2017 - ADALET BAKANLIĞI.pdf

ADALET BAKANLIĞI 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2018

İÇERİK ADALET BAKANLIĞI 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 ADALET BAKANLIĞI ADLİ TIP KURUMU BAŞKANLIĞI DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 14 ADALET BAKANLIĞI 2017 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 20

ADALET BAKANLIĞI 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 3
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 4
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 4
5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 5
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 7
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ........................... 7
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 11

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Mali Yapı Adalet Bakanlığı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli I sayılı Cetvelde yer alan genel bütçeli idarelerden olup, faaliyetlerini merkezi yönetim bütçe kanunlarıyla verilen ödeneklerle gerçekleştirmektedir. 2017 yılı Bütçesiyle Adalet Bakanlığına 12.304.365.000 TL ödenek tahsis edilmiştir. Bu tutar Merkezi Yönetim Bütçesinin %1,7'sine tekabül etmektedir. Bakanlıkça sunulan Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosuna göre Bakanlığın 2017 yılı bütçe gideri ve ödenek kullanımı aşağıda belirtilmiştir. Adalet Bakanlığı 2017 Yılı Ödenek ve Harcama Durumu (TL) Kodu Açıklama Yılı Ödeneği Yıl Sonu Toplam Ödeneği Yıl Sonu Harcama 01 Personel Giderleri 6.995.263.000 6.995.503.000 6.937.769.085 02 Sosyal Güvenlik Kurumuna Devlet Primi Giderleri 1.040.066.000 1.040.401.000 1.020.209.160 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 1.450.784.000 2.283.294.900 2.260.644.001 05 Cari Transferler 373.368.000 556.688.100 553.618.022 06 Sermaye Giderleri 1.758.444.000 1.080.905.300 1.062.430.788 07 Sermaye Transferleri 686.440.000 1.339.327.000 1.337.292.000 Genel Toplam 12.304.365.000 13.296.119.300 13.171.963.056 Muhasebe ve Raporlama Sistemi Bakanlık mali işlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49’uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların şekil, süre ve türleri Kanun’un 49 ve 80’inci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre tutulmaktadır. Kamu İdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile garantileri gibi tüm mali işlemlerini kapsar. Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi sunmaktır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanması ile mali istatistiklerin hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin usul, esas, ilke ve standartların belirlenmesidir.” hükmü yer almaktadır.
Bu amacın gerçekleştirilmesi için; işlemlerin kayıt dışında kalmasının önlenmesi ile birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetim ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir. Yönetmeliğin 310’uncu maddesinde kendi adına ekonomik varlık edinebilen, yükümlülük üstlenebilen, diğer kamu idareleri veya üçüncü şahıslarla ekonomik ilişkilere girebilen kapsama dâhil her kamu idaresinin bir kurumsal birim ve her kurumsal birimin bir mali raporlama birimi olduğu; 311’inci maddesinde kapsama dâhil kamu idarelerinin mali hizmetler birim yöneticilerinin, mali raporlama kapsamındaki mali tabloların belirlenen standartlara uygun olarak hazırlanmasından, üst yöneticilerin de bu hususları gözetmekten ve belirlenen süreler içinde yayımlanmasından sorumlu olduğu; 312’nci maddesinde kamu idarelerince, detaylı hesap planlarında yer alan hesaplardan aylık mizan ve yıllık olarak geçici ve kesin mizanların düzenleneceği; 313’üncü maddesinde kamu idarelerince hazırlanacak temel mali tabloların Bilanço, Faaliyet Sonuçları Tablosu ve Nakit Akış Tablosu olduğu; 314- 316’ncı maddelerinde bu tabloların mahiyetleri ve nasıl düzenleneceği; 327’nci maddesinde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 de mali tabloların hangi dönemlerde hazırlanıp yayımlanacağı belirtilmiştir. Bakanlığın muhasebe hizmetleri merkezde Merkez Saymanlık Müdürlüğü, taşrada ise defterdarlıklara bağlı muhasebe birimleri tarafından yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay'a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Taşınır kesin hesap cetveli,  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, Bakanlığın temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde hazırlanarak kamuoyunun bilgisine ve denetim yetkililerine zamanında sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolardan yararlanacak olanlara makul güvence vermek amacıyla mali raporların güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, kaynakların etkili ve ekonomik ve mevzuatına uygun kullanılmasının sağlanması amacıyla kurulup işletilmesi gereken mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetim, mali saydamlığın ve hesap verilebilirliğin sağlanması amacıyla; kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Denetim çalışmaları sırasında; Adalet Bakanlığı'nın merkez ve taşra muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü muhasebe birimlerindeki cetvel ve belgeler ile bu birimlerdeki yevmiye kayıtları ve yevmiye kayıtlarına esas belgeler ile bunlara dayanak oluşturan ilgili harcama birimleri arşivlerinde muhafaza edilen kanıtlayıcı belgeler; tamlık, doğruluk, tutarlılık ve tabi olduğu mevzuatına uygunluk açısından incelenmiştir. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: İdarenin Yönetiminde veya Kullanımında Bulunan Taşınmazlardan Birçoğunun Değer Tespitlerinin Yapılmaması ve Muhasebe Kayıtlarına Alınmaması İdarenin yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazlardan birçoğunun değer tespitlerinin yapılmadığı ve 252-Binalar hesabına kaydedilmediği görülmüştür. Taşınmaz malların yönetimi, 5018 sayılı Kanun'un 44, 45, 47 ve 60’ıncı maddelerinde düzenlenmiştir. 5018 sayılı Kanun kapsamında olan kurum ve kuruluşların mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taşınmazların kaydına ve icmallerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esasları belirlemek üzere bu Kanunun 44, 45 ve 60'ıncı maddelerine dayanılarak Maliye Bakanlığınca hazırlanan “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik” 13.09.2006 tarih ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulmuştur. Yönetmeliğin beşinci maddesinde taşınmaz kayıt ve kontrol işlemlerinin "kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınması olduğu" ve "genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin yönetiminde ve kullanımında bulunan taşınmazların kaydı ve yönetimi ile ilgili olarak bu Yönetmelik gereğince yapılması gereken kayıt ve kontrol işlemlerinin bu idarelerin yetkili ve görevli birimleri tarafından yapılacağı" hüküm altına alınmıştır. 17.03.2017 tarih ve 30010 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile söz konusu yönetmelikte değişiklik yapılmıştır. Buna göre kurumların, 31.12.2017 tarihine kadar taşınmazların fiili envanterini kural olarak maliyet bedeli üzerinden, maliyet bedeli

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 belirlenemeyenlerin ise rayiç değerleri üzerinden kayıtlara almaları gerekmektedir. Diğer yandan, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde “252 Binalar hesabı”nın niteliği ile ilgili olarak; bu hesabın "eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi" için kullanılacağı hüküm altına alınmıştır. Yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümlerine göre, kamu idarelerinin yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin tamamlanması ve taşınmazların belirlenen değerleri ile 252 no’lu hesaba kaydedilmesi gerekmektedir. Uygulamada Bakanlıktan alınan envanter bilgilerine göre, Bakanlığın kullanımında ve idaresinde bulunan taşınmazların miktar olarak tespitlerinin yapıldığı ancak birçoğunun değer tespitlerinin yapılmadığı ve muhasebe kayıtlarına alınmadığı görülmüştür. Kamu idaresi cevabında; “Bakanlığın taşınmaz kayıtlarının tutulmasından sorumlu olan harcama birimlerine 17/05/2017 tarihli yazı ile yapılması gereken taşınmaz kayıt işlemlerinin 31/10/2017 tarihine kadar tamamlanması; 21/12/2017 tarihli yazı ile de taşınmazların; kayıt işlemlerine ilişkin güncellemelerin yapılması, rayiç bedel tespiti yapılmayan veya hatalı yapılanların rayiç bedel tespitlerinin yapılması, taşınmaz kaydının fiili durumu ile tapu kaydının farklı olması durumunda düzeltmenin sağlanmasının istenildiği; Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte taşınmaz kayıt işlemlerinin 31/12/2017 tarihine kadar tamamlanması istenilmiş ise de Bakanlığa tahsisli taşınmaz kayıt işlemlerini yürüten merkez ve merkez dışı harcama birimlerinin ve taşınmazların sayıca fazla olması nedeniyle kayıt işlemlerinin belirtilen sürede tamamlanmasının mümkün olamayacağından bahisle 14/12/2017 tarihli yazı ile Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğünden süre uzatımı talebinde bulunulduğu” ifade edilmiştir. Sonuç olarak; kamu idaresi cevabından Bakanlığın kullanımında bulunan taşınmazların bedel tespitleri ve kayıtlara alınması ile ilgili sürecin başlatıldığı ve halen devam ettiği anlaşılmaktadır. Bu durum 2017 yılı mali tablolarına yansıyan konu ile ilgili hatayı ortadan kaldırmamaktadır. İdarenin yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazlardan tamamının değer tespitlerinin yapılması ve 252-Binalar hesabına kaydedilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Adalet Bakanlığının 2017 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Kamu İdaresinin Ceza ve İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu ve Adli Tıp Kurumu’na Olan Borçlarının Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması “Ceza ve İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu” ile “Adli Tıp Kurumu Döner Sermaye İşletmesi” muhasebe kayıtlarında Adalet Bakanlığı'ndan “alacak” olarak görülen değerlerin, Adalet Bakanlığı muhasebe kayıtlarında karşılık olarak yer almadığı görülmüştür. A- Ceza ve İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu muhasebe kayıtlarının incelenmesi sırasında Adalet Bakanlığı’ndan olan alacaklarının, Kurumun geçici ve kesin mizanına yansıyacak şekilde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının borç kalanı vererek gelecek yıla devrettiği, ayrıntısında işyurdu müdürlüklerinin Adalet Bakanlığı’ndan 9.099.206,30 TL alacaklı olduğu, ancak Say2000i veritabanından alınan Adalet Bakanlığı verilerinde bu borca yer verilmediği görülmüştür. B- Adli Tıp Kurumu Döner Sermaye İşletmesi muhasebe kayıtlarının incelenmesi sırasında, Kurumun geçici ve kesin mizanına yansıyacak şekilde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının toplam 98.524.188,95 TL borç kalanı vererek gelecek yıla devrettiği, ancak Say2000i veritabanından alınan Adalet Bakanlığı verilerinde bu borca yer verilmediği görülmüştür. Adalet Bakanlığı harcama birimleri tarafından talep edilen mal ve hizmetlerin, Adli Tıp Kurumu Döner Sermaye İşletmesi ile Ceza ve İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu birimleri tarafından yerine getirilip faturası kesildikten sonra muhasebe kayıtlarına alınmasına rağmen, Adalet Bakanlığı tarafından söz konusu işlemlerin tahakkuklarının yapılmadığı ve muhasebe kayıtlarına alınmadığı anlaşılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 Kamu idaresi cevabında; "Bulguda yer alan sorunların çözümü amacıyla Bakanlık taşra teşkilatına 02/05/2018 tarihinde duyuru yapıldığı; ayrıca Bakanlık ile ''Adli Tıp Kurumu'' ve ''Ceza ve İnfaz Kurumları Tutukevleri İşyurtları Kurumu'' arasında entegre bir yazılım çalışmasının yürütülebilmesi ve buna uygun programın hazırlanması için Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığına yazı yazıldığı" ifade edilmiştir. Sonuç olarak; kamu idaresi tarafından verilen cevaptan, bulgu konusu hususun düzeltilmesine yönelik sürecin başlatılması için girişimde bulunulduğu anlaşılmaktadır. Bu durum 2017 yılı mali tablolarına yansıyan konu ile ilgili hatayı ortadan kaldırmamakla birlikte bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 2: Bilgisayar Yazılımı ve Fikri Hak Alımına İlişkin Tutarların “260 Haklar” Hesabına Kaydedilmemesi Kamu idaresince gerçekleştirilen yazılım ve fikri hak alımlarının 260-Haklar hesabına kaydedilmediği görülmüştür. 260-Haklar hesabının niteliğine ve işleyişine ilişkin olarak Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin; “Hesabın niteliği” başlıklı 194’üncü maddesinde; “(1) Haklar hesabı, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır.”; “Hesabın işleyişi” başlıklı 195’inci maddesinde de; “(1) Haklar hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç

1. Bütçeye gider kaydıyla edinilen haklar bir taraftan bu hesaba borç, kesintiler ilgili hesaba, ödenecek tutar 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı, 325-Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir…” hükümlerine yer verilmiştir. Bu hükümlere göre, kullanma ve yararlanma hak ve yetkileri dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan yazılım alımı ve fikri hak alımı harcamalarının 260-Haklar hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak, uygulamada kamu idaresince yapılan bu harcamalara ilişkin tutarların 630-Giderler hesabına kaydedildiği görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Ayrıca, Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 203’üncü maddesi gereğince, söz konusu maddi olmayan duran varlıklar için yılsonunda amortisman ayrılması gerekirken ayrılmadığı anlaşılmaktadır. Kamu idaresi cevabında; "Maddi olmayan duran varlıklar hesap grubunda bulunan “260 Haklar” hesabının doğru kullanılması ve bu hesaba amortisman ayrılması gerektiği hususlarının sorumlu olan harcama birimlerine 02/05/2018 tarihli duyuru ile bildirildiği" ifade edilmiştir. Sonuç olarak; Kamu idaresince verilen cevaptan, bulgu konusu hususun düzeltilmesine yönelik olarak 02/05/2018 tarihinde girişimde bulunulduğu anlaşılmaktadır. Bu durum 2017 yılı mali tablolarına yansıyan konu ile ilgili hatayı ortadan kaldırmamakla birlikte bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 3: Kamu İdaresi Tarafından Peşin Ödenen Taşınmaz Kiralarının "180 Gelecek Aylara Ait Giderler" Hesabında Takip Edilmemesi Peşin ödenen taşınmaz kiralarının muhasebe kaydında 180-Gelecek Aylara Ait Giderler hesabının kullanılması gerekirken kullanılmadığı görülmüştür. 180-Gelecek Aylara Ait Giderler hesabının niteliğine ve işleyişine ilişkin olarak Merkezî Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin; “Hesabın niteliği” başlıklı 116’ncı maddesinde “(1) Gelecek aylara ait giderler hesabı, içinde bulunulan dönemde ortaya çıkan ancak, gelecek aylara ait olan peşin ödenmiş giderler ile duran varlıklar ana hesap grubundaki gelecek yıllara ait giderler hesabında kayıtlı tutarlardan takip eden faaliyet döneminde tahakkuk edecek olanların izlenmesi için kullanılır.”; “Hesabın işleyişi” başlıklı 118’inci maddesinde de; “(1) Gelecek aylara ait giderler hesabına ilişkin borç ve alacak kayıtları aşağıda gösterilmiştir: a) Borç

1. Peşin ödenmiş giderlerden, içinde bulunulan aya ait olanlar 630-Giderler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet döneminin gelecek aylarında tahakkuk ettirilmesi gerekenler bu hesaba, içinde bulunulan faaliyet dönemini takip eden dönemlerde tahakkuk ettirilmesi gerekenler 280-Gelecek Yıllara Ait Giderler Hesabına borç, ödenen tutarın tamamı 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı, 325-Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabı veya

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan ödenen tutarın tamamı 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedilir…” hükümlerine yer verilmiştir. Söz konusu hükümlere göre, kamu idaresince peşin ödenen hizmet binası kiralama giderlerinden içinde bulunulan aya ait olanların 630-Giderler Hesabına, içinde bulunulan faaliyet döneminin gelecek aylarında tahakkuk ettirilmesi gerekenlerin ise 180-Gelecek Aylara Ait Giderler hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak uygulamada, kamu idaresince yapılan ve faaliyet döneminin gelecek aylarında tahakkuk ettirilmesi gereken giderlerin 180 no’lu hesaba kaydedilmediği görülmüştür. Kamu idaresi cevabında; "630 Giderler'' hesabı ile ''180 Gelecek Aylara Ait Giderler'' hesabının doğru kullanılması gerektiği hususunun sorumlu olan harcama birimlerine 02/05/2018 tarihli duyuru ile bildirildiği" ifade edilmiştir. Sonuç olarak; Kurum tarafından verilen cevapta, bulgu konusundaki hususun düzeltilmesi için 02/05/2018 tarihinde harcama birimlerine bildirimde bulunulduğu anlaşılmaktadır. Bu durum 2017 yılı mali tablolarına yansıyan konu ile ilgili hatayı ortadan kaldırmamakla birlikte, bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI BİLANÇO

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14

ADALET BAKANLIĞI ADLİ TIP KURUMU BAŞKANLIĞI DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ....................... 14
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 15
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 15
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 16
5. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 16
6. EKLER ........................................................................................................................................................ 17

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ 14.04.1982 tarih ve 2659 sayılı Adli Tıp Kurumu Kanunu’nun 29'uncu maddesi ile kurulan “Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesi” faaliyetlerini, 04.08.1982 tarih ve 17772 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Adli Tıp Kurumu Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği’ne göre yürütmektedir. Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesi, mali işlemlerin muhasebeleştirilmesine ilişkin olarak 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun geçici 11'inci maddesi ile 13.12.1983 tarihli ve 178 sayılı Maliye Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 11'inci maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği’ne tabi olup; uygulanan muhasebe sistemi belirtilen mevzuatta öngörülen tahakkuk esaslı muhasebe sistemidir. İşletmede yapılacak ön ödemelerin şekli, devir ve mahsup işlemleri ile gider türleri itibariyle tutar ve oranlarının tespiti, mutemetlerin görevlendirilmesi ve diğer işlemler hakkında, 31.12.2005 tarihli ve 2005/9913 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır. İşletme, edinilen taşınırların kayıtlara alınmasında, verilmesinde ve izlenmesinde, 28.12.2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine tabidir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay'a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup, denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Alınan çekler sayım tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Değerli kağıtlar sayım tutanağı,  Gelir tablosu. Tablo 1: Adli Tıp Kurumu Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Bütçe Gerçekleşmeleri (TL) 800 Bütçe Gelirleri Hesabı 156.351.209,33 810 Bütçe Gelirlerinden Ret ve İadeler Hesabı 122.217,37 830 Bütçe Giderleri Hesabı 154.360.118,18 Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜ Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesinin 2017 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 6. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI BİLANÇO GELİR TABLOSU   A- BRÜT SATIŞLAR 179.606.168,98 1- Yurt İçi Satışlar 179.537.932,58 2- Yurt Dışı Satışlar 0,00 3- Diğer Gelirler 68.236,40 B- SATIŞ İNDİRİMLERİ (-) 849.476,63 1- Satıştan İadeler (-) 810.490,40 2- Satış İskontoları (-) 0,00 3- Diğer İndirimler (-) 38.986,23 C- NET SATIŞLAR 178.756.692,35 D- SATIŞLARIN MALİYETİ (-) 41.424.024,26 1- Satılan Mamüller Maliyeti (-) 0,00 2- Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-) 0,00 3- Satılan Hizmet Maliyeti (-) 41.424.024,26 4- Diğer Satışların Maliyeti (-) 0,00 BRÜT SATIŞ KARI ve ZARARI (-) 109.619.183,50 E- FAALİYET GİDERLERİ (-) 109.619.183,50 1- Araştırma ve Geliştirme Giderleri (-) 0,00 2- Pazarlama, Satış ve Dağıtım Giderleri (-) 0,00 3- Genel Yönetim Giderleri (-) 109.619.183,50 FAALİYET KÂRI VEYA ZARARI 359.504,87

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 F- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELİR ve KÂRLAR 359.504,87 1- Faiz Gelirleri 259.824,46 2- Konusu Kalmayan Karşılıklar 0,00 3- Menkul Kıymet Satış Kârları 0,00 4- Kambiyo Kârları 0,00 5- Reeskont Faiz Gelirleri 0,00 6- Diğer Olağan Gelir ve Kârlar 99.680,41 G- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER ve ZARARLAR (-) 0,00 1- Karşılık Giderleri (-) 0,00 2 - Menkul Kıymet Satış Zararları (-) 0,00 3- Kambiyo Zararları (-) 0,00 4- Reeskont Faiz Giderleri (-) 0,00 5- Diğer Olağan Gider ve Zararlar (-) 0,00 OLAĞAN KÂR VEYA ZARARLAR 1.407.590,48 H- OLAĞANDIŞI GELİR ve KÂRLAR 2.053,71 1- Önceki Dönem Gelir ve Kârları 0,00 2- Diğer Olağandışı Gelir ve Kârlar 2.053,71 I- OLAĞANDIŞI GİDER ve ZARARLAR (-) 1.409.644,19 1- Çalışmayan Kısım Gider ve Zararları (-) 0,00 2- Önceki Dönem Gider ve Zararları (-) 1.409.643,95 3- Diğer Olağandışı Gider ve Zararlar (-) 0,24 DÖNEM KÂRI VEYA ZARARI
J- DÖNEM KÂRI VERGİ ve DİĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARŞILIKLARI (-) 0,00 DÖNEM NET KÂRI VEYA ZARARI 26.665.398,98

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Başkanlığı Döner Sermaye İşletmesi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19

ADALET BAKANLIĞI 2017 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 20
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................. 20
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 21
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 21
5. GENEL DEĞERLENDİRME ................................................................................................................... 22
6. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 23

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 20

1. ÖZET Bu rapor, Adalet Bakanlığının performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36'ncı maddesi uyarınca, Sayıştay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Adalet Bakanlığının hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aşağıdakiler denetlenmiştir:  2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan,  2017 yılı Performans Programı,  2017 yılı İdare Faaliyet Raporu,  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Yapılan performans denetimi sonucunda Adalet Bakanlığının performans yönetimi sistemini ilgili mevzuat hükümlerine ve iç kontrol sistemi ilkelerine kısmen uygun şekilde oluşturduğu ve belirlemiş olduğu hedeflere ilişkin gerçekleşmeleri ölçtüğü değerlendirilmiştir. Adalet Bakanlığı’nın stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporunu hazırlamakla birlikte söz konusu belgelerin mevzuat hükümlerine tam olarak uygun olması için gelişime ihtiyaç duymaktadır. Hesap verme sorumluluğun sağlanması amacıyla hedef ve/veya performans göstergelerinin ölçülebilir olması (ölçülebilirliği olmayan veya zor olan göstergelerin seçilmemesi), gösterge rakamlarının mevcut durumlarının gerçekçi olarak seçilmek suretiyle yüksek sapmalara meydan verilmemesi, faaliyet raporunda performans programında yer alan hedef ve göstergelerin değerlendirilmesi, kurumun performans yönetimi sisteminin geliştirilmesinde katkı sağlayacaktır.
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 21 bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilmiştir. Bu çerçevede, Adalet Bakanlığının yayımladığı 2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2017 yılı Performans Programı ve 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 22 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2017 yılı performans denetimi kapsamında Adalet Bakanlığının 2015-2019 dönemine ait Stratejik Planı, 2017 yılı Performans Programı ve 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 9’uncu, 17’nci ve 41’inci maddeleri ile Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik, Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri ve Sayıştay Denetim Rehberi performans denetiminin mevzuat temelini oluşturmaktadır. Performans denetiminin yapıldığı yıl için hazırlanan üç dokümanın oluşturduğu stratejik plan, performans programı ve idare faaliyet raporunun birbirleri ile uyumlu olarak hazırlanması ve aralarında tutarlılık bulunması gerekmektedir. Bu bağlamda ilgili yıl stratejik planına göre o yılın performans programı değerlendirmesi yapılmakta, performans programı uygulamasını gösteren idare faaliyet raporu da aynı yılın performans programına dayalı olarak değerlendirilmektedir. Başka bir ifade ile üç doküman da aynı yıllara ilişkin hazırlanıp kamuoyuna sunulmalıdır. Performans denetimi de bu kapsamda gerçekleştirilmektedir. Yapılan denetim sonucunda, Adalet Bakanlığının 2015 – 2019 dönemine ait Stratejik Planı 2015 yılı Performans Denetimi kapsamında incelendiği için Performans Denetimi Rehberi doğrultusunda tekrar değerlendirmeye tabi tutulmamıştır. Adalet Bakanlığı 2017 yılı Performans Programı değerlendirildiğinde, programı zamanında hazırlayarak, ilgili mevzuatta yer alan sunum kriterlerine uygun olarak yayınlandığı görülmüştür. Bakanlığın 2017 yılı Faaliyet Raporu değerlendirildiğinde, raporun zamanında yayınlandığı görülmüştür. Faaliyet raporu mevcudiyet ve sunum kriterlerini denetim bulgularında belirtildiği üzere kısmen karşılamıştır. Yapılan inceleme neticesinde, performans göstergesine ilişkin veri kayıt sisteminin performans ölçme ve raporlama amacına uygun olduğu ve sunulan verinin güvenilir olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte, kurum tarafından veri toplama, işleme ve analize yönelik herhangi bir risk tespiti yapılmamıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 23 Hesap verme sorumluluğun sağlanması amacıyla performans gösterge rakamlarının gerçekçi olarak seçilmek suretiyle yüksek sapmalara meydan verilmemesi ve faaliyet raporunda performans programında yer alan hedef ve göstergelerin değerlendirilmesi kurumun performans yönetimi sisteminin geliştirilmesinde katkı sağlayacaktır. 6. DENETİM BULGULARI A. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi BULGU 2: İdare Faaliyet Raporu’nun “Genel Bilgiler” Kısmında İç ve Dış Denetim Raporlarında Yer Alan Tespit ve Değerlendirmelere Yer Verilmemesi Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’in 18/1/a maddesinde, idare faaliyet raporunun “Genel Bilgiler” kısmında “iç ve dış denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelere” kısaca yer verileceği ifade edilmiştir. Adalet Bakanlığı 2017 yılı İdare faaliyet Raporu’nda “Genel Bilgiler” kısmında yer verilmesi gereken iç ve dış denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelere yer verilmediği görülmüştür. Kamu idaresi cevabında; "iç ve dış denetim sonuçlarına ilişkin bölümün faaliyet raporlarına şeffaflık ve hesap verilebilirlik ilkeleri gereğince 2018 yılı Bakanlık Faaliyet raporunda ayrıca yer verileceği" ifade edilmiştir. Sonuç olarak; kamu idaresi cevabından, iç ve dış denetim sonuçlarına 2018 yılı faaliyet raporunda yer verileceği anlaşılmaktadır. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 3: İdare Faaliyet Raporu’nun “Mali Bilgiler” Başlığı Altında “Mali Denetim Sonuçları” Başlığına ve İç ve Dış Mali Denetim Sonuçları Hakkındaki Özet Bilgilere Yer Verilmemesi Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’in 18/1/c/1 maddesinde “Mali Bilgiler” başlığı altında, “iç ve dış mali denetim sonuçları hakkındaki özet bilgiler”e de yer verileceği; “Birim ve idare faaliyet raporlarının şekli” başlıklı 19’uncu maddesinin ilk fıkrasında ise “birim ve idare faaliyet raporlarının, Ek-1’de yer alan şekle uygun olarak hazırlanacağı” hüküm altına alınmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Adalet Bakanlığı 2017 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 24 Yönetmelik ekinde yer alan “Birim ve İdare Faaliyet Raporlarının Şekli”nde, “III- Faaliyetlere İlişkin Bilgi ve Değerlendirmeler” başlığı altında “A- Mali Bilgiler” kısmına ve bu kısımda “3- Mali Denetim Sonuçları” başlığına yer verilmiştir. Buna göre idare faaliyet raporunda “3- Mali Denetim Sonuçları” başlığına ve iç ve dış mali denetim sonuçları hakkındaki özet bilgilere yer verilmesi gerekmektedir. Ancak Adalet Bakanlığı 2017 yılı İdare faaliyet Raporu’nda “3- Mali Denetim Sonuçları” başlığına ve iç ve dış mali denetim sonuçları hakkındaki özet bilgilere yer verilmediği görülmüştür. Kamu idaresi cevabında; "Mali denetim sonuçlarına ilişkin özet bilgiye, faaliyet raporlarında yer verilmesinin bütçe ile ilişkisini güçlendirileceği de göz önüne alınarak, 2018 yılı Bakanlık İdare Faaliyet Raporunda, diğer kamu kurumlarındaki uygulamalar ayrıntılı şekilde incelenerek yer verileceği" ifade edilmiştir. Sonuç olarak; kamu idaresi cevabından bulgu konusu hususun 2018 yılı Bakanlık İdare Faaliyet Raporunda düzeltileceği anlaşılmaktadır. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. B. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesi BULGU 1: Faaliyet Raporunda, Hedeflenenden Farklı Gerçekleşen Performans Göstergeleri için Hedeflenen ile Gerçekleşen Arasındaki Sapmaların Nedenlerine Yer Verilmemesi Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’in 18/1/c/2 maddesinde, “performans bilgileri başlığı altında, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine yer verileceği” ifade edilmiştir. Adalet Bakanlığı 2017 yılı İdare Faaliyet Raporu’nda gerçekleşme durumu gösterilen hedef ve göstergelerden, hedeflenenin altında gerçekleşen performans göstergeleri için sapmaların nedenlerine yer verilmediği görülmüştür. Kamu idaresi cevabında; "Performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumlarında yaşanan sapmaların nedenlerine 2018 yılı Bakanlık Faaliyet Raporunda daha ayrıntılı bir şekilde yer verileceği" ifade edilmiştir. Sonuç olarak; kamu idaresi cevabından bulgu konusu hususun 2018 yılı Bakanlık Faaliyet Raporunda düzeltileceği anlaşılmaktadır. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.