2016 - MİLLÎ İSTİHBARAT TEŞKİLATI MÜSTEŞARLIĞI.pdf

MİLLİ İSTİHBARAT TEŞKİLATI MÜSTEŞARLIĞI 2016 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Ağustos 2017

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 4
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 4
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 4
5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 6
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 8
7. EKLER .......................................................................................................................................................... 9

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Mali Yapı Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli I sayılı Cetvelde yer alan genel bütçeli idarelerden olup, faaliyetlerini merkezi yönetim bütçe kanunlarıyla verilen ödeneklerle gerçekleştirmektedir. 2016 yılı Bütçesiyle Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığına 1.636.803.000-TL ödenek tahsis edilmiş olup, bu tutar Genel Bütçeli İdareler ödeneği toplamının %0,29 una tekabül etmektedir. Ayrıca Müsteşarlık faaliyetlerinin finansmanında, bütçe dışında 26.04.2014 tarihli ve 6513 sayılı Kanunun 13 üncü maddesi ile 3238 sayılı Savunma Sanayii Müsteşarlığı Teşkilat Kanunu’nun 10 uncu maddesinin ikinci fıkrasına eklenen hüküm uyarınca, Savunma Sanayii Destekleme Fonundan doğrudan Millî İstihbarat Teşkilatınca tedarik edilmesi uygun görülen istihbarat ve güvenlikle ilgili yürütülen Projeler için 2015 ve 2016 yıllarında Millî İstihbarat Teşkilatı adına açılmış olan hesaplara aktarılan meblağlardan 292.319.034,51-TL'si Giderler hesabında, 97.703.936,40-TL’si Akreditif hesabında ve 26.807.802,60 -TL’si Avans hesabında olmak üzere toplam 416.830.773,51-TL’si kullanılmıştır. 2016 yılında yapılan sözleşmeler ile taahhüt altına alınan ve ödemesi yıl içinde gerçekleştirilememiş projeler için 84.779.839,94-TL tutarındaki kaynak 2017 yılına devretmiştir. Müsteşarlıkça sunulan Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosuna göre; Yıl içinde alınan ödenek tutarı 1.754.846.274,00-TL, yapılan tenkisler ise 262.282.131,57-TL olup yıl içindeki ödemeler tutarı 1.492.564.115,43-TL olarak gerçekleşmiştir. Ödenek üstü harcama yapılmamıştır. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Müsteşarlık mali işlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49’uncu maddesinin ilk iki fıkrasında;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların şekil, süre ve türleri Kanun’un 49 ve 80’inci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre tutulmaktadır. Kamu İdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile garantileri gibi tüm mali işlemlerini kapsar. Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi sunmaktır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Amaç” başlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanması ile mali istatistiklerin hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin usul, esas, ilke ve standartların belirlenmesidir.” hükmü yer almaktadır.
Bu amacın gerçekleştirilmesi için; işlemlerin kayıt dışında kalmasının önlenmesi ile birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetim ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 Yönetmeliğin 310’uncu maddesinde kendi adına ekonomik varlık edinebilen, yükümlülük üstlenebilen, diğer kamu idareleri veya üçüncü şahıslarla ekonomik ilişkilere girebilen kapsama dâhil her kamu idaresinin bir kurumsal birim ve her kurumsal birimin bir mali raporlama birimi olduğu; 311’inci maddesinde kapsama dâhil kamu idarelerinin mali hizmetler birim yöneticilerinin, mali raporlama kapsamındaki mali tabloların belirlenen standartlara uygun olarak hazırlanmasından, üst yöneticilerin de bu hususları gözetmekten ve belirlenen süreler içinde yayımlanmasından sorumlu olduğu; 312’nci maddesinde kamu idarelerince, detaylı hesap planlarında yer alan hesaplardan aylık mizan ve yıllık olarak geçici ve kesin mizanların düzenleneceği; 313’üncü maddesinde kamu idarelerince hazırlanacak temel mali tabloların Bilanço, Faaliyet Sonuçları Tablosu ve Nakit Akış Tablosu olduğu; 314-316’ncı maddelerinde bu tabloların mahiyetleri ve nasıl düzenleneceği; 327’nci maddesinde de mali tabloların hangi dönemlerde hazırlanıp yayımlanacağı belirtilmiştir. Müsteşarlığın muhasebe hizmetleri merkezde Merkez Saymanlık Müdürlüğü, taşrada ise defterdarlıklara bağlı muhasebe birimleri tarafından yürütülmektedir. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Taşınır kesin hesap cetveli,  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu. Denetim görüşü, Müsteşarlığın temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde hazırlanarak kamuoyunun bilgisine ve denetim yetkililerine zamanında sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolardan yararlanacak olanlara makul güvence vermek amacıyla mali raporların güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, kaynakların etkili ve ekonomik ve mevzuatına uygun kullanılmasının sağlanması amacıyla kurulup işletilmesi gereken mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetim, mali saydamlığın ve hesap verilebilirliğin sağlanması amacıyla; kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Denetim çalışmaları sırasında; Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığının merkez ve taşradaki harcama birimleri muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü muhasebe birimlerindeki cetvel ve belgeler ile bu birimlerdeki yevmiye kayıtları ve yevmiye kayıtlarına esas belgeler ile bunlara dayanak oluşturan ilgili harcama birimleri arşivlerinde muhafaza edilen kanıtlayıcı belgeler; tamlık, doğruluk, tutarlılık ve tabi olduğu mevzuatına uygunluk açısından incelenmiştir. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Bilançoda yer alan taşınmaz mal hesapları ile icmal cetvelleri arasında uyumsuzluk olması Kurum bilançosunda yer alan taşınmaz mal hesapları ile Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmeliğe göre oluşturulan icmal cetvelleri (EK-7) arasında uyumsuzluk olduğu görülmüştür. 02.10.2006 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik uyarınca genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin yönetiminde veya kullanımında bulunan taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergisi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol işlemlerinin yapılarak icmal cetvellerinin hazırlanması gerekmektedir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 129 uncu maddesinde; “(1) Bu hesap grubu, kamu idarelerince faaliyetlerinde kullanılmak üzere edinilen ve tahmini yararlanma süresi bir yıldan fazla olan fiziki varlıklar ve bunlara ait birikmiş amortismanların izlenmesi için kullanılır. (2) Maddi duran varlıklar, niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur: 250 Arazi ve Arsalar Hesabı 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 252 Binalar Hesabı 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı 254 Taşıtlar Hesabı 255 Demirbaşlar Hesabı 256 Hizmet İmtiyaz Varlıkları Hesabı 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-) 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı 259 Yatırım Avansları Hesabı” denilmektedir. Yukarıda yer alan Yönetmelik hükümlerine göre, taşınmaz icmal cetvelinde yer alan

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 kuruma ait taşınmazların yıl sonu bilançosunda maddi duran varlıklar içerisinde ilgili oldukları taşınmaz mal hesaplarında yer alması gerektiği değerlendirilmektedir. Kuruma ait 2016 yılı bilançosunda 250-Arazi ve Arsalar Hesabında 483.185.057,19-TL ve 252-Binalar hesabında 30.238374,30-TL, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabında 13.034.595,90-TL olmak üzere Maddi Duran Varlıkların net değeri 500.388.835,59-TL olarak gösterilmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmeliğe göre hazırlanması gereken ve bilançodaki bu kayıtların dayağını oluşturan Taşınmaz İcmal Cetvelinde (EK-7) 2016 yılından 2017 yılına devreden taşınmazların toplam değeri 3.136.092.224,31-TL olduğu anlaşılmaktadır. Söz konusu Yönetmelik hükümleri uyarınca harcama birimleri itibarıyla taşınmazların kayıt ve kontrol işlemlerinin yapılarak hazırlanan form ve cetvellerin muhasebe birimine ve mali hizmetler birimine gönderilmesi dolayısıyla Kurum tarafından tutulan taşınmaz mal kayıtları ile muhasebe birimi kayıtlarının uyumlu olması gerekmektedir. Belirtilen mevzuat hükümlerine göre, Müsteşarlık yönetimi ve kullanımında bulunan taşınmaz kayıtlarının eksiksiz olarak tutularak bilançoda yer verilmesini temin için gerekli işlemler yapılmalıdır. Kamu idaresi cevabında; Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik hükümlerine göre çalışmaların 2016 yılında tamamlandığı ancak veri girişlerinin muhasebe müdürlüklerince zamanında yapılmadığı belirtilmiştir. 2017 yılında verilerin KBS 'ye girilmesi ile bilanço ile icmal cetvelleri arasındaki uyumsuzluğun giderileceği özetle ifade edilmiştir. Sonuç olarak kamu idaresi cevabında gerekli işlemlerin başlatıldığı ifade edilmekle birlikte henüz bir sonuç alınmamıştır. Bu nedenle, bilançoda yer alan Maddi Duran Varlıklar Hesabının taşınmaz mallar yönünden doğru ve güvenilir veri içermediği değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığının 2016 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanı hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 7. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr