2017 - METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ.pdf

METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2018

İÇERİK METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 17 METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2017 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 45

METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 4
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 5
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 5
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 6
6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ........................... 6
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 11

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Bütçe Giderleri ve Ödenekler (TL) .............................................................................. 1 Tablo 2: Bütçe Gerçekleşmesi (TL) ........................................................................................... 2 Tablo 3: MGM Taşınmaz Devirleri............................................................................................ 8

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Mali Yapı Meteoroloji Genel Müdürlüğü, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli I sayılı Cetvelde yer alan genel bütçeli idarelerden olup, faaliyetlerini merkezi yönetim bütçe kanunlarıyla verilen ödeneklerle gerçekleştirmektedir. 2017 yılı bütçesiyle Meteoroloji Genel Müdürlüğüne 277.493.000 TL ödenek tahsis edilmiş olup, bu tutar Merkezi Yönetim Bütçesinin %0,039’una tekabül etmektedir. Yıl içerisinde 31.196.000 TL aktarma/ekleme yapılmıştır. Neticede kullanılabilir bütçe ödeneği 308.689.000 TL olmuştur. Ayrıca Meteoroloji Genel Müdürlüğü faaliyetlerinin finansmanında, bütçe dışında kalan döner sermaye işletmesinden 99.819.877,96 TL kaynak kullanılmıştır. Kullanılabilir bütçe ödeneğinin 307.367.920 TL’si harcanmıştır. Bu durumda bütçe gerçekleşme oranı %99,57’dir. Genel Müdürlük tarafından; 156.967.402 TL personel gideri, 27.335.943 TL sermaye gideri ve 123.064.575 TL cari giderleri olmak üzere, 2017 yılında toplam 307.367.920 TL harcamada bulunulduğu görülmüştür. Meteoroloji Genel Müdürlüğünce sunulan Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosuna göre, Genel Müdürlüğün 2017 yılı bütçe gideri ve ödenek kullanımı aşağıda belirtilmiştir: Tablo 1: Bütçe Giderleri ve Ödenekler (TL) Bütçe Kanunu ile Verilen Ödenek Miktarı Yılı İçinde Alınan Ödenek Miktarı Kurum Dışı Aktarma Yapılan Tenkisler Kalan Ödenek Miktarı Yılı İçindeki Ödemeler 277.493.000 31.196.000 - 308.689.000 307.367.920

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Tablo 2: Bütçe Gerçekleşmesi (TL) Kodu Ödenek Türü KBÖ Toplam Ödenek Yıl Sonu Harcaması Harcama Oranı (%) 01 Personel Giderleri 119.992.000 131.800.000 131.464.450 99,75 02 SGK Devlet Primi Giderleri 23.352.000 25.689.000 25.502.952 99,28 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 25.713.000 27.764.000 27.034.269 97,37 04 Faiz Giderleri
05 Cari Transferler 81.100.000 96.100.000 96.030.306 99,93 06 Sermaye Giderleri 27.336.000 27.336.000 27.335.943 100 07 Sermaye Transferleri
08 Borç Verme
09 Yedek Ödenekler
Genel Toplam 277.493.000 308.689.000 307.367.920 99,57 Muhasebe ve Raporlama Sistemi Meteoroloji Genel Müdürlüğü mali işlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. 5018 sayılı Kanun’un 49'uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların şekil, süre ve türleri Kanun’un 49 ve 80'inci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre tutulmaktadır. Kamu İdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile garantileri

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 gibi tüm mali işlemlerini kapsar. Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi sunmaktır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1'inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanması ile mali istatistiklerin hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin usul, esas, ilke ve standartların belirlenmesidir.” hükmü yer almaktadır. Bu amacın gerçekleştirilmesi için; işlemlerin kayıt dışında kalmasının önlenmesi ile birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetim ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir. Yönetmeliğin 310’uncu maddesinde, kendi adına ekonomik varlık edinebilen, yükümlülük üstlenebilen, diğer kamu idareleri veya üçüncü şahıslarla ekonomik ilişkilere girebilen kapsama dâhil her kamu idaresinin bir kurumsal birim ve her kurumsal birimin bir mali raporlama birimi olduğu; 311’inci maddesinde, kapsama dâhil kamu idarelerinin mali hizmetler birim yöneticilerinin, mali raporlama kapsamındaki mali tabloların belirlenen standartlara uygun olarak hazırlanmasından, üst yöneticilerin de bu hususları gözetmekten ve belirlenen süreler içinde yayımlanmasından sorumlu olduğu; 312'nci maddesinde, kamu idarelerince, detaylı hesap planlarında yer alan hesaplardan aylık mizan ve yıllık olarak geçici ve kesin mizanların düzenleneceği; 313'üncü maddesinde, kamu idarelerince hazırlanacak temel mali tabloların Bilanço, Faaliyet Sonuçları Tablosu ve Nakit Akış Tablosu olduğu; 314- 316'ncı maddelerinde, bu tabloların mahiyetleri ve nasıl düzenleneceği; 327'nci maddesinde de mali tabloların hangi dönemlerde hazırlanıp yayımlanacağı belirtilmiştir. Meteoroloji Genel Müdürlüğü muhasebe hizmetleri merkezde Orman ve Su İşleri Bakanlığı Merkez Muhasebe Birimi, taşrada ise defterdarlıklar tarafından yürütülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup, denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır:  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli,  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü Meteoroloji Genel Müdürlüğü temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde hazırlanarak kamuoyunun bilgisine ve denetim yetkililerine zamanında sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolardan yararlanacak olanlara makul güvence vermek amacıyla mali raporların güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, kaynakların etkili ve ekonomik ve mevzuatına uygun kullanılmasının sağlanması amacıyla kurulup işletilmesi gereken mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetim, mali saydamlığın ve hesap verilebilirliğin sağlanması amacıyla; kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Denetim çalışmaları sırasında; Meteoroloji Genel Müdürlüğünün merkez ve taşra muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü muhasebe birimlerindeki cetvel ve belgeler ile bu birimlerdeki yevmiye kayıtları ve yevmiye kayıtlarına esas belgeler ile bunlara dayanak oluşturan ilgili harcama birimleri arşivlerinde muhafaza edilen kanıtlayıcı belgeler; tamlık, doğruluk, tutarlılık ve tabi olduğu mevzuatına uygunluk açısından incelenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 2017 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: MGM Taşınmazlarının Devrinde Başbakanlıktan İzin Belgelerinin Bulunmaması Meteoroloji Genel Müdürlüğünün hizmet binası, lojmanları ve müştemilatının bulunduğu taşınmazlarının devrinde alınması gereken Başbakanlık İzinlerinin Kurum tarafından takip edilmediği görülmüştür. 2012/15 sayılı Başbakanlık Genelgesi doğrultusunda, Başbakanlık Olurlarının Meteoroloji Genel Müdürlüğünce takip edilmesi gerekir. Ancak, yapılan incelemede bu izinlerin Meteoroloji Genel Müdürlüğünde bulunmadığı tespit edilmiştir. 16.06.2012 tarih ve 28325 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 15.06.2012 tarih 2012/15 sayılı Başbakanlık Genelgesi’nde; “Kamu kurum ve kuruluşları (Belediyeler ve il özel idareleri hariç) ile sermayesinin yüzde ellisinden fazlası kamu kurum ve kuruluşlarına ait şirketlerin, kendi mülkiyetlerinde veya tasarruflarında bulunan taşınmazlarıyla ilgili olarak; kamu kurum ve kuruluşları, vakıf, dernek veya bunların şirketlerine, gerçek veya tüzel kişilere; satış, kira, irtifak, takas, tahsis, devir vb. her türlü tasarrufa yönelik işlemleri için Başbakanlıktan izin alınacaktır.” denilmektedir. Meteoroloji Genel Müdürlüğü çeşitli yerlerdeki bir takım taşınmazları üzerindeki tahsisleri kaldırarak devir işlemlerinin yapılması amacıyla Bakan Oluru almakta, tahsisin kaldırılması, devir işlemleri Bakanlık aracılığıyla gerçekleştirilmektedir. Taşınmaz devrine ilişkin işlemlerde Başbakanlık izin belgelerinin ise Milli Emlak Genel Müdürlüğünce alındığı belirtilmiştir. Bununla birlikte Kurumda, Başbakanlıktan alınan izin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 belgelerinin bulunmadığı görülmüştür. Meteoroloji Genel Müdürlüğünün taşınmazlarının tahsis ve devir işlemlerinin etkin olarak yürütülebilmesi için Başbakanlık’tan izin belgelerinin bulunması gerektiği değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Tablo 3: MGM Taşınmaz Devirleri Taşınmaz Yeri Arsa (m2) Tahsis Kararları 1 İpsala/EDİRNE Meteoroloji Müdürlüğü
8091,00 Sağlık Bakanlığına tahsis 2 Uzunköprü/EDİRNE Meteoroloji Müdürlüğü 4799,64 M.E.B. Din Öğretimi Genel Müdürlüğüne tahsis 3 YALOVA Meteoroloji Müdürlüğü 4675,59 01/11/2017-45329 sayılı Bakan Oluru ile Özel İdareye tahsis 4 Malkara/TEKİRDAĞ Meteoroloji Müdürlüğü 6879,00 OGM’ye tahsis 5 Geyve/SAKARYA Meteoroloji Müdürlüğü 4500,00 Geyve Belediyesine geçici kullanım olarak verilmesinden sonra, Milli Emlak Genel Müdürlüğünün 13/10/2015 tarih ve 25098 sayılı yazısı ile Sakarya Belediyesine tahsis 6 Selçuk/İZMİR Meteoroloji Müdürlüğü 4816,00 Selçuk Kaymakamlığına tahsis 7 Gökçeada/ÇANAKKALE 15448,20 22/09/2017-37939 sayılı Bakan Oluru ile ifrazen 9000 m2 Doğa Koruma Genel Müd.’ne tahsis 8 Seferihisar/İZMİR Meteoroloji Müdürlüğü 5339,00 M.E.B’e tahsis 9 Demirci/MANİSA Meteoroloji Müdürlüğü 5035,00 2035 m2 Belediyeye tahsis 10 Simav/ KÜTAHYA İçişleri Bakanlığına tahsis 11 Sivihisar/ESKİŞEHİR 3328,00 Kaymakamlığa tahsis 12 Tavşanlı/KÜTAYHA Meteoroloji Müdürlüğü 4319,00 1350 m2 ifrazen Belediyeye tahsis 13 Dinar/AFYON Meteoroloji Müdürlüğü 6187,61 01/02/2016-4572 sayılı yazı ile 2795,95 m2 Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına tahsis 09/10/2017/43669 sayılı Bakan Oluru ile 2366,34 m2 Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına tahsis 14 UŞAK Meteoroloji Müdürlüğü 3140,90 14/11/2014-51244 sayılı Bakan Oluru ile Uşak Belediyesine tahsis 15 Emirdağ/AFYON Meteoroloji Müdürlüğü 2011,00 2262 m2 ifrazen İl Sağlık Müdürlüğüne tahsis 16 Çiçekdağı/KIRŞEHİR İstasyon Müdürlüğü 1993,00 02/08/2017-34235 sayılı Bakan Oluru ile 4000 m2 Özel İdareye tahsis 17 KIRŞEHİR Meteoroloji Müdürlüğü 6973,00 12/05/2015-24408 sayılı Bakan Oluru ile ifrazen 4000 m2 İçişleri Bakanlığına tahsis 18 Ürgüp/NEVŞEHİR Meteoroloji Müdürlüğü 8420,00 4669 m2 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına tahsis 19 Sarız/KAYSERİ 4559,72 İlçe Tarım Müdürlüğüne tahsis

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 20 Suşehri/SİVAS 5008,00 Özel İdareye tahsis 21 Sorgun/YOZGAT 3424,24 OGM’ye tahsis 22 Şeydişehir/KONYA Meteoroloji Müdürlüğü 3925,00 Orman Genel Müd. 02/06/2017-466 sayılı yazısı ile ortak kullanımın iptali ve 01/11/2017-46304 sayılı Bakan Oluru ile Kaymakamlığa tahsis 23 SAMSUN Bölge Müdürlüğü 26501,16 Kütahya Porselen Seramik Turizm A.Ş.’ye tahsis 24 Bozkurt/KASTAMONU 5459,78 3620 m2 Belediyeye tahsis 25 Pazar/RİZE Meteoroloji Müdürlüğü 6212,00 17.04.2013 tarih ve 17881 sayılı yazı ile Kredi Yurtlar Kurumu Genel Müdürlüğüne tahsis 26 Tortum/ERZURUM Meteoroloji Müdürlüğü 2730,00 17/01/2017-1741 sayılı Bakan Oluru ile Kaymakamlığa tahsis 27 Arpaçay/KARS Meteoroloji Müdürlüğü 4896,00 27/07/2015-36622 sayılı Bakan Oluru ile M.E.B’e tahsis 28 Çemişgezek/TUNCELİ Meteoroloji Müdürlüğü 3130,87 1093.68 m2 M.E.B Din Öğretimi Genel Müd.ne tahsis 29 Arapkir/MALATYA Meteoroloji Müdürlüğü 4000,00 Milli Emlak Müdürlüğünün 13/06/2012 tarih ve 16877 sayılı yazısı ile OGM’ye tahsis 30 Ağın/ELAZIĞ Meteoroloji Müdürlüğü 5040,00 Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına tahsis 31 Maden/ELAZIĞ 599,00 Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına tahsis 32 Balaban/MALATYA 6215,39 Milli Eğitim Bakanlığına tahsis 33 Keban/ELAZIĞ Meteoroloji Müdürlüğü 2416,00 03/10/2016-38652 sayılı Bakan Oluru ile Belediyeye tahsis 34 Nusaybin/MARDİN Meteoroloji Müdürlüğü 3000,00 Emniyet Genel Müdürlüğüne tahsis 35 Birecik/ŞANLIURFA Meteoroloji Müdürlüğü 6715,00 01/10/2015 tarihli Bakanlık Oluru ile M.E.B’e tahsis 36 Çermik/DİYARBAKIR Meteoroloji Müdürlüğü 3651,88 Belediyeye resen tahsis Kamu idaresi cevabında; özetle, “Tablo 3’ün; 10, 19, 20, 21, 23, 29, 30, 31 ve 32. sırasındaki taşınmazlar genelge öncesi yapılan işlemlerdir. Tablo 3’ün; 6, 17 ve 27. sırasındaki yerler için Genel Müdürlüğümüzce Başbakanlıktan izin alınmıştır. Başbakanlık tarafından, genelge gereği talep edilecek izinlerin Milli Emlak Genel

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Müdürlüğünce alınması gerektiği ifade edilmiştir. Tablo 3’ün; 1, 2, 4, 5, 8, 9, 11, 12, 18, 22, 26, 28, 33, 35 ve 36. sırasında bulunan taşınmazların Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından genelge gereği izinleri alınmıştır. Tablo 3’ün 3, 7, 13, 14, 15, 16, 24, 25 ve 34. sıradaki taşınmazlar için de Genel Müdürlüğümüzün uygunluk, muvafakat, ortak kullanım vs. yazıları Milli Emlak Genel Müdürlüğü, Meteoroloji Bölge Müdürlükleri ve ilgili kurum ve kuruluşlara yazılmış olup, 2012/15 sayılı genelge dâhilinde işlem yapılması özellikle vurgulanmıştır. Tahsis kaldırma, devir, ortak kullanım işlem süreçleri devam eden, Genel Müdürlüğümüze sonuç bilgisi gelmeyen taşınmazlar hakkında Genel Müdürlüğümüz tarafından 05/04/2018 tarih ve 12473 sayılı Milli Emlak Genel Müdürlüğüne yazı yazılarak taşınmazların 2012/15 sayılı genelge kapsamında alman olurlar ile birlikte taşınmazların tahsis kaldırma belgeleri istenmiştir.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında, bulguda yer alan taşınmazlara ilişkin yapılan işlemleri açıklamıştır. Tahsisleri kaldırılan taşınmazların birçoğunun Başbakanlık izin belgeleri denetim raporu sonrası temin edilmiştir. Bununla birlikte, 9 adet taşınmaz için Genelge kapsamında alınan olurlar ile birlikte tahsis işlemlerinin süreçleri hakkında bilgi ve tahsis kaldırma belgelerinin gönderilmesi Maliye Bakanlığından istenmesine rağmen, bugüne kadar gönderilmemiştir. Kamu idarelerinin kendi mülkiyetlerine veya tasarruflarında bulunan taşınmazlarla ile ilgili gerçekleştirecekleri işlemlere ilişkin 2012/15 sayılı Başbakanlık Genelge’sine göre: Kamu kurum ve kuruluşları, vakıf, dernek veya bunların şirketlerine, gerçek veya tüzel kişilere; satış, kira, irtifak, takas, tahsis, devir vb. her türlü tasarrufa yönelik işlemleri için Başbakanlıktan izin alınacaktır. Meteoroloji Genel Müdürlüğünün taşınmaz devrine ilişkin işlemlerinde Başbakanlık izin belgeleri Milli Emlak Genel Müdürlüğünce alındığından, bazı taşınmaz devirlerinde bu belgelerin Genel Müdürlükte bulunmadığı görülmüştür. Meteoroloji Genel Müdürlüğüne tahsisli taşınmazların devir işlemlerinde Başbakanlık izninin Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından alınması gerektiği değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 7. EKLER

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 EK 1: KAM U İDARESİ M ALİ TABLOLARI

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16

METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ....................... 17
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 20
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 20
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 21
5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 22
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 24
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 24
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 42

KISALTMALAR ALADIN (Numerical Weather Prediction Project): Kısa Vadeli Orta-Ölçek Hava Tahminleri Konsorsiyumu DHMİ: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü ECOMET (Economic Meteorology): Avrupa Meteorolojik Fayda Grubu ECMWF (The European Centre For Medium-Range Weather Forecasts): Avrupa Orta Vadeli Meteorolojik Tahminler Merkezi EUROCONTROL (The European Organisation for the Safety of Air Navigation): Avrupa Hava Seyrüsefer GüvenliğiTeşkilatı EUMETSAT (European Organization for the Exploitation of Meteorological Satellites): Avrupa Meteoroloji Uyduları İşletme Teşkilatı ICAO (International Civil Aviation Organization): Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü MGM: Meteoroloji Genel Müdürlüğü OMGİ: Otomatik Meteoroloji Gözlem İstasyonu SADIS (Satellite Distribution System for Information Relating to Air Navigation): Hava Seyrüseferi ile İlgili Bilgi İçin Uydu Dağtım Sistemi TAV: T.A.V. Havalimanları İşletmeciliği A.Ş. VPN: Sanal Özel Ağ WMO (World Meteorological Organization): Dünya Meteoroloji Teşkilatı

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: MGM Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Gelir Bütçesi (TL) ................................. 17 Tablo 2: MGM Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Gider Bütçesi (TL) ................................ 18 Tablo 3: MGM Döner Sermaye İşletmesi Gelir -Gider Analizi............................................... 18 Tablo 4: MGM Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Gelir-Gider Tablosu .............................. 18 Tablo 5: Bilgisayar Yazılımları ................................................................................................ 23 Tablo 6: 2017 Havaalanı Meteoroloji Müdürlükleri Giderleri................................................. 28 Tablo 7: 2017 Yılı Zorunlu ve Sabit Gider Tablosu ................................................................ 33 Tablo 8: 2018 Yılı İçin Öngörülen Zorunlu ve Sabit Gider Tablosu ....................................... 33 Tablo 9:2017 Yılı Gerçekleşen Gider Dağılımı ....................................................................... 34 Tablo 10: 2018 Yılı Tahmini Gider Dağılımı .......................................................................... 35 Tablo 11: EUROCONTROL Gelirleri ..................................................................................... 37 Tablo 12: Hava ve Yer Terminal Hizmetleri Gelirleri ............................................................. 38

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Mali Yapı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi, 13 Mart 2013 tarih ve 28586 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren “Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği” hükümleri çerçevesinde faaliyetlerini sürdürmektedir. Döner Sermaye İşletmesi bütçesinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve muhasebe ile kontrol ve denetimi Maliye Bakanlığınca yürürlüğe konulan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğiyle belirlenmektedir. Saymanlığın muhasebe kayıt işlemleri, Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi üzerinden yürütülmektedir. İşletmenin bütçe ve yatırım programında yer alan sermaye giderleri, mal ve hizmet alımları, demirbaş alımları, personel giderleri, yolluklar, vergiler gibi her türlü giderler Döner Sermaye İşletmesi kaynaklarından karşılanmaktadır. Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesinin 2017 yılı gelir toplamı 91.852.286,72 TL, gider toplamı 99.819.877,96 TL olarak gerçekleşmiş olup; yılsonu itibariyle tahakkuk eden zarar toplamı 7.967.591,24 TL’dir.
   Tablo 1: MGM Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Gelir Bütçesi (TL)

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 Tablo 2: MGM Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Gider Bütçesi (TL) Tablo 3: MGM Döner Sermaye İşletmesi Gelir -Gider Analizi GELİR GİDER KALEMİ TUTAR (TL) GELİRLER TOPLAMI 91.852.286,72 GİDERLER TOPLAMI 99.819.877,96 2017 YILI DÖNEM ZARARI -7.967.591,24 Tablo 4: MGM Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Gelir-Gider Tablosu GELİRLER 600,04 Meteorolojik Bilgi 1.859.852,18 600,04 Meteorolojik Kitap 0,00 600,04 Seyrüsefer 88.761.402,00 600,04 Meteor FM 0,00 600,04 Bakım Onarım 412.451,67
Matbaa Basım 2.773,10
Diğer Gelirler 99,01
Faiz Gelirleri 543.952,33
Faaliyetle ilgili Diğer Gelir ve Karlar 52.840,78
Diğer Olağandışı Gelir ve Karlar 232.925,71 TOPLAM 91.866.296,78 610 Satışlardan İadeler 14.010,06 GENEL TOPLAM 91.852.286,72

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 GİDERLER 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar 525,52 740 Hizmet Üretim Maliyeti 487.137,17 770 GENEL YÖNETİM GİDERLERİ 99.332.215,27 770,01 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 38.868.192,41 770,02 Memur Ücret Giderleri 5.022.383,25 770,03 Sözleşmeli Personel Ücretleri 251.976,52 770,04 İşçi Ücret Giderleri 763.393,44 770,05 Geçici Personel Ücret Giderleri 5.709,06 770,06 Dışarıdan Sağlanan Fayda ve Hizmetler 0,00 770,07 Ödenecek Paylar 14.726.362,45 770,08 Ek Ödeme 6.766.418,06 770,09 Vergi Resim ve Harçlar 2.328,25 770.10 SGK Ek Karş. Tahak.Prim Ödenekleri 838.721,50 770,11 Amortisman ve Tükenme Payları 8.670.366,08 770,99 Diğer Çeşitli Giderler 23.416.364,25 TOPLAM 99.819.877,96 690 Dönem Karı -7.967.591,24 691 Dönem Karı Vergi ve Diğer Yasal Yük. Karş.(-) 0,00 692 Dönem Net Karı -7.967.591,24 Not: 1- 770,06 “Dışarıdan Sağlanan Fayda ve Hizmetler” hesabı giderleri, 770,01 İlk Madde Malzeme. Giderleri içerisinde yer almaktadır. 2-770,99 Diğer Çeşitli Giderler hesabı, Yapılmakta olan yatırımlar hesabının giderleştirilmesi, bu hesap çalıştırılarak gerçekleştirilmiştir. İşletmenin Mali Tabloları “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince MGM Döner Sermaye İşletmesi tarafından hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgeler şunlardır: a) Birleştirilmiş veriler defteri, b) Geçici ve kesin mizan, c) Bilanço, ç) Belgeler;

1. Kasa sayım tutanağı,
2. Banka mevcudu tespit tutanağı,
3. Alınan çekler sayım tutanağı,
4. Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 5) Teminat mektupları sayım tutanağı,
6) Değerli kâğıtlar sayım tutanağı,
7) İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli, d) Bütçe uygulama sonuçlarına ait tablolar:

1. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,
2. Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, e) Gelir tablosu. 2017 yılında yapılan denetim, yukarıda sayılan Sayıştaya teslim edilen defter, belge, tutanak ve tablolar ile yevmiye kayıtlarının dayandığı ödeme emri belgeleri ve ekinde yer alan kanıtlayıcı belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Denetim görüşü, Kamu İdaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir.

2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının doğru ve güvenilir olduğuna ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 denetimler; denetim prosedürleri ve teknikleri uygulanması ve risk değerlendirmesi yoluyla gerçekleştirilir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların içerisinde üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Alımı Yapılan Yazılımların 267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabında Takip Edilmemesi MGM Döner Sermaye İşletmesi çeşitli bilgisayar programları yazılımları ile bu yazılımların güncellemeleri için alım bedellerini ödemiş, ancak 267 Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı kullanılmamıştır. Bilgisayar yazılımı, mobil uygulama, marka ve patent gibi dijital ve gayri maddi hakların muhasebe kayıtlarının nasıl yapılacağı Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde açıklanmıştır. “MADDE 48 - (1) Maddi olmayan duran varlık, mal veya hizmet üretiminde veya ediniminde kullanılmak, üçüncü kişilere kiraya verilmek veya idarî amaçlar için kullanılmak üzere elde tutulan marka, isim, bilgisayar yazılımı, telif, patent, sınai ve işletme hakları gibi kalemlerdir. Maddi olmayan bir duran varlığın maliyeti, o varlığın satın alındığı veya üretildiği sırada yapılan nakit veya nakit benzeri harcama veya varlığın elde edilmesi için verilen kıymetlerin rayiç değeridir. Maddi olmayan bir duran varlık elden çıkarıldığı, kullanımı veya satışından hiçbir ekonomik fayda beklenmediği zaman hesaplardan çıkarılır.” Adı geçen yönetmeliğin 224’üncü maddesinde 267 Diğer maddi olmayan duran varlıklar hesabının niteliği; 225’inci maddesinde ise hesabın işleyişi hükme bağlanmıştır. Buna göre: “267 Diğer maddi olmayan duran varlıklar hesabı Diğer maddi olmayan duran varlıklar hesabı, yukarıda sayılanlar dışında kalan diğer maddi olmayan duran varlık kalemlerinin izlenmesi için kullanılır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 Hesabın işleyişi MADDE 225 - (1) Diğer maddi olmayan duran varlıklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç

1. Diğer maddi olmayan duran varlıklar maliyet bedeli ile bu hesaba borç, ilgili hesaplara alacak kaydedilir. b) Alacak
2. Yararlanma süresi belli olanlar sürenin bitiminde, yararlanma süresi belli olmayanlar 5 inci yılın sonunda bu hesaba alacak, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç kaydedilir.
3. Yararlanma hakkı devredildiğinde kayıtlı değeri ile bu hesaba alacak, birikmiş amortismanları 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabına, devir bedeli tahsilatın şekline göre ilgili hesaplara borç kaydedilmekle birlikte; bu işlemden doğan kârlar 679 Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar Hesabına alacak, bu işlemden doğan zararlar 689 Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar Hesabına borç kaydedilir.” Aynı Yönetmelik’in 268 No.lu Birikmiş Amortismanlar Hesabı niteliğinin belirtildiği 226’ncı maddesinde ise bu hesabın, maddi olmayan duran varlık bedellerinin, yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı düzenlenmiştir. Aşağıdaki tabloda görüldüğü üzere, muhasebeleştirilen alımı yapılan bilgisayar programları yazılımlarının ve güncelleme bedellerinin 267 Diğer maddi olmayan duran varlıklar hesabına kaydedilmediği görülmüştür. Meteoroloji Genel Müdürlüğü İşletme Müdürlüğü tarafından alımı yapılan yazılımların ve güncellemelerin 267 Diğer maddi olmayan duran varlıklar hesabı ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabında izlenmesi gerekir.
   Tablo 5: Bilgisayar Yazılımları İşin Niteliği: Hizmet Alınan Firma: Tutarı: VCS Uydu Yer Alıcı Sistemi Güncellemesi Martı Elektronik Ltd. Şti. 234.000,00 TL 2017 yılı ödemesi:
   159.300,00 TL KYS Doküman Yönetim Sistemi (e-soft9000) Yazılımı Support Yazılım Donanım Ltd. Şti. 40.000,00 TL

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 Stok Demirbaş Takibi ve Enflasyon Muhasebesi Yazılım Programı Güncellenmesi Login Bilgisayar Yazılımları A.Ş. 4.800,00 TL İkili Duaş L/X Band Meteorolojik Uydu Yer Alıcı Sistemlerinin Lisans Güncellemesi Savsis Savunma Sistemleri San. ve Tic. A.Ş. 58.499,00 TL MESTAP Sistemleri Meteorolojik Sayısal Tahmin Amaçlı Yüksek Performanslı Bilgisayar Sistemleri Datacore Bilgi Sistemleri Tic. ve San. A.Ş. 604.500,00 USD 2017 yılı ödemesi:
874.203,18 TL AMP Doğrudan Temin Programının Güncellenmesi AMP Yazılım San. ve Tic. A.Ş. 1.400,00 TL DS Muhasebe Programı AD Data Bilişim 9.296,00 TL Kamu idaresi cevabında; “Döner Sermaye Saymanlık Müdürlüğüne 07.05.2018 tarih ve 17578 sayılı yazımız yazılmış olup gerekli düzenlemeler yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından, alımı yapılan yazılımların “Diğer Maddi Olmayan Duran Varlıklar Hesabı” ile “Birikmiş Amortismanlar Hesabında” takip edilmesi için gereğinin yapılacağı açıklanmakla birlikte, 2017 yılı mali tablolarında bu hesapların kullanılmadığı tespit edilmiştir. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesinin 2017 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde açıklananan hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Meteoroloji Genel Müdürlüğünün, Ücretsiz Meteorolojik Hizmetler Verdiği Halde, DHMİ ve Diğer Özel Havaalanı İşletmelerine Kira Ödemesi Meteoroloji Genel Müdürlüğünce, 2017 yılında, DHMİ’ye 1.310.841,00-TL; özel meydanlarda ise Atatürk TAV A.Ş., Esenboğa TAV A.Ş., Dalaman ATM Havalimanı Yapım ve İşletme A.Ş. ve Antalya Fraport-IC Antalya Havalimanı Terminal Yatırım ve İşletmeciliği

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 A.Ş.’ye toplam 1.141.944,00-TL olmak üzere tüm havaalanlarında toplam 2.452.785,00-TL kira ödenmiştir. MGM ile DHMİ arasında yapılan yıllık kira sözleşmelerine dayanılarak, meydanlarda MGM adına tahsisli alanlardaki temizlik, elektrik-su, telefon, ısıtma-soğutma, giriş kartı giderlerinin yanısıra ortak alan giderleri ile kira bedelleri de MGM Döner Sermaye İşletmesinin “EUROCONTROL gelirlerinden” kesinti yapılmak suretiyle DHMİ’ye ödenmiştir.1 Esenboğa TAV A.Ş., Antalya Fraport A.Ş., Dalaman ATM A.Ş. gibi özelleştirilen meydanlarındaki MGM kira ve diğer masraflarının fatura tutarları ise, DHMİ Genel Müdürlüğüne Kurumca intikal ettirilerek yine meteorolojik maliyetler olarak MGM adına yapılan tahsilâttan kesilmiştir. MGM ile DHMİ arasında 12.12.2016 tarihinde imzalanan Devlet Hava Meydanları İşletmesi 2017 Yılı Kira Sözleşmesinin “Ödemeler ve Ödeme Şekilleri” başlıklı 5’nci maddesine göre; “Ödemeler ve Ödeme Şekilleri: (a) Kira bedeli; Kira konusu mahallin KDV hariç aylık kira bedeli Ekli Liste’dedir. Yıllık kira bedeli KDV hariç Ekli Liste’dedir. Bu kira bedeli 01/01/2017-31/12/2017 dönemi için tespit edilmiştir. (1) Kira sözleşmesinin yenilenmesi veya yenilenmiş sayılması halinde DHMİ’nin sözleşmenin aşağıda 6. madde hükmü gereğince kira bedelini yeniden tespit etme hakkı vardır. (b) Ortak kullanılan hacimlere ait genel giderlere katılma payı; DMİ ortak kullanılan hacimlerin ısıtılması-soğutulması, çevre temizliği, iklimlendirilmesi, genel aydınlatma, çevre güvenliği, genel alt yapı üst yapı bakım ve onarımı, ortak su, ortak elektrik ve diğer her türlü ortak giderleri, genel giderlere katılma yapı olarak ödemekle yükümlüdür. Bu bedel yıllık kira bedelinin;

• Terminal binalarındaki yerlerin yıllık kirasının % 15’i,
• Gerek hava tarafında yer alan, gerekse kara tarafında yer almasına rağmen hava tarafında hizmet yürütülen yerlerin yıllık kirasının %10’u,
  1 Havacılık hizmetlerine MGM’nin verdiği meteorolojik destek karşılığı oluşan milli meteoroloji maliyetleri, DHMİ aracılığıyla EUROCONTROL’den tahsil edilmektedir. DHMİ, EUROCONTROL Meteoroloji ödemelerini Protokol gereği kesintiler yaparak MGM Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü hesabına aktarmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26

• Kara tarafında bulunan yerlerin yıllık kirasının % 5’i, oranlarında ilaveten genel giderlere katılma payı alınır. (c) Özel Kullanım Giderleri: Tahsis yerinin elektrik, su gaz, ısıtma-soğutma, telefon iklimlendirme vb. giderleri DMİ’ye aittir. (d) DMİ, kira bedelini ve ortak kullanılan hacimlere ait genel giderlere katılım payını 3’er (üçer) aylık dönemler halinde ve dönem başlangıç tarihinden itibaren 10 (on) gün içerisinde herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın peşin olarak öder. DMİ’nin herhangi bir döneme ait kira borcunu zamanında ya da tam olarak ödememesi halinde bir kez 7 gün süre verilerek ödenmesi istenir. Bu halde ödenmeyen kira borçları herhangi bir ilama ya da ihtara gerek kalmaksızın muaccel hale gelir. (e) Kira bedelinin döviz olması halinde DMİ yukarıda belirtilen süre içerisinde kira, genel giderlere katılma payını döviz olarak ve/veya ödeme günündeki Merkez Bankası döviz satış kuru üzerinden Türk Lirası olarak öder. (f) DMİ, kiraladığı yere ait ısıtma, soğutma, elektrik, gaz, su, telefon, iklimlendirme vb. giderleri için DHMİ tarafından düzenlenecek faturaları düzenlendiği tarihten itibaren 15 (On beş) gün içinde DHMİ’ye ödeyecek olup, bunlara ilişkin tutarlar, DHMİ Hâsılat Yönergesi esasları ile bu hizmetlerle ilgili yapılan sözleşmeler ve ücret tarifesine göre ücretlendirilir. (g) DMİ, DHMİ’ye ödeyeceği paraları fatura üzerindeki banka hesaplarından birine ve/veya DHMİ veznelerine yatırarak alacağı banka dekontunun/makbuzunun bir suretini ilgili Havalimanı/Havaalanı tahsilât ünitesine gönderecektir.” Yukarıdaki maddeye istinaden DHMİ havaalanları/havalimanlarına yıllık ödenen tahsis ücreti (kira) 1.310.841,00-TL olmuştur. Genel Müdürlük ile TAV Havalimanları İşletmeciliği A.Ş. (“T.A.V.”) arasında 29.04.2011 tarihinde imzalanan Atatürk Havalimanı Dış Hatlar Terminali Alan Tahsis Sözleşmesine Ek 1’de: “Ek 1 – Tahsisli Alan Tanımı ve Tahsis Bedelleri T.A.V. Havalimanları İşletmeciliği A.Ş. ile Devlet Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü (“İşletmeci”) arasındaki 03.07.2005 tarihli Atatürk Havalimanı Dış Hatlar Terminali Alan Tahsis Sözleşmesi uyarınca T.A.V. tarafından İŞLETMECİ’ye aşağıda tanımlanan alan tahsis

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 edilmiştir ve sözleşmenin 3. maddesi çerçevesinde ve aşağıda gösterildiği şekilde İŞLETMECİ tarafından tahsis ücreti ödenir.” denilmektedir. Buna göre, Atatürk Havalimanında T.A.V. A.Ş’ne aylık 13.387,91-€ karşılığı tahsis ücreti (kira) ödenmiştir. Atatürk Havalimanında T.A.V. A.Ş’ye yıllık ödenen tahsis ücreti (kira) 643.143,10 TL olarak gerçekleşmiştir. MGM ile Esenboğa TAV A.Ş. arasında, MGM ile Dalaman ATM A.Ş. arasında ve MGM ile Antalya Fraport A.Ş. arasında imzalanan sözleşmelerde de benzer düzenlemeler yer almaktadır. 2017 yılında Esenboğa TAV A.Ş’ye toplam 240.798,00-TL, Dalaman ATM’ye toplam 229.718,00-TL, Antalya Fraport A.Ş.’ye ise toplam 148.491,00-TL kira ödenmiştir. Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 yılında, havaalanları/havalimanlarına toplam 2.452.785,00 TL kira ödemesinde bulunmuştur. Bu rakamın 1.310.841,00 TL’si DHMİ tarafından işletilen alanlara; 1.141.944,00-TL’si ise özel meydanlara aittir (Tablo: 2017 Havaalanları Meteoroloji Müdürlükleri Giderleri). Meteoroloji Genel Müdürlüğü 3254 sayılı kuruluş kanunu gereği havacılık destek hizmetleri vermekte olup, bu hizmetlerinin karşılığında herhangi bir kâr elde etmemektedir. Ayrıca, Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatının kriterlerine göre, her havaalanında ulusal veya uluslararası meteorolojik bilgi taleplerini karşılayabilecek bir meteoroloji ofisinin bulunması zorunludur. Dolayısıyla MGM, uçuş için zorunlu meteorolojik bilgi hizmetlerini vermektedir. Bu hizmetleri kâr içeren bir ücret karşılığında kullanıma sunmadığı için, verdiği hizmetlerin yanı sıra kira ödemesinin yasal dayanağının bulunmadığı düşünülmektedir. Nitekim havalimanlarında hizmet veren Emniyet Genel Müdürlüğü, Gümrük Müsteşarlığı gibi kamu kurumları da kira ödememektedir. Bu nedenle, Meteoroloji Genel Müdürlüğünün kuruluş kanunu ve uluslararası antlaşmalar çerçevesinde yerine getirdiği ve kâr unsurunun bulunmadığı meteorolojik hizmetleri için, DHMİ ve diğer özel havaalanı işletmelerine alan tahsis ücretleri (kira) ödememesi gerektiği değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 Tablo 6: 2017 Havaalanı M eteoroloji M üdürlükleri Giderleri GENEL TOPLAM -2017 BÖLGE VE İSTASYONLAR Kira Temizlik Elektrik Su Telefon Isıtma- Soğutma Giriş Kartı Diğer Toplam 1 Adana 57.540 27.258 0 0 0 0 352 0 85.150 2 Adıyaman 24.479 0 4.951 0 15.956 3.689 52 0 49.127 3 Adnan M enderes 53.328 40.525 6.943 0 0 0 0 0 100.796 4 Afyon 0 0 0 0 0 0 0 0 0 5 Ağrı 33.556 0 1.404 0 0 21.479 0 0 56.439 6 Antalya 0 40.708 3.465 0 0 0 0 0 44.173 7 Atatürk 0 0 0 0 2.160 0 2.654 0 4.814 8 Batman 39.492 0 10.961 1.013 432 6.106 242 0 58.246 9 Bingöl 33.552 0 340 0 1.224 2.628 66 0 37.810 8 Bodrum 21.804 44.635 8.912 364 0 10.769 44 75 86.603 10 Çanakkale 32.102 0 6.016 461 0 1.107 0 0 39.686 11 Çorlu 13.248 0 6.673 0 0 3.166 24 0 23.111 12 Çardak 61.430 0 14.245 457 0 26.884 1.166 1.181 105.363 13 Dalaman 1.036 0 2.099 0 0 0 84 0 3.219 14 Diyarbakır 0 0 0 0 0 0 0 0 0 15 Elazığ 29.464 0 7.037 0 0 6.337 0 0 42.838 16 Erzincan 54.616 42.602 4.737 243 0 4.470 0 0 106.668 18 Erzurum 77.708 0 12.019 3.457 0 13.271 462 0 106.917 19 Esenboğa 10.176 39.836 2.020 0 0 0 1.122 576 53.730 20 Gaziantep 47.492 46.005 11.962 1.601 0 34.110 1.092 0 142.262 19 Gökceada 17.860 0 5.517 0 356 0 0 0 23.733 21 Iğdır 19.964 0 3.858 44 0 3.849 0 0 27.715 22 Hakkari Yüksekova

0 4.771
0 216 1.568 0 0 32.237 23 Hatay 43.936
0
5.300
0
0
0
572
0
49.808
24 Kapadokya 16.078
21.804
8.915
111
1.036
13.574
0
0
61.518
25 Kars 16.998
46.058
1.736
249
0
1.580
0
0
66.621
26 Kastamonu 21.972
0
9.685
312
0
1.695
0
4.120
37.784

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 27 K.M araş 13.280
0
6.348
57
432
477
26
15.271
35.891
28 Körfez 31.004
0
1.570
2.064
0
447
0
0
35.085
29 M ardin 25.428
0
4.313
0
286
2.775
0
0
32.802
30 Ordu 32.736
0
4.795
0
0
8.900
0
0
46.431
31 Samsun 34.152
0
11.224
2.171
0
20.339
988
26.568
95.442
32 Sinop 11.606
0
2.429
0
216
1.540
312
2.682
18.785
33 Siirt 21.501
0
3.443
0
0
2.105
0
0
27.049
34 Sivas 33.632
0
7.671
0
140
36.117
22
0
77.582
35 Süleyman Demirel 55.652
0
7.067
648
270
18.660
286
2.100
84.683
36 Şanlıurfa 28.516
0
19.576
0
0
3.560
520
0
52.172
37 Şırnak 38.608
0
4.585
0
0
1.422
0
0
44.615
38 Trabzon 98.516
10.294
12.224
5.250
0
23.306
84
0
149.674
39 Tokat 22.940
0
5.467
448
0
19.496
65
0
48.416
40 Uşak 20.032
0
5.634
487
216
0
143
0
33.665
41 Van 28.177
26.994
27.661
0
0
3.251
156
0
86.239
42 Yenişehir 61.548
2.006
8.274
5.659
0
8.371
0
0
85.858
TOPLAM 1.310.841
388.725
275.847
25.096
22.940
307.048
10.534
52.573
2.400.757
1 Atatürk-Tav 643.143
0
0
0
0
0
0
643.143
2 Esanboğa-Tav 166.885
0
28.505
0
0
45.408
0
0
240.798
3 Dalaman-Atm 209.744
0
11.887
0
0
8.087
0
0
229.718
4 Antalya-Fraport 122.172
0
409
0
25.910
0
0
148.491
Özel M ey. Toplamı 1.141.944
0
40.392
409
0
79.405
0
0
1.262.150
M uaf Uçuşlar 0
GENEL TOPLAM 2.452.785
388.725
316.239
25.505
22.940
386.453
10.534
52.573
3.662.907

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 Kamu idaresi cevabında; “Meteoroloji Genel Müdürlüğü cevabında, “DHMİ ve diğer özel havaalanı işletmelerine kira ödemesi ile ilgili olarak geçmiş yıllarda da girişimlerde bulunulmuş olup sonuç alınamamıştır. Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün kuruluş kanunu ve uluslararası antlaşmalar çerçevesinde, yerine getirdiği ve kar unsurunun bulunmadığı meteorolojik hizmetleri için DHMİ ve diğer özel havaalanı işletmelerine alan tahsis ücretleri adı altında kira ödenmemesi gerektiği düşünülmektedir. Bu nedenle Döner Sermaye İşletmesi DHMİ Genel Müdürlüğü'ne 04.05.2018 tarih ve 17558 sayılı yazımız ile gerekli girişimlerde bulunulmuştur.” denilmektedir. Sonuç olarak Meteoroloji Genel Müdürlüğünce, 2017 yılında, havaalanları/havalimanlarına toplam 2.452.785,00 TL hizmet binaları ve rasat parkları kiraları ödenmiştir. Bu tutarın 1.310.841,00 TL’si DHMİ tarafından işletilen alanlara; 1.141.944,00- TL’si özel meydanlara (Atatürk TAV A.Ş., Esenboğa TAV A.Ş., Dalaman ATM Havalimanı Yapım ve İşletme A.Ş. ve Antalya Fraport-IC Antalya Havalimanı Terminal Yatırım ve İşletmeciliği A.Ş.)’ye aittir. Meteoroloji Genel Müdürlüğü 3254 sayılı kuruluş kanunu gereği havacılık destek hizmetleri vermekte olup, bu hizmetlerinin karşılığında herhangi bir kâr elde etmemektedir. Ayrıca Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatının kriterlerine göre, her havaalanında ulusal veya uluslararası meteorolojik bilgi taleplerini karşılayabilecek bir meteoroloji ofisinin bulunması zorunludur. Dolayısıyla MGM, uçuş için zorunlu meteorolojik bilgi hizmetlerini vermektedir. Bu hizmetleri kâr içeren bir ücret karşılığında kullanıma sunmadığı için, verdiği hizmetlerin yanı sıra kira ödemesinin yasal dayanağının bulunmadığı düşünülmektedir. Nitekim havalimanlarında hizmet veren Emniyet Genel Müdürlüğü, Gümrük Müsteşarlığı gibi kamu kurumları da kira ödememektedir. Kamu idaresi cevabında da kabul edildiği üzere, Meteoroloji Genel Müdürlüğünün kuruluş kanunu ve uluslararası antlaşmalar çerçevesinde yerine getirdiği ve kâr unsurunun bulunmadığı meteorolojik hizmetleri için, DHMİ ve diğer özel havaalanı işletmelerine alan tahsis ücretleri (kira) ödememesi gerektiği değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 BULGU 2: Genel Müdürlük Hizmetlerinde Çalışan Personelin Ek Ödemeleri Nedeniyle Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesinin Zarar Etmesi Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesinin 2017 yılı dönem zararının 7.967.591,24 TL olduğu görülmektedir. Kamu kurum ve kuruluşlarının kanunlarla verilen asli ve sürekli kamu görevlerine bağlı olarak ortaya çıkan ve genel idare esaslarına göre yürütülmesi mümkün olmayan mal ve hizmet üretimine ilişkin faaliyetlerin sürdürülebilmesi için döner sermaye işletmeleri kurularak, sermaye tahsisleri yapılmıştır. Bu çerçevede, Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi de genel idare esaslarına göre yürütülmesi mümkün olmayan mal ve hizmet üretimine ilişkin faaliyetlerin yerine getirilmesi amacıyla kurulmuştur. Ancak 2017 yılı gelir ve giderleri incelendiğinde, personel maaş ve ek ödemelerinin İşletme’nin toplam giderleri içerisinde önemli yer tuttuğu görülmektedir. 13.03.2013 tarih ve 28586 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği’nin 8’nci maddesine göre, Genel Müdürlük hizmetlerinde çalışan personelin ek ödemeleri Döner Sermaye Bütçesi’nden karşılanmaktadır. Buna göre: “(1) Döner Sermaye İşletmesinin giderleri aşağıda belirtilmiştir: a) Genel Müdürlük hizmetlerinde çalışan personelin, ilgili mevzuat uyarınca ödenmesi gereken ek ödemeleri ile Döner Sermaye İşletme Müdürlüğü kadrosunda çalışan memur, sözleşmeli personel (657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (B) bendine göre çalışan personel), sürekli ve geçici işçilere ait ücret, prim, kesenek, ikramiye, kıdem tazminatları, iş sonu tazminatları ve diğer özlük haklarına ait giderleri.” 2017 yılında, İşletme Bütçesi’nden personel maaşları ve ek ödemeler için toplam 12.476.613,07 TL ödeme yapıldığı görülmektedir. Bu tutarın 6.058.464,51 TL’sini maaşlar, 6.418.148,56 TL’sini ise genel bütçeden maaş alan personelin ek ödemeleri oluşturmaktadır. 2017 yılında Genel Müdürlük merkez personelinin Ek ödemesi için İşletme Bütçesinden toplam 6.418.148,56 TL harcama yapılmıştır. Yapılan ödemeler, Genel Müdürlük hizmetlerinde ve Döner Sermaye İşletmesi kadrosunda çalışan personeli kapsamaktadır. Taşra Teşkilatı personeli ek ödemeleri 2017 yılında kapsam dışındadır. Bununla birlikte, Toplu Sözleşme ile 2018 yılından itibaren bölge müdürlüklerinde çalışan personelin ek ödemelerinin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 de Döner Sermaye Bütçesi’nden gerçekleştirilmesi öngörülmüştür. Ayrıca, 2017’de yayımlanan Toplu Sözleşmesiyle, Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü personeline havacılık tazminatı ödenmesi de kararlaştırılmıştır. 25.08.2017 tarih ve 30165 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik Mali ve Sosyal Haklara İlişkin 2018 ve 2019 Yıllarını Kapsayan 4. Dönem Toplu Sözleşmesi’nin üçüncü kısmının birinci bölümünde yer alan Büro, Bankacılık ve Sigortacılık Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşmesi’nin 18’inci maddesi uyarınca, Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü personeline havacılık tazminatı ödenmesi kararlaştırılmıştır: “Madde 18- (1) Makam tazminatı öngörülen kadrolarda bulunanlar hariç olmak üzere Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğü merkez ve taşra teşkilatı kadro ve pozisyonlarında görev yapan personele 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca yapılan ek ödeme döner sermaye bütçesinden yapılır. (2) Makam tazminatı öngörülen kadrolarda bulunanlar hariç olmak üzere Meteoroloji İşleri Genel Müdürlüğünün kadro ve pozisyonlarında görev yapan memur ve sözleşmeli personelden Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatı prensipleri çerçevesinde personel maliyetleri tamamen karşılananlara en yüksek Devlet memuru aylığının (ek gösterge dâhil) brüt tutarının %30’unu, kısmen karşılananlara %20’sini, bunların dışında kalanlara %10’unu geçmemek üzere; Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine bağlı bulunulan Bakan onayı ile belirlenecek oran, esas ve usullere göre her ay Döner Sermaye İşletmesi bütçesinden havacılık tazminatı ödenir. ...” Toplu sözleşme gereği 2018 yılında Genel Müdürlüğün merkez ve taşra teşkilatı ek ödemeleri Döner Sermaye İşletmesi Bütçesi’nden ödenmeye başlamıştır. Merkez ve Taşra teşkilatı Ek ödemeleri için İşletme 2018 Bütçesi’ne toplam 33 milyon TL ödenek ayrılmıştır. Bunun yanı sıra, havacılık tazminatı 2018 yılında yukarıda belirlenen oranlar kapsamında personele ödeme yapılmaya başlanmış olup 2018 yılı Bütçesi’ne havacılık tazminatı için 8 milyon TL ödenek ayrılmıştır. Böylelikle, Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi’nin kuruluş amacı olan yatırımlar için ayrılan ödeneğin yıllar itibariyle giderek kısıldığı görülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 Tablo 7: 2017 Yılı Zorunlu ve Sabit Gider Tablosu Gider Kalemi Yıllık Tutar (TL) Görev Giderleri (Kurumlar Vergisi, SHÇEK ve Hazine Payı) 19.130.185,22 Personel Giderleri (Maaş+SGK, Merkez Ek Ödeme) 14.024.493,46 (Personel maaş giderleri) 6.058.464,51 (SGK giderleri) 1.547.880,39 (Merkez ek ödeme) 6.418.148,56 Personel Taşıma Araç Kiralama 13.495.259,28 Haberleşme Giderleri (Telefon,İnternet, Omgi, Vpn, Radar, Uydu) 1.205.793,73 Yatırımlar (2017 yılı projelerine harcanan) 41.260.033,30 Zorunlu ve Sabit Gider Toplamı 89.115.764,99 Diğer Cari Harcamalar Toplamı 10.704112,97 Harcamalar Toplamı 99.819.877,96 Hazırlanan Tahmini Bütçe Toplamı 96.000.000,00 Not 1: Görev Giderleri 2017 yılı kurumlar vergisi, hazine payı, SHÇEK ödemeleridir. Not 2:Yatırım harcamaları DMİS programında 48.526.732,20 TL olarak görünmektedir. 2017 yılı gerçekleşen yatırım programı 41.260.033,30 TL’dir 7.266.698.90 TL fark 2016 yılından devam eden yatırımlar hesabının (hizmet alımı) son bulması nedeni ile giderleştirilmesinden oluşmuştur. Tablo 8: 2018 Yılı İçin Öngörülen Zorunlu ve Sabit Gider Tablosu
Gider Kalemi Yıllık Tutar (TL) Görev Giderleri (Vergiler, Harçlar ve Hazine Payı) 21.000.000 Personel Giderleri (Maaş+SGK, Merkez ve Taşra Ek Ödeme, Havacılık Tazminatı) 52.450.000 Personel Taşıma Araç Kiralama 15.500.000 Haberleşme Giderleri (Telefon,İnternet,,Omgi, Vpn, Radar, Uydu) 1.500.000 Yatırımlar 7.450.000 Zorunlu ve Sabit Gider Toplamı 96.400.000 Diğer Cari Harcamalar Toplamı 8.600.000 Bütçe Toplamı 105.000.000

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 105.000.000 TL olan Döner Sermaye İşletmesi Bütçesi’nin yarısı personel giderleridir. İşletme Bütçesi için personel ödemelerinin oldukça fazla olduğu, bu çerçevede İşletme’nin kuruluş amacından uzaklaşarak, adeta personel maaşlarını karşılamaya dönüştüğü düşünülmektedir. Bu durumda zorunlu giderler tablosunda da görüldüğü gibi personel giderlerinin fazla olması nedeni ile Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği’nde belirtilen faaliyet alanında yapılacak harcamaların kısıtlanacağı için sorunlar yaşanacağı öngörülmektedir. 2017 yılı Yatırım harcamaları: 48.526.732,20 TL iken, 2018 yılı için programlanan Yatırım Bütçesinin 7.450.000 TL olarak belirlemesi bunun kanıtıdır. Tablo 9: 2017 Yılı Gerçekleşen Gider Dağılımı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 Tablo 10: 2018 Yılı Tahmini Gider Dağılımı Meteoroloji Genel Müdürlüğü merkez ve bölgelerinde çalışan personelin ek ödeme ve tazminatlarının Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi’nden ödenmesi nedeniyle, İşletme’nin kuruluş amacı olan yatırımlara ayrılan payın oldukça azalarak, bütçenin sürekli dönem zararına yol açacağı değerlendirilmektedir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun geçici 11’inci maddesi ile 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 11’inci maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanan ve 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Bütçenin hazırlanması, uygulanması ve sonuçlandırılması” başlıklı İkinci Kısmının 4’ncü maddesinde bütçenin hazırlanması ve uygulanmasında uyulacak ilkeler açıkça belirtilmiştir. Buna göre: “Madde 4 - (4) Bütçenin hazırlanması ve uygulanmasında aşağıdaki ilkelere uyulur: … e) Bütçelerde giderlerin gelirleri aşmaması esastır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 … h) İşletme hizmetleri, bütçelere konulacak ödeneklerle, mevzuatla belirlenmiş yöntem, ilke ve amaçlara uygun olarak gerçekleştirilir.” Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması esastır. Bu nedenle Döner Sermaye İşletmesinde yapılacak ödemelerde, mevzuatın öngördüğü şekilde gelir-gider dengesinin gözetilmesi gerekir. Kamu idaresi cevabında; “2017 yılında 12.476.613,07 TL personel gideri gerçekleşmiş olup 2018 yılı için tahmini bütçe personel giderleri yaklaşık 4 kat artışla 52.450.000 TL olması öngörülmektedir. Bu durumda Genel Müdürlüğün faaliyet alanları kapsamında zorunlu giderleri karşılayamayacağı beklenmektedir. Bu itibarla Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğüne 04.05.2018 tarih ve 17591 sayılı yazımız ile gerekli girişimlerde bulunulmuştur.” denilmektedir. Sonuç olarak Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesinin 2017 yılı dönem zararının 7.967.591,24 TL olduğu görülmektedir. Kamu idaresi cevabında da kabul edildiği üzere, Meteoroloji Genel Müdürlüğü merkez ve bölgelerinde çalışan personelin ek ödeme ve tazminatlarının Döner Sermaye İşletmesinden ödenmesi nedeniyle, İşletme zarar etmekte olup, kuruluş amacı olan yatırım faaliyetlerini gerçekleştirememektedir. Hatta bu durumun devam etmesi halinde, zorunlu giderlerini dahi ödeyemeyecek hale gelmesinin beklendiği ifade edilmiştir. BULGU 3: EUROCONTROL Gelirlerinden Eksik Pay Alınması Meteoroloji Genel Müdürlüğü, havacılık alanında verdiği hizmetlerin karşılığı olarak, EUROCONTROL (Avrupa Hava Emniyeti) Teşkilatı’ndan sadece “seyrüsefer hizmetleri” için milli pay alabilmekte, “yer hizmetleri” için herhangi bir pay alamamaktadır. EUROCONTROL, ortak bir Avrupa hava trafik yönetimi oluşturmak için kurulmuş uluslararası bir kuruluştur. Kuruluş vermiş olduğu havacılık hizmetleri için hava sahası kullanıcılarından gelir elde etmektedir. Elde ettiği bu geliri kendisine üye olan ülkelere “maliyetlerin geri dönüşümü” ilkesine göre dağıtmaktadır. Türkiye, EUROCONTROL’e, 1989 yılında üye olmuştur. 3504 sayılı Kanunla onaylanması uygun bulunan ve 88/13626 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanmış “Uluslararası Hava Seyrüseferinin Emniyeti İçin Avrupa Teşkilatı (EUROCONTROL) Sözleşmesi ile “Yol Ücretlerine İlişkin Çok Taraflı Anlaşma” uyarınca, Türkiye’de Havacılık Hizmetlerinin EUROCONTROL nezdinde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 sorumluluğu Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğüne (DHMİ) verilmiştir. EUROCONTROL tarafından hava sahası kullanıcılarından yapılan tahsilat, toplam olarak DHMİ’ye gönderilmekte, milli maliyetin ülke içindeki kurumlara paylaşımı, DHMİ ile Meteoroloji Genel Müdürlüğü ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü arasında ortaklaşa yürütülen maliyet hesaplamalarını içeren protokoller çerçevesinde gerçekleştirilmektedir. 3254 sayılı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 26 ncı maddesi, meteorolojik hizmet maliyetlerinin Döner Sermaye İşletmesinin ilgili hesabına yatırılacağını öngörmektedir. EUROCONTROL “Avrupa Hava Emniyeti Teşkilatı”ndan alınan paylar, 2017 yılında, Döner Sermaye İşletme Gelirlerinin %96’sını oluşturmuştur. 2017 yılında toplam 91.866.296,78 TL gerçekleşen Döner Sermaye İşletmesi gelirlerinin 88.761.402,00 TL’si, kesintilerden sonra seyrüsefer hizmet geliri olarak EUROCONTROL’den elde edilmiştir. Tablo 11: EUROCONTROL Gelirleri Aylar Maliyet Farkları 2017 Geliri Toplam Tahakkuk Toplam Kesinti Net Ödenen (TL) Ocak 6.286.750 6.286.750 318.334 5.968.416 Şubat 5.783.586 5.783.586 1.794.010 3.989.576 Mart 4.792.424 4.792.424 1.410.227 3.382.197 Nisan 6.253.568 6.253.568 1.365.105 4.888.463 Mayıs 496.998 5.322.047 5.819.045 1.671.214 4.147.831 Haziran 11.358.960* 3.258.068** 511.794*** 6.265.604 344.522**** 21.738.948 794.294 20.944.654 Temmuz 538.198 6.555.438 7.093.636 273.321 6.820.315 Ağustos 593.341 7.007.795 7.601.136 1.695.458 5.905.678 Eylül 659.481 7.747.697 8.407.178 307.098 8.100.080 Ekim 691.208 8.415.489 9.106.697 350.738 8.755.959 Kasım 764.137 8.983.316 9.747.453 2.081.823 7.665.630 Aralık 700.859 7.805.094 8.505.953 313.350 8.192.603 Toplam 19.573.044 81.563.330 101.136.374 12.374.972 88.761.402 (* 2012, ** 2013, *** 2015, **** kur düzeltme)

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 38 Gerek EUROCONTROL, gerekse ICAO (Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü)2 kuralları gereği, hava seyrüsefer hizmetlerinin teminine yönelik oluşan maliyetlerin karşılığı için ücretlendirme yapılmaktadır. Hava emniyeti hizmetleri için katlanılan maliyet, hava sahası kullanıcılarından (hava yollarından) tespit edilen birim maliyetlere göre EUROCONTROL tarafından tahsil edilerek üye ülkelere ödenmektedir. DHMİ tarafından, hava sahası kullanıcılarına sağlanmakta olan hava seyrüsefer hizmetleri ve bu hizmetlerin bir parçası olarak da meteoroloji hizmetlerinin teminine ilişkin maliyetler, konsolide edilerek hava sahası kullanıcılarından tahsil edilmek üzere her yıl EUROCONTROL’e bildirilmekte ve yapılan tahsilattan Meteoroloji Genel Müdürlüğünün payı MGM Döner Sermaye İşletmesi Müdürlüğüne aktarılmaktadır. 2016 yılı toplam maliyetleri içerisinde DHMİ’nin payı %93,90 iken, Meteoroloji payı %5,45 olmuştur SHGM (Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü) payı: %0,65 olmuştur.
2017 yılında DHMİ’nin payı %93,37, Meteoroloji pay oranı %5,93 olarak hesaplanmıştır. SHGM payı %0,70 olmuştur. Meteoroloji Genel Müdürlüğü yukarıda belirtilen gelir getirici hizmetler içerisinde yer aldığı halde, EUROCONTROL’den sadece Seyrüsefer Hizmet Gelirleri olarak Ülke payının yaklaşık % 5-8 arasında pay almaktadır. DHMİ’nin işletme hizmet gelirleri dışındaki havaalanı gelirleri aşağıda belirtilmiştir:
Tablo 12: Hava ve Yer Terminal Hizmetleri Gelirleri Hizmet Türü 2017 Yılı Gelirleri (TL) 1.SEYRÜSEFER HİZMET GELİRLERİ 1.370.489.000 Yol Kontrol Hizmet Hasılatı 1.365.059.000 Diğer 5.430.000 2. TERMİNAL HİZMET GELİRLERİ 1.003.754.000
2 Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü (ICAO) tarafından düzenlenmiş olan toplam 18 ayrı konuda Ek (Annex) mevcut olup, Ek 3 Uluslararası Hava Seyrüseferi İçin Meteoroloji Hizmetlerine ilişkindir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 39 (Hava ve Yer Terminal Hizmetleri) Hava Terminal Hizmet Gelirleri 705.593.000 Konma Hizmeti 620.615.000 Yönlendirme Hizmeti 4.102.000 Yaklaşma Hizmeti 46.750.000 Diğer 34.126.000 Yer Terminal Hizmet Gelirleri 298.161.000 Konaklama Hizmeti 32.895.000 Yer Hizmet 165.211.000 Diğer 100.055.000 TOPLAM (1+2): 2.374.243.000 EUROCONTROL tarafından hazırlanan seyrüsefer ve yer hizmetleri çizelgesinde Meteoroloji tarafından verilen hizmetler ayrıntılı olarak gösterilmektedir. Bu hizmetlerin %50 oranında yer hizmetlerine (yaklaşma, konma, konaklama, meydan çalışma saatlerinin uzaması) girdiği de belirtilmiştir. Dünya Meteoroloji Teşkilatının “Guide to Aeronautical Meteorological Services Cost Recovery” (WMO-No:904) adlı dokümanında da havaalanında verilen meteorolojik hizmetlerin hangilerinin seyrüsefer (en-route) hangilerinin yer (airport) hizmeti olduğu tanımlanmıştır. Örneğin; havaalanlarımızı yurt içi ve yurt dışı uçuş amacıyla kullanan Türk ve yabancı tescilli hava araçlarına verilen konma, yaklaşma hizmetleri hava terminal hizmetleri; hava araçlarına verilen konaklama hizmetleri ise yer terminal hizmetleridir. Oysa Meteoroloji Genel Müdürlüğü, DHMİ Genel Müdürlüğüne sunulan terminal hizmetlerindeki (yaklaşma, konma, konaklama vb.) maliyetlerinin karşılığında herhangi bir gelir sağlamamaktadır. Üye ülkelerce hesaplanan ve EUROCONTROL tarafından kabul edilen tahmini maliyetler (hava emniyeti için yapılacak harcamaların toplamı) hizmet birim sayısına bölünmek suretiyle milli birim fiyatlar bulunmakta ve bu milli birim fiyatlar üzerinden, havayolu kullanıcılarından alınan yol ücretleri aracılığıyla tahsil olunmaktadır. EUROCONTROL toplantılarında MGM temsilcisi olmadığından maliyet hesaplamalarının belirlenmesinde MGM söz sahibi olamamakta; milli maliyetler DHMİ tarafından saptanarak dağıtılmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 40 Milli Maliyet Tespitinde kullanılan maliyet kalemlerinden Meteoroloji Maliyetleri, meteoroloji hizmetlerinin hava emniyetine yönelik olan kısmına ait maliyetler olup, milli maliyetlere dâhil edilebilen bir gider türüdür. Dolayısıyla, hava emniyeti için yapılan her türlü harcama EUROCONTROL Yol Ücretleri Sistemi kapsamında, hava sahası kullanıcılarından tahsil edilebilmektedir. Diğer bir ifadeyle, sisteme taraf olan ülkeler, hava emniyeti için yapmış oldukları yatırım, personel, hava trafik yönetimi, haberleşme, eğitim, Ar-Ge, yönetim, bilgi sistemleri, meteoroloji, arama-kurtarma konularında yapılacak her türlü harcamayı ülke bütçesine yük getirmeden geri kazanma imkânına sahiptir. Bu sistem, hava emniyeti hizmetleri için yapılan yatırım ve çalışmaların maliyetlerini karşılayacak bir fon kullanma imkânını sunmaktadır. Meteoroloji Genel Müdürlüğü, havacılık alanında verdiği hizmetlerden dolayı, uluslararası anlaşma gereği EUROCONTROL Teşkilatı’ndan maliyetlerine karşılık milli pay olarak gelir elde ederken, bu alanda verdiği bir kısım hizmetlerin maliyetinin karşılığını EUROCONTROL Teşkilatından almadığı tespit edilmiştir. Meteoroloji Genel Müdürlüğünce DHMİ Genel Müdürlüğüne sunulan terminal hizmetlerinin (yaklaşma, konma, konaklama vb.) maliyetlerinin karşılığı tahsil edilemediğinden, EUROCONTROL gelirlerinden eksik tahsilât yapıldığı değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Gelirlerin paylaşımı ile ilgili olarak geçmiş yıllarda da girişimlerde bulunulmuş olup sonuç alınamamıştır. (DHMİ Genel Müdürlüğünün Gelirleri toplamı ile Meteoroloji Genel Müdürlüğüne aktarılan toplam tutar %5,93 oranı ile uyuşmamaktadır.) Bu nedenle Döner Sermaye İşletmesi DHMİ Genel Müdürlüğü'ne 04.05.2018 tarih ve 17558 sayılı yazımız ile gerekli girişimlerde bulunulmuştur.” denilmektedir. Sonuç olarak Meteoroloji Genel Müdürlüğü, havacılık alanında verdiği hizmetlerden dolayı, uluslararası anlaşma gereği EUROCONTROL Teşkilatı (Avrupa Hava Seyrüsefer Güvenliği Teşkilatı)’ndan maliyetlerine karşılık milli pay olarak gelir elde ederken, bu alanda verdiği bir kısım hizmetlerin maliyetinin karşılığını almadığı görülmüştür. Türk hava sahasından yararlanan kullanıcılara verilen meteorolojik hizmet maliyetleri Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti Teşkilatınca DHMİ’ne ödenmekte ve DHMİ tarafından belirlenen usul ve esaslara göre Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesine

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 41 yatırılmaktadır. Bu çerçevede, Meteoroloji Genel Müdürlüğünün DHMİ Genel Müdürlüğüne sunulan terminal hizmetleri (yaklaşma, konma, konaklama vb.) maliyetlerinin karşılığının tahsil edilemediği tespit edilmiştir. Nitekim Kamu idaresi cevabında da DHMİ gelirleri ile aktarılan tutarın uyuşmadığı belirtilerek, bu yönde girişimlerde bulunulduğu belirtilmiştir. Bununla birlikte, uygulama sonuçları görülmemiştir. DHMİ tarafından Döner Sermaye İşletmesine yatırılan EUROCONTROL teşkilatının meteorolojik hizmet katkı payı olarak belirlediği gelirlerden eksik tahsilât yapıldığı değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 42 8. EKLER

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 43 EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 44

METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2017 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 45
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 46
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 46
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 46
5. GENEL DEĞERLENDİRME ................................................................................................................... 47
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 49

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Performans Denetimi Kriterleri ................................................................................. 47

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 45

1. ÖZET Bu rapor, Meteoroloji Genel Müdürlüğünün performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36’ncı maddesi uyarınca, Sayıştay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Meteoroloji Genel Müdürlüğünün hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aşağıdakiler denetlenmiştir:  2017-2021 dönemine ait Stratejik Plan,  2017 yılı Performans Programı,  2017 yılı İdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Yapılan değerlendirme sonucunda; Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 2017-2021 yılı Stratejik Planı’nın mevcut olduğu, mevzuatta belirtilen zamana uyularak hazırlandığı ve içerik itibariyle mevzuatta öngörülen hususlara uyulduğu görülmüştür. Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 2017 yılı Performans Programı’nın mevcut olduğu, mevzuatta belirtilen zamana ve şekle uyularak hazırlanıp yayımlandığı ancak içerik itibariyle mevzuatta öngörülen bir takım hususlara uyulmadığı görülmüştür. Performans Programı Hazırlama Rehberi’nde performans göstergesi, performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılamadığını ya da ne kadar ulaşıldığını ölçmek, işlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal olarak ifade edilen araçlardır. İdare’nin Performans Programı’ndaki bazı göstergeleri, Rehber’de açıklandığı şekilde ölçülebilir değerlere sahip değildir. Performans göstergelerinin ölçülebilir nitelikte tespit edilmesi, faaliyet sonuçlarının buna uygun olarak raporlanması, Kurumun öncelikli olarak üzerinde durması gereken performans yönetimi konularıdır. Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu’nun mevcut olduğu ve mevzuatta belirtilen zamana ve şekle uyularak hazırlanıp yayımlandığı görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 46 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 47 Bu çerçevede Meteoroloji Genel Müdürlüğünün yayımladığı 2017-2021 dönemine ait Stratejik Plan, 2017 yılı Performans Programı ve 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2017 yılı performans denetimi kapsamında Meteoroloji Genel Müdürlüğünün yayımladığı 2017-2021 dönemine ait Stratejik Plan, 2017 yılı Performans Programı ve 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. Bu değerlendirmeler için kullanılan performans denetimi kriterleri, Tablo 1’de yer almaktadır. Tablo 1: Performans Denetimi Kriterleri Denetim Kriteri Tanım Mevcudiyet Denetlenen idarenin, yasal düzenlemelere göre ilgili dokümanları hazırlaması Zamanlılık Performans bilgisinin yasal süre içinde raporlanması Sunum Performans bilgisinin düzenleyici esaslara uygun şekilde raporlanması İlgililik Amaç, hedef, gösterge ve faaliyetler arasında mantıksal bağlantı olması Ölçülebilirlik Hedeflerin veya göstergelerin ölçülebilir olması İyi tanımlanma Hedeflerin ve göstergelerin açık ve net bir tanımının olması Tutarlılık Hedeflerin (göstergeler dâhil), denetlenen idarenin planlama ve raporlama dokümanlarında tutarlı olarak kullanılması Doğrulanabilirlik Raporlanan performans bilgisinin kaynağına kadar izlenebiliyor olması Geçerlilik/İkna edicilik Planlanan ve raporlanan performans arasındaki her tür sapmanın denetlenen idare tarafından ele alınıyor olması ve sapmayı açıklayan nedenlerin inandırıcı ve ikna edici olması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 48 Güvenilirlik Veri kayıt sistemlerinin gerçekleşmeleri tam ve doğru şekilde ölçerek faaliyet raporunda güvenilir veri sunuyor olması Yukarıda yer alan performans denetimi kriterleri bazında yapılan değerlendirme sonucunda; Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 2017-2021 tarihlerine ilişkin Stratejik Planını zamanında hazırlayarak “mevcudiyet”, “zamanlılık” ve “sunum” kriterlerini yerine getirdiği görülmüştür. MGM’nin 2017-2021 dönemine ait Stratejik Planı’nda 2 adet stratejik amaç, 7 adet hedef bulunmaktadır. Plan’da yer alan hedeflerin ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma kriterlerine göre değerlendirilmesi neticesinde; stratejik amaç ile ilgili, ölçülebilir ve iyi tanımlanmış olduğu kanaatine varılmıştır. Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 2017 yılına ilişkin Performans Programı’rnı zamanında hazırlayarak “mevcudiyet” ve “zamanlılık” kriterini yerine getirdiği görülmüştür. Programda yer alan hedef ve göstergelerin ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma kriterlerine göre değerlendirilmesi neticesinde, hedeflerin tamamının stratejik amaçlarla ilgili, iyi tanımlanmış olduğu, ancak amaç 1, hedef 1, “Meteorolojik Sayısal Hava Tahmin Amaçlı Yüksek Başarılı bilgisayar sistemini Yenilemek” başlıklı 3’üncü göstergesinin ölçülebilir olmadığı görülmüştür. 2017 Yılı Performans Programı’nda 2 adet stratejik amaç, 27 adet stratejik hedef, 7 adet performans hedefi ve bu hedeflerle ilgili 21 adet performans göstergesi bulunmaktadır. Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 2017 yılına ilişkin Faaliyet Raporu’nu zamanında hazırlayarak “mevcudiyet”, “zamanlılık” ve “sunum” kriterlerini yerine getirdiği görülmüştür. Meteoroloji Genel Müdürlüğü bünyesinde, veri kayıt sisteminin süreçleri ve bu süreçlere ilişkin sorumlular her birim için ayrı ayrı belirlenmiştir. Kamu idaresi veri toplama, analiz ve işleme süreçlerine ilişkin risk değerlendirmesi yapmıştır. Veri toplama, analiz ve işleme süreçleri yazılı hale getirilerek personele açık ve net bir şekilde aktarılmış, veri kayıt sisteminin hazırlanmasında yüklenicilerin istihdam edildiği bir durum söz konusu olmamıştır. Sistem faaliyet sonuçlarının ölçümüne ilişkin tüm unsurları kapsamaktadır. Kamu idaresi, veri işleme ve analize yönelik risklere dair kendi değerlendirmesini yapmış, veri kayıt sistemlerinin yönetiminde ve işletilmesinde teknik uzmanlar da bulundurmuştur. Kayıt sistemi raporlanan verilerin doğruluğunu etkileyecek düzeyde karmaşık olmamakla beraber veri kayıt sistemi yakın bir zamanda kurulmuş ve kayıt sisteminde önemli değişiklikler yapılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 49 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesi Bu bölümde denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Performans Programının Değerlendirilmesi BULGU 1: Performans Programındaki Göstergenin Ölçülebilir Olmaması A) Performans Programı Hazırlama Rehberinde performans göstergesi "performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılamadığını ya da ne kadar ulaşıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal olarak ifade edilen araçlardır" şeklinde ifade edilmektedir. Performans hedefleri idarenin ulaşmak istediği hedefleri gösterirken, faaliyetler ise bunları nasıl gerçekleştireceğini ifade eder. Performans göstergeleri ise performans hedeflerine ne ölçüde ulaşıldığını ölçmek, değerlendirmek ve izlemek üzere kullanılan araçlardır. MGM Performans Programındaki, "Meteorolojik Ürün ve Hizmetleri Üretmek ve Geliştirmek" başlıklı 1'inci amacın "Sıcaklık ve yağış tahmin tutarlılıklarının yükseltilmesi" hedefinin 3'üncü göstergesi "Meteorolojik Sayısal Hava Tahmin amaçlı Yüksek Başarımlı Bilgisayar Sisteminin Yenilemek" performans göstergesi olarak değil, Kurumun görev alanına giren bir faaliyet olarak görülüp, Kurumun faaliyeti olarak değerlendirilmiştir. B) 5018 sayılı Kanun ile hayata geçirilen stratejik yönetim anlayışı çerçevesinde yürütülen stratejik plan uygulamasında birinci plan 2009-2013 yıllarını kapsayacak şekilde hazırlanmıştır. Ancak uygulama esnasında ilgili yönetmelik kapsamında yenilenmesine karar verilmesi sonucunda 2013-2017 yılları için yenilenmiştir. MGM 2013-2017 Stratejik Planı 4 stratejik amaç, 23 stratejik hedef ve 56 performans göstergesi ile oluşturulmuştur. MGM 2013-2017 Stratejik Planı’nda yer alan hedefler değerlendirilirken, hedefler ve bu hedeflerin altında yer verilmiş olan performans göstergeleri sayısal olarak ifade edilmiştir. Stratejik planın uygulanan dönemi; 2016 yıl sonu itibariyle gerçekleşip gerçekleşmeme durumları değerlendirilmiş olup, 2017 yılı ile ilgili hedefler yenilenen plana dâhil edilmiştir. Stratejik planda yer alan hedeflerin tamamı göz önüne alındığında 48 hedef ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 50 performans göstergesinin gerçekleştiği, 8 hedef ve performans göstergesinin kısmen gerçekleştiği 8 hedef ve performans göstergesinin ise gerçekleşmediği görülmüştür. Buna göre, hedeflerin %75 oranında gerçekleştirilmiş olduğu görülmektedir. Hedef ve performans göstergelerinin %25’inin kısmen gerçekleşen gerçekleştirilemeyen/iptal edilen hedef ve performans göstergeleridir. Bu hedef ve performans göstergelerinin bir kısmı 2017 yılı itibariyle gerçekleştirilecek hedefler olduğundan yeni plan döneminde gerçekleştirilecek hedeflerden oluşmaktadır. 2013-2017 Stratejik Planının uygulandığı dönemdeki performans programları ve faaliyet raporları ile karşılaştırılması ve incelemelerimiz sonucu tespit edilen hususlar aşağıda gösterilmiştir:

• Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 2016 yılı için Stratejik Planında içerik itibariyle mevzuatta öngörülen bir takım hususlara uyulmadığı görülmüştür. Buna göre, stratejik planın temel unsurları arasında bulunan ve kuruluşun amaç ve hedeflerine nasıl ulaşılacağını gösteren kararlar bütünü niteliğindeki stratejilerin planda yer almadığı tespit edilmiştir. Öte yandan Stratejik Planda yer alan bütün hedeflerin amaçlar ile ilgili olduğu; Bizatihi ölçülebilir niteliği bulunmayan hedeflerin büyük bölümünün göstergelerle ölçülebilir kılındığı; Yine ölçülebilirlik kriterine göre planda yer alan göstergeler değerlendirildiğinde göstergelerin bir kısmının miktar, zaman, kalite veya maliyet cinsinden ifade edilmediği görülmüştür.
• Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün 2016 yılı için Faaliyet Raporunda içerik itibariyle mevzuatta öngörülen bir takım hususlara uyulmadığı görülmüştür. Hedeflenen değerden saptığı tespit edilen bazı gerçekleşmelerde, sapma nedenlerinin geçerli ve ikna edici bulunmadığı görülmüştür.
• Stratejik Planın temel unsurları arasında bulunan ve kuruluşun amaç ve hedeflerine nasıl ulaşılacağını gösteren kararlar bütünü niteliğindeki stratejilerin planda yer almadığı tespit edilmiştir. Planda yer alan hedeflerin ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma kriterlerine göre değerlendirilmesi neticesinde Planda yer alan 23 adet hedefin tamamının stratejik amaç ile ilgili olduğu ancak bu hedeflerden 19 adedinin ölçülebilir, 4 adedinin ölçülemez olduğu tespit edilmiştir. Bir başka deyişle, planda yer alan hedeflerin % 83’ünün ölçülebilir, % 17’sinin ölçülemez olduğu görülmüştür.
• Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün, 2016 yılına ilişkin Faaliyet Raporunda yer alan hedef ve göstergelerin tutarlılık kriterine göre değerlendirilmesi neticesinde 2016

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 51 yılı Performans Programında “ilgili” ve “ölçülebilir” olarak değerlendirilen 35 adet gösterge incelendiğinde bunların 18 adedinde yılsonu gerçekleşmelerinin hedeflenen seviyede olduğu yaklaşık % 51’i için hedeflenen sayısal değere ulaşıldığı; 17 adet göstergede yani diğer % 49 için ise, hedeflenen sayısal değerin altında ya da üstünde gerçekleşen bir sapma kaydedildiği görülmüştür. Hedef gerçekleşmelerinde sapmalar olması durumunda kurumun, sapma nedenlerine yer vermesi ve bu nedenleri mantıklı ve inandırıcı gerekçelerle açıklaması gerekmektedir. Ancak Faaliyet Raporunda yer verilen bazı sapma nedenlerinin geçerli/ikna edici nitelikte bulunmadığı görülmüştür.
MGM 2017-2021 Stratejik Planı hazırlanırken bir önceki stratejik planda yer alıp da gerçekleştirilemeyen ya da kısmen gerçekleştirilebilen hedefler de dikkate alınmış, bu hedeflere yeni stratejik planda kısmen yer verilmiştir. Buna göre, gerçekleşen 48 göstergeden 19 adedinin, kısmen gerçekleşen 8 performans göstergesinden 4 adedi ve gerçekleşmeyen 8 göstergenin 5 adedi yeni planda yer almıştır. MGM, sunduğu ürün ve hizmetlerin sürekliliğinin sağlanması gerektiğinden yeni hazırlanan planda amaç, hedef ve performans göstergeleri benzer şekilde meydana gelmiştir. Bütçe hedefi ve bütçe gerçekleşmeleri yönünden bakıldığında aşağıdaki tabloda daha detaylı görüleceği üzere, 2013-2017 stratejik plan döneminde 1.236.633.000 TL kaynak kullanılmasının planlandığı gerçekleşmelerin ise 1.332.179.977 TL olduğu görülmektedir. Kurum planlanandan 95.546.977 TL fazla kaynak kullanmış olup bu da planlama ve gerçekleşme arasında % 1,07 oranında bir sapma olduğunu göstermektedir. MGM 2013-2017 YILLARI ARASINDA STRATEJİK PLAN TAHMİNİ MALİYET VE BÜTÇE GERÇEKLEŞMELERİ
YILLARA GÖRE TAHMİN/HARCAMA (TL)
TOPLAM (TL)
2013 2014 2015 2016 2017 Stratejik Plan Tahmini Maliyet 218.016.000 225.190.000 240.507.000 264.057.000 288.863.000 1.236.633.000 Bütçe Gerçekleşmeleri 170.436.000 196.884.000 233.333.000 255.238.000 307.368.000 1.163.259.000 Oranı (%) 78 87 97 96 106 94

T.C. Sayıştay Başkanlığı Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 52 Kamu idaresi cevabında; "Üyesi olduğumuz Uluslararası kuruluşlar ile yapılan anlaşmalar çerçevesinde operasyonel sayısal hava tahmin ihtiyaçlarını karşılamak üzere çalıştırılan ve geliştirilen sayısal hava tahmini modelleri için yüksek başarımlı bilgisayar sistemlerinu kullanmak, bu sistemler ile gelişen teknoloji, küresel ve bölgesel dolaşıma uygun olarak ve stratejik hedefler doğrultusunda ihtiyaca uygun hale getirmek, “Tahmin tutarlılıklarını uzun yıllar ortalamalarının üzerinde gerçekleştirmek ve yeni tahmin ürünlerini geliştirmek” hedefine ulaşabilmek için belirlenen diğer göstergelerinin gerçekleşmesinin de büyük oranda mevcut Yüksek Başarımlı Bilgisayar Sisteminin daha ileri bir sürümünün sisteme alınması ile mümkün olabileceği; Bu nedenle de ilgili performans göstergesinin teknik kapasitesinin ölçülebilir boyutunu ifade etmek için düzenlendiği" denilmektedir. Sonuç olarak Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Uluslararası kuruluşlar ile yapılan anlaşmalar çerçevesinde operasyonel sayısal hava tahmin ihtiyaçlarını karşılamak, gelişen teknoloji, küresel ve bölgesel dolaşıma uygun olarak ve stratejik hedefler doğrultusunda ihtiyaca uygun hale getirmek, "tahmin tutarlılıklarını uzun yıllar ortalamalarının üzerinde gerçekleştirmek ve yeni tahmin ürünlerini geliştirmek” hedefine ulaşmak için belirlenen diğer göstergelerinin gerçekleşmesinin büyük oranda mevcut Yüksek Başarımlı Bilgisayar Sisteminin daha ileri bir sürümünün sisteme alınması ile mümkün olabileceği gerçeği tarafımızdan da kabul edilen bir gerçektir. "Meteorolojik Sayısal Hava Tahmin Amaçlı Yüksek Başarımlı Bilgisayar Sistemini Yenilemek” performans göstergesi, teknik kapasitesinin ölçülebilir boyutu ifade etmek için düzenlenmiş olsa dahi performans göstergesi olarak değil, Kurumun görev alanına giren bir faaliyet olarak görülüp, Kurumun faaliyeti olarak değerlendirilmelidir.