2015 - MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI.pdf

MĠLLĠ SAVUNMA BAKANLIĞI 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2016

ĠÇERĠK MĠLLĠ SAVUNMA BAKANLIĞI 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 MĠLLĠ SAVUNMA BAKANLIĞI SOSYAL TESĠS 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 21 MĠLLĠ SAVUNMA BAKANLIĞI DÖNER SERMAYELĠ ĠġLETMELER 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 51

MĠLLĠ SAVUNMA BAKANLIĞI 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 3
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 3
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 6
6. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 12
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 13

KISALTMALAR KKK: Kara Kuvvetleri Komutanlığı MSB: Milli Savunma Bakanlığı TSK: Türk Silahlı Kuvvetleri KBS : Kamu Harcama ve Muhasebe BiliĢim Sistemi

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Mali Yapı Milli Savunma Bakanlığı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟na ekli I sayılı Cetvelde yer alan genel bütçeli idarelerden olup, faaliyetlerini merkezi yönetim bütçe kanunlarıyla verilen ödeneklerle gerçekleĢtirmektedir. 2015 yılı Bütçesiyle 22.764.255.000 Türk Lirası ödenek tahsis edilmiĢ olup, bu tutar Merkezi Yönetim Bütçesinin % 4,3 üne tekabül etmektedir. Bakanlıkça sunulan Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosuna göre 31.803.890.459,86 Türk Lirası ödenek alınmıĢ, bunun 5.285.160.573,49 Türk Lirası tenkis edilmiĢ ve 26.518.729.886,37 Türk Lirasının 22.723.673.579,18 Türk Lirası harcanmıĢtır. Ayrıca kanunların öngördüğü Ģekilde 22.899.825,74 Türk Lirası ödenek üstü harcama yapılmıĢtır. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Bakanlık mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49‟uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların Ģekil, süre ve türleri Kanun‟un 49 ve 80‟inci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiĢtir. Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre tutulmaktadır. Kamu Ġdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile garantileri gibi tüm mali iĢlemlerini kapsar.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi sunmaktır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nin “Amaç” baĢlıklı 1‟inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanması ile mali istatistiklerin hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin usul, esas, ilke ve standartların belirlenmesidir.” hükmü yer almaktadır.
Bu amacın gerçekleĢtirilmesi için; iĢlemlerin kayıt dıĢında kalmasının önlenmesi ile birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüĢ muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetim ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir. Yönetmeliğin 310‟uncu maddesinde kendi adına ekonomik varlık edinebilen, yükümlülük üstlenebilen, diğer kamu idareleri veya üçüncü Ģahıslarla ekonomik iliĢkilere girebilen kapsama dâhil her kamu idaresinin bir kurumsal birim ve her kurumsal birimin bir mali raporlama birimi olduğu; 311‟inci maddesinde kapsama dâhil kamu idarelerinin mali hizmetler birim yöneticilerinin, mali raporlama kapsamındaki mali tabloların belirlenen standartlara uygun olarak hazırlanmasından, üst yöneticilerin de bu hususları gözetmekten ve belirlenen süreler içinde yayımlanmasından sorumlu olduğu; 312‟nci maddesinde kamu idarelerince, detaylı hesap planlarında yer alan hesaplardan aylık mizan ve yıllık olarak geçici ve kesin mizanların düzenleneceği; 313‟üncü maddesinde kamu idarelerince hazırlanacak temel mali tabloların Bilanço, Faaliyet Sonuçları Tablosu ve Nakit AkıĢ Tablosu olduğu; 314- 316‟ncı maddelerinde bu tabloların mahiyetleri ve nasıl düzenleneceği; 327‟nci maddesinde de mali tabloların hangi dönemlerde hazırlanıp yayımlanacağı belirtilmiĢtir. Bakanlığın muhasebe hizmetleri merkezde Merkez Saymanlık Müdürlüğü, taĢrada ise defterdarlık muhasebe müdürlükleri ve mal müdürlükleri tarafından yürütülmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde hazırlanarak kamuoyunun bilgisine ve denetim yetkililerine zamanında sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla, denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek; mali rapor ve tablolardan yararlanacak olanlara makul güvence vermek amacıyla mali raporların güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek; kaynakların etkili, ekonomik ve mevzuatına uygun kullanılmasının sağlanması amacıyla kurulup iĢletilmesi gereken mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetim, mali saydamlığın ve hesap verilebilirliğin sağlanması amacıyla; kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla tasarlanmıĢtır. Kamu zararı iddialarına iliĢkin hususlara bu raporda değil yargılamaya esas raporda yer verilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 Milli Savunma Bakanlığı mali iĢlemlerini, 5018 sayılı Kanun‟un 49 ve 80‟ inci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenen esaslara uygun olarak raporlamak zorunda olup, denetim, mali tablolar dikkate alınarak gerçekleĢtirilmektedir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar‟a 8/12/2013 tarih ve 28845 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan değiĢiklik ile eklenen geçici madde ile kurumsal mali tabloların SayıĢtaya gönderilmesi 2013, 2014 ve 2015 yıllarını kapsamak üzere 2016 yılına kadar üç yıl ötelenmiĢ iken, Maliye Bakanlığınca kamu idarelerine ait mali tabloların düzenlenebilmesine esas olmak üzere Say2000i muhasebe otomasyon programı ve muhasebe yönetmeliklerinde yapılan düzenlemeler çerçevesinde ilk defa 2015 yılı sonu itibarıyla kamu idaresi mali tablolarının sunulabilmesi zemini hazırlanmıĢ ve KBS üzerinden kamu idarelerine sunulmaya baĢlanmıĢtır. Bu kapsamda, Usul ve Esaslar‟ın 5‟inci maddesine göre hesap dönemi sonunda verilecek olan cetvel ve mali tablolardan daha önce sunulabilen bütçe giderleri ve ödenekler tablosu ve taĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveline ilave olarak;

• Geçici ve kesin mizan,
• Bilanço,
• Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırması tablosu,
• Faaliyet sonuçları tablosu kurumsal bazda SayıĢtaya gönderilmiĢtir. 6085 sayılı Kanun uyarınca kamu idaresi esasına göre denetim yapılabilmesi ve denetim görüĢü verilebilmesi için, anılan Usul ve Esaslar‟ın 5‟inci maddesinde belirtilen yıl sonu kamu idaresi mali rapor ve tablolarının; kamu idaresince muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü birimlerden alınacak kayıtlarla ve gerektiğinde envanter iĢlemleri de yapılarak kamu idaresinin varlık ve yükümlülükleri ile mali yıla iliĢkin faaliyet sonuçlarının Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nde belirlenen standartlarda sunulması gerekmektedir.
  Kamu idaresi, KBS üzerinden alınan verileri kendi kayıtları ile teyit ederek tasarrufu altındaki varlık ve yükümlülükleri ile mali yıla iliĢkin faaliyet sonuçlarına iliĢkin bilgileri, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nde belirlenen raporlama esaslarına uygun olarak

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 hazırlaması gerekirken kamu idaresi bazında ilk defa mali tablo düzenlenmesi ve 2015 yılının geçiĢ süreci olması sebebiyle sadece KBS üzerinden alınan mali tabloları sunmuĢtur. Birimlere ait faaliyet sonuçları konsolide edilmeden birleĢtirildiği için bilançoda, aynı anda olumlu ve olumsuz faaliyet sonucu ortaya çıkmaktadır. Farklı muhasebe birimleri tarafından gerçekleĢtirilen iĢlemler yıl sonu itibariyle konsolide edilemediğinden, verilen tablolar farklı birimlerce hazırlanan veri setlerinin alt alta toplamlarından oluĢmaktadır. Bu nedenle yukarıda SayıĢtaya verildiği belirtilen tablolar, farklı muhasebe birimlerince oluĢturulan yevmiye kayıtlarının bir araya getirilmiĢ halidir. Denetim çalıĢmaları, bu çerçevede hazırlanan mali tablolarla birlikte Milli Savunma Bakanlığının muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü, aĢağıda liste halinde belirtilen; 8 inci Kolordu Komutanlığı, Bakım Okul ve Eğitim Merkezi Komutanlığı, 19 uncu Motorlu Piyade Tugay Komutanlığı, 3 üncü Piyade Eğitim Tugay Komutanlığı, Foça Deniz Üs Komutanlığı, Amfibi Deniz Piyade Tugay Komutanlığı, 2 nci Ana Jet Üs Komutanlığı, Ġzmir ĠnĢaat Emlâk Bölge BaĢkanlığı, 5 inci Kolordu Komutanlığı, 54 üncü Mekanize Piyade Tugay Komutanlığı, Isparta ĠnĢaat Emlak Kontrol Amirliği, Terörizmle Mücadele Eğitim ve Tatbikat Merkez Komutanlığı, 1 inci Ordu Komutanlığı, Seyir Hidrografi ve OĢinografi Daire BaĢkanlığı muhasebe birimlerindeki cetvel, belgeler, yevmiye kayıtları, yevmiye kayıtlarına esas belgeler ve bunlara dayanak oluĢturan ilgili harcama birimleri arĢivlerinde muhafaza edilen kanıtlayıcı belgeler esas alınarak bu belgelerin tamlık, doğruluk, tutarlılık ve tabi olduğu mevzuatına uygunluğu açısından yürütülmüĢtür.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: TaĢınmaz Envanterinin Yapılmaması Milli Savunma Bakanlığı tarafından yapılması gereken taĢınmazların fiili envanterinin yapılmayarak ilgili form ile icmallerin doldurulmadığı ve muhasebe kayıtlarının yapılmadığı tespit edilmiĢtir. 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 60 ıncı maddesinde taĢınır ve taĢınmaz mal icmal cetvellerini hazırlamak mali hizmetler biriminin görevleri arasında sayılmıĢ, 44 üncü maddesinde ise bu mallara iliĢkin kayıtların tutulması usullerinin Maliye Bakanlığınca hazırlanacak ve Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle belirleneceği hüküm altına alınmıĢtır. Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin "Mevcut taĢınmazların kaydına iliĢkin iĢlemler" baĢlıklı geçici 1 inci maddesinin 1 inci fıkrasında, "Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde kayıtlara alınır: a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/9/2014 tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydedilir. b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan 1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapar." denilmektedir. Yapılan incelemede, Milli Savunma Bakanlığının Yönetmelik hükümlerini yerine getirmeyerek taĢınmazların fiili envanteriyle ilgili bir çalıĢma yapmadığı görülmektedir. Anılan mevzuat hükümlerinden anlaĢılacağı üzere, Ġdarenin 30.09.2014 tarihine kadar taĢınmazların fiili envanterini çıkararak Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 cetvellerine kaydını yapması, 1/10/2014 tarihi itibarıyle de fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapması gerekmektedir. Yapılan açıklamalar ve belirtilen mevzuat hükümleri gereğince, Milli Savunma Bakanlığınca taĢınmaz fiili envanterinin çıkarılması ve icmallerinin düzenlenmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; Hazinenin dolayısıyla Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğünün sahipliğinde ancak MSB‟nin tahsisinde bulunan taĢınmazların emlak vergi değerleri üzerinden envantere alınma işlemleri merkezden Milli Emlak Genel Md.lüğünün kontrolünde ve 012 kurum koduyla gerçekleĢtirilmiĢ ve aynı Ģekilde merkezden amortisman ayırma iĢlemine de tabi tutulmuĢtur. Kurum ayrıca kendisine tahsisli taĢınmazların hâlihazırda 12 koduyla Maliye Bakanlığının muhasebe kayıtlarıyla iliĢkilendirilmiĢ olması ve henüz Kurumun muhasebe kayıtlarına yansıtılmamıĢ olması nedeniyle 2015 yılı bilanço ve mizan hesaplarında taĢınmazların yer almadığını bildirmiĢtir. Söz konusu taĢınmazların maliyet bedeli veya rayiç bedel üzerinden güncellenme ve cins tashihi iĢlemleri devam etmekte olup, söz konusu Yönetmelik kapsamında 31 Aralık 2016 itibarıyla tamamlanması gerekmektedir. Ancak; Türk Silahlı Kuvvetlerinin çok dağınık olması ve cins tashihi ve rayiç bedel belirleme iĢlemlerinin uzun zaman alması nedeniyle söz konusu sürenin 12 aydan az olmamak kaydıyla uzatılması talep edilmiĢtir. Sonuç olarak 5018 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinde, kamu kaynağı olarak sayılan taĢınmazların, mali saydamlığı ve hesap verebilirliği sağlayacak Ģekilde kayıtlara alınması gerekmektedir. Bu itibarla, taĢınmazların fiili envanterinin yapılması ve mevzuata uygun olarak belirlenen değerler üzerinden mali tablolara alınması önem arz etmektedir. Bunun yanında mezkur Kanunun 60‟ıncı maddesinde taĢınır ve taĢınmaz mal icmal cetvellerini hazırlamak mali hizmetler biriminin görevleri arasında sayılmasına rağmen 2015 yılı itibariyle icmal cetvelleri hazırlanamamıĢtır. 6085 sayılı Kanun gereği denetimin amaçlarından biri de idarelerin mali tablolarının güvenirliği ve doğruluğu hakkında görüĢ vermektir. MSB‟nin tahsisindeki taĢınmazların hâlihazırda 12 koduyla Maliye Bakanlığının muhasebe kayıtlarıyla iliĢkilendirilmiĢ olması ve henüz MSB‟nin muhasebe kayıtlarına yansıtılmamıĢ olması, Milli savunma Bakanlığı adına tahsisi yapılan taĢınmazların bilanço ve mizan da yansıtılmasını engellemektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 TaĢınmazların ilgili kuruma tahsisi iĢlemlerinin yapılmaması ve muhasebe kayıtlarında yer almaması SayıĢtay denetimleri sonucu idarenin mali tablolarının güvenirliği ve doğruluğu konusunda görüĢ oluĢtururken önemli bir risk alanı olarak ortaya çıkacaktır. Ancak Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin “Amaç” baĢlıklı 1 inci maddesinde “Bu Yönetmeliğin amacı; genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı ve Kanun kapsamında olan kurum ve kuruluĢların mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taĢınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine iliĢkin usul ve esasları düzenlemektir.” bunun yanında “Kayıt ve Kontrol” baĢlıklı 5 inci maddesinin 6 ncı fıkrasında “Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taĢınmazların kaydı ve yönetimi ile ilgili olarak bu Yönetmelik gereğince yapılması gereken kayıt ve kontrol iĢlemleri; kuruluĢ kanunları ile özel mevzuatlarındaki hükümler uyarınca, bu idarelerin yetkili ve görevli birimleri tarafından yapılır.“ hükümleri uyarınca Bakanlığın, taĢınmazların fiili envanterini yapıp ilgili form ile icmalleri doldurması gerekmektedir. Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin 03.06.2014 tarihinde yürürlüğe giren geçici 1 inci maddesinde yer alan düzenleme uyarınca, taĢınmazların fiili envanteri kayıt ve kontrol iĢlemleriyle görevli birimlerce mevcut kullanım Ģekilleri esas alınarak, emlak vergi değerleri üzerinden en geç 30/09/2014 tarihine kadar tamamlanarak envanteri yapılan taĢınmazlar Yönetmelik ekindeki formlara ve icmal cetvellerine kaydedilmesi gerekmektedir. Hesaplarda kayıtlı bulunan taĢınmazlar muhasebe birimlerince, 01/10/2014 tarihi itibariyla “500- Net Değer Hesabı”na borç, taĢınmazın kayıtlı olduğu “250-Arazi ve Arsalar Hesabı”, “251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı” veya “252-Binalar Hesabı”na alacak kaydedilmek suretiyle kayıtlardan çıkarılacaktır. Emlak vergi değerleri ya da iz bedeli üzerinden fiili envanteri yapılan taĢınmazlara ait bilgiler, kayıt ve kontrol iĢlemleriyle görevli birimlerce muhasebe kayıtları yapılmak üzere 01/10/2014 tarihi itibarıyla ilgili muhasebe birimlerine gönderilecek, muhasebe birimleri ilgili birimlerden gelen listelere istinaden taĢınmazları “250- Arazi ve Arsalar Hesabı”, “251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı” veya “252- Binalar Hesabı”na borç, “500- Net Değer Hesabı”na alacak kaydedecektir. Yukarıda bahsedilen mevzuat çerçevesinde Milli Savunma Bakanlığının taĢınmazlarının fiili envanterini yapması ve 31/12/2016 tarihine kadar maliyet bedeli veya

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 rayiç bedeli tespit etmesi gerekiyor. 2015 yılı itibariyle yapılan incelemede, Milli Savunma Bakanlığının Yönetmelik hükümlerine rağmen taĢınmazların fiili envanteriyle ilgili bir çalıĢma yapmadığı görülmektedir. BULGU 2: TaĢınmaz Envanteri Yapılmadığıı Halde 252-Binalar Hesabına Kayıt Yapılması Milli Savunma Bakanlığı 2015 yılı taĢınmaz fiili envanteri ve icmalleri bulunmadığı halde, mali tabloları üzerinden yapılan incelemede 252-Binalar Hesabında yer alan 60.082.334,46 TL tutarın nereden kaynaklandığı tespit edilememiĢtir.
5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 60 ıncı maddesinde taĢınır ve taĢınmaz mal icmal cetvellerini hazırlamak mali hizmetler biriminin görevleri arasında sayılmıĢ, 44 üncü maddesinde ise bu mallara iliĢkin kayıtların tutulması usullerinin Maliye Bakanlığınca hazırlanacak ve Bakanlar Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmeliklerle belirleneceği hüküm altına alınmıĢtır. Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin "Mevcut taĢınmazların kaydına iliĢkin iĢlemler" baĢlıklı geçici 1 inci maddesinin 1 inci fıkrasında; “ (1) Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde kayıtlara alınır: a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/9/2014 tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydedilir. b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan 1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapar".

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 hükümleri yer almaktadır. 01/10/2014 tarihi itibariyle emlak vergi değerleri ya da iz bedeli üzerinden fiili envanteri yapılması gereken ve Bakanlığın kullanımında olan tüm taĢınmazların kayıt altına alınacağı hükmüne rağmen, bilanço üzerinden yapılan incelemede, 252-Binalar Hesabında taĢınmaz icmal ve envanteri çıkarılmadığı halde söz konusu 60.082.334,46 TL nin yer aldığı ve bu rakamın toplam taĢınmaz bedelini göstermediği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; TaĢınmaz envanterinin çıkarılarak muhasebe birimlerine verilememesi ve muhasebe birimlerinin kayıtlı taĢınmazları ilgili hesaplardan 1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkaramaması nedeniyle 30/09/2014 öncesinde 09 koduyla iliĢkilendirilmiĢ taĢınmazlarla bu tarihten sonra yeni alınan veya değer arttırıcı bakım ve onarıma tabi tutulan taĢınmazlara ait muhasebe kayıtlarının (60.082.334,46 TL) bilanço ve mizan verilerine yansıtıldığını belirtmiĢtir. Bunun yanında kamu idaresi söz konusu taĢınmazların maliyet veya rayiç bedel üzerinden güncellenme ve cins tashihi iĢlemlerinin tamamlanmasını müteakip 30/09/2014 öncesi kayıtlar Muhasebe Hizmetleri birimleri tarafından iptal edilecek ve fiili envanter üzerinden kayıtların güncellenerek muhasebe raporlarına yansıtılması sağlanacağını ifade etmiĢtir Sonuç olarak 01/10/2014 tarihi itibariyle emlak vergi değerleri ya da iz bedeli üzerinden fiili envanteri yapılması gereken ve Bakanlığın kullanımında olan tüm taĢınmazların kayıt altına alınacağı hükmüne rağmen, 2015 mali tablolarının incelemesinde , 252-Binalar Hesabında taĢınmaz icmal ve envanteri çıkarılmadığı halde söz konusu 60.082.334,46 TL nin yer aldığı ve bu rakamın toplam taĢınmaz bedelini göstermediği düĢünülmektedir. BULGU 3: TaĢınır Malların Bilanço Hesaplarıyla MuhasebeleĢtirilmesi Milli Savunma Bakanlığı 2015 yılı mali tabloları üzerinden yapılan incelemede; Türk Silahlı Kuvvetlerinin elinde bulunan taĢınırların “Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli Ġstihbarat TeĢkilatı Ve Emniyet Genel Müdürlüğü TaĢınır Mal Yönetmeliği” hükümlerine göre doğrudan 630-Giderler Hesabına kaydedilmesi gerekirken, 150-253 ve 255 No‟ lu hesaplara

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 kaydedildiği tespit edilmiĢtir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 23 üncü maddesinin 3 üncü fıkrasında taĢınır mallara iliĢkin olarak; “Milli savunma, istihbarat ve emniyet hizmetlerini yürüten kamu idarelerinin ihtiyaçları için alınacak her türlü taşınır doğrudan mal ve hizmet satın alma gideri olarak kaydedilir. Bu idarelerin edindikleri diğer varlıklar ilgili varlık hesaplarına kaydedilir.” denilmektedir. Yukarıda ifade edildiği üzere Bakanlık, Milli savunma, istihbarat ve emniyet hizmetlerini yürüten kamu idareleri kapsamında olduğundan, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre kurumun ihtiyaçları için alınacak her türlü taĢınırın doğrudan mal ve hizmet satın alma gideri olarak kaydedilmesi gerekmektedir. Açıklanan mevzuat çerçevesinde, 2015 yılı Milli Savunma Bakanlığı mali tabloları incelendiğinde 150- Ġlk Madde ve Malzeme Hesabında 270.455,76 TL, 253- Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabında 8.663,50 TL ve 255- DemirbaĢlar Hesabı‟nda da 22.412,62 TL borç kalanı yer almakta olup, yapılan kaydın anılan Yönetmeliğe aykırı olduğu değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; 2015 yılında detayları EK-A‟da belirtilen ve büyük çoğunluğu Askerlik ġube .Müdürlüklerinde ait olmak üzere bazı küçük harcama birimlerinde mevzuatın bilinmemesi, TSK Mali Yönetim Sisteminin olmaması ve doğrudan HYS sisteminde iĢlemlerini gerçekleĢtirmeleri nedeniyle söz konusu giderler direk 630 hesabıyla giderleĢtirilmesi gerekirken sehven 270.455,76 TL tutarındaki harcama 150, 8.663,50 TL tutarındaki harcama 253 ve 22.412,62 TL tutarındaki harcama 255 hesaplarıyla iliĢkilendirildiğini bildirmiĢ, söz konusu birimlerinde konuya iliĢkin ikaz edildiğini ifade etmektedir. Ayrıca Bilanço ve mizan hesaplarına yansıyan söz konusu tutarların birleĢtirilmiĢ veriler defterinde borç veya alacak bakiyesi vermemesine rağmen bilanço hesaplarına yansımıĢ olmasının Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün ilgili birimleriyle koordine edildiğini ve 2016 yılında da aynı hataların yapılmaması için gerekli giriĢimlerde bulunulduğunu belirtmiĢtir

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 Sonuç olarak Milli Savunma Bakanlığı, savunma istihbarat ve emniyet hizmetlerini yürüten kamu idareleri kapsamında olduğundan, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre kurumun ihtiyaçları için alınacak her türlü taĢınırın doğrudan mal ve hizmet satın alma gideri olarak kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak 2015 yılı Milli Savunma Bakanlığı mali tablolarında görüldüğü üzere 150- Ġlk Madde ve Malzeme Hesabında 270.455,76 TL, 253- Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabında 8.663,50 TL ve 255- DemirbaĢlar Hesabı‟nda da 22.412,62 TL borç kalanı yer almakta olup, yapılan kaydın hatalı olduğu değerlendirilmektedir. 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Milli Savunma Bakanlığı 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve „„Denetimin Dayanağı Amacı, Yöntemi ve Kapsamı” bölümünde açıklanan çerçevede ekte sunulan mali rapor ve tablolarının “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar hesap alanları hariç doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 7. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18

MĠLLĠ SAVUNMA BAKANLIĞI SOSYAL TESĠS 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ……………….21
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 22
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 22
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 12
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 24
6. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 31
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 32
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 39

KISALTMALAR TMS: Türkiye Muhasebe Standartları MSB: Milli Savunma Bakanlığı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Ġç Hizmet Kanununun 98 ve 99 uncu maddelerine istinaden ordu evleri, askerî gazinolar, kıĢla gazinoları ve vardiya yatakhaneleri ile özel, yerel ve kıĢ eğitim merkezlerinde sosyal hizmet faaliyetleri sürdürülmektedir. 211 sayılı Kanunun 98 ve 99 uncu maddelerine istinaden faaliyette bulunan 342 iĢletmeden; 211 sayılı Kanunun 98 ve 99 uncu maddeleri kapsamındaki tesislerin ayrımına aĢağıdaki tabloda yer verilmiĢtir. 211 sayılı Kanun md. 98 ve 99 Kapsamındaki Tesisler 342
2. Orduevleri 33
3. Askerî Gazinolar 110
4. KıĢla Gazinoları 147
5. Vardiya Yatakhaneleri 16
6. Eğitim Merkezleri 36 Faaliyette bulunulan 342 sosyal tesisten denetlenen; Bodrum Özel Eğitim Merkez Komutanlığının 31.12.2015 tarihi itibariyle sermayesi 2.821.040,70 Türk Lirası, 2015 yılı brüt satıĢı ise 5.544.267,65 Türk Lirası dır. Merkez Orduevi Müdürlüğünün 31.12.2015 tarihi itibariyle sermayesi 7.601.508,96 Türk Lirası, 2015 yılı brüt satıĢı ise 13.442.960,68 Türk Lirası dır. Fenerbahçe Orduevi Müdürlüğünün 31.12.2015 tarihi itibariyle sermayesi 3.735.861,07 Türk Lirası, 2015 yılı brüt satıĢı ise 16.362.180,02 Türk Lirası dır. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Faaliyet sonuçları tablosu veya gelir tablosu.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Faaliyette bulunan 342 iĢletmeden; -Bodrum Özel Eğitim Merkez Komutanlığı -Merkez Orduevi Müdürlüğü -Fenerbahçe Orduevi Müdürlüğü üzerinde denetim faaliyetleri gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu hususlarla ilgili denetimimiz sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Fenerbahçe Orduevi Müdürlüğü Muhasebe Kayıtlarında Herhangi Bir Fiziksel Varlığı Bulunmayan Ve ĠĢletmenin Belli Bir ġekilde Yararlandığı Hakların “260 Haklar” Hesabında Takip Edilmemesi Fenerbahçe Orduevi Müdürlüğünde yapılan denetimlerde herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve iĢletmenin belli bir Ģekilde yararlandığı hakların “260 Haklar” hesabında takip edilmediği ve doğrudan gider yapıldığı tespit edilmiĢtir. Bir iĢletmenin belli bir tarihte sahip olduğu varlıklar ile bu varlıkların sağladığı kaynakları gösteren bilançonun aktif tarafında yer alan “2 Duran Varlıklar” hesap grubu bir yıldan veya bir normal faaliyet döneminden daha uzun sürelerle, iĢletme faaliyetlerinin gerçekleĢtirilmesi için kullanılmak amacıyla elde edilen ve ilke olarak bir yılda veya normal faaliyet dönemi içinde paraya çevrilmesi veya tüketilmesi öngörülmeyen varlıkları kapsar. Hazırlanan mali tabloların ilgililerin karar almalarında ve iĢletme nakit akımlarını değerlendirmede yol gösterici olması, mali tabloların varlık, kaynak, faaliyet sonuçları hakkında bilgi sağlaması mali tabloların amaçlarındandır. Tam açıklama kavramı mali tabloların bu tablolardan yararlanacak kiĢi ve kuruluĢların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaĢılır olmasını ifade eder. “260 Haklar” hesabında imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve ünvan gibi bir bedel ödenerek elde edilen bazı hukuki tasarruflar ile kamu otoritelerinin iĢletmeye belirli alanlarda tanıdığı kullanma, yararlanma gibi yetkiler dolayısıyla yapılan harcamaları izlenir. “267 BirikmiĢ Amortismanlar (-)” hesabı ise maddi olmayan duran varlık bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde yok edilebilmesini sağlamak amacıyla kullanılan hesaptır. Bilançoda duran varlıklar grubunda yer alan maddi duran varlıklar ile maddi olmayan duran varlıkların maliyetini çeĢitli dönem maliyetlerine yüklemek amacıyla her dönem ayrılan amortismanların birikmiĢ tutarlarının ayrıca bilançoda gösterilmesi gerektiği 1 Sıra No‟lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde belirtilen bilanço ilkeleri arasında sayılmıĢtır. Fenerbahçe Orduevi Müdürlüğünde yapılan çalıĢmalarda, “Microsoft SQL Server Standart LIC/SA OLP NL” adlı program faturasının 19.03.2015 tarih ve 617 numaralı yevmiye kaydı ile, “Eset EEPS – 1-100-3 End.Pro.Stan.1 Ser.100 CLI.3 YIL” adlı program

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 faturasının ise 26.06.2015 tarih ve 1525 numaralı yevmiye kaydı ile gider hesaplarına alınarak muhasebeleĢtirildiği görülmüĢtür. Bahsedilen iki program da herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve iĢletmenin belli bir Ģekilde yararlandığı haklar niteliğinde olduğu değerlendirilmektedir. Bu bağlamda doğrudan gider yazmak yerine iĢletme aktifleri arasında izleyerek kayıtlara almak mali tabloların amaçları açısından daha uygun olacağı düĢünülmektedir. Bu bağlamda, hazırlanan mali tabloların ilgililerin karar almalarında ve iĢletme nakit akımlarını değerlendirmede yol gösterici olması, mali tabloların varlık, kaynak, faaliyet sonuçları hakkında bilgi sağlaması ve muhasebenin tam açıklama kavramı gereğince imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve ünvan gibi bir bedel ödenerek elde edilen hukuki tasarrufların “260 Haklar” hesabında izlenmesi ve bu hesaba iliĢkin amortisman kayıtlarının takip edilerek maddi olmayan duran varlığın net değerinin tablolardan anlaĢılması gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; Herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan bilgisayar iĢletim programları için alınan lisansların “255 DemirbaĢlar” hesabı yerine “260 Haklar” hesabında takip edileceğine yönelik emrin yayımlandığı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Hazırlanan mali tabloların ilgililerin karar almalarında ve iĢletme nakit akımlarını değerlendirmede yol gösterici olması, mali tabloların varlık, kaynak, faaliyet sonuçları hakkında bilgi sağlaması ve muhasebenin tam açıklama kavramı gereğince imtiyaz, patent, lisans, ticari marka ve ünvan gibi bir bedel ödenerek elde edilen hukuki tasarrufların “260 Haklar” hesabında izlenmesi ve bu hesaba iliĢkin amortisman kayıtlarının takip edilerek maddi olmayan duran varlığın net değerinin tablolardan anlaĢılması gerektiği değerlendirilmektedir. Bulgu konusu husus 2015 yılı mali tablolarına iliĢkin olup denetim görüĢümüzü etkilemektedir. BULGU 2: Bodrum Özel Eğitim Komutanlığı ihtiyaçları Gereği Bazı Mal Ve Hizmet Alımlarında Yüklenici Firmalarla Yapılan SözleĢmede Belirtilmesine Rağmen Teminat Alınmaması Bodrum Özel Eğitim Komutanlığı ihtiyaçları gereği bazı mal ve hizmet alımlarında yüklenici firmalarla yapılan sözleĢmede belirtilmesine rağmen teminat alınmadığı tespit edilmiĢtir

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 Sosyal tesisler ihtiyaçları olan mal ve hizmetler, 211 sayılı Ġç Hizmet Kanunu‟nun 98 ve 99 uncu maddelerine dayanılarak yayımlanan yönetmelik ile söz konusu bu yönetmelik kapsamında hazırlanan yönergeye göre temin etmektedirler. Anılan Yönergenin beĢinci bölümü; mali hususlar ve tesislerde muhasebe esaslarını açıklamaktadır. Bu bölümün Kiralama ĠĢlemleri baĢlıklı 3. maddesinin k fıkrasında ise, mal alımlarına iliĢkin hazırlanan tip sözleĢme, hizmet alımlarına iliĢkin hazırlanan tip sözleĢme, mal ve hizmet alımlarına iliĢkin hazırlanan tip sözleĢmeler belirtilmektedir. Söz konusu tip sözleĢmelerde Teminata ĠliĢkin Hükümler baĢlığı adı altında Kesin Teminatın Türü ve Miktarı ile Kesin Teminat Geri Verilmesi hakkında düzenlemeler bulunmaktadır. Kesin teminatın alınmasındaki amaç, yüklenici tarafından taahhüdün sözleĢme ve Ģartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamaktır. Bu bağlamda, taahhüdün sözleĢme ve Ģartname dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleĢmenin yapılmasından önce alım iĢi üzerinde kalan istekliden sözleĢme bedeli üzerinden % 6 oranında kesin teminat alınması gerektiği taraflarca imzalanmıĢtır Bodrum Özel Eğitim Komutanlığı tarafından yapılan aĢağıdaki listede belirtilen mal ve hizmet alımlarına ait sözleĢmelerde, kesin teminatın alınması ile ilgili hükümler bulunmasına rağmen idare tarafından yüklenici firmalardan kesin teminatın alınmadığı görülmektedir. Muhasebe sistemlerini tek düzen muhasebe esaslarına göre yürüten söz konusu tesisin 326. ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR hesabına hiçbir kaydın yapılmadığı dolayısı ile mali tablolarda 229.895,36 TL hata olduğu düĢünülmektedir. ĠġĠN ADI SÖZLEġME BEDELĠ (TL) KESĠN TEMĠNAT ( % 6 ) Odun Kömürü - MeĢe Kömürü Mal Alımı 20.460,00 1.227,60 Kuaför Malzemeleri Mal Alımı 12.543,00 752,58 Bira Mal Alımı 102.166,13 6.129,97

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 Rakı - Votka - Cin Ve Yabancı Ġçkiler Mal Alımı 134.176,45 8.050,59 Muhtelif Elektrik Malzemeleri Mal Alımı 50.558,52 3.033,51 Plastik Ambalaj Malzemeleri Mal Alımı 50.465,17 3.027,91 Temizlik Ürünleri (Kağıt) Mal Alımı 12.186,09 731,17 Temizlik Ürünleri (Kimyasal) Mal Alımı 24.272,06 1.456,32 Süt Mal Alımı 5.826,82 349,61 Ayran Mal Alımı 14.000,00 840,00 Yoğurt Mal Alımı 2.196,76 131,81 Havuz Kimyasalları Mal Alımı 26.000,00 1.560,00 ġarküteri Mal Alımı (PoĢet Kahvaltılık, Janbon, Sucuk, Sosis Vb.) 4.845,27 290,72 Yumurta Mal Alımı 957,50 57,45 Gazlı Ġçecekler - Soğuk Çay Mal Alımı 117.151,83 7.029,11 Taze Deniz Ve Tatlı Su Ürünleri Mal Alımı 6.817,65 409,06 Meyve Suyu Mal Alımı 31.834,35 1.910,06 Muhtelif Kırtasiye Malzemeleri Mal Alımı 29.987,28 1.799,24 Temel Gıda Maddeleri (Kuru Bakliyat Ve Konserve Ürünler) Mal Alımı 1.138,37 68,30 Motel Buklet Mal Alımı 6.560,28 393,62 ġeker (Toz - Küp) Mal Alımı 5.944,40 356,66 ġarap Mal Alımı 1.267,78 76,07 Damacana Su - Pet Su Mal Alımı 13.981,35 838,88 Kırmızı Et Mal Alımı 18.370,19 1.102,21 Beyaz Et Mal Alımı 9.443,93 566,64 Maden Suyu-Meyveli Soda Mal Alımı 23.895,81 1.433,75 Cips Mal Alımı 7.993,92 479,64 Kahve - Hazır Kahve Mal Alımı 4.538,91 272,33 Baharat Mal Alımı 2.861,04 171,66 Muhtelif Beyaz Peynir Ve KaĢar Peyniri ÇeĢitleri Mal Alımı 28.256,60 1.695,40 KuruyemiĢ Mal Alımı 39.943,43 2.396,61 PoĢet Ekmek ÇeĢitleri, Hamburger Ve Tost Ekmeği Mal Alımı 2.024,40 121,46 Çay Mal Alımı 5.536,58 332,19 Bisküvi - Çikolata Ürünleri Mal Alımı 20.827,48 1.249,65 Paketli Hazır Patlayan Mısır Mal Alımı 3.672,00 220,32 Seç-Al Lokanta ĠĢletmesi Sıcak Yemek Ürünleri Mal Alımı 875.330,10 52.519,81 HaĢere Ġlaçlama Hizmet Alımı 5.400,00 324,00 Arıtma Yıllık Bakım Hizmet Alımı 3.540,00 212,40 ÇamaĢır Yıkama Hizmet Alımı 61.007,80 3.660,47 Dondurma Mal Alımı 17.996,85 1.079,81 Motel Temizliği Ve Motel Kat Hizmetleri Hizmet Alımı 112.797,40 6.767,84

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 Genel Ve Çevre Temizliği Hizmet Alımı 60.558,32 3.633,50 Özel Eğitim Merkezi Lokanta (Garson, Servis Elemanı AĢçı Vb.) Hizmet 270.000,00 16.200,00 Market ĠĢletme Hizmet Alımı 269.497,91 16.169,87 Fotoğrafçılık Hizmet Alımı 27.800,65 1.668,04 Bujiteri - El ĠĢi Ürünleri Mal Alımı 31.124,18 1.867,45 ġirin Büfe Doğal Ġçecekler Mal Alımı 10.984,72 659,08 Gezi Eğlence Organizasyonları Hizmet Alımı 179.769,19 10.786,15 Dövme Ve Karikatür Çizimi Hizmet Alımı 15.967,63 958,06 Pastane Ürünleri Mal Alımı (Sütlü Tatlılar, Unlu Mamüller Vb.) 97.073,59 5.824,42 Gözleme Ürünleri Mal Alımı 26.033,86 1.562,03 Pide, Kebap, Lahmacun, Izgara Ve Soğukmeze ÇeĢitleri 342.813,91 20.568,83 Ġskele Lokanta PiĢmiĢ Deniz Ürünleri Ve Soğuk Meze Ürünleri Mal Alımı 28.356,00 1.701,36 Hazır Yemek Ürünleri Mal Alımı (Hamburger,Tost,Kumru,Kumpir Vb.) 103.173,63 6.190,42 65 Adet Motel Ġç Cephe Ve Halikarnas Restoran DıĢ Cephe Boyama ĠĢi 32.000,00 1.920,00 ġirin Büfe ĠĢletme Hizmet Alımı 20.758,73 1.245,52 Yakomoz Bar ĠĢletme Hizmet Alımı 124.485,84 7.469,15 Marina Bar ĠĢletme Hizmet Alımı 69.504,63 4.170,28 Havuz Hazır Yemek ĠĢletme Hizmet Alımı 35.940,43 2.156,43 Karia Bar Hizmet Alımı 9.353,26 561,20 Kalyon Bar Hizmet Alımı 20.446,25 1.226,78 Waffle-Dondurma 137.173,09 8.230,39 Toplam (TL) 229.895,36 Kamu idaresi cevabında; Mal ve hizmet alımlarında dokümanların Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, KıĢla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliği ile Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askerî Gazinolar, KıĢla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesi‟ne uygun olarak hazırlanacağına, dokümanların birbirine aykırı hükümler içermeyeceğine, alımların mevzuata ve sözleĢmelere uygun olarak yapılacağına iliĢkin ilgi uygulama emrinin yayımlandığı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Muhasebe sistemlerini tek düzen muhasebe esaslarına göre yürüten söz konusu tesisin sözleĢmelerinde yer almasına rağmen alınması gereken teminatların alınmaması sonucu "326 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR" hesabına hiçbir kaydın yapılmadığı, dolayısı ile 2015 mali yılı tablolarında 229.895,36 TL hata oluĢturarak denetim görüĢümüzü etkilemektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 BULGU 3: Merkez Orduevinin Bazı Varlıklarının 255-DemirbaĢ Hesabında AktifleĢtirilmesi Merkez Orduevinde yapılan denetimlerde, orduevinin yıllar içerisinde alımını gerçekleĢtirdiği bazı varlıkların, 1 Sıra No'lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği, Tek Düzen Muhasebe Esasları ve Türkiye Muhasebe Standartlarına aykırı olarak 255-DemirbaĢlar hesabında aktifleĢtirildiği görülmüĢtür. Türk Silahlı Kuvvetleri Ordu Evleri, Askeri Gazinolar, KıĢla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönetmeliğinin 29/A maddesine göre orduevlerinin hesap dönemi yıllık olup muhasebe sistemlerini tek düzen muhasebe esaslarına göre yürütmektedirler. Bunun yanında MY 58-4 (A) Türk Silahlı Kuvvetleri Orduevleri, Askeri Gazinolar, KıĢla Gazinoları ve Vardiya Yatakhaneleri ile Eğitim Merkezleri Yönergesinin 5 inci Bölüm 4-a maddesindeki düzenlemeye göre orduevleri muhasebe kayıt ve iĢlemlerini, 26.12.1992 tarih ve 21447 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği ve Eki Tek Düzen Hesap Planını esas alarak gerçekleĢtireceklerdir. Bu çerçevede orduevlerinin muhasebe kayıt ve iĢlemlerinde Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan Türkiye Muhasebe Standartlarına (TMS) uyması da gerekmektedir. Merkez Orduevinde gerçekleĢtirilen denetimlerde 255- DemirbaĢlar hesabı ile ilgili; a- Bazı varlıkların ilgili mevzuatına göre demirbaĢ olma özelliği olmadığı halde 255- DemirbaĢlar hesabına kaydedildiği, b- Bazı valıkların farklı bir hesapta aktifleĢtirilmesi gerekirken 255- DemirbaĢlar hesabında aktifleĢtirildiği görülmüĢtür. a- DemirbaĢ niteliği taĢımayan varlıkların 255- DemirbaĢlar hesabında yer alması; 1 Sıra No'lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde 255- DemirbaĢlar hesabının tanımı, iĢletme faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan her türlü büro makine ve cihazları ile döĢeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi maddi varlıkların izlendiği hesap olarak yapılmıĢtır. Kamu Gözetimi, Muhasebe ve Denetim Standartları Kurumu tarafından yayımlanan TMS16-Maddi Duran Varlıklar Muhasebe Standardında ise maddi duran varlıklar; (a) Mal

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 veya hizmet üretimi veya arzında kullanılmak, baĢkalarına kiraya verilmek veya idari amaçlar çerçevesinde kullanılmak üzere elde tutulan ve (b) Bir dönemden daha fazla kullanımı öngörülen, fiziki kalemler olarak tanımlanmıĢtır. Merkez Orduevinin 255- DemirbaĢlar hesabında, 1 Sıra No'lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği ve TMS16-Maddi Duran Varlıklar Muhasebe Standardında belirtilen Ģartları taĢımayan bazı varlıklar aktifleĢtirilmiĢtir. Örneğin toplam bilanço değeri 40.827 TL olan 36 farklı ağaç türü ve yine toplam bilanço değeri 5.828 TL olan 5 farklı oto lastiği demirbaĢ olarak bilançoya alınmıĢtır. Ayrıca kullanım ömrü bir yıldan az olan bazı varlıkların da demirbaĢ olarak bilançoda yer aldığı tespit edilmiĢtir. Yukarıda belirtilen nedenlerle, ilgili mevzuatına göre hem niteliği itibariyle hem de kullanım ömrü açısından demirbaĢ olma özelliği bulunmayan varlıkların 255- DemirbaĢlar hesabına kaydedilmesi uygun değildir. Bu nitelikteki varlıkların elde edildikleri anda gider kaydedilmek suretiyle bilanço dıĢı bırakılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir. b- Farklı bir bilanço hesabında aktifleĢtirilmesi gereken bazı varlıkların 255- DemirbaĢlar hesabında aktifleĢtirilmesi Merkez Orduevinin 255-DemirbaĢlar hesabında yer alan bazı varlıklar, 1 Sıra No'lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği ve TMS16-Maddi Duran Varlıklar Muhasebe Standardına göre farklı bilanço hesaplarında takip edilmelidirler. Örneğin, orduevi binasına yapılan iyileĢtirmeler kapsamında oda kapısı, fotoselli giriĢ kapısı, elektronik kapı kilidi, farklı özelliklerde perncereler vb. varlıkların 255- DemirbaĢlar hesabında değil 252- Binalar hesabında takip edilmesi uygun olacaktır. Çünkü bu tür iyileĢtirmeler ve yenilemeler TMS 16 Standardına göre ilgili duran varlığın değerini artırmaktadır. Ayrıca Windows iĢletim sistemi lisansı gibi maddi olmayan duran varlıkların 260- Haklar Hesabında aktifleĢtirilmesi uygun olacaktır. Sonuç olarak, farklı bilanço hesaplarında takip edilmesi gereken varlıkların 255- DemirbaĢlar hesabından çıkarılarak ilgili hesabına kaydedilmesin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31 Kamu idaresi cevabında; Kamu idaresi denetim raporuna vermiĢ olduğu cevabında; tespit edilen hatalı iĢlemlerin SayıĢtay denetimini müteakip düzeltildiğini, konuya iliĢkin gerekli tedbirleri aldığını/alacağını ve ayrıca bu tür yanlıĢ uygulamaların önüne geçilebilmesi ve uygulama birliğinin sağlanabilmesi maksadıyla genel bir uygulama emri yayımlandığını ifade etmiĢtir. Sonuç olarak Milli Savunma Bakanlığı, bulguya katılmıĢ olup gerekli iç kontrol tedbirlerini aldığını ifade etmesine karĢın, denetim görüĢümüz 2015 yılı mali tablolara iliĢkin olup bulguda belirtilen gerekçelerle mevzuatına göre hem niteliği itibariyle hem de kullanım ömrü açısından demirbaĢ olma özelliği bulunmayan varlıkların 255- DemirbaĢlar hesabına kaydedilmesi uygun olacaktır. Ayrıca farklı bilanço hesaplarında takip edilmesi gereken varlıkların da 255- DemirbaĢlar hesabından çıkarılarak ilgili hesabına kaydedilmesinin gerektiği değerlendirilmektedir. 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Ġstanbul Fenerbahçe Orduevi Müdürlüğü, Muğla Bodrum Özel Eğitim Merkez Komutanlığı ve Ankara Merkez Orduevi Müdürlüğü 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan hususlar dıĢında tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Genel Bütçe Kayıtlarında Yer Alan Fenerbahçe Orduevi Müdürlüğü, Merkez Orduevi Müdürlüğü Ve Bodrum Özel Eğitim Merkez Komutanlığı Tarafından Kullanılan TaĢınmazların Orduevi Ve Özel Eğitim Merkez Komutanlığı Mali Tablolarında Yer Almaması Fenerbahçe Orduevi Müdürlüğü, Merkez Orduevi Müdürlüğü ve Bodrum Özel Eğitim Merkez Komutanlığında yapılan denetimlerde Orduevi ve Özel Eğitim Merkez Komutanlığı kullanımında olan taĢınmazların mali tablolarda yer almadığı tespit edilmiĢtir. Muhasebenin tam açıklama kavramı mali tabloların bu tablolardan yararlanacak kiĢi ve kuruluĢların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaĢılır olmasını ifade eder. Parayla ölçülme kavramı, parayla ölçülebilen iktisadi olay ve iĢlemlerin muhasebeye ortak bir ölçü olarak para birimiyle yansıtılmasını; önemlilik kavramı ise, bir hesap kalemi veya mâli bir olayın nispî ağırlık ve değerinin mali tablolara dayanılarak yapılacak değerlemeleri veya alınacak kararları etkileyebilecek düzeyde olmasını ifade eder. Önemli hesap kalemleri, finansal olaylar ve diğer hususların mali tablolarda yer alması zorunludur. Fenerbahçe Orduevi Müdürlüğünde yapılan çalıĢmalarda Ġstanbul ĠnĢaat Emlak Bölge BaĢkanlığı TaĢınmaz Mal Saymanlığında kayıtlı “2009-EOV-BET-026” albüm numaralı “Orduevleri” adlı binanın konaklama gelirinin elde edildiği otel kısmı olduğu, “2001-SYT- BET-010” albüm numaralı “Sosyal Tesis” adlı binanın gelir getirici faaliyetlerin yer aldığı AVM olarak kullanıldığı, “2002-KNF-BET-054” albüm numaralı “Konferans Salonu” adlı binanın kiralanarak gelir elde edildiği, “1982-AGZ-BET-058” albüm numaralı “Askeri Gazino (Birlik Ġçindekiler Hariç)” adlı binada restoran hizmeti verilerek gelir elde edildiği anlaĢılmıĢtır. Aynı zamanda “Orduevleri”, “Sosyal Tesis”, “Konferans Salonu” ve “Askeri Gazino (Birlik Ġçindekiler Hariç)” adlı binalar Ġstanbul ĠnĢaat Emlak Bölge BaĢkanlığı TaĢınmaz Mal Saymanlığında kayıtlı 89 pafta, 782 Ada, 7-8 parsel ve 1113 ada, 43 parselde yer almaktadır. Aynı Ģekilde Merkez Orduevi Müdürlüğü ve Bodrum Özel Eğitim Merkez Komutanlığında da gelir getiren faaliyetler icra edilen taĢınmazların kullanıldığı anlaĢılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33 Gelir faaliyeti elde edilen bu taĢınmazların değerine iliĢkin bilgilerin mali tablolarda yer almaması sebebiyle mali tablolar ilgililerin karar almalarında ve iĢletme nakit akımlarını değerlendirmede yeterince yol gösterici olamamakta, mali tabloların varlık, kaynak, faaliyet sonuçları hakkında sağlıklı bilgi sağlanamamaktadır.
Bu itibarla, hazırlanan mali tabloların ilgililerin karar almalarında ve iĢletme nakit akımlarını değerlendirmede yol gösterici olması, mali tabloların varlık, kaynak, faaliyet sonuçları hakkında bilgi sağlaması, muhasebenin tam açıklama, parayla ölçülme ve önemlilik kavramları gereğince Orduevi ve Özel Eğitim Merkez Komutanlıkları kullanımında olan taĢınmazların mali tablolarda yer alması gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; Kamu kurum ve kuruluĢlarınca iĢletilen sosyal tesislerin hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması; iĢlemlerinin kayıt altına alınması, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleĢtirilmesi, mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüĢ ilkeleri çerçevesinde yönetimin ve diğer ilgili kiĢilerin bilgi ihtiyaçlarını karĢılayacak Ģekilde hazırlanması ve raporlanmasına iliĢkin esas ve usullerin 30 Aralık 2005 tarih ve 26039 sayılı Resmî Gazete ile yayımlanan “Kamu Kurum ve KuruluĢlarınca ĠĢletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller” ile belirlendiği, söz konusu Esas ve Usullerin hesap planında “252 Binalar” hesabına yer verilmediği, 06 Nisan 2012 tarih ve 28256 sayılı Resmî Gazete ile yayımlanan “Genel Yönetim Mali Ġstatistikleri Genel Tebliği” kapsamında Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü Kamu Harcama ve Muhasebe BiliĢim Sisteminden giriĢinin yapıldığı Kamu Sosyal Tesisleri Ġstatistik modülünde de “252 Binalar” hesabına yer verilmediği, bahse konu orduevlerinin kullandığı binaların sosyal tesislerin değil hazinenin mülkiyetinde ve MSB‟nin kullanımında olması nedeniyle sosyal tesislerin mali tablolarında gösterilmeyerek bölgeden sorumlu olan MSB ĠnĢaat Emlak Bölge BaĢkanlıklarının envanterinde yer aldığı, aksi bir uygulamanın aynı taĢınmazın aynı idareye ait tablolarda mükerrer gösterimine sebebiyet vereceğinden taĢınmazların sosyal tesislerin mali tablolarında gösterilmemesi iĢleminin doğru olduğu ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu idaresinin cevabında 30 Aralık 2005 tarih ve 26039 sayılı Resmî Gazete ile yayımlanan “Kamu Kurum ve KuruluĢlarınca ĠĢletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Esas ve Usuller” de “252 Binalar” hesabına yer verilmediği ifade

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 edilmiĢtir. Söz konusu esas ve usullerin kapsam maddesinde 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Ġç Hizmet Kanunu hükümlerine tabi sosyal tesislerin Esas ve Usullerin sadece muhasebe iĢlemlerinin raporlanması ve hesapların konsolidasyonuna iliĢkin hükümlerine tabi olduğu belirtilmiĢtir. Dolayısıyla hesap planı bakımından bu usul ve esasların 211 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Ġç Hizmet Kanunu hükümlerine tabi sosyal tesisler için geçerli olmadığı düĢünülmektedir. Bulguda, Orduevi ve Özel Eğitim Merkez Komutanlıkları kullanımında olan taĢınmazların mali tablolarda yer alması gerektiğinin değerlendirildiği ifade edilmiĢtir. Bulguda taĢınmazların mali tablolarda yer alması gerektiği belirtilmiĢ olmakla birlikte “252 Binalar” hesabının kullanılması gerektiğine dair herhangi bir öneride bulunulmamıĢtır. Kamu idaresi cevabında da belirtildiği üzere, hazinenin mülkiyetinde ve bölgeden sorumlu olan MSB ĠnĢaat Emlak Bölge BaĢkanlıklarının envanterinde yer alan taĢınmazların sosyal tesis mali tablolarında “252 Binalar” hesabında yer alması, söz konusu binaların hem genel bütçe mali tablolarında hem de sosyal tesis mali tablolarında “252 Binalar” hesabında yer almasına sebebiyet verecek ve bu da aynı hesapta mükerrer kayda neden olacaktır. BaĢka bir ifadeyle genel bütçe maddi duran varlık hesapları arasındaki taĢınmaz, mükerrer kayıt ile sosyal tesis mali tablolarında maddi duran varlıklar hesap grubu içerisinde yer alacaktır. Ġki tablo göz önüne getirildiğinde hem genel bütçenin hem de sosyal tesisin ayrı ayrı kendi mülkiyetindeki taĢınmazları olduğu bilgisi verilerek ilgililerin karar almasında, iĢletme nakit akımlarının değerlendirilmesinde, mali tabloların varlık, kaynak, faaliyet sonuçları hakkında bilgi sağlamasında yanıltıcı bilgiler verilecektir. Halbuki gerçek durum hazinenin mülkiyetinde ve bölgeden sorumlu olan MSB ĠnĢaat Emlak Bölge BaĢkanlıklarının envanterinde yer alan taĢınmazların orduevi müdürlüklerince kullanılıyor olmasıdır. Bu durumun bir Ģekilde mali tabloda ifade edilebiliyor olması gerekmektedir.
Ġlgililerin karar almasını, iĢletme nakit akımlarının değerlendirilmesini, mali tabloların varlık, kaynak, faaliyet sonuçları hakkında bilgi sağlanmasını gerçekleĢtirebilmek adına yapılan iĢlemlerin mali tablolara doğru Ģekilde, ilgili olduğu hesaplara kaydedilmesi gerekmektedir. Bir iĢlemin mali tablolarda gösterilecek Ģekilde doğru hesaplara kaydedilmemesi durumunda mali tabloyu kullananlara olduğundan farklı bilgiler verilmesine sebebiyet verilecektir. Dolayısıyla bir iĢlemin gerçekleĢip muhasebeleĢtirilmesi kadar ilgili olduğu muhasebe hesaplarına kaydı da doğru bilgiyi sunmak adına önem arz etmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35 Bu bağlamda yukarıda belirtildiği gibi hazinenin mülkiyetinde ve bölgeden sorumlu olan MSB ĠnĢaat Emlak Bölge BaĢkanlıklarının envanterinde yer alan ve orduevleri tarafından kullanılan taĢınmazların sosyal tesis mali tablolarında “252 Binalar” hesabında yer alması mali tablo kullanıcılarına doğru bilgiyi sağlamayacaktır. Hazinenin mülkiyetinde ve bölgeden sorumlu olan MSB ĠnĢaat Emlak Bölge BaĢkanlıklarının envanterinde yer alan taĢınmazların orduevi müdürlüklerince kullanılıyor olduğunun bir Ģekilde muhasebe kaydının yapılarak mali tablolara derç edilmesi sağlanmalıdır. Bu ise “9 Nazım Hesaplar” ana hesap grubu kullanılarak gerçekleĢtirilebilir. Hazinenin mülkiyetinde ve bölgeden sorumlu olan MSB ĠnĢaat Emlak Bölge BaĢkanlıklarının envanterinde yer alan ve orduevi müdürlükleri tarafından kullanılan taĢınmazların değerinin sosyal tesis nazım hesaplarında takip edilerek mali tablonun ayrılmaz bir parçası olan dipnotlarda gösterilmesinin uygun olabileceği düĢünülmektedir. Bu Ģekilde hazırlanacak bir sosyal tesis mali tablosundan, genel bütçe mali tabloları maddi duran varlık içerisinde yer alan bir taĢınmazın sosyal tesis kullanımında olduğu anlaĢılabilecektir. Bu itibarla, hazırlanan mali tabloların ilgililerin karar almalarında ve iĢletme nakit akımlarını değerlendirmede yol gösterici olması, mali tabloların varlık, kaynak, faaliyet sonuçları hakkında bilgi sağlaması, muhasebenin tam açıklama, parayla ölçülme ve önemlilik kavramları gereğince Orduevi ve Özel Eğitim Merkez Komutanlıkları kullanımında olan taĢınmazların mali tablolarda yer alması gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 2: Fenerbahçe Orduevi Müdürlüğü, Merkez Orduevi Müdürlüğü ve Bodrum Özel Eğitim Merkez Komutanlığı Muhasebe Kayıtlarında “255 DemirbaĢlar” Hesabında Yer Alan DemirbaĢlar Ġçin Amortisman Kaydı Yapılmaması Fenerbahçe Orduevi Müdürlüğü, Merkez Orduevi Müdürlüğü ve Bodrum Özel Eğitim Merkez Komutanlığında yapılan denetimlerde “255 DemirbaĢlar” hesabında yer alan demirbaĢlar için amortisman kaydı yapılmadığı tespit edilmiĢtir. Bir iĢletmenin belli bir tarihte sahip olduğu varlıklar ile bu varlıkların sağladığı kaynakları gösteren bilançonun aktif tarafında yer alan “2 Duran Varlıklar” hesap grubu bir yıldan veya bir normal faaliyet döneminden daha uzun sürelerle, iĢletme faaliyetlerinin

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36 gerçekleĢtirilmesi için kullanılmak amacıyla elde edilen ve ilke olarak bir yılda veya normal faaliyet dönemi içinde paraya çevrilmesi veya tüketilmesi öngörülmeyen varlıkları kapsar. “255 DemirbaĢlar” hesabında iĢletme faaliyetlerinin yürütülmesinde kullanılan her türlü büro makine ve cihazları ile döĢeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi maddi varlıklar izlenir. “257 BirikmiĢ Amortismanlar (-)” hesabı ise maddi duran varlık bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde hesaben yok edilebilmesini sağlamak amacıyla kullanılan hesaptır. Ayrılan amortismanlar ilgili gider hesapları karĢılığında bu hesaba alacak; satılan, devredilen, kullanma yeteneğini kaybedenler ise hesaba borç, ilgili varlık hesabına da alacak kaydedilir. Bilançoda duran varlıklar grubunda yer alan maddi duran varlıklar ile maddi olmayan duran varlıkların maliyetini çeĢitli dönem maliyetlerine yüklemek amacıyla her dönem ayrılan amortismanların birikmiĢ tutarlarının ayrıca bilançoda gösterilmesi gerektiği 1 Sıra No‟lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinde belirtilen bilanço ilkeleri arasında sayılmıĢtır. Hazırlanan mali tabloların ilgililerin karar almalarında ve iĢletme nakit akımlarını değerlendirmede yol gösterici olması, mali tabloların varlık, kaynak, faaliyet sonuçları hakkında bilgi sağlaması mali tabloların amaçlarındandır. Tam açıklama kavramı mali tabloların bu tablolardan yararlanacak kiĢi ve kuruluĢların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaĢılır olmasını ifade eder. Fenerbahçe Orduevi Müdürlüğü, Merkez Orduevi Müdürlüğü ve Bodrum Özel Eğitim Merkez Komutanlığında yapılan çalıĢmalarda, “2 Duran Varlıklar” hesap grubu içerisinde sadece “255 DemirbaĢlar” hesabının bulunduğu ve kullanılan demirbaĢların hesaben yok edilmesinde kullanılan “257 BirikmiĢ Amortismanlar (-)” hesabına herhangi bir kayıt yapılmadığı anlaĢılmıĢtır. Dolayısıyla duran varlıkların net değerini bilançodan görebilme imkanının olmadığı değerlendirilmektedir. Aynı zamanda gider hesaplarının kullanılmaması sebebiyle duran varlığın yıpranmasından kaynaklanan gider gelir tablosu hesapları içerisinde yer almamaktadır. Bu kapsamda, hazırlanan mali tabloların ilgililerin karar almalarında ve iĢletme nakit akımlarını değerlendirmede yol gösterici olması, mali tabloların varlık, kaynak, faaliyet sonuçları hakkında bilgi sağlaması ve muhasebenin tam açıklama kavramı gereğince “2 Duran Varlıklar” hesap grubunda yer alan maddi duran varlıkların amortisman tutarlarının da mali

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 37 tablolarda gösterilip maddi duran varlığın net değerinin tablolardan anlaĢılması ve amortisman kaydı yapılırken ilgili gider hesaplarının kullanılması gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; Sosyal tesislerin demirbaĢlarının “255 DemirbaĢlar” hesabında takip edildiği, ekonomik ömrünü tamamlayan demirbaĢların mevzuatta yer alan esaslar dâhilinde kayıtlardan düĢüldüğü, bu uygulamayla, demirbaĢların amortisman sürelerine bakılmaksızın ekonomik ömrünü tamamlayıncaya kadar tesisler tarafından kullanılmakta olduğu, demirbaĢların ilgili personele zimmetlenmesi nedeniyle sürekli takip ve kontrolünün sağlandığı, amortismanın daha çok vergi mükelleflerince uygulanan ve vergi avantajı sağlayan bir uygulama olduğunun değerlendirildiği, diğer kamu sosyal tesislerce de demirbaĢlar için amortisman kaydının yapılmadığının öğrenildiği, demirbaĢlar için amortisman uygulaması tesislerin iĢletme ve idamesinde katkı sağlamayacağının değerlendirildiği, iĢletmeye yarar sağlamayan ve muhasebe yönetiminde maliyet etkin olmayan bir iĢlemin yapılmasına neden olacağından mevcut uygulamaya devam edilmesinin uygun olacağının düĢünüldüğü ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Ġktisadi kıymetlerdeki aĢınma, yıpranma eskime payını ifade eden, iktisadi kıymetin net değerinin mali tablolara yansıtılabilmesi için uygulanan, sadece vergi mükelleflerince yerine getirilmeyen bir müessese olan amortisman ile ilgili olarak; 1 Sıra No‟lu Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğinin bilanço ilkeleri arasında, bilançoda duran varlıklar grubunda yer alan maddi duran varlıklar ile maddi olmayan duran varlıkların maliyetini çeĢitli dönem maliyetlerine yüklemek amacıyla her dönem ayrılan amortismanların birikmiĢ tutarlarının ayrıca bilançoda gösterilmesi gerektiği belirtilmiĢtir. Hazırlanan mali tabloların ilgililerin karar almalarında ve iĢletme nakit akımlarını değerlendirmede yol gösterici olması, mali tabloların varlık, kaynak, faaliyet sonuçları hakkında bilgi sağlaması ve muhasebenin tam açıklama kavramı gereğince “2 Duran Varlıklar” hesap grubunda yer alan maddi duran varlıkların amortisman tutarlarının da mali tablolarda gösterilip maddi duran varlığın net değerinin tablolardan anlaĢılması ve amortisman kaydı yapılırken ilgili gider hesaplarının kullanılması gerektiği değerlendirilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 38

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 39 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları BODRUM ÖZEL EĞĠTĠM MERKEZ KOMUTANLIĞI MALĠ TABLOLARI K.K.K BODRUM ÖZEL EĞĠTĠM MERKEZĠ KOMUTANLIĞI (KADROLU) 2015 YILI BĠLANÇOSU AKTĠF (VARLIKLAR) PASĠF(KAYNAKLAR) HS. GURUBU HS. KODU HESAP ADI 01.01/31.12. 2015 HS. GURUBU HS. KODU HESAP ADI 01.01/31.12.
2015 1.DÖNEN VARLIKLAR 361.518,94 1.KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 738.404,56 10 HAZIR DEĞERLER 262.683,91 32 TĠCARĠ BORÇLAR 714.646,43
100 Kasa 4.064,98 329 Satıcılar 708.501,43
102 Bankalar 240.564,02 330 Alınan Depozito ve Teminatlar 6.145,00
102,01 Ziraat Bankası Vadesiz Mevduat 71.668,89 35 PERSONELE BORÇLAR 0,00
102,02 Ziraat Bankası Nakit Kart Vadesiz Mevduat 377,28 335,00 Personel Ücretleri 0,00
102,03 Ziraat Bankası Debit Kart Vadesiz Mevduat 400,66 36 ÖDENECEK VERGĠ ve DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 23.758,13
102,04 Ziraat Bankası Kredi Kartı Vadesiz Mevduat 0,00 360 ÖDENECEK VERGĠ ve FONLAR 16.214,20
102,05 Ziraat Bankası Diğer K.Kartı Vadesiz Mevduat 2.700,14 360,01 SözleĢmeli Personel Gelir Vergisi Kesintisi 11.249,02
102,06 Ziraat Bankası ĠĢletme Ġdame Payı Hesabı 53.399,67 360,02 Ödenecek Tevkifat Damga Vergisi Kesintisi 1.173,15
102,07 Ziraat Bankası Hibe ve Promosyon 0,00 360,03 Ödenecek Tevkifat Tutarı Kesintisi 3.792,03
102.08.01 Ziraat Bankası Vadeli Mevduat 0,00 360,04 Serbest Meslek Kazancı Gelir Vergisi Kesintisi 0,00
102.08.02 Kıdem Tazminatı 112.017,38 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLĠK 7.543,93
108 Diğer Hazır Değerler 18.054,91 361,01 SözleĢmeli Personel Sosyal Güvenlik Kesintisi 7.543,93
108,02 Ziraat Bankası Geçici Kart Bloke 2.106,41 2.UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 72.529,91
108,03 Ziraat Bankası Debit Kart Bloke 502,95 47 BORÇ ve GĠDER KARġILIKLARI 72.529,91
108,04 Ziraat Bankası Kredi Kartı Kart Bloke 52,00 472 Kıdem Tazminatı KarĢılığı 72.529,91
108,05 Ziraat Bankası Diğer Kredi Kartı Bloke 15.393,55 ÖZKAYNAKLAR 2.691.820,99 15 STOKLAR 98.835,03 50 SERMAYE 2.691.820,99

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 40 150 Ġlk Madde Malzeme Ana Depo Malları 52.127,42 500 Sermaye 2.821.040,70
150,04 Ana Depo 52.127,42 591 Dönem Net Zararı -129.219,71
154 ĠĢletme Malları 46.707,61
154,04 Çay-Pasta Salonu 3.195,71
154,08 Bölük Büfe 6.578,35
154,13 Sağlıklı YaĢam Merkezi 9.089,12
154,17 Subay Motelleri Mini Bar 212,98
154,18 Özel Moteller Mini Bar 1.715,18
154,20 Kale Lokanta 25.124,27
154,24 GümüĢlük Lokanta 792,00
16 PERSONEL AVANSLARI 0,00
161 Personele Verilen MaaĢ Avansları 0,00
2.DURAN VARLIKLAR 3.141.236,52
25 MADDĠ DURAN VARLIKLAR 3.141.236,52
255 DemirbaĢlar 3.141.236,52
269 Verilen Avanslar 0,00
AKTĠF TOPLAMI 3.502.755,46 PASĠF TOPLAMI 3.502.755,46

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 41 KKK BODRUM ÖZEL EĞĠTĠM MERKEZĠ KOMUTANLIĞI (KADROLU) 2015 YILI FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU CARĠ DÖNEM A- BRÜT SATIġLAR 5.544.267,65 1 YURTĠÇĠ SATIġLAR 5.544.267,65 B- SATIġ ĠNDĠRĠMLERI (-) 7.217,91 1 SATIġTAN ĠADELER (-) 7.217,91 C- NET SATIġLAR 5.537.049,74 D- SATIġLARIN MALĠYETĠ (-) 3.804.586,10 1 SATILAN ĠġLETME MALLARI MALĠYETĠ (-) 3.725.563,05 2 SATILAN ĠġLETME MALLARI ĠġLETME GĠDERLERĠ 79.023,05 BRÜT SATIġ KARI VEYA ZARARI 1.732.463,64 E- FAALĠYET GĠDERLERĠ (-) 2.412.041,84 1 GENEL YÖNETĠM GĠDERLERĠ (-) 2.412.041,84 FAALĠYET KARI (- ZARARI ) -679.578,20 F- DĠĞER FAALĠYETLERDEN OLAĞAN GELĠR VEYA KAR 344.819,95 G- DĠĞ.FAAL.OLAĞAN GĠDER ZARAR(-) 0,00 1 DĠĞER FAALĠYETLERDEN OLAĞAN GĠD.VE ZARAR (-)
H- FĠNANSMAN GĠDERLERĠ (-) 0,00 1 FĠNANSMAN GĠDERLERĠ (-) 0,00 I- DĠĞER OLAĞANDIġI GELĠR VE KARLAR 354.628,58
ı. DĠĞER OLAĞANDIġI GELĠR VE KARLAR 354.628,58 J- DĠĞER OLAĞANDIġI GĠDER VE ZARAR (-) 149.727,13
1 KAYIT SĠLME 149.090,04

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 42 2 FĠRE VE MAL ZAYĠĠ 637,09 K- VERGĠ VE FONLAR 0,00 1 VERGĠ VE FONLAR 0,00 DÖNEM NET ZARARI -129.219,71
Üzeyir ŞAHİN Söz.Svl.İşçi Salahattin SÖNÜK Svl.Me. Muhasip Atilla Göksel ORAL Personel Albay O N A Y Mustafa PANCAR Per.Alb.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 43 MERKEZ ORDUEVĠ MÜDÜRLÜĞÜ MALĠ TABLOLARI

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 44

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 45 FENERBAHÇE ORDUEVĠ MÜDÜRLÜĞÜ MALĠ TABLOLARI

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 46

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 47

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 48

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 49

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Sosyal Tesis 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 50 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

MĠLLĠ SAVUNMA BAKANLIĞI DÖNER SERMAYELĠ ĠġLETMELER 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ....................... 51
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 52
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 53
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 53
5. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 55
6. EKLER ........................................................................................................................................................ 56

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Döner Sermayeli ĠĢletmeler 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 51

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Milli Savunma Bakanlığı ile Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde bulunan döner sermaye iĢletmeleri 2955 sayılı Gülhane Askeri Tıp Akademisi Kanunu, 2957 sayılı Bazı Askeri Hastanelere Döner Sermaye Tahsisine Dair Kanun ile 3225 sayılı Millî Savunma Bakanlığı, Kara, Deniz Ve Hava Kuvvetleri Komutanlıklarına Bağlı Kurumlar Ġle Asker Hastanelerinde Döner Sermaye TeĢkili Ve ĠĢletilmesine ĠliĢkin Kanun çerçevesinde faaliyetlerine devam etmektedirler. Faaliyetlerine devam eden 56 döner sermaye iĢletmesinin tabi oldukları kanunlara göre ayrımına aĢağıdaki tabloda yer verilmiĢtir. Döner Sermayeli ĠĢletmeler 56
2. 3225 sayılı Kanuna tabi ĠĢletmeler 52
   1.1. MSB Harita Genel Komutanlığı 1
   1.2. Askeri Veteriner Okulu - Gıda Kontrol 1
   1.3. Tersane, Onarım ve Bakım Merkezleri 20
   1.4. Asker Hastaneleri (Kara-Hava-Deniz) 30
3. 2955 sayılı Kanuna tabi ĠĢletmeler 2
   2.1. GATA Ankara 1
   2.2. GATA HaydarpaĢa 1
4. 2957 sayılı kanuna tabi iĢletmeler 2
   3.1. Ankara Özel Bakım Merkezi 1
   3.2. Çamlıca Özel Bakım Merkezi 1 Faaliyette bulunan 56 döner sermaye iĢletmesinden denetlenen; MSB Harita Genel Komutanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesinin 31.12.2015 tarihi itibariyle sermayesi 1.900.000 Türk Lirası, ödenmiĢ sermayesi ise 220.690,40 Türk Lirası dır. 2015 yılında 1.961.249,71 Türk Lirası brüt satıĢ gerçekleĢtirilerek dönem sonunda 1.055.463,09 Türk Lirası dönem net karı elde edilmiĢtir. Seyir, Hidrografi ve OĢinografi Dairesi BaĢkanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesinin 31.12.2015 tarihi itibariyle sermayesi 350.000 Türk Lirası, ödenmiĢ sermayesi ise 142.566,67 Türk Lirası dır. 2015 yılında 615.044,58 Türk Lirası brüt satıĢ gerçekleĢtirilerek dönem

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Döner Sermayeli ĠĢletmeler 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 52 sonunda 314.075,20 Türk Lirası dönem net karı elde edilmiĢtir. Elektro Optik Sistemler Bakım Merkezi Müdürlüğü Döner Sermaye ĠĢletmesinin 31.12.2015 tarihi itibariyle sermayesi 700.000 Türk Lirası, ödenmiĢ sermayesi ise 156.610,97 Türk Lirası dır. 2015 yılında 236.069,37 Türk Lirası brüt satıĢ gerçekleĢtirilerek dönem sonunda 120.712,30 Türk Lirası dönem net karı elde etmiĢtir. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Faaliyet sonuçları tablosu veya gelir tablosu. Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Döner Sermayeli ĠĢletmeler 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 53 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Faaliyette bulunan 56 döner sermaye iĢletmesinden; -MSB Harita Genel Komutanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Döner Sermayeli ĠĢletmeler 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 54 -Seyir, Hidrografi ve OĢinografi Dairesi BaĢkanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi -Elektro Optik Sistemler Bakım Merkezi Müdürlüğü Döner Sermaye ĠĢletmesi üzerinde denetim faaliyetleri “Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği” hükümleri göz önünde bulundurularak gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu hususlarla ilgili denetimimiz sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Döner Sermayeli ĠĢletmeler 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 55 5. DENETĠM GÖRÜġÜ MSB Harita Genel Komutanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi, Seyir, Hidrografi ve OĢinografi Dairesi BaĢkanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi ve Elektro Optik Sistemler Bakım Merkezi Müdürlüğü Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Döner Sermayeli ĠĢletmeler 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 56 6. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Döner Sermayeli ĠĢletmeler 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 57 HARĠTA GENEL KOMUTANLIĞI MALĠ TABLOLARI

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Döner Sermayeli ĠĢletmeler 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 58

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Döner Sermayeli ĠĢletmeler 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 59 SEYĠR HĠDROGRAFĠ OġĠNOGRAFĠ DÖNER SERMAYE ĠġLETME BAġKANLIĞI

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Döner Sermayeli ĠĢletmeler 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 60

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Döner Sermayeli ĠĢletmeler 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 61 ELEKTRO OPTĠK SĠSTEMLER BAKIM MERKEZĠ MÜDÜRLÜĞÜ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Döner Sermayeli ĠĢletmeler 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 62

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı Döner Sermayeli ĠĢletmeler 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 63 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr