet ücreti dışında ayrıca icra vekâlet
ücreti de ödenmeyecektir.
Bu itibarla kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasının sağlanması
kapsamında Emniyet Genel Müdürlüğü ve İl Emniyet Müdürlüklerinin idare ve hukuk
mahkemelerinde görülen davalarına ilişkin ilamların yasal sürelerinde yerine getirilmesi için
gerekli ödeneklerin harcama birimlerinde hazır bulundurulması ve ilgili yazışmaların ödeme
sürelerini aksatmayacak şekilde ivedilikle yapılması, dolayısıyla yersiz olarak faiz ve icra
giderleri ödenmemesi için gereken tedbirlerin alınması gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında; “I-) Mahkeme ilamlarına ilişkin yapılan ödemelerde
müşavirliğimiz uygulaması;
Adli ve idari mahkeme ilamlarına ilişkin ödeme talepleri Emniyet Genel Müdürlüğünün
29/04/2005 tarihli 2005/34 sayılı ve 06/04/2009 tarihli 26 sayılı genelgeleri doğrultusunda
değerlendirilerek kabul edilmesi halinde Hukuk Müşavirliğine ayrılan ödenekten
karşılanmaktadır.
Sayıştay raporunda belirtilen mevzuat hükümlerine uygun olarak, idari yargı
ilamlarına ilişkin 2577 sayılı İYUK hükümleri doğrultusunda 30 gün içerisinde; adli yargı
ilamlarına ilişkin 2004 sayılı İcra İflas kanunu hükümleri doğrultusunda ilamların
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 151
kesinleşmesini takiben yasal süresi içerisinde ilgili ödemeler ivedilikle yapılmaktadır.
Ancak Sayıştay raporunda da değinildiği üzere mevcut ödeneğin ödeme talepleri karşısında
yetersiz kalması durumunda, ödemeler beklemeye alınmakta, yeni ödenek talep edilmekte ve
bu süreçte ödeme yapılamadığından yasal süreler geçebilmektedir. Ek ödenek temin edilmesini
takiben sıraya alınmış olan ödemeler yapılmaktadır.
II-) Mahkeme ilamlarına ilişkin talepler ve ödemelere dair müşavirliğimiz
kayıtları; konu ile ilgili olarak Emniyet Genel Müdürlüğü Hukuk Müşavirliğinin kayıtlarının
tetkiki ile 2018 ve 2019 yıllarına ait söz konusu idari ve adli dava ilamları ile ilgili ödemeler ve
bütçe durumuyla ilgili bilgiler aşağıda yer almaktadır.
A)2018 yılı ile ilgili olarak;
Emniyet Genel Müdürlüğü Hukuk Müşavirliğine 2018 yılı için ayrılan ödenek
7.194.000,00 TL’si yılbaşı itibari ile planlanan, 6.521.760,00 TL’si eklenen olmak üzere
toplam 13.715.760,00 TL’dir. 2018 yılı ödeneğinden adli ve idari mahkeme ilamlara bağlı
ödemeler için 12.051.760,32 TL tahsis edilmiştir. 2018 yılı içinde adli ve idari mahkeme
ilamlarına bağlı olarak Müşavirliğimizden talep edilen ve ödenmesine karar verilen alacak
miktarı 1205 kalemde 17.366.020,77 TL’dir.
Belirtilen rakamlar yıl sonundaki toplam rakamlar olup mevcut ödenek parçalar halinde
yıl içinde temin edildiğinden, ödeneğin azalması durumunda yıl içindeki talepler sıraya
sokularak yeni ödenek temin edilmesini takiben ödemeler yapılmaktadır.
2018 yılı içinde müşavirliğimiz hizmetlerinin yürütülebilmesi, hizmetlerin aksamaması,
ödemelerin yasal sürede yerine getirilebilmesi için gerekli ödeneklerin ivedilikle temini
amacıyla ilgili birime ödenek talep yazıları gönderilmiştir.
Sonuç itibari ile 2018 yılı için adli ve idari mahkeme ilamlarına bağlı ödemeler için
müşavirliğimize ayrılan ödenek 12.051.760,32 TL iken 2018 yılı içinde müşavirliğimize ulaşan
ve kabul edilen ödeme talepleri toplamı 17.366.020,77 TL’dir. Arta kalan kısım 2019
ödeneğinden karşılanmıştır.
B) 2019 yılı ile ilgili olarak;
Emniyet Genel Müdürlüğü Hukuk Müşavirliğine 2019 yılı için ayrılan ödenek
8.315.000,00 TL’si yılbaşı itibari ile planlanan, 40.747,00 TL’si eklenen olmak üzere toplam
8.355.747,00 TL’dir. 2019 yılı ödeneğinden adli ve idari mahkeme ilamlara bağlı ödemeler
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 152 için 8.079.462,79 TL tahsis edilmiştir. 2019 yılı içinde Mayıs ayı itibari ile adli ve idari mahkeme ilamlarına bağlı olarak Müşavirliğimizden talep edilen ve ödenmesine karar verilen alacak miktarı 321 kalemde 3.371.231,05 TL’dir. 2018 yılı için yukarıda ayrıntılarıyla belirtilen ödenek yetersizliği nedeni ile ödenemeyen ilama bağlı alacaklar da 2019 yılı ödeneğinden karşılandığı için 2019 yılı ödeneği Mayıs ayının ortası itibari ile tükenmiş olup Müşavirliğimize gelen ödeme talepleri yasal süreleri içinde ödenememektedir. 2019 yılı içinde müşavirliğimiz hizmetlerinin yürütülebilmesi, hizmetlerin aksamaması, ödemelerin yasal sürede yerine getirilebilmesi için gerekli ödeneklerin ivedilikle temini amacıyla ilgili birime ödenek talep yazıları gönderilmiştir. Bu şekilde 2019 yılı başvurularında sıraya alınan 66 adet tazminat davası ilamı ve 200 adet ilam vekalet ücreti alacağı dosyası mevcut olup bu dosyalar kapsamında Müşavirliğimizce ödenmesi gereken asıl alacak toplamı (yasal faizler hariç olmak üzere) ortalama 9.278.500,00 TL’dir. Netice itibari ile; kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasının sağlanması kapsamında idari ve adli yargı mahkemelerinde görülen davalara ilişkin ilamların ödemeleri yasal süreleri içinde ivedilikle yerine getirilmekte olup, yukarıda ayrıntılarıyla açıklandığı üzere müşavirliğimiz ödeneğinin talepler karşısında yetersiz kalması nedeniyle ödemelere devam edilememektedir. Gerekli ödeneklerin sağlanması halinde mevzuatta düzenlenen usuller çerçevesinde Hukuk Müşavirliğimizce gerekli özen gösterilerek söz konusu ödemelerin ivedilikle yasal süreleri içinde ödenmeye devam edebileceği değerlendirilmektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında adli ve idare mahkeme ilamlarına ilişkin ödemelerin mevzuatı gereği Hukuk Müşavirliğine tahsis edilen ödeneklerden karşılandığını, yeterli ödenek bulunmaması durumlarında ödemelerin aksayabildiğini, bulguda ortaya konulan hususa katıldıklarını ifade etmişlerdir. Ayrıca 2018 yılı için Hukuk Müşavirliğinin toplam ödemesi gereken tutarın 17.366.020,77 Türk Lirası olduğu, Hukuk Müşavirliğine ayrılan toplam ödeneğin ise 12.051.760,32 Türk Lirası olması nedeniyle ödemesi 2018 yılında zamanında yapılamayan 5.314.260,45 Türk Lirasının 2019 yılı ödeneğinden karşılandığını, bu durumun 2019 yılında yapılacak ödemelerinde aksamasına neden olduğundan bahisle mayıs ayı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 153 itibariyle mevcut ödeneklerin tükendiğini ve ödemelerin zamanında yapılamadığını belirtmişlerdir. İdare davalarında ilama ilişkin ödemelerin İdari Yargılama Usulü Kanunu’ndaki açık hükme istinaden 30 gün içerisinde yapılması durumunda ilave bir icra vekâlet ücreti ödenmesi söz konusu olmamaktadır. Adli davalarda ise ilam ödemelerin İcra ve İflas Kanunu’na göre zamanında yapılması durumunda gecikme faizi ödenmeyecektir. İdare ve adli mahkeme ilamlarına ait ödemelerin ayrıntısı bulguda bahsedilen yasal süreler içerisinde yerine getirilmesi ancak ödeneklerin doğru planlanması veya Hukuk Müşavirliğinde ödemelerin yapılabilmesi için yeterli ödenek bulundurulması ile mümkün olacaktır. Emniyet Genel Müdürlüğü ve İl Emniyet Müdürlüklerinin idare ve hukuk mahkemelerinin ilamlarına ait ödemelerin yasal sürelerinde yerine getirilmesi için gerekli ödeneklerin doğru planlama yapılarak Hukuk Müşavirliğinde hazır bulundurulması, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasının sağlanması amacıyla yersiz olarak faiz ve icra giderleri ödenmemesi için gereken tedbirlerin alınması gerekmektedir. BULGU 14: Taşınır Mal Yönetim Sisteminin Uygulanmasında Karşılaşılan Sorunlar Nedeniyle Taşınır Kayıtları ile Fiili Durumun Tam Olarak Örtüşmemesi Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği ve bu Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanan Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi hükümleri gereğince, Emniyet Genel Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri Daire Başkanlığınca hazırlanarak faaliyete geçen Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminin, uygulanmasından kaynaklanan bir takım aksaklıklar nedeniyle, taşınırlar konusunda yerine getirilmesi gereken prosedürlerin bir kısmının gerçekleştirilemediği ve böylece taşınır kayıtları ile fiili durumun tam olarak örtüşmediği tespit edilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü taşınır mal işlemleri, Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği ile bu Yönetmeliğe dayanılarak hazırlanan Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi ve Depolama Muhafaza ve Dağıtım Talimatnamesi ile yürütülmektedir. Mezkur Yönetmelik’in 10’uncu maddesinin altıncı fıkrasında; “Taşınır malların tüm giriş ve çıkış kayıtları için kullanılan defter, belge ve cetvellerin bilgisayar ortamında tutulması ve düzenlenmesi esastır...” ,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 154 Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi’nin 11’inci maddesinin 9’uncu fıkrasında; “Genel Müdürlüğe ait taşınır malların hesapları merkezi olarak yönetilen otomasyon sistemine göre tutulur...” “Taşınır malların giriş ve çıkış kayıt işlemleri esasları” başlıklı 12’nci maddesinin 7’nci bendinde; “(7) Genel Müdürlük harcama birimleri taşınır mal saymanlıkları arasındaki taşınır mal hareketleri de giriş veya çıkış işlemi kabul edilir ve taşınır mal işlem belgesi ile yapılır. Hazırlanacak taşınır mal işlem belgesine yetkili makamların iznini gösteren belgeler eklenir. Gönderen taşınır mal saymanlığı tarafından taşınır mal işlem belgesi en az dört nüsha olarak düzenlenir ve düzenlenen bu nüshalardan; a) Bir nüsha mal sorumlusunda bir nüsha da hesap sorumlusunda kalır. b) Diğer iki nüsha ise taşınır malı alacak olan taşınır mal saymanlığına gönderilir. Gönderilen iki nüshadan biri giriş için teslim alan taşınır mal saymanlığınca hazırlanacak taşınır mal işlem belgesine eklenir ve taşınır malı alan birimce dosyasında muhafaza edilir. Kalan diğer nüshanın giriş kısmı teslim alan taşınır mal saymanlığınca onaylandıktan sonra on beş (15) gün içerisinde taşınır malı gönderen saymanlığa iade edilir.” “Devir alınan taşınır malların giriş işlemleri” başlıklı 18’inci maddesinde; “(1) Genel Müdürlük harcama birimlerince 33 üncü madde hükümlerine göre diğer kamu idarelerinden bedelsiz devir suretiyle alınan taşınırlar, devreden idarenin taşınır işlem fişinde gösterilen değer esas alınarak düzenlenecek taşınır mal işlem belgesiyle giriş kaydedilir ve belgenin bir nüshası devreden idarenin çıkış kaydına bağlanmak üzere gönderilir. Devralan idarenin yapmış olduğu taşıma giderleri taşınırın değeri ile ilişkilendirilmez. (2) Genel Müdürlük taşınır mal saymanlıkları arasında devir işlemlerinde tahsis onaylarına istinaden taşınır malları devreden tarafından tanzim edilen taşınır mal işlem belgesine 12 nci maddenin yedinci fıkrasındaki taşınır mal saymanlıkları arasındaki belge işlem akışı uygulanır.” hükümleri getirilmiştir. Belirtilen hükümler gereğince, Bilgi Teknolojileri Daire Başkanlığı tarafından halen
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 155 kullanımda olan Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi projesi geliştirilmiş ve 20.02.2013 tarihinde Emniyet Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı bünyesindeki tüm taşınır mal saymanlıklarının kullanımına açılmıştır. Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi, kaynağına ve edinme yöntemine bakılmaksızın Emniyet Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatının sahip olduğu taşınır malların kayda alınması, kullanıma verilip alınması, kayıtlardan çıkarılması, planlama, yönetim ve takiplerinin etkin bir şekilde gerçekleştirilmesi ile kanunlarla yetkili mercilere gönderilecek belgelerin düzenlenmesi amacı ile geliştirilen otomasyon sisteminin adıdır. Söz konusu otomasyon sisteminin yönetilmesinden Bilgi Teknolojileri Daire Başkanlığı sorumludur. Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez ve Taşra Teşkilatında yapılan denetimler neticesinde Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminin kullanıcı birimler tarafından uygulanması esnasında aşağıda belirtilen aksaklıklar tespit edilmiştir. Söz konusu sorunlar, taşınır mal yönetim sisteminin öneminin kullanıcı birimler tarafından yeterince anlaşılamamasından ve taşınır malların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesi, kullanımı ve mevzuata uygun olarak kayıtlarının tutulmasının sağlanması hususundaki sorumlulukları bulunan birim amirlerinin sorumluluklarının gereğini tam olarak yerine getirmemesinden kaynaklanmaktadır. Bu durum Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi ile taşınır mal yönetim sürecinin eş zamanlı olarak yürütülememesi ve taşınır kayıtları ile fiili durumun örtüşmemesi sonucunu doğurmaktadır. Şöyle ki, Taşınır Mal Yönetim Sisteminin gerçek zamanlı çalışan bir sistem olmaması süreçlerde aksaklıklara sebebiyet vermektedir. Uygulamada taşınır mala yönelik işlemler öncelikli olarak tamamlanmakta, bunu takiben yazılı hale getirilmekte, yazılı hale getirilen belgeler ise Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemine girilmektedir. Bu nedenle, bir taşınır malın herhangi bir zamanda hangi aşamada işlem gördüğünün takibi Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi üzerinden zorlaşmakta, veri girişi esnasında yapılan her türlü hata o taşınır mala yönelik yapılacak bir sonraki işleme kadar sistemde kalmaktadır. Mevcut sistemin tutarlılığı için önem arz eden diğer bir konu ise, Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi kullanımının taşınır mal yönetim sistemi süreçlerine işlenmesi ve ilişkilendirilmesidir. Hali hazırda, Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi kullanımı mevzuatta düzenlenmemiştir. Taşınır mal yönetim süreci ile Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminin birbiriyle tutarlı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 156 ve koordineli hale getirilebilmesi için öncelikli olarak; taşınır mal yönetim sisteminin gerektirdiği evrak düzenleme süreci ile Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminin eş zamanlı olarak işlemesinin sağlanması gerekmektedir. Öte yandan sistemden kaynaklanan söz konusu sorunların giderilmesi için Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminin kullanıcı birim ihtiyaçlarına göre güncelleştirilerek mevzuata uyumlu hale getirilmesi ve karekod, barkod benzeri alternatif sistemler de değerlendirilmelidir. Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminin kullanıcı birimler tarafından uygulanması esnasında karşılaşılan aksaklıklar nedeniyle, mevzuat hükümleri uyarınca taşınırlar konusunda yerine getirilmesi gereken prosedürlerin bir kısmının uygulanamadığı ve böylece taşınır kayıtları ile fiili durumun tam olarak örtüşmediğine ilişkin bazı tespitler, Emniyet Genel Müdürlüğünün 2017 yılı Düzenlilik Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmış ve 2017 Yılı Sayıştay Denetim Raporunda yer alıp Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuştur. Ancak 2018 yılı içerisinde yapılan denetimler neticesinde söz konusu aksaklıklardan bazılarının giderilmediği gibi, aksine aşağıda sayılan ve Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminin sağlıklı ve düzgün işlemesine engel olan başka sorunların da mevcut olduğu tespit edilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı bünyesinde yapılan denetimler neticesinde Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminin kullanıcı birimler tarafından uygulanması esnasında karşılaşılan aksaklıklar aşağıda yer almaktadır: a. Malzeme eklerken birden fazla malzemenin seçilememesi, örnek olarak bot yazıldığında ekrana tüm numaraların gelmesi ancak sadece bir numaranın seçilebildiği görülmüştür. b. Kodu bulunmayan malzemelerin kod talep işlemlerinin Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi üzerinden yapılamadığı ve zaman kaybına yol açtığı tespit edilmiştir. c. Birimler tarafından tüketilen malzemeler için düzenlenen iade belgesinin taşınır işlem belgesine dönüştürülemediği veya saymanlıklar arası giriş belgesinin iade belgesine dönüştürülemediği ve gereksiz iş yükü oluşturulduğu anlaşılmıştır. d. Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi üzerinde e-imza uygulamasına geçilmediği ve taşınır mal işlem belgesinin posta yoluyla yollandığı ve bu durumun zaman kaybına yol açtığı görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 157 e. Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi üzerinde onaylanan evraklardan onay kaldırıldığında sayman, mal sorumlusu ve hesap sorumlusu bilgilerinin güncellenemediği anlaşılmıştır. f. Taşınır Mal Yönergesi’nin 5’inci maddesinin 3’üncü bendinde, “Taşınır Mal Saymanı, Taşınır Mal Sorumlusu, Taşınır Mal Hesap Sorumlusu ve Kullanıcı Birim Mal Sorumlusu görevlerinden herhangi ikisi aynı kişide birleşemez.” denilmekte ise de; zaman zaman personelin yetersiz olmasından dolayı birbirlerinin şifresini kullanmak suretiyle işlem yapıldığı görülmüştür. g. Emniyet Genel Müdürlüğünce tahsis yolu ile gelen mal ve malzemeler ile satın alma yolu ile alınan mal ve malzemelerin depolanması, tasnifi veya korunması ile ilgili mevcut ambarlar yetersiz ve kullanıma uygun olmadığından yıl sonu ambar sayımlarının sağlıklı olarak yapılamadığı tespit edilmiştir. h. Birimler arası taşınır devirlerinde özellikle iller arası devirlerde merkezi birimlerin bu devir işlemine ilişkin yetkili makamların iznini gösteren belge eklenmediği tespit edilmiştir. i. Kullanıcı birimlerde zimmet fişleri ile zimmetleme işlemi yapılmayıp teslim ve tesellüm tutanakları ile zimmetleme işlemi yapılan taşınırların olduğu, bir kısmının ise teslim- tesellüm tutanakları ile kullanıcı birim personeline zimmetleme işlemi yapıldığı, ancak sistem üzerinden zimmetleme işlemlerinin daha sonradan gecikmeli olarak yapıldığı; kullanıcı birim sorumlularınca nihai kullanıcılarına zimmetleme işlemi yapılmayan çok sayıda taşınır olduğu görülmüştür. Bu itibarla, Emniyet Genel Müdürlüğü taşınır mal işlemlerinin yürütüldüğü Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminde bahse konu edilen ve uygulamada karşılaşılan söz konusu sorunların giderilerek, taşınır kayıtlarının eş zamanlı bir şekilde fiili durumu tam olarak yansıtması hususunda gerekli çalışmaların yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; “İkmal ve Bakım Daire Başkanlığının Cevabı (f), (h) ve (i) fıkralarında belirtilen hususlar ise 22/05/2018 tarihli ve 2018052214592926787 sayılı tamim ile tüm teşkilatımıza bildirilmiştir. Bilgi Teknolojileri Daire Başkanlığının Cevabı a) Kullanılmakta olan ETMYS projesinde talep edilen güncellemeler yapılmış olup
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 158 PolNet-4 Test ortamında yayımlanmıştır. b) Kullanılmakta olan ETMYS projesinde talep edilen güncellemeler yapılmış olup Malzeme Kod Talep Modülü adında PolNet-4 Test ortamında yayımlanmıştır. c) Analiz çalışmaları tamamlanmış olup kullanılmakta olan ETMYS projesinde talep edilen güncellemeler yapılacaktır. d) Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi'nde e-imza kullanımı fizibilite çalışmaları devam etmektedir. e) Kullanılmakta olan ETMYS projesinde talep edilen güncellemeler yapılmış olup PolNet-4 Test ortamında yayımlanmıştır. Ayrıca Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi’nde karekod, barkod benzeri alternatif sistemlerin kullanılması amacıyla İkmal ve Bakım Dairesi Başkanlığı tarafından yapılacak analiz çalışmalarına göre Başkanlığımızca fizibilite çalışmaları yapılacak olup, Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi kullanımının mevzuatta düzenlenmesi amacıyla Başkanlığımızca kullanım kılavuzu hazırlanacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Bulguda da belirtildiği üzere, Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminin kullanıcı birimler tarafından uygulanması esnasında tespit edilen aksaklıklar tek tek sıralanmış, söz konusu aksaklıkların taşınır mal yönetim sisteminin öneminin kullanıcı birimler tarafından yeterince anlaşılamamasından ve taşınır malların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesi, kullanımı ve mevzuata uygun olarak kayıtlarının tutulmasının sağlanması hususundaki sorumlulukları bulunan birim amirlerinin sorumluluklarının gereğini tam olarak yerine getirmemesinden kaynaklandığı ve bu durumun Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi ile taşınır mal yönetim sürecinin eşzamanlı olarak yürütülememesi ve taşınır kayıtları ile fiili durumun örtüşmemesi sonucunu doğurduğu kanaatine varılmıştır. Taşınır mal yönetim süreci ile Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi birbiriyle tutarlı ve koordineli hale getirilebilmesi için öncelikli olarak; taşınır mal yönetim sisteminin gerektirdiği evrak düzenleme süreci ile Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminin eş zamanlı olarak işlemesinin sağlanması gerekmektedir. Diğer yandan sistemden kaynaklanan söz konusu sorunların giderilmesi için Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sisteminin kullanıcı birim
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 159 ihtiyaçlarına göre güncelleştirilerek mevzuata uyumlu hale getirilmesi uygun olacağı düşünülmektedir. Bu itibarla, bahse konu edilen ve uygulamada karşılaşılan söz konusu sorunların giderilerek, taşınır kayıtlarının eşzamanlı bir şekilde fiili durumu tam olarak yansıtması hususunda gerekli çalışmaların tamamlanması gerekmektedir. BULGU 15: Sosyal Tesislere Ait Taşınırların Taşınır Mal Yönetim Hesabında Tam Olarak Yer Almaması Taşınır mal yönetim hesabının Emniyet Genel Müdürlüğünün sahip olduğu tüm taşınırları kapsamadığı tespit edilmiştir. 25.07.2010 tarih ve 27652 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Türk Silahlı Kuvvetleri, Millî İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınır mal yönetim hesabı” başlıklı 33’üncü maddesinde; “(1) Taşınır mal yönetim hesabı, önceki yıldan devreden, yılı içinde giren ve yılı içinde çıkışı yapılan taşınır mallar ile ertesi yıla devredilenlerin ve yapılan sayım sonucu bulunan fazla ve noksanların cins, miktar veya değer olarak taşınır mal yönetim hesap cetvellerinde gösterilmesidir. Taşınır mal yönetim yetkililerince hazırlanan taşınır mal hesap cetvelleri, taşınır mal yönetim biriminin harcama yetkilisi, birlik komutanı veya kurum amiri tarafından onaylanır. (Ek cümle: 25/1/2016-2016/8473 K.) Stoklardaki malzemelerin yönetimi için ihtiyaç duyulduğunda kullanılacak birim fiyatın maliyet belirleme yöntemi olarak ağırlıklı ortalama veya ilk giren ilk çıkar yöntemlerinden biri kullanılır. (2) Kamu idaresince hazırlanan taşınır mal yönetim hesap cetvelleri, Sayıştay veya kanunlarla yetkili kılınmış mercilere istenildiğinde gönderilmek ve denetimlerde ibraz edilmek üzere birimlerinde muhafaza edilir. Söz konusu cetvellerin birimlerinde muhafaza süresi, Sayıştaya Verilen Her Çeşit Gider ve Gelir Evrakı ile Her Çeşit Belgelerin Saklanma Süreleri ve Yokedilme Usulleri Hakkında Tüzükte mal hesapları için belirlenen süreden daha az olamaz.” denilmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi’nin “Taşınır mal yönetim hesabı” başlıklı 37’nci maddesinde; “(1) Taşınır mal yönetim hesabı, önceki yıldan devreden, yılı içinde giren ve yılı içinde çıkışı yapılan taşınır mallar ile ertesi yıla devredilenlerin ve yapılan sayım sonucu bulunan
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 160 fazla ve noksanların cins, miktar ve/veya değer olarak taşınır mal yönetim hesap cetvellerinde gösterilmesidir. Taşınır mal saymanlıklarınca hazırlanan taşınır mal hesap cetvelleri harcama yetkilisi tarafından onaylanır. (2) Taşınır mal saymanlıklarına ait taşınır mal yönetim hesabı aşağıdaki cetvellerden oluşur: a) Yılsonu sayımına ilişkin “Sayım Tutanağı” (EK-İ). b) “Taşınır Mal Hesap Cetveli” (EK-J). (3) Bu maddede belirtilen belge ve cetveller Sayıştay veya kanunlarla yetkili kılınmış mercilere istenildiğinde gönderilmek ve denetimlerde ibraz edilmek üzere birimlerinde muhafaza edilir. Söz konusu belge ve cetvellerin birimlerde muhafaza süresi, 17/12/2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Belgelerin Sayıştaya Gönderilmesi, İadesi, Saklanması ve Yok Edilmesine İlişkin Yönetmelikte belirtilen süreden daha az olamaz.” hükmü yer almaktadır. 17.12.2011 tarih ve 28145 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri İle Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın “Kapsam ” başlıklı 2’nci maddesinde; “(1) Bu Usul ve Esaslar Sayıştay denetimine tabi kamu idarelerini kapsar.”, “Verilecek defter, mali tablo, belge ve bilgilerin çeşitleri” başlıklı 5’inci maddesinde; “(1) Hesap dönemi başında verilecek bilgiler şunlardır: a) Muhasebe birimlerini gösterir cetvel. b) Muhasebe yetkililerinin adı soyadı, unvanı ve elektronik adresini gösterir cetvel ile imza sirküleri. c) Kamu idaresi veya muhasebe birimleri adına açılmış bulunan banka hesap numaralarını gösterir cetvel. ç) Bütçe. (2) Aylık olarak verilecek defter ve mali tablolar şunlardır: a) Birleştirilmiş veriler defteri.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 161 b) Aylık mizan. (3) Hesap dönemi sonunda verilecek defter, mali tablo ve belgeler şunlardır: a) Birleştirilmiş veriler defteri. b) Geçici ve kesin mizan. c) Bilanço. ç) Belgeler;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 162 maddesinde; “(1) Defter, mali tablo, belge ve bilgilerden 5 inci maddede sayılanların verilme yeri Sayıştay Başkanlığıdır. Bu belgelerin onaylı bir örneği istemesi halinde ilgili denetçiye verilir. (2) Hesap dönemi başında verilecek bilgiler Ocak ayı sonuna kadar Başkanlığa gönderilir. (3) Aylık mizanlar ve birleştirilmiş veriler defteri takip eden ayın sonuna kadar Başkanlığa gönderilir. (4) Hesap dönemi sonunda verilecek defter, mali tablo ve belgeler; ilgili mali yılı takip eden yılın Şubat ayı sonuna kadar Başkanlığa gönderilir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır. Mevzuat hükümlerinde belirtildiği üzere taşınır mal yönetim hesabının Şubat ayının sonuna kadar Sayıştay Başkanlığına sunulması gerekmektedir. Taşınır mal yönetim hesabı, önceki yıldan devreden, yılı içinde giren ve yılı içinde çıkışı yapılan taşınır mallar ile ertesi yıla devredilenlerin ve yapılan sayım sonucu bulunan fazla ve noksanların cins, miktar veya değer olarak taşınır mal yönetim hesap cetvellerinde gösterilmesidir. Yapılan incelemelerde, taşınır mal yönetim hesabının Emniyet Genel Müdürlüğünün sahip olduğu tüm taşınırları kapsamadığı tespit edilmiştir. Sosyal tesislerin sahip olduğu taşınırların sadece bir kısmının Emniyet Genel Müdürlüğü taşınır mal yönetim hesabı içerisinde yer aldığı görülmüştür. Emniyet Genel Müdürlüğü taşınır mal yönetim hesabı Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi üzerinden alınmaktadır. Sosyal tesislerde yerinde yapılan denetimlerde ve Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi üzerinden yapılan incelemelerde, bazı sosyal tesislerin sadece dayanıklı taşınırları sisteme girdiği, yıl sonu itibariyle sosyal tesiste bulunan tüketim malzemelerinin sisteme girilmediği, bazı sosyal tesislerde de dayanıklı taşınırların bir çoğunun sisteme girilmediği tespit edilmiştir. Bu durum taşınır mal yönetim hesabının Emniyet Genel Müdürlüğünün sahip olduğu tüm taşınırları kapsamasını engellemektedir. Mevzuat hükmü uyarınca taşınır mal yönetim hesabı Emniyet Genel Müdürlüğünün sahip olduğu tüm taşınırları kapsamalıdır. Bu nedenle tüm ana saymanlıklar ve kullanıcı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 163 birimler uyarılmalı taşınır mal yönetim hesabına dahil edilecek tüm taşınırların Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemine girişi sağlanmalıdır. Kamu idaresi cevabında; “Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliğinin 10’uncu ve 33’üncü maddesi ile Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesinin 14’üncü ve 37’inci maddeleri kapsamında merkez ve taşra teşkilatımıza tamim yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Bulguda ayrıntısı belirtilen mevzuat hükmü uyarınca taşınır mal yönetim hesabı Emniyet Genel Müdürlüğünün sahip olduğu tüm taşınırları kapsamalıdır. Taşınır mal yönetim hesabının Emniyet Genel Müdürlüğünün sahip olduğu tüm taşınırları kapsamaması Taşınır mal yönetim hesabında tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır. BULGU 16: Elektronik Denetleme Sistemlerinde Ceza Yazılmayan Trafik İhlal Tespitlerine İlişkin Kontrol Yapılmaması İstanbul İl Emniyet Müdürlüğünde yapılan incelemelerde, İstanbul’da bulunan elektronik denetleme sistemlerinde ceza yazılmayan ihlal tespitlerine ilişkin kontrol yapılmadığı tespit edilmiştir. 13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na 13.02.2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanun’un 60’ıncı maddesi ile eklenen 16’ncı maddede; “Belediyelerce veya sermayesinin tamamı belediyelere ait şirketler tarafından kendi bütçe kaynakları kullanılarak, karayollarında can ve mal güvenliğini sağlamak, düzenli ve güvenli trafik akışını temin etmek amaçlarına hizmet etmek üzere kurulmuş veya kurulacak elektronik sistemlerin Emniyet Genel Müdürlüğünce trafik ihlallerinin tespiti amacıyla kullanılması durumunda, aylık dönemler halinde yapılan tespitlere dayanılarak düzenlenen trafik idari yaptırım karar tutanaklarında yer alan trafik idari para cezasının % 30’u oranındaki tutar, izleyen ayın sonuna kadar Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesinden ilgili belediyelere sistem kullanımı hizmet bedeli olarak ödenir. (Ek cümle: 20/8/2016-6745/30 md.) Elektronik sistemlerin belediyeler tarafından hasılat paylaşımı yoluyla kurdurulması ve işlettirilmesi hâlinde belediyelere ödenecek tutar, elektronik sistemlerin yatırım maliyetine ulaşıncaya kadar %30, sonrasında %15 olarak uygulanır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 164 Bu madde kapsamında hizmetinden yararlanılacak elektronik sistemlerin taşıması gereken teknik özellikler, kurulması gereken yerler ve belediyelerle yapılacak protokollere ilişkin diğer şartlar ile maddenin uygulamasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ve İçişleri Bakanlığınca (Emniyet Genel Müdürlüğü) müştereken belirlenir.” denilmektedir. İstanbul ilinde 13.10.1983 tarihli ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na 13.02.2011 tarihli ve 6111 sayılı Kanun’un 60’ıncı maddesi ile eklenen 16’ncı maddesi uyarınca kurulan elektronik denetleme sistemi bulunmaktadır. Elektronik denetleme sistemleri 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun Ek 16’ncı maddesi ve bu maddesinin uygulanmasına ilişkin Usul ve Esaslar’a göre faaliyet göstermektedir. İstanbul’da bulunan elektronik denetleme sistemi üzerinden trafik kurallarına ilişkin ihlal tespiti yapılmakta ve trafik idari para cezası tutanağı düzenlenerek kişilere tebliğ edilmektedir. Elektronik denetleme sistemleri trafik kurallarına ilişkin ihlal tespitini otomatik olarak yapmakta ve bu ihlal tespitlerini sistem üzerinden depolamaktadır. Daha sonra görevli polis memuru elektronik denetleme sistemi üzerinden tespit edilen ve depolanan bu tespitleri tek tek incelemekte ihlalin olup olmadığını ve araç plakasının tam olarak okunup okunmadığını değerlendirerek trafik idari para cezası tutanağını oluşturmakta veya ceza yazılması için gereken şartların oluşmadığına kanaat getiriyor ise de trafik idari para cezası tutanağını oluşturmamaktadır. Elektronik denetleme sisteminin sunduğu ihlal tespitleri ve daha sonra bu ihlal tespitlerine ilişkin gerçekleştirilen işlemler incelendiğinde; görevli komisyonun cezaya dönüşen ihlal tespitlerini düzenli olarak kontrol ettiği ancak sistem üzerinden sunulup cezaya dönüştürülmeyen ihlal tespitlerine ilişkin bir kontrol faaliyeti gerçekleştirilmediği görülmüştür. Bir başka deyişle, ihlali değerlendiren görevli polis memurunca sistem üzerinden sunulan ihlal tespitlerinden cezaya dönüştürülemeyeceğine (plaka okunmaması, ceza şartlarının oluşmaması gibi) kanaat getirilenlere ilişkin bir kontrol yapılmamaktadır. Halbuki elektronik denetleme sistemi tarafından sunulup ceza yazılmayan ihlal tespitleri de yıl içerisinde rutin olarak görevli komisyon tarafından kontrol edilmelidir. Aşağıdaki tabloda 2018 yılında elektronik denetleme sistemi üzerinden gelen kayıtların cezaya dönüşme oranlarının çok düşük olduğu görülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 165
Tablo 12: 2018 Elektronik Denetleme Sistemi Merkezine Gelen Kayıtların İhlal ve Ceza Veri Giriş
Oranları
Merkeze Gelen
kayıt Sayıları
İhlal Tespit
Sayıları
Polnet Veri Girişi
Olan Cezalar
Yüzde Oranı
2018 Şubat 279.543 48.269 44.950 16,08%
2018 Mart 568.006 116.816 110.831 19,51%
2018 Nisan 618.805 148.955 138.908 22,45%
Bulguda, elektronik denetleme sistemi üzerinden sunulan ihlali değerlendiren görevli
polis memurlarının hatalı işlem yaptığına ilişkin bir değerlendirmede bulunulmamaktadır.
Elektronik denetleme sistemi üzerinden sunulan tespitlerin tamamına veya büyük kısmına ceza
yazılması gerektiği de ifade edilmemektedir. İstanbul’da bulunan elektronik denetleme sistemi
merkezinde yerinde yapılan incelemede, birçok ihlalin tespitinde tam olarak plakanın
okunamadığı tarafımızca da görülmüştür.
Burada vurgulanmak istenen husus, elektronik denetleme sistemince sunulup ceza
dönüştürülmeyen ihlal tespitlerine ilişkin kontrol yapılmamasıdır. Bu durum elektronik
denetleme sistemi işlemlerinin yürütülmesinde kontrol zafiyeti doğurmaktadır. Görevli
komisyon tarafından, cezaya dönüştürülmeyen ihlal tespitleri de örnekleme yöntemiyle kontrol
edilmelidir.
Kamu idaresi cevabında; “En son 28/03/2018 tarih ve 2018/16639 sayılı olur ile
Elektronik Denetleme Sistemi Denetleme Komisyonu kurulmuş olup, oluşturulan komisyon ile
ayda en az bir defa geriye dönük sekiz rakamlı iter numarasına göre server üzerinden arşiv
edilen trafik kural ihlali kayıtlarının izlenerek, ihlal kayıtlarının trafik idari para cezası karar
tutanağına dönüştürülüp dönüştürülmediğinin denetlemesi ile ilgili olur alınmış ve EDS
denetleme komisyonu oluşturulmuştur.
Oluşturulan EDS Denetleme Komisyonu tarafından aylık olarak EDS Kural İhlali
İzleme formu hazırlanmakta ve aylık olarak tespit edilen trafik kural ihlallerinden rastgele ihlal
kayıtları seçilerek, seçilen ihlal kayıtlarının veri girişlerinin doğru olarak yapılıp yapılmadığı
aylık dönemler halinde denetlenmekte olup, en son 2018 yılı Haziran ayına ait denetim formu
hazırlanmıştır.
2018 yılı Haziran ayından sonraki dönemler için düzenlenecek denetleme formlarında
ise tespit edilen ihlal kayıtlarının cezaya dönüştürülüp dönüştürülmediği, cezaya
dönüştürülmeyen trafik kural ihlallerinin hangi nedenle cezaya dönüştürülemediği, cezaya
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 166 dönüşen kural ihlallerinin de doğru olarak veri girişinin yapılıp yapılmadığı aylık dönemler halinde denetlenecek ve kural ihlali izleme formu hazırlanacaktır, ayrıca geçmiş dönemlere ait kontroller de yapılacaktır. ” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Elektronik denetleme sistemince sunulup ceza dönüştürülmeyen ihlal tespitlerine ilişkin kontrol yapılmaması elektronik denetleme sistemi işlemlerinin yürütülmesinde kontrol zafiyeti doğurmaktadır. Görevli komisyon tarafından, cezaya dönüştürülmeyen ihlal tespitleri de örnekleme yöntemiyle kontrol edilmelidir. BULGU 17: Emniyet Genel Müdürlüğünün Sahip Olduğu Taşıtların Yenilenememesi Nedeniyle Bakım Onarım Masraflarının Yüksek Miktarda Olması Emniyet Genel Müdürlüğünün sahip olduğu taşıtların yenilenememesi nedeniyle bakım onarım masraflarının yüksek miktarda olduğu tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesine göre, üst yöneticiler sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan sorumludurlar. Aynı Kanun’un “Harcama talimatı ve sorumluluk” başlıklı 32’nci maddesine göre de, harcama yetkilileri ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından sorumludurlar. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Bütçe ilkeleri” başlıklı 13’üncü maddesinde ise bütçelerin hazırlanması, uygulanması ve kontrolünde ilkeler sıralanmıştır. Buna göre kamu kaynakları etkili, ekonomik ve verimli şekilde kullanılmalıdır. Emniyet Genel Müdürlüğü bireylerin temel hak ve özgürlüklerinin korunması ve toplum düzeni içerisinde yaşamını sürdürmesi için hukuk ilkeleri içerisinde güvenlik hizmeti sunmaktadır. Emniyet Genel Müdürlüğünün faaliyet alanı ve görev tanımı gereği tüm ülke genelinde 365 gün 24 saat fiilen kamu hizmeti gerçekleştirmektedir. Bu nedenle Emniyet Genel Müdürlüğünün sahip olduğu taşıtlar çok kısa sürede yıpranmaktadır. Diğer kamu kurumlarının taşıtlarının bir yılda yaptığı kilometreyi Emniyet Genel Müdürlüğü taşıtları bir ayda yapmaktadır. Bunun sonucunda da diğer kamu kurumlarının 10 yaşındaki taşıtının fiili durumu ile Emniyet Genel Müdürlüğünde 10 yaşındaki taşıtın fiili durumu aynı şekilde olmamaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 167 Görev gereği Emniyet Genel Müdürlüğünde 10 yaşın üzerindeki taşıtlara yıl içerisinde yüksek düzeyde bakım onarım masrafı yapılmaktadır. 10 yaşın üzerindeki taşıtlara yıl içerisinde bakım onarım masrafı yapılması taşıt bakım giderlerini artırdığı gibi personelin sürekli olarak bakım gerektiren araçlarla ilgilenmesine de sebep olmaktadır. 10 yaşın üzerindeki taşıtların sürekli bakım gerektirmesi kamu hizmetinin yerine getirilmesini de engel olabilmektedir. Tablo 13: 10 Yaşın Üzerindeki Taşıtların Yıllar İtibariyle Bakım Onarım Maliyetleri Taşıt Yaş Aralığı Yılı Taşıt Sayısı Taşıt Bakım Onarım Maliyeti (Türk Lirası) Araç Başı Ortalama Taşıt Başı Yıllık Bakım Onarım Maliyeti (Türk Lirası) 10 yaş ve üstü 2016 6430 36.750.000,00 5.715,40 2017 8007 43.050.000,00 5.376,55 2018 8992 51.450.000,00 5.721,75 TOPLAM 131.250.000,00 Tablodan da görüleceği üzere Emniyet Genel Müdürlüğünde 10 yaşın üzerindeki taşıtların bakım onarım masrafları normal araçların bakım onarım masraflarına göre çok yüksek düzeydedir. Bu nedenle Emniyet Genel Müdürlüğündeki 10 yaşın üzerindeki taşıtların artan bakım masraflarının ortadan kaldırılması için araçlarının yenilenmesi gerekmektedir. Eski araçlara sürekli yüksek tutarda bakım masrafı yapılmasına yerine yeni araç alınması ve düşük düzeyde bakım masrafı yapılması toplamda yıllar itibariyle daha az harcama yapılmasını sağlayacaktır. Araçların yenilenmesi maliyet tasarrufu sağlayacağı gibi güvenlik hizmetlerinin daha sağlıklı yürütülmesine de katkıda bulunacaktır. Aşağıdaki tabloda yıllar itibariyle alınan taşıt sayıları yer almaktadır. Tablo 14: 2016-2019 Yılları İtibariyle Alınan Standart Taşıtlar Yıl Güvenlik Hizmetleri Ulaştırma Hizmetleri Toplam Alınan Taşıt Sayı Alınan Taşıt Sayı Alınan Taşıt Sayı 2016 1.565 925 2.490 2017 1.116 550 1.666 2018 516 286 802 2019 255 286 541 Tabloda yeni edinilen taşıt sayısının yıllar itibariyle giderek azaldığı görülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 168
2019 yılı Bütçe Kanunu’na ekli T Cetveli incelendiğinde tüm kamu kurumlarının taşıt sayıların
azaldığı görülmektedir. Ancak Emniyet Genel Müdürlüğü faaliyet alanı ve görev tanımının
diğer kamu kurumlarından çok farklı olduğu için araç sayılarının tüm kurumlarda matematiksel
olarak azaltılması tüm kurumlarda aynı sonucu doğurmamaktadır. Araç sayılarının azaltılması
sonucu yıl içerisinde taşıtları çok yıpranmayan kurumların bakım onarım masrafları çok
yükseltmeyecek iken Emniyet Genel Müdürlüğünde araçlar çok çabuk yıprandığı için zaten
yüksek olan bakım onarım masraflarını daha da yükseltecektir. Bu durumda taşıt sayılarının
azaltılmasıyla amaçlanan tasarruf sağlanamayacaktır.
Açıklanan nedenlerle edinilecek taşıt sayısına ilişkin ödenek planlaması yapılırken
Emniyet Genel Müdürlüğündeki 10 yaşın üzerindeki taşıtların yüksek bakım onarım masrafı
gerektirmesi ve Emniyet Genel Müdürlüğünün faaliyet alanı ve görev tanımının diğer
kurumlardan farklı olması nedeniyle taşıt kullanım alanları da göz önünde bulundurulmasının
uygun olacağı düşünülmektedir. Burada yapılması gerekenin sadece Emniyet Genel
Müdürlüğünün toplam taşıt sayısının artırılması değil toplam araç envanteri içerisindeki yüksek
masraf gerektiren araçların elden çıkarılarak bu araçların yenilenmesi sonucu yüksek bakım
onarım masraflarının azaltılması olduğu düşünülmektedir. Taşıtların yenilenmesi hem
maliyetlerin düşmesini hem de hizmet kalitesinin artmasını sağlayacaktır.
Kamu idaresi cevabında; “İdari ve Mali İşler Daire Başkanlığının Cevabı
YILLAR STANDART TAŞITLAR
TALEP EDİLEN TALEP EDİLEN GELEN ALINAN
ÖDENEK MİKTARI TAŞIT SAYISI ÖDENEK MİKTARI TAŞIT SAYISI
(TL) (ADET) (TL) (ADET)
2013 502.906.000 9.394 74.821.000 979
2014 461.572.000 8.117 78.460.000 1.107
2015 665.041.500 10.704 85.435.000 1.068
2016 595.397.500 9.187 90.000.000 1.565
2017 638.452.000 9.258 78.500.000 1.116
2018 796.126.900 10.649 70.155.407 516
2019 923.578.550 11.362 41.587.100 255
Tablodan da anlaşılacağı üzere, Teşkilatımızın taşıt alımları için talep edilen miktar her
yıl artarken, gerçekleşme oranı yetersiz kalmaktadır. Ödenek yetersizliğinden dolayı taşıt temin
edilememesi nedeniyle sorunlar çoğalmakta, kullanılmaya devam edilen düşük modeldeki
taşıtların bakım ve onarım maliyetleri artmakta, ekonomik ömrünü tamamlamış taşıtların
kullanılması nedeniyle teşkilatımızın imajı zedelenmekte, aksayan veya verilemeyen hizmetler
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 169
nedeniyle, suç ve suçlularla mücadelede yetersiz kalınmaktadır.
Bütçe Tekliflerinde belirtilen miktarların tahsis edilmesi halinde, Teşkilatımızın taşıt
ihtiyacının büyük oranda karşılanacağı, kullanılmak zorunda kalınan on yaş ve üstü taşıtların
HEK işlemine tabi tutulmalarının sağlanarak bakım-onarım masraflarının azalacağı
değerlendirilmektedir.” denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak
bütçe imkanlarının artması halinde gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir.
Emniyet Genel Müdürlüğünde 10 yaşın üzerindeki taşıtların bakım onarım masrafları
normal araçların bakım onarım masraflarına göre çok yüksek düzeydedir. Bu nedenle Emniyet
Genel Müdürlüğündeki 10 yaşın üzerindeki taşıtların artan bakım masraflarının ortadan
kaldırılması için araçlarının yenilenmesi gerekmektedir. Eski araçlara sürekli yüksek tutarda
bakım masrafı yapılmasına yerine yeni araç alınması ve düşük düzeyde bakım masrafı
yapılması toplamda yıllar itibariyle daha az harcama yapılmasını sağlayacaktır. Araçların
yenilenmesi maliyet tasarrufu sağlayacağı gibi güvenlik hizmetlerinin daha sağlıklı
yürütülmesine de katkıda bulunacaktır.
Taşıt sayısına ilişkin ödenek planlaması yapılırken Emniyet Genel Müdürlüğündeki 10
yaşın üzerindeki taşıtların yüksek bakım onarım masrafı gerektirmesi ve Emniyet Genel
Müdürlüğünün faaliyet alanı ve görev tanımının diğer kurumlardan farklı olması nedeniyle taşıt
kullanım alanları da göz önünde bulundurulmasının uygun olacağı düşünülmektedir. Burada
yapılması gerekenin sadece Emniyet Genel Müdürlüğünün toplam taşıt sayısının artırılması
değil toplam araç envanteri içerisindeki yüksek masraf gerektiren araçların elden çıkarılarak bu
araçların yenilenmesi sonucu yüksek bakım onarım masraflarının azaltılmasıdır.
BULGU 18: Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Alımı İşinde Araçların Sigorta
Basamaklarına Göre Ayrıma Gidilmeden Tek Fiyat Üzerinden Alım Yapılması
Emniyet Genel Müdürlüğünde İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü dışında diğer birimlerde
zorunlu mali sorumluluk sigortası alımı işinde araçların sigorta basamaklarına göre ayrıma
gidilmeden tek fiyat üzerinden alım yapıldığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu”
başlıklı 8’inci maddesinde;
“Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 170 kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” denilmektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11’inci maddesine göre, üst yöneticiler sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan sorumludurlar. Aynı Kanun’un 32’nci maddesine göre de, harcama yetkilileri ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından sorumludurlar. Emniyet Genel Müdürlüğü İdari Mali İşler Başkanlığı ve İl Emniyet Müdürlükleri tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası alım işinde araç cinsi dışında herhangi bir ayrıma gidilmeden tek fiyat üzerinden alım yapılmaktadır. İstanbul İl Emniyet Müdürlüğünde ise zorunlu mali sorumluluk sigortası alım işinde araçların araç cinsi dışında sigorta basamaklarına göre de ayrıma gidilmektedir. İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü zorunlu mali sorumluluk sigortası alım işine ait ihale dokümanı incelendiğinde, İl Emniyet Müdürlüğü kuvvesindeki araçlar ihale tarihi itibariyle bulundukları sigorta basamaklarına göre ayrılmıştır. İstekliler tarafından her bir aracın cinsine ve aracın ihale tarihi itibariyle bulunduğu sigorta basamağına göre ayrı ayrı olmak üzere birim fiyat teklif mektubu verilmiştir. Bir başka deyişle İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü zorunlu mali sorumluluk sigortası alım işinde sadece araç cinsi ayrımına gidilmemiş ayrıca sigorta basamak farklılaştırılması da yapılmıştır. Bu şekilde ciddi şekilde fiyat avantajı sağlamıştır. Aşağıdaki tabloda araç cinsi ve sigorta basamağı fiyat farklılaştırması yapılan İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü zorunlu mali sorumluluk sigortası alım işi 2018 yılı sigorta fiyatları ile sadece araç cinsi şeklinde farklılaştırma yapılan Emniyet Genel Müdürlüğü merkez teşkilatı zorunlu mali sorumluluk sigortası alım işi 2018 yılı sigorta fiyatları karşılaştırması yapılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 171 Tablo 15: 2018 Yılı Sigorta Birim Fiyat Karşılaştırması İş Kaleminin Adı İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü Sigorta Birim Fiyatı (Türk Lirası) Emniyet Genel Müdürlüğü Sigorta Birim Fiyatı (Türk Lirası) Otomobil 7.Basamak 400 790 Otomobil 6.Basamak 400 Otomobil 5.Basamak 400 Otomobil 4.Basamak 400 Otomobil 3.Basamak 700 Otomobil 1.Basamak 750 Minibüs 7.Basamak 1.100 1.500 Minibüs 6.Basamak 1.150 Minibüs 5.Basamak 1.200 Minibüs 4.Basamak 1.200 Minibüs 3.Basamak 1.200 Yukarıdaki tabloda da görüldüğü üzere zorunlu mali sorumluluk sigortası alım işinde araç cinsi ve sigorta basamağı farklılaştırılması halinde ciddi şekilde fiyat avantajı elde edilmektedir. Fiyat karşılaştırılması değerlendirilirken İstanbul ilinde sigorta fiyatlarının genel olarak diğer illere göre daha yüksek olduğu da unutulmamalıdır. Zorunlu mali sorumluluk sigortasında sigorta basamağı yükseldikçe araçların sigorta bedelleri düşmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğü araçları incelendiğinde araçların genel olarak 4 ve üstü sigorta basamaklarda bulunduğu da göz önüne alınırsa zorunlu mali sorumluluk sigortası alım işinde sigorta basamağı farklılaştırılması yapılması daha önem kazanmaktadır. İstanbul İl Emniyet Müdürlüğü zorunlu mali sorumluluk sigortası alım işine ait İdari Şartname’nin “Diğer Hususlar” başlıklı 37’nci maddesinde; “…15- Poliçenin kesileceği tarihte; ihale tarihindeki araç cinsine uygulanan basamağın değişmesi halinde birim fiyatın artışında herhangi bir fark ödenmeyecek, birim fiyatın düşmesi halinde düşük fiyattan ödeme yapılacaktır.” hükmü yer almaktadır. Buna göre poliçenin kesileceği tarihte; ihale tarihindeki araç cinsine uygulanan basamağın değişmesi halinde birim fiyatın artışında herhangi bir fark ödenmeyecek, birim fiyatın düşmesi halinde düşük fiyattan ödeme yapılacaktır. Bu hüküm sayesinde sözleşme süresi içerisinde araçların sigorta basamak değişikliklerinden olumsuz etkilenme riski sıfırlanmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 172 Bulguda İstanbul İli ile Emniyet Genel Müdürlüğü İdari Mali İşler Dairesi Başkanlığı zorunlu mali sorumluluk sigortası alım işleri örnek olarak karşılaştırılmıştır. Yoksa diğer İl Emniyet Müdürlüklerinde de İdari Mali İşler Dairesi Başkanlığında olduğu gibi zorunlu mali sorumluluk sigortası alım işlerinde sadece araç cinsi ayrımına gidilmiştir. Burada vurgulanmak istenen husus her bir İl Emniyet Müdürlüğü tarafından, kuvvesinde bulunan araç sayısı ve mevcut sigorta basamakları göz önünde bulundurularak, zorunlu mali sorumluluk sigortası alım işinde sadece araç cinsi ayrımına gidilmesi halinde mi yoksa sigorta basamak farklılaştırılması yapılması halinde mi fiyat avantajı sağlanacağı ihale öncesi süreçte değerlendirilmeli ve bu değerlendirme sonucuna göre zorunlu mali sorumluluk sigortası alım işi gerçekleştirilmelidir. Bu şekilde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na uygun biçimde kaynaklar etkili, ekonomik, verimli olarak kullanılacaktır. Konu hakkında uygulama birliği sağlanması için taşra birimlerinin bilgilendirilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “2017 yılı Mayıs ayı öncesinde trafik sigortası fiyatlarının serbest bırakılması sebebiyle piyasada fahiş trafik sigortası ücretlerinin oluşması ve bunun kamuoyunda yarattığı rahatsızlık sebebiyle 2017 yılı Mayıs ayında yapılan bir değişiklik ile basamak sistemine geçilmiştir. Bu sistemde; sıfır taşıtlar sisteme 4. basamaktan girmekte hasarsızlık durumuna göre 5.,6.,7. basamağa çıkmakta, her basamak yükselişinde trafik sigortası fiyatlarında azalma olmaktadır. Aracın kaza yapması durumunda ise taşıt alttaki 3.,2.,1. basamağa göre değerlendirilmekte, bu sebeple de sigorta ücretlerinde artış meydana gelmektedir. Bu uygulamanın başladığı tarihten itibaren 2017 yılı içerisinde sigorta şirketlerinin zarar ettiğini açıklaması nedeniyle 2018 yılı için 1 defaya mahsus %5 zam yapılması ve aylık %1,5’luk fiyat artışının devam ettirilmesi yönünde yetkili merciiler tarafından karar alınmıştır. Bu karar sigorta şirketleri üzerinde olumlu etki yaratmış ve piyasada daha makul fiyatlar oluşmaya başlamıştır. Genel Müdürlüğümüz Merkez Teşkilatı kuvvesine kayıtlı taşıtlar için Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ihalesi bir sonraki yıl için, içinde bulunulan yılın 9’uncu veya 10’uncu ayında yapılmaktadır. 2018 yılı için 2017 yılının 10’uncu ayında ihale çıkılmış ve o yıl içinde sigorta şirketlerinin zarar ettiği gerekçesi ile sigorta fiyatlarında belirsizlik ve bariz fiyat artışı yaşanmıştır. Fiyatlarda belirsizlik nedeniyle sigorta şirketlerinin büyük şehirlerde özellikle kamuda kaza riski yüksek olan emniyet taşıtlarına fiyat teklifinde bulunmadığı, fiyat teklifi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 173 veren şirketlerin ise yüksek fiyatlarda teklif verdiği görülmüştür. İstanbul Emniyet Müdürlüğüne ait taşıtlar için Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ihalesi, içinde bulunduğu yılın 3’üncü, 4’üncü aylarında gerçekleşmiştir. Sigorta şirketlerinin zararlarının biraz daha telafi ettiği bu döneme rastgelen ihale sürecinde ister basamak değerine göre bir yaklaşık maliyet hesaplansın, ister taşıt cinsine göre bir maliyet hesaplansın her iki durumda da daha avantajlı fiyat alınabileceği aşikardır. Yukarıda anlatılanlar ışığında söz konusu 44 numaralı bulgu Daire Başkanlığımız tarafından da 2020 yılı trafik sigorta ihalesi hazırlıkları sırasında dikkate alınarak, basamak değer ve taşıt cinsi üzerinden yaklaşık maliyet hesaplanarak fiyat avantajı sağlayacak sistem uygulanacaktır. Ayrıca taşra birimleri de resmi yazı ile konu hakkında uyarılarak gerekli bilgilendirme yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, sigorta fiyatlarında dönemsel değişikliklerin olduğu ifade edilerek bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Her bir İl Emniyet Müdürlüğü tarafından, kuvvesinde bulunan araç sayısı ve mevcut sigorta basamakları göz önünde bulundurularak, zorunlu mali sorumluluk sigortası alım işinde sadece araç cinsi ayrımına gidilmesi halinde mi yoksa sigorta basamak farklılaştırılması yapılması halinde mi fiyat avantajı sağlanacağı ihale öncesi süreçte değerlendirilmeli ve bu değerlendirme sonucuna göre zorunlu mali sorumluluk sigortası alım işi gerçekleştirilmelidir. Bu şekilde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na uygun biçimde kaynaklar etkili, ekonomik, verimli olarak kullanılacaktır. BULGU 19: Resmi Posta Gönderimi Hizmet Alımı İşinde Alacak Borç Hesabının Hatalı Yapılması ve Borç Hesabına İlişkin Kontrol Yapılamaması Trafik Uygulama ve Denetleme Dairesi Başkanlığınca gerçekleştirilen “Resmi Posta Gönderimi Hizmet Alımı” işinde alacak borç hesabının hatalı yapıldığı ve borç hesabına ilişkin kontrol yapılamadığı tespit edilmiştir. A) Trafik Uygulama ve Denetleme Dairesi Başkanlığı tarafından resmi posta gönderimi hizmet alımı işinde hakediş ödemelerine esas hesaba hatalı kayıt yapıldığı tespit edilmiştir. Trafik Uygulama ve Denetleme Dairesi Başkanlığı ile Posta ve Telgraf Teşkilatı arasında imzalanan sözleşme ile tüm il ve ilçeleri kapsayacak şekilde resmi posta gönderimi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 174 hizmeti satın alınmaktadır. Tüm trafik idari para ceza tebligatları bu hizmet alımı kapsamında gerçekleştirilmektedir. Söz konusu sözleşme hükümleri uyarınca yapılan tüm tebligat tutarları tek bir hesapta toplanmakta, hakediş ödemeleri de aylık olarak bu hesabın toplam tutarında olmaktadır. Yapılan tebligatlar bu hesaba artı olarak, ödenen hakediş tutarları ise bu hesaba eksi olarak kaydedilmektedir. Burada önemli olan husus, yapılan tebligat tutarlarının ve hakediş ödemelerinin doğru şekilde hesaba aktarılmasıdır. Yapılan incelemelerde, hakediş ödemelerinin ödeme aşamasında kesilen damga vergisi tutarı kadar eksik olarak hesaba aktarıldığı görülmüştür. Bu durum, ödemeye esas alınan hesap tutarının kesilen damga vergisi tutarı kadar fazla vermesine ve yükleniciye ödenen hakedişlerin olması gereken tutardan fazla olmasına neden olmaktadır. Ayrıca, hakediş ödemelerinin doğru olarak hesaba yansıtılmaması nedeniyle 2018 yılında yükleniciye fazla ödenen 498.514,39 Türk lirasının, 2019 yılı ocak ayında hesaba eksi olarak girişi yapılarak ödeme tutarına esas olan hesapta düzeltme yapıldığı görülmüştür. Yükleniciye yapılacak ödemelerin gerekenden fazla olmasını önlemek için ödemeye esas alınan tüm tebligat tutarlarının ve hakediş ödemelerinin yer aldığı hesaba yapılan giriş ve çıkışların kontrol edilmesi gerekmektedir. B) Trafik Uygulama ve Denetleme Dairesi Başkanlığı tarafından resmi posta gönderimi hizmet alımı işinde hakediş ve eki evraklar incelendiğinde; Posta ve Telgraf Teşkilatı tarafından idareye gönderilen fatura ve ekli belgede posta adetleri yer almamakta sadece toplam posta bedelleri yer almaktadır. İdareye gönderilen faturanın kaç adet posta gönderiminden oluştuğuna ilişkin bilgi ne faturada ne de başka bir belgede yer almaktadır. Bu durumda faturanın içeriği bilinmeden ödeme yapılmaktadır. Örneğin yapılan protokol uyarınca yıl içerisinde posta fiyat artışlarının idareye yansıtılmaması gerekmektedir ancak idareye kaç adet posta gönderildiği bilgisi sunulmadığı için gelen faturanın kaç adet posta gönderiminden oluştuğu bilinememektedir. Bir başka durum ise posta gönderimi sayılarında maddi hata olup olmadığına ilişkin bir kontrol yapılamamasıdır. Resmi posta gönderimi hizmet alımı işinin tüm Türkiye kapsamında il ve ilçelerde yazılan trafik ceza tebligatlarını içerdiği düşünülürse yapılacak fiyat ve miktar hatalarının büyük rakamlara ulaşma riski bulunmaktadır. Fatura tutarının içeriği bilinmeden ödeme yapılmasının kabul edilmesi mümkün değildir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 175
Bu nedenle, Posta ve Telgraf Teşkilatı tarafından idareye gönderilen faturalarda kaç adet
posta gönderimi olduğu ve fiyat bilgisi yer almalı ayrıca idareye de yüklenici tarafından
bildirilen posta sayıları kontrol edilmelidir.
Kamu idaresi cevabında; “A) 2018 yılında yükleniciye fazla ödenen 498.514,39 TL’nin
2019 yılı ocak ayında hesaba eksi olarak girişi yapılarak 2018 yılı hesabı kapatılmıştır. 2019
yılı ocak ayından itibaren yeni bir faturalandırma sistemine geçildiğinden bundan sonra hesaba
eksik giriş ya da fazla faturalandırma yapılmayacaktır.
B) 2019 yılı Ocak ayından itibaren Posta ve Telgraf Teşkilatı tarafından gönderilen
fatura ve hak ediş eklerinde posta adetlerine ve fiyat bilgisine yer verilmeye başlanılmış olup,
fatura düzenlenirken toplam gönderi adedi ile yıl içerisindeki posta fiyatının çarpımı kadar
bedel fatura edilmektedir.
Ayrıca Posta ve Telgraf Teşkilatı tarafından EGM Pol-Net ağı üzerinde verilen link ile
il ve ilçe bazında kontrol yapılmakla birlikte, PTT tarafından gönderilen faturada kaç adet posta
gönderimi olduğu Pol-Net ağı üzerinden kontrol edilmektedir. ” denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak
gerekli işlemin yapılmaya başlanıldığı belirtilmiştir.
Bulguda da belirtildiği üzere, resmi posta gönderimi hizmet alımı işinde hakediş
ödemelerine esas hesaba hatalı kayıt yapılması sonucu yıl içerisinde yükleniciye fazla ödeme
yapılmakta daha sonrada fazla ödenen tutarın iadesi aylar sonra gerçekleşmektedir.
Trafik Uygulama ve Denetleme Dairesi Başkanlığı tarafından yükleniciye yapılacak
ödemelerin gerekenden fazla olmasını önlemek için ödemeye esas alınan tüm tebligat
tutarlarının ve hakediş ödemelerinin yer aldığı hesaba yapılan giriş ve çıkışlar sözleşme
süresince kontrol edilmeli ve ödemeler buna göre gerçekleştirilmelidir.
BULGU 20: Emniyet Hizmetleri Sınıfına Tabi Olan Personele Mevzuat
Kapsamında Verilen Giyeceklerin Bilişim Sistemi Üzerinden Takip Edilmemesi
Emniyet hizmetleri sınıfına tabi olan personele Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı
Yönetmeliği kapsamında verilen giyeceklerin bilişim sistemi üzerinden takip edilmediği
görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu”
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 176 başlıklı 8’inci maddesinde; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” denilmektedir. 09.10.1991 tarih ve 21016 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliği’nin II sayılı Cetvel’inde Emniyet Hizmetleri Sınıfında resmi kıyafet taşıyanlara verilecek giyim eşyaları belirtilmiştir. Ayrıca Yönetmelik’te verilecek giyim eşyalarının verilme zamanları ve Emniyet Hizmetleri Sınıfında bazı personele verilmesi gereken giyim eşyalarının İçişleri Bakanlığınca hazırlanan yönetmelik ile belirleneceği ifade edilmiştir. 15.08.2007 tarih ve 26614 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Kıyafet Yönetmeliği’nin “Verilecek giyim eşyaları” başlıklı 7’nci maddesinde; “Değişik:RG-22/8/2015-29453)(1) Bu Yönetmeliğin 9 uncu maddesindeki kullanma süreleri dikkate alınarak; a)(Değişik:RG-26/1/2019-30667) Emniyet hizmetleri sınıfında olup resmi kıyafet taşıyanlara, Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliğine ekli II sayılı cetvele göre tişört, gömlek altı tişört, pantolon, gömlek, ayakkabı, bot, mont, kazak, eldiven, kravat, parka, kep, örgü başlık, termal içlik, bel kemeri, teçhizat takımı ve başını kapatan bayanlar için kumaş başlık verilir. b)(Değişik:RG-26/1/2019-30667) Emniyet hizmetleri sınıfı personelinin tamamına ise aynı Yönetmeliğin Dip Not (A) bölümünün (1) numaralı sırasına göre tören veya özel günlerde giyilmek üzere takım elbiselik, şapkalık, paltoluk veya pardesülük kumaş, bir adet beyaz gömlek ve bir çift tören ayakkabısı verilir. c)(Mülga:RG-26/1/2019-30667) ç) Emniyet Hizmetleri Sınıfı personelinden Genel Müdürlükçe uygun görülen motorize ekiplere beş (5) yılda bir reflektif uygulama yeleği verilir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 177 d) Emniyet hizmetleri sınıfında sivil kıyafet ile görev yapan personele Genel Müdürlükçe belirlenen hizmet birimleri esas alınmak suretiyle beş (5) yılda bir operasyon yeleği verilir. (2) Giyecek yardımı Genel Müdürlükçe temin edilerek hak sahibi personele görevleri esnasında kullanılmak üzere ayni olarak verilir. Bu yardım karşılığında, ayrıca nakden bir ödemede bulunulmaz. Ancak, emniyet hizmetleri sınıfında olup, sivil görev yapan personele giyecek yardımı bedeli ile resmi kıyafet taşıyanlara dikiş bedeli Maliye Bakanlığınca tespit edilen miktarlar üzerinden nakden ödenir.”, “Üniformalı göreve atananlar ve ihtiyaçların bildirilmesi” başlıklı 8’inci maddesinde; “(1) Genel Müdürlük merkez teşkilatında ve illerde sivil çalıştırılması Bakanlık Makamınca uygun görülen personelden üniformalı göreve atananlara, atandıkları tarihte sivil elbise istihkakı almış olsalar bile, o yıl içinde ayrıca resmi kıyafet ile teçhizatı verilir. (2) Merkez ve taşra teşkilatında görevli resmi ve sivil personel mevcudu ile yıllık giyim kuşam ihtiyaçları, taşra teşkilatı ile merkez birimlerince, yıl içerisinde Genel Müdürlük İkmal ve Bakım Daire Başkanlığına bildirilir.”, “Kullanma süresi ve miktarı” başlıklı 9’uncu maddesinde; “(1) Emniyet hizmetleri sınıfı mensuplarına bu Yönetmeliğin 7 ve 8 inci maddeleri gereğince verilecek giyecek eşyalarının miktar ve kullanma süreleri Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliğinde belirtildiği gibidir. a) Emniyet hizmetleri sınıfındaki bando, boru ve trompet takımı gösteri birliği mensuplarına normal giyim eşyası dışında üç yılda bir kışlık ve yazlık tören üniforması verilir. b)(Değişik:RG-26/1/2019-30667) Emniyet Genel Müdürlüğü tören takımında görev alan personele, karşılama, merasim ve ihtiram nöbetinde kullanılmak üzere, demirbaş malzeme olarak yazlık ve kışlık iki takım tören üniforması ile bir takım teçhizatı verilir. c) İl Emniyet Müdürlükleri karşılama uğurlama ve cenaze birliklerinde görev alacak personele, tören kıyafetleri ile birlikte kullanılmak üzere gerekli teçhizat demirbaş malzeme olarak verilir. ç) Genel Müdürlük ve bağlı birimlerce ihtiram nöbetlerinde görev alacak personele, mevsimlik görev üniformaları ile birlikte kullanılmak üzere gerekli teçhizat demirbaş malzeme olarak verilir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 178 (2)(Değişik:RG-22/8/2015-29453)Emniyet Hizmetleri Sınıfındaki personelden; özel harekat, çevik kuvvet, arama kurtarma timleri ile atlı polis, uçucu personel, turizm polisi, deniz polisi (Değişik ibare:RG-26/1/2019-30667)kurbağa adam, toplum destekli polis, bisikletli polis, motosikletli timler (yunus-şahin),(Mülga ibare:RG-26/1/2019-30667)(…) köpek eğitim merkezinde eğitim görmüş köpekli polis, trafik hizmetlerinde çalışan personel,(Ek ibare:RG- 6/6/2017- 30088) barışı destekleme ve koruma misyonlarında görevlendirilen personel, koruma hizmetlerinde çalışan personel, bomba imha uzmanı, laboratuvar personeli ve olay yeri inceleme birimlerindeki görevlilere Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliğine ekli II sayılı Cetvelin Emniyet Hizmetleri Sınıfı bölümünün (1) numaralı sırasında belirtilen giyim eşyalarından verilmesi gerekenler, bu Yönetmeliğe ekli bulunan I sayılı cetvelde belirtilmiştir. Bu hizmet birimlerinde görev yapan hak sahibi personele, yukarıdaki esasa göre belirlenecek giyim eşyaları dışında görevin ve hizmetin özelliğine göre ayrıca verilecek olan giyim eşyalarının cinsi, miktarı, verilme zamanı ile kullanma süresi bu Yönetmeliğe ekli bulunan II sayılı cetvelde belirtilmiştir.” hükümleri yer almaktadır. Yukarıdaki yer alan hükümler dışında Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliği ve Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Kıyafet Yönetmeliği’nde kıyafetlerin yılın hangi dönemlerinde verileceği, görev gereği yıpranma, üniformalı göreve atanma gibi hallerde ne yapılacağına ilişkin ayrıntılı düzenlemeler yer almaktadır. Ayrıca Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Kıyafet Yönetmeliği eki cetvellerde personelin görev yaptığı birime (Özel Harekat, Çevik Kuvvet, Trafik Hizmetleri, Deniz Polisi, Koruma Hizmetleri, Toplum Destekli Personel, Bomba İmha Uzmanı vb.) göre ayrı ayrı hangi ürünlerin yılda kaç adet verileceği tek tek belirtilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğünde emniyet hizmetleri sınıfında 276.094 personel görev yapmaktadır. Personel meslek hayatı boyunca farklı şehirlerde ve birimlerde görev yapmaktadır. Aynı şehirde görev yaptığı dönemde bile personelin giyeceği kıyafet görev yaptığı birime göre değişmektedir. Personelin sivil veya resmi kıyafetle mi görev yapacağı da birime ve göreve göre değişebilmektedir. Bu durumda, Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliği ve Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Kıyafet Yönetmeliği kapsamında personele verilecek giyeceklerin takibinin bilişim sistemi olmadan takip edilmesi mümkün değildir. Şu anda Emniyet Genel
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 179 Müdürlüğü taşra teşkilatında personele mevzuat kapsamında verilen kıyafetlerin takibi sistem üzerinden değil evrak üzerinden yürütülmektedir. Bu durumda giyeceklerin takibi olanaksız hale gelmektedir. Bu kadar yüksek personel sayısı, sık şekilde yapılan birim ve görev yeri değişikliği birlikte düşünüldüğünde personele verilecek giyeceklerin takibinin bilişim sistemi üzerinden yapılması gerekliliği daha rahat ortaya çıkmaktadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümleri uyarınca kaynaklar etkili, ekonomik, verimli olarak kullanılmalıdır. Bilişim sistemi olması halinde, personelin sicili üzerinden giriş yapılarak, personele verilen ve verilmesi gereken kıyafetlerin takibi yapılacaktır. Ayrıca emniyet hizmetleri sınıfına tabi olan personele mevzuat kapsamında verilen giyeceklerin bilişim sistemi üzerinden takip edilmesi halinde kıyafet ihtiyaçları birimlerce ayrı ayrı görüleceği gibi toplu olarak Emniyet Genel Müdürlüğü bazında da görüleceğinden ihtiyaçların giderilmesine ilişkin satın alma planlaması yapılmasına da imkan sağlanacaktır. Bu nedenle, hem Emniyet Hizmetleri Sınıfı Mensupları Kıyafet Yönetmeliği’nde belirtilen yasal sınırlara uyulması hem de 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun temel hükümleri olan kaynakların etkili, ekonomik, verimli olarak kullanılması ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınması açısından personele verilecek giyeceklerin bilişim sistemi üzerinden takip edilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “İkmal ve Bakım Daire Başkanlığının Cevabı Teşkilatımız personelinin üniforma ve beden ölçüleriyle ilgili Pol-Net üzerindeki Personel Bilgi Sisteminde (PBS) yer alan melbusat modülünde personele verilmiş olan melbusatların geriye dönük olarak sorgusu yapılabilmekte idi. Ancak PBS üzerinde yapılan güncelleştirme neticesinde melbusat modülünün kaldırılmış olması sebebiyle Başkanlığımız koordinesinde Bilgi Teknolojileri Dairesi Başkanlığı ile yapılan çalışmalar dahilinde personelimizin sivil ya da resmi olarak hangi birimde ve hangi türde üniformalar ile görev yaptığının ve kendisine verilmesi gereken üniformaların takibinin yapılabileceği Emniyet Kıyafet Yönetim Sistemi (EKYS) programı yazılımı devam etmektedir. Söz konusu sistemin hayata geçirilmesi sayesinde ilgili bulguda belirtilen bilişim sistemi takibi gerçekleştirilmiş olacaktır. Ayrıca Memurlara Yapılacak Giyecek Yardımı Yönetmeliğinde yapılan ve personelimize dağıtılacak olan melbusatların puan esasına göre dağıtımının yapılmasına
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 180 dayanak sağlayacak değişiklik 03/05/2019 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Gerekli fiziksel koşulların ve depo rezervinin sağlanması durumunda EKYS üzerinden personelin mevzuat gereği alması gereken melbusatların her birine, birbiriyle maliyet açısından orantılı olan puanlar verip melbusatların kullanım sürelerine göre her yıl belli miktarda puanı personelin kullanımına sunarak bu puanlar ile ihtiyaç duydukları üniformaları talep etmeleri sağlanacaktır. Böylece kaynakların etkili, ekonomik, verimli olarak kullanılması ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınması adına bir adım daha atılmış olacaktır. Bilgi Teknolojileri Daire Başkanlığının Cevabı Emniyet hizmetleri sınıfına tabi olan personele mevzuat kapsamında verilen giyeceklerin bilişim sistemi üzerinden takip edilebilmesi amacıyla 15 Kasım 2018 tarihi itibariyle Emniyet Kıyafet Yönetim Sistemi kullanıma açılmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Emniyet hizmetleri sınıfına tabi olan personele mevzuat kapsamında verilen giyeceklerin bilişim sistemi üzerinden takip edilmesi hem mevzuatta belirtilen yasal sınırlara uyulmasını hem de 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun temel hükümleri olan kaynakların etkili, ekonomik, verimli olarak kullanılmasını sağlayacaktır. BULGU 21: Mübadele Kapsamında Değerlendirilen Hurda Niteliğindeki Taşınırların Etkin Şekilde Takip Edilmemesi ve Toplanmaması Emniyet Genel Müdürlüğü birimlerince mübadele kapsamında değerlendirilen mermi kovanlarının etkin şekilde takip edilmediği ve toplanmadığı görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesinde; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır.” denilmektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11’inci maddesine göre, üst
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 181 yöneticiler sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan sorumludurlar. Aynı Kanun’un 32’nci maddesine göre de, harcama yetkilileri ödeneklerin etkili, ekonomik ve verimli kullanılmasından sorumludurlar. Emniyet Genel Müdürlüğü mübadele işlemleri 12.4.2001 tarihli ve 4645 sayılı sayılı Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemenin Satış, Hibe, Hek ve Hurda Durum ve İşlemleri İle Hizmet Satışına Dair Kanun ve Kanuna dayanılarak çıkarılan Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemelerin Satış, Hibe, Hek ve Hurda Durum ve İşlemleri İle Hizmet Satışına Dair Yönetmelik hükümlerine göre gerçekleştirilmektedir. Kanun ve Yönetmelik hükümleri gereğince kullanılamayacak durumda olan taşınırlar ve mermi kovanları Emniyet Genel Müdürlüğü birimlerince mübadele kapsamında değerlendirilerek yeni taşınırlar edinilmektedir. Mermi kovanlarının özellikle pirinç olanlarının kilo değeri yaklaşık 23 Türk Lirasıdır. Mermi kovanlarının mali değeri çok yüksektir. Mermi kovanları atış alanlarından toplanmaktadır. Yerinde yapılan denetimlerde, atış alanlarından mermi kovanlarının farklı şekillerde toplandığı, bazı yerlerde mıknatıs çubukla bazı yerlerde elle toplandığı bazı yerlerde de atış alanın mermi kovanlarından temizlenmesi için hizmet alımı yapıldığı görülmüştür. Emniyet Genel Müdürlüğü birimlerince atış alanlarından mermi kovanlarının nasıl toplanacağına ilişkin bir uygulama birliği bulunmamaktadır. Bu durum mermi kovanlarının etkin şekilde takip edilmesini ve toplanmasını engellemektedir. Atış alanlarında yapılan atışlar planlı olduğu için atılan mermilerden edinilecek kovan sayısının hesaplanması mümkündür. Burada birebir hesaplama yapılmasından bahsedilmemektedir. Burada bahsedilen atılan mermi ve toplanan kovan sayısının yaklaşık olarak hesaplanmasıdır. Emniyet Genel Müdürlüğü birimlerince uygulamada hiçbir hesaplama yapılmadan zaman içerisinde ne kadar kovan toplanıyor ise onun üzerinden mübadeleye çıkılmasıdır. Toplanan mermi kovanlarının toplanması gereken tutar olup olmadığına ilişkin bir değerlendirme yapılmamaktadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun temel hükümleri olan kaynakların etkili, ekonomik, verimli olarak kullanılması ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınması açısından mermi kovanlarının takibi ve toplanmasına ilişkin usuller belirlenmesinin ve uygulama birliği sağlanması için taşra birimlerinin bilgilendirilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Merkez ve taşra teşkilatı ile eğitim birimlerine atışlar
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 182 sonrasında boş kovanların ve hedef gerisinde kalan hurda çekirdeklerin toplanması hususunda gerekli dikkat ve özenin gösterilmesi hususunda 14/02/2019 tarihli ve 2019021516382199784 sayılı yazı ile teşkilatımıza tamim yapılmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun temel hükümleri olan kaynakların etkili, ekonomik, verimli olarak kullanılması ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınması açısından mermi kovanlarının takibi ve toplanmasına ilişkin usuller belirlenerek uygulama birliği sağlanmalıdır. BULGU 22: Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının Kullanılmaması Emniyet Genel Müdürlüğünde hurda niteliğinde taşınırların Emniyet Taşınır Mallar Yönetim Sistemi üzerinde 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmediği görülmüştür. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 214’üncü maddesinde 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının, çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren gelecek yıllar ihtiyacı stoklar ve maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Hurdaya ayırma işlemleri incelendiğinde, Emniyet Taşınır Mallar Yönetim Sisteminde taşınırın hurda sürecinde 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar hesabına alınmadan doğrudan ilk kayıt yapılan hesabından düşülerek kayıtlardan çıkarıldığı görülmüştür. Halbuki burada yapılması gereken hurda niteliğindeki malların bu hesaba aktarılması ve mübadele sonrası bu hesaptan düşülmesidir. Bu şekilde hurda niteliğindeki mallar Emniyet Taşınır Mallar Yönetim Sistemi üzerinde doğrudan izlenebilecektir. Hurdaya ayrılacak malların birimlerde tespiti, mübadeleye konu edileceklerin birleştirilmesi, mübadele ilanı ve mübadele sonucu hurdaların teslimi işlemleri için uzun bir süreç gerekmektedir. Bu süreçte hurda niteliğindeki taşınır malların, Emniyet Taşınır Mallar Yönetim Sistemi üzerinde 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenilmesi gerektiği düşünülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 183 Kamu idaresi cevabında; “Hurda niteliğindeki taşınır malların, ETMYS (Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi) üzerinde 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında hangi yöntemle ve hangi belgeler düzenlenerek aktarılacağının belirlenmesi amacıyla Başkanlığımızca, İkmal ve Bakım Daire Başkanlığı ile koordine kurularak fizibilite çalışmaları başlatılmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Hurdaya ayrılacak malların birimlerde tespiti, mübadeleye konu edileceklerin birleştirilmesi, mübadele ilanı ve mübadele sonucu hurdaların teslimi işlemleri için uzun bir süreç gerekmektedir. Bu süreçte hurda niteliğindeki taşınır mallar, Emniyet Taşınır Mallar Yönetim Sistemi üzerinde 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenilmelidir. BULGU 23: Sosyal Tesislere Ait Gelirlerin Genel Bütçeye Gelir Kaydedilmesi İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisine ait kesin teminat mektubu, İzmir İl Emniyet Müdürlüğü muhasebe işlemlerini gerçekleştiren saymanlık müdürlüğü tarafından nakite çevrilerek genel bütçeye gelir kaydedilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (b) bendinde; “Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri: Bu Kanuna ekli (I), (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kamu idarelerini,” ifadesine yer verilmektedir. 23.12.2014 tarih ve 29214 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Faaliyet Sonuçları Tablosu İlkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinin (a) bendinde; “Kamu idarelerinin faaliyetlerine ilişkin gelir ve gider işlemleri, tahakkuk esasına dayalı olarak gelir ve gider hesaplarında izlenir. Gelir ve gider hesapları, bütçe ile ilgili olsun veya olmasın, genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri gereği tahakkuk eden her türlü gelir ve giderin kaydına mahsustur.” denilmektedir. 27.12.2014 tarih ve 29218 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinin (ç) bendinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 184 “Bütçe geliri: Kapsama dâhil kamu idarelerinin, bütçeleri ve diğer mevzuatta gelir olarak tanımlanan her türlü işlemi,”, “800 Bütçe gelirleri hesabı-Hesabın niteliği” başlıklı 412’nci maddesinde; “Bütçe gelirleri hesabı, bütçe kanunu veya özel kanunları gereğince bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben yapılan tahsilatın izlenmesi için kullanılır.” hükümlerine yer verilmektedir. Ayrıca 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller'in “Gelir tablosu ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde de; “Gelir tablosu ilkelerinin amacı; satışların, gelirlerin, satış maliyetinin, giderlerin, kâr ve zararlara ait sosyal tesis faaliyet sonuçlarının sınıflandırılmış ve gerçeğe uygun olarak gösterilmesini sağlamaktır. Bütün satışlar, gelir ve kârlar ile maliyet, gider ve zararlar brüt tutarları üzerinden gösterilirler ve hiçbir satış, gelir ve kâr kalemi bir maliyet, gider ve zarar kalemi ile tamamen veya kısmen karşılaştırmak suretiyle gelir tablosu kapsamından çıkarılamaz.” hükmü yer almaktadır. Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin kendilerine ait gelir ve giderleri tahakkuk esasına göre genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri gereği kayıt altına alınması gerekmektedir. Ayrıca sosyal tesislere ilişkin yukarıda anılan Usul ve Esaslara göre de her sosyal tesisi ilgilendiren gelir veya gider kendi muhasebe sistemi içerisinde yer almalıdır. Yapılan incelemelerde, İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisinde yemek hizmet alımı ihale konusu işin feshedildiği ve anılan işe ait 89.379 Türk Lirası tutarında kesin teminat mektubunun Emniyet Genel Müdürlüğü İzmir İl Emniyet Müdürlüğü muhasebe işlemlerini gerçekleştiren saymanlık müdürlüğü tarafından nakite çevrilerek 5018 sayılı Kanun’a ekli I sayılı cetvelde yer alan genel bütçeli Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesine gelir olarak kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu itibarla, merkezi yönetim kapsamında yer almayan kendi gelir ve giderleri kendi bilanço ve gelir tablosunda yer alması gereken ilgili sosyal tesise ait teminat gelirinin, genel
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 185 bütçeli Emniyet Genel Müdürlüğü hesaplarına kaydedilmesi mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. Kamu idaresi cevabında; “Müdürlüğümüze bağlı sosyal tesislerimiz Merkezi Yönetim kapsamında yer almadığından 04/02/2019 tarihinde İzmir Defterdarlığı Muhasebe Müdürlüğünden kesin teminat tutarı olan 89.379,00 TL iade alınmış ve bankada ayrı bir vadeli hesap açılmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2019 yılında yapılan kayıtların 2018 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Merkezi yönetim kapsamında yer almayan kendi gelir ve giderleri kendi bilanço ve gelir tablosunda yer alması gereken ilgili sosyal tesise ait teminat gelirinin, genel bütçeli Emniyet Genel Müdürlüğü hesaplarına kaydedilmesi mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. BULGU 24: Sosyal Tesislere Ait Teminatların Genel Bütçeye Ait Hesaplarda İzlenmesi İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğüne ait teminatların saymanlık müdürlüğünce kayıt altına alınarak genel bütçeli kuruluş olan Emniyet Genel Müdürlüğüne ait hesaplarda muhasebeleştirildiği görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (b) bendinde; “Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri: Bu Kanuna ekli (I), (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kamu idarelerini,” ifadesine yer verilmektedir. 23.12.2014 tarih ve 29214 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Bilanço ilkeleri” başlıklı 8’inci maddesinde; “(1) Bilanço ilkelerinin amacı, kamu idaresinin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, belli bir tarihte kamu idaresinin mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılmasıdır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 186 (2) Kapsama dâhil kamu idareleri bilançolarını bu Yönetmelikte belirtilen şekil ve esaslara göre hazırlayıp sunar. Bilançolar hesap tipinde hazırlanır. Hesap tipi bilançonun sol tarafında varlıklar, sağ tarafında ise yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar yer alır. (3) Bütün varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar bilançoda gayrisafi değerleriyle gösterilir. Bu ilke, bilançonun net değer esasına göre düzenlenmesine bir engel oluşturmaz. Bu doğrultuda net değer bilanço düzenlenmesinin gereği olarak indirim kalemlerinin ilgili hesapların altında açıkça gösterilmesi esastır. (4) Bu amaç doğrultusunda benimsenen bilanço ilkeleri; varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar itibarıyla 9 uncu, 10 uncu ve 11 inci maddelerde belirtilmiştir.” hükümlerine yer verilmektedir. Yukarıda belirtildiği üzere, bilanço ilkelerinin amacı, kamu idaresinin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, belli bir tarihte kamu idaresinin mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılmasıdır. Buna göre kamu idaresine ait bilanço, kamu idaresinin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkları tam olarak içermeli diğer idarelere ait varlık ve kaynakları içermemelidir. Yapılan incelemelerde, İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğüne ait nakit teminatların 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında, teminat mektuplarının da 910 Alınan Teminat Mektupları Hesabında saymanlık müdürlüğünce kayıt altına alınarak genel bütçeli kuruluş olan Emniyet Genel Müdürlüğüne ait hesaplarda muhasebeleştirildiği görülmüştür. 5018 sayılı Kanun’a ekli I sayılı cetvelde yer alan genel bütçeli Emniyet Genel Müdürlüğü bilançosunda sosyal tesislere ait hiçbir varlık ve kaynağın yer almaması gerekmektedir. İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğüne ait teminatların genel bütçeli kuruluş olan Emniyet Genel Müdürlüğü hesaplarında muhasebeleştirilmesi 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı ile 910 Alınan Teminat Mektupları Hesabının hatalı bilgi sunmasına neden olarak mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. Kamu idaresi cevabında; “Teminat mektupları Saymanlıktan gerekli yazışmalarla alınarak Kurum bünyesinde muhasebe kayıtlarında takip edilmeye başlanmıştır.” denilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 187 Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlanıldığı belirtilmiştir. İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğüne ait teminatların genel bütçeli kuruluş olan Emniyet Genel Müdürlüğü hesaplarında muhasebeleştirilmesi 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı ile 910 Alınan Teminat Mektupları Hesabının hatalı bilgi sunmasına neden olarak mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 188 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 189 9. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 190
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 191
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 192
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 193 EK 2: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Kişilerden Alacaklar Hesabında Kayıtlı Alacakların Takibinin Yapılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Taşınır Malların Yıl İçerisinde Muhasebeleştirilmesi 2017 Yerine Getirilmedi Merkezi birimlerinlerde bulgu konusu husus düzeltilmiş olup taşra birimlerinin bazılarında taşınır mallar bilanço hesapları kullanılarak muhasebeleştirilmeye devam edilmektedir. 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünün Dayanakları Bulgu 14) Bir Yıldan Daha Uzun Sürelerle Verilen Depozito ve Teminatların Dönen Varlıklar Grubunda Yer Alan Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına Kaydedilmesi 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 194 Tahsisli Taşınmazların Hatalı Muhasebe Kodunda Takip Edilmesi 2017 Kısmen Yerine Getirildi Bulgu konusu husus genel olarak düzeltilmiştir. Kiralık Binalara Yapılan Harcamaların Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının Kullanılmasında Dönemsellik İlkesine Aykırı İşlem Yapılması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Vergi Borcu Ödemelerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2017 Yerine Getirilmedi 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünün Dayanakları Bulgu 17) Hizmet Binası Kiralamalarının Taahhüt Hesaplarında İzlenmemesi 2017 Yerine Getirilmedi 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 4) Kira Yardımlarının Taahhüt Hesaplarında İzlenmemesi 2017 Yerine Getirilmedi 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 3) Avukatlık Vekâlet Ücreti Ödemelerinde Nazım Hesapların Kullanılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 195 Sosyal Tesislere Ait Gelirlerin Genel Bütçeye Gelir Kaydedilmesi 2017 Kısmen Yerine Getirildi 2017 yılı Denetim Raporunda belirtilen birimlerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2018 yılı denetim sürecinde başka birimlerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 23) Zati Demirbaş Tabanca Bedelinin Tahsilinde Mevzuata Aykırı Şekilde Taksitlendirilme Yapılması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Sözleşmesi İmzalanan İşlerin Taahhüt Hesaplarında İzlenmemesi 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Taşınmazlara İlişkin Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile Yürütülen İşlerde 5018 Sayılı Kanun ve Protokollere Aykırı Hususların Bulunması 2017 Yerine Getirilmedi Bulgu konusu hususun düzeltilmesi hususunda taraflar arasında mutabakat görüşmeleri devam etmektedir. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 10)
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 196 Emniyet Genel Müdürlüğü Kullanımında Olan Bazı Taşınmazların Mevzuat Doğrultusunda Cins Tashihlerinin Yapılmaması 2017 Yerine Getirilmedi Bulgu konusu hususun düzeltilmesine ilişkin çalışmalar devam etmektedir. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 7/B) Dava Gider Avans İadelerinin Takibinin Yapılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Duran Varlıklar İçin Yapılan Değer Artırıcı Harcamaların İlgili Duran Varlığın Maliyetine Eklenmemesi 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Proje Kapsamında Satın Alınan Taşıtların Taşınır Kayıtlarının Yapılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Kent Güvenliği Yönetim Sistemi Data Hatları Hizmet Alımı İşinde Sözleşme İmzalanmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Resmi Posta Gönderimi Hizmet Alımı İşinde Alacak Borç Hesabının Hatalı Yapılması 2017 Yerine Getirilmedi 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 19) Araştırma Görevlilerine Sınavlarda Gözetmenlik İçin Ek Ders Ücreti Ödenmesi 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 197 Emniyet Genel Müdürlüğünde Görevli Emniyet Hizmetleri Sınıfı Kadrolarında Bulunan Personele Yapılan Operasyon Tazminatı Ödemesinin, İlgili Mevzuatta Belirtilen Şartları Taşıyan Personel Yerine Bütün Personeli Kapsayacak Şekilde ve Her Ay Mutat Olarak Yapılması 2017 Kısmen Yerine Getirildi Bulgu konusu husus genel olarak düzeltilmiştir. Mevcut Binaların Enerji Kimlik Belgelerinin Alınmaması 2017 Yerine Getirilmedi 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 7/D) Deprem Analizi ve Güçlendirme Yapılmamış Binaların Olması 2017 Yerine Getirilmedi 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 7/C) İzleyen Dönemde Ödenmesi Beklenmeyen Kıdem Tazminatı Karşılıklarının İlgili Hesapta Takip Edilmemesi 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Kredi Kartı ile Tahsilat Olmamasına Rağmen Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının Kullanılması 2017 Yerine Getirilmedi 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünün Dayanakları Bulgu 4)
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 198 Mülkiyeti Hazineye Ait Olan Bazı Taşınmazların Geçici Olarak Başka Kurumlara Maliye Bakanlığının Bilgisi ve Onayı Dışında Tahsis Edilmesi 2017 Kısmen Yerine Getirildi Bulgu konusu husus hakkında düzeltici işlemler yapılmaya devam edilmektedir. 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 7/A) Taşınır Mal Yönetim Sisteminin Uygulanmasında Karşılaşılan Sorunlar Nedeniyle Taşınır Kayıtları ile Fiili Durumun Tam Olarak Örtüşmemesi 2017 Yerine Getirilmedi 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 14) Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının Kullanılmaması 2017 Yerine Getirilmedi 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 22) İç Kontrol Sistemi Yapılandırma Çalışmalarının Tamamlanmaması 2017 Kısmen Yerine Getirildi Bullgu konusu husus hakkında düzeltici işlmler tesis edilmeye devam edilmletedir. 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünü
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 199 Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 12) Hemen Tüketilmeyip Gelecek Dönemlerde Tüketilmek Üzere Yapılan Alımlara İlişkin Ödemelerin Tahakkuk Esaslı Muhasebe İlkelerine Aykırı Muhasebeleştirilmesi 2017 Yerine Getirilmedi 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünün Dayanakları Bulgu 1) Taşınmazların Envanter Çalışmalarının Tamamlanmaması 2017 Yerine Getirilmedi 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünün Dayanakları Bulgu 9) Taşınmazlara Ait Değer Artırıcı Harcamaların Maliyete Eklenmemesi 2017 Kısmen Yerine Getirildi 2017 yılı Denetim Raporunda belirtilen birimlerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2018 yılı denetim sürecinde başka birimde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünün Dayanakları Bulgu 15) Yapım İşi Olduğu Halde Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Kullanılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 200 Önceki Dönemlere Ait Giderlerin 2017 Yılında Muhasebeleştirilmesi 2017 Kısmen Yerine Getirildi 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünün Dayanakları Bulgu 13) Bazı Birimlerde Haklar Hesabının Kullanılmaması 2017 Kısmen Yerine Getirildi 2017 yılı Denetim Raporunda belirtilen birimlerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2018 yılı denetim sürecinde başka birimlerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünün Dayanakları Bulgu 10) Süresi İçerisinde Tahsil Edilen Trafik Para Cezalarının Emniyet Genel Müdürlüğü Kurumsal Koduyla Kayıtlara Alınmaması 2017 Yerine Getirilmedi 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünün Dayanakları Bulgu 11) Yer Altı ve Yer Üstü Düzenleri Hesabının Fiili Durumu Yansıtmaması 2017 Kısmen Yerine Getirildi Bulgu konusu husus genel olarak düzeltilmiştir. Taksitli Tabanca Satış Bedellerinin Tahakkuk Kaydının Yapılmaması 2017 Yerine Getirilmedi 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 201 konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünün Dayanakları Bulgu 6)
EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ KANTİNLER 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Emniyet Genel Müdürlüğü Kantin Sayısı ................................................................ 205 Tablo 2: 2015-2018 Yılları Emniyet Genel Müdürlüğü Kantin Merkez Payı Miktarları ...... 206 Tablo 3: 2016-2018 Yılları Kantinlerin Konsolide Gelir Gider Bilgileri .............................. 206 Tablo 4: Kantinlerin Kredi Kartı Alacaklarına Dair Muhasebe ve Banka Bilgileri ............... 216
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları
Kart Satış Gelirlerinin Muhasebeleştirilmemesi
Bankaya Ödenen Komisyon Giderlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
Müşavirlik Hizmetlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabında Kayıtlı Tutarın Fiili Durumu Yansıtmaması
Fon Hesaplarının Hatalı Muhasebeleştirilmesi
Diğer Stoklar Hesabının Kullanılmaması
Tahsili Şüpheli Hale Gelen Alacakların Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında Takip Edilmemesi
Tesis, Makina ve Cihazlar Hesabının Kullanılmaması
Alınan Nakdi Teminatların Hatalı Muhasebeleştirilmesi
Alınan Teminat Mektuplarının Kayıtlarda Yer Almaması
Fon Satışlarından Elde Edilen Kar veya Zararların Hatalı Muhasebeleştirilmesi
Geçici Ödenen Kurumlar Vergisinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
Haklar Hesabının Kullanılmaması
Kıdem Tazminatı Karşılığı Ayrılmaması
Kıdem Tazminatı Karşılığının Hatalı Ayrılması
Kurumlar Vergisinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
Merkez Payının Hatalı Muhasebeleştirilmesi
Özel Maliyetler Hesabının Hatalı Kullanılması
Peşin Ödenen Telefon Faturalarının Hatalı Muhasebeleştirilmesi
Sigorta Giderlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
Satış İadelerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
Dönem Karı veya Zararı Hesabının Hatalı Muhasebeleştirilmesi B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
Personel Giderlerinin Bütçeden Karşılanmaması Nedeniyle 2018 Yılı Gelir Tablosunda Açıklanan Karın Fiili Durumu Yansıtmaması
Kasa Fazlası Paranın Bankaya Yatırılması İçin Gönderilmesinde Diğer Hazır Değerler Hesabının Kullanılmaması
Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının Kullanılmaması
Katma Değer Vergisi Mahsup İşlemlerinin Ay Sonları İtibariyle Yapılmaması
Peşin Ödenen Vergi ve Fonların Hatalı Muhasebeleştirilmesi
Satılan Ticari Malların Hatalı Muhasebeleştirilmesi
Kasa İşlemlerinin Mevzuata Uygun Olarak Gerçekleştirilmemesi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 203
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 204 arasında gizli oy, açık ayırımla seçilen 3 asil ve 3 yedek üyeden oluşur. İş hacmi geniş olan kantinlerde üye sayıları beşe çıkarılabilir. Yönetim Kurulu asil üyelerinin en yüksek rütbelisi, rütbede eşitlik varsa en kıdemlisi Yönetim Kurulu Başkanıdır. Yönetim Kurulu üyeleri arasındaki görev bölümü, Yönetim Kurulu üyelerinin kendi arasında gizli oy ve açık ayırımla yapılacak seçimle belirlenir. Yönetim Kuruluna aday olmaması veya seçimin yapılamaması hallerinde; merkezde Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığından sorumlu Emniyet Genel Müdür Yardımcısı, illerde İl Emniyet Müdürü, kantin kuruluşu bulunan diğer birimlerde ise o birimin en üst dereceli amirinin onayı ile mevcut yönetim kurulu veya Kantin Yönetim Kurulu üye sayısı kadar personel atama yoluyla görevlendirilir. Kantin yönetim kurullarının görevleri dışındaki hizmetlerin yerine getirilebilmesi amacıyla; ücret ve diğer mali hakları, damga vergisi, gelir vergisi, fon payı, kıdem tazminatı ve Sosyal Güvenlik Kurumu aylık primleri kantin gelirlerinden karşılanmak üzere Yönetim Kurullarının teklifi ile; merkezde Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığından sorumlu Emniyet Genel Müdür Yardımcısının, illerde İl Emniyet Müdürünün, kantin kuruluşu bulunan diğer birimlerde ise o birimin en üst dereceli amirinin onayı ile işçi çalıştırılabilir veya bu hizmetler üçüncü şahıslardan hizmet satın alınarak yürütülebilir. Yönetim kurulu seçimi her yıl Aralık ayında yapılır. Yeni yönetim kurulu, Ocak ayında kantinin devir eden mal ve hesabı ile parasını teslim almış olarak göreve başlar. Yönetim kurulunun görev süresi bir yıldır. Bir dönem yönetim kurulunda görev alanlar, gelecek dönemler için tekrar seçilebilirler. Ancak üst üste üç defa seçilmiş olanlar veya Yönetim Kurulunda 3 yıldan fazla görev yapmış olanlar bir daha seçime katılamazlar. Yönetim Kuruluna aday olmaması veya seçimin yapılamaması durumunda; atama yoluyla oluşturulan Kantin Yönetim Kurulunun görev süresi bir yıldır. Türkiye genelinde bulunan toplam 161 adet Polis Kantininin bulundukları birimlere göre dağılımı aşağıdaki gibidir:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 205 Tablo 1: Emniyet Genel Müdürlüğü Kantin Sayısı Bağlı Olduğu Birim Kantin Sayısı İllerde Bulunan Kantinler 52 İllerde Bulunan Kantinlere ait Şubeler 36 İlçelerde Bulunan Kantinler 11 İlçelerde Bulunan Kantinlere ait Şubeler 7 Eğitim ve Öğretim Kurumlarında Bulunan Kantinler 37 Eğitim ve Öğretim Kurumlarında Bulunan Kantinlere Ait Şubeler 13 Özel Harekat Dairesi Başkanlığı 1 Özel Harekat Dairesi Başkanlığı Kantinine Ait Şube 1 Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Kantini 1 Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Kantinine Ait Şube 2 Toplam 161 1.3. Mali Yapı Polis Kantinlerinin gelirleri; satışlardan elde edilen karlar ve banka faizlerinden oluşur. Kantinlerde peşin para ile satış yapılır. Ancak, Yönetim Kurulunun tespit edeceği esaslar içerisinde ve bu kuruluşun sorumluluğu altında bazı ihtiyaç maddeleri kısa vadede kredili olarak satılabilir. Polis Kantinlerin işletilmesinden elde edilecek yıl sonu net karından ayrılan %10 merkez payı Emniyet Genel Müdürlüğü adına kamu bankalarından birinde açılacak hesaba Ocak ayı sonuna kadar yatırılır. Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin 17’nci maddesine göre; Polis Kantinlerinin yıllık net karının %10’u Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Payı olarak ayrılabilecek ve ayrılan bu tutar aynı maddede belirtilen harcama konuları için kullanılabilecektir. Son dört yıllık dönemde hesaplanıp ayrılan “Emniyet Genel Müdürlüğü Merkez Payı” aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 206 Tablo 2: 2015-2018 Yılları Emniyet Genel Müdürlüğü Kantin Merkez Payı Miktarları 2016, 2017, 2018 yılları için Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren 161 Polis Kantinine ait konsolide gelir ve gider büyüklüğü ile kar durumu aşağıdaki gibidir. Tablo 3: 2016-2018 Yılları Kantinlerin Konsolide Gelir Gider Bilgileri Ait Olduğu Yıl Gelir (Türk Lirası) Gider (Türk Lirası) Kar (Türk Lirası) 2016 168.477.581,66 163.445.556,07 5.032.025,59 2017 214.166.023,32 207.209.080,08 6.956.943,24 2018 276.785.490,26 266.220.511,33 10.564.978,93 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin 22’nci maddesi, Polis kantinlerinin muhasebe kayıt düzeni ile üretilecek tablolar hakkındaki usulü belirlemektedir. Buna göre Polis Kantinleri, Hazine ve Maliye Bakanlığınca çıkarılan Muhasebe Uygulama Tebliğleri ve genel muhasebe kurallarını esas almak suretiyle muhasebe kayıtlarını ve mali tablolarını oluşturmaktadırlar. Polis Kantinlerinin muhasebe işlemleri için merkezi bir muhasebe programı bulunmamaktadır. Her bir kantin ayrı muhasebe programı kullanmakta olup mali tablolar bu program üzerinden alınmaktadır. Polis Kantinleri bedelleri kendi gelirlerinden karşılanmak üzere mali müşavirlik hizmeti satın almakta olup mali tabloları mali müşavir kontrolünde çıkarılmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Yevmiye defteri, Ait Olduğu Yıl Geldiği Yıl Kantin %10 Merkez Payı Toplam Miktarı (Türk Lirası) 2015 2016 483.263,29 2016 2017 596.948,08 2017 2018 582.944,67 2018 2019 819.004,68
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 207 Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Envanter Defteri, Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 208 faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, Ankara, Edirne ve İzmir İl Emniyet Müdürlükleri Polis Kantinlerinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Ankara, İzmir ve Edirne İl Emniyet Müdürlükleri Polis Kantinleri 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Kart Satış Gelirlerinin Muhasebeleştirilmemesi İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde emniyet mensuplarına ve yakınlarına kredili satış imkânı sağlayan ve ücret karşılığında satılan üye kart gelirlerinin muhasebe kayıtlarına alınmadığı tespit edilmiştir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde; “... Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 209 Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “60. BRÜT SATIŞLAR İşletmenin esas faaliyetleri çerçevesinde satılan mal ya da hizmetler karşılığında alınan ya da tahakkuk ettirilen toplam değerleri kapsar. Satılan mal ve hizmetlerle ilgili sübvansiyonlar, satış tarihindeki vade farkları, ihracatla ilgili dönem içinde ortaya çıkan kur farkları, vergi iadeleri brüt satışlar içinde gösterilir. Brüt Satışlara "Katma Değer Vergisi" dahil edilmez. Brüt Satışlar; yurtiçi satışlar, yurtdışı satışlar ve diğer gelirler şeklinde bölümlenir. Holding ana şirketinin, kendine bağlı yurtiçi ve yurtdışı ortaklıklarından elde ettiği gelirler ana şirketin esas faaliyet gelirini oluşturduğundan bu bölümdeki hesaplarda izlenir. 600. YURTİÇİ SATIŞLAR Yurt içindeki gerçek ve tüzel kişilere satılan mal ve hizmetler karşılığında alınan ya da tahakkuk ettirilen toplam değerlerin izlendiği hesaptır. Gereksinime göre bölümlenebilir. İşleyişi: Satış gerçekleştiğinde hasılat tutarı bu hesaba alacak kaydedilir.”, Anılan Genel Tebliği’nin “Muhasebenin Temel Kavramları” başlıklı maddesinde; “... 7. Tarafsızlık ve Belgelendirme Kavramı:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 210 Bu kavram, muhasebe kayıtlarının gerçek durumu yansıtan ve usulüne uygun olarak düzenlenmiş objektif belgelere dayandırılması ve muhasebe kayıtlarına esas alınacak yöntemlerin seçilmesinde tarafsız ve ön yargısız davranılması gereğini ifade eder. ... 9. Tam Açıklama Kavramı: Tam açıklama kavramı; mali tabloların bu tablolardan yararlanacak kişi ve kuruluşların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır olmasını ifade eder. Mali tablolarda finansal bilgilerin tam olarak açıklanması yanında, mali tablo kalemleri kapsamında yer almayan ancak alınacak kararları etkileyebilecek, gerçekleşmesi muhtemel olaylara da yer verilmesi bu kavramın gereğidir.” denilmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri çerçevesinde bir ücret karşılığında satılan mal veya hizmetlerin 600 Yurtiçi Satışlar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yapılan denetimlerde emniyet mensuplarına ve yakınlarına kredili satış imkânı sağlayan üyelik kartlarının satışından elde edilen gelirlerin muhasebe hesaplarına aktarılmadığı anlaşılmaktadır. Bu durum muhasebenin temel kavramlarından tam açıklama ile tarafsızlık ve belgelendirme kavramları ile örtüşmemektedir. Bu sebeple İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde satışı yapılan üyelik kartlarına ait gelirlerin belirtilen mevzuat hükümleri ve muhasebe temel ilkeleri uyarınca 600 Yurtiçi Satışlar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Polis Kantininde Emniyet Mensuplarına ve yakınlarına kredili satış imkanı sağlayan Üye Kart gelirlerinin muhasebe kayıtlarına alınmadığı tespit edilmiş olup, 2019 Mayıs ayı sonu itibari ile kantinlerde yeni gelecek üyelere verilmek üzere bulunan müşteri kartlarının sayısı tespit edilerek, bundan sonra yapılacak üye kart teslimleri için Yazar kasamızda ayrı bir bölüm açılmak kaydı ile ücretinin bu departmandan kesilen fiş ile oluşacak Z Raporundaki ayrıntı ile 600-Yurt İçi Satışlar hesabında ayrı bir alt hesapta izlenmesine dikkat edilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 211 gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde emniyet mensuplarına ve yakınlarına kredili satış imkânı sağlayan ve ücret karşılığında satılan üye kart gelirlerinin muhasebe kayıtlarına alınması gerekmektedir. Kart satış gelirlerinin muhasebeleştirilmemesi mali tabloların tam ve doğru bilgi sunmasını engellemektedir. BULGU 2: Bankaya Ödenen Komisyon Giderlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininin esas faaliyetlerinde kullanılan pos cihazları için bankaya ödenen komisyon giderlerinin 760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Hesabı yerine 780 Finansman Giderleri Hesabına kaydedildiği görülmüştür. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde; “... Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “76 PAZARLAMA SATIŞ VE DAĞITIM GİDERLERİ Bu grup, pazarlama, satış ve dağıtım faaliyetleri ile ilgili gider, yansıtma ve fark hesaplarından oluşur. 760. Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri: Mamülün stoklara verildiği ve hizmetin tamamlandığı andan itibaren bu mal ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 212 hizmetlerin alıcılara teslimine kadar yapılan giderler bu hesaba borç kaydedilir. Dönem sonlarında bu hesap, "761- Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri Yansıtma Hesabı" ile karşılaştırılarak kapatılır.” denilmektedir. 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne göre kantin işletmesinin esas faaliyetleri içerisinde malın stoklara tesliminden satışına kadar ödenen tüm giderlerinin 760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Hesabına kaydetmesi gerekmektedir. Yapılan denetimler neticesinde Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantinin esas faaliyetlerini yürütmek için kullandığı pos cihazına ait bankaya ödemiş olduğu giderleri 760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Hesabı yerine 780 Finansman Giderleri Hesabına kaydettiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde bankaya pos cihazı için ödenen tutarların 780 Finansman Giderleri Hesabı yerine 760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulgu doğrultusunda Polis Kantininde bankaya pos cihazı için ödenen tutarların 760-Pazarlama, Satış ve Dağıtım Hesabına kaydedilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde bankaya pos cihazı için ödenen tutarların 780 Finansman Giderleri Hesabı yerine 760 Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri Hesabına kaydedilmemesi gelir tablosundaki 631 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri Hesabının tam ve doğru bilgi sunmamasına neden olmaktadır. BULGU 3: Müşavirlik Hizmetlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde mali müşavirlik hizmeti için ödenen tutarların 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabında takip edilmediği tespit edilmiştir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde; “...
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 213 Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “77 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ: Bu grup yönetim fonksiyonu ile ilgili gider, yansıtma ve fark hesaplarından oluşur. 770. GENEL YÖNETİM GİDERLERİ: Bir işletmenin yönetim fonksiyonları, işletme politikasının tayini, organizasyon ve kadro kuruluşu, büro hizmetleri, kamu ilişkileri, güvenlik, hukuk işleri, personel işleri, kredi ve tahsilatı da kapsayan muhasebe ve mali işler servislerin giderleri bu hesaba borç kaydedilir. Dönem sonlarında bu hesap, “ 771- Araştırma ve geliştirme Giderleri Yan-sıtma Hesabı” ile karşılaştırılarak kapatılır.” ifadesine yer verilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre işletmenin organizasyon ve kadro kuruluşu, büro hizmetleri, kamu ilişkileri, güvenlik, hukuk işleri, personel işleri, kredi ve tahsilatı da kapsayan muhasebe ve mali işler servislerin giderleri ve benzeri yönetim fonksiyonuna ilişkin giderlerini 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabında takip etmeleri gerekmektedir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yapılan denetimlerde muhasebe ve mali işlemlerin kaydedilmesi için serbest mali müşavirlik hizmetlerine ödedikleri tutarların 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında takip edildiği görülmektedir. Bu sebeple Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde muhasebe ve mali işler servislerine yönelik serbest mali müşavirlik hizmetleri giderlerinin belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabında izlenmesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 214 Kamu idaresi cevabında; “Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde muhasebe ve mali işler servislerine yönelik serbest mali müşavirlik hizmetleri giderlerinin belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca 770-Genel Yönetim Giderleri Hesabında izlenecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde muhasebe ve mali işler servislerine yönelik serbest mali müşavirlik hizmetleri giderlerinin belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde serbest mali müşavirlik hizmetlerine ödenen tutarların 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 740 Hizmet Üretim Maliyeti Hesabında takip edilmesi gelir tablosundaki 632 Genel Yönetim Giderleri Hesabının tam ve doğru bilgi sunmamasına neden olmaktadır. BULGU 4: Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabında Kayıtlı Tutarın Fiili Durumu Yansıtmaması Ankara, İzmir ve Edirne İl Emniyet Müdürlükleri Polis Kantinlerinde 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı yıl sonu bakiyesinin banka kayıtlarıyla tutmadığı tespit edilmiştir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Muhasebenin Temel Kavramları” başlıklı maddesinde; “7. Tarafsızlık ve Belgelendirme Kavramı: Bu kavram, muhasebe kayıtlarının gerçek durumu yansıtan ve usulüne uygun olarak düzenlenmiş objektif belgelere dayandırılması ve muhasebe kayıtlarına esas alınacak yöntemlerin seçilmesinde tarafsız ve ön yargısız davranılması gereğini ifade eder. ... 9. Tam Açıklama Kavramı: Tam açıklama kavramı; mali tabloların bu tablolardan yararlanacak kişi ve kuruluşların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır olmasını ifade eder.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 215 Mali tablolarda finansal bilgilerin tam olarak açıklanması yanında, mali tablo kalemleri kapsamında yer almayan ancak alınacak kararları etkileyebilecek, gerçekleşmesi muhtemel olaylara da yer verilmesi bu kavramın gereğidir.”, “Varlıklara ilişkin ilkeler” başlıklı maddesinde; “1. İşletmenin bir yıl veya normal faaliyet dönemi içinde paraya dönüşebilecek varlıkları, bilançoda dönen varlıklar grubu içinde gösterilir. 2. İşletmenin bir yıl veya normal faaliyet dönemi içinde paraya dönüşemeyen, hizmetlerinden bir hesap döneminden daha uzun süre yararlanılan uzun vadeli varlıkları, bilançoda duran varlıklar grubu içinde gösterilir. Dönem sonu bilanço gününde bu grupta yer alan hesaplardan vadeleri bir yılın altında kalanlar dönen varlıklar grubunda ilgili hesaplara aktarılır.”, “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “10. HAZIR DEĞERLER Bu grup, nakit olarak elde veya bankada bulunan varlıklar ile istenildiği zaman değer kaybına uğramadan paraya çevirme imkânı bulunan varlıkları (Menkul kıymetler hariç) kapsar. Bu grup aşağıdaki hesaplardan oluşur. ... 108. DİĞER HAZIR DEĞERLER Nitelikleri itibarıyla hazır değer sayılan pullar, vadesi gelmiş kuponlar, tahsil edilecek banka ve posta havaleleri (yoldaki paralar gibi) değerleri kapsar. İşleyişi: Bu değerler elde edildiğinde hesabın borcuna, elden çıkarıldığında da hesabın alacağına kaydedilir.” hükmüne yer verilmiştir. Genel Tebliğ’de ayrıntısı belirtildiği üzere kantinlerin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlardan elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, kantinin belirli bir tarihteki mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 216 Ankara, İzmir ve Edirne İl Emniyet Müdürlükleri Polis Kantinlerinde yıl sonu bilançoları ve kredi kartından alacakların takip edildiği banka hesap özetleri incelendiğinde muhasebe verileri ile banka verileri arasında uyumsuzluk olduğu aşağıdaki tabloda görülmektedir. Tablo 4: Kantinlerin Kredi Kartı Alacaklarına Dair Muhasebe ve Banka Bilgileri Kurum Adı 31.12.2018 Tarihli Kredi Kartı Banka Hesap Özeti (Türk Lirası) 31.12.2018 Tarihli Mizandaki Diğer Hazır Değerler Hesabındaki Kredi Kartı Alacak Bakiyesi (Türk Lirası) Banka Hesap Özeti ile Mizandaki Hesap Bakiyesi Arasındaki Fark (Türk Lirası) Ankara İl Emniyet Polis Kantini 1.027.790,81 1.197.031,18 169.240,37 İzmir İl Emniyet Polis Kantini 84.978,43 95.225,04 10.246,61 Edirne İl Emniyet Polis Katini 338.420,67 380.760,11 42.339,44 Buna göre, bahsi geçen kantinlerin 31.12.2018 tarihli mizanlarında yer alan 108 Diğer Hazır Değerler Hesaplarındaki kredi kartı tahsilatlarına ilişkin alacak bakiyeleri ile yine 31.12.2018 tarihli kredi kartlarından yapılan tahsilatların izlendiği banka hesap özetlerindeki alacak bakiyelerinin örtüşmediği anlaşılmaktadır. Bilançoda yer alan tüm hesaplar tam anlamıyla fiili durumu yansıtmalıdır. Bu nedenle, 108 Diğer Hazır Değerler Hesabının bakiyesinin banka hesabıyla tutmamasının nedeni araştırılmalı ve araştırma sonucuna göre gerekli düzeltme kayıtları yapılmalıdır. Kamu idaresi cevabında; “Edirne İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Banka kredi kartlarından alacaklar kayıtlı tutarın fiili durumu yansıtması için 108-Diğer Hazır Değerler Hesabının bakiyesinin banka hesabıyla tutmamasının nedeni araştırılıp bulgu doğrultusunda araştırma sonucuna göre gerekli düzeltme kayıtları yapılacaktır. İzmir İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı 108-Diğer Hazır Değerler Hesabında kredi kartlı satışlarımızın banka hesaplarına aktarılacak tutarları izlenmektedir. Bu tutar 32 günlük bakiye olarak takip ettiğinden dolayı (kredi kartlı satışların banka hesabımıza aktarılma süresi banka ile anlaşmamıza istinaden 32 gündür), bankadan gelen kredi kartı satışlarını gösterir ekstreler aylık olduğundan aradaki fark gün farkından kaynaklanmaktadır. Tablo1 de belirtilen 84.978,43 TL.’nin yalnızca 2018 yılı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 217 Aralık ayındaki toplam kredili satışlarımızı göstermekte olup, aynı tablodaki hazır değerler hesabında bulunan 95.225,04 TL.’nin içerisinde 32 günlük vade günü dolmadığından hesabımıza henüz geçmeyen 2018 Kasım ayı kredili satış hasılatı bulunmaktadır. Bu iki aydan toplam banka hesabımıza geçmeyen hasılat toplamı da 31/12/2018 tarihli mizanımızdaki hazır değerler tutarımıza eşittir. Bu durum bankanın göndermiş olduğu kredi kartlı satışlara ait Hesap Bildirim Cetvelleri Alacak Ekstresi bölümünde de belirtilmiştir. Bu nedenle tespit edilen farkın 690,39-TL ye düştüğü görülmektedir. Bu farkın da incelemelerimiz neticesinde 2015 yılı kayıtlarından gelen 120 nolu hesaba yazılması gereken tutarın 108 nolu hesaba yazılması ile gerçekleşen bir fark olduğu görülmüş ve gerekli düzeltme 2019 yılı kayıtlarında yapılmıştır. Ankara İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı 108-Diğer Hazır Değerler Hesaplarının incelenmesi neticesinde gerekli banka dökümleri sunulmuş olup; banka ile anlaşma gereği POS alacaklarımız 35 gün vade ile hesaplarımıza yansımaktadır. Bu yüzden 2018 yılı alacaklarının bir kısmı Ocak 2019 ve bir kısmı da Şubat 2019 tarihinde hesaba geçecektir. Hesaba geçecek rakamlar ışığında gerekli düzeltme kayıtları yapılmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininin cevabında, Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı yıl sonu bakiyesinin banka kayıtlarıyla tutmaması mali tablolarda 42.339,44 Türk Lirası hataya neden olmuştur. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininin cevabında, bulguda yer alan Tablo1'de belirtilen 84.978,43 Türk Lirasının yalnızca 2018 yılı Aralık ayındaki toplam kredili satışları gösterdiği, 108 Diğer Hazır Değerler Hesabında bulunan 95.225,04 Türk Lirasının içerisinde vade günü dolmadığından hesaba henüz geçmeyen 2018 Kasım ayı kredili satış hasılatının olduğu ve 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı ile banka kayıtları arasındaki farkın da 690,39 Türk Lirası olduğu belirtilmiştir. Bulguda 31.12.2018 tarihi itibariyle 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı ile banka kayıtları karşılaştırılmıştır. 108 Diğer Hazır Değerler Hesabına yapılan ve yapılacak kayıtlar günlük olarak alınan banka hesap özetlerine dayanılarak gerçekleştirilmektedir. Bu nedenle bu nedenle aradaki farkın banka hesabına aktarılma süreleri ile ilgili olduğuna ilişkin cevabın kabulü
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 218 mümkün değildir. 108 Diğer Hazır Değerler Hesabına kredi kartı satışlarının izlendiği banka hesap özetine dayanılarak kayıt yapılmaktadır. Bu nedenle 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı ile banka kayıtları eşit olmalıdır. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı yıl sonu bakiyesinin banka kayıtlarıyla tutmaması mali tablolarda 10.246,61 Türk Lirası hataya neden olmuştur. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininin cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2019 yılında yapılan kayıtların 2018 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı yıl sonu bakiyesinin banka kayıtlarıyla tutmaması mali tablolarda 169.240,37 Türk Lirası hataya neden olmuştur. BULGU 5: Fon Hesaplarının Hatalı Muhasebeleştirilmesi Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde banka mevduatını değerlendirmek için alınan fonların 118 Diğer Menkul Kıymet Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde; “... Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 219 Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “118. DİĞER MENKUL KIYMETLER Hisse senetleri, kamu ve özel sektör tarafından çıkarılmış bulunan tahvil, bono ve senetlerin dışındaki diğer menkul kıymetlerin takip edildiği hesaptır. Menkul Kıymetler Hesaplarının İşleyişi: Menkul kıymetler edinildiğinde alış bedeli üzerinden yukarıdaki hesaplara borç, elden çıkartıldığında ise, aynı bedel ile alacak kaydedilir. Menkul kıymetlerin satınalma giderleri "65. Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider Ve Zararlar" grubundaki ilgili gider hesabında izlenir. Menkul kıymetlerin satışından doğan zararlar "Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider ve Zararlar" grubundaki ilgili hesapta; kârlar ise "64. Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Kârlar" grubundaki ilgili hesapta izlenir.” denilmektedir. Yapılan açıklamalara göre hisse senetleri, kamu ve özel sektör tarafından çıkarılmış bulunan tahvil, bono ve senetlerin dışında edinilen diğer menkul varlıkların 118 Diğer Menkul Kıymetler Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yapılan denetimlerde kamu bankasından alınan fon tutarlarının 118 Diğer Menkul Kıymetler Hesabına yerine 102 Bankalar Hesabında takip edildiği görülmektedir. Belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininin banka mevduatını değerlendirmek için alınan fonların 118 Diğer Menkul Kıymetler Hesabında izlenmesi gerekmekte olup, sahip olunan fonların bu hesapta takip edilmemesi mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulgu doğrultusunda Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininin banka mevduatını değerlendirmek için alınan fonların 118-Diğer Menkul Kıymetler Hesabında izlenip, sahip olunan fonların bu hesapta takibi yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 220 Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde banka mevduatını değerlendirmek için alınan fonların 118 Diğer Menkul Kıymet Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde kamu bankasından alınan fon tutarlarının 118 Diğer Menkul Kıymetler Hesabına yerine 102 Bankalar Hesabında takip edilmesi mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır. BULGU 6: Diğer Stoklar Hesabının Kullanılmaması Ankara, Edirne ve İzmir İl Emniyet Müdürlükleri Polis Kantinlerinde kırılan, dökülen veya hurdaya ayrılan veyahut iade edilen stok malzemelerinin 157 Diğer Stoklar Hesabında takip edilmediği tespit edilmiştir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde; “... Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “157. DİĞER STOKLAR Yukarıdaki stok kalemlerinin hiç birinin kapsamına alınmayan ürün, artık ve hurda gibi kalemler bu hesap grubunda yer alır. İşleyişi: Elde edilen bu stoklar maliyet bedeli ile hesaba borç, satıldığında, devredildiğinde veya kullanıldığında alacak kaydedilir.” hükmüne yer verilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 221 Mevzuat hükmünden anlaşılacağı üzere stok niteliğinde olan ürünlerle alakalı herhangi bir kırılma, dökülme veya kullanılamayacak hale gelme söz konusu olması halinde, ilgili ürünlerin 157 Diğer Stoklar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Ankara, Edirne ve İzmir İl Emniyet Müdürlükleri Polis Kantinlerinde yapılan incelemelerde, ürünlerde kırılma veya zarar görme söz konusu olması halinde, ürünleri temin eden ilgili firmalar zarar gören ürünleri yeni ürünler ile birebir değiştirmekte veya iade olarak geri almaktadır. Ancak zarar gören ürünlerin zarar görmelerinden değişimin veya iadenin gerçekleştiği zamana kadar 157 Diğer Stoklar Hesabında takip edilmediği tespit edilmiştir. Ankara, Edirne ve İzmir İl Emniyet Müdürlükleri Polis Kantinlerinde kırılmış veya hasarlı stokların firmalarca değişim veya iade süresine kadar 157 Diğer Stoklar Hesabında izlenmesi gerekmekte olup, 157 Diğer Stoklar Hesabında takip edilmemesi mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Edirne İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Bulgu doğrultusunda 157-Diğer Stoklar Hesabı izlenecektir. İzmir İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Polis kantinlerinde yapılan incelemelerde, ürünlerde kırılma, zarar görme veya bozulma söz konusu olması halinde 157-Diğer Stoklar Hesabı kullanılmasına dikkat edilecek olup, takip eden yıllarda da bu şekilde devam edilecektir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Polis Kantinlerinde kırılmış veya hasarlı stokların değişim ve iade süresine kadar herhangi bir işlem yapılmamakta olup, ürün iade edildiğinde 153 hesap direkt kullanılmaktadır. Rapor doğrultusunda 157-Diğer Stoklar Hesabı kullanılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Ankara, Edirne ve İzmir İl Emniyet Müdürlükleri Polis Kantinlerinde kırılmış veya hasarlı stokların firmalarca değişim veya iade süresine kadar 157 Diğer Stoklar Hesabında izlenmemesi mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 222 BULGU 7: Tahsili Şüpheli Hale Gelen Alacakların Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında Takip Edilmemesi Ankara ve Edirne İl Emniyet Müdürlükleri Polis Kantinlerinde tahsili şüpheli hale gelen alacakların 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında takip edilmediği tespit edilmiştir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde; “... Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “128. ŞÜPHELİ TİCARİ ALACAKLAR Ödeme süresi geçmiş bu nedenle vadesi bir kaç defa uzatılmış veya protesto edilmiş, yazı ile birden fazla istenmiş ya da dava veya icra safhasına aktarılmış senetli ve senetsiz alacakları kapsar. İşleyişi: Tahsili şüpheli hale gelmiş olan alacaklar ilgili hesapların alacağı karşılığında bu hesaba borç yazılarak bu durumdaki alacaklar normal alacaklardan çıkarılır. Alacağın tahsili veya tahsil edilemeyeceğinin kesinleşmesi durumunda bu hesaba alacak kaydedilir.” denilmektedir. Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda ödeme süresi geçmiş, protesto edilmiş veya yazı ile birden fazla istenmiş veyahut icra safhasına aktarılmış alacakların olması
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 223 durumunda bu mahiyette olan alacakların 120 Alıcılar Hesabından 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabına aktarılması gerekmektedir. Ankara ve Edirne İl Emniyet Müdürlükleri Polis Kantinlerinde yapılan denetimlerde, vade günleri geçmesine rağmen Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde 103.098,16 Türk Lirası, Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde 1.736,86 Türk Lirası olmak üzere tahsil edilemeyen şüpheli alacakların 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında takip edilmediği tespit edilmiştir. Açıklamalar doğrultusunda Ankara ve Edirne İl Emniyet Müdürlükleri Polis Kantinlerinde tahsili şüpheli hale gelen alacakların mevzuata aykırı olarak 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında takip edilmemesi mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. Kamu idaresi cevabında; “Edirne İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Bulgu doğrultusunda 128-Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında takip edilecektir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Vade günü geçmesine rağmen ilgili 128-Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabından takip edilmeyen 103.098,16 TL. 2019 yılı içerisinde ilgili hesaba aktarılmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininin cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde tahsil edilemeyen şüpheli alacakların 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında takip edilmemesi bilançoda 1.736,86 Türk Lirası tutarında hataya neden olmuştur. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininin cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin 2019 yılı içerisinde yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2019 yılında yapılan kayıtların 2018 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde tahsil edilemeyen şüpheli alacakların 128 Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında takip edilmemesi bilançoda 103.098,16 Türk Lirası tutarında hataya neden olmuştur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 224 BULGU 8: Tesis, Makina ve Cihazlar Hesabının Kullanılmaması Ankara, Edirne ve İzmir İl Emniyet Müdürlükleri Polis Kantinlerinde alınan makine, cihaz ve taşıma gereçlerinin 253 Tesis, Makina ve Cihazlar Hesabında takip edilmediği tespit edilmiştir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde; “... Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “253. TESİS, MAKİNA VE CİHAZLAR Üretimde kullanılan her türlü makine, tesis ve cihazlar ile bunların eklentileri ve bu amaçla kullanılan taşıma gereçlerinin (Konveyör, Forklift vb) izlendiği hesaptır. Bu hesap kullanım amaçlarına ve makine çeşitlerine göre bölümlenebilir.” hükmüne yer verilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre kantine alınacak her türlü tesis, makine, cihaz ile bunların eklentileri ve taşıma gereçlerinin 253 Tesis, Makina ve Cihazlar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Yapılan denetimlerde; Ankara, Edirne ve İzmir İl Emniyet Müdürlükleri Polis Kantinleri işletmelerine alınan makine, cihaz ve taşıma gereçlerinin muhasebe kayıtlarına aktarılmadığı görülmüştür. Ankara, Edirne ve İzmir İl Emniyet Müdürlükleri Polis Kantinlerinde alınan makine,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 225 cihaz veya taşıma gereçlerinin 253 Tesis, Makina ve Cihazlar Hesabında takip edilmemesi mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. Kamu idaresi cevabında; “Edirne İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Bulgu doğrultusunda Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde alınan makine, cihaz ve taşıma gereçlerinin 253-Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabında takibi yapılacaktır. İzmir İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Polis Kantinlerinde alınan makine, cihaz ve taşıma gereçlerinin 253-Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabında takip edilmediği belirtilmiş olup; bu hesap kapsamında 253 nolu hesapta takip edilmesi gereken bir demirbaşımız bulunmamaktadır. Kantin faaliyetleri arasında, kantinde imal edilip satılan bir ürünümüz de yoktur. Bu nedenle de, 253-Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabında hiç demirbaşımız yoktur. Kayıtlarımızda bulunan demirbaşlarımız da 255- Demirbaşlar hesabımızda takip edilmektedir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Mevzuat hükümlerine göre kantine alınacak her türlü tesis, makina, cihaz ve bunların eklentileri ve taşıma gereçlerinin 253-Tesis, Makina ve Cihazlar Hesabında takip edilmesi gerekmekte olduğu aşikar olup, yıl içerisinde alınan makina ve cihazlar 255-Demirbaşlar Hesabında takip edilmiştir.” denilmektedir. Sonuç olarak Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininin cevabında, Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantinde bulunan makine, cihaz veya taşıma gereçleri 253 Tesis, Makina ve Cihazlar Hesabında takip edilmelidir. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininin cevabında, kantinde imal edilip satılan bir ürün olmadığı için 253 Tesis, Makina ve Cihazlar Hesabı kullanılmadığı belirtilmiştir. Bulguda ayrıntısı belirtildiği üzere 253 Tesis, Makina ve Cihazlar Hesabı sadece üretimde kullanılan her türlü makine, tesis ve cihazları kapsamamakta tesiste bulunan taşıma gereçlerinin (Konveyör, Forklift vb) de izlendiği hesaptır. Ayrıca bulguda, kantinde imal edilip satılan bir ürün olduğuna ilişkin bir değerlendirme yapılmamıştır. Kantinde yapılan yerinde denetimde taşıma kantinde satılan ürünleri taşımak için taşıma gereçleri olduğu görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 226 Bu nedenle İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantinde bulunan taşıma gereçleri 253 Tesis, Makina ve Cihazlar Hesabında takip edilmelidir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininin cevabında, her türlü tesis, makina, cihaz ve bunların eklentileri ve taşıma gereçlerinin 253 Tesis, Makina ve Cihazlar Hesabında takip edilmesi gerektiği ancak yıl içerisinde alınan makina ve cihazların 255 Demirbaşlar Hesabında takip edildiği belirtilmiştir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde tesis, makina, cihazlar 255 Demirbaşlar Hesabında takip edilmektedir. Mevzuat hükümleri uyarınca Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantinde bulunan makine, cihaz veya taşıma gereçleri 253 Tesis, Makina ve Cihazlar Hesabında takip edilmelidir. BULGU 9: Alınan Nakdi Teminatların Hatalı Muhasebeleştirilmesi Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde geçici kabulü yapılan ancak bazı eksiklikleri nedeniyle yüklenicinin hakedişinden kesilen vadesi bir yılın altında olan nakdi teminatın 326 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedilmediği tespit edilmiştir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde; “... Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “326. ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 227 Üçüncü kişilerin belli bir işi yapmalarını, aldıkları bir değeri geri vermelerini sağlamak amacıyla ve belli sözleşmeler nedeniyle gerçekleşecek bir alacağın karşılığı olarak alınan depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlendiği hesaptır. İşleyişi: Alınan depozito ve teminatlar bu hesabın alacağına, geri verilenler veya hesaba sayılanlar borcuna kaydedilir.” ifadesine yer verilmektedir. Yukarıda bahsedilen mevzuat hükümlerine göre üçüncü kişilerin belli bir işi yapmalarını, aldıkları bir değeri geri vermelerini sağlamak amacıyla ve belli sözleşmeler nedeniyle gerçekleşecek bir alacağın karşılığı olarak alınan tutarların 326 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yapılan incelemelerde yeni yapılan kantin binasının geçici kabulü esnasında tespit edilen eksikliklere istinaden yüklenicinin hakedişinden kesilen 44.000 Türk Liralık tutarın 326 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında takip edilmesi gerekirken 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edildiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantinindeki yapım işinde yüklenicinin hakedişinden kesilen nakdi teminatın 326 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “İlgili tutar 258-Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabından 326-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına aktarımı 2019 yılı içerisinde yapılmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininin cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin 2019 yılı içerisinde yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2019 yılında yapılan kayıtların 2018 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yüklenicinin hakedişinden kesilen tutarın 326 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında takip edilmesi gerekirken 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilmesi bilançoda 44.000 Türk Lirası tutarında hataya neden olmuştur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 228 BULGU 10: Alınan Teminat Mektuplarının Kayıtlarda Yer Almaması Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantinindeki yapım işinde alınan kesin teminat mektubunun muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Yerleşkesine Kantin Yapılması İşine Ait Sözleşme’nin 9’uncu maddesinde; “9.1. Sözleşme imzalandığı tarihten itibaren 5 (Beş) gün içinde Yapım İşleri Genel Şartnamesi hükümlerine göre yer teslimi yapılır. 9.2. Yüklenici taahhüdünün tümünü, iş yeri teslim tarihinden itibaren 90 (Doksan) gün içinde tamamlayarak geçici kabule hazır hale getirmek zorundadır. Sürenin hesaplanmasında; havanın fen noktasından çalışmaya uygun olmayan dönemi ile resmi tatil günleri dikkate alındığından, bu nedenlerle ayrıca süre uzatımı verilmez.”, “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 10’uncu maddesinde; “10.1. Kesin Teminat 10.1.1 Yüklenici bu işe ilişkin olarak 60.000,00 TL(Altmışbin TL) kesin teminat vermiştir.” denilmektedir. Alınan teminat mektuplarının 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’ne eklenen “9 Nazım Hesaplar” hesap grubu içerisinde ilgili nazım hesaba kaydedilmesi gerekmektedir. Ayrıca anılan Genel Tebliği’nin “Muhasebenin Temel Kavramları” başlıklı hükmünün 9’uncu bendinde; “Tam açıklama kavramı; mali tabloların bu tablolardan yararlanacak kişi ve kuruluşların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır olmasını ifade eder. Mali tablolarda finansal bilgilerin tam olarak açıklanması yanında, mali tablo kalemleri kapsamında yer almayan ancak alınacak kararları etkileyebilecek, gerçekleşmesi muhtemel olaylara da yer verilmesi bu kavramın gereğidir.” hükmüne yer verilmiştir. Sözleşme ve Tebliğ hükümlerine göre alınan teminat mektuplarının nazım hesaplar kullanılarak muhasebe kayıtlarına alınması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 229 Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yapılan denetimlerde Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Yerleşkesine Kantin Yapılması işinde alınan 60.000 Türk Liralık teminatın muhasebe kayıtlarına alınmadığı anlaşılmaktadır. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantinindeki yapım işinde alınan teminat mektubunun sözleşme ve mevzuat hükümleri çerçevesinde 900 Teminat Mektubundan Alacaklar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantinin Yapım işi Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliğine istinaden gerçekleştirildiği, ilgili yönetmeliğin Kantin Gelirlerinin Sarfı başlıklı 17'nci maddesinde Teminat ile ilgili bir düzenlenmenin bulunmadığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ile 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanuna istinaden bir yapım işi gerçekleştirilmediğinden teminat alma zorunluluğu bulunmamaktadır. Ayrıca Yüklenici firma ile imzalanan sözleşmenin Ödeme yeri ve şartları başlıklı 12.1 maddesinde; “Yüklenencinin hak edişi Ankara Emniyet Müdürlüğü Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Kantin Başkanlığınca ödenir.” hükmü bulunmakta, Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantinin gelirleri ise Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliğinin 8'inci maddesinde yer alan; “Polis Kantinlerinin gelirleri; satışlardan elde edilen karlar ve banka faizlerinden oluşur.” denilmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin Kapsam başlıklı 2’nci maddesinde; “Bu yönetmelik, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerin muhasebe ve kayıt ve işlemlerini kapsar.” hükmü bulunduğundan Polis Kantinin bu kapsama girmemektedir. Ödemelerde kendi bütçesini kullandığı, Genel Kamu Bütçesini kullanmadığından alınacak teminatın Muhasebe sistemine yukarıda belirtilen nedenlerden “kayıt altına” alınmasına imkan bulunmamaktadır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında teminat alınma zorunluluğu olmadığı belirtilmişse de İdare ile Yüklenici arasında yapılan Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Yerleşkesine Kantin Yapılması İşine Ait Sözleşmenin 10’uncu maddesi uyarınca yükleniciden 60.000 Türk Lirası tutarında teminat mektubu alınmıştır. Kamu idaresi cevabında ayrıca kantinlerin Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 230 Kapsamına girmediği bu nedenle alınan teminatın muhasebe kaydının yapılamadığı belirtilmiştir. Bulguda kantinlerin Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine tabi olduğuna ilişkin hiçbir değerlendirme yapılmamıştır. Bulguda ayrıntısı belirtildiği üzere kantinler tekdüzen muhasebe sistemine uygun biçimde 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği hükümlerine göre muhasebe işlemlerini gerçekleştirmelidir. Bu itibarla teminat mektubunun sözleşme ve mevzuat hükümleri çerçevesinde 900 Teminat Mektubundan Alacaklar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantinindeki yapım işinde alınan kesin teminat mektubunun muhasebeleştirilmemesi mali tablolarda tam ve doğru eksik bilgi sunulmasına neden olmaktadır. BULGU 11: Fon Satışlarından Elde Edilen Kar veya Zararların Hatalı Muhasebeleştirilmesi Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde banka mevduatını değerlendirmek için alınan fonların nakde çevrilmesinden elde edilen karların veya uğranılan zararların 645 Menkul Kıymet Satış Karları Hesabı veya 655 Menkul Kıymet Satışı Zararları Hesabında izlenmediği görülmektedir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde; “... Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 231 Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “118. DİĞER MENKUL KIYMETLER Hisse senetleri, kamu ve özel sektör tarafından çıkarılmış bulunan tahvil, bono ve senetlerin dışındaki diğer menkul kıymetlerin takip edildiği hesaptır. Menkul Kıymetler Hesaplarının İşleyişi: Menkul kıymetler edinildiğinde alış bedeli üzerinden yukarıdaki hesaplara borç, elden çıkartıldığında ise, aynı bedel ile alacak kaydedilir. Menkul kıymetlerin satınalma giderleri "65. Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider Ve Zararlar" grubundaki ilgili gider hesabında izlenir. Menkul kıymetlerin satışından doğan zararlar "Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider ve Zararlar" grubundaki ilgili hesapta; kârlar ise "64. Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Kârlar" grubundaki ilgili hesapta izlenir. … 645- MENKUL KIYMET SATIŞ KARLARI Menkul kıymet satış kârlarının izlendiği hesaptır. İşleyişi: Menkul kıymetler satıldığında, satış değeri ile maliyet değeri arasındaki olumlu fark bu hesaba alacak yazılır. … 655- MENKUL KIYMET SATIŞ ZARARLARI (-) Menkul kıymet satış zararlarının izlendiği hesaptır. İşleyişi: Menkul kıymetler satıldığında, satış değeri ile maliyet değeri arasındaki olumsuz fark bu hesaba borç yazılır.” denilmektedir. Mevzuat hükümlerine göre kantin işletmesinin elinde bulundurduğu fonların satışından bir kar elde etmesi halinde bunu 645 Menkul Kıymet Satış Karları Hesabına veya bir zarar söz
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 232 konusu olması halinde 655 Menkul Kıymet Satışı Zararları Hesabına kaydetmesi gerekmektedir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yapılan denetimler neticesinde 118 Diğer Menkul Kıymetler Hesabında takip edilen fonların satışlarının yapılmasında elde edilen karların 645 Menkul Kıymet Satış Karları Hesabına aktarılmadığı görülmektedir. Bu itibarla Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininin fonlarına ilişkin yapılan satışlarda oluşan kar ve zararların mevzuat hükümleri uyarınca 645 Menkul Kıymet Satış Karları Hesabı veya 655 Menkul Kıymet Satışı Zararları Hesaplarında izlenmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Polis Kantini fonlarına ilişkin yapılan satışlarda oluşan kar ve zararların mevzuat hükümleri uyarınca 645-Menkul Kıymet Satış Karları Hesabı veya 655- Menkul Kıymet Satışı Zararları Hesaplarında izlenmesi gerektiği aşikar olup, 2019 yılı içerisinde gerekli düzeltme kayıtları yapılmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininin cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin 2019 yılı içerisinde yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2019 yılında yapılan kayıtların 2018 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininin fonlarına ilişkin yapılan satışlarda oluşan kar ve zararların mevzuat hükümleri uyarınca 645 Menkul Kıymet Satış Karları Hesabı veya 655 Menkul Kıymet Satışı Zararları Hesaplarında izlenmesi gerekmektedir. BULGU 12: Geçici Ödenen Kurumlar Vergisinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yılı içerisinde ödenen geçici kurumlar vergisi ödemelerinin yıl sonu itibariyle 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabından 371 Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Gider Yükümlülükleri Hesabına aktarılmadığı tespit edilmiştir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde; “...
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 233 Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “193. PEŞİN ÖDENEN VERGİLER VE FONLAR Mevzuat gereğince peşin ödenen ve bir yıl içinde indirim konusu yapılabilecek gelir, kurumlar ve diğer vergiler ile fonların kayıt ve takip edildiği hesaptır. İşleyişi: Peşin ödenen ve bir yıl içinde indirim konusu yapılabilecek gelir, kurumlar ve diğer vergiler ile fonlar, bu hesaba borç yazılır. Dönem sonunda tahakkuk edecek gelir veya kurumlar vergisi ile fon karşılıklarından yapılacak olan indirimi teminen “37- BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI” grubunda bulunan “371-DÖNEM KARININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE GİDER YÜKÜMLÜLÜKLERİ” hesabının borcuna aktarılır. Ancak aktarılacak tutar "370- DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI" hesabının tutarından fazla olamaz. Aktarılamayan tutar, dönem sonunda bu hesabın bakiyesi olarak kalır. … 371. DÖNEM KÂRININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLERİ (- ) Mevzuat gereğince peşin ödenen gelir ve kurumlar vergisi ile diğer yükümlülüklerin izlendiği hesaptır. İşleyişi: Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıklarından indirilmek üzere, “193.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 234 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı”ndan yapılan aktarmalar bu hesabın borcuna, 193 nolu hesabın alacağına kaydedilir. Tahakkuk eden tutarlar ve gelir vergisinden mahsup edilen tutarlar ise bu hesaba alacak kaydedilir.” hükümlerine yer verilmiştir. Yukarıdaki açıklamalara göre yıl sonu itibarıyla 370 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yükümlülük Karşılıkları Hesabının bakiyesini geçmeyecek tutarda 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabında bulunan tutarların 371 Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Gider Yükümlülükleri Hesabına aktarılması gerekmektedir. Ancak uygulamada 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabında takip edilen ve yılı içerisinde ödenen geçici kurumlar vergisi tutarlarının, 371 Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Gider Yükümlülükleri Hesabına aktarılmadığı görülmektedir Sonuç olarak Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde geçici ödenen kurumlar vergisi tutarlarının yıl sonu itibariyle 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabından 371 Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Gider Yükümlülükleri Hesabına aktarılmaması mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulgu doğrultusunda 193-Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabında takip edilen ve yılı içerisinde ödenen geçici kurumlar vergisi tutarlarının, 371- Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Gider Yükümlülükleri Hesabına aktarılması sağlanacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde geçici ödenen kurumlar vergisi tutarlarının yıl sonu itibariyle 193 Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabından 371 Dönem Karının Peşin Ödenen Vergi ve Gider Yükümlülükleri Hesabına aktarılması gerekmektedir. İlgili hesaba aktarma işleminin gerçekleştirilmemesi mali tabloların tam ve doğru bilgi sunmasını engellemektedir. BULGU 13: Haklar Hesabının Kullanılmaması Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininin faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan bilgisayar yazılımı gibi değerlerin 260 Haklar Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 235 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde; “... Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “260. HAKLAR İmtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve ünvan gibi bir bedel ödenerek elde edilen bazı hukuki tasarruflar ile kamu otoritelerinin işletmeye belirli alanlarda tanıdığı kullanma, yararlanma gibi yetkiler dolayısıyla yapılan harcamaları kapsar. İşleyişi: Edinilen haklar, maliyet bedelleri ile bu hesaba borç kaydedilir. Yararlanma süreleri içerisinde, yararlanma sürelerinin belli olmaması durumunda, 5 yıllık sürede eşit taksitlerle itfa olunarak yok edilir.” denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve unvan gibi maddi olmayan varlıkların izlenilmesi için 260 Haklar Hesabının kullanılması gerekmektedir. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yapılan denetimler neticesinde kantin faaliyetlerine yönelik alınan bilgisayar yazılımlarının 260 Haklar Hesabı yerine 267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. Sonuç olarak, Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantini faaliyetlerinde kullanılmak üzere alınan bilgisayar yazılımlarının bir lisans süresine sahip olmalarından dolayı 260 Haklar
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 236 Hesabında takip edilmemesi mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulgu doğrultusunda Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantini faaliyetlerinde kullanılmak üzere alınan bilgisayar yazılımlarının bir lisans süresine sahip olmalarından dolayı 260-Haklar Hesabında takip edilmesi sağlanacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantini faaliyetlerinde kullanılmak üzere alınan bilgisayar yazılımlarının 260 Haklar Hesabında takip edilmemesi mali tabloların tam ve doğru bilgi sunmasını engellemektedir. BULGU 14: Kıdem Tazminatı Karşılığı Ayrılmaması Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde sözleşmeli çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılmadığı görülmektedir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde; “... Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “472. KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI Belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılacak kıdem tazminatı karşılıkları bu hesap
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 237 kaleminde gösterilir. İşleyişi: Hesaplanan kıdem tazminatı karşılık tutarları ilgili gider hesaplarına borç bu hesaba alacak kaydedilir. İzleyen dönemde ödenmesi beklenen kıdem tazminatı karşılık tutarları bu hesabın borcuna, “37. Borç ve Gider Karşılıkları” grubundaki “372. Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı”na alacak kaydedilir.” hükmüne yer verilmiştir. Mevzuat açıklamaları doğrultusunda, kantinde çalıştırılan işçilere ayrılması gereken kıdem tazminatı tutarlarının 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yapılan denetimler neticesinde; kantinde çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılmadığı tespit edilmiştir. Kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılması ve ilgili hesaplarda izlenmesi mevzuat gereği zorunlu olup, kıdem tazminatı ayrılmaması mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. Kamu idaresi cevabında; “Kantinde çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılığı işe giriş tarihleri itibari ile 2019 yılı içerisinde ayrılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde sözleşmeli çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılmalıdır. Kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmaması mali tabloların tam ve tam ve doğru bilgi sunmasını engellemektedir. BULGU 15: Kıdem Tazminatı Karşılığının Hatalı Ayrılması Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde sözleşmeli çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılığının hatalı muhasebe kaydı yapılarak ayrıldığı anlaşılmaktadır. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde; “...
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 238 Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “472. KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI Belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılacak kıdem tazminatı karşılıkları bu hesap kaleminde gösterilir. İşleyişi: Hesaplanan kıdem tazminatı karşılık tutarları ilgili gider hesaplarına borç bu hesaba alacak kaydedilir. İzleyen dönemde ödenmesi beklenen kıdem tazminatı karşılık tutarları bu hesabın borcuna, “37. Borç ve Gider Karşılıkları” grubundaki “372. Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı”na alacak kaydedilir. … 77 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ: Bu grup yönetim fonksiyonu ile ilgili gider, yansıtma ve fark hesaplarından oluşur. 770. GENEL YÖNETİM GİDERLERİ: Bir işletmenin yönetim fonksiyonları, işletme politikasının tayini, organizasyon ve kadro kuruluşu, büro hizmetleri, kamu ilişkileri, güvenlik, hukuk işleri, personel işleri, kredi ve tahsilatı da kapsayan muhasebe ve mali işler servislerin giderleri bu hesaba borç kaydedilir. Dönem sonlarında bu hesap, " 771- Araştırma ve geliştirme Giderleri Yansıtma Hesabı" ile karşılaştırılarak kapatılır.” ifadesine yer verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 239 Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda personel için ayrılan kıdem tazminatı karşılıklarının 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına borç, vadesinin uzun veya kısa olmasına göre 372/472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydı yapılarak muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yapılan denetimler neticesinde sözleşmeli çalışan işçiler için ayrılan kıdem tazminatı tutarının 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabına borç olacak şekilde muhasebe kayıtlarına alındığı tespit edilmiştir. 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı peşin ödenen ve cari dönem içinde ilgili gider hesaplarına kaydedilmemesi gereken, gelecek yıllara ait giderlerin izlenmesi için oluşturulan bir hesaptır. Bu itibarla Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde çalışan sözleşmeli personele ayrılan kıdem tazminatı tutarlarının 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabında takip edilmemesi mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulgu doğrultusunda Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde çalışan sözleşmeli personele ayrılan kıdem tazminatı tutarlarının 770-Genel Yönetim Giderleri Hesabında takip edilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Personel için ayrılan kıdem tazminatı karşılıklarının 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına borç, vadesinin uzun veya kısa olmasına göre 372/472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydı yapılarak muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Kıdem tazminatı tutarının 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabında takip edilmesi mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır. BULGU 16: Kurumlar Vergisinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininin yıl sonu itibariyle ödemesi gereken kurumlar vergisini 370 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları Hesabına alacak, 691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları Hesabına borç olacak şekilde kaydetmesi gerekirken bu kaydı yapmadığı tespit edilmiştir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 240 “... Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “370. DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI Dönem kârı üzerinden hesaplanan kurumlar vergisi, diğer vergi ve kesintiler, fonlar ve benzeri diğer yükümlülükler için ayrılan karşılıkların izlendiği hesaptır. İşleyişi: Dönem kârı üzerinden hesaplanan kurumlar vergisi ve yasal yükümlülükler, dönem kârı hesabının borcu karşılığında bu hesaba alacak kaydedilir. Vergi tahakkukunun kesinleşmesi durumunda borç kaydı suretiyle hesap kapatılır ve ilgili tutar “371. Dönem Kârının Peşin Ödenen Vergi ve Diğer Yükümlülükleri” ile mahsup edilerek kalan tutar “350. Ödenecek Vergi ve Fonlar” hesabına aktarılır. … 691. DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI (-) Dönem kârı üzerinden, ilgili mevzuat hükümlerine göre hesaplanan vergi ve yasal yükümlülükler bu hesabın borcuna, “370- Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları Hesabı”nın alacağına kaydedilir. Bu hesap “590- Dönem Kârı veya Zararı Hesabı” ile birlikte kapatılarak “692- Dönem Net Kârı veya Zararı Hesabı”na devredilir.” ifadelerine yer verilmiştir. Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda yıl sonu itibariyle dönem karı üzerinden
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 241 ödenmesi gereken kurumlar vergisi tutarının 691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları Hesabına borç, 370 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları Hesabına alacak kaydı yapılarak muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Ancak uygulamada ödenmesi gereken kurumlar vergisi tutarının 691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları ve 370 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları Hesapları kullanılmadan doğrudan 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar ve 570 Geçmiş Yıllar Karları Hesapları kullanarak muhasebeleştirdiği görülmüştür. Bu sebeple Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantinin ödemesi gereken kurumlar vergisi tutarını 691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları ve 370 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları Hesaplarını kullanmadan muhasebeleştirmesi mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulgu doğrultusunda gereken düzenlemeler yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininin yıl sonu itibariyle ödemesi gereken kurumlar vergisini 370 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları Hesabına alacak, 691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları Hesabına borç olacak şekilde kaydetmesi gerekmektedir. BULGU 17: Merkez Payının Hatalı Muhasebeleştirilmesi Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde cari dönem net karının %10’unu ifade eden merkez payının izleyen faaliyet dönemi ocak ayı sonuna kadar Emniyet Genel Müdürlüğü’ne gönderilmesi ile ilgili tutarların 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabında takip edilmesi gerekirken 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabında takip edildiği tespit edilmiştir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Kantin Gelirlerinin Sarfı” başlıklı 17’inci maddesi ile “Merkez Paylarının gönderilmesi ve sarfı” başlıklı 18’inci maddesinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 242 “Kantinlerin işletilmesinden elde edilecek yılsonu net karının % 10’u, Emniyet Genel Müdürlüğü merkez payı olarak ayrıldıktan sonra geri kalanı kantin sermayesine eklenir. Kantin sermayesi yönetim kurulunca tespit edilecek yeterli bir miktara ulaştıktan sonra, merkezde Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığından sorumlu Emniyet Genel Müdür Yardımcısı, illerde il emniyet müdürü, kantin kuruluşu bulunan diğer birimlerde o birimin en üst dereceli amirinin onayı ile harcanır. Harcama yapılacak işle ilgili genel bütçede ödeneğin bulunmaması veya kalmaması esastır. ... 17 nci madde uyarınca kantinlerin işletilmesinden elde edilecek yılsonu net karından ayrılan %10 merkez payı Emniyet Genel Müdürlüğü adına kamu bankalarından birinde açılacak hesaba Ocak ayı sonuna kadar yatırılır ve 17 nci madde hükümleri doğrultusunda sarf edilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Muhasebenin Temel Kavramları” başlıklı 11’inci maddesinde: “Önemlilik Kavramı: Önemlilik kavramı, bir hesap kalemi veya mâli bir olayın nispî ağırlık ve değerinin mali tablolara dayanılarak yapılacak değerlemeleri veya alınacak kararları etkileyebilecek düzeyde olmasını ifade eder.” hükmü yer almaktadır. Mezkur Tebliğin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “... 379. DİĞER BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI Kısa vadeli diğer borç ve gider karşılıklarının izlendiği hesaptır. İşleyişi: Bu grubun yukarıda belirtilen hesapları içinde yer almayan ve önemlilik kavramına göre de ayrı ayrı hesaplarda izlenmesi mümkün olmayan borç ve gider karşılıkları bu hesaba alacak, ödenmeleri halinde de borç kaydedilir.” denilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 243 Yukarıda bahsedilen mevzuat hükümlerine göre dönem sonu itibariyle net kar üzerinden hesaplanan merkez payının takip eden yıl ocak ayı sonuna kadar Emniyet Genel Müdürlüğü’ne gönderilmesi gerekmektedir. Vadesi bir yıldan az olan ve önemlilik kavramı gereğince takip edilmesi gereken bu tutarların 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yapılan incelemelerde yıl sonu itibariyle hesaplanan merkez payının 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabında takip edildiği anlaşılmaktadır. Oysa 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı, peşin ödenen ve cari dönem içinde ilgili gider hesaplarına kaydedilmemesi gereken, gelecek aylara ait giderlerin izlenmesi için kullanılmaktadır. Bu itibarla Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yıl sonu itibariyle hesaplanan merkez payının belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabında takip edilmesi gerekmekte olup, bu durum mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulgu doğrultusunda yıl sonu itibariyle hesaplanan merkez payının belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca 379-Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabında takip edilmesi sağlanacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yıl sonu itibariyle hesaplanan merkez payının belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca 379 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Merkez payının hatalı olarak 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabında takip edilmesi mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır. BULGU 18: Özel Maliyetler Hesabının Hatalı Kullanılması Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde, Emniyet Genel Müdürlüğünün çeşitli birimlerinin kullanımında olan ve herhangi bir kiralama söz konusu olmayan taşınmazlar için yapılan harcamaların, doğrudan 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına kaydedilmesi gerekirken 264 Özel Maliyetler Hesabına izlendiği görülmüştür. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 244 “Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “… 264. ÖZEL MALİYETLER Kiralanan gayrimenkullerin geliştirilmesi veya ekonomik değerinin sürekli olarak artırılması amacıyla yapılan giderler ile (normal bakım, onarım ve temizleme giderleri hariç) bu gayrimenkulün kullanılması için yapılıp kira süresinin sonunda mal sahibine bırakılacak olan, varlıkların bedellerini kapsar. İşleyişi: Yapılan harcamalar hesaba borç kaydedilir. Bu harcamalar kira süresi içerisinde, kira süresinin beş yıldan fazla olması durumunda da beş yılda eşit tutarlarla, amorti edilir. … 77 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ: Bu grup yönetim fonksiyonu ile ilgili gider, yansıtma ve fark hesaplarından oluşur. 770. GENEL YÖNETİM GİDERLERİ: Bir işletmenin yönetim fonksiyonları, işletme politikasının tayini, organizasyon ve kadro kuruluşu, büro hizmetleri, kamu ilişkileri, güvenlik, hukuk işleri, personel işleri, kredi ve tahsilatı da kapsayan muhasebe ve mali işler servislerin giderleri bu hesaba borç kaydedilir. Dönem sonlarında bu hesap, " 771- Araştırma ve geliştirme Giderleri Yan-sıtma Hesabı" ile
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 245 karşılaştırılarak kapatılır.” düzenlemelerine yer verilmiştir. Yukarıdaki mevzuat hükümleri gereğince kiralık olarak kullanılan taşınmazlar için yapılacak değer artırıcı ödemelerin 264 Özel Maliyetler Hesabına kaydedilmesi gerekirken, herhangi bir kiralama söz konusu olmadığı hallerde yapılacak ödemelerin ise doğrudan giderleştirilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemeler neticesinde Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininin Ankara İl Emniyet Müdürlüğü yerleşkesi, Çamlıdere Polis Lojmanları, Ankara Çevik Kuvvet Şube Müdürlüğü ve Polis Atlı Birliklerinin bulunduğu yerleşkeler olmak üzere toplam 4 yerde bulunan ve hazineye ait olan kantin satış noktaları için, hazineden herhangi bir kiralama söz konusu olmadığı halde bu binalara yapmış olduğu giderleri doğrudan 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına kaydetmesi gerekirken 264 Özel Maliyetler Hesabına kaydettiği anlaşılmıştır. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantinin kiralık olmayan hizmet binaları için yapmış olduğu giderleri mevzuata aykırı olarak 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 264 Özel Maliyetler Hesabına kaydetmesi mali tabloların doğrulunu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. Kamu idaresi cevabında; “Polis kantini hizmet binaları için yapmış olduğu giderleri 770-Genel Yönetim Giderleri Hesabına aktarılarak gerekli düzeltme kayıtları yapılmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2019 yılında yapılan kayıtların 2018 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantinin kiralık olmayan hizmet binaları için yapmış olduğu giderleri mevzuata aykırı olarak 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabı yerine 264 Özel Maliyetler Hesabına kaydetmesi mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır. BULGU 19: Peşin Ödenen Telefon Faturalarının Hatalı Muhasebeleştirilmesi Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yapılan denetimlerde peşin ödenen
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 246 telefon faturalarının 180 Gelecek Aylara ait Giderler Hesabına kaydedilmesi gerekirken 127 Diğer Ticari Alacaklar Hesabına kaydedildiği anlaşılmaktadır. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde; “... Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “18. GELECEK AYLARA AİT GİDERLER Bu grup, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan, ancak gelecek dönemlere ait olan giderler ile faaliyet dönemine ait olup da kesin borç kaydı hesap döneminden sonra yapılacak gelirlerden oluşur. Bu grup hesapları aşağıdaki gibidir. 180. GELECEK AYLARA AİT GİDERLER Bu hesap, peşin ödenen ve cari dönem içinde ilgili gider hesaplarına kaydedilmemesi gereken, gelecek döneme ait giderleri izlemek için kullanılır. İşleyişi: Gelecek aylarda ilgili gider ve maliyet hesaplarına borç kaydedilecek peşin olarak ödenen giderler, bu hesabın borcuna kaydedilir. Gelecek aylarda bu hesaba alacak verilmek suretiyle ilgili gider hesabına aktarılır.” denilmektedir. Mevzuat hükümlerine göre cari dönemde peşin ödenen ancak daha sonraki dönemleri
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 247 ilgilendiren giderlerin 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yapılan denetimlerde peşin ödenen telefon faturalarının muhasebe kayıtlarına alınmasında 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı yerine 127 Diğer Ticari Alacaklar Hesabının kullanıldığı görülmektedir. Bu nedenle Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde peşin ödenen telefon faturaları bir alacak mahiyetinde olmayıp, bunların gelecek dönemleri ilgilendiren bir gider kalemi olması nedeniyle takibinin 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı kullanılarak yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “İlgi hesaplar arası aktarmalar yapılarak düzeltme kayıtları yapılmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2019 yılında yapılan kayıtların 2018 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde peşin ödenen telefon faturalarının 180 Gelecek Aylara ait Giderler Hesabına kaydedilmesi gerekirken 127 Diğer Ticari Alacaklar Hesabına kaydedilmesi mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır. BULGU 20: Sigorta Giderlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde bir yıllık peşin ödenen sigorta giderinin faaliyet dönemini aşan kısmının 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde; “... Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 248 kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “18. GELECEK AYLARA AİT GİDERLER Bu grup, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan, ancak gelecek dönemlere ait olan giderler ile faaliyet dönemine ait olup da kesin borç kaydı hesap döneminden sonra yapılacak gelirlerden oluşur. Bu grup hesapları aşağıdaki gibidir. 180. GELECEK AYLARA AİT GİDERLER Bu hesap, peşin ödenen ve cari dönem içinde ilgili gider hesaplarına kaydedilmemesi gereken, gelecek döneme ait giderleri izlemek için kullanılır. İşleyişi: Gelecek aylarda ilgili gider ve maliyet hesaplarına borç kaydedilecek peĢin olarak ödenen giderler, bu hesabın borcuna kaydedilir. Gelecek aylarda bu hesaba alacak verilmek suretiyle ilgili gider hesabına aktarılır. ... 28. GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI: Bu grup, içinde bulunan dönemde ortaya çıkan ancak gelecek yıllara ait olan giderler ile faaliyet dönemine ait olup da ileriki yıllarda tahsil edilebilecek gelirlerden oluşur. Bu grup hesapları aşağıda gösterilmiştir. 280. GELECEK YILLARA AİT GİDERLER Bu hesap, peşin ödenen ve cari dönem içinde ilgili gider hesaplarına kaydedilmemesi gereken, gelecek yıllara ait giderleri izlemek için kullanılır. İşleyişi:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 249 Gelecek yıllarla ilgili gider ve maliyet hesaplarına borç kaydedilecek olan peşin ödenen giderler bu hesabın borcuna kaydedilir. İlgili hesap dönemlerinde bu hesabın alacağı karşılığında dönen varlıklardaki "Gelecek Aylara Ait Giderler" hesabına gerekli aktarmalar yapılır.” denilmektedir. Mevzuat hükümlerine göre cari döneme ait ve gelecek aylara ait peşin ödenen tutarların takibi için 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabının kullanılması gerekirken, faaliyet dönemini aşan peşin ödenen kısımlar içinse 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabının kullanılması gerekmektedir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yapılan denetimlerde 25.04.2018 ile 25.04.2019 tarihlerini arası geçerli olan yangın ticari sigorta poliçesinin peşin olarak ödendiği görülmektedir. Ancak 01.01.2019 ile 25.04.2019 tarihleri arasını içeren, faaliyet dönemini aşan ve peşin ödenen kısmın mevzuat hükümleri gereği muhasebeleştirilmesinde 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabının kullanılması gerekirken tüm tutarın 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabında takip edildiği anlaşılmaktadır. Bu sebeple Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde cari dönem ortaya çıkan ve peşin ödenen sigorta giderlerinin hem dönemsellik hem de mevzuat hükümleri gereğince faaliyet dönemini aşan kısımlarının 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “İlgi hesaplar arası aktarmalar yapılarak düzeltme kayıtları yapılmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2019 yılında yapılan kayıtların 2018 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde cari dönem ortaya çıkan ve peşin ödenen sigorta giderlerinin hem dönemsellik hem de mevzuat hükümleri gereğince faaliyet dönemini aşan kısımlarının 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Peşin ödenen sigorta giderinin faaliyet dönemini aşan kısmının 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabında izlenmemesi mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 250 BULGU 21: Satış İadelerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde nakit veya kredili satılan ticari malların iade edilmesi neticesinde yapılan muhasebe kayıtlarının hatalı olduğu tespit edilmiştir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde; “... Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “610. SATIŞTAN İADELER (-) Satılan malların iade edilen bölümünün fatura tutarlarını kapsar. İşleyişi: Daha önce yapılan satışlar ile ilgili olarak ilgili hesaplara borç, Brüt Satışlardan ilgili hesaplara alacak kaydedilmiş bulunan malın fatura tutarı, malın kısmen ya da tamamen iade edilmesi durumuna göre, "610. Satıştan İadeler Hesabı"nın borcuna, buna karşılık ilgili hesaba alacak kaydedilir.” hükmüne yer verilmektedir. Mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere daha önceden satışı yapılan malların iade edilmesi halinde iade olan kısım kadar 610 Satıştan İadeler Hesabına borç, nakit veya kredili satış olmasına göre ilgili diğer hesaplara alacak kaydedilmesi gerekmektedir. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yapılan denetimler neticesinde satılan
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 251 ticari malların daha sonradan iade olarak geri alınması rağmen bu tutarların 610 Satıştan İadeler Hesabında takip edilmediği anlaşılmaktadır. Bu sebeple İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yapılan nakit veya kredili satışlardan daha sonra iade olunan kısımlara ilişkin tutarların belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca 610 Satıştan İadeler Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Polis Kantininde yapılan satışların daha sonradan iade olunan kısımlara ilişkin tutarların mevzuat hükümleri çerçevesinde 610-Satıştan İadeler hesabında takip edilebilmesi için 31/01/2019 tarih ve 02 Sayılı Yönetim Kurulu kararına istinaden gider pusulası bastırılmasına karar verilmiş olup, İlgili satıştan iadeler karşılığında Gider Pusulası düzenlemek kaydı ile 610-Satıştan İadeler hesabında takip edilmesine dikkat edilecek olup, bundan sonraki yıllarda da bu şekilde devam edilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yapılan nakit veya kredili satışlardan daha sonra iade olunan kısımlara ilişkin tutarlar bulguda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca 610 Satıştan İadeler Hesabında takip edilmelidir. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde satışlardan iade olunan kısımlara ilişkin tutarların 610 Satıştan İadeler Hesabında takip edilmemesi mali tabloların tam ve doğru bilgi sunmasını engellemektedir. BULGU 22: Dönem Karı veya Zararı Hesabının Hatalı Muhasebeleştirilmesi Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yapılan incelemelerde 690 Dönem Kârı veya Zararı Hesabındaki tutardan, 691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları Hesabındaki tutarın düşülerek net tutarın 590 Dönem Net Karı Hesabına aktarılmadığı tespit edilmiştir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde; “... Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 252 mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “69. DÖNEM NET KÂRI VE ZARARI 690. DÖNEM KÂRI VEYA ZARARI Dönem sonlarında, sonuç hesaplarında yer alan gelir ve gider hesaplarının aktarıldığı hesaptır. Gelir hesapları bu hesabın alacağına, gider hesapları borcuna kaydedilir. Hesabın kalanı vergiden önceki dönem kârı veya zararını gösterir. 691. DÖNEM KÂRI VERGİ VE DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI (-) Dönem kârı üzerinden, ilgili mevzuat hükümlerine göre hesaplanan vergi ve yasal yükümlülükler bu hesabın borcuna, “370- Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları Hesabı”nın alacağına kaydedilir. Bu hesap “690- Dönem Kârı veya Zararı Hesabı” ile birlikte kapatılarak “692- Dönem Net Kârı veya Zararı Hesabı”na devredilir. 692. DÖNEM NET KÂRI VEYA ZARARI “690- Dönem Kâr veya Zararı Hesabı" ile “691- Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları Hesapları”nın karşılıklı olarak kapatılması sonucu bulunan fark hu hesaba kaydedilir. Vergiden sonraki Net Dönem Kârı Hesabın alacağına, Net Dönem zararı ise borcuna kaydedilir. Bu hesap, dönem sonlarında “590- Dönem Net Kârı Hesabı”na devredilerek kapatılır.” ifadesine yer verilmektedir. Yukarıda ortaya konan mevzuat hükümleri çerçevesinde dönem sonlarında gelir ve gider hesapları arasındaki farkın izlendiği 690 Dönem Kârı veya Zararı Hesabındaki bakiyeden, vergi ve diğer yasal yükümlülüklerin takip edildiği 691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları Hesabındaki tutar düşülerek kalan net bakiyenin 692 Dönem Net Kârı veya Zararı Hesabına aktarılması ve buradaki net tutarın 590 Dönem Net Karı Hesabına
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 253 aktarılması gerekmektedir. Uygulamada 690 Dönem Kârı veya Zararı Hesabı ile 691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları Hesabı arasındaki farkın 692 Dönem Net Kârı veya Zararı Hesabına aktarılmadan brüt olarak 590 Dönem Net Karı Hesabına aktarıldığı görülmüştür. Bu itibarla Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde 690 Dönem Karı veya Zararı Hesabındaki bakiyeden 691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları Hesabındaki bakiyenin düşülerek net tutarın 692 Dönem Net Kârı veya Zararı Hesabından 590 Dönem Net Karı Hesabına aktarılmaması mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulgu doğrultusunda Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde 690-Dönem Karı veya Zararı Hesabındaki bakiye ile 691-Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılılıkları Hesabındaki bakiye arasındaki farkın 692- Dönem Net Kârı veya Zararı Hesabına aktarılması sağlanacaktır. ” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde 690 Dönem Karı veya Zararı Hesabındaki bakiyeden 691 Dönem Kârı Vergi ve Diğer Yasal Yükümlülük Karşılıkları Hesabındaki bakiyenin düşülerek net tutarın 692 Dönem Net Kârı veya Zararı Hesabından 590 Dönem Net Karı Hesabına aktarılmaması mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Personel Giderlerinin Bütçeden Karşılanmaması Nedeniyle 2018 Yılı Gelir Tablosunda Açıklanan Karın Fiili Durumu Yansıtmaması İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantinine ait yıl sonu gelir tablosunda açıklanan karın fiili durumu yansıtmadığı tespit edilmiştir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “İşleyiş” başlıklı 4’üncü maddesinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 254 “Polis Kantinleri, bulunduğu kuruluşun ve yetkili amirinin sorumluluğu altında kurulur ve işletilir. (Değişik ikinci fıkra:RG-3/8/2012-28373) Polis kantinleri ile ilgili işlemler merkezde, Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığınca; il ve ilçelerde Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü veya Sosyal Hizmetler Büro Amirliği ile Eğitim Öğretim Kurumlarında Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü/Büro Amirliğince, Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü veya Büro Amirliği kuruluşu bulunmayan yerlerde kantinin, bünyesinde kurulduğu birimin en üst dereceli amirinin uygun göreceği birim tarafından yürütülür.” “Kantinlerin Kapatılması ve Tasfiyesi” başlıklı 31’inci maddesinde; “Kantinler, türlü nedenlerle kuruluşundaki amacı gerçekleştirme imkanı bulunmadığı, fayda sağlayamadığı, veya idareye gereksiz yük getirdiği taktirde, açılmasında uygulanan usulle kapatılabilir. (Değişik fıkra:RG-22/8/2015-29453) Kapatılan kantinlerin nakit, mal, demirbaş eşyaları ve belgeleri Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığından sorumlu Emniyet Genel Müdür Yardımcısının uygun göreceği diğer bir polis kantinine devredilir veya bu Yönetmeliğin 17 nci maddesinin ikinci fıkrasının (c), (d) ve (f) bentleri hükümleri çerçevesinde harcanmak kaydıyla faaliyet gösterdiği birimin uhdesinde bırakılabilir.” “Emniyet Genel Müdürlüğünün Yetki ve Sorumluluğu” başlıklı 32’nci maddesinde; “Emniyet Genel Müdürlüğü, bu Yönetmelik hükümlerine göre kurulan ve işletilen Polis Kantinlerinin, yönetim ve faaliyetlerinin mevzuata uygun bir şekilde yürütülmesiyle yetkili ve sorumludur.” hükümleri yer almaktadır. Yapılan incelemelerde, İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde 5 polis memuru 2 bekçi olmak üzere toplam 7 kişinin görev yaptığı görülmüştür. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde personel hizmet alımı yapılmamaktadır. Kantinde görev yapan bu kişilerin maaş ödemeleri genel bütçeli kuruluş olan İzmir İl Emniyet Müdürlüğü bütçesinden yapılmaktadır. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü bütçesinden 2018 yılında kantinde çalışan 7 kişi için yapılan maaş ödemesi toplamı 408.000 Türk Lirasıdır. Kantinin 2018 yılı sonu gelir tablosunda açıklanan kar tutarı ise 28.261,42 Türk Lirasıdır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 255 Kantinin giderleri kendi gelirlerinden karşılanmalıdır. Kantinde çalışan personeller hizmet alımı yöntemiyle temin edilmeli ve bu personel giderleri kantin faaliyetlerinden elde edilen gelirlerden karşılanmalıdır. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Kantininin personel giderleri İl Emniyet bütçesinden karşılanması nedeniyle kantin gelir tablosunda açıklanan tutar fiili durumu yansıtmamaktadır. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Kantininin fayda sağlamadığı veya idareye gereksiz yük getirdiği takdirde, açılmasında uygulanan usulle Yönetmeliğin 31’inci maddesi uyarınca kapatılabilir. Kamu idaresi cevabında; “Polis Kantinine ait yıl sonu gelir tablosunda açıklanan karın fiili durumu yansıtmadığı tespit edilmiştir. Buna göre Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliğinin 1’inci maddesinde “… Emniyet Teşkilatı personelinin çeşitli ve zorunlu ihtiyaçlarını kaliteli, ucuz ve kolay biçimde sağlamak …” denildiğinden dolayı ilimizde faaliyet gösteren polis kantinlerimiz herhangi bir kar amacı gütmeden, personelin günümüz şartlarına göre ihtiyaçlarını daha uygun karşılamasına yönelik olarak hizmet vermektedir. Bu bağlamda, kantinlerde çalışan personelin farklı birimlerde değerlendirilmesi durumunda dahi, yapılan incelemede tespit edilen maaş ödemesinin yapılacağı göz önünde bulundurularak, kantinlerin açık tutulması durumunda faaliyetlerinden dolayı elde ettiği karın yıl içerisinde Kantin Yönetmeliğinin 17’nci maddesi hükümlerince çeşitli ihtiyaçlarda kullanılabileceği değerlendirilmektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında İzmir ilinde faaliyet gösteren polis kantinlerinin herhangi bir kar amacı gütmeden, personelin ihtiyaçlarının daha uygun karşılamasına yönelik olarak hizmet verdiği ve kantin faaliyetlerinden dolayı elde edilen karın yıl içerisinde Kantin Yönetmeliğinin 17’nci maddesi hükümlerince çeşitli ihtiyaçlarda kullanıldığı belirtilmiştir. Bulguda İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantinine ait yıl sonu gelir tablosunda açıklanan karın fiili durumu yansıtmadığı ifade edilmiştir. Diğer İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantinlerinde giderleri kantin bütçesinden karşılanmak üzere personel çalıştırılmakta iken İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde çalışan personelin tamamı emniyet personelidir. Kantinde görev yapan bu kişilerin maaş ödemeleri genel bütçeli kuruluş olan İzmir İl Emniyet Müdürlüğü bütçesinden yapılmaktadır. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü bütçesinden 2018 yılında kantinde çalışan 7 kişi için yapılan maaş ödemesi toplamı 408.000 Türk Lirasıdır. Kantinin 2018 yılı sonu gelir tablosunda açıklanan kar tutarı ise 28.261,42 Türk Lirasıdır. Kantinin giderleri kendi gelirlerinden karşılanmalıdır. Kantinde çalışan personeller
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 256 hizmet alımı yöntemiyle temin edilmeli ve bu personel giderleri kantin faaliyetlerinden elde edilen gelirlerden karşılanmalıdır. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Kantininin personel giderleri İl Emniyet bütçesinden karşılanması nedeniyle kantin gelir tablosunda açıklanan tutar fiili durumu yansıtmamaktadır. BULGU 2: Kasa Fazlası Paranın Bankaya Yatırılması İçin Gönderilmesinde Diğer Hazır Değerler Hesabının Kullanılmaması Ankara, Edirne ve İzmir İl Emniyet Müdürlükleri Polis Kantinlerinde kasa fazlası paranın bankaya yatırılması için gönderilmesinde 108 Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde; “... Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “… 108. DİĞER HAZIR DEĞERLER Nitelikleri itibarıyla hazır değer sayılan pullar, vadesi gelmiş kuponlar, tahsil edilecek banka ve posta havaleleri (yoldaki paralar gibi) değerleri kapsar. İşleyişi:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 257 Bu değerler elde edildiğinde hesabın borcuna, elden çıkarıldığında da hesabın alacağına kaydedilir…” denilmektedir. Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere kasa fazlası paranın banka hesabına yatırılması için bankaya gönderilmesi esnasında 108 Diğer Hazır Değerler Hesabına borç, 100 Kasa Hesabına alacak kaydı yapılması gerekmektedir. Bankadan gelen hesap özeti neticesinde ise 102 Banka Hesabına borç, 108 Diğer Hazır Değerler Hesabına alacak kaydı yapılarak muhasebeleştirilmelidir. Ankara, Edirne ve İzmir İl Emniyet Müdürlükleri Polis Kantinlerinde yapılan denetimler neticesinde kasa fazlası paranın bankaya yatırılması esnasında 108 Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılmadığı görülmektedir. Polis Kantinlerinde kasa fazlası paranın bankaya yatırılması için gönderilmesinde 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı kullanılmalıdır. Sonuç olarak, 108 Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılmaması ilgili kantinlerin mali tablolarının doğruluğunu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. Kamu idaresi cevabında; “Edirne İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Bulgu doğrultusunda kasa fazlası paranın bankaya yatırılması esnasında 108-Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılması sağlanacaktır. İzmir İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Kasa Fazlası Paranın Banka hesabına yatırılması için bundan sonra, 108-Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılmasına dikkat edilecek olup, takip eden yıllarda düzeltilmiş olarak devam edilecektir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Polis Kantinlerinde kasa fazlası paranın bankaya yatırılması için gönderilmesinde 108- diğer hazır değerler hesabı kullanılması gereği anlaşılmış olup, yerine getirilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Ankara, Edirne ve İzmir İl Emniyet Müdürlükleri Polis Kantinlerinde kasa fazlası
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 258 paranın bankaya yatırılması için gönderilmesinde 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı kullanılmalıdır. BULGU 3: Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının Kullanılmaması Ankara, Edirne ve İzmir İl Emniyet Müdürlükleri Polis Kantinlerinde 102 Banka Hesabından yapılan ödemelerde aracı hesap olarak 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde; “... Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “… 103. VERİLEN ÇEKLER VE ÖDEME EMİRLERİ (-) İşletmenin üçüncü kişilere bankalardan çekle veya ödeme emri ile yapacağı ödemeler bu hesapta izlenir. İşleyişi: Kişilere çek ve ödeme emri verildiğinde hesaba alacak; çek ve ödeme emirlerinin bankadan tahsil edildiği anlaşıldığında bu hesaba borç, bankalar hesabına alacak kaydedilir. …” şeklinde düzenleme yapılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 259 Bankalardan yapılacak ödemeler veya verilen çekler söz konusu olması halinde ilk önce ilgili hesaba borç 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydı, ilgiliye ödemenin yapıldığının bankadan gelen hesap özeti veya banka mutabakatından anlaşılması durumunda da 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına borç, 102 Bankalar Hesabına alacak kaydı yapılmalıdır. Yapılan denetimlerde, yukarıda bahsi geçen kantinlerin banka ödemelerini 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı kullanılmadan yerine getirdikleri görülmüştür. Ankara, Edirne ve İzmir İl Emniyet Müdürlükleri Polis Kantinlerinde 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı kullanılmadan banka ödemelerinin yerine getirilmesi mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. Bu itibarla, Polis Kantinlerinde 102 Banka Hesabından yapılan ödemelerde aracı hesap olarak 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının kullanılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Edirne İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Bulgu doğrultusunda 102- Banka Hesabından yapılan ödemelerde aracı hesap olarak 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı kullanılacaktır. İzmir İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı 102-Banka Hesabından yapılan ödemelerde aracı hesap olarak 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının kullanılmasına bundan sonra dikkat edilecek olup, takip eden yıllarda düzeltilmiş olarak devam edilecektir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Ödeme emirleri günlük olarak ilgili bankaya talimat verildiğinden bir aracı hesap kullanmaya gerek görülmemiş olup uzun vadeli ödeme emirlerinde ise mevzuat hükümlerine uygun olarak aracı hesap kullanılması gerektiği tarafımızdan bilinmektedir. Bundan sonraki işlemlerimizde aracı hesap olarak 103 verilen çekler ve gönderme emirleri hesabı kullanılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Ankara, Edirne ve İzmir İl Emniyet Müdürlükleri Polis Kantinlerinde Polis Kantinlerinde 102 Banka Hesabından yapılan ödemelerde aracı hesap olarak 103 Verilen
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 260 Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı kullanılmalıdır. BULGU 4: Katma Değer Vergisi Mahsup İşlemlerinin Ay Sonları İtibariyle Yapılmaması Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde vergilendirme dönemleri itibariyle katma değer vergisi hesaplarının karşılaştırılması gerekirken bu mali işlemin dönem sonunda tek kayıt ile muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde; “... Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “… 191. İNDİRİLECEK KDV Her türlü mal ve hizmetin satın alınması sırasında satıcılara ödenen katma değer vergisinin kaydedildiği ve izlendiği hesaptır. İşleyişi: Mal ve hizmet alımlarından doğan indirilecek katma değer vergisi bu hesaba borç, mevzuat gereği yapılan indirimler ve hesaba yapılan düzeltmeler ile indirilemeyen ve "190- DEVREDEN KDV" hesabına aktarılan borç bakiyesi bu hesaba alacak yazılır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 261 … 391- HESAPLANAN KDV Bu hesap; teslim edilen mal veya ifa edilen hizmetler üzerinden hesaplanan Katma Değer Vergisi ile işlemi gerçekleşmeyen ya da işlemden vazgeçilen mal ve hizmetlere ilişkin katma değer vergisinin izlendiği hesaptır. İşleyişi: Hesaplanan katma değer vergisi bu hesaba alacak kaydedilir. Düzeltmeler bu hesaba borç kaydedilir. Vergilendirme dönemi itibariyle bu hesabın bakiyesi, "191- İNDİRİLECEK KDV" ve/veya "190- DEVREDEN KDV" hesapları ile karşılaştırılır. "Yapılan karşılaştırmada bu hesabın bakiyesi "191- İNDİRİLECEK KDV" ve/veya 190- DEVREDEN KDV" hesaplarının bakiyesinden fazla olduğu takdirde vadesinde ödenmek üzere "360-ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR" hesabına aktarılarak kapatılır.” hükümlerine yer verilmiştir. Yukarıda yapılan açıklamalara göre katma değer vergisi hesapları, vergilendirme dönemleri itibariyle borç veya alacak çalıştırılmak suretiyle bir karşılaştırılmaya tabi tutulmaktadır. Bu durum neticesinde 191 İndirilecek KDV Hesabı 391 Hesaplanan KDV Hesabından daha yüksek bakiye bıraktıysa aradaki fark 190 Devreden KDV hesabının borcuna, eğer tam tersi bir durum söz konusu ise aradaki fark 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabının alacağına kaydedilmek suretiyle muhasebeleştirilmektedir. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yapılan incelemelerde katma değer vergisi hesaplarının vergilendirme dönemi olan ay sonlarında bir karşılaştırmaya tabi tutulmadığı, dönem sonu itibariyle tek kayıt ile muhasebeleştirildiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde katma değer vergisi hesaplarının belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca vergilendirme dönemlerinde karşılaştırmaya tabi tutulması ve muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulgu doğrultusunda Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde Katma Değer Vergisi Hesaplarının belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca vergilendirme dönemlerinde karşılaştırmaya tabi tutulması ve muhasebeleştirilmesi sağlanacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 262 gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde katma değer vergisi hesaplarının bulguda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca vergilendirme dönemlerinde karşılaştırmaya tabi tutulması ve muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. BULGU 5: Peşin Ödenen Vergi ve Fonların Hatalı Muhasebeleştirilmesi İzmir İl Emniyet Polis Kantininde elde edilen faiz geliri üzerinden peşin ödenen gelir vergilerinin hatalı muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde; “... Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “193. PEŞİN ÖDENEN VERGİLER VE FONLAR Mevzuat gereğince peşin ödenen ve bir yıl içinde indirim konusu yapılabilecek gelir, kurumlar ve diğer vergiler ile fonların kayıt ve takip edildiği hesaptır. İşleyişi: Peşin ödenen ve bir yıl içinde indirim konusu yapılabilecek gelir, kurumlar ve diğer vergiler ile fonlar, bu hesaba borç yazılır. Dönem sonunda tahakkuk edecek gelir veya kurumlar vergisi ile fon karşılıklarından yapılacak olan indirimi teminen “37- BORÇ VE
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 263 GİDER KARŞILIKLARI” grubunda bulunan “371-DÖNEM KARININ PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE GİDER YÜKÜMLÜLÜKLERİ” hesabının borcuna aktarılır. Ancak aktarılacak tutar "370- DÖNEM KARI VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI" hesabının tutarından fazla olamaz. Aktarılamayan tutar, dönem sonunda bu hesabın bakiyesi olarak kalır.” denilmektedir. Mevzuat hükümlerine göre bir yıl içerisinde indirim konusu yapılabilecek gelir, kurumlar ve diğer vergiler ile fonlara ilişkin yapılan ödemelerin 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. İzmir İl Emniyet Polis Kantininde yapılan denetimlerde mevduat faiz gelirleri üzerinden ödenen gelir vergisinin 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabı yerine 770 Genel Yönetim Giderleri Hesabına kaydedildiği görülmektedir. Bu itibarla İzmir İl Emniyet Polis Kantininde faiz gelirine istinaden peşin ödenen gelir vergilerinin belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Polis kantininde faiz gelirine istinaden peşin ödenen gelir vergilerinin bundan sonra ve takip eden yıllarda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca 193- Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabında takip edilmesine dikkat edilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. İzmir İl Emniyet Polis Kantininde faiz gelirine istinaden peşin ödenen gelir vergileri bulguda belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca 193 Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabında takip edilmelidir. BULGU 6: Satılan Ticari Malların Hatalı Muhasebeleştirilmesi Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde satılan ticari malların aylık sayımları yapılmasına rağmen, maliyetlerin aylık olarak değil, dönem sonu işlemlerinde 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti Hesabına aktarıldığı tespit edilmiştir. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde; “...
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 264 g) Aybaşı mal sayım cetveli: Her ayın 1 inci gününe devredilen mal mevcudunu ve kıymetini tespit etmek amacı ile düzenlenir. ... Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “621. SATILAN TİCARİ MALLAR MALİYETİ (-) Herhangi bir değişikliğe tabi olmadan satılmak amacıyla alınan ticari mallar (emtia) ve benzeri kalemlerin maliyetini kapsar. İşleyişi: Satılan ticari malların maliyet tutarı "153. Ticari Mallar Hesabı"na alacak, bu hesaba borç kaydedilir.” denilmektedir. Yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere satılan ticari malların her ayın 1’inci gününde sayımının yapılarak devreden mal mevcudunun tespit edilmesi ile satılan malların maliyetinin 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti Hesabının borcuna aktarılması gerekmektedir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde yapılan denetimlerde 31.12.2018 tarihinde yıl sonu işlemlerinde 153 Ticari Mallar Hesabındaki 14.010.362,51 Türk Liralık tutarın tek seferde 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti Hesabına aktarıldığı görülmektedir. Oysa her ayın 1’inci gününde yapılan sayım neticesinde satılan ticari mal miktarı ve tutarı belli
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 265 olmasına rağmen bu tutarların ay sonları itibariyle 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti Hesabına aktarılmadığı görülmektedir. Belirtilen mevzuat hükümleri ve temel muhasebe ilkeleri uyarınca, Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde ay sonları çıkarılan mali tablolar ile fiili mal mevcudunun uyumlu olması için satılan ticari mal maliyetlerinin 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Belirtilen mevzuat hükümleri ve temel muhasebe ilkeleri uyarınca, Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde ay sonları çıkarılan mali tablolar ile fiili mal mevcudunun uyumlu olması için satılan ticari mal maliyetlerinin 621-Satılan Ticari Mallar Maliyeti Hesabında izlenecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininde ay sonları çıkarılan mali tablolar ile fiili mal mevcudunun uyumlu olması için satılan ticari mal maliyetlerinin 621 Satılan Ticari Mallar Maliyeti Hesabında izlenmesi gerekmektedir. BULGU 7: Kasa İşlemlerinin Mevzuata Uygun Olarak Gerçekleştirilmemesi Ankara ve İzmir İl Emniyet Müdürlükleri Polis Kantinlerinin kasalarında yapılan sayımda kasa mevcudunun ödeme kaydedici cihazda belirtilen tutardan noksan olduğu görülmüştür. 19.02.1982 tarih ve 17610 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Emniyet Teşkilatı Kantin Yönetmeliği’nin “Defter, Kayıt ve Belgeler” başlıklı 22’nci maddesinde; “... Emniyet Teşkilatı kantinlerinin muhasebe kayıtları ile bilanço ve gelir tabloları Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri hükümlerine göre düzenlenir ve bilançoların bir sureti de Emniyet Genel Müdürlüğüne gönderilir. Muhasebe kayıtları serbest muhasebeci veya mali müşavir tarafından yapılır. Serbest muhasebeci ve serbest muhasebeci mali müşavirler, kendilerine ibraz edilen belgelerin, Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğleri ile genel muhasebe kurallarına uygun olarak defterlere kaydedilmesinden ve mali tablolara aktarılmasından sorumludurlar. Bu Yönetmelikte yer almayan ve kuruluş amirince gerekli
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 266 görülen diğer yardımcı defter kayıt ve belgeler kullanılabilir.” denilmektedir. 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 Seri No’lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (c) bendinde; “10. HAZIR DEĞERLER Bu grup, nakit olarak elde veya bankada bulunan varlıklar ile istenildiği zaman değer kaybına uğramadan paraya çevirme imkânı bulunan varlıkları (Menkul kıymetler hariç) kapsar. Bu grup aşağıdaki hesaplardan oluşur. 100. KASA Bu hesap, işletmenin elinde bulunan ulusal ve yabancı paraların TL karşılığının izlenmesi için kullanılır. İşleyişi: Tahsil olunan para tutarları borç, ödemeler ve bankaya yatırılan para tutarları alacak kaydedilir. Hesap daima borç bakiyesi verir veya sıfır olur. Hiçbir şekilde alacak bakiyesi vermez. ... 197. SAYIM VE TESELLÜM NOKSANLARI Sayımlar sonucunda tespit edilen kasa, stok ve maddi duran varlıklar noksanlarıyla, tesellüm sırasında ortaya çıkan noksanların geçici olarak kayıt ve izleneceği hesaptır. İşleyişi: Noksanlığın ortaya çıkması ile hesaba borç, sorumlularından tahsili veya zarar kaydedilmesi halinde ise alacak kaydedilir. ... “398. SAYIM VE TESELLÜM FAZLALARI Sayımlar sonunda tespit edilen kasa, stok ve maddi duran varlıklar fazlalarıyla, üniteler arası yollamada ortaya çıkan fazlaların geçici olarak kayıt edileceği hesaptır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 267 İşleyişi: Kasa sayım fazlasının tespitinde kasa hesabı borcu karşılığında bu hesaba alacak kaydolunur. Belgelerine dayanarak üçüncü şahıslara ödenmesi gereken kasa fazlaları bu hesabın borcuna kaydolunur. Bu hesaptaki kalıntıdan bekleme süresini dolduranlar "671. Önceki Dönem Gelir ve Karlar" hesabı alacağına aktarılır. Stok sayım fazlalarının tespitinde, emsal değeri üzerinden bu hesaba alacak, ilgili stok hesabına borç yazılır. Sayım dönemi içinde normal olduğu belgelenen fazlalar ilgili maliyet hesapları karşılığında bu hesaba borç kaydolunur. Maddi duran varlık fazlasının tespitinde, fazlalar emsal değerleriyle ilgili duran varlık hesabı karşılığında bu hesaba alacak yazılır, sayım dönemi içinde kâr kaydı gerektiği belgelenenler "679. Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar Hesabı" karşılığında bu hesaba borç yazılır…” denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre kantin veya kafeteryada yapılan tahsilatlar/ödemeler karşılığında fiş veya fatura gibi belgelerin düzenlenmesi gerekmektedir. Yapılan tüm nakit tahsilatlar/ödemeler için belge düzenlenmesi halinde kasa mevcudu ile toplam nakit satış rakamı eşit olacaktır. Kasa mevcudunun fazla veya noksan vermesi halinde nedenleri belirleninceye kadar geçici olarak sayım fazlaları/noksanları hesabının kullanılması gerekmektedir. Muhasebe işlemleri incelendiğinde, her iki kantinde de sayım fazlaları/noksanları hesabının yıl içerisinde hiç kullanılmadığı görülmüştür. Ankara ve İzmir İl Emniyet Müdürlükleri Polis Kantinlerinin kasa işlemleri günlük olarak gerçekleştirilmekte nakit paralar muhasebe birimine ertesi gün sabah teslim edilmektedir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininin kafeterya kısmında yer alan satış yerinde yapılan sayımda kasa 125,65 Türk Lirası noksan vermiştir. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininin Aktepe Şubesinde yapılan sayımda ise kasa 82,54 Türk Lirası noksan vermiştir. Bu durum kasa işlemlerine ait belgelerin eksik düzenlediğini ve bir iç kontrol eksikliği oluşturduğunu göstermektedir. Kasada yapılan tahsilatlar için belge düzenlenmesi zorunlu olup düzenlenen tahsilat/ödeme belgeleri yapılan tahsilatın/ödemenin tamamını kapsamalıdır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 268 Tahsilatlar/Ödemeler karşılığında alındı/gider belgesi, fiş veya fatura gibi belgelerin düzenlenmemesi kasa hesabının doğruluğu ve güvenirliğini etkilemektedir. Kasa işlemleri mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmelidir. Kamu idaresi cevabında; “İzmir İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Aktepe Polis Kantininin kasa sayımında yapılan sayım neticesinde 82,54 TL noksan olduğu tespit edilmiş olup; 42 TL.’lik kısmın sehven kredili satış olması gerekirken peşin satış olarak gösterildiği geri kalan tutarın gün içerisinde kantinden peşin alışveriş yapan müşterilerin iade işlemlerinden doğan tutar olduğu, ancak bu işlemin bilgisayarlı satış sistemi üzerinden yapılması nedeniyle anlık belgelerin eksik düzenlendiğinin görüldüğü, bundan sonraki süreçte Gider Pusulası marifeti ile ilgili işlemlerin yapılacağına dikkat edilecektir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Her ne kadar anlık yapılan kasa sayımında 125,65 TL. Kasa noksanı görülmekte ise de aynı gün içerisinde 23/01/2019 tarih ve 09;30 saatinde 663001826953 no’lu faturayla 130,00 TL’lik doğalgaz alımı gerçekleştirilmiş olup, aradaki fark sayım anında para görevli personelde bulunduğu için kasada eksik olarak yer almıştır. İlgili evraklar sunulmuş gerekli açıklama yapılmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininin cevabında, noksan olduğu tespit edilmiş olan tutarın 42 TL’lik kısmının sehven kredili satış olması gerekirken peşin satış olarak gösterildiği, bundan sonraki süreçte bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Ankara İl Emniyet Müdürlüğü Polis Kantininin cevabında, 125,65 TL kasa noksanı görülmekte ise de aynı gün içerisinde 23/01/2019 tarih ve 09:30 saatinde 663001826953 no’lu faturayla 130,00 TL’lik doğalgaz alımı gerçekleştirildiği belirtilmiştir. Kasada yapılan tahsilatlar için belge düzenlenmesi zorunlu olup düzenlenen tahsilat/ödeme belgeleri yapılan tahsilatın/ödemenin tamamını kapsamalıdır. Tahsilatlar/Ödemeler karşılığında alındı/gider belgesi, fiş veya fatura gibi belgelerin düzenlenmemesi kasa hesabının doğruluğu ve güvenirliğini etkilemektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 269 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 270 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 271
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 272
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 273
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 274
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 275
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 276
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 277
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 278
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 279
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 280 EK 2: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Devreden Katma Değer Vergisi Hesabının Borç ve Alacak Toplamlarının Olduğundan Fazla Gözükmesi 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Teminat Mektubunun Kayıtlarda Yer Almaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Verilen Çek ve Gönderme Emirlerinin Kullanılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Diğer Hazır Değerler Hesabının Kullanılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 281 Yönetim Kurulunca Yeterli Sermaye Tutarının Belirlenmemesi 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Tahsili Şüpheli Hale Gelen Alacakların Şüpheli Ticari Alacaklar Hesabında Takip Edilmemesi 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Diğer Stoklar Hesabının Kullanılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Tesis, Makina ve Cihazlar Hesabının Kullanılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabının Kullanılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Haklar Hesabının Kullanılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Kantinler 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 282 işlem tesis edildi. Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının Kullanılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Faiz Gelirlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Genel Yönetim Giderleri Hesabının Kullanılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi.
EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2018 Yılı Gelir Gider Durumu ................................................................................. 286 Tablo 2: 2016-2018 Yılları Kar Zarar Durumu ...................................................................... 286
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 284
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 285 yürütülmekte olup, Döner Sermayenin mali işleri ve muhasebe işlemleri, kadrosu Hazine ve Maliye Bakanlığınca tahsis edilerek atanan sayman ile saymanlık personeli tarafından yürütülmektedir. Döner sermaye işletmesi hizmetleri, Yönetim Kurulu, Yürütme Kurulu, işletme müdürü, muhasebe müdürü, taşınır görevlileri, mutemet ve diğer görevliler tarafından yürütülür. Döner sermaye işletmesinin yönetim kurulu, Polis Akademisi Yönetim Kuruludur. Bu işletmenin harcama yetkilisi Polis Akademisi Başkanıdır. Başkan, bu yetkisini uygun gördüğü ölçüde yardımcılarına, dekanlara, enstitü ve yüksekokul müdürleri ile diğer birim yöneticilerine devredebilir. Yönetim Kurulu, uygun gördüğü ölçüde kurulacak Yürütme Kuruluna yetkilerini devredebilirler. Yürütme Kurulu, Yönetim Kurulunun belirleyeceği bir Başkan Yardımcısı, üç Öğretim Elemanı ve bir saymandan oluşur. Yürütme Kurulunun başkanı Başkan Yardımcısıdır. 1.3. Mali Yapı Döner sermaye işletmesinin bütçe tasarısı, işletme müdürü tarafından hazırlanarak en geç ekim ayı başında döner sermaye işletmesinin yönetim veya yürütme kuruluna sunulur. Bütçe, Başkanın onayı ile kesinleşir. Döner sermaye gelirleri, bütçedeki harcama kalemleri ile program hedefleri dışındaki amaçlara tahsis edilemez. Yıl içindeki bütçe tertipleri arasındaki aktarmalar yönetim veya yürütme kurulu kararı ve Başkanın onayı ile yapılır. Döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın asgari %15’i, Polis Akademisi Başkanlığının ihtiyacı olan mal ve hizmet alımları, her türlü bakım, onarım, kiralama, devam etmekte olan projelerin tamamlanmasına yönelik inşaat işleri ve diğer ihtiyaçlar için kullanılır. Bu oranı %75’ine kadar artırmaya Akademi Yönetim Kurulu yetkilidir. Döner sermaye gelirlerinden tahsil edilen kısmın en az %5’i, Akademi bünyesinde yürütülen bilimsel araştırma projelerinin finansmanı için kullanılır. Bilimsel araştırma projelerine ilişkin ödenekler, Akademi Yönetim Kurulunca gerekli görüldüğü takdirde, her bir proje için avans verilmek suretiyle de kullandırılabilir. Polis Akademisi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü içerisinde yer alan Özel Güvenlik Dairesi Başkanlığı faaliyetlerine ilişkin işlemler 2018 yılı ekim ayı itibariyle ayrı muhasebeleştirilmeye başlanılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik
Denetim Raporu
286
Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün 2018 yılı bütçesi gelir/gider durumu aşağıdaki
tablolarda verilmiştir.
Tablo 1: 2018 Yılı Gelir Gider Durumu
Gelir Cinsi 2018 Yılı Gelir
(Türk Lirası) Gider Cinsi 2018 Yılı Gider
(Türk Lirası)
Brüt Satışlar 38.393.153,62 Faaliyet Gideri 41.327.892,50
Faiz Geliri 3.275.316,14 Satış İade Gideri 70.018,22
Diğer Olağan Gelir ve Karlar 3.823,77 Satılan Hizmet Giderleri 8.203.933,08
Diğer Olağan Dışı Gelir ve
Karlar 13.044,17 Olağandışı Gider ve
Zararlar 24.566,83
TOPLAM 41.685.337,70 49.626.410,63
Tablodan anlaşılacağı üzere, 31.12.2018 tarihi itibariyle 41.685.337,70 Türk Lirası gelir
ve 49.626.410,63 Türk Lirası gider gerçekleşmiştir. Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünün
dönem net zararı 7.941.072,93 Türk Lirasıdır.
Tablo 2: 2016-2018 Yılları Kar Zarar Durumu
Ait Olduğu Yıl Gelir
(Türk Lirası)
Gider
(Türk Lirası)
Kar/Zarar
(TL)
2016 48.177.593,22 31.334.538,98 16.843.054,24
2017 30.294.166,62 36.298.376,08 -6.004.209,46
2018 41.685.337,70 49.626.410,63 -7.941.072,93
1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Döner sermaye işletmesinin bütçe dönemi mali yıldır. Döner Sermaye Saymanlığınca
tutulacak defterler ve muhasebe kayıtları, 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazetede
yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre
yürütülür.
Hesap planı; bilanço hesapları, faaliyet hesapları ve nazım hesaplar ana bölümlerine
ayrılır. Bilanço hesapları bölümü, 1 numaradan 5 numaraya kadar olan ana hesap gruplarından;
Gelir tablosu hesapları bölümü, 6 numaralı ana hesap grubundan; nazım hesaplar bölümü ise,
9 numaralı ana hesap grubundan oluşur. 7 numaralı ana hesap grubu Yönetmelikte yer alan
muhasebe ilke ve standartlarına aykırı olmamak şartıyla, işletmelerin yönetim ve maliyet
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 287 muhasebesi ihtiyaçları için kullanılır. İhtiyaç duyulduğunda yeni hesaplar açmaya, hesapların adlarını ve kodlarını belirlemeye Hazine ve Maliye Bakanlığı yetkilidir. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün muhasebe sistemi ile kayıt ve işlemleri söz konusu Yönetmeliğe göre yürütülmekte olup mali tablolar da bu Yönetmelik hükümleri uyarınca hazırlanmaktadır. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde yevmiye defteri, büyük defter, envanter defteri, kasa defteri, yardımcı hesap defterleri tutulmaktadır. İşletme bütçelerinden yapılacak harcamalarda ödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcı belgeler hakkında, 31.12.2005 tarihli ve 26040 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır. Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü muhasebe ve raporlama işlemleri Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yapılmaktadır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Birleştirilmiş veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 288 idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 289 Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Maddi Olmayan Duran Varlıklar İçin Eksik Amortisman Ayrılması Polis Akademisi Başkanlığı Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde maddi olmayan duran varlıklar için hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amortisman ayrılmadığı tespit edilmiştir. 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Amortisman ve Tükenme Payları başlıklı 47 Sıra Nolu Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; “(1) Bu Tebliğin amacı, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin duran varlıklarından hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağının, buna ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranlarının belirlenmesidir.”, “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin 2’nci fıkrasında; “Ancak, maliyet bedeli, 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliğinin eki listede yer alan dayanıklı taşınırların her biri için 14.000 TL’yi, 13/9/2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte yer alan taşınmazlar için 34.000 TL’yi aşmayan duran varlıklar ile tutarına bakılmaksızın Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar hesap gruplarında izlenen varlıklar için amortisman oranı % 100 olarak belirlenmiştir. Diğer bir ifadeyle maliyet bedeli bu tutarlara kadar olan duran varlıklar, hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 290 edilir.” denilmekte olup, yukarıda belirtilen tutarlar halen yürürlüktedir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre satın alınan maddi olmayan duran varlıkların mali yıl sonunda % 100 amortismana tabi tutularak tamamen giderleştirilmesi gerekmektedir. Polis Akademisi Başkanlığı Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünün 2018 yılı bilançosu incelediğinde, 260 Haklar Hesabının 97.831,15 Türk Lirası, 267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabının 110.311,80 Türk Lirası, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının 123.038,03 Türk Lirası olduğu, yıl sonunda [(97.831,15 Türk Lirası + 110.311,80 Türk Lirası)
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 291 “Yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 292 b) Alacak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 293 çalışmalar yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Polis Akademisi Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünde binalara yapılan değer artıcı bakım/onarım, montaj veya mantolama işlemlerinin 252 Binalar Hesabı yerine 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabında takip edilmesi 2018 Yılı Bilançosu 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabında 1.191.783,76 Türk Lirası hataya neden olmuştur. BULGU 3: Sigorta Giderlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi Polis Akademisi Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünde bir yıl süreyi kapsayacak şekilde yaptırılan ve peşin ödenen zorunlu mesleki mali sorumluluk sigortası bedellerinin hatalı muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “180 Gelecek aylara ait giderler hesabı” başlıklı 147’nci maddesinde; “Gelecek aylara ait giderler hesabı, peşin ödenen ve cari dönem içinde ilgili gider hesaplarına kaydedilmemesi gereken gelecek dönemlere ait giderlerin, ilgili oldukları aya kadar geçici olarak izlenmesi için kullanılır.”, “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 148’inci maddesinde; “(1) Dönem sonunda, duran varlıklar ana hesap grubu içindeki gelecek yıllara ait giderler hesabında yer alıp, tahakkuk zamanına bir yıldan az süre kalan peşin ödenmiş giderler bu hesaba aktarılır. (2) Peşin ödenen giderler, ilgili oldukları faaliyet döneminde giderler hesabına kaydedilerek gider tahakkuku gerçekleştirilir.”, “Hesabın işleyişi” başlıklı 149’uncu maddesinde; “(1) Gelecek aylara ait giderler hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 294
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 295 “(1) Gelecek yıllara ait giderler hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 296 denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Polis Akademisi Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünde yıllık yaptırılan ve peşin ödenen sigorta giderlerinin; yılı içerisinde ortaya çıkanların 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabında, izleyen faaliyet dönemine ait olanların 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Peşin ödenen sigorta giderlerinin doğrudan giderleştirilmesi mali tabloların tam ve doğru bilgi sunmasını engellemektedir. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının Hatalı Kullanılması Polis Akademisi Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünde güneş enerjisi ve sıcak su tesisatı kurulum işinin hatalı muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Binalar hesabı” başlıklı 204’üncü maddesinde; “Binalar hesabı, binalar ile bunların bütünleyici parçaları ve eklentilerinin izlenmesi için kullanılır.”, “Hesabın işleyişi” başlıklı 205’inci maddesinde; “Binalar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 297 3) Binaların ekonomik değerini artırmak amacıyla yapılan harcamalar bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir. 4) Binaların yeniden değerlemesi sonucunda oluşan değer artışları bu hesaba borç, 522 Maddi Duran Varlıklar Yeniden Değerleme Artışları Hesabına alacak kaydedilir. b) Alacak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 298 b) Alacak
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 299 BULGU 2: Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabının Hatalı Kullanılması Polis Akademisi Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünde iş avansı veya kredisi olarak açılan mal veya hizmet alım işlerinde avans artığı olan tutarların hatalı olarak muhasebe kayıtlarına alındığı tespit edilmiştir. 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 161’inci maddesinde; “(1) İş avansları hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 300 edildiği anlaşılmaktadır. Oysa Polis Akademisi Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesinin kasa ve banka hesap özetleri incelendiğinde, muhasebe kayıtlarından iadesi gerçekleşmemiş gibi gözüken avans veya kredi artığı tutarlarının kasa veya bankaya yatırıldığı anlaşılmaktadır. Bu sebeple kasa veya banka hesaplarında bulunan tutarların bir alacak varmış gibi 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabında takip edilmesi mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Bu itibarla Polis Akademisi Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesinde iş avansı artıklarının nakden iade edilmesi halinde bu tutarların 100 Kasa Hesabının borcuna, 195 İş Avansları Hesabının alacağına kaydedilmesi; Devlet Malzeme Ofisine gönderilen kredilerden iade olunacak tutarlardan yatırılmayanların 195 İş Avansları Hesabının borcuna, yatırılmaları halinde ise bankadan alınan hesap özeti neticesinde 102 Bankalar Hesabının borcuna, 195 İş Avansları Hesabının alacağına kaydedilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Başkanlığımız Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğü tarafından Devlet Malzeme Ofisinden yapılan alımlarda kredi olarak gönderilen avanslardan iade alınan tutarlar 22/06/2018 tarihinden itibaren bulguda belirtildiği gibi 102-Bankalar Hesabının borcunda takip edilmeye başlanılmıştır. Bundan sonraki süreçte de aynı hesapta takip edilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Polis Akademisi Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesinde iş avansı artıklarının nakden iade edilmesi halinde bu tutarların 100 Kasa Hesabının borcuna, 195 İş Avansları Hesabının alacağına kaydedilmesi; Devlet Malzeme Ofisine gönderilen kredilerden iade olunacak tutarlardan yatırılmayanların 195 İş Avansları Hesabının borcuna, yatırılmaları halinde ise bankadan alınan hesap özeti neticesinde 102 Bankalar Hesabının borcuna, 195 İş Avansları Hesabının alacağına kaydedilmesi gerekmektedir. BULGU 3: Döner Sermaye Hesap Planında Bulunmayan Hesapların Kullanılması Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde döner sermayeler için öngörülen Döner Sermayeli İşletmeler Detaylı Hesap Planında yer almayan hesapların kullanıldığı tespit edilmiştir. 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesap planının genel yapısı” başlıklı 63’üncü
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 301 maddesinde döner sermaye işletmelerinde kullanılacak hesaplar belirtilmiştir. İhtiyaç duyulduğunda yeni hesaplar açmaya, hesapların adlarını ve kodlarını belirlemeye Maliye Bakanlığının yetkili olduğu Yönetmeliğin 63’ncü maddesinde ayrıca belirtilmiştir. 29.09.2010 tarih ve 27714 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Genel Tebliği’nde de Döner Sermayeli İşletmeler Detaylı Hesap Planı yer almaktadır. Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere döner sermaye işletmelerinin kullanacakları hesap planı anılan Yönetmelik ve Genel Tebliğ’de ortaya konmaktadır. Bu hesap planında olmayan hesapların kullanılması ancak Hazine ve Maliye Bakanlığının izni ile mümkündür. Yapılan incelemelerde, Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde bilimsel araştırma projeleri payları için 104 Proje Özel Hesabı ve 394 Proje Emanetler Hesabının kullanıldığı görülmüştür. Bu hesaplar mezkûr Yönetmelik ve Genel Tebliğ’de yer almamaktadır. Ayrıca bu hesapların kullanılmasına ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığından alınmış herhangi bir özel izinde bulunmamaktadır. Bu itibarla, Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde hesap planında yer almayan hesapların kullanılması, anılan idarenin mali tablolarında hataya yol açmaktadır. Polis Akademisi Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünde kullanılacak hesapların Döner Sermayeli İşletmeler Detaylı Hesap Planında yer alması; hesap planında olmayan ancak kullanılması gereken hesaplar söz konusu olacaksa Hazine ve Maliye Bakanlığının onayı ile kullanılması gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bahse konu bulgu konusu itibariyle Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünü ilgilendirdiğinden çözümü noktasında gerekli çalışmaların yapılması için Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğüne bildirilecektir. Konu ile ilgili olarak cevabi dönüş olması durumunda ayrıca bilgi verilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bahse konu bulgu konusu itibariyle Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünü ilgilendirdiğinden çözümü noktasında gerekli çalışmaların yapılması için Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğüne bildirileceği belirtilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 302 Polis Akademisi Döner Sermaye İşletme Müdürlüğünde döner sermayeler için öngörülen Döner Sermayeli İşletmeler Detaylı Hesap Planında yer almayan hesapların kullanılması bilançoda hatalı bilgi sunulmasına neden olmaktadır. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 4: Hazine ve Maliye Bakanlığının Uygun Görüşü Olmadan Araç Kiralanması Döner Sermaye İşletmesinin, Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in ilgili maddesinde öngörülen Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşünü almadan araç kiraladığı görülmüştür. Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in 7’nci maddesinde; “(1) 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli (I) ve (II) sayılı cetvellerde yer alan genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler, hizmet alımı suretiyle binek veya station-wagon cinsi taşıt edinebilmek için aşağıdaki hususlara uyacaklardır: a) Bir önceki yılda veya yıl içinde, tasfiye edilen veya sözleşmesi sona eren binek ve station-wagon cinsi taşıtların sayısı kadar hizmet alımı yoluyla binek veya station-wagon cinsi taşıt edinilebilecektir. b) Kurumlar, hizmet genişlemesi veya zorunluluk arz eden hallerde, hizmet alımı yoluyla ilave binek veya station-wagon cinsi taşıt edinebilmek için, önceden Bakanlığın uygun görüşünü alacaklardır. c) Bir önceki yıl mülkiyetinde ve hizmet alımı yoluyla edinilmiş binek ve station-wagon cinsi taşıtı olmayan kurumlar, hizmet alımı yoluyla binek veya station-wagon cinsi taşıt edinebilmek için önceden Bakanlığın uygun görüşünü alacaklardır.” denilmektedir. Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’e riayet edilmesi; hizmet alım ihalesi yoluyla kiralanacak araçlar için Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşünün alınması, kiralanacak araçların Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüş verdiği sayı ile sınırlandırılması, hizmet genişlemesi durumunda ilave araç kiralamaları için de uygun görüş alınması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Başkanlığımız Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğünce
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 303 hizmet alımı yoluyla binek veya station-wagon cinsi taşıt edinilmesine ilişkin yapılacak işlemler bahse konu bulguda belirtildiği gibi Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde belirtilen hükümlere göre yürütülecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Hizmet alım ihalesi yoluyla kiralanacak araçlar için Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşünün alınması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 304 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 305 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 306
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 307
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 308
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 309 EK 2: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Taşınır Kesin Hesap Cetvelinin Süresinde Hazırlanmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. 4734 Sayılı Kanun’un 22/d Maddesi Kapsamında Yapılan Doğrudan Temin Alımlarında Yasaklılık Kontrolünün Yapılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. İşletme Tarafından Gerçekleştirilen Alımların Ön Mali Kontrole Tabi Tutulmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Peşin Ödenen Vergi ve Fonlar Hesabının Hatalı Kullanılması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Döner Sermaye Hesap Planında Bulunmayan Hesapların Kullanılması 2017 Yerine Getirilmedi 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 310 Değerlendirmeler Bulgu 3) Taşınmazlara Ait Değer Artırıcı Harcamaların Maliyete Eklenmemesi 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Fikri Hak Alımlarının Haklar Hesabında İzlenmemesi 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Bilgisayar Yazılımlarının Haklar Hesabında İzlenmemesi 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Genel Bütçeye Devredilen İlk Madde ve Malzemenin Bilanço Hesaplarında Yer Alması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Genel Bütçeye Devredilen Maddi Duran Varlıkların Bilanço Hesaplarında Yer Alması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Özel Güvenlik Dairesi Başkanlığı Adına Yapılan Tahsilatların ve Harcamaların Ayrı Olarak Muhasebeleştirilmemesi 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Muhasebe Birimi Tarafından Kullanılan Nazım Hesapların Bilanço Dipnotlarında Yer Almaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Taahhüt Hesaplarının Kullanılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 311 düzeltici işlem tesis edildi. Genel Yönetim Giderleri Hesabının Hatalı Kullanılması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Hizmet Üretim Maliyeti Hesabının Hatalı Kullanılması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi.
EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ SOSYAL TESİS 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis Sayıları .................................................... 313 Tablo 2: Sosyal Tesislerin Çeşitlerine Göre Konsolide Gelir Gider Bilgisi .......................... 315
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları
B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının Kullanılmaması
Diğer Hazır Değerler Hesabının Kullanılmaması
Sosyal Tesislerde Taşınır Mal Yönetmeliği’ne Göre İşlem Yapılmaması
Sayım Sonucu Fazla Tespit Edilen Taşınırların Muhasebeleştirilmemesi
Yemek Hizmet Alımı Hakediş Ödemelerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
Hemen Tüketilmeyip Gelecek Dönemlerde Tüketilmek Üzere Yapılan Alımlara İlişkin Ödemelerin Tahakkuk Esaslı Muhasebe İlkelerine Aykırı Muhasebeleştirilmesi
Konaklama Gelirlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
Elde Edilen Faiz ve Fon Gelirlerinden Bankalar Tarafından Yapılan Vergi Kesintisinin Muhasebe Kayıtlarına Yansıtılmaması
Hizmet Satış Gelirleri Tahakkuk Etmesine Rağmen Muhasebeleştirilmemesi
İcra Borcu, Bireysel Emeklilik veya Vergi Borcu Kesintilerin Hatalı Muhasebeleştirilmesi
Sosyal Tesislere Ait Gelirlerin Genel Bütçeye Gelir Kaydedilmesi
Kıdem Tazminatı Ödemelerindeki Mevzuata Aykırılıklar
Sosyal Tesis Hesap Planında Bulunmayan Hesapların Kullanılması
Emniyet Genel Müdürlüğüne Bağlı Bazı Sosyal Tesislerde Kredi Kartı ile Yapılan Tahsilatların Uzun Süre Banka Hesabına Aktarılmaması
Kartlı Sistem Kullanılan Sosyal Tesiste Kullanıcılara Ait Kartlardan Arta Kalan Bakiyelerin Tesis Hesaplarında Devamlı Devretmesi
Merkez Payının Süresi İçerisinde Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı Banka Hesabına Aktarılmaması
Taşınır İşlemlerinin Mevzuata Uygun Yapılmaması
Taşınır Sayım Farklarına İşlem Yapılmaması
Sosyal Tesislerde Gerçekleştirilen Organizasyonlardaki Mevzuata Aykırılıklar
Mali Kaynakların Özel Sermayeli Bankada Açtırılan Hesapta Değerlendirilmesi
Sosyal Tesislerde Kartlı Sistemle Tahsilat Yapılmaması
Taşınır İşlem Fişi Düzenlenmesinde Yapılan Hatalar
Kasa Defterinin Kullanılmaması
Kasa İşlemlerinin Mevzuata Uygun Olarak Gerçekleştirilmemesi
Muhasebe Kayıtlarında Oluşan Hata Düzeltmelerinin Kayıtların Silinmesi Suretiyle Gerçekleştirilmesi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 312
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 313 f) Emniyet Teşkilatı mensuplarının bilgi ve kültürel etkinliklerini arttırmak amacıyla sosyal tesisin bulunduğu yere yapılacak grup halinde geziler için rehberlik hizmetlerini yürütmek, g) Sosyal tesisin özellikleri ile bulunduğu çevrenin kültürel ve turistik özelliklerini Emniyet Teşkilatına tanıtmak amacıyla broşürler hazırlayıp dağıtmak, ğ) Sosyal tesislerin hizmet alanlarında engellilere yönelik her türlü gerekli düzenlemeleri yapmak, h) Emniyet Teşkilatının ilgili birimleri tarafından çeşitli suçlardan gözaltına alınanlar ile mülteci misafirhanelerinde barındırılanların, 1951 Mültecilerin Hukuki Durumuna Dair Cenevre Sözleşmesi, Cenevre Sözleşmesine 1967 tarihli Ek Protokol ve her yıl Bütçe Kanunu ile çıkarılan ilgili cetvel çerçevesinde ödeneği karşılığında yiyecek ihtiyaçlarını karşılamak, olarak belirlenmiştir. 1.2.Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri taşra birimleri şeklinde teşkilatlanmış olup polis moral eğitim merkezi müdürlükleri doğrudan Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı olup bunun dışında yer alan polisevi şube müdürlükleri ve diğer tesisler İl Emniyet Müdürlüklerine bağlıdır. 31.12.2018 tarihi itibariyle, Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesinde faaliyet gösteren toplam 156 sosyal tesisin türlerine göre dağılımı aşağıdaki gibidir: Tablo 1: Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis Sayıları Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis Türleri Sosyal Tesis Sayıları POLİS MORAL EĞİTİM MERKEZİ MÜDÜRLÜĞÜ 6 EĞİTİM VE DİNLENME TESİSİ 8 POLİSEVİ ŞUBE MÜDÜRLÜĞÜ 69 POLİSEVİ 6 MİSAFİREVİ 32 POLİS LOKALİ 32 YÜKSEKÖĞRENİM ÖĞRENCİ YURDU 1 KREŞ VE GÜNDÜZ BAKIMEVİ 2 TOPLAM TESİS SAYISI 156
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 314 Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı tüm sosyal tesislerin işletme politikalarının oluşturulması, hizmet kalitesinin geliştirilmesi ve takip edilmesinden Emniyet Genel Müdürüne karşı sorumludur. Sosyal tesislerin verimli işletilmesi, hizmet kalitesini geliştirici politikalar üretilmesi ve uygulamaya yönelik kararlar alınması amacıyla, Sosyal Hizmetler Daire Başkanının başkanlığında Merkez Müdürlerinin de dahil olduğu Sosyal Tesisler Değerlendirme Komisyonu oluşturulur. Bu komisyon yılda en az iki (2) defa toplanır ve alınan kararlar Emniyet Genel Müdür Yardımcısının onayına sunulur. Sosyal Tesislerde Emniyet Genel Müdürlüğü emniyet hizmetleri sınıfı ile diğer hizmet sınıflarında görevli personel, sözleşmeli personel ve hizmet alımı yöntemiyle istihdam edilen personel görev yapmaktadır. 1.3. Mali Yapı Sosyal Tesislerce konaklama, restoran, salon kiralama vb. faaliyetlerden gelir elde edilmekte ve Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği hükümleri uyarınca gelirler sarf edilmektedir. Eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal ve destek amaçlı tesislerden dinlenme amacıyla veya diğer amaçlarla yararlanacaklardan alınacak yemek, konaklama ve diğer hizmet bedellerinin tespitinde ve elde edilen gelirlerin kullanımında uyulacak usul ve esaslar yıllık olarak Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ ile belirlenmektedir. Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ’de 31.05.2018 tarihinde yapılan değişiklik ile bir kurum veya kuruluşun eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal ve destek amaçlı tesislerinden yararlandırılmada kurum personeli ve diğer kurum personeli ayrımı kaldırılmıştır. Sosyal tesislerde Emniyet Teşkilatı mensupları, kamu personeli, onaylı misafirler ve yabancılara uygulanacak konaklama ücretleri; a) Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde Sosyal Tesisler Değerlendirme Komisyonunun teklifi Genel Müdür Yardımcısının onayı, b) Şube Müdürlükleri/Büro Amirlikleri ile diğer tesislerde Şube Müdürü/Büro Amiri veya Tesis Sorumlusunun teklifi il emniyet müdürünün onayı ile belirlenerek yürürlüğe girer. Fiyatlar, Sosyal Tesisler Değerlendirme Komisyonunun belirleyeceği fiyatlardan yüksek olamaz.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 315 Konaklama ücretleri, Hazine ve Maliye Bakanlığınca her yıl mali yılbaşında yayımlanan Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ’de belirlenen en düşük yatak ücretinden aşağı olmamak üzere, bölgesel maliyet farklılıkları, amortisman giderleri ve talep yoğunluğu dikkate alınarak belirlenir. Tespit edilen ve uygulanacak fiyatlar her mali yılbaşında Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığına bildirilir. Restaurant, kafeterya ve pastanede satılacak yiyecek ve içecek maddelerinin çeşitleri ile satış fiyatları Merkez Müdürü, Şube Müdürü/Büro Amiri veya Tesis Sorumlusunca tespit edilerek duyurulur. Restaurant, kafeterya ve pastane hizmetlerinde; üretilen mal ve hizmetlerin satış fiyatının tespitinde mal ve hizmet maliyeti belirlenirken, bu mal ve hizmetler için üretim aşamasında maliyet muhasebesi ilke ve prensipleri doğrultusunda yapılan işçilik, enerji, amortisman, fire vb. giderler ile dönemsel yoğunluk ve piyasa koşulları dikkate alınır. Belirlenen bu tutara ortalama % 10 kar marjı uygulanır. Emniyet Genel Müdürlüğü sosyal tesis türlerine göre, 2018 yılı konsolide gelir ve gider tablosu aşağıdaki gibidir: Tablo 2: Sosyal Tesislerin Çeşitlerine Göre Konsolide Gelir Gider Bilgisi 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri, 30.12.2005 tarihli ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’de belirtilen muhasebe sistemine göre muhasebe kayıt ve işlemlerini yürütmektedir. Mali tablolar da bu Usul ve Esaslar’ın hükümleri uyarınca hazırlanmaktadır. Esas ve Usuller’in 25’inci maddesinde belirtildiği üzere ihtiyaç duyulduğunda hesap planına ilişkin olarak yeni hesaplar açmaya, hesapların adlarını ve kodlarını belirlemeye Hazine BİLANÇO HESABI ESASINA TABİ OLAN SOSYAL TESİSLER GİDER GELİR FARK (1) (2) (2-1) Türk Lirası Türk Lirası Türk Lirası I- Eğitim ve Dinlenme Tesisleri 5.392.884,93 6.281.933,69 889.048,76 II- Misafirhaneler (Polis Moral Eğitim Merkezi - Polisevi - Polis Misafirevi) 170.765.990,72 181.638.587,15 10.872.596,43 III- Kreşler ve Yurt 2.433.644,23 2.544.610,81 110.966,58 IV - Diğer Sosyal Tesisler (Polis Lokali) 7.569.537,17 7.103.105,70 -466.431,475 TOPLAM 186.162.057,05 197.568.237,35 11.406.180,30
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 316 ve Maliye Bakanlığı yetkilidir. Sosyal tesislerin muhasebe işlemleri için merkezi bir muhasebe programı bulunmamaktadır. Her bir sosyal tesis ayrı muhasebe programı kullanmakta olup mali tablolar bu program üzerinden alınmaktadır. Sosyal tesislerde bedelleri kendi gelirlerinden karşılanmak üzere mali müşavirlik hizmeti satın alınmakta olup mali tablolar mali müşavir kontrolünde çıkarılmaktadır. İşletme bütçelerinden yapılacak harcamalarda ödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcı belgeler hakkında, 31.12.2005 tarihli ve 26040 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği hükümleri uygulanır. Söz konusu Usul ve Esaslar’ın “Mali Raporların Konsolide Edilmesi” başlıklı 56’ncı maddesi uyarınca; her bir sosyal tesis bir raporlama birimi olup, kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı sosyal tesislerin mali raporları (bilanço, gelir tablosu ve işletme hesabı özeti) faaliyet döneminin bitimini takip eden 1 ay içerisinde bağlı olunan kamu kurum ve kuruluşunun merkez birimine gönderilerek, burada konsolide edilmesi ve konsolide edilen mali tablolar Mart ayı sonuna kadar Hazine ve Maliye Bakanlığına gönderilmesi gerekmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Yevmiye defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli, Gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 317 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 318 de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü, Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü, İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü, Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğü, Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğü, Van Polisevi Şube Müdürlüğü, Edirne Polisevi Şube Müdürlüğü, Edirne Meriç Sosyal Tesis İşletmesi, İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisi, İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevi, Antalya Lara Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisleri mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü, Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü, İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü, Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğü, Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğü, Van Polisevi Şube Müdürlüğü, Edirne Polisevi Şube Müdürlüğü, Edirne Meriç Sosyal Tesis İşletmesi, İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisi, İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevi, Antalya Lara Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisleri 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Verilen Depozito ve Teminatların Doğrudan Giderleştirilmesi Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde ödenen depozito ve teminatların muhasebe kayıtlarına doğrudan gider yazılmak suretiyle kaydedildiği tespit edilmiştir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “12 Faaliyet Alacakları” başlıklı 28’inci maddesinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 319 “... 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı: Bu hesap, sosyal tesislerce üçüncü kişilere karşı bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak geri alınmak üzere verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için kullanılır...” hükmüne yer verilmiştir. Mevzuat hükmüne göre bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak geri alınmak üzere verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin takip edilmesi için 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının kullanılması gerekmektedir. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde yapılan incelemelerde, doğalgaz aboneliği için ödenen 22.825,14 Türk Lirası tutarındaki depozitonun doğrudan 630 Giderler Hesabına kaydedildiği görülmektedir. Bu nedenle Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde abonelikler için ödenen depozito ve teminat tutarlarının 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Müdürlüğümüze ait Doğalgaz aboneliği için ödenen para, yeniden abonelik iptal edilmeyeceği için sadece 630-Giderler Hesabına yazılmıştır. Gerekli düzenleme yapılarak Depozito ve teminatlar hesabında takibi yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Mevzuat hükmüne göre bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak geri alınmak üzere verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin takip edilmesi için 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının kullanılması gerekmektedir. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde doğalgaz aboneliği için ödenen depozito bedelinin 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında takip edilmemesi mali tablolarda 22.825,14 Türk Lirası hataya neden olmuştur. BULGU 2: Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabında Kayıtlı Tutarın Fiili Durumu Yansıtmaması Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı yıl sonu bakiyesinin banka kayıtlarıyla tutmadığı tespit edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 320 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Bilanço ilkeleri” başlıklı 7’nci maddesinde; “Bilanço ilkelerinin amacı, sosyal tesisin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, sosyal tesisin belirli bir tarihteki mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılmasıdır. Kapsama dahil sosyal tesisler bilançolarını bu Esas ve Usullerde belirtilen ilkelere ve şekle göre hazırlayıp sunar. Bilançolar hesap tipinde hazırlanır. Hesap tipi bilançonun sol tarafında varlıklar, sağ tarafında ise yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar yer alır. Bütün varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar bilançoda gayrisafi değerleri ile gösterilirler. Bu ilke, bilançonun net değer esasına göre düzenlenmesine bir engel oluşturmaz. Bu doğrultuda net değer bilanço düzenlenmesinin gereği olarak, indirim kalemlerinin ilgili hesapların altında açıkça gösterilmesi esastır. Bu amaç doğrultusunda benimsenen bilanço ilkeleri; varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar itibarıyla aşağıda belirtilmiştir.” denilmektedir. Esas ve Usuller’in “Varlıklara ilişkin ilkeler” başlıklı 8’inci maddesinde; “Varlıklara ilişkin ilkeler aşağıda belirtilmiştir: a) Sosyal tesislerin bir yıl veya normal faaliyet dönemi içinde paraya dönüşebilecek varlıkları, bilançoda dönen varlıklar içinde gösterilir. b) Sosyal tesislerin bir yıl veya normal faaliyet dönemi içinde paraya dönüşmeyen, hizmetlerinden bir hesap döneminden daha uzun süre yararlanılan uzun vadeli varlıkları, bilançoda duran varlıklar içinde gösterilir. Dönem sonu bilanço gününde bu grupta yer alan hesaplardan vadeleri bir yılın altında kalanlar dönen varlıklar grubunda ilgili hesaplara alınır. c) Bilançoda duran varlıklar grubunda yer alan maddi duran varlıkların maliyetini ilgili oldukları dönem maliyetlerine yüklemek amacıyla, ayrılan amortismanların birikmiş tutarları bilançoda ayrıca gösterilmelidir.” hükmü yer almaktadır. Esas ve Usuller’in “10-Hazır değerler” başlıklı 27’nci maddesinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 321 “… 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı: Bu hesap, banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilat ve bunlara ilişkin olarak yapılan mahsup ve iade işlemlerinin izlenmesi için kullanılır. Bakanlığın döner sermayeli işletmelerin banka kredi kartlarıyla yapacakları tahsilata ilişkin düzenlemesi, sosyal tesislerin banka kredi kartlarıyla yapacakları tahsilatlarda da uygulanır...” denilmektedir. Esas ve Usuller’de ayrıntısı belirtildiği üzere sosyal tesisin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlardan elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, sosyal tesisin belirli bir tarihteki mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılması gerekmektedir. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü yıl sonu bilançosu ve kredi kartından alacakların takip edildiği banka hesap özeti incelendiğinde, bakiyelerin birbirini tutmadığı görülmüştür. 2018 yılı bilançosunda 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının bakiyesinin 216.090,73 Türk Lirası, kredi kartından alacakların takip edildiği banka hesap özeti yıl sonu bakiyesinin 186.531 Türk Lirası, aradaki farkın (216.090,73 Türk Lirası -186.531 Türk Lirası =) 29.559,73 Türk Lirası olduğu görülmüştür. Bilançoda yer alan tüm hesaplar tam anlamıyla fiili durumu yansıtmalıdır. Bilanço sosyal tesisin belirli bir tarihteki mali durumunu saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtmalıdır. Bu nedenle, 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının bakiyesinin banka hesabıyla tutmamasının nedeni araştırılmalı ve araştırma sonucuna göre gerekli düzeltme kayıtları yapılmalıdır. Kamu idaresi cevabında; “Bulgu ile ilgili olarak 109-Banka Kredi Kartlarından Alacaklar hesap bakiyesinin banka hesabıyla tutmamasının nedeni ile ilgili hesaplar arası geriye dönük olarak Müdürlüğümüzde satış yapılan yerlerde kullanılmakta olan yazar kasa pos cihazlarına yapılan girişler ve bu cihazlara ait banka ekstreleri karşılaştırılmış, pos cihazlarından yapılan çekimlerin Vakıflar Bankası Dikmen şubesinde bulunan 00158007282256893 nolu kurum bankomat hesabına zamanında geçtiği, muhasebe kayıtları ile bankada bekleyen visa kayıtları arasında oluşan farkın ise farklı tarihlerde muhasebe kısmına gelen günlük gelirlerin ayrıştırılması ve kayıt işlemi esnasındaki işlemlerden kaynaklandığı tespit edilmiş, bu kapsamda aradaki fark bakiyesinin tahsis kaydı yapılmış ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 322 aradaki fark bakiyesi kalmamıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2019 yılında yapılan kayıtların 2018 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü yıl sonu bilançosunda yer alan 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı ve kredi kartından alacakların takip edildiği banka hesap özeti bakiyesinin birbirini tutmaması mali tablolarda 29.559,73 Türk Lirası hataya neden olmuştur. BULGU 3: Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının Kullanılmaması Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde, Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde ve Edirne Polisevi Şube Müdürlüğünde banka kredi kartından yapılan tahsilat veya mahsup işlemlerinin 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı yerine 108 Diğer Hazır Değerler Hesabında, Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğünde 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı yerine 120 Alıcılar Hesabında takip edildiği, Antalya Lara Polis Eğitim ve Dinlenme Tesislerinde ise hiçbir hesapta takip edilmediği tespit edilmiştir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in 27’nci maddesinde; “... 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı: Bu hesap, hazır değerler hesap grubunda sayılan hesaplar içerisinde tanımlanmayan ve niteliği itibarıyla bu grupta izlenmesi gereken diğer değerler ile kasa ihtiyacı için vezne görevlisi adına düzenlenen çek tutarları ile bunlardan tahsil edilip kasa varlığına dâhil edilen tutarlar ve kasa fazlası paraların bankaya gönderilmesi için kullanılır. 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı: Bu hesap, banka kredi kartlarıyla yapılan tahsilat ve bunlara ilişkin olarak yapılan mahsup ve iade işlemlerinin izlenmesi için kullanılır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 323 Bakanlığın döner sermayeli işletmelerin banka kredi kartlarıyla yapacakları tahsilata ilişkin düzenlemesi, sosyal tesislerin banka kredi kartlarıyla yapacakları tahsilatlarda da uygulanır.” hükmüne yer verilmiştir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre banka kredi kartı ile yapılan tahsilat veya mahsup işlemlerinin 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabında takip edilmesi, 108 Diğer Hazır Değerler Hesabında ise kasa fazlası tutarların veya kasa ihtiyacı olan çeklerin, 120 Alıcılar Hesabında ise kredili satışı yapılan alacakların izlenmesi gerekmektedir. Yapılan denetimlerde Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde, Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde ve Edirne Polisevi Şube Müdürlüğünde banka kredi kartından yapılan tahsilat veya mahsup işlemlerinin 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı yerine 108 Diğer Hazır Değerler Hesabında, Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğünde ise 120 Alıcılar Hesabında takip edildiği, Antalya Lara Polis Eğitim ve Dinlenme Tesislerinde ise hiçbir hesapta takip edilmediği görülmüştür. Bu nedenle anılan sosyal tesislerde banka kredi kartı tahsilat ve mahsup işlemlerinde 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının kullanılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bitlis İl Emniyet Müdürlüğü Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğünce alınan ödemeler Vakıfbank pos hesapları üzerinden yapılmaktadır. 2019/Ocak ayından itibaren kredi kartları hesabından yapılan tahsilat ve mahsup işlemlerinde 120-Alıcılar Hesabı yerine 109-Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı kullanılmaya başlanmıştır. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Banka kredi kartı ile yapılan tahsilat veya mahsup işlemlerinin 109-Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabında takip edilerek bulgu doğrultusunda hareket edilecektir. Antalya İl Emniyet Müdürlüğü Tesisimizde Banka Kredi Kartlarından alacaklar hesabı 108-Diğer Hazır Değerler Hesabında kullanılarak muhasebeleştirilmekte idi. Bununla ilgili kayıt 2018 yılı MİZAN raporunun 108.01 Lara Polis Kredi Kartı olarak görülmektedir. 2019 hesap planı cetvelimizde 109-Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı tanımlanmış olup, Mayıs 2019 ayı itibari ile bu hesap kullanılmaya başlanılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 324 Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Müdürlüğümüzde düzenleme yapılarak 109 hesabına geçilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, iki tesiste bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlanıldığı üç tanesinde de gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Sosyal tesislerde banka kredi kartı tahsilat ve mahsup işlemlerinde 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabının kullanılmaması mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır. BULGU 4: Araç Kasko Giderlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde bir yıllık peşin ödenen araç kasko giderlerinin hatalı muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Hesap Planı” başlıklı 25’inci maddesinde; “... İhtiyaç duyulduğunda yeni hesaplar açmaya, hesapların adlarını ve kodlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir. Ana hesap grupları, hesap grupları, hesaplar ve yardımcı hesaplara ilişkin açıklamalar aşağıdaki maddelerde yapılmıştır.” denilmektedir. 09.05.2016 tarih ve 281.65.485-210.16.99-8582 sayılı Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğüne yazısının ekinde; “... 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı: Bu hesap içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin ödenmiş giderler ile duran varlıklar ana hesap grubu içindeki gelecek yıllara ait giderler hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanı bir yıldan az süre kalanların izlenmesi için kullanılır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 325 ... 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı: Bu hesap dönem içinde ödenen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dahil edilecek olan giderlerin izlenmesi için kullanılır...” hükmüne yer verilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’de belirtilen çerçeve hesap planında 180 Gelecek Aylara Ait Giderler ile 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı mevcut bulunmamaktadır. Ancak Esas ve Usuller’in 25’inci maddesindeki hükme binaen ihtiyaç olması halinde Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yeni hesaplar açılabileceği hükme bağlanmıştır. Bu doğrultuda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen Hazine ve Maliye Bakanlığına ait yazı ile sosyal tesislerin hesap planına bahsi geçen hesaplar eklenmiştir. Buna göre, cari yılı içerisinde peşin ödenen ve gelecek aylara ait olan giderler 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabında takip edilmelidir. Eğer ki peşin ödenen giderlerden cari yılı izleyen faaliyet dönemine ait olanların olması halinde bu tutarların da 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde yapılan denetimlerde bir yıllık olarak yaptırılan ve peşin ödenen araç kasko giderinin 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabında takip edilmesi gerekirken 630 Giderler Hesabında izlendiği görülmektedir. Bu itibarla Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde peşin ödenen ve gelecek aylara ait olan giderlerin izlenmesinde 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabının kullanılmaması mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Araç sigortalarının gider olarak düşünüldüğünden 630- Giderler Hesabında işlem yapılmış, gerekli düzenleme yapılarak bundan sonra istenildiği gibi takip edilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Cari yılı içerisinde peşin ödenen ve gelecek aylara ait olan giderler 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabında takip edilmelidir. Eğer ki peşin ödenen giderlerden cari yılı izleyen faaliyet dönemine ait olanların olması halinde bu tutarların da 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabında takip edilmesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 326 Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde bir yıllık olarak yaptırılan ve peşin ödenen araç kasko gideri 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabında takip edilmesi gerekirken 630 Giderler Hesabında izlenmesi mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır. BULGU 5: Ticari Mallar Hesabının Kullanılmaması Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde, Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde, Antalya Lara Polis Eğitim ve Dinlenme Tesislerinde, Bitlis ve Edirne Polisevi Şube Müdürlüklerinde 153 Ticari Mallar Hesabının kullanılmadığı görülmüştür. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “15 Stoklar” başlıklı 30’uncu maddesinde; “Bu hesap grubu, sosyal tesislerce satılmak veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzeme, ticari mal gibi varlıkların izlenmesi için kullanılır. İlk madde ve malzemeler kullanım veya tüketime verildikçe, ticari mallar satıldıkça gerekli muhasebe kayıtları yapılır. Stoklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı 153 Ticari Mallar Hesabı 157 Diğer Stoklar 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı: Bu hesap, sosyal tesislerce faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen tüketim mal ve malzemesi ile hammadde, yardımcı madde, ambalaj malzemesi ve diğer malzemelerin izlenmesi için kullanılır. 153 Ticari Mallar Hesabı: Bu hesap, sosyal tesislerce herhangi bir değişikliğe tabi tutulmadan satmak amacı ile alınan ticari mallar (emtia) ve benzeri kalemlerin izlenmesi için kullanılır. 157 Diğer Stoklar Hesabı: Bu hesap, yukarıdaki stok hesaplarının kapsamına alınamayan kalemlerin izlenmesi için kullanılır.” hükümleri yer almaktadır. Belirtilen mevzuat hükümleri uyarınca, bir değişikliğe tabi tutulmadan satılmak amacı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 327 ile alınan ticari mallar ve benzeri kalemlerin izlenmesi için 153 Ticari Mallar Hesabı kullanılacaktır. Yukarıda ayrıntısı belirtildiği üzere, sosyal tesislerce yapılacak muhasebe işlemleri Esas ve Usuller’de belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilmelidir. Dolayısıyla herhangi bir değişikliğe tabi tutulmadan satmak amacı ile alınan ticari mallar ve benzeri kalemlerin izlenmesi için 153 Ticari Mallar Hesabı yerine 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı veya 152 Mamuller Hesaplarının kullanılmaması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bitlis İl Emniyet Müdürlüğü Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğünde belirtilen Mevzuat hükümleri uyarınca, Polisevi Şube Müdürlüğüne bağlı birimlerde bir değişikliğe tabi tutulmadan satılmak amacıyla alınan ticari mallar ve benzeri kalemlerin izlenmesi için, Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usullerin “15 Stoklar” başlıklı 30’ncu Maddesine göre 2019/Ocak ayından itibaren “153-Ticari Mallar” Hesabı kullanılmaya başlanmıştır. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Bulgu doğrultusunda Hesap planlamasında düzenlemeler yapılacaktır. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Gerekli düzenleme yapılarak istenildiği şekilde belirtilen kodlar üzerinden girişlerin yapılması sağlanacaktır. Antalya İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Tesisimizde alınan mallar daha önce 150-İlk Madde ve Malzeme Hesabında takip edilmekte iken, Mayıs 2019 ayından itibaren 153-Ticari Mallar Hesabında muhasebeleştirmeye başlanılmıştır. Başlanıldığına dair örnek gönderilmiştir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, iki tesiste bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlanıldığı üç tanesinde de gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Herhangi bir değişikliğe tabi tutulmadan satmak amacı ile alınan ticari mallar ve benzeri
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 328 kalemlerin izlenmesi için 153 Ticari Mallar Hesabı yerine 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı veya 152 Mamuller Hesaplarının kullanılması bilançonun eksik bilgi sunmasına neden olmaktadır. BULGU 6: Taşıtların Demirbaşlar Hesabında İzlenmesi Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde taşıtların 254 Taşıtlar Hesabı yerine 255 Demirbaşlar Hesabında takip edildiği tespit edilmiştir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Bilanço ilkeleri” başlıklı 7’nci maddesinde; “Bilanço ilkelerinin amacı, sosyal tesisin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, sosyal tesisin belirli bir tarihteki mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılmasıdır. Kapsama dahil sosyal tesisler bilançolarını bu Esas ve Usullerde belirtilen ilkelere ve şekle göre hazırlayıp sunar. Bilançolar hesap tipinde hazırlanır. Hesap tipi bilançonun sol tarafında varlıklar, sağ tarafında ise yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar yer alır. Bütün varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar bilançoda gayrisafi değerleri ile gösterilirler. Bu ilke, bilançonun net değer esasına göre düzenlenmesine bir engel oluşturmaz. Bu doğrultuda net değer bilanço düzenlenmesinin gereği olarak, indirim kalemlerinin ilgili hesapların altında açıkça gösterilmesi esastır. Bu amaç doğrultusunda benimsenen bilanço ilkeleri; varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar itibarıyla aşağıda belirtilmiştir.” denilmektedir. Esas ve Usuller’in “Varlıklara ilişkin ilkeler” başlıklı 8’inci maddesinde; “Varlıklara ilişkin ilkeler aşağıda belirtilmiştir: a) Sosyal tesislerin bir yıl veya normal faaliyet dönemi içinde paraya dönüşebilecek varlıkları, bilançoda dönen varlıklar içinde gösterilir. b) Sosyal tesislerin bir yıl veya normal faaliyet dönemi içinde paraya dönüşmeyen, hizmetlerinden bir hesap döneminden daha uzun süre yararlanılan uzun vadeli varlıkları,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 329 bilançoda duran varlıklar içinde gösterilir. Dönem sonu bilanço gününde bu grupta yer alan hesaplardan vadeleri bir yılın altında kalanlar dönen varlıklar grubunda ilgili hesaplara alınır. c) Bilançoda duran varlıklar grubunda yer alan maddi duran varlıkların maliyetini ilgili oldukları dönem maliyetlerine yüklemek amacıyla, ayrılan amortismanların birikmiş tutarları bilançoda ayrıca gösterilmelidir.” hükmü yer almaktadır. Esas ve Usuller’in “25 Maddi Duran Varlıklar” başlıklı 34’üncü maddesinde; “… 255 Demirbaşlar Hesabı: Bu hesap, sosyal tesislerin faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan ve sosyal tesislerce bizzat elde edinilmiş bulunan her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre kullanılabilen varlıkların izlenmesi için kullanılır…” denilmektedir. Esas ve Usuller’de ayrıntısı belirtildiği üzere sosyal tesisin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, sosyal tesisin belirli bir tarihteki mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılması gerekmektedir. Esas ve Usuller’de sosyal tesisler hesap planının genel yapısı açıklanmış ve kullanılacak hesaplar tek tek belirtilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 28165485-210.16.99-8582 sayılı ve 09.05.2016 tarihli yazısıyla sosyal tesisler hesap planına eklenen hesaplar açıklanmıştır. Bu yazı uyarınca, sosyal tesislerin her türlü taşıtlarının 254 Taşıtlar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede, Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü kuvvesinde taşıtların olduğu ancak bu taşıtların 254 Taşıtlar Hesabı yerine 255 Demirbaşlar Hesabında izlendiği tespit edilmiştir. Esas ve Usuller’de ifade edildiği üzere sosyal tesisin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması esas olup, sosyal tesisin varlıkları mali tablolarda uygun hesaplarda yer almalıdır. Sosyal tesisin belirli bir tarihteki mali durumunun saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılması için Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün kuvvesindeki taşıtlar 254 Taşıtlar Hesabında izlenmelidir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 330 Kamu idaresi cevabında; “254-Taşıtlar Hesabında olması gerekirken, 255- Demirbaşlar Hesabında takip edilen taşıtların muhasebe kayıtları 254 olarak tahsis kaydı yapılmış ve bundan sonra 254- Taşıtlar Hesabında takibi yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü kuvvesindeki taşıtların 254 Taşıtlar Hesabı yerine 255 Demirbaşlar Hesabında izlenmesi bilançoda hataya neden olmuştur. BULGU 7: Taşıtlar Hesabının Kullanılmaması Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde 254 Taşıtlar Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Bilanço ilkeleri” başlıklı 7’nci maddesinde; “Bilanço ilkelerinin amacı, sosyal tesisin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, sosyal tesisin belirli bir tarihteki mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılmasıdır. Kapsama dahil sosyal tesisler bilançolarını bu Esas ve Usullerde belirtilen ilkelere ve şekle göre hazırlayıp sunar. Bilançolar hesap tipinde hazırlanır. Hesap tipi bilançonun sol tarafında varlıklar, sağ tarafında ise yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar yer alır. Bütün varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar bilançoda gayrisafi değerleri ile gösterilirler. Bu ilke, bilançonun net değer esasına göre düzenlenmesine bir engel oluşturmaz. Bu doğrultuda net değer bilanço düzenlenmesinin gereği olarak, indirim kalemlerinin ilgili hesapların altında açıkça gösterilmesi esastır. Bu amaç doğrultusunda benimsenen bilanço ilkeleri; varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar itibarıyla aşağıda belirtilmiştir.” denilmektedir. Esas ve Usuller’in “Varlıklara ilişkin ilkeler” başlıklı 8’inci maddesinde; “Varlıklara ilişkin ilkeler aşağıda belirtilmiştir:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 331 a) Sosyal tesislerin bir yıl veya normal faaliyet dönemi içinde paraya dönüşebilecek varlıkları, bilançoda dönen varlıklar içinde gösterilir. b) Sosyal tesislerin bir yıl veya normal faaliyet dönemi içinde paraya dönüşmeyen, hizmetlerinden bir hesap döneminden daha uzun süre yararlanılan uzun vadeli varlıkları, bilançoda duran varlıklar içinde gösterilir. Dönem sonu bilanço gününde bu grupta yer alan hesaplardan vadeleri bir yılın altında kalanlar dönen varlıklar grubunda ilgili hesaplara alınır. c) Bilançoda duran varlıklar grubunda yer alan maddi duran varlıkların maliyetini ilgili oldukları dönem maliyetlerine yüklemek amacıyla, ayrılan amortismanların birikmiş tutarları bilançoda ayrıca gösterilmelidir.” hükmü yer almaktadır. Esas ve Usuller’de ayrıntısı belirtildiği üzere sosyal tesisin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, sosyal tesisin belirli bir tarihteki mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılması gerekmektedir. Esas ve Usuller’de sosyal tesisler hesap planının genel yapısı açıklanmış ve kullanılacak hesaplar tek tek belirtilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 28165485-210.16.99-8582 sayılı ve 09.05.2016 tarihli yazısıyla sosyal tesisler hesap planına eklenen hesaplar açıklanmıştır. Bu yazı uyarınca, sosyal tesislerin her türlü taşıtlarının 254 Taşıtlar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede, Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü kuvvesinde taşıtların olduğu ancak bu taşıtların 254 Taşıtlar Hesabında izlenmediği tespit edilmiştir. Esas ve Usuller’de ifade edildiği üzere sosyal tesisin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması esas olup, sosyal tesisin varlıklarının tamamı mali tablolarda yer almalıdır. Sosyal tesisin belirli bir tarihteki mali durumunun saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılması için kuvvesindeki taşıtlar 254 Taşıtlar Hesabında izlenmelidir. Kamu idaresi cevabında; “Müdürlüğümüzde bulunan taşıtların alımı EGM tarafından alındığı için 254 kodu kullanılmamaktadır. Gerekli yazışmalar yapılarak düzenlemeye uyulacaktır.” denilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 332 Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, taşıtların alımı Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından alındığı için 254 kodu kullanılmadığı belirtilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğünde taşıtlar merkez tarafından alınıp illere dağıtılmaktadır. İllere dağıtılan taşıtlar taşınır sisteminde de merkez üzerinden illere devredilmektedir. Bu nedenle illere devredilen taşıtlar illerin muhasebe sistemine de kaydedilmelidir. Ayrıca merkez tarafından Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğüne taşıt dışında diğer taşınırlarda devredilmekte ve bu taşınırlar 255 Demirbaşlar Hesabında izlenmektedir. Bu nedenle sosyal tesisin belirli bir tarihteki mali durumunun saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılması için kuvvesindeki taşıtlar 254 Taşıtlar Hesabında izlenmelidir. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde 254 Taşıtlar Hesabının kullanılmaması mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır. BULGU 8: Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabının Kullanılmaması Ankara ve Antalya Polis Moral Eğitim Merkezleri Müdürlüklerinin, Antalya Lara Polis Eğitim ve Dinlenme Tesislerinin, Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinin, Bitlis, Edirne, Trabzon ve Van Polisevi Şube Müdürlüklerinin muhasebe işlemleri ve mali tabloları incelendiğinde, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “25 Maddi Duran Varlıklar” başlıklı 34’üncü maddesinde; “Bu hesap grubu, sosyal tesislerin faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen fiziki varlık kalemlerinin ve bunlarla ilgili birikmiş amortismanların izlenmesi için kullanılır. Maddi duran varlıklar niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı 255 Demirbaşlar Hesabı 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-) 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı: Bu hesap, sosyal tesislerin faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan, büro makine ve cihazları hariç her türlü tesis, makine ve cihazlar ile bunların eklentilerinin izlenmesi için kullanılır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 333 255 Demirbaşlar Hesabı: Bu hesap, sosyal tesislerin faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan ve sosyal tesislerce bizzat elde edinilmiş bulunan her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre kullanılabilen varlıkların izlenmesi için kullanılır. 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-): Bu hesap maddi duran varlık bedellerinin giderleştirilmesi için kullanılır. Bakanlıkça aksi kararlaştırılmadıkça amortismanlar maddi duran varlığın edinildiği dönemin sonunda ve % 100 oranında uygulanır.” hükümleri yer almaktadır. Yukarıda ayrıntısı belirtildiği üzere, sosyal tesislerin faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan, büro makine ve cihazları hariç her türlü tesis, makine ve cihazlar ile bunların eklentilerinin izlenmesi için 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı kullanılmalıdır. Sonuç olarak sosyal tesislerin faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan, büro makine ve cihazları hariç her türlü tesis, makine ve cihazlar ile bunların eklentilerinin izlenmesi için yapılacak muhasebe işlemlerinin Esas ve Usuller’de belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilmesi ve 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bitlis İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğünde, Sosyal Tesis Faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan büro makine ve cihazlara ait her türlü tesis ve makine cihazlar ile bunların eklentilerinin izlenmesi için yapılacak muhasebe işlemlerinin Esas ve Usullerde belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilmesi için 2019/Ocak ayından itibaren 253- Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı kullanılmaya başlanılmıştır. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Bulgu doğrultusunda Hesap planlamasında düzenlemeler yapılacaktır. Trabzon İl Emniyet Müdürlüğü Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğünde sosyal tesislerin faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan, büro makine ve cihazları hariç her türlü tesis, makine ve cihazlar ile bunların eklentilerinin izlenmesi için 253-Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabının kullanılması ile ilgili olarak gerekli çalışmalar başlatılmış olup herhangi bir aksaklığa mahal
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 334 verilmeyecektir. Van İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Van Polisevi Şube Müdürlüğümüzce ilgili büro hizmetlerinde kullanılan büro makineleri ve cihazları haricindeki her türlü tesis, makine ve cihazlar ile bunların eklentilerinin izlenmesi için yapılacak muhasebe işlemlerinde 30/12/2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve kuruluşlarında İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’ in ilgili maddeleri gereğince işlem yapılarak 253-Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı kullanılmaya başlanılacaktır. Antalya İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Tesisimizde daha önce alınan her türlü demirbaş malzemeleri, makine ve cihazlar 255- Demirbaşlar Hesabında takip edilmekte idi. Mayıs 2019 ayı itibari ile tesislerimize alınan büro makinaları, cihazlar ve eklentileri 253-Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabında muhasebeleştirilmeye başlanacaktır. Başlanıldığına dair örnek gönderilmiştir. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Bahsi geçen 253 kodu Müdürlüğümüzde işletilmeye başlanacaktır. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Sosyal Tesislerin faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan, büro makine ve cihazları hariç her türlü tesis, makine ve cihazlar ile bunların eklentilerinin izlenmesi için ilgili büro amirliği ile yazışma yapılmış, yazı sonucuna göre gerekli ayrıştırma işlemi yapıldıktan sonra 253-Tesis Makine ve Cihazlar Hesabında takibi yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, üç tesiste bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlanıldığı beş tanesinde de gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Sosyal tesislerin faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan, büro makine ve cihazları hariç her türlü tesis, makine ve cihazlar ile bunların eklentilerinin izlenmesi için yapılacak muhasebe işlemlerinin Esas ve Usuller’de belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilmesi ve 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Ankara ve Antalya Polis Moral Eğitim Merkezleri Müdürlüklerinin, Antalya Lara Polis Eğitim ve Dinlenme Tesislerinin, Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinin, Bitlis, Edirne, Trabzon
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 335 ve Van Polisevi Şube Müdürlüklerinde 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabının kullanılmaması mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır. BULGU 9: Demirbaşların Muhasebe Kayıtlarının Yapılmaması Bitlis ve Trabzon Polisevi Şube Müdürlüklerinde demirbaş mahiyetinde bulunan taşınırların muhasebe kaydının yapılmadığı tespit edilmiştir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “25 Maddi Duran Varlıklar” başlıklı 34’üncü maddesinde; “... 255 Demirbaşlar Hesabı: Bu hesap, sosyal tesislerin faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan ve sosyal tesislerce bizzat elde edinilmiş bulunan her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre kullanılabilen varlıkların izlenmesi için kullanılır...” ifadesine yer verilmektedir. Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda sosyal tesislerin faaliyetlerinde kullanılan her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre kullanılabilen taşınırların 255 Demirbaşlar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Bitlis ve Trabzon Polisevi Şube Müdürlüklerinde yapılan denetimlerde sosyal tesislerin faaliyetlerinde kullanılan ve demirbaş mahiyetindeki taşınırların 255 Demirbaşlar Hesabında izlenmediği görülmektedir. Bu itibarla Bitlis ve Trabzon Polisevi Şube Müdürlüklerinde bulunan demirbaşların muhasebe kayıtlarına alınmaması mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bitlis İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğünde Sosyal Tesis Faaliyetlerinin yürütülmesinde alınan uzun süre kullanılan her türlü taşınır malların izlenmesi için yapılacak muhasebe işlemlerinin Esas ve Usullerde belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilmesi için 2019/Ocak ayından itibaren 255-Demirbaşlar Hesabı’nda takip edilmektedir. Trabzon İl Emniyet Müdürlüğü
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 336 Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğünde sosyal tesislerin faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan ve sosyal tesislerce bizzat elde edinilmiş bulunan her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre kullanılabilen varlıkların izlenmesi için 255-Dermirbaşlar Hesabını kullanılması ile ilgili olarak gerekli çalışmalar başlatılmış olup herhangi bir aksaklığa mahal verilmeyecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlanıldığı belirtilmiştir. Bitlis ve Trabzon Polisevi Şube Müdürlüklerinde bulunan demirbaşların muhasebe kayıtlarına alınmaması mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. BULGU 10: Merkez Payının Hatalı Muhasebeleştirilmesi Van Polisevi Şube Müdürlüğünde tahakkuku ödemeye bağlı olan merkez payının hatalı muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Giderler” başlıklı 48’inci maddesinde; “Bu hesap grubu, sosyal tesislerce yapılan her türlü giderin izlenmesi için kullanılır. Bu grup 630 Giderler Hesabından oluşur. 630 Giderler Hesabı: Bu hesap, sosyal tesislerce yapılan her türlü giderin izlenmesi için kullanılır. Hesaplarını bilanço esasına göre tutan sosyal tesislerin giderleri aşağıdaki şekilde sınıflandırılır. a) 630.01-Personel Giderleri: Sosyal tesislerce istihdam edilen personele yapılan ücret ve ücret benzeri ödemeler ile personel için sosyal güvenlik kurumlarına ödenen katkı payları bu yardımcı hesaba kaydedilir. b) 630.02-Mal ve Hizmet Alım Giderleri: Sosyal tesislerin her türlü mal ve hizmet alım giderleri bu yardımcı hesaba kaydedilir. c) 630.03-Sermaye Giderleri: Maddi duran varlıklar için yıl sonunda ayrılan amortisman tutarları bu yardımcı hesaba kaydedilir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 337 d) 630.04-Diğer Giderler: Yukarıda sayılan giderlerden herhangi birini ilgilendirmeyen giderler bu yardımcı hesaba kaydedilir. Hesaplarını işletme hesabı esasına göre tutan sosyal tesislerin giderleri de yukarıdaki tanımlamalara ve yardımcı hesap sınıflandırmasına göre gerçekleştirilir. Sosyal tesisler bu yardımcı hesapları detaylandırmakta serbesttirler.” ifadesine yer verilmektedir. Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere herhangi bir giderin yapılması halinde giderin 630 Giderler Hesabına borç, karşılığında banka ödemesi ise 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına, kredili olması halinde 320 Satıcılar Hesabına borç kaydedilmek suretiyle muhasebe kayıtlarına alınmasına gerekmektedir. Van Polisevi Şube Müdürlüğünde yapılan incelemelerde tahakkuku ödemeye bağlı olan merkez payı ödemelerinin 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında takip edildiği görülmektedir. 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının mahiyeti itibariyle nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılması gerekmektedir. Bu yüzden merkez payının gönderilmesi halinde 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı yerine 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının kullanılması gerekmektedir. Bu itibarla Van Polisevi Şube Müdürlüğünde merkez paylarının gönderilmesinde mevzuat hükümlerine göre uygun muhasebe hesaplarının kullanılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Van Polisevi Şube Müdürlüğümüzce Merkez Payının yapılacak olan muhasebe işlemlerinde 30/12/2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve kuruluşlarında İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’ in ilgili maddeleri gereğince işlem yapılarak 31/05/2019 tarihi itibariyle düzenlemeler sağlanacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Van Polisevi Şube Müdürlüğünde merkez payının gönderilmesi halinde 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı yerine 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının kullanılması gerekmektedir. Merkez payı ödemelerinin 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında takip edilmesi mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 338 BULGU 11: Muhasebe Birimi Tarafından Kullanılan Nazım Hesapların Bilanço Dipnotlarında Yer Almaması Ankara ve İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde 2018 yılı bilançolarında nazım hesapların dipnotlarda yer almadığı görülmüştür. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Nazım hesaplara ilişkin ilkeler” başlıklı 11’inci maddesinde; “Nazım hesaplara ilişkin ilkeler aşağıda belirtilmiştir; a) Sosyal tesislerin varlık, kaynak, gelir ve gider hesaplarının dışında, muhasebenin sadece bilgi verme ve izleme görevi yüklediği işlemleri, muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemleri ile gelecekte doğması muhtemel hak ve yükümlülüklerine ilişkin işlemlerini izlemek üzere nazım hesaplar kullanılır. b) Nazım hesaplar yalnızca ilgili olduğu diğer nazım hesaplarla karşılıklı olarak borç ve alacak çalışan hesaplardır. Bu hesaplar mizanda ve bilançonun dipnotunda gösterilir.”, “9 Nazım Hesaplar” başlıklı 50’nci maddesinde de; “Varlık, kaynak, gelir ve gider hesapları dışında, muhasebenin sadece bilgi verme görevi yüklediği işlemleri ile sosyal tesislerin muhasebe disiplini altında toplanması istenen işlemleri, her bir sosyal tesisin ihtiyacına göre bu grupta açılacak hesaplara kaydedilir.” hükümleri yer almaktadır. Esas ve Usuller’de ifade edildiği üzere nazım hesaplar mizanda ve bilançonun dipnotunda gösterilmelidir. Muhasebe işlemleri ve mizan incelendiğinde, nazım hesapların kullanıldığı ancak bu nazım hesapların bilanço dipnotlarında yer almadığı tespit edilmiştir. Bu itibarla, nazım hesapların bilançonun dipnotunda gösterilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Ankara Polis Moral Eğitim Merkezı Müdürlüğünün Cevabı Bilançolarda nazım hesapların bilançonun dipnotunda gösterilmesiyle ilgili olarak 2019 yıl sonu bilançosu hazırlanırken dip notları gösterilecektir. İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 339 Nazım hesaplar bilanço dip notu olarak gösterilmeye başlanılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Nazım hesapların bilançonun dipnotunda gösterilmesi gerekmektedir. Nazım hesapların bilançonun dipnotunda gösterilmemesi mali tablolarda eksik bilgi sunulmasına neden olmaktadır. BULGU 12: Personel Maaş Tahakkuk Kayıtlarının Hatalı Muhasebeleştirilmesi İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü ve Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğünde personel maaş ödemelerinde tahakkuk işlemlerinin hatalı muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Hesap Planı” başlıklı 25’inci maddesinde; “… İhtiyaç duyulduğunda yeni hesaplar açmaya, hesapların adlarını ve kodlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir. …” hükmüne yer verilmiştir. 09.09.2015 tarih ve 28165485-000-8835 sayılı Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün yazısında; “… Sosyal Tesis Muhasebesi Hesap Planına “335 Personele Borçlar Hesabı” eklenmiştir.” ifadesi yer almaktadır. Personele borç tahakkuk etmesi halinde 335 Personele Borçlar Hesabının alacağına, borcun ödenmesi durumunda ise 335 Personele Borçlar Hesabının borcuna kaydedilmesi gerekmektedir. Yapılan denetimlerde İzmir Polis Eğitim Merkezi Müdürlüğünde stajyer personele ödenecek maaş tahakkuk kaydının 329 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabında, Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğünde çalışan işçilere ödenecek maaş tahakkuk kaydının da 320 Satıcılar Hesabında
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 340 takip edildiği tespit edilmiştir. Oysa bu tutarların Hazine ve Maliye Bakanlığınca sosyal tesis hesap planına eklenen 335 Personele Borçlar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü ve Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğünde personel maaş ödemelerinin hatalı hesaplarda izlenmesi mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bitlis İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğü bünyesinde sözleşmeli olarak çalıştırılan personellerin maaş tahakkuk kaydında personele ödenecek tutarın Maliye Bakanlığı tarafından Kamu Kurum ve Kuruluşlarında işletilen sosyal tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usullere göre 2019/Ocak ayından itibaren 335-Personele Borçlar Hesabına Alacak olarak kaydedilmeye ve Personele Borçlar Hesabında izlenilmeye başlanmıştır. İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Personel Maaş Tahakkuk Kayıtları 329 nolu hesapta takibi yapılırken 2019 mali dönemde 335 nolu hesapta takip edilmeye başlanmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlanıldığı belirtilmiştir. İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü ve Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğünde personel maaş ödemelerinin hatalı hesaplarda izlenmesi mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır. BULGU 13: Sosyal Güvenlik Prim Ödemelerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğündeki sözleşmeli personele ait sosyal güvenlik prim ödemelerinin muhasebe kaydının hatalı yapıldığı tespit edilmiştir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Ödenecek Diğer Yükümlülükler” başlıklı 38’inci maddesinde; “Bu hesap grubu, sosyal tesislerce ödenecek her türlü vergi, resim, harç ve benzeri borçlar ile sosyal güvenlik kesintilerinin izlenmesi için kullanılır. Ödenecek diğer yükümlülükler, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 341 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı: Bu hesap, nakden veya mahsuben tahsil edilip, ilgili vergi dairesine ödenmesi gereken vergi ve benzeri tutarların izlenmesi için kullanılır. 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı: Bu hesap, sosyal güvenlik mevzuatı hükümlerine göre sosyal güvenlik kurumları adına nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere sosyal güvenlik mevzuatı hükümleri kapsamında nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğünde yapılan incelemelerde sözleşmeli personelden sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında kesilen tutarların 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabında izlenmesi gerekirken 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabında takip edildiği görülmektedir. Bu nedenle Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğünde sözleşmeli personelden sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında kesilen tutarların 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğünde Sözleşmeli olarak çalışan personellerin maaş tahakkukundan dolayı sözleşmeli personelden Sosyal Güvenlik Mevzuatı kapsamında kesilen tutarları 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabından izlenirken 2019/Ocak ayından itibaren 361-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabında izlenilmeye başlanmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlanıldığı belirtilmiştir. Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğünde yapılan incelemelerde sözleşmeli personelden sosyal güvenlik mevzuatı kapsamında kesilen tutarların 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabında izlenmesi gerekirken 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabında takip edilmesi mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 342 BULGU 14: Sermaye Tutarının Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğünde 2018 yıl sonu bilançosunda sermaye tutarının yer almadığı tespit edilmiştir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “5 Öz Kaynaklar” başlıklı 40’ıncı maddesinde; “Bu ana hesap grubu, varlıklar toplamı ile yabancı kaynaklar toplamı arasındaki farkın izlenmesi için kullanılır. Öz kaynaklar ana hesap grubu; sermaye, geçmiş yıllar kârları ve geçmiş yıllar zararları ile dönem net kârı/zararı hesap grupları şeklinde bölümlenir.”, “50 Sermaye” başlıklı 41’inci maddesinde; “Bu hesap grubu, varlıklar toplamı ile yabancı kaynaklar, geçmiş yıllar kârları- zararları, dönem net kârı/zararı toplamı arasındaki farkı ifade eden sermayenin izlenmesi için kullanılır. Bu grup 500 Sermaye Hesabından oluşur. 500 Sermaye Hesabı: Bu hesap, sosyal tesislerin hesaplarında kayıtlı varlıklar toplamı ile yabancı kaynaklar, geçmiş yıllar kârları-zararları ve dönem net kârı/zararı toplamı arasındaki fark ile kâr/zarar hesaplarından bu hesaba aktarılmasına karar verilenlerin izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Mevzuat hükümlerine göre 500 Sermaye Hesabında sosyal tesislerin varlıkları toplamı ile yabancı kaynakları, geçmiş yıllar kârları-zararları ve dönem net kârı/zararı toplamları arasındaki farklar ile kar/zarar hesaplarından bu hesaba aktarılmasına karar verilen tutarların izlenmesi gerekmektedir. Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğünde yapılan denetimlerde 500 Sermaye Hesabının hiç kullanılmadığı bu hesaba ait tutarların 570 Geçmiş Yıllar Karları Hesabında takip edildiği görülmektedir. Bu itibarla, Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğünde kayıtlı varlıklar toplamı ile yabancı kaynaklar, geçmiş yıllar karları-zararları ve dönem net karı/zararı toplamı arasındaki farkların ve kar/zarar hesaplarından bu hesaba aktarılmasına karar verilen tutarların 500 Sermaye Hesabında takip edilmemesi mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğünde kayıtlı Varlıklar Toplamı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 343 ile Yabancı Kaynaklar, Geçmiş Yıllar Karları/Zararları ve Dönem Net Karı/Zararı toplamı arasındaki farkların ve Kar/Zarar hesaplarından, bu hesaba aktarılması karar verilen tutarların 500-Sermaye Hesabında takip edilmesine 2019/Ocak ayından itibaren başlanmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlandığı belirtilmiştir. Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğünde kayıtlı varlıklar toplamı ile yabancı kaynaklar, geçmiş yıllar karları-zararları ve dönem net karı/zararı toplamı arasındaki farkların ve kar/zarar hesaplarından bu hesaba aktarılmasına karar verilen tutarların 500 Sermaye Hesabında takip edilmemesi mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır. BULGU 15: Dönem Net Karı Hesabının Yılı İçinde Geçmiş Yıllar Karları Hesabına Aktarılmaması Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde, Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde, Edirne ve Trabzon Polisevi Şube Müdürlüklerinde faaliyet dönemine ait 590 Dönem Net Karı Hesabının 2018 yılı içinde 570 Geçmiş Yıllar Karları Hesabına aktarılmadığı görülmüştür. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in 44’üncü maddesinde; “… 590 Dönem Net Kârı Hesabı: Bu hesap, faaliyet döneminde ortaya çıkan kârın izlenmesi için kullanılır. …” hükmüne yer verilmiştir. Mezkur Esas ve Usuller’in 42’nci maddesinde ise; “… 570 Geçmiş Yıllar Kârları Hesabı: Bu hesap, geçmiş faaliyet dönemlerinde ortaya çıkan kârların izlenmesi için kullanılır. …” ifadesi yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 344 Yapılan mevzuat açıklamaları doğrultusunda bir önceki faaliyet döneminde ortaya çıkan geçmiş dönem kârlarının 590 Dönem Net Karı Hesabından 570 Geçmiş Yıllar Karları Hesabına aktarılması gerektiği anlaşılmaktadır. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde, Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde, Edirne ve Trabzon Polisevi Şube Müdürlüklerinde yapılan denetimlerde 2017 yılına ait geçmiş yıl karının 2018 yılı içinde 590 Dönem Net Karı Hesabından, 570 Geçmiş Yıllar Karları Hesabı yerine 500 Sermaye Hesabına aktarıldığı tespit edilmiştir. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde, Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde, Edirne ve Trabzon Polisevi Şube Müdürlüklerinde anılan Esas ve Usuller çerçevesinde, 2017 yılına ait geçmiş faaliyet dönemi karlarının 2018 yılı içerisinde 590 Dönem Net Karı Hesabından 570 Geçmiş Yıllar Karları Hesabına aktarılması gerekmektedir. Aksi takdirde geçmiş faaliyet dönemi karlarının ilgili hesaba aktarılmaması veya yanlış hesaba aktarılması mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. Kamu idaresi cevabında; “Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Faaliyet dönemine ait 590-Dönem Net Karı Hesabının 2018 yılı içinde 570-Geçmiş Yıllar Karı Hesabına aktarıldığı görülmüştür. 590-Dönem Net Karı Hesabı, yıl içinde 570- Geçmiş Yıllar Karı Hesabına aktarılmıştır. Bulgu doğrultusunda hareket edilecektir. Trabzon İl Emniyet Müdürlüğü Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğünde 2018 yılı mali tabloları onaylanarak Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığına gönderildiğinden hesaplarla ilgili bir düzeltme yapılamamaktadır, 2019 yılı sonunda 590-Dönem Net Karı Hesabı 570- Geçmiş Yıllar Karları Hesabına aktarılarak kullanılmaya başlanılacaktır. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Bulgu da belirtilen kodlar işletilerek kullanılmaya başlanacaktır” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde, Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde, Edirne ve Trabzon Polisevi Şube Müdürlüklerinde anılan Esas ve Usuller çerçevesinde, 2017 yılına ait geçmiş faaliyet dönemi karlarının 2018 yılı içerisinde 590 Dönem
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 345 Net Karı Hesabından 570 Geçmiş Yıllar Karları Hesabına aktarılması gerekmektedir. Geçmiş faaliyet dönemi karlarının ilgili hesaba aktarılmaması veya yanlış hesaba aktarılması mali tabloların doğruluğu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. BULGU 16: Satışlardan Yapılan İndirim, İade ve İskontoların Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde, İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisinde, İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinde, Bitlis ve Edirne Polisevi Şube Müdürlüklerinde oda satışlarından yapılan iadeler ile şehit yakınlarına uygulanan indirim veya iskontoların muhasebe kayıtlarına alınmadığı tespit edilmiştir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “61 İndirim, İade ve İskontolar” başlıklı 47’nci maddesinde; “Bu hesap grubu, satılan mal veya hizmet gelirlerinden yapılan indirim, iade ve iskontoların izlenmesi için kullanılır. Bu grup 610 İndirim, İade ve İskontolar Hesabından oluşur. 610 İndirim İade ve İskontolar Hesabı: Bu hesap, mal veya hizmet gelirlerinden yapılan indirim, iade ve iskontoların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükmünden anlaşılacağı üzere satılan mal veya hizmetin iadesi durumunda ya da uygulanan indirim ve iskonto neticesinde indirilen tutarların 610 İndirim, İade ve İskontolar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Yapılan denetimlerde Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisinde, İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinde, Bitlis ve Edirne Polisevi Şube Müdürlüklerinde oda satışlarından yapılan iadeler ile şehit yakınlarına uygulanan indirim veya iskontoların 610 İndirim, İade ve İskontolar Hesabında takip edilmediği görülmektedir. Oda satışlarından yapılan iadeler ile şehit yakınlarına uygulanan indirim veya iskontoların 610 İndirim, İade ve İskontolar Hesabında takip edilmemesi mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Satılan mal veya hizmetin iadesi durumunda iade tutarı ya da uygulanan indirim ve iskonto neticesinde indirilen tutarlar 610 İndirim, İade ve İskontolar Hesabında izlenmelidir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 346 Kamu idaresi cevabında; “Bitlis İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğünde Oda satışları gelirlerinden yapılan iade, ıskontolar ve şehit yakınlarına uygulanan indirimler 2019/Mayıs itibari ile Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usullerin 25’inci maddesinde belirtilen 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabında kullanılmaya başlanılmıştır. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Satılan mal ve hizmet gelirlerinden yapılan indirim, iade ve istontoların 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabında tutulmadığı anlaşılmış, bundan sonraki işlemlerde bulgu doğrultusunda hareket edilecektir. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü 2019 yılından itibaren oda satışlarında yapılan iadeler ile şehit yakınları, gazi-malullere ve yakınlarına uygulanan indirim veya iskontolar 610-İndirim, İade ve İskontolar Hesabında takip edilmektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, üç tesiste bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlanıldığı iki tanesinde de gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Satılan mal veya hizmetin iadesi durumunda iade tutarı ya da uygulanan indirim ve iskonto neticesinde indirilen tutarlar 610 İndirim, İade ve İskontolar Hesabında izlenmemesi mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır. BULGU 17: Asgari Ücret Desteğinin Gelir Kaydedilmesi Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde personel hizmet alımı hakediş ödenmesinden kesilen asgari ücret destek tutarlarının gelir olarak kaydedildiği görülmüştür. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yayımlanan 10.02.2016 tarih ve 87838906-78 sayılı 2016-4 No’lu Genelge’nin “İhale Makamlarınca Destekten Yararlanan İşverenlerin Hakedişlerinden Yapılacak Kesintilere İlişkin Usul ve Esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde; “Yukarıda belirtilen idarelerden iş alan işverenlere en son aya ait hakedişin ödenmesinde; hakediş/hakedişlerden kesilemeyen asgari ücret destek tutarları önceki aylarda
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 347 gerçekleşen destek tutarları dikkate alınarak emanet hesaplarına alınır. En son aya ait hakediş tutarının, asgari ücret destek tutarlarını karşılamayacağının anlaşılması halinde bir önceki hakedişten de bu maksatla yeteri kadar kesinti yapılarak emanet hesaplarına alınır. Hakedişten kesilen tutarlar veya emanete alınan tutarlar, Sosyal Güvenlik Kurumunun "İdarelerce e-borç sorgulama" ekranından görüntülenerek destek tutarının kesinleşmesinden sonra genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere illerde muhasebe müdürlüklerinin ilçelerde ise mal müdürlüklerinin banka hesaplarına aktarılır. Emanete alınan tutarlar yararlanılan asgari ücret destek tutarlarından fazla ise bu tutarlar idarelerce işverenlerin varsa borçlarına mahsup edilir. Borcunun bulunmadığının anlaşılması durumunda ise işverenlere iade edilir.” denilmektedir. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 20/04/2016 tarih ve 90192509-210.11.03-7082 sayılı yazısında da Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yayımlanan 10.02.2016 tarih ve 87838906-78 sayılı 2016-4 No’lu Genelge’sine atıfta bulunarak asgari ücret desteğinin muhasebeleştirilmesinde hangi yardımcı hesap kodlarının kullanılacağı ayrıntılı şekilde izah edilmiştir. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yayımlanan 2018/20 No’lu Genelge’de de hakedişten kesilen tutarların genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere illerde muhasebe müdürlüklerinin ilçelerde ise mal müdürlüklerinin banka hesaplarına aktarılacağına ilişkin hüküm bulunmaktadır. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri değerlendirildiğinde, sosyal tesisler tarafından hakedişin ödenmesinde kesilen asgari ücret destek tutarları, emanet hesaplarına alınmalı ve bu tutarlar kesinleştikten sonra da genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere illerde muhasebe müdürlüklerinin, ilçelerde ise mal müdürlüklerinin banka hesaplarına aktarılmalıdır. Ancak Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde 3.972,69 Türk Lirası tutarında asgari ücret desteğinin doğrudan gelir kaydedildiği tespit edilmiştir. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü tarafından hakediş ödemelerinden kesilerek gelir kaydedilen asgari ücret destek tutarlarının, mevzuat hükümleri uyarınca genel bütçeye gelir kaydedilmek üzere muhasebe müdürlüklerinin banka hesaplarına gönderilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulgu da belirtilen 2018 yılı içerisinde Asgari ücret destek tutan gelir olarak kayıt edilmiş, kayıt edilen 3.972,69 TL'lik tutar dan ilk 9 aydan sonraki 3 aylık tutarı firmaya SGK ödeme yapmadığı, ancak firma için kesilmiş olan 612,72 TL'lik
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 348 tutam 21/01/2019 tarihinde, geriye kalan 3.359,97 TL'lik tutarın ise 26/02/2019 tarihinde Antalya Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü hesabına yatırıldığı görülmüştür.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2019 yılında yapılan kayıtların 2018 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde asgari ücret desteğinin doğrudan gelir kaydedilmesi 2018 Yılı Gelir Tablosunda 3.972,69 Türk Lirası hataya neden olmuştur. BULGU 18: Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmasında Yapılan Hatalar Kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmasında hatalar tespit edilmiştir. A) İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinde çalışan personel için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı görülmüştür. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 28165485-210.16.99-8582 sayılı ve 09.05.2016 tarihli yazısıyla Sosyal Tesisler Hesap Planı’na eklenen hesaplar açıklanmıştır. Bu yazı uyarınca, ilgili mevzuatça belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılılıklarının 372 Kıdem Tazminatları Karşılıkları Hesabında, uzun vadeli kıdem tazminatı karşılılıklarının da 472 Kıdem Tazminatları Karşılıkları Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Yukarıda yer alan mevzuat hükmüne göre sosyal tesislerde çalışan işçiler için kıdem tazminatı karşılığı ayrılmalıdır. Aynı şekilde sözleşmeli personel için de kıdem tazminatı karşılığı ayrılmalıdır. Ayrılan kıdem tazminatları 372/472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarında izlenmelidir. Yapılan incelemede, İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinde yıl boyunca bir personel hizmet alımı suretiyle istihdam edildiği ancak bu işçi için kıdem tazminatı karşılığının ayrılmadığı ve 372/472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarının kullanılmadığı tespit edilmiştir. Sosyal tesislerde çalışan işçi için kıdem tazminatı karşılığı ayrılması ve ayrılan tutarlara ilişkin muhasebe kayıtlarının da Sosyal Tesisler Hesap Planı’na eklenen 372/472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarında izlenmesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 349 B) Ankara ve Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde kıdem tazminatı karşılığı ayrılmasında hatalı muhasebe kaydı yapıldığı tespit edilmiştir. 09.05.2016 tarih ve 281.65.485-210.16.99-8582 sayılı Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğüne yazısının ekinde; “... 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı: Bu hesap içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin ödenmiş giderler ile duran varlıklar ana hesap grubu içindeki gelecek yıllara ait giderler hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanı bir yıldan az süre kalanların izlenmesi için kullanılır. ... 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı: Bu hesap dönem içinde ödenen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dahil edilecek olan giderlerin izlenmesi için kullanılır. ... 372 Kıdem Tazminatları Karşılığı Hesabı: Bu hesap, ilgili mevzuatı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır. ... 472 Kıdem Tazminatları Karşılığı Hesabı: Bu hesap, ilgili mevzuatı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır...” denilmektedir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’de 180/280 Gelecek Aylara/Yıllara Ait Giderler Hesapları ile 372/472 Kıdem Tazminatları Karşılığı Hesapları mevcut bulunmamaktadır. Ancak bu hesaplar, Esas ve Usuller’in 25’inci maddesi uyarınca “...İhtiyaç duyulduğunda yeni hesaplar açmaya, hesapların adlarını ve kodlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir.” ibaresine istinaden yukarıda bahsi geçen yazı ile sosyal tesislerin hesap planına eklenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 350 Yapılan denetimlerde Ankara ve Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüklerindeki kıdem tazminatı karşılıkları ayrılmasında 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabının kullanıldığı görülmektedir. Bu hesap cari yıl içerisinde peşin ödenen ve izleyen faaliyet dönemlerini ilgilendiren giderlerin izlenmesi için kullanılmaktadır. Oysa kıdem tazminatı karşılığı ayrılması bir peşin ödeme değil bir gider tahakkuk işlemidir. Bu doğrultuda Ankara ve Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde kıdem tazminatı karşılığı ayrılmasında 630 Giderler Hesabı yerine 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabının kullanılması mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. C) Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde ve Edirne Polisevi Şube Müdürlüğünde izleyen dönemde ödenmesi beklenmeyen kıdem tazminatı karşılıklarının 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında takip edilmediği tespit edilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 28165485-210.16.99-8582 sayılı ve 09.05.2016 tarihli yazısıyla Sosyal Tesisler Hesap Planı’na eklenen hesaplar açıklanmıştır. Bu yazı uyarınca, ilgili mevzuatça belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı karşılılıklarının 372 Kıdem Tazminatları Karşılıkları Hesabında, uzun vadeli kıdem tazminatı karşılılıklarının da 472 Kıdem Tazminatları Karşılıkları Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 28165485-210.16.99-8582 sayılı ve 09.05.2016 tarihli yazısında; “... 372 Kıdem Tazminatları Karşılığı Hesabı: Bu hesap, ilgili mevzuatı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır. ... 472 Kıdem Tazminatları Karşılığı Hesabı: Bu hesap, ilgili mevzuatı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’de
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 351 372/472 Kıdem Tazminatları Karşılığı Hesapları mevcut bulunmamaktadır. Ancak Esas ve Usuller’in 25’inci maddesi uyarınca “...İhtiyaç duyulduğunda yeni hesaplar açmaya, hesapların adlarını ve kodlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir.” ibaresine istinaden yukarıda bahsi geçen yazı ile sosyal tesislerin hesap planına eklenmiştir. Bu sebeple kıdem tazminatlarına ilişkin tutarların 372/472 Kıdem Tazminatları Karşılığı Hesaplarında izlenmesi gerekmektedir. Mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere uzun vadeli izleyen yılda ödenmesi beklenmeyen kıdem tazminatı karşılıklarının borç ve gider karşılıkları hesap grubunda yer alan 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Eğer kıdem tazminatı izleyen yılda ödenmesi gerekiyorsa dönem sonu itibariyle 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına borç, 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydı yapılmalıdır. Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde ve Edirne Polisevi Şube Müdürlüğünde izleyen yılda ödenmesi söz konusu olmayan kıdem tazminatı karşılıklarının 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı yerine 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında takip edildiği tespit edilmiştir. Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde ve Edirne Polisevi Şube Müdürlüğünde 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı hiç kullanılmamakta ayrılan tüm kıdem tazminatı karşılıkları 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında takip edilmektedir. Sonuç olarak, Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde ve Edirne Polisevi Şube Müdürlüğünde izleyen dönemde ödenmesi söz konusu olmayan kıdem tazminatlarının, genel muhasebe ilkelerinden biri olan dönemsellik ilkesi gereği 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında izlenmemesi mali tabloları olumsuz etkilemektedir. D) İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde faaliyet döneminde kıdem tazminatı ödemesi öngörülmediği halde 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanıldığı tespit edilmiştir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Bilanço ilkeleri” başlıklı 7’nci maddesinde; “Bilanço ilkelerinin amacı, sosyal tesisin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, sosyal tesisin belirli bir tarihteki mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılmasıdır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 352 Kapsama dahil sosyal tesisler bilançolarını bu Esas ve Usullerde belirtilen ilkelere ve şekle göre hazırlayıp sunar. Bilançolar hesap tipinde hazırlanır. Hesap tipi bilançonun sol tarafında varlıklar, sağ tarafında ise yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar yer alır. Bütün varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar bilançoda gayrisafi değerleri ile gösterilirler. Bu ilke, bilançonun net değer esasına göre düzenlenmesine bir engel oluşturmaz. Bu doğrultuda net değer bilanço düzenlenmesinin gereği olarak, indirim kalemlerinin ilgili hesapların altında açıkça gösterilmesi esastır. Bu amaç doğrultusunda benimsenen bilanço ilkeleri; varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar itibarıyla aşağıda belirtilmiştir.” denilmektedir. Esas ve Usuller’in “Yabancı kaynaklara ilişkin ilkeler” başlıklı 9’uncu maddesinde; “Yabancı kaynaklara ilişkin ilkeler aşağıda belirtilmiştir: a) Sosyal tesislerin bir yıl veya normal faaliyet dönemi içinde vadesi gelen borçları, bilançoda kısa vadeli yabancı kaynaklar içinde gösterilir. b) Sosyal tesislerin bir yıl veya normal faaliyet dönemi içinde vadesi gelmemiş borçları, bilançoda uzun vadeli yabancı kaynaklar içinde gösterilir. Dönem sonu bilanço gününde bu grupta yer alan hesaplardan vadeleri bir yılın altında kalanlar kısa vadeli yabancı kaynaklar grubundaki ilgili hesaplara aktarılır.” hükmü yer almaktadır. Esas ve Usuller’de ayrıntısı belirtildiği üzere sosyal tesisin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, sosyal tesisin belirli bir tarihteki mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılması gerekmektedir. Esas ve Usuller’de sosyal tesisler hesap planının genel yapısı açıklanmış ve kullanılacak hesaplar tek tek belirtilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 28165485-210.16.99- 8582 sayılı ve 09.05.2016 tarihli yazısıyla sosyal tesisler hesap planına eklenen hesaplar açıklanmıştır. Bu yazı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içerisinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının, ilgili mevzuatı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için de 472 Kıdem Tazminatı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 353 Karşılığı Hesabının kullanılması gerekmektedir. İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü 2018 yılı bilançosu incelendiğinde; 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının 270.592,43 Türk Lirası, 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının da 179.518,78 Türk Lirası olduğu 2018 yılı açılış fişinde de 372 nolu hesabın 232.231 Türk Lirası olduğu görülmüştür. Bilançodaki 372 nolu hesabın bakiyesinin bu kadar yüksek olması faaliyet dönemi içerisinde en az birkaç işçiye kıdem tazminatı ödeneceğinin öngörüldüğünü ifade etmektedir. Ancak yapılan incelemede, 372 nolu hesabın bakiyesinin yüksek olmasına karşın bu tutarda kıdem tazminatı ödemesi yapılmadığı, dönem başında direkt 472 nolu hesaptan 372 nolu hesaba aktarma yapıldığı tespit edilmiştir. Esas ve Usuller’de ifade edildiği üzere sosyal tesisin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması esas olup sosyal tesisin varlıkları ile kaynaklarının tamamı mali tablolarda doğru hesaplarda yer almalıdır. Sosyal tesisin belirli bir tarihteki mali durumunun saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılması için 372 nolu hesapta sadece faaliyet dönemi içerisinde kıdem tazminatı olarak ödeneceği öngörülen tutar yer almalıdır. E) Ankara ve Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde 2018 yılı içerisinde ödenen kıdem tazminatı tutarlarının hatalı muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. 09.05.2016 tarih ve 281.65.485-210.16.99-8582 sayılı Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğüne yazısının ekinde; “... 372 Kıdem Tazminatları Karşılığı Hesabı: Bu hesap, ilgili mevzuatı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır. ... 472 Kıdem Tazminatları Karşılığı Hesabı: Bu hesap, ilgili mevzuatı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır...” denilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 354 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’de 372/472 Kıdem Tazminatları Karşılığı Hesapları mevcut bulunmamaktadır. Ancak Esas ve Usuller’in 25’inci maddesi uyarınca “...İhtiyaç duyulduğunda yeni hesaplar açmaya, hesapların adlarını ve kodlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir.” ibaresine istinaden yukarıda bahsi geçen yazı ile sosyal tesislerin hesap planına eklenmiştir. Bu sebeple kıdem tazminatlarına ilişkin tutarların 372/472 Kıdem Tazminatları Karşılığı Hesaplarında izlenmesi gerekmektedir. Ankara ve Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde yapılan denetimlerde faaliyet dönemi içerisinden ödenen kıdem tazminatı tutarlarının uzun vadeli olmaktan çıkıp kısa vadeli mahiyete dönüşmesine rağmen 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanılmadığı görülmektedir. Kıdem tazminatı ödemelerinde faaliyet dönemi içerisinde vadesi bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıkları ile faaliyet dönemini izleyen yıl ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı tutarlarının 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Cevabı Kıdem tazminatı karşılıklarının 472- Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı yerine 372- Kıdem Tazminatı Hesabında takip edildiği tespit edilmiştir. Bulgu doğrultusunda hesap planında gerekli düzeltmeler yapılacaktır. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Cevabı Müdürlüğümüz Çeşme Polisevi’nde çalışan personel için geçmiş dönemlerde ayrılmayan kıdem tazminatı karşılığı, 10/04/2019 tarihinde bankada vadeli mevduat hesabı açılarak muhasebeleştirilmiştir. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezı Müdürlüğünün Cevabı Bulguda belirtilen 280-Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabındaki muhasebe kayıt işlemleri, 372 ve 472 Kıdem Tazminatları karşılığı hesaplarına tahsis kaydı yapılmıştır. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Müdürlüğümüzde çalışan sözleşmeli personellerin Bankada bulunan Kıdem Tazminatı karşılığının kodlarında gerekli düzenlemeler yapılarak kodlar işletilecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 355 İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmasında sene sonunda 472 nolu hesapta takip edilerek dönem başında 372 nolu hesaba aktarımı yapılmakta iken 2019 mali yılında 372 nolu hesapta bulunan kıdem tazminatı karşılıkları 472 nolu hesapta takip edilmeye başlanmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Bulgunun (A) bendine ilişkin olarak, İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinin cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlanıldığı belirtilmiştir. Sosyal tesislerde çalışan işçi için kıdem tazminatı karşılığı ayrılması ve ayrılan tutarlara ilişkin muhasebe kayıtlarının da Sosyal Tesisler Hesap Planı’na eklenen 372/472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarında izlenmesi gerekmektedir. Bulgunun (B) bendine ilişkin olarak, Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlanıldığı belirtilmiştir. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Ankara ve Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde kıdem tazminatı karşılığı ayrılmasında 630 Giderler Hesabı yerine 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabının kullanılması mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Bulgunun (C) bendine ilişkin olarak, Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesi ve Edirne Polisevi Şube Müdürlüğünün cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde ve Edirne Polisevi Şube Müdürlüğünde izleyen dönemde ödenmesi söz konusu olmayan kıdem tazminatlarının, genel muhasebe ilkelerinden biri olan dönemsellik ilkesi gereği 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında izlenmemesi mali tabloları olumsuz etkilemektedir. Bulgunun (D) bendine ilişkin olarak, İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlanıldığı belirtilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 356 Sosyal tesisin belirli bir tarihteki mali durumunun saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılması için 372 nolu hesapta sadece faaliyet dönemi içerisinde kıdem tazminatı olarak ödeneceği öngörülen tutar yer almalıdır. Bulgunun (E) bendine ilişkin olarak, Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlanıldığı belirtilmiştir. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Kıdem tazminatı ödemelerinde faaliyet dönemi içerisinde vadesi bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıkları ile faaliyet dönemini izleyen yıl ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı tutarlarının 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. BULGU 19: Kasa İhtiyaçları İçin Verilen Başlangıç Tutarlarının Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi veya Hatalı Hesapta İzlenmesi Antalya ve İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde, Antalya Lara ve İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesislerinde, Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde, İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinde, Edirne, Bitlis, Trabzon ve Van Polisevi Şube Müdürlüklerinde merkez kasadan restoran, kafeterya, satış mağazası gibi yerlerdeki diğer kasaların işlemlerinde etkinlik sağlanması veya ihtiyaçları doğrultusunda bu kasalara verilen kâğıt ve madeni paraların muhasebe kayıtlarında hiç izlenmediği, Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde ise hatalı muhasebe hesabında izlendiği tespit edilmiştir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Temel kavramlar” başlıklı 5’inci maddesinin (e) bendinde; “Belgelendirme: Muhasebe kayıtları, gerçek durumu yansıtan ve usulüne uygun olarak düzenlenmiş belgelere dayandırılır.”, “10 - Hazır değerler” başlıklı 27’nci maddesinde; “... 100 Kasa hesabı: Bu hesap, kanuni dolaşım niteliğine sahip ulusal paralarla, sosyal tesise intikal eden dövizlerin alınması, verilmesi ve saklanmasına ilişkin işlemlerin izlenmesi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 357 için kullanılır. Her ne şekilde olursa olsun döviz olarak intikal eden tutarlar yardımcı hesaplarda izlenir. Alındı Belgesi Sosyal tesis tarafından yapılan her türlü tahsilat karşılığında (çay ocağı, kantin gibi yerlerden elde edilen tahsilatlar dahil) iki nüsha alındı belgesi düzenlenir. Teminat olarak alınan değerler için de bu alındı kullanılır. Alındının birinci nüshası para, çek veya benzeri değerleri teslim edene verilir, ikinci nüshası sosyal tesiste muhafaza edilir. Sosyal tesislerin her bir tahsilat için alındı düzenlemesi mümkün bulunmayan çay ocağı, kantin gibi işletmelerinde, bir günlük tahsilatın tamamı için ödeme kaydedici cihazlardan alınacak gün sonu Z raporlarının toplamı tutarında veya bu cihazın kullanılmadığı yerlerde satılan her bir mal veya hizmet karşılığı düzenlenmesi gereken ve şekli ilgili kamu idaresince belirlenmiş fiş, bilet gibi belgelerin günlük toplam tutarları için bir alındı belgesi düzenlenir. Müteselsil seri ve sıra numarası taşıyan alındı belgesi, ilgili kamu idaresince merkezde veya sosyal tesis tarafından yeteri kadar bastırılır ve alındı kayıt defterine (Örnek:4) kaydedilerek muhasebe görevlilerine zimmetle verilir. Alındıların merkezde basılması halinde her bir sosyal tesise zimmetle dağıtılır. Alındı belgesi asgari olarak aşağıdaki bilgileri ihtiva eder; a) Sosyal tesise ilişkin bilgiler. (Kurumun ve sosyal tesisin adı ve adresi) b) Para, çek veya benzeri değerleri teslim edenin adı, soyadı veya unvanı ile varsa T.C. kimlik numarası / vergi kimlik numarası, c) Seri ve sıra numarası ile düzenlenme tarihi, d) Hesap kodu, tutarı ve açıklama ile rakam ve yazıyla yazılmak suretiyle toplam tutarı, e) Alındıyı düzenleyenin adı, soyadı ve unvanı ile imzası. ... 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı: Bu hesap, hazır değerler hesap grubunda sayılan hesaplar içerisinde tanımlanmayan ve niteliği itibarıyla bu grupta izlenmesi gereken diğer değerler ile kasa ihtiyacı için vezne görevlisi adına düzenlenen çek tutarları ile bunlardan tahsil edilip kasa varlığına dahil edilen tutarlar ve kasa fazlası paraların bankaya gönderilmesi için kullanılır...” denilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 358 Mevzuat hükmünden anlaşılacağı üzere kasadan kasa ihtiyacı için vezne görevlisi adına düzenlenen çekler veya bunlardan tahsil edilip kasa varlığına alınan veyahut kasadan bankaya yatırılmak üzere gönderilen tutarların 108 Diğer Hazır Değerler Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Yapılan denetimler neticesinde Antalya ve İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde, Antalya Lara ve İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesislerinde, Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde, İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinde, Edirne, Bitlis, Trabzon ve Van Polisevi Şube Müdürlüklerinde merkez kasadan diğer satış noktalarındaki kasalara gönderilen kâğıt ve madeni paraların muhasebe kayıtlarında hiç izlenmediği, Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde ise bu paraların 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı yerine hesap planında bulunmayan 136 Diğer Çeşitli Alacaklar Hesabında izlendiği görülmüştür. Bu itibarla yukarıda anılan sosyal tesislerin merkez kasalarından diğer satış noktalarındaki kasalarının ihtiyaçları için gönderdikleri kâğıt ve madeni paraları muhasebe kayıtlarına alarak 108 Diğer Hazır Değerler Hesabında takip etmeleri gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bitlis İl Emniyet Müdürlüğü Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğümüzde tahsilatların 25/10/2018 tarihinden itibaren sadece kredi kartı ile tahsil edilmektedir. Ayrıca yeniden nakit ödeme tahsilat işlemlerine dönüldüğünde merkez kasalarından diğer satış birimlerindeki kasaların ihtiyaçları için teslim edilen kâğıt ve madeni paralar, muhasebe kayıtlarına alınarak 108-Diğer Hazır Değerler hesabında takip edilecektir. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Kasa ihtiyaçları için verilerin başlangıç tutarlarının muhasebe kayıtlarında izlenmemesi veya hatalı hesapta izlenmesi ana kasadan madeni veya kâğıt para verilmesi muhasebe kayıtlarında 108-Diğer Hazır Değerler Hesabında takip edilerek bulgu doğrultusunda hareket edilecektir. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Sosyal Tesislerin merkez kasalarından diğer satış noktalarında ki kasaların ihtiyaçları için verilen kağıt ve madeni paralar, kasa sorumlularına tutanak karşılığı teslim edilerek 108- Diğer Hazır Değerler Hesabında takip edilecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 359
Trabzon İl Emniyet Müdürlüğü
Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğünde merkez kasadan restoran ve müdüriyet
restoran kasalarına kasa ihtiyacı için verilen başlangıç tutarı 01/01/2019 tarihi itibariyle
100-Merkez Kasa Hesabı altında açılan yardımcı hesaplarla takip edilmeye başlanılmıştır.
Van İl Emniyet Müdürlüğü
İl Emniyet Müdürlüğümüzce Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu’nun internet
sayfasında yayımladığı petrol ve LPG ürünlerinin fiyatları dikkate alınarak fiyat farkı
hesaplanarak, Enerji Piyasası Düzenleme Kurulunun internet ortamında yayımlamış olduğu
fiyat listesinde bir düzeltme olması durumda bu düzeltmeleri içerecek şekilde fiyat farkının
revize edilmek suretiyle ödemeler yapılacaktır.
2017-2018 yılı akaryakıt ihalesi kapsamında ilk iki ay fiyat farkı hesaplamasına
motorin sütunundaki değerlerin alınması gerekirken motorin (diğer) sütununun esas alındığı
tespit edilmiştir daha sonraki aylarda yapılan hesaplamalarda motorin sütunundaki değerlerin
birim fiyatı kullanılmıştır.
Van Polisevi Şube Müdürlüğümüzce tesislerimizin genelinde nakit alışverişin
kaldırılması, alışveriş işlemlerinde sadece banka kartı veya kredi kartı kullanılması sebebiyle
kasalara kâğıt ve madeni para verilmediği için 108-Diğer Hazır Değerler Hesabında takibi
yapılmamaktadır.
Antalya İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı
Sayıştay raporunda Antalya Lara Eğitim ve Dinlenme Tesisimizde kasalara verilen kâğıt
ve madeni paraların muhasebe kayıtlarında izlenmediği bildirilmiştir.
Tesisimizde kasalara verilen kâğıt ve madeni paralar kasa sorumlusu personele tutanak
karşılığında teslim edilip, muhasebe kaydına işlenmiyordu. Nisan 2019 tarihi itibari ile 108-
Diğer Hazır Değerler Hesabında takip edilmeye başlanılmıştır. Başlanıldığına dair örnek
gönderilmiştir.
Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı
Müdürlüğümüz bünyesinde satış yapan departmanlara (Restaurant, Pastane vs.) bozuk
para avansı verilmemektedir. Avans verilmesi halinde konunun 108 hazır değerler hesabında
takibi yapılacaktır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 360 İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı 2016 yılı içerisinde Konak hizmet binası için 200,00 TL. ve Narlıdere Hizmet binası Restoran kısmı için 200,00 TL. bozuk para tutanak karşılığı verilerek 108 nolu hesaba kaydı yapılmıştır. Ancak yıl sonunda 108 nolu hesaptan 100 nolu hesaba kapanış kaydı yapılıp kapatma işlemi yapılmadığından 2018 yılı kayıtlarında görülmemektedir. Yeni mali dönemde tekrar 100 nolu kasa hesabından 108 nolu hesaba kaydı yapılarak takibi yapılacaktır. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezı Müdürlüğünün Cevabı Bulgu ile ilgili olarak kasa ihtiyacı için vezne görevlisi adına düzenlenen çekler veya bunlardan tahsil edilip kasa varlığına alınan veyahut merkez kasadan diğer satış noktalarındaki kasalara gönderilen kağıt ve madeni paraların, muhasebe kayıtlarında bulunan kasadan bankaya yatırılmak üzere gönderilen tutarlar tahsisi yapılan (108) diğer hazır değerler hesabında takip edilmeye başlanmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Sosyal tesislerin merkez kasalarından diğer satış noktalarındaki kasalarının ihtiyaçları için gönderdikleri kâğıt ve madeni paraları muhasebe kayıtlarına alarak 108 Diğer Hazır Değerler Hesabında takip etmeleri gerekmektedir. Kasa ihtiyaçları için verilerin başlangıç tutarlarının muhasebe kayıtlarında izlenmemesi veya hatalı hesapta izlenmesi mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmasını engellemektedir. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının Kullanılmaması İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde, İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisinde, İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinde ve Van Polisevi Şube Müdürlüğünde banka hesapları arasındaki aktarmalarda 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının kullanılmadığı, Ankara ve Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde, Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde, Antalya Lara Polis Eğitim ve Dinlenme Tesislerinde, Bitlis, Edirne ve Trabzon Polisevi Şube Müdürlüklerinde ise 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının hiç kullanılmadığı tespit edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 361 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Hazır Değerler” başlıklı 27’nci maddesinde; “… 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı: Bu hesap, sosyal tesislerin, hesaplarının bulunduğu bankalardan çek, gönderme emri veya talimat ile yaptıracakları ödeme ve göndermelerin izlenmesi için kullanılır. Sosyal tesislerin hesaplarının bulunduğu bankalardan yaptırılacak ödemeler için bu bankaların kendi çekleri düzenlenir. Çek, doldurulduktan sonra dipkoçanı, çeki alana imza ettirilerek ikinci parçası ilgiliye verilir. Çeklerin rakam ve yazı ile okunaklı bir şekilde doldurulması gerekir. Düzenlenen çekin numarası muhasebeleştirme belgelerinin ilgili sütununa yazılır. Hatalı düzenlenen çekler sol alt köşeden sağ üst köşeye çizilen iki paralel çizgi arasına “iptal” ifadesi ile çekin arkasına iptal edilme nedeni yazılmak ve muhasebe görevlisi tarafından imzalanmak suretiyle iptal edilir. İptal edilen çekler dipkoçanına iliştirilerek saklanır. Sosyal tesislerce tahakkuk ettirilerek banka hesabından ilgililerin banka hesaplarına gönderilecek olan tutarlar için üç nüsha gönderme emri veya talimat düzenlenir. Gönderme emri veya talimatın birinci nüshası bankada kalır. Sosyal tesise ait ikinci nüsha ise gönderme işleminin gerçekleşmesi üzerine bankaca onaylanarak tesis görevlisine teslim edilir. Üçüncü nüsha olan dipkoçan sabittir ve ayrıca bir dosyada saklanır. Düzenlenen gönderme emri veya talimatta asgari; kurumun ve sosyal tesisin adı, düzenlendiği tarih, gönderilen tutar (rakam ve yazıyla), gönderecek bankanın adı, hesap numarası, nereye gönderildiği veya aktarıldığı, gönderme işleminde gönderme emri kullanılmışsa seri ve sıra numarası, talimat kullanılmışsa seri ve sıra numarası yerine sosyal tesis evrak sıra numarası ve gönderme emri veya talimatı imzalayanın adı soyadı bilgilerine yer verilmelidir. …” hükmüne yer verilmektedir. Bankalardan yapılacak ödemelerde veya verilen çekler söz konusu olması halinde ilk önce ilgili hesaba borç 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydı yapılmalıdır. Daha sonra ilgili ödemenin yapıldığının bankadan gelen hesap özeti veya banka
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 362 mutabakatı neticesinde anlaşılması durumunda 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına Borç, 102 Bankalar Hesabına alacak kaydı yapılmalıdır. İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde, İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisinde, İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinde ve Van Polisevi Şube Müdürlüğünde yapılan denetimlerde banka hesapları arasındaki aktarmaların 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının kullanılmadan yerine getirildiği görülmüştür. Ankara ve Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde, Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde, Antalya Lara Polis Eğitim ve Dinlenme Tesislerinde, Bitlis, Edirne ve Trabzon Polisevi Şube Müdürlüklerinde ise 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının hiç kullanılmadığı tespit edilmiştir. Sonuç olarak; yukarıda anılan sosyal tesislerde Hazır Değerler hesap grubuna ilişkin yukarıda belirtilen mali işlemlerde 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının Esas ve Usuller’e aykırı kullanılması veya hiç kullanılmaması mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bitlis İl Emniyet Müdürlüğü Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğüne ait ödemeler Vakıflar Bankası Bitlis Şubesi üzerinden ödeme işlemlerinde banka talimatı belgesi düzenleniyor olup, muhasebeleştirilmede ilk önce 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı kullanılarak daha sonra 102-Bankalar Hesabı kullanılacaktır. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Ödeme Emri çıkartıldığında 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emri Hesabı takip edilerek bulgu doğrultusunda hareket edilecektir. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Bağlı Sosyal Tesislerimizde bankadan yapılan ödemeler için, Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı Ocak 2019 tarihinden itibaren kullanılmaktadır. Trabzon İl Emniyet Müdürlüğü Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğünde bankadan yapılacak ödemelerde 01/01/2019 tarihi itibariyle 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı kullanılmaya başlanılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 363 Van İl Emniyet Müdürlüğü Van Polisevi Şube Müdürlüğümüzce kullanılmakta olan muhasebe programı hesap planında belirtilen 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı mevcut olup, banka hesapları arasındaki aktarmalarda 2019 yılı başından itibaren aktif olarak kullanılmaya başlanmıştır. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Bahsi geçen hesap kodlarda düzenleme yapılarak işletilmeye başlanacaktır. İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Kurumumuz tarafından bankaca yapılacak ödemelerde 103- Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı kullanılmış olup, hesaplar arası yapılan virmanlarda da kullanılmaya başlanılacaktır. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezı Müdürlüğünün Cevabı Hazır değerler hesap grubuna ilişkin iş ve işlemler tahsisi yapılan 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabında takibi yapılmakla birlikte bankadan yapılacak ödemelerde veya verilen çekler söz konusu olması halinde ilgili hesaba borç 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına alacak kaydı yapılarak daha sonra ilgili ödeme banka tarafından yapıldıktan sonra hesap özeti alınarak banka mutabakatı yapıldıktan sonra 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına borç, 102-Bankalar Hhesabına alacak kaydına başlanmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Sosyal tesislerde Hazır Değerler hesap grubuna ilişkin mali işlemlerde 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının Esas ve Usuller’e aykırı kullanılması veya hiç kullanılmaması mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. BULGU 2: Diğer Hazır Değerler Hesabının Kullanılmaması Ankara ve Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde, Antalya Lara Polis Eğitim ve Dinlenme Tesislerinde, İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevi, İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisinde, Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 364 Bitlis, Edirne ve Trabzon Polisevi Şube Müdürlüklerinde kasa fazlası paranın bankaya yatırılması için gönderilmesinde 108 Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılmadığı görülmüştür. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in 27’nci maddesinde; “… 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı: Bu hesap, hazır değerler hesap grubunda sayılan hesaplar içerisinde tanımlanmayan ve niteliği itibarıyla bu grupta izlenmesi gereken diğer değerler ile kasa ihtiyacı için vezne görevlisi adına düzenlenen çek tutarları ile bunlardan tahsil edilip kasa varlığına dahil edilen tutarlar ve kasa fazlası paraların bankaya gönderilmesi için kullanılır. …” denilmektedir. Buna göre, kasa fazlası paranın bankaya gönderilmesi esnasında 100 Kasa Hesabına alacak, 108 Hazır Değerler Hesabına borç kaydı; bankadan gelen hesap belgesi neticesinde ise 102 Banka Hesabına borç, 108 Hazır Değerler Hesabına alacak kaydı yapılarak muhasebeleştirilmelidir. Yukarıda anılan sosyal tesislerde yapılan denetimler neticesinde ortak olarak kasa fazlası paranın bankaya yatırılması esnasında 108 Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılmadığı görülmüştür. Sonuç olarak 108 Hazır Değerler Hesabının kullanılmaması Ankara ve Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde, Antalya Lara Polis Eğitim ve Dinlenme Tesislerinde, İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevi, İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisinde, Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde, Bitlis, Edirne ve Trabzon Polisevi Şube Müdürlüklerinde mali tabloların hatalı oluşmasına yol açmaktadır. Kasa fazlası paranın banka hesabına yatırılması için gönderilmesinde belirtilen mevzuat hükümlerine çerçevesinde 108 Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bitlis İl Emniyet Müdürlüğü 2018/Ekim ayından itibaren Polisevi’ne bağlı tüm birimlerde nakit ödemeler
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 365 alınmamakta, banka kartı ve kredi kartı ile ödeme işlemleri yapılmaktadır. 197-Sayım Noksanları Hesabı ve 397-Sayım Fazlaları Hesabı kasa fazlası bir durum söz konusu olduğunda bu kodlar kullanılacaktır. Bitlis Polisevi’nde Diğer Hazır Değerler 102-Bankalar Hesabında kullanılmakta iken bu hesap takip edilen işlemler, 108-Diğer Hazır Değerler hesabına alacak kaydı yapılarak kullanılmaktadır. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Kasa fazlası paranın Bankaya gönderilmesi esnasında 108-Hazır Değerler Hesabı kullanılarak bulgu doğrultusunda hareket edilecektir. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü 2019 Şubat ayından itibaren kasa fazlası bankaya yatırılması gereken para tutanak karşılığı görevli personele teslim edilerek 108-Diğer Hazır Değerler Hesabı kullanılmaktadır. Trabzon İl Emniyet Müdürlüğü Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğünde kasa fazlası paraların bankaya yatırılmak üzere gönderilen tutarı bu tarih itibariyle 108-Diğer Hazır Değerler Hesabında takip edilmeye başlanılacaktır. Antalya İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Sayıştay raporunda Antalya Lara Eğitim ve Dinlenme Tesisimizde kasa fazlası paranın bankaya yatırılması için gönderilmesinde 108-Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılmadığı bildirilmiştir. Mayıs 2019 ayı itibari ile kasa fazlası olarak birikmiş olan miktarlar önce 108-Hazır Değerler Hesabına borç kaydı yapılacak, ikinci işlem olarak 108 hesabından 102-Banka Besabına aktarılarak muhasebeleştirilme işlemi yapılacaktır. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı İlgili Maddedeki düzenlemeye geçilerek 108 hesap kodu işletilecektir. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezı Müdürlüğünün Cevabı Bulguda belirtilen 108-Hazır Değerler Hesabı ile ilgili kasa fazlası paranın bankaya götürülmesi esnasında 100-Kasa Hesabına alacak, 108-Hazır Değerler Hesabına borç kaydı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 366 yapılarak; bankadan gelen hesap belgesi neticesinde ise 102-Banka Hesabına borç, 108-Hazır Değerler Hesabına alacak olarak kayıt işlemine başlanmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, beş tesiste bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlanıldığı dört tanesinde de gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Sosyal tesislerde kasa fazlası paranın bankaya yatırılması esnasında 108 Diğer Hazır Değerler Hesabının kullanılmaması ilgili sosyal tesis bilançosunda eksik bilgi sunulmasına neden olmaktadır. BULGU 3: Sosyal Tesislerde Taşınır Mal Yönetmeliği’ne Göre İşlem Yapılmaması Sosyal Tesislerde taşınır işlemlerinin Taşınır Mal Yönetmeliği’ne göre yapılmadığı tespit edilmiştir. 11.06.2013 tarihinde Bakan Oluru ile yürürlüğe giren Emniyet Genel Müdürlüğü Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde; “(1) Bu Yönetmelik, Emniyet Teşkilatı mensuplarının Polis Moral Eğitim Merkezleri, Polis Eğitim ve Kongre Merkezi Şube Müdürlükleri/Büro Amirlikleri, eğitim ve dinlenme kampları, termal tesisler ile polis misafirevleri ve lokalleri gibi diğer sosyal tesislerden ne şekilde yararlanacaklarına dair esaslarla bu yerlerdeki yönetim ve işletme usullerini kapsar.” hükmü yer almaktadır. Yönetmeliğin “Teknik Hizmetler ve Lojistik Büro Amirliğinin görevleri” başlıklı 15’nci maddesinin (ı) bendinde; “ı) 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine göre, sosyal tesiste bulunan her türlü taşınır mallarla ilgili iş ve işlemleri takip etmek,” denilmektedir. Yönetmeliğin “İdari Büro Amirliğinin görevleri” başlıklı 23’üncü maddesinin (l) bendinde; “28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine göre sosyal tesiste bulunan her türlü taşınır mallarla ilgili iş ve işlemleri takip etmek,” hükmü yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 367 Yönetmeliğin “Yardım ve hibelerin kabulü” başlıklı 62’nci maddesinde; “(1) Herhangi bir şarta bağlı olmaksızın, sosyal tesislere yapılan yardım ve hibelerin kabulü ve sarfında, 12/4/2001 tarihli ve 4645 sayılı Emniyet Genel Müdürlüğüne Ait Araç, Gereç, Mal ve Malzemenin Satış, Hibe, HEK ve Hurda Durum ve İşlemleri ile Hizmet Satışına Dair Kanun hükümlerine göre kabul işlemleri, 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine göre kayıt işlemleri yapılır.” şeklindedir. Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesindeki sosyal tesisler, faaliyetlerini Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği hükümlerine gerçekleştirmek zorundadır. Yukarıda Yönetmelik hükümlerine ayrıntılı biçimde yer verilmiştir. Buna göre, sosyal tesisler, taşınır işlemlerini taşınır mal yönetmeliğine göre gerçekleştirmelidir. Sosyal tesislerde yapılan incelemelerde, taşınır işlemlerin Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği ile bu Yönetmelik uyarınca çıkarılan Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesine göre gerçekleştirildiği görülmüştür. Halbuki bu mevzuat hükümleri Emniyet Genel Müdürlüğü genel bütçesi kapsamındaki taşınır mallar için geçerlidir. 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği, Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği ile bu Yönetmelik uyarınca çıkarılan Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesi hükümleri gereğince düzenlenmesi gereken belge ve cetveller ile taşınır sorumluları tamamen farklıdır. Örneğin; Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesine göre sorumlular taşınır mal saymanı, taşınır mal sorumlusu taşınır mal hesap sorumlusu iken Taşınır Mal Yönetmeliği’nde sorumlular taşınır kayıt yetkilisi ile taşınır kontrol yetkilisidir. Bir başka örnek ise Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesine göre düzenlemesi gereken belge ve cetvelleri ile Taşınır Mal Yönetmeliği gereğince düzenlenmesi gereken belgeler tamamen farklıdır. Sosyal tesislerde taşınır işlemleri Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine göre gerçekleştirilmediği için Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri gereğince görevlendirilmesi gereken taşınır sorumluları belirlenmemekte ve düzenlenmesi gereken belgeler düzenlenmemektedir. Bu durum Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 368 Çalışma Yönetmeliği hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığınca taşınır işlemlerinin mevzuat hükümlerine uygun gerçekleştirilmesi konusunda sosyal tesisler uyarılmalı ve gerekli eğitimler verilmelidir. Kamu idaresi cevabında; “Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Müdürlüğümüzde Taşınır Mal işlemleri 11/06/2013 tarihinde Bakan Olun ile yürürlüğe giren Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği uyarınca harcama yetkilisi tarafından Teknik Hizmetler ve Lojistik Büro Amirliğinde görevlendirilen personel tarafından yürütülmektedir. Söz konusu yönetmelikte taşınır işlemlerinin Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği doğrultusunda yapılması gerektiği ancak; 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 44 üncü maddesi uyarınca çıkarılan 21/06/2010 tarihli ve 2010/616 sayılı Bakanlar Kumlu Kararıyla yürürlüğe konulan Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliğinin 37’nci maddesine dayanılarak Emniyet Taşınır Mal Yönergesi hazırlanmış ve buna göre Taşınır Mal Saymanlığı ve alt birimleri ile birlikte teşkili oluşturulmuştur. ETMYS (Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi) Emniyet Genel Müdürlüğü uhdesinde ki Taşınır Malların takibi için kurulmuş bir sistem olsa da, Sosyal Tesislerin kendi bütçesi olması sebebiyle satın alınan taşınır mallar ETMYS sistemi üzerinde muhasebeleştirilemediği için ihtiyacı tam olarak karşılayamamaktadır. Bu sebeple; Taşınır Mal Yönergesinin Taşınır Mal Yönetmeliğine göre tekrar düzenlenmesi gerektiği ve bu konuda personele gerekli eğitimin verilmesi için Emniyet Genel Müdürlüğün görüş sorulacaktır. İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Müdürlüğümüzde Taşınır Mal işlemleri 11/06/2013 tarihinde Bakan Oluru ile yürürlüğe giren Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği uyarınca Teknik Hizmetler ve Lojistik Büro Amirliğinde görevli ve Harcama Yetkilisi tarafından görevlendirilen personel tarafından yürütülmektedir. Bahsi geçen yönetmelikte taşınır işlemlerinin Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliği doğrultusunda yapılması gerektiğini ancak, 10/12/2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 44’üncü maddesi uyarınca çıkarılan 21/06/2010 tarihli ve 2010/616 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 369 Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliğinin 37’nci maddesine dayanılarak Emniyet Taşma Mal Yönergesi hazırlanmış ve buna göre Taşınır Mal Saymanlığı ve alt birimleri ile birlikte teşkili oluşturulmuştur. ETMYS (Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi) Emniyet Genel Müdürlüğü uhdesinde ki Taşınır Malların takibi için kurulmuş bir sistem olsa da, Sosyal Tesislerin kendi bütçesi olması sebebiyle satın alman taşınır mallar ETMYS sistemi üzerinde muhasebeleştirilemediği için ihtiyacı tam olarak karşılayamamaktadır. Bu sebeple; Taşınır Mal Yönergesinin Taşınır Mal Yönetmeliğine göre tekrar düzenlenmesi gerektiği ve bu konuda personele gerekli eğitimin verilmesi için Emniyet Genel Müdürlüğüne görüş sorulacaktır. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı 28/12/2006 tarih ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine göre Sosyal Tesislerde bulunan her türlü taşınır mallarla ilgili iş ve işlemlerin kayıtları yapılmaktadır. Ayvalık Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Müdürlüğümüzce Taşınır Mal İşlemleri Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından PolNet- 4 üzerinde bulunan “Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi” (ETMYS) programı üzerinden yapılmaktadır. Taşınırların bu program üzerinden işlemlerinin yapılabilmesi için görev yapacak personele Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı görevlileri tarafından gerekli eğitimler verilmiştir. 28/12/2006 tarih ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren Taşınır Mal Yönetmeliği esasları ve günümüz şartlarına göre yeni bir düzenleme yapılması ve gerekli eğitimlerin verilmesi halinde aksaklıklar ortadan kalkacaktır. Afyonkarahisar Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğümüz Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı bünyesinde faaliyet göstermekte olduğundan taşınırlar ile ilgili iş ve işlemler 25/07/2010 tarih ve Bakanlar Kurulunun 2010/616 sayılı kararı ile 27652 sayılı resmi gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan Türk Silahlı Kuvvetleri Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliğinin 37’nci maddesine istinaden çıkarılan Emniyet Genel Müdürlüğü 28/02/2014 tarihli Taşınır Mal Yönergesi hükümleri doğrultusunda yapılmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 370 Müdürlüğümüz kuruluş şemasında 3 ayrı şube müdürlüğü bulunmakta olup, taşınır iş ve işlemleri Saymanlık olarak Destek Şube Müdürlüğüne bağlı Taşınır Mal Saymanlığı Büro Amirliğince yönergenin 4’üncü maddesine istinaden yapılan tanımlamalar doğrultusunda Taşınır Mal Saymanı, Taşınır Mal Hesap Sorumlusu ve Taşınır Mal Sorumlusu tarafından yapılmaktadır. Şubelerde ise yine yönerge hükümleri doğrultusunda Kullanıcı Birim Amiri ve Kullanıcı Birim Taşınır Mal Sorumluları tarafından işlemler takip edilmektedir. Didim Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Taşınır mal işlemleri, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından, Pol-net üzerinde düzenlenmiş olan “Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi”(ETMYS) başlıklı program üzerinde yapılmaktadır. Taşınırların bu program üzerinden işlemlerinin yapılması için görev yapacak personele ilgili daire başkanlığı görevlileri tarafından gerekli eğitimler verilmiştir. 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe giren yönetmelik esaslarına göre yeni bir düzenleme yapılması ve gerekli eğitimlerin verilmesi halinde yeni uygulamaya geçilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüklerinin tek tek cevapları yer almakta iken hiçbir polisevi şube müdürlüğünün cevabı bulunmamaktadır. Gönderilen cevaplarda da Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün cevabında taşınır işlemlerinin 28/12/2006 tarih ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine göre yapıldığı diğerlerinde ise Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli İstihbarat Teşkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliğinin 37’nci maddesine dayanılarak Emniyet Taşınır Mal Yönergesine göre yapıldığı belirtilmiştir. Bulguda ayrıntısı belirtildiği üzere Emniyet Genel Müdürlüğü Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği’nin 2, 15, 23 ve 62'nci maddelerinde sosyal tesislerde taşınır işlemlerinin 28/12/2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine göre yapılacağına ilişkin açık hüküm bulunmaktadır. Buna göre Emniyet Genel Müdürlüğü bünyesindeki sosyal tesisler, faaliyetlerini Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği hükümlerine gerçekleştirmek zorundadır. Yukarıda Yönetmelik hükümlerine ayrıntılı biçimde yer verilmiştir. Buna göre, sosyal tesisler, taşınır işlemlerini taşınır mal yönetmeliğine göre gerçekleştirmelidir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 371 Sosyal tesislerde taşınır işlemlerinin Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine göre gerçekleştirilmemesi Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. BULGU 4: Sayım Sonucu Fazla Tespit Edilen Taşınırların Muhasebeleştirilmemesi Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde sayım sonucu fazla tespit edilen taşınırların muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde; harcama yetkililerinin taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının Taşınır Mal Yönetmeliği’nde belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan ve taşınır yönetim hesabını ilgili mercilere göndermekten sorumlu olduğu ifade edilmiştir. Aynı Yönetmeliğin “Taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri” başlıklı 6’ncı maddesinde de taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin görev ve sorumlulukları ayrıntılı şekilde izah edilmiştir. Yukarıda belirtildiği üzere harcama yetkilileri, taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri taşınır işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve yürütülmesinde ortak sorumludurlar. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Bilanço ilkeleri” başlıklı 7’nci maddesinde; “Bilanço ilkelerinin amacı, sosyal tesisin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, sosyal tesisin belirli bir tarihteki mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılmasıdır. Kapsama dahil sosyal tesisler bilançolarını bu Esas ve Usullerde belirtilen ilkelere ve şekle göre hazırlayıp sunar. Bilançolar hesap tipinde hazırlanır. Hesap tipi bilançonun sol tarafında varlıklar, sağ tarafında ise yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar yer alır. Bütün varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar bilançoda gayrisafi değerleri ile gösterilirler. Bu ilke, bilançonun net değer esasına göre düzenlenmesine bir engel oluşturmaz.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 372 Bu doğrultuda net değer bilanço düzenlenmesinin gereği olarak, indirim kalemlerinin ilgili hesapların altında açıkça gösterilmesi esastır. Bu amaç doğrultusunda benimsenen bilanço ilkeleri; varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar itibarıyla aşağıda belirtilmiştir.” denilmektedir. Esas ve Usuller’in “Varlıklara ilişkin ilkeler” başlıklı 8’inci maddesinde; “Varlıklara ilişkin ilkeler aşağıda belirtilmiştir: a) Sosyal tesislerin bir yıl veya normal faaliyet dönemi içinde paraya dönüşebilecek varlıkları, bilançoda dönen varlıklar içinde gösterilir. b) Sosyal tesislerin bir yıl veya normal faaliyet dönemi içinde paraya dönüşmeyen, hizmetlerinden bir hesap döneminden daha uzun süre yararlanılan uzun vadeli varlıkları, bilançoda duran varlıklar içinde gösterilir. Dönem sonu bilanço gününde bu grupta yer alan hesaplardan vadeleri bir yılın altında kalanlar dönen varlıklar grubunda ilgili hesaplara alınır. c) Bilançoda duran varlıklar grubunda yer alan maddi duran varlıkların maliyetini ilgili oldukları dönem maliyetlerine yüklemek amacıyla, ayrılan amortismanların birikmiş tutarları bilançoda ayrıca gösterilmelidir.” hükmü yer almaktadır. Esas ve Usuller’de ayrıntısı belirtildiği üzere sosyal tesisin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, sosyal tesisin belirli bir tarihteki mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılması gerekmektedir. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde yapılan incelemede, sayım sonucu fazla tespit edilen 664 litre ayçiçek yağı 3.373 Türk Lirası, 63 litre zeytinyağı 1.064 Türk Lirası, 466 kilogram çay şekeri 3.499 Türk Lirası bedelle taşınır sistemine girilmiştir. Ancak taşınır sistemine yapılan bu girişler muhasebe birimine bildirilmemiş ve bunun sonucunda da sayımda tespit edilen taşınırların ilgili muhasebe hesaplarına kaydı yapılamamıştır. Taşınır sistemine girişi yapılan taşınırlar doğrudan muhasebe sistemine de kaydedilmelidir. Bir diğer husus ise daha önceden taşınır sisteminde kayıtlı olmayan birçok taşınırın taşınır sistemine sıfır bedelle giriş yapılmasıdır. Sayım sonucu tespit edilen fazla taşınırlardan değeri tespit edilenler mevcut değeri üzerinden değeri tespit edilemeyip kullanım ömrü dolanlar
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 373 ise iz bedel üzerinden taşınır sistemine kaydedilmeli ve yapılan bu kayıtlar muhasebe birimine bildirilerek muhasebeleştirilmelidir. Sosyal tesislerde taşınır sistemindeki taşınırlar ile muhasebe sistemindeki taşınırların birbirine eşit olması için taşınır ve muhasebe işlemleri mevzuata uygun biçimde gerçekleştirilmeli ve sosyal tesisin tasarrufundaki kaynaklar veya diğer kaynaklarla elde edilen tüm varlıkların muhasebe kayıtları yapılmalıdır. Kamu idaresi cevabında; “Müdüriyet Makamının 09/08/2012 tarih ve B.05..EGM.0.37.4404-552 sayılı yazıları gereği, tüketim malzemelerinin aylık olarak yapılmakta olan sayımlar oluşturulmuş olan Sayım Komisyonu tarafından sadece ELEKTRA programı üzerinden yapılmaktadır. Sayım sonuçlarının veri girişinin 150 kodunda (Depodan) giriş yapıldığında, aylık hesabın kapatılması aşamasında Muhasebeden aylık entegrasyon yapılmakta, kullanılan ETS programı otomatik olarak girilmiş olan verilen kendisi muhasebeleştirmektedir. (2018 yılı Aralık ayındaki sayım girişi örnek olarak verilebilir)” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilerek 2018 yılı aralık ayı örnek gösterilmiştir. Bulguda sayım sonucu fazla tespit edilen ve muhasebe sistemine girilmeyen taşınırlar tek tek belirtilmiş ancak kamu idaresi cevabında bunların muhasebe sistemine kaydedildiğine ilişkin hiçbir belge sunulmamıştır. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde 2018 yılı içerisinde yerinde yapılan incelemede, taşınır sayımı gerçekleştirilmiş, sayım sonucu fazla tespit edilen 664 litre ayçiçek yağı 3.373 Türk Lirası, 63 litre zeytinyağı 1.064 Türk Lirası, 466 kilogram çay şekeri 3.499 Türk Lirası bedelle daha sonra taşınır sistemine girildiği ancak taşınır sistemine yapılan bu girişlerin muhasebe hesaplarına kaydının yapılmadığı görülmüştür. Sosyal tesislerde taşınır sistemindeki taşınırlar ile muhasebe sistemindeki taşınırların birbirine eşit olması için taşınır ve muhasebe işlemleri mevzuata uygun biçimde gerçekleştirilmeli ve sosyal tesisin tasarrufundaki kaynaklar veya diğer kaynaklarla elde edilen tüm varlıkların muhasebe kayıtları yapılmalıdır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 374 BULGU 5: Yemek Hizmet Alımı Hakediş Ödemelerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisi ile İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinde ihale kapsamında temin edilen yemek hizmet alımı aylık hakedişlerinin hatalı muhasebeleştirildiği görülmüştür. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Varlıklara ilişkin ilkeler” başlıklı 8’inci maddesinde; “Varlıklara ilişkin ilkeler aşağıda belirtilmiştir: a) Sosyal tesislerin bir yıl veya normal faaliyet dönemi içinde paraya dönüşebilecek varlıkları, bilançoda dönen varlıklar içinde gösterilir. b) Sosyal tesislerin bir yıl veya normal faaliyet dönemi içinde paraya dönüşmeyen, hizmetlerinden bir hesap döneminden daha uzun süre yararlanılan uzun vadeli varlıkları, bilançoda duran varlıklar içinde gösterilir. Dönem sonu bilanço gününde bu grupta yer alan hesaplardan vadeleri bir yılın altında kalanlar dönen varlıklar grubunda ilgili hesaplara alınır. c) Bilançoda duran varlıklar grubunda yer alan maddi duran varlıkların maliyetini ilgili oldukları dönem maliyetlerine yüklemek amacıyla, ayrılan amortismanların birikmiş tutarları bilançoda ayrıca gösterilmelidir.” hükmü yer almaktadır. Esas ve Usuller’in “15 Stoklar” başlıklı 30’uncu maddesinde; “Bu hesap grubu, sosyal tesislerce satılmak veya diğer faaliyetlerde kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzeme, ticari mal gibi varlıkların izlenmesi için kullanılır. İlk madde ve malzemeler kullanım veya tüketime verildikçe, ticari mallar satıldıkça gerekli muhasebe kayıtları yapılır. Stoklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı 153 Ticari Mallar Hesabı 157 Diğer Stoklar Hesabı 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı: Bu hesap, sosyal tesislerce faaliyetlerinde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 375 kullanılmak üzere edinilen tüketim mal ve malzemesi ile hammadde, yardımcı madde, ambalaj malzemesi ve diğer malzemelerin izlenmesi için kullanılır. 153 Ticari Mallar Hesabı: Bu hesap, sosyal tesislerce herhangi bir değişikliğe tabi tutulmadan satmak amacı ile alınan ticari mallar (emtia) ve benzeri kalemlerin izlenmesi için kullanılır. 157 Diğer Stoklar Hesabı: Bu hesap, yukarıdaki stok hesaplarının kapsamına alınamayan kalemlerin izlenmesi için kullanılır.” Bu amaç doğrultusunda benimsenen bilanço ilkeleri; varlıklar, yabancı kaynaklar ve öz kaynaklar itibarıyla aşağıda belirtilmiştir.” denilmektedir. Esas ve Usuller’de ayrıntısı belirtildiği üzere sosyal tesisin tasarrufundaki kaynaklar ile bunlarla elde edilen varlıkların muhasebe kayıtlarının yapılması, mali tablolarının hazırlanması ve raporlanması yoluyla, sosyal tesisin belirli bir tarihteki mali durumunun ilgililer için saydam ve gerçeğe uygun olarak yansıtılması gerekmektedir. İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisi ile İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinde muhasebe fişleri ve ekli belgeler incelendiğinde; yemek, yemek servisi ve yemek öncesi sonrası temizlik hizmet alımı işine aylık hakediş ödeme muhasebeleştirilirken doğrudan 630 Giderler Hesabına kayıt yapılması gerekirken hakediş bedelinin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilen hakediş tutarları ay sonunda 150 İlk Madde ve Malzeme Hesaptan düşülmektedir. Aylık olarak firmaya yapılan ödeme tutarı geçmiş döneme ait bir hizmetin bedeli olduğu için 150 İlk Madde ve Malzeme Hesaba kaydedilmesi mümkün değildir. 150 İlk Madde ve Malzeme Hesap sosyal tesislerce faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen tüketim mal ve malzemesi ile hammadde, yardımcı madde, ambalaj malzemesi ve diğer malzemelerin izlenmesi için kullanılmalıdır. 150 İlk Madde ve Malzeme Hesaba hizmet alımı hakediş bedellerinin kaydedilmesi anlık alınan mizanların hatalı sonuçlar yansıtmasına ve dönem sonu mizanında 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabın alacak ve borç tutarının olması gerekenden fazla görünmesine neden olmaktadır. Muhasebe işlemleri, Esas ve Usuller’de belirtilen mevzuat hükümlerine uygun biçimde gerçekleştirilmelidir. Kamu idaresi cevabında; “Sosyal tesislerimizde ihale yoluyla yapılan hizmet alımı işine ait faturalar muhasebeleştirilirken 150-İlk Madde Ve Malzemeler Hesabına alınıp
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 376 ardından 630-Giderler Hesabına kayıt işlemi yapılıyordu. 2019 yılı ihale yoluyla yapılacak hizmet alımı işine ait faturalar doğrudan 630-Giderler Hesabına kaydedilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. 150 İlk Madde ve Malzeme Hesaba hizmet alımı hakediş bedellerinin kaydedilmesi anlık alınan mizanların hatalı sonuçlar yansıtmasına ve dönem sonu mizanında 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabın alacak ve borç tutarının olması gerekenden fazla görünmesine neden olmaktadır. Muhasebe işlemleri, Esas ve Usuller’de belirtilen mevzuat hükümlerine uygun biçimde gerçekleştirilmelidir. BULGU 6: Hemen Tüketilmeyip Gelecek Dönemlerde Tüketilmek Üzere Yapılan Alımlara İlişkin Ödemelerin Tahakkuk Esaslı Muhasebe İlkelerine Aykırı Muhasebeleştirilmesi Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde karta yükleme yapılması suretiyle alınan doğalgaz yakıtının 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabına veya 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabına kaydedilmesi gerekirken 259 Verilen Avanslar Hesabına kaydedildiği tespit edilmiştir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Hesap Planı” başlıklı 25’inci maddesinde; “... İhtiyaç duyulduğunda yeni hesaplar açmaya, hesapların adlarını ve kodlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir. Ana hesap grupları, hesap grupları, hesaplar ve yardımcı hesaplara ilişkin açıklamalar aşağıdaki maddelerde yapılmıştır.” denilmektedir. 09.05.2016 tarih ve 281.65.485-210.16.99-8582 sayılı Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğüne yazısının ekinde; “...
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 377 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabı: Bu hesap içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin ödenmiş giderler ile duran varlıklar ana hesap grubu içindeki gelecek yıllara ait giderler hesabında kayıtlı tutarlardan tahakkuk zamanı bir yıldan az süre kalanların izlenmesi için kullanılır. ... 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı: Bu hesap dönem içinde ödenen ancak, gelecek yılların faaliyet hesaplarına dahil edilecek olan giderlerin izlenmesi için kullanılır...” hükmüne yer verilmektedir. Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’de belirtilen çerçeve hesap planında 180 Gelecek Aylara Ait Giderler ile 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabı mevcut bulunmamaktadır. Ancak Esas ve Usuller’in 25’inci maddesindeki hükme binaen ihtiyaç olması halinde Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yeni hesaplar açılabileceği hükme bağlanmıştır. Bu doğrultuda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen Hazine ve Maliye Bakanlığına ait yazı ile sosyal tesislerin hesap planına bahsi geçen hesaplan eklenmiştir. Buna göre, cari yılı içerisinde peşin ödenen ve gelecek aylara ait olan giderler 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabında takip edilmelidir. Eğer ki peşin ödenen giderlerden cari yılı izleyen faaliyet dönemine ait olanların olması halinde bu tutarların da 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde yapılan denetimlerde doğrudan tüketime sunulmayan, karta yükleme suretiyle temin edilip depolanan ve izleyen dönemlerde kullanılmasına bağlı olarak azalan doğalgaza ait peşin ödenen tutarların; faaliyet dönemini aşmaması halinde 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabında, aşması halinde ise 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabında takip edilmesi gerekirken 259 Verilen Avanslar Hesabında takip edildiği tespit edilmiştir. Bu nedenle Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde peşin ödenerek karta dolum suretiyle depolanan, izleyen dönemlerde tüketime sunulan doğalgaza ait tutarların muhasebeleştirilmesinde 180 Gelecek Aylara Ait Giderler ile 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesaplarının kullanılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Karta yükleme yapılmak suretiyle doğalgaz alımında kullanılan 259-Verilen Avanslar Hesabı, 2019 yılı başlangıcı itibariyle kullanılmamaktadır.”
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 378 denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlanıldığı belirtilmiştir. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde doğrudan tüketime sunulmayan, karta yükleme suretiyle temin edilip depolanan ve izleyen dönemlerde kullanılmasına bağlı olarak azalan doğalgaza ait peşin ödenen tutarların; faaliyet dönemini aşmaması halinde 180 Gelecek Aylara Ait Giderler Hesabında, aşması halinde ise 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabında takip edilmesi gerekirken 259 Verilen Avanslar Hesabında takip edilmesi mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır. BULGU 7: Konaklama Gelirlerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde, İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinde ve İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisinde konaklama ücretini giriş esnasında peşin ödeyen kişilerden alınan tutarların hatalı muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “33 Emanet Yabancı Kaynaklar” başlıklı 37’nci maddesinde: “Bu hesap grubu, sosyal tesislerce yürütülen herhangi bir iş dolayısıyla veya mevzuat gereğince depozito veya teminat olarak yapılan tahsilatların izlenmesi için kullanılır. Bu grup 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabından oluşur. 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı: Bu hesap, nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılır. Sosyal tesislerce, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununda teminat olarak kabul edilebileceği belirtilen değerler teminat olarak kabul edilir. Teminat olarak kabul edilen değerlerin zamanaşımı ve gelir kaydedilmesinde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 49 ve 50 nci maddelerine göre genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için düzenlenen yönetmelik hükümleri uygulanır.”, Anılan Esas ve Usuller’in 46’ncı maddesinde:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 379 “Bu hesap grubu, faaliyet dönemine ilişkin olarak elde edilen her türlü gelirin izlenmesi için kullanılır. Bu grup 600 Gelirler Hesabından oluşur. 600 Gelirler Hesabı: Bu hesap, sosyal tesislerce elde edilen her türlü gelirin izlenmesi için kullanılır. Sosyal tesis gelirleri aşağıdaki şekilde sınıflandırılır. a) 600.01- Mal ve Hizmet Satış Gelirleri: Sosyal tesislerin asıl faaliyet gelirleri olan mal ve hizmet satışlarından elde ettiği tüm gelirler bu yardımcı hesaba kaydedilir. b) 600.02- Diğer Gelirler: Mal ve hizmet satışı dışında her ne şekilde olursa olsun elde edilen gelirler bu yardımcı hesaba kaydedilir. Hesaplarını işletme hesabı esasına göre tutan sosyal tesislerin gelirleri de yukarıdaki tanımlamalara ve yardımcı hesap sınıflandırmasına göre gerçekleştirilir. Sosyal tesisler bu yardımcı hesapları detaylandırmakta serbesttirler.” denilmektedir. Mevzuat hükümleri uyarınca 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı nakden veya mahsuben alınan depozito ve teminatların muhasebeleştirilmesi için kullanılırken, 600 Gelirler Hesabı sosyal tesislerce elde edilen her türlü gelir kaleminin elde edilmesi kullanılmaktadır. Yapılan denetimlerde Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde, İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinde ve İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisinde kişilerin sosyal tesise girişleri esnasında yaptıkları konaklama ödemelerin doğrudan 600 Gelirler Hesabı yerine 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedildiği görülmektedir. Bu nedenle Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde, İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinde ve İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisinde nakden veya mahsuben bir teminat niteliğinde olmayan konaklama ücretlerinin 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı yerine 600 Gelirler Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “İzmir İl Emniyet Müdürlüğü 2019 Şubat ayından itibaren Müdürlüğümüze bağlı Çeşme Polisevi’nde konaklama gelirleri 600-Gelirler Hesabına kaydedilmektedir. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezı Müdürlüğünün Cevabı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 380 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabına kaydedildiği belirtilen, Kişilerin Sosyal Tesislere girişleri esnasında yaptıkları konaklama ödemelerinin takibi, 600 Gelirler Hesabında izlenecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinde ve İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisinin cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlandığı belirtilmiştir. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde, İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinde ve İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisinde nakden veya mahsuben bir teminat niteliğinde olmayan konaklama ücretlerinin 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı yerine 600 Gelirler Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. BULGU 8: Elde Edilen Faiz ve Fon Gelirlerinden Bankalar Tarafından Yapılan Vergi Kesintisinin Muhasebe Kayıtlarına Yansıtılmaması Elde edilen faiz ve fon gelirlerinden bankalar tarafından yapılan vergi kesintisinin muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığı tespit edilmiştir. A) İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisi ile İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevi 2018 yılı mali tabloları ve muhasebe kayıtlarının incelenmesi sonucunda; vadeli hesapta bulunan mevduat nedeniyle elde edilen faiz gelirinin, bu gelir dolayısıyla ödenmesi gereken verginin mahsubundan sonra kaydedildiği görülmüştür. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in gelirlerin kaydedilme şekillerine ilişkin ilkelerin yer aldığı “Gelir tablosu ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde; “Gelir tablosu ilkelerinin amacı; satışların, gelirlerin, satış maliyetinin, giderlerin, kâr ve zararlara ait sosyal tesis faaliyet sonuçlarının sınıflandırılmış ve gerçeğe uygun olarak gösterilmesini sağlamaktır. Bütün satışlar, gelir ve kârlar ile maliyet, gider ve zararlar brüt tutarları üzerinden gösterilirler ve hiçbir satış, gelir ve kâr kalemi bir maliyet, gider ve zarar kalemi ile tamamen
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 381 veya kısmen karşılaştırmak suretiyle gelir tablosu kapsamından çıkarılamaz...” denilmektedir. Bu hüküm gereği, vadeli mevduat hesabından elde edilen gelirlerin brüt olarak gelirler hesabında gösterilmesi, bu gelir nedeniyle doğan vergi giderinin giderler hesabında ayrıca gösterilmesi gerekmektedir. B) Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün 2018 yılı mali tabloları ve muhasebe kayıtlarının incelenmesi sonucunda; fon olarak değerlendirilen mali kaynaktan elde edilen fon gelirinin, bu gelir dolayısıyla ödenmesi gereken verginin mahsubundan sonra kaydedildiği görülmüştür. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in gelirlerin kaydedilme şekillerine ilişkin ilkelerin yer aldığı “Gelir tablosu ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde; “Gelir tablosu ilkelerinin amacı; satışların, gelirlerin, satış maliyetinin, giderlerin, kâr ve zararlara ait sosyal tesis faaliyet sonuçlarının sınıflandırılmış ve gerçeğe uygun olarak gösterilmesini sağlamaktır. Bütün satışlar, gelir ve kârlar ile maliyet, gider ve zararlar brüt tutarları üzerinden gösterilirler ve hiçbir satış, gelir ve kâr kalemi bir maliyet, gider ve zarar kalemi ile tamamen veya kısmen karşılaştırmak suretiyle gelir tablosu kapsamından çıkarılamaz...” denilmektedir. Bu hüküm gereği, fon hesabından elde edilen gelirlerin brüt olarak gelirler hesabında gösterilmesi, bu gelir nedeniyle doğan vergi giderinin giderler hesabında ayrıca gösterilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “İzmir İl Emniyet Müdürlüğü A) Vadeli mevduat hesabından elde edilen gelirlerin bürüt olarak Gelirler Hesabında gösterilerek, bu gelir nedeniyle doğan vergi giderinin 193-Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı kodu açık olmadığından 630-Giderler Hesabında ortak giderler adı altında Peşin Ödenen Vergiler ve Fonlar Hesabı açılarak muhasebeleştirilecektir. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezı Müdürlüğünün Cevabı B) Fon hesabından elde edilen gelirlerin brüt olarak gelirler hesabında, bu gelirler nedeniyle doğan vergi giderlerinin de bundan sonra "Giderler Hesabında" gösterilmesi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 382 sağlanmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Bulgunun (A) bendine ilişkin olarak, kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Bulgunun (B) bendine ilişkin olarak, kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlanıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2019 yılında yapılan kayıtların 2018 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Elde edilen faiz gelirinin, bu gelir dolayısıyla ödenmesi gereken verginin mahsubundan sonra kaydedilmesi gelir tablosunda tam ve doğru bilgi sunulmasını engellemektedir. BULGU 9: Hizmet Satış Gelirleri Tahakkuk Etmesine Rağmen Muhasebeleştirilmemesi Edirne Polisevi Şube Müdürlüğünde bir günden fazla konaklama süresi olan kişilerden ücretler otele giriş yaptıkları gün değil çıkış yaptıkları gün tahsil edilmesine rağmen tahakkuk eden konaklama ücret tutarlarının muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “12 Faaliyet Alacakları” başlıklı 28’inci maddesinde; “Bu hesap grubu, sosyal tesis geliri olarak tahakkuk eden tutarların izlenmesi için kullanılır ve aşağıdaki hesaplardan oluşur 120 Alıcılar Hesabı 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı 120 Alıcılar Hesabı: Bu hesap, sosyal tesislerin mal ve hizmet satış faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan alacaklarının izlenmesi için kullanılır...” ifadesine yer verilmektedir. Edirne Polisevi Şube Müdürlüğünde yapılan denetim neticesinde; bir günden fazla konaklama yapan kişiler ücretlerini peşin ödemeden konaklamalarına rağmen, çıkış yaptıkları güne kadar tahakkuk eden gelirlerin 120 Alıcılar Hesabında izlenmediği görülmüştür. Bu itibarla, Edirne Polisevi Şube Müdürlüğünde tahakkuk eden hizmet satış gelirlerinin
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 383 120 Alıcılar Hesabında muhasebeleştirilmemesinin mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini etkilediği düşünülmektedir. Yukarıda ortaya konan mevzuat hükmü çerçevesinde, sosyal tesislerin hizmet satışı olan konaklama faaliyetlerinde, herhangi bir tahsilât yapılmadan kişilerin odaları kullanması neticesinde tahakkuk eden konaklama gelirinin 120 Alıcılar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bir günden fazla konaklama süresi olan kişilerden, 120- Alıcılar Hesabına gelir tahakkuku kaydının yapılmayıp çıkış yaptıkları gün faturası kesilerek tahsilat yapıldıktan sonra gelir kaydı yapılarak muhasebeleştirilmiştir. Bundan böyle bulgu doğrultusunda konaklama ücretleri günlük olarak gelir kaydı yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Edirne Polisevi Şube Müdürlüğünde tahakkuk eden hizmet satış gelirlerinin 120 Alıcılar Hesabında muhasebeleştirilmemesi mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini etkilemektedir. BULGU 10: İcra Borcu, Bireysel Emeklilik veya Vergi Borcu Kesintilerin Hatalı Muhasebeleştirilmesi Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde çalışan personelden yapılan icra kesintilerinin, İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisinde şahıstan yapılan vergi kesintisinin, Van Polisevi Şube Müdürlüğünde personelden kesilen icra ve bireysel emeklilik tutarlarının 399 Diğer Çeşitli Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesabında takip edilmesi gerekirken farklı hesaplarda takip edildiği görülmüştür. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “36 Ödenecek Diğer Yükümlülükler” başlıklı 38’inci maddesinde; “Bu hesap grubu, sosyal tesislerce ödenecek her türlü vergi, resim, harç ve benzeri borçlar ile sosyal güvenlik kesintilerinin izlenmesi için kullanılır. Ödenecek diğer yükümlülükler, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 384 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı: Bu hesap, nakden veya mahsuben tahsil edilip, ilgili vergi dairesine ödenmesi gereken vergi ve benzeri tutarların izlenmesi için kullanılır. 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı: Bu hesap, sosyal güvenlik mevzuatı hükümlerine göre sosyal güvenlik kurumları adına nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılır.”, “39 Diğer Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar” başlıklı 39’uncu maddesinde; “Bu hesap grubu, kısa vadeli yabancı kaynak olup, yukarıdaki gruplara dahil edilemeyen tutarların izlenmesi için kullanılır. Diğer kısa vadeli yabancı kaynaklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 397 Sayım Fazlaları Hesabı 399 Diğer Çeşitli Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesabı 397 Sayım Fazlaları Hesabı: Bu hesap, yapılan sayımlar sonucunda tespit edilen her türlü fazlalığın, nedenleri belirleninceye kadar geçici olarak kaydedilip izlenmesi için kullanılır. 399 Diğer Çeşitli Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesabı: Bu hesap, bu ana hesap grubu içinde yer alan ve yukarıda sayılan hesaplarda izlenmeyen diğer çeşitli kısa vadeli yabancı kaynakların izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir. Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre personelden veya firmalardan yapılacak icra, vergi borcu veya bireysel emeklilik gibi kesintilerin Ödenecek Diğer Yükümlülükler kapsamında olmaması nedeniyle 399 Diğer Çeşitli Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Yapılan denetimlerde Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde çalışan personelden yapılan icra kesintilerinin 336 Diğer Çeşitli Borçlar Hesabında, İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisinde şahıstan yapılan vergi kesintisinin 369 Ödenecek Diğer Yükümlülükler Hesabında, Van Polisevi Şube Müdürlüğünde personelden kesilen icra tutarlarının 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında, bireysel emeklilik tutarlarının ise 369 Ödenecek Diğer Yükümlülükler Hesabında muhasebeleştirdiği anlaşılmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 385 Bu itibarla Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde, İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisinde ve Van Polisevi Şube Müdürlüğünde mahiyeti itibariyle Ödenecek Diğer Yükümlülükler hesap grubunda yer alan hesaplarda takip edilmesine yer olmayan kesintilerin 399 Diğer Çeşitli Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Cevabı Ödenecek Diğer Yükümlülükler Hesap Grubunda yer alan hesaplarda takip edilmesi gerekmeyen yapılacak kesintiler 399-Diğer Çeşitle Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesabında takip edilecektir. Van İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Van Polisevi Şube Müdürlüğümüzce personelden kesilen icra ve bireysel emeklilik tutarları Kamu Kurum ve Kuruluşlarında İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in 39 Diğer Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar başlıklı 39’ncumaddesinde bulunan 399-Diğer Çeşitli Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesabında 31/05/2019 tarihi itibariyle izlenmeye başlanmıştır. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezı Müdürlüğünün Cevabı Bulguda belirtilen 336- Diğer Çeşitli Borçlar Hesabında takip edilen muhasebe kayıtları bundan sonra, 399-Diğer Çeşitli Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesabında takip edilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bir tesiste bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlanıldığı iki tanesinde de gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde, İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisinde ve Van Polisevi Şube Müdürlüğünde mahiyeti itibariyle Ödenecek Diğer Yükümlülükler hesap grubunda yer alan hesaplarda takip edilmesine yer olmayan kesintilerin 399 Diğer Çeşitli Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Muhasebe işlemlerinin hatalı gerçekleştirilmesi mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 386 BULGU 11: Sosyal Tesislere Ait Gelirlerin Genel Bütçeye Gelir Kaydedilmesi İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisine ait kesin teminat mektubu İzmir İl Emniyet Müdürlüğü muhasebe işlemlerini gerçekleştiren saymanlık müdürlüğü tarafından nakde çevrilerek genel bütçeye gelir kaydedilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (b) bendinde; “Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri: Bu Kanuna ekli (I), (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alan kamu idarelerini,” ifadesine yer verilmektedir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Gelir tablosu ilkeleri” başlıklı 6’ncı maddesinde de; “Gelir tablosu ilkelerinin amacı; satışların, gelirlerin, satış maliyetinin, giderlerin, kâr ve zararlara ait sosyal tesis faaliyet sonuçlarının sınıflandırılmış ve gerçeğe uygun olarak gösterilmesini sağlamaktır. Bütün satışlar, gelir ve kârlar ile maliyet, gider ve zararlar brüt tutarları üzerinden gösterilirler ve hiçbir satış, gelir ve kâr kalemi bir maliyet, gider ve zarar kalemi ile tamamen veya kısmen karşılaştırmak suretiyle gelir tablosu kapsamından çıkarılamaz.” hükmü yer almaktadır. Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre merkezi yönetim kapsamında bulunan Emniyet Genel Müdürlüğü genel bütçeli bir kurum olup 5018 sayılı Kanun’a ekli I sayılı cetvelde yer almaktadır. Genel bütçeli kurumların muhasebe işlemleri sosyal tesislerden farklıdır. Sosyal tesislere ilişkin yukarıda yer alan Usul ve Esaslar’a göre de her sosyal tesisi ilgilendiren gelir veya gider kendi muhasebe sistemi içerisinde yer almalıdır. Yapılan incelemelerde, İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisinde yemek hizmet alımı ihale konusu işin feshedildiği ve anılan işe ait 89.379 Türk Lirası tutarında kesin teminat mektubunun İzmir İl Emniyet Müdürlüğü muhasebe işlemlerini gerçekleştiren saymanlık müdürlüğü tarafından nakde çevrilerek 5018 sayılı Kanun’a ekli I sayılı cetvelde yer alan genel bütçeli Emniyet Genel Müdürlüğü bütçesine gelir olarak kaydedildiği tespit edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 387 Bu itibarla, merkezi yönetim kapsamında yer almayan ve kendi gelir ve giderleri kendi bilanço ve gelir tablosunda yer alması gereken ilgili sosyal tesise ait teminat gelirinin, genel bütçeli Emniyet Genel Müdürlüğü hesaplarına kaydedilmesi mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini olumsuz etkilemektedir. Sosyal tesise ait teminat gelirinin genel bütçeye gelir kaydedilmesi İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisi 2018 yılı gelir tablosunda 89.379 Türk Lirası tutarında hataya neden olmuştur. Kamu idaresi cevabında; “Bağlı sosyal tesislerimiz Merkezi Yönetim kapsamında yer almadığından 04/02/2019 tarihinde İzmir Defterdarlığı Muhasebe Müdürlüğünden kesin teminat tutarı olan 89.379,00 TL iade alınmış ve bankada ayrı bir vadeli hesap açılmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak, bulgu konusu hususa yönelik 2019 yılında yapılan kayıtların 2018 yılı dönem sonu mali tablolarındaki hatayı düzeltici bir etkisi bulunmamaktadır. Sosyal tesise ait teminat gelirinin genel bütçeye gelir kaydedilmesi İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisi 2018 yılı gelir tablosunda 89.379 Türk Lirası tutarında hataya neden olmuştur. BULGU 12: Kıdem Tazminatı Ödemelerindeki Mevzuata Aykırılıklar Kıdem tazminatı ödemelerinde mevzuata aykırılıklar tespit edilmiştir. A) Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı suretiyle çalışan 2 personele ilişkin iş akitlerinin kıdem tazminatı almayı hak edecek şekilde fesih edilmemesine rağmen kıdem tazminatlarının ödendiği tespit edilmiştir. 01.09.1971 tarih ve 13943 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1475 sayılı İş Kanunu’nun “Kıdem Tazminatı” başlıklı 14’üncü maddesinde; “Bu Kanuna tabi işçilerin hizmet akitlerinin:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 388 3. Muvazzaf askerlik hizmeti dolayısıyle, 4. Bağlı bulundukları kanunla kurulu kurum veya sandıklardan yaşlılık, emeklilik veya malullük aylığı yahut toptan ödeme almak amacıyla; 5. (Ek: 25/8/1999 - 4447/45 md.) 506 Sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (A) bendinin (a) ve (b) alt bentlerinde öngörülen yaşlar dışında kalan diğer şartları veya aynı Kanunun Geçici 81 inci maddesine göre yaşlılık aylığı bağlanması için öngörülen sigortalılık süresini ve prim ödeme gün sayısını tamamlayarak kendi istekleri ile işten ayrılmaları nedeniyle, Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet aktinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.” denilmektedir. 10.06.2003 tarih ve 25134 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4857 sayılı İş Kanunu’nun “İşçinin haklı nedenle derhal fesih hakkı” başlıklı 24’üncü maddesinde; “Süresi belirli olsun veya olmasın işçi, aşağıda yazılı hallerde iş sözleşmesini sürenin bitiminden önce veya bildirim süresini beklemeksizin feshedebilir: I. Sağlık sebepleri: a) İş sözleşmesinin konusu olan işin yapılması işin niteliğinden doğan bir sebeple işçinin sağlığı veya yaşayışı için tehlikeli olursa. b) İşçinin sürekli olarak yakından ve doğrudan buluşup görüştüğü işveren yahut başka bir işçi bulaşıcı veya işçinin işi ile bağdaşmayan bir hastalığa tutulursa. II. Ahlak ve iyiniyet kurallarına uymayan haller ve benzerleri: a) İşveren iş sözleşmesi yapıldığı sırada bu sözleşmenin esaslı noktalarından biri hakkında yanlış vasıflar veya şartlar göstermek yahut gerçeğe uygun olmayan bilgiler vermek veya sözler söylemek suretiyle işçiyi yanıltırsa. b) İşveren işçinin veya ailesi üyelerinden birinin şeref ve namusuna dokunacak şekilde sözler söyler, davranışlarda bulunursa veya işçiye cinsel tacizde bulunursa.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 389 c) İşveren işçiye veya ailesi üyelerinden birine karşı sataşmada bulunur veya gözdağı verirse, yahut işçiyi veya ailesi üyelerinden birini kanuna karşı davranışa özendirir, kışkırtır, sürükler, yahut işçiye ve ailesi üyelerinden birine karşı hapsi gerektiren bir suç işlerse yahut işçi hakkında şeref ve haysiyet kırıcı asılsız ağır isnad veya ithamlarda bulunursa. d) İşçinin diğer bir işçi veya üçüncü kişiler tarafından işyerinde cinsel tacize uğraması ve bu durumu işverene bildirmesine rağmen gerekli önlemler alınmazsa. e) İşveren tarafından işçinin ücreti kanun hükümleri veya sözleşme şartlarına uygun olarak hesap edilmez veya ödenmezse, f) Ücretin parça başına veya iş tutarı üzerinden ödenmesi kararlaştırılıp da işveren tarafından işçiye yapabileceği sayı ve tutardan az iş verildiği hallerde, aradaki ücret farkı zaman esasına göre ödenerek işçinin eksik aldığı ücret karşılanmazsa, yahut çalışma şartları uygulanmazsa. III. Zorlayıcı sebepler: İşçinin çalıştığı işyerinde bir haftadan fazla süre ile işin durmasını gerektirecek zorlayıcı sebepler ortaya çıkarsa.”, “Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı” başlıklı 112’nci maddesinde; “Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kurum ve kuruluşların haklarında bu Kanun ve 854, 5953, 5434 sayılı kanunların hükümleri uygulanmayan personeli ile kamu kuruluşlarında sözleşmeli olarak istihdam edilenlere mevzuat veya sözleşmelerine göre kıdem tazminatı niteliğinde yapılan ödemeler kıdem tazminatı sayılır. (Ek fıkra: 10/9/2014-6552/8 md.) 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları; a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 390 kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından, b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir. ...” hükümlerine yer verilmektedir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre işçinin kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde sözleşmesini sona erdirme halleri kanun koyucu tarafından tek tek belirtilmiştir. Ayrıca İş Kanunu’nda işçiye derhal haklı nedenle fesih hakkı tanıyan durumlar da belirtilmiştir. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde yapılan denetimlerde, personel çalıştırmasına dayalı hizmet alımı kapsamında çalışan 2 işçinin haklı nedenle derhal fesih hakkına sahip olamamalarına veya kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde iş akitleri sona ermemesine rağmen bu kişilere kıdem tazminatı ödendiği tespit edilmiştir. Bu itibarla, Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde personel çalışmasına dayalı hizmet alımı kapsamında çalışan işçilere, iş akitlerini haklı fesih nedenlerine dayandırmamaları veya kıdem tazminatı almayı hak edecek şekilde işten ayrılmamaları halinde kıdem tazminatı ödenmemesi gerekmektedir. Konu hakkında uygulama birliği sağlanması için taşra birimlerinin bilgilendirilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. B) Ankara ve Antalya Polis Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde çalışan işçilerin kıdem tazminatı ödemelerinde gün, ay ve yıl süreleri hatalı olarak hesaplanmıştır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Bazı kamu kurum ve kuruluşlarında çalışanların kıdem tazminatı” başlıklı 112’nci maddesi; “Kanuna veya kanunun verdiği yetkiye dayanılarak kurulan kurum ve kuruluşların haklarında bu Kanun ve 854, 5953, 5434 sayılı kanunların hükümleri uygulanmayan personeli ile kamu kuruluşlarında sözleşmeli olarak istihdam edilenlere mevzuat veya sözleşmelerine göre kıdem tazminatı niteliğinde yapılan ödemeler kıdem tazminatı sayılır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 391 (Ek fıkra: 10/9/2014-6552/8 md.) 4/1/2002 tarihli ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında alt işverenler tarafından çalıştırılan işçilerin kıdem tazminatları; a) Alt işverenlerinin değişip değişmediğine bakılmaksızın aralıksız olarak aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde çalışmış olanların bu şekilde çalışmış oldukları sürelere ilişkin kıdem tazminatına esas hizmet süreleri, aynı kamu kurum veya kuruluşuna ait işyerlerinde geçen toplam çalışma süreleri esas alınarak tespit olunur. Bunlardan son alt işverenleri ile yapılmış olan iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanların kıdem tazminatları ilgili kamu kurum veya kuruluşları tarafından, b) Aynı alt işveren tarafından ve aynı iş sözleşmesi çerçevesinde farklı kamu kurum veya kuruluşlarında çalıştırılmış olan işçilerden iş sözleşmeleri 1475 sayılı İş Kanununun 14 üncü maddesine göre kıdem tazminatı ödenmesini gerektirecek şekilde sona ermiş olanlara, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamında farklı kamu kurum ve kuruluşuna ait işyerlerinde geçen hizmet sürelerinin toplamı esas alınarak çalıştırıldığı son kamu kurum veya kuruluşu tarafından, işçinin banka hesabına yatırılmak suretiyle ödenir.” şeklinde düzenlenmiştir. 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’üncü maddesinde; “… Feshedilmesi veya kadının evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde kendi arzusu ile sona erdirmesi veya işçinin ölümü sebebiyle son bulması hallerinde işçinin işe başladığı tarihten itibaren hizmet aktinin devamı süresince her geçen tam yıl için işverence işçiye 30 günlük ücreti tutarında kıdem tazminatı ödenir. Bir yıldan artan süreler için de aynı oran üzerinden ödeme yapılır.” hükmüne yer verilmiştir. Yukarıda yapılan mevzuat açıklamaları doğrultusunda kıdem tazminatına hak kazanan işçiye her yıl için kıdem tazminatı tam, yıl kesirleri ay ve günler için orantılı olarak ödenmesi gerekmektedir. Ay kesirlerinin hesabında bir yıl için ödenen kıdem tazminatı tutarının 1/12’si, gün kesirleri içinse 1/365’i bulunarak çalışılan ay ve gün sayılarıyla çarpılarak hesaplanması gerekmektedir. Ankara ve Antalya Polis Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde yapılan incelemeler
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 392 neticesinde kıdem tazminatında ay artığı olan gün kesirlerinin hesabında 365’e bölünmesi gerekirken 360’a bölündüğü tespit edilmiştir. Ankara ve Antalya Polis Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde çalışan işçilerin kıdem tazminatı ödemelerine konu olan gün, ay ve yıl hesaplamalarında hatalı uygulama yapıldığı tespit edilmiş olup, kıdem tazminatı ödemelerinin mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı 2018 Yılı içerisinde Müdürlüğümüzde çalışır iken iş akdi fesih edilerek çıkarılan çalışanlara ödenen Kıdem tazminatlarında sadece 2 çalışan için İş kanununa göre 360 güne bölünerek ödeme yapılmış, sonrakilerde vergi kanununa göre 365 güne bölünerek hesaplanıp ödeme yapılmıştır. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezı Müdürlüğünün Cevabı Müdürlüğümüzden ayrılan 4/a kapsamındaki çalışanların çeşitli nedenlerle işten ayrılanların kıdem tazminatı ödemeleri emsal mahkeme kararları doğrultusunda yapılmakla birlikte bulguda belirtilen 4/a kapsamında çalışan işçilerin işten ayrılmaları halinde kıdem tazminatı ödemesi ile ilgili 24/04/2019 tarih ve 97089972-4400(91244)/575-712 sayılı ve 17/05/2019 tarih ve 97089972-4400(81114)/685-845 sayılı yazılarımızla Hukuk Müşavirliğimizden hukuki görüş istenmiştir. Kıdem tazminatı ödemeleri ile ilgili hesaplama ise raporda belirtilen gün hesabına göre yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Bulgunun (A) bendine ilişkin olarak, Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde personel çalışmasına dayalı hizmet alımı kapsamında çalışan işçilere, iş akitlerini haklı fesih nedenlerine dayandırmamaları veya kıdem tazminatı almayı hak edecek şekilde işten ayrılmamaları halinde kıdem tazminatı ödenmemesi gerekmektedir. Bulgunun (B) bendine ilişkin olarak, Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 393 yapılacağı belirtilmiştir. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlanıldığı belirtilmiştir. Ankara ve Antalya Polis Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde çalışan işçilerin kıdem tazminatı ödemelerine konu olan gün, ay ve yıl hesaplamalarında hatalı uygulama yapıldığı tespit edilmiş olup, kıdem tazminatı ödemelerinin mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılması gerekmektedir. BULGU 13: Sosyal Tesis Hesap Planında Bulunmayan Hesapların Kullanılması Ankara ve Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde, Antalya Lara Polis Eğitim ve Dinlenme Tesislerinde, İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinde, İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisinde, Bitlis, Edirne, Trabzon ve Van Polisevi Şube Müdürlüklerinde hesap planında olmayan hesapların kullanıldığı tespit edilmiştir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Hesap Planı” başlıklı 25’inci maddesinde; “… Sosyal tesis muhasebesi hesap planı aşağıdaki ana hesap grupları, hesap grupları ve hesaplardan oluşur. ... İhtiyaç duyulduğunda yeni hesaplar açmaya, hesapların adlarını ve kodlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir. …” hükmüne yer verilmektedir. Yukarıda belirtilen düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere sosyal tesislerin kullanacakları hesap planı anılan Esas ve Usuller’de açıkça ortaya konmaktadır. Bu hesap planında olmayan hesapların kullanılması ancak Hazine ve Maliye Bakanlığının izni ile açılmış hesaplar olmaları halinde mümkündür. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde 136 Diğer Çeşitli Alacaklar, 259 Verilen Avanslar ve 336 Diğer Çeşitli Borçlar Hesaplarının; Antalya Polis Moral Eğitim
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 394 Merkezi Müdürlüğünde 340 Alınan Sipariş Avansları Hesabının; Antalya Lara Polis Eğitim ve Dinlenme Tesislerinde 326 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabının; Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğünde 692 Dönem Net Kârı veya Zararı Hesabının; Edirne Polisevi Şube Müdürlüğünde 152 Mamuller ve 159 Verilen Sipariş Avansları Hesaplarının İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisinde ve İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinde 369 Ödenecek Diğer Yükümlülükler Hesabının; Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğünde 642 Faiz Gelirleri ve 659 Diğer Olağan Gider ve Zararlar Hesaplarının; Van Polisevi Şube Müdürlüğünde 369 Ödenecek Diğer Yükümlülükler Hesabının mezkur Esas ve Usuller’de yer almamasına rağmen kullanıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca bu hesapların kullanılmasına ilişkin Hazine ve Maliye Bakanlığından alınmış herhangi bir özel izinde bulunmamaktadır. Bu itibarla, bahsi geçen Esas ve Usuller’de yer almayan hesapların kullanılması, anılan idarelerin mali tablolarında hataya yol açmaktadır. Sonuç olarak, Ankara ve Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde, Antalya Lara Polis Eğitim ve Dinlenme Tesislerinde, İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinde, İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisinde, Bitlis, Edirne, Trabzon ve Van Polisevi Şube Müdürlüklerinde kullanılacak hesapların Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’de belirlenen Hesap Planı’nda yer alması; hesap planında olmayan ancak kullanılması gereken hesaplar söz konusu olacaksa Hazine ve Maliye Bakanlığının onayı ile kullanılması gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bitlis İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğünde 692-Dönem Net Kar veya Zararı Hesabı yerine, Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usullerin 25’inci maddesinde belirtilen 690-Dönem Net Karı veya Zararı Hesabı yıl sonu işlemlerinde kullanılacaktır. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Kullanmakta olduğumuz 152-Mamuller ve 159-Verilen Sipariş Avansları Hesabının sosyal tesis muhasebesi hesap planına aykırı olduğu anlaşılmıştır. Bulgu doğrultusunda hesap planında gerekli düzeltmeler yapılacaktır. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Bağlı tesislerimiz muhasebe hesap planlarında kullandığımız 369-Ödenecek Diğer
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 395 Yükümlülükler Hesabının bakiyesi Ocak 2019 tarihinde kapanmıştır. Trabzon İl Emniyet Müdürlüğü Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğünde 2018 yılında faiz gelirlerinin takibinde kullanılan 642-Faiz Gelirleri Hesabı 01/01/2019 tarihinden itibaren kullanılmayarak faiz gelirleri 600- Gelirler Hesabı altında açılan yardımcı hesapla takip edilmeye başlanılmış; 2018 yılında banka faiz giderlerinin takibinde kullanılan 659-Diğer Olağan Gider ve Zararlar Hesapları 01/01/2019 tarihinden itibaren kullanılmayarak banka faiz giderleri 630- Giderler Hesabı altında açılan yardımcı hesaplarla takip edilmeye başlanılmıştır. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Bulgu da belirtilen kodlara göre iş ve işlemler yapılacaktır. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezı Müdürlüğünün Cevabı Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca işletilen sosyal tesislerin Muhasebe uygulamalarına dair esas ve usullerde belirlenen hesap planı doğrultusunda gerekli tahsis kayıtları yapılmıştır. Van İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Van Polisevi Şube Müdürlüğümüzce 369 hesap kodu bünyemizde çalışan sözleşmeli personellerin Bireysel Emeklilik Kesintilerini izleme amaçlı kullanılmıştır. Denetim itibarı ile kullanılmakta olan 369 hesap kodlarının kullanımına son verilerek 26. Bulguda belirtilen hesap kodu kullanılmaya başlanılmıştır. Antalya İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Tesisimizde Maliye Bakanlığı sitesinde belirtilen hesap plan cetvelindeki 326-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı kullanılmakta idi. Mayıs 2019 ayından itibaren 30/12/2015 tarih ve 26039 sayılı resmi gazetede yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca işletilen sosyal tesislerin muhasebe uygulamalarına dair esas ve usullerin “Hesap Planı” başlıklı 25’inci maddesinde belirtilen sosyal tesisler hesap planına istinaden hesap planı cetvelinde 330-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı açılmış ve kullanılmaya başlanılmıştır. Başlanıldığına dair örnek gönderilmiştir.” denilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 396 Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, altı tesiste bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlanıldığı üç tanesinde de gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Ankara ve Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüklerinde, Antalya Lara Polis Eğitim ve Dinlenme Tesislerinde, İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinde, İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisinde, Bitlis, Edirne, Trabzon ve Van Polisevi Şube Müdürlüklerinde hesap planında olmayan hesapların kullanılması mali tablolarda tam ve doğru bilgi sunulmamasına neden olmaktadır. BULGU 14: Emniyet Genel Müdürlüğüne Bağlı Bazı Sosyal Tesislerde Kredi Kartı ile Yapılan Tahsilatların Uzun Süre Banka Hesabına Aktarılmaması Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı bazı sosyal tesislerde kredi kartı ile yapılan tahsilatların banka hesabına aktarılma sürelerinin çok fazla olduğu görülmüştür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesi gereğince her türlü kamu kaynağının kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak kullanılmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır. 11.06.2013 tarihinde Bakan Oluru ile yürürlüğe giren Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği’nin “Temel ilkeler ve hizmetler” başlıklı 6’ncı maddesinde de; Sosyal tesislerde kaynakların verimli kullanılmasının esas alındığı belirtilmiş olup sosyal tesis yöneticilerinin maliyetleri azaltıcı, gelirleri artırıcı önlemleri alarak müşteri memnuniyetini sağlayacak şekilde fiziki ortamlar hazırlayıp ve hizmet kalitesini geliştireceklerine ilişkin hüküm bulunmaktadır. Aynı Yönetmeliğin “Şube Müdürü/Büro Amirinin görevleri” başlıklı 22’nci maddesinde; Polisevi Şube Müdürünün görevleri sıralanmıştır. Yönetmeliğe göre Polisevi Şube Müdürü hizmetlerin, yasalar ve ilgili mevzuatın verdiği görev, yetki, sorumluluk ile mesleki etik değerler çerçevesinde sosyal tesisin kuruluş amacına uygun olarak etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini ve sosyal tesisin gelir ve gider hesaplarının, mevzuata uygun olarak düzenli bir şekilde tutulmasını sağlamakla sorumludur. Emniyet Genel Müdürlüne bağlı sosyal tesisler bankalarla yapmış oldukları protokollerde kredi kartı ile yapılan tahsilatların ne zaman banka hesaplarına aktarılacağını
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 397 belirlemekte olup bu süreler için getirilmiş bir standart bulunmamaktadır. Bu durum tesislerin hazır değerleri niteliğinde bulunan kredi kartı ile yapılan tahsilatların çok uzun sürelerde banka hesaplarına aktarılmasına neden olmaktadır. Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı sosyal tesislerden İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü, Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü, Van Polis Evi Şube Müdürlüğü, Edirne Polisevi Şube Müdürlüğü, Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğü faaliyetleri sonucunda elde ettikleri kredi kartı satış gelirlerinin 29 günden 35 güne kadar varan süreler içerisinde banka hesaplarına aktarıldığı görülmüştür. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü ve Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğü tesislerinde kredi kartı ile yapılan tahsilatların 20 günlük bir süreçte banka hesaplarına aktarıldığı görülmüştür. Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı tüm sosyal tesislerin faaliyet alanları ortak olup faaliyetler sonucunda elde edilen gelirler ile faaliyetlerin yerine getirilebilmesi için katlanmış oldukları giderler tüm yönleriyle aynı niteliktedir. Bu nedenle diğer sosyal tesislerin kredi kartı ile yapılan tahsilatlarının da Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü ve Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğü gibi 20 günlük bir süreçte banka hesaplarına aktarılmalıdır. Sosyal tesislerin kredi kartı ile yapılan tahsilatlarının uzun süre banka hesabına aktarılmaması gelirlerin azalmasına neden olmaktadır. Kredi kartı ile yapılan tahsilatların, Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü ve Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğü tesislerinde 20 günlük bir süreçte banka hesaplarına aktarıldığı gibi yukarıda sayılan diğer tesislerde de bu şekilde işlem tesis edilmesi hem kaynakların etkili, ekonomik ve verimli olarak kullanılmasını hem de uygulama birliğini sağlayacaktır. Kamu idaresi cevabında; “Bitlis İl Emniyet Müdürlüğü Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğü işlemlerinde Kamu Bankası olan Vakıfbank Pos Cihazları kullanılmaktadır. Belirli aralıklar ile Vakıfbank Yetkilileri ile görüşmeler yapılarak Kredi Kartı ile yapılan tahsilatların ilgili mevzuat çerçevesinde asgari süreler içerisinde hesaplarımıza aktarılmasına çalışılmaktadır. Polisevi Şube Müdürlüğümüz tarafından kredi kartı ile yapılan tahsilatların banka da bulunan pos gelirlerinin ana hesaba 20 gün içerisinde aktarılması yönünde bankaya talep yazısı gönderilmiştir. Banka tarafından gelen cevapta
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 398 düzenleme yapıldığı, ayrıca çalışma şartı 20 gün Valörlü olacak şekilde değiştirilmesi durumunda aylık tek ödeme Pos Cirosunun %80’ i kadar Vadesiz Mevduat ortalaması şartı sağlanması gerektiği bildirilmiştir. Konu ile ilgili olarak kredi kartları ile yapılan tahsilatların Kamu Haznedarlığı Tebliği uyarınca azami 20 gün içerisinde ilgili kurumun kamu sermayeli bankadaki hesabına aktarılması için, ilimizde bulunan diğer kamu bankaları ile görüşülmektedir. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Çalışmakta olduğumuz Banka ile görüşülerek kredi kartı satış gelirlerinin 20 günlük bir süreçte banka hesaplarına aktarılması sağlanacaktır. Van İl Emniyet Müdürlüğü Van Polisevi Şube Müdürlüğümüzce çalışılan bankalarla gerekli yazışmalar yapılıp, Kamu Haznedarlığı Genel Tebliği doğrultusunda azami süre (20 gün) aşılmadan işlem yapılması talep edilerek gerekli düzenlemenin yapılması sağlanacaktır. Antalya İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Sayıştay raporu BULGU 8 de Antalya Lara Eğitim ve Dinlenme Tesisimizi hitaben bir ibare bulunmamakla birlikte, tesisimizde kredi kartı ile yapılan tahsilatlar 35 günlük süreçte hesabımıza aktarılmakta idi. 29 Mayıs 2019 tarihi itibariyle 20 günlük bir süreçte banka hesabımıza aktarılmaya başlanılmıştır. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Müdürlüğümüzde sadece Vakıfbank'a ait kredi kartı kullanılmaktadır. 35 günlük sürede hesabımıza dönmekte ve hiçbir komisyon veya masraf ödenmemektedir. 20 gün içerisinde paranın iadesi konusunda Banka ile gerekli yazışmalar yapılacaktır. İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Bankalarla görüşmeler yapılarak kredi kartı dönüşlerinin 20 güne çekilmesi için gerekli çalışmalar yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Kredi kartı ile yapılan tahsilatların, Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 399 Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğü tesislerinde 20 günlük bir süreçte banka hesaplarına aktarıldığı gibi yukarıda sayılan diğer tesislerde de bu şekilde işlem tesis edilmesi hem kaynakların etkili, ekonomik ve verimli olarak kullanılmasını hem de uygulama birliğini sağlayacaktır. Sosyal tesislerin kredi kartı ile yapılan tahsilatlarının uzun süre banka hesabına aktarılmaması gelirlerin azalmasına neden olmaktadır. BULGU 15: Kartlı Sistem Kullanılan Sosyal Tesiste Kullanıcılara Ait Kartlardan Arta Kalan Bakiyelerin Tesis Hesaplarında Devamlı Devretmesi İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisinde sosyal tesis hizmetlerinden faydalanmak için kullanılan kartlardan arta kalan bakiyelerin tesis hesaplarında devamlı devrettiği görülmüştür. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “33 Emanet Yabancı Kaynaklar” başlıklı 37’nci maddesinde: “Bu hesap grubu, sosyal tesislerce yürütülen herhangi bir iş dolayısıyla veya mevzuat gereğince depozito veya teminat olarak yapılan tahsilatların izlenmesi için kullanılır. Bu grup 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabından oluşur. 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı: Bu hesap, nakden veya mahsuben tahsil edilen depozito ve teminatların izlenmesi için kullanılır. Sosyal tesislerce, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununda teminat olarak kabul edilebileceği belirtilen değerler teminat olarak kabul edilir. Teminat olarak kabul edilen değerlerin zamanaşımı ve gelir kaydedilmesinde 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 49 ve 50 nci maddelerine göre genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için düzenlenen yönetmelik hükümleri uygulanır.” denilmektedir. Kamp dönemlerinde tesis hizmetlerinden faydalanmak isteyen kişilere kart satışı gerçekleştirilmektedir. Kart içerisine depozito bedeli ile birlikte yararlanılmak istenilen hizmet bedeli tutarı kadar bakiye yüklenilmekte tesiste satışı gerçekleştirilen mal ve hizmet satışları bu kartlar aracılığıyla sağlanmaktadır. Kart kullanım politikası tesis faaliyetlerinde nakit tutarların muhafazası, çalınma, kaybolma, yıpranma gibi riskleri ortadan kaldırmakla beraber işlemlerin
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 400 pratik bir şekilde yerine getirilmesi ve oluşan mali işlemlerin eksiksiz bir şekilde kayıt altına alınmasına yardımcı olmaktadır. Ancak kart kullanımına ilişkin sayılan bu faydaların yanı sıra kartların kaybolması durumunda var olan bakiyeler ile kişiler tarafından kullanılmayan, depozito bedeli talep edilmeyen tutarlar tesisin emanet hesaplarında varlığını devam ettirmektedir. Bu durum tesisin emanet hesaplarının hacmini arttırmakta ve takip, muhafaza, kontrol gibi ilave yükümlülükler altına girmesine neden olmaktadır. Tesis kayıtlarına ilişkin yapılan incelemelerde; kişilere ait kaybolan kartlarda var olan bakiyeler ile kartlardan arta kalan, unutulan, depozito bedeli talep edilmeyen tutarların geçmiş yıllardan bu yana 2018 yılı sonu itibariyle 56.809,77 Türk Lirasına ulaştığı ve atıl olarak bekleyen bu tutarların hak sahiplerine iade edilemediği görülmüştür. Bu durum bu hesabın devamlı devretmesine neden olmaktadır. Tesise ait olmayan ve atıl olarak bekletilen bu tutarlara ilişkin takip, muhafaza, kontrol gibi yükümlülüklerin ortadan kaldırılabilmesi için tesis tarafından hak sahiplerinin tespit edilip tutarların kendilerine iade edilmesi, hak sahiplerine ulaşılamaması durumunda ise bu tutarların tesis geliri olarak kaydedilmesi gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Düzenlenen kartlarda var olan bakiyeler ile arta kalan, unutulan, depozito bedeli talep edilmeyen tutarlar 2019 yılı sezon sonunda kullanıcılara duyuru yapılarak kartların iade edilmesi sağlanıp, hak sahiplerine ulaşılamaması durumunda ise kalan tutar tesise irat kaydedilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisinde sosyal tesis hizmetlerinden faydalanmak için kullanılan kartlardan arta kalan bakiyeler tesis hesaplarında devamlı devretmektedir. Tesise ait olmayan ve atıl olarak bekletilen 2018 yılı sonu itibariyle 56.809,77 Türk Lirasına ilişkin takip, muhafaza, kontrol gibi yükümlülüklerin ortadan kaldırılabilmesi için tesis tarafından hak sahiplerinin tespit edilip tutarların kendilerine iade edilmesi, hak sahiplerine ulaşılamaması durumunda ise bu tutarların tesis geliri olarak kaydedilmesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 401 BULGU 16: Merkez Payının Süresi İçerisinde Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı Banka Hesabına Aktarılmaması Bazı sosyal tesislerin merkez payının süresi içerisinde Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı banka hesabına aktarılmadığı tespit edilmiştir. 11.06.2013 tarihinde Bakan Oluru ile yürürlüğe giren Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği’nin “İşletme gelirlerinin toplanması ve merkez payı ayrılması” başlıklı 42’nci maddesinde; “(1) Sosyal tesisin işletilmesinden doğan gelirler bir bankada açılacak hesapta toplanır. Günlük acil ve zaruri ihtiyaçlar için belirlenecek miktarın haricindeki sosyal tesis gelirleri yedi (7) iş günü içerisinde vadeli hesaba aktarılır. Bankadan para çekilmesi Merkez Müdürü veya yetki verdiği yardımcısı, Şube Müdürlükleri/Büro Amirlikleri ile diğer tesislerde ise Şube Müdürü/Büro Amiri veya Tesis Sorumlusunun kendisi ile Muhasebe ve Satın Alma Büro Amirinin müşterek imzası ile gerçekleştirilir. (2) Bütçe veya sosyal tesis işletme kaynaklarının, Genel Müdürlüğe ait taşra birimlerindeki sosyal tesislerde belli bir hizmet standardı oluşturmak, hizmet kalitesini yükselterek sürekli kılmak için yapılacak restorasyonlar ve bakım-onarım giderleri ile kullanım ömrü tamamlanan malzemelerin yenilenmesinde kullanılmak şartıyla, yapılan her konaklama başına belirlenen yatak ücretinin % 10’unu geçmemek üzere, Sosyal Tesisler Değerlendirme Komisyonunun tespiti ve Genel Müdür Yardımcısının onayı ile Sosyal Tesisler Merkez Payı belirlenir. (3) Belirlenen bu miktarlar, takip eden ayın bitimine kadar olan sürede Daire Başkanlığı tarafından belirlenecek banka hesabına aktarılır ve dekontları Daire Başkanlığına gönderilir. (4) Merkezde toplanan payların tahsis işlemleri, Genel Müdür Yardımcısının Başkanlığında İkmal Bakım, Strateji Geliştirme, İnşaat Emlak ve Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlarından oluşan komisyon tarafından yürütülür. Komisyon ihtiyaçların gerekliliği, yaklaşık maliyet ile sosyal tesisin fona katkı payı gibi hususlara göre talepleri değerlendirir. (5) Sosyal tesislerin, yapacakları harcamalarla ilgili Genel Müdürlük Merkez Payından talepte bulunmaları için, ihtiyaca ilişkin belirlenecek yaklaşık maliyetin en az 1/3’ünü kendi imkanlarıyla karşılamaları şarttır. İlk defa hizmete açılacak tesisler ile doğal afet, terör ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 402 yangın gibi olağanüstü durumlarda bu şart aranmaz.” denilmektedir. 2018 yılında Sosyal Tesislerden sorumlu Genel Müdür Yardımcısının onayı ile merkez payı % 6 olarak belirlenmiştir. Sosyal tesislerde yapılan her konaklama başına belirlenen yatak ücretinin % 6’sı takip eden ayın bitimine kadar olan sürede Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı banka hesabına aktarılması gerekmektedir. Merkez paylarının yatırıldığı Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı banka hesabı incelendiğinde; özellikle yaz döneminde merkez paylarının süresi içinde hesaba aktarılmadığı görülmüştür. Mevzuat hükmü uyarınca sosyal tesislerde yapılan her konaklama başına belirlenen yatak ücretinin % 6’sı takip eden ayın bitimine kadar olan sürede Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı banka hesabına aktarılmalıdır. Merkez payının süresi içerisinde Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı banka hesabına aktarılması için sosyal tesisler uyarılmalı ve takibi gerçekleştirilmelidir. Kamu idaresi cevabında; “Didim Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Müdürlüğümüz 2017 – 2019 yıllarına ait muhasebe kayıtları ve banka kayıtları incelendiğinde her ayın 8-20 arasında yatırıldığı tespit edilmiştir. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Müdürlüğümüzce Merkez payları aylık süresi içerisinde düzenli olarak gönderilmektedir. İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Merkez Payının Süresi İçerisinde Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı Banka Hesabına takip eden ay içerisinde aktarımı yapılmakta ve aktarım konusunda gerekli hassasiyet gösterilecektir. Afyonkarahisar Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Sosyal Tesisler Merkez payı her ayın son haftası Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığının ilgili hesabına aktarılmaktadır. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 403 Mevzuat hükmü uyarınca Sosyal Tesislerde yapılan her konaklama başına belirlenen yatak ücretlerinin %6'sı süresi içerisinde Kurum Mali Müşaviri tarafından kontrolü yapıldıktan sonra Merkez payının ilgili banka hesabına yatırılmaktadır. Banka dekontları Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığına süresi içerisinde gönderilmektedir. Ayvalık Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Müdürlüğümüzce Merkez Payının Süresi İçerisinde Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığı Banka Hesaplarına Aktarıldığı her hangi bir aksamanın olmadığı görülmüştür.” denilmektedir. Sonuç olarak Bulgu konusu husus genel bir konu olduğu ve merkez paylarının takibinin Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı tarafından yapıldığı için bulguda sosyal tesis ismi verilmemiştir. Ancak kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta sadece Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüklerinin cevabı yer almakta, hiçbir polisevi şube müdürlüğünün cevabı yer almamaktadır. Türkiye genelinde 156 sosyal tesis bulunmakta ve her biri tarafından aylık olarak merkez payı gönderilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemelerde özellikle polisevi şube müdürlükleri tarafından merkez payının zamanında gönderilmediği tespit edilmiştir. Örneğin Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğü mayıs ayı merkez payını haziran ayında göndermesi gerekirken temmuz ayında göndermiştir. Mevzuat hükmü uyarınca sosyal tesislerde yapılan her konaklama başına belirlenen yatak ücretinin % 6’sı takip eden ayın bitimine kadar olan sürede Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı banka hesabına aktarılmalıdır. Merkez payının süresi içerisinde Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı banka hesabına aktarılması için sosyal tesisler uyarılmalı ve takibi gerçekleştirilmelidir. BULGU 17: Taşınır İşlemlerinin Mevzuata Uygun Yapılmaması Ankara ve Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü ile Bitlis, Edirne, Trabzon Polisevi Şube Müdürlüklerinin taşınır işlemlerine ilişkin olarak kayıtlar ve ambarlarda yapılan incelemeler sonucunda Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine aykırı uygulamaların yapıldığı tespit edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde; harcama yetkililerinin taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 404 kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının Taşınır Mal Yönetmeliği’nde belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan ve taşınır yönetim hesabını ilgili mercilere göndermekten sorumlu olduğu ifade edilmiştir. Aynı Yönetmeliğin “Taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri” başlıklı 6’ncı maddesinde de taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin görev ve sorumlulukları ayrıntılı şekilde izah edilmiştir. Yukarıda belirtildiği üzere harcama yetkilileri, taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri taşınır işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve yürütülmesinde ortak sorumludurlar. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 36’ncı maddesinde giriş kaydı yapılan dayanıklı taşınırlara, taşınır kayıt yetkilisi tarafından bir sicil numarası verilmesi gerektiği, 30’uncu maddesinde kullanılan tüketim malzemesi çıkışlarının en geç üç ay içinde yapılması gerektiği, 32’nci maddesinde ise kamu idarelerine ait taşınırların, taşınır kayıt yetkililerinin görevlerinden ayrılmalarında, yıl sonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayım kurulu tarafından sayımın yapılması gerektiği açıkça izah edilmiştir. Taşınır işlemlerine ait kayıtlar, harcama birimleri ve ambarlarda yapılan incelemelerde; -Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde; ambar mevcudu ve taşınır kayıtları uyuşmamaktadır. Ambarda taşınır kayıtlarında olmayan taşınırlar bulunmaktadır. Daha önce tüketim olarak kayıtlardan çıkılan taşınırlardan bir kısmı ambarlarda yer almaktadır. -Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde; ambarda ve tesiste taşınır kayıtlarında olmayan taşınırlar bulunmaktadır. Daha önce tüketim olarak kayıtlardan çıkılan taşınırlardan bir kısmı ambarlarda yer almaktadır. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde kayıtlarda olmayan taşınırların giriş kayıtlarının ekim ayı sonu itibariyle yapıldığı görülmüştür. -Trabzon, Edirne ve Bitlis Polisevi Şube Müdürlüklerinde; taşınır kayıtlarında ambarda gözüken dayanıklı taşınırlar fiilen kişilere verilmiş ancak dayanıklı taşınırlar kullanıma verilirken Taşınır Teslim Belgesi düzenlenmemiştir. Ankara ve Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü ile Bitlis, Edirne, Trabzon Polisevi Şube Müdürlüklerinde tespit edilen bahse konu hususlar Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine aykırılık teşkil etmekte olup, taşınır mevzuat hükümlerinin tam olarak uygulanmaması taşınırların takibi ve muhafazasını engellemektedir. Taşınırlara ilişkin hatalı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 405 işlem ve eksikliklerin engellenmesi için Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine uygun işlemler yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bitlis İl Emniyet Müdürlüğü Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğünde Taşınır Mal Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde Taşınır Kayıtlarında ambarda gözüken Dayanıklı Taşınırlar fiilen kişilerin kullanımına verilirken Taşınır Teslim Belgesi düzenlenecektir. Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Bulgu doğrultusunda hareket edilerek gerekli düzenlemeler yapılacaktır. Trabzon İl Emniyet Müdürlüğü Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğünde taşınır kayıtlarında ambarda gözüken dayanıklı taşınırlar fiilen kişilere verilirken Taşınır Teslim Belgesi düzenlenmeye başlanılmıştır. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı ETMYS (Emniyet Taşınır Mal Yönetim Sistemi) Emniyet Genel Müdürlüğü Taşınır Mal Yönergesine uygun olarak hazırlanması sebebi ile yapılan iş ve işlemler Taşınır Mal Yönetmeliğine tam uyum sağlamadığı için Taşınır Mal Yönergesinin Taşınır Mal Yönetmeliğine uyumlu hale getirilmesi için Emniyet Genel Müdürlüğünün ilgili kısımları ile gerekli yazışmalar yapılacaktır. Taşınır Mal hesabı yılda bir kere sayım tutanağı ve taşınır mal hesap cetveli olarak hazırlanarak harcama yetkilisine imzalatılıp, denetimlerde ibraz edilmek üzere hazır bulundurulmaktadır. Ayrıca bulgu incelenerek eksik olan var ise düzenlemeye uyulacaktır. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezı Müdürlüğünün Cevabı Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine uygun şekilde kayıtların tutulması için ilgili büro amirliği ile gerekli yazışmalar yapılmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, iki tesiste bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlanıldığı üç tanesinde de gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Ankara ve Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü ile Bitlis, Edirne, Trabzon
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 406 Polisevi Şube Müdürlüklerinde taşınırlara ilişkin hatalı işlem ve eksikliklerin engellenmesi için Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine uygun işlemler yapılması gerekmektedir. BULGU 18: Taşınır Sayım Farklarına İşlem Yapılmaması Van Polisevi Şube Müdürlüğünde ay sonu taşınır sayımlarında ortaya çıkan farklara ilişkin herhangi bir işlem yapılmadığı görülmüştür. 11.06.2013 tarihinde Bakan Oluru ile yürürlüğe giren Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği’nin “Temel ilkeler ve hizmetler” başlıklı 6’ncı maddesinde; Sosyal tesislerde kaynakların verimli kullanılmasının esas alındığı belirtilmiş olup sosyal tesis yöneticilerinin maliyetleri azaltıcı, gelirleri artırıcı önlemleri alarak müşteri memnuniyetini sağlayacak şekilde fiziki ortamlar hazırlayıp ve hizmet kalitesini geliştireceklerine ilişkin hüküm bulunmaktadır. Yönetmeliğin “Şube Müdürü/Büro Amirinin görevleri” başlıklı 22’nci maddesinde, Polisevi Şube Müdürünün görevleri sıralanmıştır. Yönetmeliğe göre Polisevi Şube Müdürü hizmetlerin, yasalar ve ilgili mevzuatın verdiği görev, yetki, sorumluluk ile mesleki etik değerler çerçevesinde sosyal tesisin kuruluş amacına uygun olarak etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini ve sosyal tesisin gelir ve gider hesaplarının, mevzuata uygun olarak düzenli bir şekilde tutulmasını sağlamakla sorumludur. Yönetmeliğin “Muhasebe-Satınalma ve Depo Büro Amirliğinin görevleri” başlıklı 26’ncı maddesinde; Muhasebe-Satınalma ve Depo Büro Amirliğinin satın alınan ve sarf edilecek malzemelerin stok kayıtlarını tutmak, sarf edilen malzemelerin stok kontrolünü yapmak ve depodaki malzemelerin talep müzekkeresi ile birimlere dağıtılmasını sağlamak, yıl sonunda depoya giren ve çıkan malzemelerin dökümünü yapmak, muayene kabul ve denetim işlemlerini yerine getirmek, taşınır işlem fişini düzenlemek ile görevli olduğu, Yönetmeliğin “Mutfak-Restaurant-Pastane Büro Amirliğinin görevleri” başlıklı 17’nci maddesinde de, Mutfak-Restaurant-Pastane Büro Amirliğinin mutfak, restaurant, pastane ve diğer hizmet bölümlerinde kullanılan tüm malzemelerin satın alınma işleminden itibaren depo giriş-çıkışları, imalat aşaması ile servise hazır hale getirildiği süreçteki tüm iş ve işlemleri, ücretlerin tahsilini dijital olarak kayıt altına alacak, kayıpları giderecek otomasyon sistemini kurup işletmek ve kayıtları muhafaza etmek ile görevli olduğu belirtilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde; harcama
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 407 yetkililerinin taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının Taşınır Mal Yönetmeliği’nde belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan ve taşınır yönetim hesabını ilgili mercilere göndermekten sorumlu olduğu ifade edilmiştir. Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri” başlıklı 6’ncı maddesinde de taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin görev ve sorumlulukları ayrıntılı şekilde izah edilmiştir. Yukarıda belirtildiği üzere harcama yetkilileri/sosyal tesis yöneticileri, taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri taşınır işlemlerinin gerçekleştirilmesi ve yürütülmesinde ortak sorumludurlar. Van Polisevi Şube Müdürlüğünde tüketim malzemeleri sayımları aylık olarak yapılmaktadır. Aylık sayımlar ve taşınır kayıtları incelendiğinde, aylık satış ve aylık tüketimler düşüldükten sonra taşınır kayıtlarına göre olması gereken taşınır miktarı ile depoda olan taşınır miktarı arasında fark olduğu görülmüştür. Aylık fark raporları incelendiğinde birçok kalemde farkların oluştuğu sadece imalat ürünlerinde değil hazır mamul grubu ürünlerinde de farkların olduğu görülmüştür. İmalat ürünlerindeki oluşan farkların bir kısmının yemek hazırlama esnasındaki fireler ve reçetenin hatalı uygulanmasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Kutulu meşrubatlar hazır mamul grubunda yer almakta olup doğrudan satışa sunulmaktadır. Bu grupta aylık farkın hiç olmaması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemede, imalat ve hazır mamul gruplarındaki aylık farkların nedeninin hiç araştırılmadığı görülmüştür. Halbuki sosyal tesislerde aylık olarak yapılan sayımların amacının sayım farklarının oluşmasını engellemeye yönelik olması gerekmektedir. Aylık sayımlar arasındaki farkların analiz edilmeden sadece sayım yapılması, ay sonu sayımlarını anlamsız kılmaktadır. Bu şekilde sayımlar, ay sonlarında yapılan sıradan bir prosedür haline gelmektedir. Van Polisevi Şube Müdürlüğünde aylık taşınır sayım farklarına ilişkin yıl boyunca hiçbir işlem yapılmamıştır. Aylık sayım sonucunda oluşan farklılıkların sebebi araştırılmalı, sorumlular tespit edilerek farkların oluşması engellenmelidir. Belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, aylık sayım sonucunda oluşan farklılıkların tespit edilmesi durumunda, ilgili sorumluların sözü edilen mal ve malzemelerin kullanımı,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 408 muhafazası ve kayıt edilmesi hususundaki sorumluluklarını yerine getirmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Van Polisevi Şube Müdürlüğü İdari Büro Amirliği olarak sayım fazlaları ile ilgili gerekli işlemler yapılmış ETMYS kayıtları ile mevcut taşınırlar uyumlu hale getirilmiştir. Van Emniyet Müdürlüğü Sayım Komisyonu tarafından yapılan yıl sonu sayımında herhangi bir eksiklik veya fazlalık tespit edilmemiştir. Şube Müdürlüğümüz de aylık sayım yapmakla yükümlü personele aylık sayım fazlalarının nereden kaynaklandığının tespit edilmesi, analiz edilmesi ve önlenmesi konusunda gerekli çalışmaların yapılması ile ilgili tebligat yapılmıştır. Van Polisevi Şube Müdürlüğü Depo Büro Amirliği olarak satın alınan ve sarf edilecek olan malzemelerin fatura kayıtları düzenli olarak girilmiş, stok kayıtları tutulmuş ve depo malzemeleri, birimlerin talep formuna uygun olarak çıkış fişi adı altında ilgili birimlere dağıtımı sağlanmıştır. Her ay sonu ayın son günü sayım yapılmış ve bu konuda aksaklıklarımız giderilmiş, yıl sonunda depoda kalan stok miktarının dökümü alınmış, muayene kabul ve denetim işlemleri düzenli olarak yapılmıştır. Ayrıca Van Polisevi Şube Müdürlüğü olarak reçeteler tarafımızdan taslak olarak hazırlanmış olup taşınır kayıtlar ve depo taşınır miktarları arasındaki fark, yeni uygulanacak olan otomasyon sistemi ile önlenmiş olacaktır. Bu şekilde her ay sonu çıkan sayım uyuşmazlıkları da otomasyon sistemiyle işlemlerin kontrolü ve takibi daha kolay yapılabilecektir. Otomasyon sisteminin kurulması ile ilgili ihaleler yapılmış, sistemin kurulumuyla ilgili alt yapı çalışmaları devam etmektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Van Polisevi Şube Müdürlüğünde aylık sayım sonucunda oluşan farklılıkların sebebi araştırılmalı, sorumlular tespit edilerek farkların oluşması engellenmelidir. BULGU 19: Sosyal Tesislerde Gerçekleştirilen Organizasyonlardaki Mevzuata Aykırılıklar Sosyal tesislerde gerçekleştirilen organizasyonlarda mevzuata aykırılıklar tespit edilmiştir. A) Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğünde düğün fiyatlarının hatalı belirlendiği görülmüştür. 11.06.2013 tarihinde Bakan Oluru ile yürürlüğe giren Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 409 Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği’nin “Temel ilkeler ve hizmetler” başlıklı 6’ncı maddesinde; Sosyal tesislerde kaynakların verimli kullanılmasının esas alındığı belirtilmiş olup sosyal tesis yöneticilerinin maliyetleri azaltıcı, gelirleri artırıcı önlemleri alarak müşteri memnuniyetini sağlayacak şekilde fiziki ortamlar hazırlayıp ve hizmet kalitesini geliştireceklerine ilişkin hüküm bulunmaktadır. Yönetmeliğin “Şube Müdürü/Büro Amirinin görevleri” başlıklı 22’nci maddesinde; Polisevi Şube Müdürünün görevleri sıralanmıştır. Yönetmeliğe göre Polisevi Şube Müdürü hizmetlerin, yasalar ve ilgili mevzuatın verdiği görev, yetki, sorumluluk ile mesleki etik değerler çerçevesinde sosyal tesisin kuruluş amacına uygun olarak etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini ve sosyal tesisin gelir ve gider hesaplarının, mevzuata uygun olarak düzenli bir şekilde tutulmasını sağlamakla sorumludur. Yönetmeliğin “Restaurant, kafeterya ve pastane satış fiyatlarının tespiti” başlıklı 40’ıncı maddesinde; “(1) Restaurant, kafeterya ve pastanede satılacak yiyecek ve içecek maddelerinin çeşitleri ile satış fiyatları Merkez Müdürü, Şube Müdürü/Büro Amiri veya Tesis Sorumlusunca tespit edilerek duyurulur. (2) Restaurant, kafeterya ve pastane hizmetlerinde; a) Üretilen mal ve hizmetlerin satış fiyatının tespitinde mal ve hizmet maliyeti belirlenirken, bu mal ve hizmetler için üretim aşamasında maliyet muhasebesi ilke ve prensipleri doğrultusunda yapılan işçilik, enerji, amortisman, fire vb. giderler ile dönemsel yoğunluk ve piyasa koşulları dikkate alınır. Belirlenen bu tutara ortalama % 10 kar marjı uygulanır. b) Yemekli organizasyon veya diğer etkinliklerde özel salon talep edilmesi halinde, onaylanmış yiyecek içecek fiyatlarına ortalama % 10 ücret ilave edilebilir. Bu durumda ayrıca salon ücreti alınmaz.” hükmü yer almaktadır. Öte yandan 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumluluğu” başlıklı 8’inci maddesi gereğince her türlü kamu kaynağının kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak kullanılmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır. Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğü düğün fiyatları incelendiğinde; yaş ve kuru pasta
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 410 bedellerinin kar eklenmeden maliyet üzerinden belirlendiği görülmüştür. Halbuki üretilen mal ve hizmetlerin satış fiyatının tespitinde mal ve hizmet maliyeti belirlenirken, bu mal ve hizmet için üretim aşamasında maliyet muhasebesi ilke ve prensipleri doğrultusunda yapılan işçilik, enerji, amortisman, fire vb. giderler ile dönemsel yoğunluk ve piyasa koşulları dikkate alınmalı ve belirlenen bu tutara Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği uyarınca ortalama % 10 kar marjı uygulanmalıdır. Mevzuat hükmünde ayrıntısı belirtildiği üzere, sosyal tesislerde kaynakların verimli kullanılması esas olup sosyal tesis yöneticileri maliyetleri azaltıcı, gelirleri artırıcı önlemleri almak zorundadırlar. Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğünde geçerli olan düğün fiyatları mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmekte olup gelirlerin azalmasına neden olmaktadır. Düğün fiyatları mevzuat hükümlerine uygun şekilde belirlenmelidir. B) Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğünde düğün salon kiralamasına ilişkin protokollerin etkinlik günü yapıldığı görülmüştür. 11.06.2013 tarihinde Bakan Oluru ile yürürlüğe giren Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği’nin “Şube Müdürü/Büro Amirinin görevleri” başlıklı 22’nci maddesinde; Polisevi Şube Müdürünün görevleri sıralanmıştır. Yönetmeliğe göre Polisevi Şube Müdürü hizmetlerin, yasalar ve ilgili mevzuatın verdiği görev, yetki, sorumluluk ile mesleki etik değerler çerçevesinde sosyal tesisin kuruluş amacına uygun olarak etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini ve sosyal tesisin gelir ve gider hesaplarının, mevzuata uygun olarak düzenli bir şekilde tutulmasını sağlamakla sorumludur. Aynı Yönetmeliğin “Salon tahsisi, ücretler ve uyulacak kurallar” başlıklı 41’inci maddesinde; “(1) Sosyal tesislere ait olan ve değişik amaçlar için kullanılan salonlarda, Emniyet Teşkilatı mensupları, çocukları ve yakınlarının düğün, nişan ve diğer organizasyonlarına Merkez Müdürü, Şube Müdürü/Büro Amiri veya Tesis Sorumlusunca izin verilir. (2) Sosyal tesislerdeki salon ücretleri, yılbaşından itibaren geçerli olmak üzere Merkez Müdürlüklerinde Merkez Müdürünün, il emniyet müdürlüğüne bağlı sosyal tesislerde il emniyet müdürünün, eğitim kurumlarına bağlı sosyal tesislerde kurum müdürünün onayı ile yürürlüğe girer. Dönemsel yoğunluk ve piyasa koşulları göz önünde bulundurularak belirli tarihler arasında yeni fiyat belirlemesi aynı usul ile yapılarak duyurulur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 411 (3) Emniyet Teşkilatı mensuplarının anne, baba, eş ve çocukları haricinde Emniyet Teşkilatı dışından kişilere salon ücretleri % 100 zamlı olarak uygulanır. (4) Salonlarda yapılacak toplantılar için gerekli tertip, düzen ve tedbirlerin alınmasından tesis yönetimi ve ilgili büro amirleri sorumludur. (5) Salonlarda yapılacak düğün, nişan ve benzeri toplantı talepleri dilekçe ile yapılır. Dilekçeye talep sahibinin ve referans olan Emniyet Teşkilatı mensubunun kimlik fotokopisi ile varsa davetiye eklenir. (6) Talep sahibi ile Merkez Müdürü, Şube Müdürü/Büro Amiri veya Tesis Sorumlusu arasında protokol yapılır. Bu protokolde; a) Verilecek hizmetlerin şekil ve sınırları, b) Başlama ve bitiş saatleri, c) Toplantının amaç dışına taşmaması, ç) Ücretin peşin alınacağı, d) Kontrol edilmeyen hiçbir kişi veya malzemenin sosyal tesise alınmayacağı, hususları belirtilerek birlikte imzalanır.” denilmektedir. Yönetmelik hükmü gereğince salonlarda yapılacak düğün, nişan ve benzeri toplantı taleplerinin dilekçe ile yapılması ve talep sahibi ile tesis müdürü arasında da protokol yapılması gerektiği belirtilmiştir. Salon kiralama işlemleri incelendiğinde; düğün salon kiralamasına ilişkin protokolün etkinlik günü yapıldığı, daha önceden herhangi bir kapora bedeli alınmadığı görülmüştür. Diğer sosyal tesislerde salon kiralama protokolleri, talep sahibinin dilekçesinin uygun görülmesi halinde hemen yapılmakta ve salon bedelinin bir kısmı kapora bedeli olarak talep sahibinden alınmaktadır. Alınan kapora bedeli düğünün gerçekleşmemesi ve tesisin aynı gün başka bir düğün için kiralanmaması halinde de gelir kaydedilmektedir. Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğünde düğün salon kiralamasına ilişkin protokolün etkinlik günü yapılması düğün iptali halinde yapılan harcamaların bedelinin talep sahibinden alınmasını engellemektedir. Bir ihtilaf halinde protokol hükümleri geçerli olacağından taraflar
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 412 arasında yapılacak protokol büyük önem arz etmektedir. Sosyal tesis yöneticileri, hizmetlerin yasalar ve ilgili mevzuatın verdiği görev, yetki, sorumluluk ile mesleki etik değerler çerçevesinde sosyal tesisin kuruluş amacına uygun olarak etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini ve sosyal tesisin gelir ve gider hesaplarının, mevzuata uygun olarak düzenli bir şekilde tutulmasını sağlamakla, maliyetleri azaltıcı gelirleri artırıcı önlemleri almakla sorumludurlar. Bu nedenle salon kiralama protokolleri, talep sahibinin dilekçesinin uygun görülmesi halinde hemen yapılmalı ve salon bedelinin bir kısmı kapora bedeli olarak talep sahibinden alınmalıdır. C) Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde düğün organizasyonlarında sözleşmenin önceden yapılıp tahsilatların organizasyon sonrasında tahsil edilmesine rağmen gelir tahakkuk kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiştir. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “12 Faaliyet Alacakları” başlıklı 28’inci maddesinde; “Bu hesap grubu, sosyal tesis geliri olarak tahakkuk eden tutarların izlenmesi için kullanılır ve aşağıdaki hesaplardan oluşur 120 Alıcılar Hesabı 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı 120 Alıcılar Hesabı: Bu hesap, sosyal tesislerin mal ve hizmet satış faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan alacaklarının izlenmesi için kullanılır...” denilmektedir. Yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda sosyal tesislerin mal ve hizmet satışları sonucu ortaya çıkan alacaklarının 120 Alıcılar Hesabında takip edilmesi gerekmektedir. Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde yapılan incelemelerde düğün organizasyon satış gelirlerinin sözleşme imzalanarak tahakkuk ettirilmesine rağmen bu tutarların 120 Alıcılar Hesabında takip edilmediği tespit edilmiştir. Bu nedenle Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde mal ve hizmet satış faaliyetleri sonucunda tahakkuk eden alacakların 120 Alıcılar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. D) Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde düğün salon ücretinin peşin alınmadığı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 413 görülmüştür. 11.06.2013 tarihinde Bakan Oluru ile yürürlüğe giren Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği’nin “Şube Müdürü/Büro Amirinin görevleri” başlıklı 22’nci maddesinde; Polisevi Şube Müdürünün görevleri sıralanmıştır. Yönetmeliğe göre Polisevi Şube Müdürü hizmetlerin, yasalar ve ilgili mevzuatın verdiği görev, yetki, sorumluluk ile mesleki etik değerler çerçevesinde sosyal tesisin kuruluş amacına uygun olarak etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini ve sosyal tesisin gelir ve gider hesaplarının, mevzuata uygun olarak düzenli bir şekilde tutulmasını sağlamakla sorumludur. Aynı Yönetmeliğin “Salon tahsisi, ücretler ve uyulacak kurallar” başlıklı 41’inci maddesinde; “(1) Sosyal tesislere ait olan ve değişik amaçlar için kullanılan salonlarda, Emniyet Teşkilatı mensupları, çocukları ve yakınlarının düğün, nişan ve diğer organizasyonlarına Merkez Müdürü, Şube Müdürü/Büro Amiri veya Tesis Sorumlusunca izin verilir. (2) Sosyal tesislerdeki salon ücretleri, yılbaşından itibaren geçerli olmak üzere Merkez Müdürlüklerinde Merkez Müdürünün, il emniyet müdürlüğüne bağlı sosyal tesislerde il emniyet müdürünün, eğitim kurumlarına bağlı sosyal tesislerde kurum müdürünün onayı ile yürürlüğe girer. Dönemsel yoğunluk ve piyasa koşulları göz önünde bulundurularak belirli tarihler arasında yeni fiyat belirlemesi aynı usul ile yapılarak duyurulur. (3) Emniyet Teşkilatı mensuplarının anne, baba, eş ve çocukları haricinde Emniyet Teşkilatı dışından kişilere salon ücretleri % 100 zamlı olarak uygulanır. (4) Salonlarda yapılacak toplantılar için gerekli tertip, düzen ve tedbirlerin alınmasından tesis yönetimi ve ilgili büro amirleri sorumludur. (5) Salonlarda yapılacak düğün, nişan ve benzeri toplantı talepleri dilekçe ile yapılır. Dilekçeye talep sahibinin ve referans olan Emniyet Teşkilatı mensubunun kimlik fotokopisi ile varsa davetiye eklenir. (6) Talep sahibi ile Merkez Müdürü, Şube Müdürü/Büro Amiri veya Tesis Sorumlusu arasında protokol yapılır. Bu protokolde; a) Verilecek hizmetlerin şekil ve sınırları, b) Başlama ve bitiş saatleri,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 414 c) Toplantının amaç dışına taşmaması, ç) Ücretin peşin alınacağı, d) Kontrol edilmeyen hiçbir kişi veya malzemenin sosyal tesise alınmayacağı, hususları belirtilerek birlikte imzalanır.” denilmektedir. Yönetmelik hükmü gereğince düğün salonu talep sahibi ile tesis müdürü arasında gerçekleştirilecek protokol uyarınca salon ücreti peşin alınmalıdır. Salon kiralamaları ve yapılan tahsilat işlemleri incelendiğinde; salon ücretlerinin peşin tahsil edilmediği etkinlik sonrası tahsilat yapıldığı görülmüştür. Düğün salon ücretinin peşin alınmaması Yönetmelik hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Düğün salon ücretinin etkinlik sonrasına bırakılmadan peşin alınması için sorumlu personel uyarılmalı ve gerekli önlemler alınmalıdır. Kamu idaresi cevabında; “Edirne İl Emniyet Müdürlüğü Yapmış olduğumuz düğün organizasyonlarında sözleşmenin önceden yapılıp sözleşme yapıldığı anda 120-Alıcılar Hesabına gelir tahakkuku kaydının yapılmayıp tahsilat yapıldıktan sonra gelir kaydı yapılmıştır ayrıca düğün salon ücretinin peşin alınmadığı görülmüştür. 2019 yılında yapmış olduğumuz düğün organizasyonlarında sözleşme imzalandığı anda organizasyon ve salon ücreti peşin alınarak gelir kaydı yapılmaktadır. Trabzon İl Emniyet Müdürlüğü Cevabı A) Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğünde 01/01/2019 yılı itibariyle düğün fiyatlarının üretim yapılan malzemelerde işçilik, enerji, amortisman, fıre vb. giderleri oranı %25 olarak hesaplanarak üretilen malzemenin üzerine eklenmiş, bu tutam %10 kar marjı eklenerek fiyat hesaplanmış ve uygulamaya başlanılmıştır. B) Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğünde Salonlarda yapılacak düğün nişan ve benzeri organizasyon talepleri dilekçe ile alınarak uygun görülmesi halinde aynı gün protokol imzalanıp salon kira bedelinin bir kısmı kaparo olarak alınmaya başlanılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Bulgunun (A) bendine ilişkin olarak, Trabzon Polisevi Şube
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 415 Müdürlüğünün cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlandığı belirtilmiştir. Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğünde düğün fiyatları mevzuat hükümlerine uygun şekilde belirlenmelidir. Bulgunun (B) bendine ilişkin olarak, Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğünün cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Salon kiralama protokolleri, talep sahibinin dilekçesinin uygun görülmesi halinde hemen yapılmalı ve salon bedelinin bir kısmı kapora bedeli olarak talep sahibinden alınmalıdır. Bulgunun (C) bendine ilişkin olarak, Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinin cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlandığı belirtilmiştir. Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde mal ve hizmet satış faaliyetleri sonucunda tahakkuk eden alacakların 120 Alıcılar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Bulgunun (D) bendine ilişkin olarak, Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinin cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlandığı belirtilmiştir. Edirne Meriç Sosyal Tesisleri İşletmesinde düğün salon ücreti peşin alınmalıdır. BULGU 20: Mali Kaynakların Özel Sermayeli Bankada Açtırılan Hesapta Değerlendirilmesi İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde mali kaynakların bir kısmının özel sermayeli bankada açtırılan hesapta değerlendirildiği tespit edilmiştir. 19.01.2018 tarih ve 30306 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan (Sayı 2018-3) Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ’in “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; “(1) Bu Tebliğin amacı, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri, kamu bankaları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal ve destek amaçlı tesislerden dinlenme amacıyla veya diğer amaçlarla yararlanacaklardan alınacak yemek, konaklama ve diğer hizmet bedellerinin tespitinde ve elde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 416 edilen gelirlerin kullanımında uyulacak usul ve esasları belirlemektir.” denilmektedir. Aynı Tebliğ’in “Ortak hususlar” başlıklı 7’nci maddesinde; “… (23) Sosyal tesislerle ilgili olarak yapılacak ödeme ve tahsilatlarda aşağıdaki hususlara uyulur: a) Görevliler nezdinde kurum amirleri tarafından belirlenen miktarın üzerinde nakit bulundurulmaz. b) Avans olarak verilen tutarların en geç 30 gün içinde mahsubu veya iadesi sağlanır. c) Sosyal tesis paraları sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait bankalarda muhafaza edilir. ç) Ödeme ve tahsilatın banka vasıtasıyla yapılması esastır.” hükmü yer almaktadır. Yukarıda yer alan mevzuat hükmünde belirtildiği üzere, merkezi yönetim kapsamındaki kamu idareleri, döner sermayeli kuruluşlar, kamu iktisadi teşebbüsleri, kamu bankaları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan eğitim ve dinlenme tesisi, misafirhane, kreş, çocuk bakımevi, spor tesisi ve benzeri sosyal tesislerde yapılacak ödeme ve tahsilatlarda sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait bankaların kullanılması gerektiği ifade edilmiştir. Yapılan incelemelerde, İzmir Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde mali kaynakların bir kısmının özel sermayeli bankada açtırılan hesapta değerlendirdiği görülmüştür. İzmir Polis Moral Eğitim Merkezinin tasarrufu altında bulunan her türlü mali kaynak kamu sermayeli bankalarda değerlendirilmelidir. Kamu idaresi cevabında; “Kurumumuzun tasarrufu altında bulunan her türlü mali kaynak kamu sermayeli bankalarda değerlendirilme çalışmalarına başlanmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğ hükümleri uyarınca sosyal tesislerde yapılacak ödeme ve tahsilatlarda sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait bankaların kullanılması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 417 BULGU 21: Sosyal Tesislerde Kartlı Sistemle Tahsilat Yapılmaması İl Emniyet Müdürlüklerine bağlı Polisevi Şube Müdürlükleri ve Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüklerinin sadece bazılarında kartlı sistemle ücret tahsilatı yapılmaktadır. 11.06.2013 tarihinde Bakan Oluru ile yürürlüğe giren Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği’nin “Temel ilkeler ve hizmetler” başlıklı 6’ncı maddesinde; Sosyal tesislerde kaynakların verimli kullanılmasının esas alındığı belirtilmiş olup sosyal tesis yöneticilerinin maliyetleri azaltıcı, gelirleri artırıcı önlemleri alarak müşteri memnuniyetini sağlayacak şekilde fiziki ortamlar hazırlayıp ve hizmet kalitesini geliştireceklerine ilişkin hüküm bulunmaktadır. Yönetmeliğin “Şube Müdürü/Büro Amirinin görevleri” başlıklı 22’nci maddesinde; Polisevi Şube Müdürünün görevleri sıralanmıştır. Yönetmeliğe göre Polisevi Şube Müdürü hizmetlerin, yasalar ve ilgili mevzuatın verdiği görev, yetki, sorumluluk ile mesleki etik değerler çerçevesinde sosyal tesisin kuruluş amacına uygun olarak etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini ve sosyal tesisin gelir ve gider hesaplarının, mevzuata uygun olarak düzenli bir şekilde tutulmasını sağlamakla sorumludur. Yönetmeliğin “Sosyal tesislerde ücret tahsili ve sosyal tesislerin kapasitelerinin duyurulması” başlıklı 36’ncı maddesinde; “… (4) Sosyal tesislerde konaklama rezervasyonlarının otomasyon sistemi üzerinden yürütülebilmesi ve tesisteki harcamaların nakit para akışı olmadan kartlı sistemle yapılabilmesi için sosyal tesis yöneticileri gerekli önlemleri alır.” denilmektedir. Sosyal tesiste kartlı sistem olmaması halinde nakit akışı gerçekleşmekte ve bu tahsilat süreci için kasalarda personel görevlendirilmesi, kasalardaki nakdin korunması, kasalardaki toplanan paraların sayılması, kasadaki toplam paranın satış tutarı toplamı ile eşleştirilmesi, eksik tahsilat yapılması gibi sorunlar meydana gelmektedir. Sosyal tesisteki harcamaların kartlı sistemle gerçekleştirilmesi halinde tesis içerisinde nakit para dolaşımı kaldırılacak sadece kart dolum kısmında nakit işlemi gerçekleşecektir. Bu durum tahsilatların tamamının sistem üzerinden yapılmasını sağlayacak olup gelirlerin takip edilmesine imkan tanıyacaktır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 418 Sosyal tesis yöneticileri hizmetlerin, yasalar ve ilgili mevzuatın verdiği görev, yetki, sorumluluk ile mesleki etik değerler çerçevesinde sosyal tesisin kuruluş amacına uygun olarak etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini ve sosyal tesisin gelir ve gider hesaplarının, mevzuata uygun olarak düzenli bir şekilde tutulmasını sağlamakla, maliyetleri azaltıcı gelirleri artırıcı önlemleri almakla sorumludurlar. Bu nedenle sosyal tesisteki harcamaların nakit para akışı olmadan kartlı sistemle yapılabilmesi için sosyal tesis yöneticileri gerekli önlemleri almalıdır. Kamu idaresi cevabında; “Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Sosyal Tesislerden faydalananların yapmış oldukları harcamaların nakit para akışı olmadan kanlı sistemle yapılabilmesi için çalışmalara başlanmış olup, bu konuyla ilgili olarak Sosyal Tesislerde uygulamada birliğin sağlanması amacıyla Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanlığına proje geliştirilmesi için de ayrıca yazı yazılacaktır. Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığının Cevabı Müdürlüğümüzün hizmet alanının geniş ve dağınık olması, satış noktalarının fazla olması, Müdürlüğümüz tesislerinde fiber ağ ve alt yapısının olmaması, kartlı geçişe maliyetlerinin yüksek olması, günübirlikçi olarak tesisimizden faydalanan kişi sayısının fazla olması ve personel yetersizliğinden kartlı sisteme geçilememektedir. Gelirlerimizin takibi ve gelir getirici faaliyetlerin giderleri için otomasyon sistemi kurulmuş satışlarımız barkot sistemiyle yeni nesil akıllı yazarkasalar aracılığı ile gerçekleştirilmektedir. Gün sonu alınan Z raporlarına göre nakit işlemleri gerçekleştirilmektedir. Antalya İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Bulguda belirtilen kartlı sistem ile ilgili olarak çalışmalarımız devam etmektedir Ayvalık Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Müdürlüğümüzce kartlı sisteme geçiş için altyapı çalışmaları başlatılmış, 2020 yılı içerisinde tamamen kartlı sisteme geçiş planlanmaktadır. Antalya Polis Moral Eğitim Merkezi Eğitim Merkezi Müdürlüğünün Cevabı Kartlı sistem ile ilgili olarak çalışmalarımız devam etmektedir Afyonkarahisar Polis Moral Müdürlüğünün Cevabı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 419 Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğümüzde işlemler nakit veya kredi kartı ile yapılmaktadır. Müdürlüğümüzde kanlı sisteme geçiş için gerekli çalışmalar devam etmektedir.” denilmektedir. Sonuç olarak Ayvalık, Ankara, Antalya ve Afyonkarahisar Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlükleri ve Antalya İl Emniyet Müdürlüğünün cevabında kartlı sistemle tahsilat için çalışmaların devam ettiği belirtilmiştir. Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığının cevabında sosyal tesislerde alt yapısının olmaması, kartlı geçişe maliyetlerinin yüksek olması, günübirlikçi olarak tesisimizden faydalanan kişi sayısının fazla olması ve personel yetersizliğinden kartlı sisteme geçilemediği belirtilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği’nin “Sosyal tesislerde ücret tahsili ve sosyal tesislerin kapasitelerinin duyurulması” başlıklı 36’ncı maddesinde Sosyal tesisteki harcamaların nakit para akışı olmadan kartlı sistemle yapılabilmesi için sosyal tesis yöneticilerinin gerekli önlemleri alması gerektiğine ilişkin hüküm bulunmaktadır. Sosyal tesiste kartlı sistem olmaması halinde nakit akışı gerçekleşmekte ve bu tahsilat süreci için kasalarda personel görevlendirilmesi, kasalardaki nakdin korunması, kasalardaki toplanan paraların sayılması, kasadaki toplam paranın satış tutarı toplamı ile eşleştirilmesi, eksik tahsilat yapılması gibi sorunlar meydana gelmektedir. Sosyal tesis yöneticileri hizmetlerin, yasalar ve ilgili mevzuatın verdiği görev, yetki, sorumluluk ile mesleki etik değerler çerçevesinde sosyal tesisin kuruluş amacına uygun olarak etkin ve verimli bir şekilde yürütülmesini ve sosyal tesisin gelir ve gider hesaplarının, mevzuata uygun olarak düzenli bir şekilde tutulmasını sağlamakla, maliyetleri azaltıcı gelirleri artırıcı önlemleri almakla sorumludurlar. Bu nedenle sosyal tesisteki harcamaların nakit para akışı olmadan kartlı sistemle yapılabilmesi için sosyal tesis yöneticileri gerekli önlemleri almalıdır. BULGU 22: Taşınır İşlem Fişi Düzenlenmesinde Yapılan Hatalar Taşınır işlem fişi düzenlenmesinde hatalar tespit edilmiştir. A) Trabzon ve Edirne Polisevi Şube Müdürlüklerinde taşınır işlem fişi düzenlenmediği görülmüştür. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 420 Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Taşınır işlemleri” başlıklı 57’nci maddesi; “Sosyal tesislerin edinmiş oldukları taşınırlar hakkında, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 44 ve 45 inci maddelerine göre taşınırlara ilişkin olarak düzenlenen yönetmelik hükümleri uygulanır.” şeklindedir. İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılan Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği’nin 15/ı bendi ile 26/ l bentlerinde; Polis Moral Eğitim Merkezi, Polis Eğitim ve Kongre Merkezi Şube Müdürlükleri ile diğer sosyal tesislerdeki ilgili birimlerin 28.12.2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine göre, sosyal tesiste bulunan her türlü taşınır mallarla ilgili iş ve işlemleri takip etmekle hükümlü oldukları belirtilmektedir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44’üncü maddesine dayanılarak hazırlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Belge ve cetveller” başlıklı 10’uncu maddesinde; “(1) Taşınır işlemlerinde, işlem türüne göre aşağıda belirtilen belge ve cetveller kullanılır. a) Taşınır İşlem Fişi (Örnek: 5; 5/A): İlgili mevzuatı çerçevesinde kabul edilerek teslim alınan taşınırların girişleri ile taşınırların çıkış ve ambarlar arasında devir işlemlerinde, dayanıklı taşınırların niteliklerini değiştiren esaslı onarım ve ilaveler sonucu değer artışlarında, kayıtlara esas olmak üzere 5 örnek numaralı Taşınır İşlem Fişi düzenlenir.” şeklinde düzenleme yapılmıştır. Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin “Ortak Hükümler” başlıklı 63’üncü maddesinde de; “4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 22 nci maddesinin (d) bendine göre doğrudan temin usulüyle yaptırılacak mal ve hizmet alımları ile yapım işi bedellerinin ödemelerinde; ... —Muayene ve kabul komisyonu tutanağı, kabul işleminin idarece yapılması halinde ise idarece düzenlenmiş belge, —Mal ve malzeme alımlarında, taşınır işlem fişi, ödeme belgesine bağlanır...” denilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 421 Mal ve malzeme alımlarına ilişkin olarak Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nin hükmü uyarınca taşınır işlem fişinin düzenlenerek ilgili muhasebe fişine eklenmesi gerekmektedir. Taşınır Mal Yönetmeliği'nde de taşınır işlem fişinin hangi şekilde düzenleneceği ayrıntılı şekilde izah edilmiştir. Yapılan incelemelerde, Trabzon ve Edirne Polisevi Şube Müdürlüklerinde mal ve malzeme alımlarında taşınır işlem fişi düzenlenmediği tespit edilmiştir. Sonuç olarak belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda mal ve malzeme alımlarında taşınır işlem fişleri düzenlenerek muhasebe fişine eklenmesi gerekmektedir. B) İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisi ile İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinde mevzuatta belirtilenden farklı taşınır işlem fişi düzenlendiği görülmüştür. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Taşınır işlemleri” başlıklı 57’nci maddesinde; “Sosyal tesislerin edinmiş oldukları taşınırlar hakkında, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 44 ve 45 inci maddelerine göre taşınırlara ilişkin olarak düzenlenen yönetmelik hükümleri uygulanır.” denilmektedir. İçişleri Bakanlığı tarafından çıkarılan Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisleri Kuruluş, Görev ve Çalışma Yönetmeliği’nin 15/ı bendi ile 26/ l bentlerinde; Polis Moral Eğitim Merkezi, Polis Eğitim ve Kongre Merkezi Şube Müdürlükleri ile diğer sosyal tesislerdeki ilgili birimlerin 28.12.2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine göre, sosyal tesiste bulunan her türlü taşınır mallarla ilgili iş ve işlemleri takip etmekle hükümlü oldukları belirtilmektedir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 44’üncü maddesine dayanılarak hazırlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin “Belge ve cetveller” başlıklı 10’uncu maddesinde; “(1) Taşınır işlemlerinde, işlem türüne göre aşağıda belirtilen belge ve cetveller kullanılır. a) Taşınır İşlem Fişi (Örnek: 5; 5/A): İlgili mevzuatı çerçevesinde kabul edilerek teslim alınan taşınırların girişleri ile taşınırların çıkış ve ambarlar arasında devir işlemlerinde, dayanıklı taşınırların niteliklerini değiştiren esaslı onarım ve ilaveler sonucu değer
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 422 artışlarında, kayıtlara esas olmak üzere 5 örnek numaralı Taşınır İşlem Fişi düzenlenir.” denilmektedir. Yönetmeliğin ilgili maddesi uyarınca taşınır işlem fişinin hangi hallerde ve ne şekilde düzenleneceği belirtilmiştir. Mezkûr Yönetmeliğe tabi olarak gerçekleştirilen işlemler için düzenlenecek taşınır işlem fişinin 5 No’lu Örnek’den farklı olması mümkün değildir. Yapılan incelemelerde, İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisi ile İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinde mevzuatta belirtilenden farklı taşınır işlem fişi düzenlendiği görülmüştür. Taşınır Mal Yönetmeliği'ne tabi olan İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisi ile İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinde taşınırlara ilişkin işlemler için düzenlenecek taşınır işlem fişlerinin Yönetmelikte belirtilen şekilde olması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Edirne İl Emniyet Müdürlüğü 2019 yılında almış olduğumuz bilgisayar programı üzerinden örneğe uygun taşınır işlem fişi düzenlenmeye başlanılmıştır. İzmir İl Emniyet Müdürlüğü Taşınır Mal Yönetmeliğinin Belge ve Cetveller Başlıklı 10’uncu. maddesinde belirtilen Taşınır İşlem Fişi 2019 yılından itibaren düzenlenmektedir. Trabzon İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı Trabzon Polisevi Şube Müdürlüğünde mal ve malzeme alımlarında taşınır işlem fişi düzenlenerek ilgili muhasebe Eşine eklenmesi hususu ile ilgili gerekli çalışmalara başlanılmış olup herhangi bir aksaklığa mahal verilmeyecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Bulgunun (A) bendine ilişkin olarak, Trabzon ve Edirne Polisevi Şube Müdürlüklerinin cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlandığı belirtilmiştir. Mevzuat hükümleri doğrultusunda mal ve malzeme alımlarında taşınır işlem fişleri düzenlenerek muhasebe fişine eklenmesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 423
Bulgunun (B) bendine ilişkin olarak, İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisi ile
İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü Çeşme Polisevinin cevabında, bulguda tespit edilen
hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlandığı belirtilmiştir.
İzmir Urla Polis Eğitim ve Dinlenme Tesisi ile İzmir Sosyal Hizmetler Şube Müdürlüğü
Çeşme Polisevinde taşınırlara ilişkin işlemler için düzenlenecek taşınır işlem fişlerinin
Yönetmelikte belirtilen şekilde olması gerekmektedir.
BULGU 23: Kasa Defterinin Kullanılmaması
Antalya Lara Eğitim ve Dinlenme Tesisinde kasa defterinin kullanılmadığı görülmüştür.
30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve
Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in
“Bilanço esası” başlıklı 12’nci maddesinde;
“Kapsama dahil her bir sosyal tesisten yıllık gayrisafi hasılat tutarı 500.000,00 YTL’
yi aşanlar, muhasebe sistemlerini bu Esas ve Usullerde belirlenmiş ilke, kural ve standartlara
göre kurarlar.” denilmektedir.
Aynı Esas ve Usuller’in “Kullanılacak Defterler ve Kayıt Düzeni” başlıklı 20’inci
maddesinde;
“İşlemlerini bilanço esasına göre tutan sosyal tesisler, yevmiye defteri, büyük defter ve
kasa defteri; işlemlerini işletme hesabı esasına göre tutan sosyal tesisler ise işletme defteri
tutarlar.
Gerçekleşen işlemler günlük olarak defterlere kaydedilir.
Yevmiye Defteri: Yevmiye defteri; kayda geçirilmesi gereken işlemlerin yevmiye tarih
ve numara sırasıyla ve maddeler halinde düzenli olarak yazıldığı müteselsil sıra numaralı
defterdir. Yevmiye defterine açılış kaydı yapıldıktan sonra, günlük işlemler muhasebeleştirme
belgesine dayanılarak kaydedilir.
Büyük Defter: Büyük defter; yevmiye defterinde kayda geçirilmiş olan işlemleri usulüne
göre hesaplara dağıtan ve tasnifli olarak bu hesaplarda toplayan defterdir. Büyük defter
kayıtlarında, yevmiye defterine yapılan kayıtlarda kullanılan tarih ve sıra numarası kullanılır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 424
Kasa Defteri: Kasa defteri; diğer büyük defterlerde yer alan bilgilere ilaveten, günlük
kasa sayımına ilişkin bilgileri ve muhasebe görevlisi ile vezne görevlisi tarafından durumun
tespitine ilişkin açıklamaları ihtiva eder.
İşletme Defteri: İşletme defterinin (Örnek:2) sol tarafını gider, sağ tarafını gelir kısmı
teşkil eder. Gider kısmına; satın alınan mallar veya yaptırılan hizmetler karşılığı ödenen veya
borçlanılan tutarlar ve sosyal tesisle ilgili diğer bütün giderler, gelir kısmına; mal ve hizmet
satış gelirleri ile sosyal tesis faaliyetlerinden elde edilen diğer bütün gelirler kaydedilir.
Maddi Duran Varlıklar Defteri (Örnek:3): Sosyal tesislerin her ne şekilde olursa olsun
edinmiş oldukları maddi duran varlıkları takip ettikleri defterdir. Maddi duran varlıklar
herhangi bir nedenle elden çıkarılmışsa bu defter kayıtlarından da çıkarılır. Defterde, maddi
duran varlığın edinildiği ve elden çıkarıldığı tarih, elde edinilme tutarı, varsa satış ve birikmiş
amortisman tutarı, elden çıkarılma nedeni ve verildiği yer ile her bir maddi duran varlık için
verilmiş olan numara bilgilerine yer verilir.” hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuatta belirtildiği üzere; işlemlerini bilanço esasına göre tutan
sosyal tesisler, yevmiye defteri, büyük defter ve kasa defteri tutmak zorundadır.
Antalya Lara Eğitim ve Dinlenme Tesisinin yıllık gayrisafi hasılat tutarının 500.000
Türk Lirasını aşması nedeniyle bilanço esasına göre faaliyet göstermektedir. Ancak yapılan
incelemede, Antalya Lara Eğitim ve Dinlenme Tesisinde kasa defterinin kullanılmadığı tespit
edilmiştir. Kasa defterinin kullanılmaması kasa işlemlerinin takibini ve denetimini imkansız
hale getirmektedir.
Bilanço esasına göre faaliyet göstermekte olan Antalya Lara Eğitim ve Dinlenme Tesisi
muhasebe sistemini Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe
Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’de belirlenmiş ilke, kural ve ve standartlara göre kurması
ve yürütmesi zorunlu olup, kasa defteri kullanılması ve gerçekleşen işlemlerin günlük olarak
deftere kaydedilmesi gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında; “Tesisimizde kasa defteri sistem üzerinden dijital ortamda
tutulmakta idi. 01/01/2019 tarihi itibari ile kasa defteri hem dijital ortamda hem de yazılı
olarak tutulmaktadır.” denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak
gerekli işlemin yapılmaya başlandığı belirtilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 425 Antalya Lara Eğitim ve Dinlenme Tesisi muhasebe sistemini Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’de belirlenmiş ilke, kural ve ve standartlara göre kurması ve yürütmesi zorunlu olup, kasa defteri kullanılması ve gerçekleşen işlemlerin günlük olarak deftere kaydedilmesi gerekmektedir. BULGU 24: Kasa İşlemlerinin Mevzuata Uygun Olarak Gerçekleştirilmemesi Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğü ve Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğü kasalarında yapılan sayımda kasa mevcudunun ödeme kaydedici cihazda belirtilen tutardan fazla olduğu görülmüştür. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “10 - Hazır değerler” başlıklı 27’nci maddesinde; “... 100 Kasa hesabı: Bu hesap, kanuni dolaşım niteliğine sahip ulusal paralarla, sosyal tesise intikal eden dövizlerin alınması, verilmesi ve saklanmasına ilişkin işlemlerin izlenmesi için kullanılır. Her ne şekilde olursa olsun döviz olarak intikal eden tutarlar yardımcı hesaplarda izlenir. Alındı Belgesi: Sosyal tesis tarafından yapılan her türlü tahsilat karşılığında (çay ocağı, kantin gibi yerlerden elde edilen tahsilatlar dahil) iki nüsha alındı belgesi düzenlenir. Teminat olarak alınan değerler için de bu alındı kullanılır. Alındının birinci nüshası para, çek veya benzeri değerleri teslim edene verilir, ikinci nüshası sosyal tesiste muhafaza edilir. Sosyal tesislerin her bir tahsilat için alındı düzenlemesi mümkün bulunmayan çay ocağı, kantin gibi işletmelerinde, bir günlük tahsilatın tamamı için ödeme kaydedici cihazlardan alınacak gün sonu Z raporlarının toplamı tutarında veya bu cihazın kullanılmadığı yerlerde satılan her bir mal veya hizmet karşılığı düzenlenmesi gereken ve şekli ilgili kamu idaresince belirlenmiş fiş, bilet gibi belgelerin günlük toplam tutarları için bir alındı belgesi düzenlenir. Müteselsil seri ve sıra numarası taşıyan alındı belgesi, ilgili kamu idaresince merkezde veya sosyal tesis tarafından yeteri kadar bastırılır ve alındı kayıt defterine (Örnek: 4) kaydedilerek muhasebe görevlilerine zimmetle verilir. Alındıların merkezde basılması halinde her bir sosyal tesise zimmetle dağıtılır. Alındı belgesi asgari olarak aşağıdaki bilgileri ihtiva eder;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 426 a) Sosyal tesise ilişkin bilgiler. (Kurumun ve sosyal tesisin adı ve adresi) b) Para, çek veya benzeri değerleri teslim edenin adı, soyadı veya unvanı ile varsa T.C. kimlik numarası/vergi kimlik numarası, c) Seri ve sıra numarası ile düzenlenme tarihi, d) Hesap kodu, tutarı ve açıklama ile rakam ve yazıyla yazılmak suretiyle toplam tutarı, e) Alındıyı düzenleyenin adı, soyadı ve unvanı ile imzası...”, “19 Diğer Dönen Varlıklar” başlıklı 32’nci maddesinde; “... 197 Sayım Noksanları Hesabı: Bu hesap, yapılan sayımlar sonucunda varlıklarda tespit edilen her türlü noksanlığın geçici olarak kaydedilip izlenmesi için kullanılır...”, “39 Diğer Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar” başlıklı 39’uncu maddesinde ise; “... 397 Sayım Fazlaları Hesabı: Bu hesap, yapılan sayımlar sonucunda tespit edilen her türlü fazlalığın, nedenleri belirleninceye kadar geçici olarak kaydedilip izlenmesi için kullanılır...” hükümleri yer almaktadır. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre restoran veya kafeteryada yapılan tahsilatlar karşılığında alındı belgesi, fiş, bilet gibi belgelerin düzenlenmesi gerekmektedir. Yapılan tüm nakit tahsilatlar için belge düzenlenmesi halinde kasa mevcudu ile toplam nakit satış rakamı eşit olacaktır. Kasa mevcudunun fazla veya noksan vermesi halinde nedenleri belirleninceye kadar geçici olarak sayım fazlaları/noksanları hesabının kullanılması gerekmektedir. Muhasebe işlemleri incelendiğinde, her iki tesiste de sayım fazlaları/noksanları hesabının yıl içerisinde hiç kullanılmadığı görülmüştür. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi ve Bitlis Polisevi Şube Müdürlüklerinde kasa işlemleri günlük olarak gerçekleştirilmekte nakit paralar muhasebe birimine ertesi gün sabah teslim edilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 427 Ankara Polis Moral Eğitim Merkezi Müdürlüğünde restoranda 20.12.2018 tarihinde yapılan sayımda kasa 110,61 Türk Lirası fazla vermiştir. Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğü yemekhanesinde 22.10.2018 tarihinde yapılan sayımda kasa 242,30 Türk Lirası fazla vermiştir. Bu durum kasa işlemlerine ait belgelerin eksik düzenlediğini ve bir iç kontrol eksikliği oluşturduğunu göstermektedir. Kasada yapılan tahsilatlar için belge düzenlenmesi zorunlu olup düzenlenen tahsilat/ödeme belgeleri yapılan tahsilatın/ödemenin tamamını kapsamalıdır. Tahsilatlar/Ödemeler karşılığında alındı/gider belgesi, fiş veya fatura gibi belgelerin düzenlenmemesi kasa hesabının doğruluğu ve güvenirliğini etkilemektedir. Kasa işlemleri mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmelidir. Kamu idaresi cevabında; “Bitlis İl Emniyet Müdürlüğünün Cevabı 22/10/2018 tarihinde Sayıştay Denetçileri tarafından yapılan Denetlemede Bitlis Polisevi Şube Müdürlüğü yemekhanesi kısmında kasa 242,30 Türk Lirası fazla vermiştir. İş yoğunluğu nedeniyle tahsil edilen 242,30 Türk Lirası için fiş alındı belgesi düzenlenmemiş ancak iş yoğunluğu azaldığında belirtilen fiş alındı belgesi kesilerek muhasebeleştirilmiş ve bu konuya 22/10/2018 tarihinden itibaren azami dikkat gösterilmektedir. Ayrıca 25/10/2018 tarihinden itibaren Polisevi’ne bağlı tüm birimlerde Veresiye ve Nakit ödemeler alınmamaktadır. 31/10/2018 Tarih ve 00119 No’lu 2018 Yılı Yevmiye Defterinde Kasada yapılan tahsilat bulunmaktadır. Yazıda belirtilen 197-Sayım Noksanları Hesabı ve 397-Sayım Fazlaları Hesabı kasa fazlası bir durum söz konusu olduğunda bu kodlar kullanılacaktır. Ankara Polis Moral Eğitim Merkezı Müdürlüğünün Cevabı Bulgu ile ilgili olarak kasa ihtiyacı için vezne görevlisi adına düzenlenen çekler veya bunlardan tahsil edilip kasa varlığına alınan veyahut merkez kasadan diğer satış noktalarındaki kasalara gönderilen kağıt ve madeni paraların, muhasebe kayıtlarında bulunan kasadan bankaya yatırılmak üzere gönderilen tutarlar tahsisi yapılan (108) diğer hazır değerler hesabında takip edilmeye başlanmıştır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılmaya başlandığı belirtilmiştir. Kasa işlemleri mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmelidir. Kasada yapılan tahsilatlar için belge düzenlenmesi zorunlu olup düzenlenen tahsilat belgeleri yapılan tahsilatın tamamını
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 428 kapsamalıdır. Tahsilatlar karşılığında alındı belgesi, fiş, bilet gibi belgelerin düzenlenmemesi kasa hesabının doğruluğu ve güvenirliğini etkilemektedir. BULGU 25: Muhasebe Kayıtlarında Oluşan Hata Düzeltmelerinin Kayıtların Silinmesi Suretiyle Gerçekleştirilmesi Van Polisevi Şube Müdürlüğü bünyesinde tutulan muhasebe kayıtlarında oluşan hata düzeltmelerinin kayıtların silinmesi suretiyle gerçekleştirildiği görülmüştür. 30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller’in “Kullanılacak Defterler ve Kayıt Düzeni” başlıklı 20’nci maddesi; “İşlemlerini bilanço esasına göre tutan sosyal tesisler, yevmiye defteri, büyük defter ve kasa defteri; işlemlerini işletme hesabı esasına göre tutan sosyal tesisler ise işletme defteri tutarlar. Gerçekleşen işlemler günlük olarak defterlere kaydedilir. Yevmiye Defteri: Yevmiye defteri; kayda geçirilmesi gereken işlemlerin yevmiye tarih ve numara sırasıyla ve maddeler halinde düzenli olarak yazıldığı müteselsil sıra numaralı defterdir. Yevmiye defterine açılış kaydı yapıldıktan sonra, günlük işlemler muhasebeleştirme belgesine dayanılarak kaydedilir…” şeklindedir. Aynı Usul ve Esaslar’ın işlemlerin belgelendirilmesiyle ilgili “İşlemlerin belgeye dayanması” başlıklı 15’inci maddesinde ise; “Bütün işlemlerin kanıtlayıcı belgelere dayandırılması zorunludur. Bilanço esasına tabi olan sosyal tesisler muhasebeleştirme belgesi olarak Esas ve Usuller eki muhasebe fişini (Örnek:1) kullanırlar.” denilmektedir. Yukarıdaki mevzuata göre gerçekleşen işlemlerin günlük olarak kaydedilmesi gerekmekte olup, sonraki bir tarihte geçmişe yönelik işlem yapılmaması gerekmektedir. Aynı şekilde bütün işlemlerin muhasebe işlem fişiyle belgelendirilmesi esas olduğundan, sonradan fark edilen ancak muhasebe sistemine daha önceki dönemde kaydedilmiş işlemlerin silinmesi ya da aynı muhasebe fişi üzerinde geçmişe yönelik düzeltme yapılması mümkün değildir. Bu tür hataların düzeltme işleminin hatanın fark edildiği tarihte düzenlenecek bir muhasebe işlem fişi ile gerekçesi yazılarak sadece muhasebe kaydıyla yapılması gerekmektedir. Ancak Van Polisevi Şube Müdürlüğünce tutulan muhasebe kayıtları incelendiğinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 429 yapılan muhasebe hatalarını yeni muhasebe kaydı ile düzeltmek yerine hatalı muhasebe kayıtlarının silinmesi suretiyle gerçekleştiği tespit edilmiştir. Bu itibarla, muhasebe kayıtlarında hata oluşması durumunda oluşan hataların, Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller ve Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisler Muhasebe Yönergesi ile getirilen düzenlemeler uyarınca, önceki kayıtlar silinmeden, yeni muhasebe kayıtları yapılarak düzeltilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Van Polisevi Şube Müdürlüğümüzce yapılan incelemede muhasebe kayıtlarında hata oluşması durumunda oluşan hataların, Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller ve Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisler Muhasebe Yönergesi ile getirilen düzenlemeler uyarınca, önceki kayıtlar silinmeden, yeni muhasebe kayıtları yapılarak düzeltilmesi sağlanacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir. Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller ve Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisler Muhasebe Yönergesi ile getirilen düzenlemeler uyarınca, muhasebe kayıtlarında hata oluşması durumunda oluşan hataların önceki kayıtlar silinmeden, yeni muhasebe kayıtları yapılarak düzeltilmesi gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 430 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 431 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 432
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 433
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 434
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 435
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 436
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 437
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 438
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 439
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 440
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 441
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 442
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 443
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 444
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 445
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 446
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 447
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 448
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 449
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 450
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 451
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 452
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 453
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 454
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 455
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 456
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 457
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 458 EK 2: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Sayımda Kasanın Fazla Vermesi 2017 Kısmen Yerine Getirildi 2017 yılı Denetim Raporunda belirtilen sosyal tesislerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2018 yılı denetim sürecinde başka sosyal tesislerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 24)
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 459 Taşınır Sayım Farklarına İşlem Yapılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi 2017 yılı Denetim Raporunda belirtilen sosyal tesislerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2018 yılı denetim sürecinde başka sosyal tesislerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 18) Merkez Payının Hatalı Hesaplanması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Muhasebe Kayıtlarında İptal ve Değişiklik Yapılması 2017 Kısmen Yerine Getirildi 2017 yılı Denetim Raporunda belirtilen sosyal
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 460 tesislerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2018 yılı denetim sürecinde başka sosyal tesislerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 25) Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabının Kullanılmaması 2017 Kısmen Yerine Getirildi 2017 yılı Denetim Raporunda belirtilen sosyal tesislerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2018 yılı denetim sürecinde başka sosyal tesislerde aynı konunun
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 461 devam ettiği tespit edilmiş olup 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 1) Diğer Hazır Değerler Hesabının Kullanılmaması 2017 Kısmen Yerine Getirildi 2017 yılı Denetim Raporunda belirtilen sosyal tesislerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2018 yılı denetim sürecinde başka sosyal tesislerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 462 Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 2) Diğer Hazır Değerler Hesabının Mahiyeti Dışında Kullanılması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Taşınır İşlem Fişi Düzenlenmemesi 2017 Kısmen Yerine Getirildi 2017 yılı Denetim Raporunda belirtilen sosyal tesislerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2018 yılı denetim sürecinde başka sosyal tesislerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 463 Değerlendirmeler Bulgu 22) Salon Kiralama İşlemlerinin Sözleşme Hükümlerine Aykırı Olarak Yapılması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. İhale Yapılması Gereken İşlerin Kısımlara Bölünerek Doğrudan Temin ile Alınması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Kıdem Tazminatının Hatalı Hesaplanması 2017 Kısmen Yerine Getirildi 2017 yılı Denetim Raporunda belirtilen sosyal tesislerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2018 yılı denetim sürecinde başka sosyal tesislerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 464 Değerlendirmeler Bulgu 12) Mali Kaynakların Özel Sermayeli Bankada Açtırılan Hesapta Değerlendirilmesi 2017 Kısmen Yerine Getirildi 2017 yılı Denetim Raporunda belirtilen sosyal tesislerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2018 yılı denetim sürecinde başka sosyal tesislerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 20) Kredi Kartıyla Yapılan Tahsilatların Banka Hesabına Aktarılmasında Mevzuattaki Azami Sürenin Dikkate Alınmaması 2017 Kısmen Yerine Getirildi 2017 yılı Denetim Raporunda belirtilen sosyal tesislerde bulgu konusu husus
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 465 düzeltilmiştir. Ancak 2018 yılı denetim sürecinde başka sosyal tesislerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 14) Hizmet Alımında Kamu İhale Mevzuatına Uyulmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Personel Hizmet Alımındaki Mevzuata Aykırılıklar 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Ortak İhale Yapılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 466 Doğrudan Temin İle Yapılan Alımlarda Mevzuata Uygun Olmayan İşlemler Yapılması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Muhasebe Fişinin Kullanılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Sosyal Tesis Yevmiye Defterlerinin Mevzuatına Uygun Biçimde Hesap Dönemi Başında Onaylanmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Hizmet Satış Gelirleri Tahakkuk Etmesine Rağmen Muhasebeleştirilmemesi 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Kafeteryada Yapılan Bazı Satışlara İlişkin Tahakkuk Kaydının Yapılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Taşınırların Kayıtlarda Yer Almaması 2017 Kısmen Yerine Getirildi 2017 yılı Denetim Raporunda belirtilen sosyal tesislerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2018 yılı denetim sürecinde başka sosyal tesislerde aynı konunun devam ettiği
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 467 tespit edilmiş olup 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 17) Ticari Mallar Hesabının Kullanılmaması 2017 Kısmen Yerine Getirildi 2017 yılı Denetim Raporunda belirtilen sosyal tesislerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2018 yılı denetim sürecinde başka sosyal tesislerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşününün
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 468 Dayanakları Bulgu 5) Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabının Kullanılmaması 2017 Kısmen Yerine Getirildi 2017 yılı Denetim Raporunda belirtilen sosyal tesislerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2018 yılı denetim sürecinde başka sosyal tesislerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşününün Dayanakları Bulgu 8) Maddi Duran Varlıklar İçin Dönem Sonunda Amortisman Ayrılmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi. Alınan Depozitoların Muhasebeleştirilmemesi 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 469 Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Ayrılmaması 2017 Kısmen Yerine Getirildi 2017 yılı Denetim Raporunda belirtilen sosyal tesislerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2018 yılı denetim sürecinde başka sosyal tesislerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşününün Dayanakları Bulgu 18) Dönem Net Kârı Hesabının Yılı İçinde Geçmiş Yıllar Kârları Hesabına Aktarılmaması 2017 Kısmen Yerine Getirildi 2017 yılı Denetim Raporunda belirtilen sosyal tesislerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2018 yılı denetim sürecinde başka
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 470 sosyal tesislerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşününün Dayanakları Bulgu 15) Asgari Ücret Desteğinin Gelir Kaydedilmesi 2017 Kısmen Yerine Getirildi 2017 yılı Denetim Raporunda belirtilen sosyal tesislerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2018 yılı denetim sürecinde başka sosyal tesislerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 471 Görüşününün Dayanakları Bulgu 17) Elde Edilen Faiz Gelirlerinden Bankalar Tarafından Yapılan Vergi Kesintisinin Muhasebe Kayıtlarına Yansıtılmaması 2017 Kısmen Yerine Getirildi 2017 yılı Denetim Raporunda belirtilen sosyal tesislerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2018 yılı denetim sürecinde başka sosyal tesislerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 8) Geçici Teminatların Muhasebe Kayıtlarına Alınmaması 2017 Tam Olarak Yerine Getirildi Kurum tarafından düzeltici işlem tesis edildi.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 472 Personel Maaş Tahakkuk Kayıtlarının Hatalı Muhasebeleştirilmesi 2017 Kısmen Yerine Getirildi 2017 yılı Denetim Raporunda belirtilen sosyal tesislerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2018 yılı denetim sürecinde başka sosyal tesislerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşününün Dayanakları Bulgu 12) Sosyal Tesis Hesap Planında Bulunmayan Hesapların Kullanılması 2017 Kısmen Yerine Getirildi 2017 yılı Denetim Raporunda belirtilen sosyal tesislerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2018 yılı denetim sürecinde başka
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 473 sosyal tesislerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 13) Muhasebe Birimi Tarafından Kullanılan Nazım Hesapların Bilanço Dipnotlarında Yer Almaması 2017 Kısmen Yerine Getirildi 2017 yılı Denetim Raporunda belirtilen sosyal tesislerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2018 yılı denetim sürecinde başka sosyal tesislerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü Sosyal Tesis 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 474 yapılmıştır. (Denetim Görüşününün Dayanakları Bulgu 11) Taşınır İşlemlerinin Mevzuata Uygun Yapılmaması 2017 Kısmen Yerine Getirildi 2017 yılı Denetim Raporunda belirtilen sosyal tesislerde bulgu konusu husus düzeltilmiştir. Ancak 2018 yılı denetim sürecinde başka sosyal tesislerde aynı konunun devam ettiği tespit edilmiş olup 2018 yılı Denetim Raporunda bulgu konusu yapılmıştır. (Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bulgu 17)
EMNİYET GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2014-2018 Stratejik Plan Dönemi Bütçe Hedef ve Gerçekleşmeleri....................... 478
BULGU LİSTESİ A. Denetim Bulguları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 476
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 477 doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Emniyet Genel Müdürlüğünün yayımladığı 2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2018 yılı performans denetimi kapsamında Emniyet Genel Müdürlüğünün yayımladığı 2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 478
performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir.
Stratejik Plan
Emniyet Genel Müdürlüğü 2014-2018 yılı Stratejik Planının son senesi olduğu için
2014-2018 dönemi değerlendirildiğinde;
2014-2018 Stratejik Planı dönemine ilişkin bütçe hedef ve gerçekleşmeleri aşağıdaki
tabloda belirtilmiş olup, 5 yıllık dönem içinde Genel Müdürlük Bütçesi %27 oranında, bütçe
gerçekleşmeleri ise % 77 oranında artmıştır.
Tablo 1: 2014-2018 Stratejik Plan Dönemi Bütçe Hedef ve Gerçekleşmeleri
KBÖ TOPLAM ÖDENEK HARCAMA
2014 16.557.013.000 16.803.430.473 16.333.482.153
2015 17.623.719.000 12.413.059.384 18.603.257.622
2016 21.140.638.000 18.962.242.109 22.333.596.366
2017 23.537.811.000 17.942.943.564 23.421.927.673
2018 27.792.655.000 21.381.841.573 28.919.735.536
Emniyet Genel Müdürlüğü, misyon ve vizyonunu gerçekleştirmek üzere 2014-2018
stratejik planında 6 adet amaç, bu amaçların altında 57 adet hedef ve bu hedeflere yönelik
toplamda 911 adet performans göstergesi belirlemiştir. Stratejik planda yer alan amaç ve
hedeflere ulaşmak üzere belirlenen performans göstergelerine ilişkin gelişmeler, yıllık olarak
hazırlanan performans programları ve faaliyet raporları aracılığıyla kamuoyu ile paylaşılmıştır.
Kurum, stratejik planını hazırlarken amaçlarını üst politika belgelerine uygun şekilde
belirlemiş stratejik planda yer alan hedefleri aynı zamanda performans hedefi olarak
belirlenmiştir.
2014 yılı Performans Programında 36 adet performans hedefi ve performans hedeflerini
ölçmek amacıyla stratejik planda yer alan 192 adet performans göstergesi,
2015 yılı Performans Programı’nda 51 adet performans hedefi ve performans
hedeflerini ölçmek amacıyla stratejik planda yer alan 193 adet performans göstergesi,
2016 yılı Performans Programı’nda 42 adet performans hedefi ve performans
hedeflerini ölçmek amacıyla stratejik planda yer alan 175 adet performans göstergesi,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 479 2017 yılı Performans Programı’nda 56 adet performans hedefi ve performans hedeflerini ölçmek amacıyla stratejik planda yer alan 183 adet performans göstergesi, Stratejik Planın son yılı olan 2018 yılı Performans Programı’nda ise 51 adet performans hedefi ve performans hedeflerini ölçmek amacıyla stratejik planda yer alan 168 adet performans göstergesi belirlenmiştir. Stratejik Plan ve planın uygulama dönemlerinde hazırlanan performans programları ile sonuçların yer aldığı faaliyet raporları birlikte değerlendirildiğinde idare; tarafından belirlenmiş amaç, hedef ve göstergelerin yıllık olarak takip edildiği, belirlenmiş olan hedeflere ulaşmak için performans programlarında yer alan faaliyetlerin büyük bir kısmının yerine getirildiği, hedeflere ulaşma konusundaki izlemelerin faaliyet raporları aracılığıyla yıllık olarak yerine getirildiği görülmüştür. Stratejik Planda yer alan 6 adet amaç ile amaçlara yönelik belirlenmiş 57 adet performans hedefinin tamamı 2014-2018 yılları arasında düzenlenen performans programlarında kullanılmış, performans göstergeleri ile amaç ve hedeflerin ne düzeyde başarılı olduğuna ilişkin değerlendirmelere faaliyet raporlarında yer verilmiştir. Hedef ve amaca ulaşma konusunda belirlenmiş olan performans göstergelerinin sonuçları incelendiğinde genel anlamda başarı sağlandığı ancak yerine getirilmeyen birçok performans göstergesinin de bulunduğu, performans gösterge sayısının takip edilebilir sayıdan çok fazla belirlendiği görülmüştür. Bu durum amaç ve hedefin başarıya ulaşmasını ölçmek ve değerlendirmek için bir takım zorluklara neden olmakla birlikte amaç ve hedeflerin yerine getirilmesini de güçleştirmektedir. Performans gösterge sayısının; amaç ve hedeflere ne düzeyde ulaşıldığını ölçme, izleme ve değerlendirme fonksiyonlarını sağlayacak düzeyde belirlenmesi gerektiği düşünülmektedir. İdare Faaliyet Raporu 2018 yılı Faaliyet Raporu değerlendirildiğinde; raporun zamanında ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yayımlandığı, kamu idaresinin Performans Programında yer verdiği ilgili ve ölçülebilir olarak belirlenen performans hedef ve göstergelerine faaliyet raporunda da tutarlı bir şekilde yer verildiği, raporda hedef ve göstergelerdeki sapma nedenlerinin yer aldığı ve bu nedenlerin inandırıcı ve ikna edici olduğu görülmüştür. Ancak söz konusu rapor; Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik ve ilgili diğer mevzuat hükümlerine göre bir takım eksik hususlar içermektedir. 2018 yılı Faaliyet Raporunda temel mali tablolar ve bu tablolara ilişkin açıklamalar kısmında bazı eksiklikler olduğu, birim faaliyet
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 480 raporlarının zamanında üst yöneticiye sunulmadığı ve iç kontrol güvence beyanında henüz yayımlanmamış Sayıştay Raporuna atıf yapıldığı, performans sonuçlarına ilişkin oluşturulmuş olan tablolarda sadece performans göstergesinin başarı düzeyine yer verildiği, hedef yönelik değerlendirmelerde bulunulmadığı görülmüş ve söz konusu hususlar bulgu konusu edilmiştir. Performans Programı Yapılan denetim sonucunda 2018 yılı Performans Programı değerlendirildiğinde; performans programının idare tarafından zamanında hazırlanarak yayınlandığı, stratejik planda kurumun misyon ve vizyonu doğrultusunda belirlenen stratejik amaçlara programda yer verdiği, performans hedef ve göstergelerini belirlediği, Performans Programı Hazırlama Rehberine uygun olarak Rehberde düzenlenen tabloların programda kullanıldığı görülmüştür. Ancak, Performans Programı’nda Performans Programı Hazırlama Rehberinde sunulması istenen bir kısım bilgilere yer verilmediği, programda yer alan hedef ve göstergelerin bir kısmının iyi tanımlanmadığı bir kısmının ise ilgililik kriterini taşımadığı belirlenmiştir. Söz konusu hususlar bulgu konusu edilmiştir. Faaliyet Sonuçları Ölçümü Yapan Veri Kayıt Sistemi Stratejik Plan döneminde kullanılan veri kayıt sistemine ilişkin denetim “İnsan Kaynakları Yönetimin Geliştirilmesi” amacına ait aşağıdaki performans hedef ve göstergeleriyle sınırlandırılmıştır. Hedef 8: Mesleki Dayanışma ve Sosyal İmkânların Arttırılması Performans Göstergesi: Engelli Takip Modülüne Kayıtlı Ailelerden Ziyaret Edilecek Aile Oranı Seçilen veri kayıt sisteminin; üretilen performans bilgisinin gerçekleşmelerini doğru ve tam olarak yansıttığı, göstergenin tanımına dayalı olarak gerçekleşmelerle ilgili olmayan hususları içermediği, dahil edilmesi gereken herhangi bir hususu dışarıda bırakmadığı görülmüş olup, hedef ve gösterge açısından performansın ölçülmesi ve raporlanması amacına uygun olduğu kanaatine varılmıştır. Veri kayıt sistemleri üzerindeki inceleme, her ne kadar performans bilgisinin doğruluğunu test etmek amacıyla gerçekleştirilse de, güvenilir veri kayıt sistemlerinin mevcudiyeti raporlanan verilerdeki hata olasılığını ortadan kaldırmaz. Bu nedenle veri kayıt sistemleri hakkındaki olumlu değerlendirme, Emniyet Genel Müdürlüğünün faaliyet raporunda
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 481 sunduğu performans bilgisinin doğruluğu hakkında mutlak güvence sağlamaz. Sonuç 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı Faaliyet Raporunda tespit edilen eksikliklerin sonraki yıllarda tekrarlanmaması için denetim bulguları aşağıda ortaya konulmuştur. Emniyet Genel Müdürlüğü hazırlayacağı stratejik yönetim unsurlarını, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçeleme” başlıklı 9’uncu maddesi, Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, Kalkınma Bakanlığınca hazırlanan Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzu, Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik ve Performans Programı Hazırlama Rehberi hükümleri ve bulgular çerçevesinde yeniden gözden geçirmelidir. 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Performans Programının Değerlendirilmesi BULGU 1: Performans Hedefleri İçin Belirlenmiş Performans Göstergelerinin Bazılarının Performans Denetim Kriterlerini Karşılamaması Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Performans Programının amaç, hedef ve göstergeleriyle mevcudiyet, zamanlılık kriterlerini karşıladığı ancak bazı gösterge ve hedeflerin ise ilgililik ve iyi tanımlanma kriterleri yönünden uygun olmadığı görülmüştür. Performans Programı Hazırlama Rehberi’nin Tanımlar kısmında; “Performans Hedefi: Kamu idarelerinin stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerine ulaşmak için program döneminde gerçekleştirmeyi planladıkları çıktı-sonuç odaklı hedeflerdir. Performans Göstergesi: Kamu idarelerince performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığını ya da ne kadar ulaşıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal olarak ifade edilen araçlardır.”
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 482 şeklinde tanımlanmıştır. Tanımlardan anlaşılacağı üzere idare tarafından uzun vadeli belirlenmiş olan stratejik planın her bir döneminde planın gerçekleşmesine yönelik performans hedefleri belirlenmektedir. Performans hedefleri planın başarıya ulaşıp ulaşmadığını değerlendirmek için tek başına yeterli olmadığı için bu konuda idare tarafından belirlenmiş performans hedeflerinin ölçme, izleme ve değerlendirme olmak üzere üç aşamalı sürecini takip etmeye imkan sağlayan performans göstergelerine ihtiyaç duyulmaktadır. Bu süreçte hedefin gerçekleşmesine yönelik ölçme, izleme ve değerlendirme fonksiyonlarının bir arada bulunması, performans göstergesinin performans denetim kriterlerlerine uygun olarak oluşturulmasını sağlamaktadır. Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Performans Programında yer alan performans hedefleri ile bu hedeflere ilişkin belirlenmiş göstergelerin değerlendirilmesine aşağıda yer verilmiştir. Amaç: Suçla Mücadele Hizmetlerinin Geliştirilmesi Performans Hedefi: Asayiş Suçlarında Suç Soruşturma Kapasitenin Arttırılması Performans Göstergesi: Operasyon Sayısı Değerlendirme: Operasyon sayısı, sadece hedefin gerçekleşmesine yönelik belirlenen bir faaliyet olması gerekirken suç soruşturma kapasitenin arttırılması hedefi için gösterge olarak belirlenmiştir. Göstergenin hedefi ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için iyi tanımlanmış bir gösterge olmadığı düşünülmektedir. Amaç: Suçla Mücadele Hizmetlerinin Geliştirilmesi Performans Hedefi: Üniversite, Ortaöğretim Kurumları ve Öğrenci Yurtlarında Yasa Dışı Kitlesel ve Örgütsel Olayların Önlenmesine Yönelik Etkin Bir Yapı Oluşturulması Performans Göstergesi: Eğitim Faaliyetleri, Toplantı Sayısı Değerlendirme: Hedef tanımlanırken etkin bir yapının oluşturulması ifadesiyle yeni bir oluşum meydana getirileceği daha önceden var olmayan bir hizmetin veya birimin ortaya çıkarılacağı anlaşılmaktadır. Ancak bu konuda idarenin mevcut bir yapıya sahip olduğu bilindiği üzere ancak bu konuda iyileştirme veya kalitenin arttırılmasına yönelik bir hedefin tanımlanmasının yerinde olacağı değerlendirilmektedir. Hedefin iyi tanımlanmadığı düşünülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 483 Amaç: İdari Nitelikteki Hizmet Kapasitesinin Yükseltilmesi Performans Hedefi: Karayolu trafik güvenliğini sağlamakla görevli trafik personelinin yeterli düzeyde eğitilmesi ve yetiştirilmesi Performans Göstergesi: Mevzuat Çalışmasının Tamamlanması Değerlendirme: Hedefte yer alan eğitim ve yetiştirme ifadeleri için ulaşılması gereken noktanın yeterli düzey olarak belirtilmesi nedeniyle hedefin tanımının muğlak bırakıldığı, iyi tanımlanmadığı görülmüştür. Amaç: Lojistik ve Destek Hizmetleri Kapasitesinin Arttırılması Performans Hedefi: Taşıt Yönetim Sisteminin Etkin Bir Yapıya Kavuşturulması Performans Göstergesi: Taşıt Sayısı Değerlendirme: Hedefte taşıtlara ait yönetimin etkinliğinden bahsedilmekteyken yani var olan ve kısmen veya tamamen aksak olduğu düşünülen bir sisteme ilişkin bir hedef ortaya konulmaktayken göstergede ise her yıl rutin olarak yapılan taşıt alım sayısının %10 arttırılmasından bahsedilmektedir. Hedefin gösterge ile ilgisiz olduğu düşünülmektedir. Performans programları idarenin yıl içerisinde belirlediği amaç ve hedeflere ulaşması ve buna ilişkin faaliyetlerin yerine getirilmesini sağlayan belgelerden biridir. Performans programının ve buna bağlı olarak stratejik planlama sürecinin başarıya ulaşması kuşkusuz iyi tanımlanmış, ilgili hedef ve göstergelerle mümkün olabileceği için bu kriterlere uygun hedef ve göstergelerin belirlenmesi gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Performans Programı Hazırlama Rehberinde; “Performans göstergeleri; • performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığını ölçebilmelidir, • ölçülebilir, ulaşılabilir, güvenilir veri sunacak nitelikte olmalıdır, •hem geçmiş dönemlerin hem de diğer idarelerin benzer göstergeleriyle karşılaştırılabilir olmalıdır, • verilerinin elde edilme ve değerlendirme maliyetleri makul ve kabul edilebilir bir
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 484
seviyede olmalıdır.” açıklamasıyla, performans göstergelerinin kriterleri belirlenmiştir.
Emniyet Genel Müdürlüğü 2059 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun 1’inci
maddesinde;
“Madde 1 – Polis, asayişi amme, şahıs, tasarruf emniyetini ve mesken masuniyetini
korur. Halkın ırz, can ve malını muhafaza ve ammenin istirahatini temin eder.
Yardım isteyenlerle yardıma muhtaç olan çocuk, alil ve acizlere muavenet eder. Kanun
ve nizamnamelerinin kendisine verdiği vazifeleri yapar.” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu kanundan alınan yetki ile polis; suçun önlenmesi ve suçla mücadele adına
7 gün 24 saat görev ve sorumluluklarını yerine getirmektedir. Bunları yerine getirirken gizlilik
gerektiren bilgilerin açıklanmaması esastır.
Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik’in
“Çeşitli ve Son Hükümler” bölümünün “Gizlilik gerektiren bilgiler” başlıklı 9’uncu
maddesinde;
“MADDE 9 – (1) Performans programlarında milli güvenlik, savunma ve istihbarat
hizmetlerine ilişkin gizlilik gerektiren bilgiler ile ilgili mevzuatına göre devlet sırrı ve ticari sır
niteliğindeki bilgilere ve ülkenin ekonomik çıkarları açısından gizli kalması gereken bilgilere
yer verilmez.” hükmü yer almaktadır.
Bahis konusu yönetmelik buna cevaz vermektedir.
Bu nedenle performans göstergeleri belirlenirken bu sorumluluk ve bilinç ile hareket
edilmektedir.” denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında performans hedefini ölçmek, izlemek ve
değerlendirmek için belirlenen performans göstergelerinin gizlilik gerektiren bilgiler
kapsamında değerlendirildiği ve bu anlayış çerçevesinde hareket edildiği genel olarak
belirtilmiş ancak bulgu konusu hususlara ilişkin hiçbir değerlendirme yapılmamıştır.
Halbuki bulguda ayrıntılı şekilde performans hedefleri için belirlenmiş performans
göstergelerinin bazılarının performans denetim kriterlerini karşılamaması hususu örnekleriyle
açıklanmıştır.
Bulguda devletin güvenliğini ilgilendiren ve gizlilik gerektiren bilgilerin açıklanmasına
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 485 ilişkin bir tespit bulunmamakta olup sadece idare tarafından hazırlanan Performans Programındaki uyumsuzluklar rapor konusu yapılmıştır. Bu kapsamda bulguda hedef ve göstergelere ilişkin iyi tanımlanma ve ilgililik kriterinin sağlanmadığı örneklere yer verilmiş olup idarenin performans hedef ve göstergeleri belirlenirken bu kriterleri dikkate alarak hareket etmesi gerekmektedir. BULGU 2: Performans Programı’nın “I-Genel Bilgiler” Bölümü “C-Fiziksel Kaynaklar” Kısmının Performans Programı Hazırlama Rehberi’ne Uygun Hazırlanmaması Performans Programı’nın “I-Genel Bilgiler” bölümü “C-Fiziksel Kaynaklar” kısmında yer verilen bilgilerde eksiklik bulunduğu görülmüştür. Performans Programı Hazırlama Rehberi’nin “EK-1 Performans Programının Şekli” bölümünün “İçindekiler-I-Genel Bilgiler C-Fiziksel Kaynaklar” kısmında; “İdarenin kullanımında olan ve program döneminde temin edilmesi düşünülen hizmet binası, lojman, taşıt aracı, iş makineleri, telefon, faks, bilgisayar, yazıcı vb. varlıklara ilişkin bilgilere, bunların elde edilmesi ve kullanımı hususunda izlenecek politikalara yer verilir. İdarenin bilişim sistemi, bilişim sisteminin faaliyetlere katkısı, karşılaşılan sorunlar, program döneminde sistemde planlanan değişiklikler ile e-devlet uygulamaları kısaca açıklanır. Fiziki kaynaklara ilişkin bilgiler tablolaştırılarak programa eklenir.” denilmiştir. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik çerçevesinde çıkarılan Performans Programı Hazırlama Rehberi’nin “Performans Programının Şekli” başlıklı 1 numaralı ekinde, kurumların sahip olduğu fiziksel kaynaklarla ilgili olarak; performans programlarında idarenin kullanımında olan ve program döneminde temin edilmesi düşünülen hizmet binası, lojman, taşıt aracı, iş makineleri, telefon, faks, bilgisayar, yazıcı vb. varlıklara ilişkin bilgilere, bunların elde edilmesi ve kullanımı hususunda izlenecek politikalara, idarenin bilişim sistemine, bilişim sisteminin faaliyetlere katkısına, karşılaşılan sorunlara ve program döneminde sistemde planlanan değişiklikler ile e-devlet uygulamalarına yer verileceği ayrıca, fiziki kaynaklara ilişkin bilgilerin tablolaştırılarak performans programına ekleneceği belirtilmiştir. Buna göre, Performans Programı’nın “Fiziksel Kaynaklar” kısmında idarenin kullanımında olan ve 2018 yılı program dönemi hizmetlerinde kullanmak üzere temin edeceği
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 486 hizmet binası, lojman, taşıt aracı, iş makineleri, telefon, faks, bilgisayar vb. varlıklara ilişkin bilgilere ve bunların elde edilmesi ve kullanımında idare tarafından uygulanacak politikalara ilişkin açıklamalara 2018 yılı Performans Programı’na eklenmesi gerekmektedir. Ancak Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 yılı Performans Programı’nın “I-Genel Bilgiler” bölümü “C- Fiziksel Kaynaklar” kısmında idarenin program döneminde kullanımında olan ve önceki yıllarda elde edilmiş olan mevcut varlıklara ilişkin bilgilere yer verilmişken yılı programında elde edilmesi düşünülen varlıklara ilişkin bilgilere yer verilmediği görülmüştür. Sonuç olarak Yönetmelik uyarınca idarece hazırlanacak Performans Programı’nın, söz konusu Rehber’de belirlenen standartlar dahilinde istenen tüm bilgileri içerecek şekilde düzenlenmesi ve bahse konu bilgilere Performans Programı’nda yer verilmesi gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Performans Programı Hazırlama Rehberinde; “C- Fiziksel Kaynaklar İdarenin kullanımında olan ve program döneminde temin edilmesi düşünülen hizmet binası, lojman, taşıt aracı, iş makineleri, telefon, faks, bilgisayar, yazıcı vb. varlıklara ilişkin bilgilere, bunların elde edilmesi ve kullanımı hususunda izlenecek politikalara yer verilir. İdarenin bilişim sistemi, bilişim sisteminin faaliyetlere katkısı, karşılaşılan sorunlar, program döneminde sistemde planlanan değişiklikler ile e-devlet uygulamaları kısaca açıklanır. Fiziki kaynaklara ilişkin bilgiler tablolaştırılarak programa eklenir” denmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğüne ait varlıklara ilişkin; EGM Bina Durumu, Lojman Durumu, Sosyal Tesis Durumu, Taşıt Durumu “Fiziksel Kaynaklar” bölümünde tablolar halinde gösterilmiştir. Bilgi ve Teknolojik Kaynaklar başlığı altında; Pol-net sistemi, Elektronik Belge Yönetim Sistemi (EBYS), Kent Güvenlik Yönetim Sistemi (KGYS) sistemleri sistemlerin kullanımı sonucu elde edilen faydalar açıklanmıştır. E-Devlet Hizmetleri ile EGM internet sayfası üzerinden yürütülen iş ve işlemler açıklanmıştır. Yılı programında elde edilmesi düşünülen varlıklara ilişkin bilgilere hazırlanacak Performans Programlarında yer verilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında yılı programında elde edilmesi düşünülen varlıklara ilişkin bilgilere hazırlanacak Performans Programlarında yer verileceği belirtilmiştir
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 487 Performans Programı’nın, söz konusu Performans Programı Hazırlama Rehberin’de belirlenen standartlar dahilinde istenen tüm bilgileri içerecek şekilde düzenlenmesi ve bahse konu bilgilere Performans Programı’nda yer verilmesi gerekmektedir. BULGU 3: Performans Programı’nın “I-Genel Bilgiler” Bölümü “E-İnsan Kaynakları” Kısmının Performans Programı Hazırlama Rehberine Uygun Hazırlanmaması Performans Programı’nın “I-Genel Bilgiler” bölümü “E-İnsan Kaynakları” kısmında yer verilen bilgilerde eksiklik bulunduğu görülmüştür. Performans Programı Hazırlama Rehberi’nin “EK-1 Performans Programının Şekli” bölümünün “İçindekiler-I-Genel Bilgiler D-İnsan Kaynakları” kısmında; “İdarenin mevcut insan kaynakları, istihdam şekli, hizmet sınıfları, kadro unvanları, istihdam politikası ve benzeri bilgilere yer verilir. Ayrıca program dönemindeki insan kaynakları ihtiyacı ve bunun karşılanmasına yönelik izlenecek politikalar açıklanır. İnsan kaynaklarına ilişkin bilgiler tablolaştırılarak programa eklenir.” ifadelerine yer verilmiştir. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik uyarınca, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin performans programlarını söz konusu Rehber’de belirlenen standartlar dahilinde ve düzenlenmesi istenen tablolar ve formlar ile diğer bilgileri de içerecek şekilde düzenlenmeleri gerekmektedir. Buna göre, Performans Programı’nın “E-İnsan Kaynakları” kısmında idarenin mevcut insan kaynaklarına, hizmet sınıflarına, kadro unvanlarına, istihdam politikasına ve benzeri bilgilere yer verildikten sonra ayrıca program dönemindeki insan kaynakları ihtiyacı ve bunun karşılanmasına yönelik izlenecek politikaların açıklanması ve bu bilgilerin tablolaştırılarak Programa eklenmesi gerekmektedir. Ancak Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 yılı Performans Programı’nın “I-Genel Bilgiler” bölümü “E-İnsan Kaynakları” kısmında Rehber’de sunulması gerekli yukarıda belirtilen çoğu bilgiye yer verilmekle birlikte 2018 yılı program dönemindeki insan kaynakları ihtiyacı ve bunun karşılanmasına yönelik izlenecek politikalara yer verilmemiştir. Kamu idaresi cevabında; “Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Performans Programı Hazırlama Rehberinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 488 “D- İnsan Kaynakları İdarenin mevcut insan kaynakları, istihdam şekli, hizmet sınıfları, kadro unvanları, istihdam politikası ve benzeri bilgilere yer verilir. Ayrıca program dönemindeki insan kaynakları ihtiyacı ve bunun karşılanmasına yönelik izlenecek politikalar açıklanır. İnsan kaynaklarına ilişkin bilgiler tablolaştırılarak programa eklenir.” denmektedir. Emniyet Genel Müdürlüğünde insan kaynakları ihtiyacı Polis Akademisi bünyesinde yer alan eğitim birimlerinde yetişen polis amir ve memurları ile karşılanmaktadır. 2018 yılı Performans Programında Polis Amirleri Eğitim Merkezi Müdürlüğü, Polis Meslek Yüksekokul Müdürlükleri ile Polis Meslek Eğitim Merkezlerinde eğitim gören, eğitimini tamamlayan öğrencilere ilişkin bilgiler yer almaktadır. Emniyet Teşkilatı Personelinin Hizmet Sınıflarına Göre Dağılımı da tablo olarak Performans Programında yer almaktadır. İnsan kaynakları ihtiyacı ve bunun karşılanmasına yönelik izlenecek politikalara hazırlanacak Performans Programlarında yer verilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında insan kaynakları ihtiyacı ve bunun karşılanmasına yönelik izlenecek politikalara hazırlanacak Performans Programlarında yer verileceği belirtilmiştir Performans Programı’nın, söz konusu Performans Programı Hazırlama Rehberin’de belirlenen standartlar dahilinde istenen tüm bilgileri içerecek şekilde düzenlenmesi ve bahse konu bilgilere Performans Programı’nda yer verilmesi gerekmektedir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi BULGU 4: İdare Faaliyet Raporunda Temel Mali Tablolar ile Bu Tablolara İlişkin Açıklamalara Yer Verilmemesi Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Faaliyet Raporunda temel mali tablolar ile bu tablolara ilişkin açıklamalara yer verilmediği görülmüştür. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinde; “Mali bilgiler başlığı altında, kullanılan kaynaklara, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 489 meydana gelen sapmaların nedenlerine, … , temel mali tablolara ve bu tablolara ilişkin açıklamalara yer verilir.” denilmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Mizan cetveli ve düzenlenecek temel malî tablolar ile diğer mali tablolar” başlıklı 539’uncu maddesinde; temel mali tablolar olarak bilanço, faaliyet sonuçları tablosu ve nakit akış tablosu sayılmış olup; nakit akış tablosu hariç sayılan bu tabloların genel bütçe kapsamındaki her bir kamu idaresi tarafından hazırlanacağı belirtilmiştir. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi hükmü gereğince de söz konusu tablolara ve bu tablolara ilişkin açıklamalara idare faaliyet raporunda yer verilmesi gerekmektedir. Ancak İdare Faaliyet Raporunun mali bilgiler başlığı altında bu bilgilerin yer almadığı görülmüştür. Sonuç olarak Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Faaliyet Raporunda Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde temel mali tablolar ile bu tablolara ilişkin açıklamalara yer verilmesi gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Emniyet Genel Müdürlüğü İdare Faaliyet Raporlarında önümüzdeki süreçlerde temel mali tablolar ile bu tablolara ilişkin açıklamalara yer verilmesi konusunda gerekli hassasiyet gösterilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Bulguda belirtilen hususa ilişkin idare cevabında faaliyet raporlarında temel mali tablolar ve bu tablolara ilişkin açıklamalara yer verilmesi konusunda geerekli hassayetin gösterileceği belirtilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Faaliyet Raporunda Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri çerçevesinde temel mali tablolar ile bu tablolara ilişkin açıklamalara yer verilmesi gerekmektedir. BULGU 5: İdare Faaliyet Raporunda Performans Hedeflerinin Gerçekleşmesine İlişkin Bilgilere Yer Verilmemesi Performans Programı’nda belirlenmiş olan göstergelerin gerçekleşme durumuna yönelik bilgilere yer verilmekteyken, hedeflerin gerçekleşme durumuna ilişkin bilgiye yer verilmediği görülmüştür. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’in “Birim ve idare faaliyet raporlarının kapsamı başlıklı” 18’inci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinin 2 numaralı alt bendinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 490 “2) Performans bilgileri başlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilir.” denilmektedir. Mevzuat hükmüyle idarelerce hazırlanacak faaliyet raporlarının performans bilgileri başlığı altında yıl içerisinde yürütülen faaliyet ve projeler ile amacın gerçekleşmesine yönelik belirlenmiş olan hedef ve göstergelerin gerçekleşme durumlarına yer verileceği eğer meydana gelen sapmalar mevcut ise bu durumun nedenlerinin raporda belirtileceği ifade edilmiştir. Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Faaliyet Raporuna ilişkin yapılan incelemelerde, idare tarafından belirlenmiş hedeflere yönelik performans göstergelerinde gerçekleşme durumlarına ilişkin net bilgilere yer verilmekteyken, göstergelerin gerçekleşmesine bağlı olarak başarılı olup olmadığı değerlendirilen hedeflere yönelik bilgilere raporda yer verilmemiştir. Şöyle ki bir hedefe yönelik belirlenmiş olan birden fazla gösterge bulunmakta ise bu göstergelerin tümüne ilişkin değerlendirmelere yer verilmiş ancak göstergelerin tümünün dikkate alınarak hedefin ne düzeyde başarılı olduğuna ilişkin değerlendirmeler yapılmamıştır. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’te belirtildiği üzere performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumuna ilişkin bilgiye faaliyet raporunda yer verilmesi gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Emniyet Genel Müdürlüğü İdare Faaliyet Raporlarında önümüzdeki süreçlerde hedeflere yönelik performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumlarına ilişkin bilgilere yer verilmesi konusunda gerekli hassasiyet gösterilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Bulguda belirtilen hususa ilişkin idare cevabında bulgu konusu tespit hakkında gerekli özenin gösterileceği belirtilmiştir. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’te belirtildiği üzere performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumuna ilişkin bilgiye faaliyet raporunda yer verilmesi gerekmektedir. BULGU 6: Stratejik Yönetim Süreci ile Bütçe Uygulama Sürecinin Birbirinden Bağımsız Olarak İşlemesi Bütçe uygulama süreçlerinin incelenmesinde, harcama ve muhasebe süreçlerinin
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 491 stratejik plan, yılı performans programı ve faaliyet raporundan bağımsız bir şekilde yürütüldüğü, dolayısıyla stratejik yönetim süreci ile bütçe bağının kurulmadığı tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kanun ile performans esaslı bütçeleme sistemi benimsenmiştir. Performans esaslı bütçeleme sisteminin temel unsurlarını stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporları oluşturmaktadır. Stratejik plan ve performans programları vasıtasıyla kamu idarelerinin temel politika hedefleri ile bunların kaynak ihtiyaçları arasında bağlantı kurulmakta; söz konusu belgelerde öngörülen hedeflere ilişkin gerçekleşmeler ise hesap verebilirliğin ve mali saydamlığın sağlanması amacıyla faaliyet raporları aracılığıyla kamuoyuna açıklanmaktadır. Kamu İdaresinin 2018 yılı Performans Programı incelendiğinde, Stratejik Planda yer alan amaç ve hedeflerin gerçekleştirilmesine yönelik yılı içinde yürütülecek faaliyetlere ve ulaşılmak istenen performans hedeflerine kaynak tahsis edildiği görülmüştür. Ancak, performans hedeflerine ve dolayısıyla faaliyetlere ilişkin bütçe gerçekleşmelerini takip edecek bir sistemin kurulmadığı ve dolayısıyla 2018 yılı Faaliyet Raporunda hangi faaliyet için ne kadar harcama yapıldığının raporlanmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, performans esaslı bütçeleme sisteminin temelini oluşturan plan-program bütçe bağının etkin bir şekilde kurulamamasına yol açmaktadır. Bu itibarla, bütçe uygulaması ve muhasebeleştirilmesi aşamalarının stratejik yönetim sürecine entegre edilmesi için gerekli tedbirlerin alınması ve faaliyetler için tahsis edilen ödeneklerin yıl sonu gerçekleşmelerini izleyebilecek bir sistem kurulması gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun “Stratejik planlama ve performans esaslı bütçeleme” başlıklı 9’uncu maddesinde; “MADDE 9- Kamu idareleri; kalkınma planları, Cumhurbaşkanı tarafından belirlenen politikalar, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe ilişkin misyon ve vizyonlarını oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlarlar.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 492 Kamu idareleri, kamu hizmetlerinin istenilen düzeyde ve kalitede sunulabilmesi için bütçeleri ile program ve proje bazında kaynak tahsislerini; stratejik planlarına, yıllık amaç ve hedefleri ile performans göstergelerine dayandırmak zorundadırlar. Stratejik plan hazırlamakla yükümlü olacak kamu idarelerinin ve stratejik planlama sürecine ilişkin takvimin tespitine, stratejik planların politikalar, kalkınma planı ve programlarla ilişkilendirilmesine yönelik usul ve esaslar Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir. (Ek fıkra: 24/7/2008-5793/30 md.) Kamu idareleri, yürütecekleri faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programı hazırlar. Kamu idareleri bütçelerini, stratejik planlarında yer alan misyon, vizyon, stratejik amaç ve hedeflerle uyumlu ve performans esasına dayalı olarak hazırlarlar. Kamu idarelerinin bütçelerinin stratejik planlarda belirlenen performans göstergelerine uygunluğu ve idarelerin bu çerçevede yürütecekleri faaliyetler ile performans esaslı bütçelemeye ilişkin diğer hususlar Cumhurbaşkanı tarafından belirlenir. Cumhurbaşkanı tarafından ilgili kamu idaresi için uygun görülen performans göstergeleri, kuruluşların bütçelerinde yer alır. Performans denetimleri bu göstergeler çerçevesinde gerçekleştirilir.” hükmü yer almaktadır. Performans Esaslı Bütçelemenin asli unsurları Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporlarıdır. İdarelerin bütçelerini hazırlarken bu unsurlar çerçevesinde hazırlamaları gerektiği vurgulanmıştır. Anılan kanunun “Bütçe ilkeleri” başlıklı 13’üncü maddesinde; “MADDE 13- Bütçelerin hazırlanması, uygulanması ve kontrolünde aşağıdaki ilkelere uyulur:… c) Bütçeler kalkınma planı ve programlarda yer alan politika, hedef ve önceliklere uygun şekilde, idarelerin stratejik planları ile performans ölçütlerine ve fayda-maliyet analizine göre hazırlanır, uygulanır ve kontrol edilir. d) Bütçeler, stratejik planlar dikkate alınarak izleyen iki yılın bütçe tahminleriyle birlikte görüşülür ve değerlendirilir…” hükmü yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 493 Bütçenin hazırlanmasına ilişkin belirlenen ilkelerde de üst politika belgeleriyle uyumlu bir bütçe yaklaşımı benimsenmiştir. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından 2020 yılı itibariyle Program Bazlı Performans Bütçe Sistemine geçiş yapılacağı açıklanmış olup, çalışmalar idareler düzeyinde devam etmektedir. Yeni bütçe anlayışının stratejik yönetim süreci ile bütçe sürecinin uyumlaştırılmasını mecbur kılacaktır. Bütçe hazırlık sürecinde bulgu konusu husus ve öneriler dikkate alınacaktır. Söz konusu bulguya ilişkin gerekli hassasiyet gösterilecek ve önümüzdeki süreçte hazırlanacak olan faaliyet raporlarında yer alan faaliyetlere ilişkin harcamalar da raporlanacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idare cevabında 2018 mali yılını ilgilendiren stratejik plan, performans programı ve bütçe ilişkisinin kurulması gerekliliğini vurgulayan mevzuat hükümleri ile 2020 yılı itibariyle Program Bazlı Performans Bütçe Sistemine geçileceği bunun bir çıktısı olarak idarenin stratejik yönetim sürecinin bütçe ile bağlantısının kurulacağı, gerekli hassasiyetin takip eden faaliyet raporlarında faaliyetlere ilişkin harcama bilgileriyle sağlanacağı ifade edilmiştir. Sistem kurulmaması performans esaslı bütçeleme sisteminin temelini oluşturan plan- program bütçe bağının etkin bir şekilde kurulamamasına sebep olmaktadır. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi Ve Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 494 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr