2015 - KAMU DÜZENİ VE GÜVENLİĞİ MÜSTEŞARLIĞI.pdf

KAMU DÜZENİ VE GÜVENLİĞİ MÜSTEŞARLIĞI 2015 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Ağustos 2016

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 3
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 4
5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 6
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 7
7. EKLER .......................................................................................................................................................... 8

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kamu Düzeni Ve Güvenliği MüsteĢarlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Mali Yapı Kamu Düzeni ve Güvenliği MüsteĢarlığı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟na ekli I sayılı Cetvelde yer alan genel bütçeli idarelerden olup, faaliyetlerini merkezi yönetim bütçe kanunlarıyla verilen ödeneklerle gerçekleĢtirmektedir. 2015 yılı Bütçesiyle Kamu Düzeni ve Güvenliği MüsteĢarlığına 22.183.000,00-Türk Lirası TL ödenek tahsis edilmiĢ olup, bu tutar Merkezi Yönetim Bütçesinin % 0,0043 üne tekabül etmektedir. MüsteĢarlıkça sunulan Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosuna göre MüsteĢarlığın 2015 yılı bütçe gideri ve ödenek kullanımı aĢağıda belirtilmiĢtir. Yıl içinde alınan ödenek tutarı 22.433.000,00 -Türk Lirası, yapılan tenkisler ise 12.011.643,27 Türk Lirasıdır. Yıl içindeki ödemeler tutarı 10.421.356,73 Türk Lirası olup, mahsup dönemi içindeki ödemeler ise bulunmamaktadır. Toplamda 10.421.356,73 Türk Lirası ödenek kullanılmıĢtır. Ödenek üstü harcama yapılmamıĢtır. Muhasebe ve Raporlama Sistemi MüsteĢarlık mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49‟uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların Ģekil, süre ve türleri Kanun‟un 49 ve 80‟inci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kamu Düzeni Ve Güvenliği MüsteĢarlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiĢtir. Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre tutulmaktadır. Kamu Ġdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile garantileri gibi tüm mali iĢlemlerini kapsar. Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi sunmaktır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nin “Amaç” baĢlıklı 1‟inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanması ile mali istatistiklerin hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin usul, esas, ilke ve standartların belirlenmesidir.” hükmü yer almaktadır.
Bu amacın gerçekleĢtirilmesi için; iĢlemlerin kayıt dıĢında kalmasının önlenmesi ile birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüĢ muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetim ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir. Yönetmeliğin 310‟uncu maddesinde kendi adına ekonomik varlık edinebilen, yükümlülük üstlenebilen, diğer kamu idareleri veya üçüncü Ģahıslarla ekonomik iliĢkilere girebilen kapsama dâhil her kamu idaresinin bir kurumsal birim ve her kurumsal birimin bir mali raporlama birimi olduğu; 311‟inci maddesinde kapsama dâhil kamu idarelerinin mali hizmetler birim yöneticilerinin, mali raporlama kapsamındaki mali tabloların belirlenen standartlara uygun olarak hazırlanmasından, üst yöneticilerin de bu hususları gözetmekten ve belirlenen süreler içinde yayımlanmasından sorumlu olduğu; 312‟nci maddesinde kamu idarelerince, detaylı hesap planlarında yer alan hesaplardan aylık mizan ve yıllık olarak geçici ve kesin mizanların düzenleneceği; 313‟üncü maddesinde kamu idarelerince hazırlanacak

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kamu Düzeni Ve Güvenliği MüsteĢarlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 temel mali tabloların Bilanço, Faaliyet Sonuçları Tablosu ve Nakit AkıĢ Tablosu olduğu; 314- 316‟ncı maddelerinde bu tabloların mahiyetleri ve nasıl düzenleneceği; 327‟nci maddesinde de mali tabloların hangi dönemlerde hazırlanıp yayımlanacağı belirtilmiĢtir. MüsteĢarlığın muhasebe hizmetleri ĠçiĢleri Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde hazırlanarak kamuoyunun bilgisine ve denetim yetkililerine zamanında sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla, denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek; mali rapor ve tablolardan yararlanacak olanlara makul güvence vermek amacıyla mali raporların güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek; kaynakların etkili, ekonomik ve mevzuatına uygun kullanılmasının sağlanması amacıyla kurulup iĢletilmesi gereken mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kamu Düzeni Ve Güvenliği MüsteĢarlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetim, mali saydamlığın ve hesap verilebilirliğin sağlanması amacıyla; kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla tasarlanmıĢtır. Kamu zararı iddialarına iliĢkin hususlara bu raporda değil, yargılamaya esas raporda yer verilmektedir. Kamu Düzeni ve Güvenliği MüsteĢarlığı, mali iĢlemlerini, 5018 sayılı Kanun‟un 49 ve 80‟ inci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenen esaslara uygun olarak raporlamak zorunda olup, denetim, mali tablolar dikkate alınarak gerçekleĢtirilmektedir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar‟a 8/12/2013 tarih ve 28845 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan değiĢiklik ile eklenen geçici madde ile kurumsal mali tabloların SayıĢtaya gönderilmesi 2013, 2014 ve 2015 yıllarını kapsamak üzere 2016 yılına kadar üç yıl ötelenmiĢ iken, Maliye Bakanlığınca kamu idarelerine ait mali tabloların düzenlenebilmesine esas olmak üzere Say2000i muhasebe otomasyon programı ve muhasebe yönetmeliklerinde yapılan düzenlemeler çerçevesinde ilk defa 2015 yılı sonu itibarıyla kamu idaresi mali tablolarının sunulabilmesi zemini hazırlanmıĢ ve KBS üzerinden kamu idarelerine sunulmaya baĢlanmıĢtır. Bu kapsamda, Usul ve Esaslar‟ın 5‟inci maddesine göre hesap dönemi sonunda verilecek olan cetvel ve mali tablolardan daha önce sunulabilen bütçe giderleri ve ödenekler tablosu ve taĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveline ilave olarak;

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kamu Düzeni Ve Güvenliği MüsteĢarlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5

• Geçici ve kesin mizan,
• Bilanço,
• Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırması tablosu,
• Faaliyet sonuçları tablosu kurumsal bazda SayıĢtaya gönderilmiĢtir. 6085 sayılı Kanun uyarınca kamu idaresi esasına göre denetim yapılabilmesi ve denetim görüĢü verilebilmesi için, anılan Usul ve Esaslar‟ın 5‟inci maddesinde belirtilen yıl sonu kamu idaresi mali rapor ve tablolarının; kamu idaresince muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü birimlerden alınacak kayıtlarla ve gerektiğinde envanter iĢlemleri de yapılarak kamu idaresinin varlık ve yükümlülükleri ile mali yıla iliĢkin faaliyet sonuçlarının Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nde belirlenen standartlarda sunulması gerekmektedir.
  Kamu idareleri, KBS üzerinden alınan verileri kendi kayıtları ile teyit ederek tasarrufu altındaki varlık ve yükümlülükleri ile mali yıla iliĢkin faaliyet sonuçlarına iliĢkin bilgileri, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nde belirlenen raporlama esaslarına uygun olarak hazırlaması gerekirken, kamu idaresi bazında ilk defa mali tablo düzenlenmesi ve 2015 yılının geçiĢ süreci olması sebebiyle sadece KBS üzerinden alınan mali tabloları sunmuĢtur. Denetim çalıĢmaları, bu çerçevede hazırlanan mali tablolarla birlikte Kamu Düzeni ve Güvenliği MüsteĢarlığının muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü muhasebe birimlerindeki cetvel, belgeler, yevmiye kayıtları, yevmiye kayıtlarına esas belgeler ve bunlara dayanak oluĢturan ilgili harcama birimleri arĢivlerinde muhafaza edilen kanıtlayıcı belgeler esas alınarak bu belgelerin tamlık, doğruluk, tutarlılık ve tabi olduğu mevzuatına uygunluğu açısından yürütülmüĢtür.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kamu Düzeni Ve Güvenliği MüsteĢarlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Otomobilin Maliyet Bedelinin Tamamı İçin Amortisman Hesaplanması. 2015 yılı içinde edinilen otomobil için maliyet bedeli tutarında amortisman ayrıldığı görülmüĢtür. 26.08.2015 tarihli ve 60162 numaralı yevmiye kaydı ile 431.019,19 TL maliyet bedelli otomobil alımı muhasebeleĢtirilmiĢtir. 31.12.2015 tarihli ve 100818 numaralı yevmiye kaydı ile 257 Nolu BirikmiĢ Amortismanlar Hesabına yeni alınan otomobil için 431.019,19 TL tutarında alacak kaydı yapılarak amortisman ayrılmıĢtır. Otomobilin maliyet bedelinin tamamı için amortisman kaydı yapıldığı görülmektedir. 04.11.2015 Tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğünün 47 seri numaralı Genel Tebliğinde Amortisman ve Tükenme Payları hakkında düzenleme yapılmıĢtır. Mezkur Genel Tebliğin “Amortisman ve tükenme payı ayırma yöntemi” baĢlıklı 5 inci maddesinde; “Duran varlıklar için amortisman ve tükenme payı ayrılmasında normal amortisman yöntemi uygulanır. Bu yönteme göre varlıklar için amortisman ve tükenme payı, varlığın yararlanma süresine göre Ek-1’de yer alan Amortisman ve Tükenme Payı Süre ve Oranları Listesinde belirlenen oranlarda her yıl eşit olarak ayrılır.” hükmü yer almaktadır. Söz konusu tebliğe ekli 1 Nolu tabloda (Ek-1) yer alan Amortisman ve Tükenme Payı Süre ve Oranları Listesinde otomobiller için amortisman süresi 10 yıl, amortisman oranı %10 olarak belirlenmiĢtir. 431.019,19 TL maliyet bedelli otomobil için 43.101,92 TL tutarında amortisman ayrılması gerekirken %100 oranında amortisman oranı uygulanarak maliyet bedelinin tamamı için amortisman ayrılmıĢtır. Amortisman hesabının yanlıĢ yapılması aktif hesaplardaki 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabını, duran varlıklar ve aktif toplamını ve dahi Faaliyet Hesaplarından 630 Giderler Hesabını olumsuz etkilemektedir. Bu itibarla, amortisman ve tükenme paylarının hesaplanmasında uygulanacak süre ve oranın Muhasebat Genel Müdürlüğünün 47 seri numaralı Genel Tebliğinde yer alan usul ve esaslara göre yapılması gerektiği düĢünülmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kamu Düzeni Ve Güvenliği MüsteĢarlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 Kamu idaresi cevabında; Kamu idaresi cevabında "Bulguda belirtilen ve sehven % 100 amortisman ayrılan taĢınıra iliĢkin amortisman hesapları ĠçiĢleri Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü tarafından 20160026386 ve 20160026393 numaralı yevmiye kayıtlı iĢlemleri ile 2016 yılı için ilgili taĢınıra %10 amortisman ayrılarak mevzuata uygun hale getirilmiĢtir." denilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu idaresince bulgu konusu hususa herhangi bir itirazda bulunulmamıĢ ve 2016 yılı için bulguda tespit edilen hususlar doğrultusunda düzeltme iĢlemlerinin yapıldığı belirtilmiĢse de; bulgu konusu edilen Amortisman Hesabı ile TaĢıtlar Hesabına iliĢkin muhasebe kayıt hataları nedeniyle Kamu Düzeni ve Güvenliği MüsteĢarlığı 2015 yılı mali tablolarında yer alan maddi duran varlık hesaplarında tam ve doğru bilgilerin yer almadığı düĢünülmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Kamu Düzeni ve Güvenliği MüsteĢarlığının 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve „„Denetimin Dayanağı Amacı, Yöntemi ve Kapsamı” bölümünde açıklanan çerçevede ekte sunulan mali rapor ve tablolarının “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Maddi Duran Varlıklar hesap alanı hariç doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kamu Düzeni Ve Güvenliği MüsteĢarlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 7. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kamu Düzeni Ve Güvenliği MüsteĢarlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kamu Düzeni Ve Güvenliği MüsteĢarlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kamu Düzeni Ve Güvenliği MüsteĢarlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr