2015 - KALKINMA BAKANLIĞI.pdf

KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2016

ĠÇERĠK KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 21

KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 3
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 4
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 6
6. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................... 7
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ........................... 8
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 13

KISALTMALAR
DAP Doğu Anadolu Projesi GAP Güneydoğu Anadolu Projesi ĠĠT Ġslam ĠĢbirliği TeĢkilatı ĠSEDAK Ġslam ĠĢbirliği TeĢkilatı Ekonomik ve Ticari ĠĢbirliği Daimi Komitesi KKGÖ Kurumsal Kapasite GeliĢtirme Ödeneği SODES Sosyal Destek Programı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Mali Yapı Kalkınma Bakanlığı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟na ekli I sayılı Cetvelde yer alan genel bütçeli idarelerden olup, faaliyetlerini merkezi yönetim bütçe kanunlarıyla verilen ödeneklerle gerçekleĢtirmektedir. 2015 yılı Bütçesiyle Kalkınma Bakanlığı‟na 2.182.320.000 TL ödenek tahsis edilmiĢ olup, bu tutar Merkezi Yönetim Bütçesinin %0,42‟sine tekabül etmektedir. Bakanlıkça sunulan Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosuna göre Bakanlığın 2015 yılı bütçe gideri ve ödenek kullanımı aĢağıda belirtilmiĢtir. Tablo 1: Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu Ekonomik Kod BaĢlangıç Ödeneği Yıl Sonu Ödeneği (2) Toplam Harcama (1) 1/2 (Yüzde) Personel Giderleri 50.697.000 50.697.000 47.238.162 93 Sosyal Güvenlik Kurumu Devlet Primi Giderleri 6.135.000 6.135.000 5.944.920 97 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 19.094.000 19.744.000 17.674.428 90 Cari Transferler 39.456.000 44.936.000 38.785.941 86 Sermaye Giderleri 1.043.825.000 100.043.085 5.470.869 5 Sermaye Transferleri 1.023.113.000 958.193.000 888.181.206 93 TOPLAM 2.182.320.000 1.179.748.085 1.003.295.526 85 Muhasebe ve Raporlama Sistemi Bakanlık mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanun‟un 49‟uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların Ģekil, süre ve türleri Kanun‟un 49 ve 80‟inci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiĢtir. Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre tutulmaktadır. Kamu Ġdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile garantileri gibi tüm mali iĢlemlerini kapsar. Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi sunmaktır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nin “Amaç” baĢlıklı 1‟inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanması ile mali istatistiklerin hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin usul, esas, ilke ve standartların belirlenmesidir.” hükmü yer almaktadır.
Bu amacın gerçekleĢtirilmesi için; iĢlemlerin kayıt dıĢında kalmasının önlenmesi ile birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüĢ muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetim ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir. Yönetmelik‟in 310‟uncu maddesinde kendi adına ekonomik varlık edinebilen, yükümlülük üstlenebilen, diğer kamu idareleri veya üçüncü Ģahıslarla ekonomik iliĢkilere girebilen kapsama dâhil her kamu idaresinin bir kurumsal birim ve her kurumsal birimin bir mali raporlama birimi olduğu; 311‟inci maddesinde kapsama dâhil kamu idarelerinin mali

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 hizmetler birim yöneticilerinin, mali raporlama kapsamındaki mali tabloların belirlenen standartlara uygun olarak hazırlanmasından, üst yöneticilerin de bu hususları gözetmekten ve belirlenen süreler içinde yayımlanmasından sorumlu olduğu; 312‟nci maddesinde kamu idarelerince, detaylı hesap planlarında yer alan hesaplardan aylık mizan ve yıllık olarak geçici ve kesin mizanların düzenleneceği; 313‟üncü maddesinde kamu idarelerince hazırlanacak temel mali tabloların Bilanço, Faaliyet Sonuçları Tablosu ve Nakit AkıĢ Tablosu olduğu; 314- 316‟ncı maddelerinde bu tabloların mahiyetleri ve nasıl düzenleneceği; 327‟nci maddesinde de mali tabloların hangi dönemlerde hazırlanıp yayımlanacağı belirtilmiĢtir. Bakanlığın muhasebe hizmetleri Kalkınma Bakanlığı Merkez Saymanlığı tarafından yürütülmektedir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde hazırlanarak kamuoyunun bilgisine ve denetim yetkililerine zamanında sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolardan yararlanacak olanlara makul güvence vermek amacıyla mali raporların güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, kaynakların etkili ve ekonomik ve mevzuatına uygun kullanılmasının sağlanması amacıyla kurulup iĢletilmesi gereken mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetim, mali saydamlığın ve hesap verilebilirliğin sağlanması amacıyla; kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla tasarlanmıĢtır. Kalkınma Bakanlığı mali iĢlemlerini, 5018 sayılı Kanun‟un 49 ve 80‟ inci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenen esaslara uygun olarak raporlamak zorunda olup, denetim, mali tablolar dikkate alınarak gerçekleĢtirilmektedir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar‟a 08.12.2013 tarih ve 28845 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan değiĢiklik ile eklenen geçici madde ile kurumsal mali tabloların SayıĢtaya gönderilmesi 2013, 2014 ve 2015 yıllarını kapsamak üzere 2016 yılına kadar üç yıl ötelenmiĢ iken, Maliye Bakanlığınca kamu idarelerine ait mali tabloların düzenlenebilmesine esas olmak üzere Say2000i muhasebe otomasyon programı ve muhasebe yönetmeliklerinde yapılan düzenlemeler çerçevesinde ilk defa 2015 yılı sonu itibarıyla kamu idaresi mali tablolarının sunulabilmesi zemini hazırlanmıĢ ve KBS üzerinden kamu idarelerine sunulmaya baĢlanmıĢtır. Bu kapsamda, Usul ve Esaslar‟ın 5‟inci maddesine göre hesap dönemi sonunda verilecek olan cetvel ve mali tablolardan daha önce sunulabilen bütçe giderleri ve ödenekler tablosu ve taĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveline ilave olarak;

• Geçici ve kesin mizan,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5

• Bilanço,
• Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırması tablosu,
• Faaliyet sonuçları tablosu kurumsal bazda SayıĢtaya gönderilmiĢtir. 6085 sayılı Kanun uyarınca kamu idaresi esasına göre denetim yapılabilmesi ve denetim görüĢü verilebilmesi için, anılan Usul ve Esaslar‟ın 5‟inci maddesinde belirtilen yıl sonu kamu idaresi mali rapor ve tablolarının; kamu idaresince muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü birimlerden alınacak kayıtlarla ve gerektiğinde envanter iĢlemleri de yapılarak kamu idaresinin varlık ve yükümlülükleri ile mali yıla iliĢkin faaliyet sonuçlarının Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nde belirlenen standartlarda sunulması gerekmektedir.
  Kamu idareleri, KBS üzerinden alınan verileri kendi kayıtları ile teyit ederek tasarrufu altındaki varlık ve yükümlülükleri ile mali yıla iliĢkin faaliyet sonuçlarına iliĢkin bilgileri, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nde belirlenen raporlama esaslarına uygun olarak hazırlaması gerekirken kamu idaresi bazında ilk defa mali tablo düzenlenmesi ve 2015 yılının geçiĢ süreci olması sebebiyle sadece KBS üzerinden alınan mali tabloları sunmuĢtur. Denetim çalıĢmaları, bu çerçevede hazırlanan mali tablolarla birlikte Kalkınma Bakanlığının muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü muhasebe birimindeki cetvel, belgeler, yevmiye kayıtları, yevmiye kayıtlarına esas belgeler ve bunlara dayanak oluĢturan ilgili harcama birimleri arĢivlerinde muhafaza edilen kanıtlayıcı belgeler esas alınarak bu belgelerin tamlık, doğruluk, tutarlılık ve tabi olduğu mevzuatına uygunluğu açısından yürütülmüĢtür.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Tahsisli Kullanılan TaĢınmazların Bakanlığın Muhasebe Kayıtlarında ve Mali Tablolarında Yer Almaması 27.12.2014 tarih ve 29218 mükerrer sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanarak 01.01.2015 tarihinde yürürlüğe giren Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nin 25 Maddi Duran Varlıklar hesap grubuna iliĢkin iĢlemlerin düzenlendiği 170‟inci maddesinin 1-a-2 bendinde; tahsis edilen taĢınmazlardan, Hazineye ait olanların milli emlak birimlerince, diğer kamu idarelerine ait olanların ise yetkili birimlerce muhasebe birimlerine bildirilerek gerekli kayıtların yapılmasının sağlanacağı, 1-a-3 bendinde ise; kamu idaresinin mülkiyetinde olan taĢınmazların, bunlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenlerin ve kamu idarelerince tahsisli olarak kullanılanların yardımcı hesaplar itibarıyla izleneceği hüküm altına alınmıĢtır. Aynı Yönetmelik‟in“252 Binalar Hesabı” baĢlıklı 175‟inci maddesinde binalar hesabının, eklenti ve bütünleyici parçaları dâhil olmak üzere, kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan binalar ile bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiĢ olup, 176‟ncı maddesinde ise hesabın iĢleyiĢi ayrıntılı Ģekilde düzenlenmiĢtir. Kamu idareleri bazında ve konsolide verilerden genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri düzeyinde malî rapor, tablo ve istatistiklerin üretilip, belirlenen sürelerde yayımlanmasına imkân verecek detayda ortak yardımcı hesapların oluĢturulması ve detaylı hesap planlarının hazırlanmasında kamu idarelerinin uyacakları usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü‟nün 41 Sıra No‟lu Genel Tebliği‟nin “Ortak Yardımcı Hesaplar ve Kayıt Önceliği” baĢlıklı 6‟ncı maddesinin (1) numaralı bendinde; çerçeve hesap planında yer alan hesaplardan konsolide malî rapor, tablo ve istatistiklerin üretilmesine imkân verecek detayda ortak yardımcı hesaplar oluĢturulduğu ve Tebliğ ekinde yer alan tabloda, söz konusu ortak yardımcı hesaplara yer verildiği ifade edilmiĢtir. “Detaylı Hesap Planı Ortak Yardımcı Hesaplar Tablosu” incelendiğinde; diğer kamu idareleri tarafından kamu idaresinin kullanımına tahsis edilen taĢınmazların, “252.03 Tahsisli Kullanılan TaĢınmazlar” yardımcı hesabının detaylarında izlenmesi gerektiği anlaĢılmaktadır. Yapılan incelemelerde; tapuda Hazine adına tescilli olup Kalkınma Bakanlığının

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 kullanımına verilen ana hizmet binası ve lojmanların 252 Binalar Hesabında izlenmediği ve dolayısıyla tahsisli kullanılan söz konusu taĢınmazların Bakanlığın mali tablolarında yer almadığı tespit edilmiĢtir. Bu durum, gerek muhasebenin temel kavramları arasında yer alan tam açıklama ilkesine (mali tabloların, bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaĢılır Ģekilde düzenlenmesi), gerekse yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümlerine aykırılık teĢkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; Konu ile ilgili olarak Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü ile görüĢme yapıldığı; Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından, hazinenin mülkiyetinde bulunan taĢınmazların toplu olarak emlak değeri üzerinden 06150 Muhasebe Kodu ile Ankara Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğünce muhasebe kayıtlarına alındığı, her kamu idaresinin mali tablolarında söz konusu taĢınmazların görülebilmesine yönelik çalıĢmaların devam ettiği, bu çalıĢmalar neticelendiğinde ilgili muhasebe birimlerine devredileceği bilgisinin kendilerine verildiği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak; Hazinenin mülkiyetinde olup Bakanlığın kullanımına verilmiĢ bulunan taĢınmazların Bakanlığın mali tablolarında yer almıyor olması hususu, Bakanlığın mali tablolarının doğru, güvenilir, analize ve ölçmeye elveriĢli veri üretmesinin önünde engel teĢkil etmektedir. 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Kalkınma Bakanlığı 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve „„Denetimin Dayanağı Amacı, Yöntemi ve Kapsamı” bölümünde açıklanan çerçevede ekte sunulan mali rapor ve tablolarının “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Maddi Duran Varlıklar (TaĢınmazlar) hesap alanı hariç doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ve 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının Birlikte Kullanılması Merkezi Yönetim Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği‟nin “59 Dönem Faaliyet Sonuçları” baĢlıklı 385‟inci maddesinde; “(1) Dönem faaliyet sonuçları hesap grubu, dönem olumlu veya olumsuz faaliyet sonuçlarının izlenmesi için kullanılır. (2) Dönem faaliyet sonuçları, sonucun olumlu veya olumsuz olmasına göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur: 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-)” denilmektedir. Aynı Yönetmelik‟in 386 ve 387‟inci maddelerinde 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabının niteliği ve iĢleyiĢi; 388 ve 389‟uncu maddelerinde ise 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabının niteliği ve iĢleyiĢi düzenlenmiĢtir. Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerinden de anlaĢılacağı üzere, dönem sonunda faaliyet sonuçlarının olumlu veya olumsuz olabileceği, buna bağlı olarak aynı dönem faaliyet sonucunda olumlu ve olumsuz hesapların bir arada olamayacağı ve bu hesapların olumlu veya olumsuz faaliyet sonucuna göre ilgili hesaba kaydının yapılacağı hükme bağlamıĢtır. Ancak Kalkınma Bakanlığı‟nın 2015 yılı bilançosu incelendiğinde 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ve 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının her ikisinin de birlikte kullanıldığı görülmüĢtür. Aynı dönem içinde hem olumlu hem de olumsuz faaliyet sonucunun ortaya çıktığını ifade eden bu durum; hem muhasebenin temel ilkelerinden dönemsellik ilkesine hem de yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine aykırılık teĢkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; Kamu Harcamaları BiliĢim Sistemi üzerinden üretilen defter ve mali tablolar arasında tutarsızlık olmamasını teminen gerekli kontrol faaliyetlerinin

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 konulması için Maliye Bakanlığına (Muhasebat Genel Müdürlüğü) yazılı bildirimde bulunulduğu ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında, kurumun mali tablolarındaki tutarsızlıklara iliĢkin bulgumuza iĢtirak edilmiĢ olup, bu tutarsızlıkların giderilmesi ve bu konuda gerekli kontrol faaliyetlerinin oluĢturulması için Maliye Bakanlığına yazılı bildirimde bulunulduğu anlaĢılmaktadır. Söz konusu hataların, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün oluĢturduğu sistemden kaynaklandığı ve idarelerin söz konusu hataların düzeltilmesinde inisiyatifleri olmadığı göz önünde bulundurulduğunda, kurumun 2015 yılı mali tablolarının doğruluğunu etkileyen bu tutarsızlıkların düzeltilmesi için, konunun, Maliye Bakanlığına bildirilmesini teminen, TBMM‟nin bilgisine sunulmasının uygun olacağı düĢünülmektedir. BULGU 2: SODES Ödeneklerinin Valilikler Nezdinde Açılan Özel Hesaplara Aktarılmak Suretiyle Harcanması ve ĠSEDAK Kapsamında Yapılan Uluslararası Toplantı Giderlerinin Özel Hesaptan ve 5018 ve 4734 Sayılı Kanuna Tabi Olmaksızın GerçekleĢtirilmesi 2015 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu (E) Cetveli‟nin 20‟nci maddesinde; “Kalkınma Bakanlığı bütçesinin 32.01.33.00-01.6.0.00-1-07.1 tertibinde yer alan ödenek, Sosyal Destek Programı (SODES) kapsamında öncelikle Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) ve Doğu Anadolu Projesi (DAP) kapsamındaki iller olmak üzere Kalkınma Bakanlığı tarafından oluşturulacak usul ve esaslar çerçevesinde belirlenecek illerde istihdamın artırılması, sosyal içermenin, spor, kültür ve sanatın geliştirilmesi, SODES programının yürütülmesine yönelik kurumsal kapasitenin geliştirilmesi ile SODES’in değerlendirilmesi, izlenmesi ve tanıtımına yönelik faaliyetler için kullandırılır. Bu kapsamda ilgili valilikler veya kalkınma ajansları tarafından belirli bir program çerçevesinde Kalkınma Bakanlığına teklif edilen ve anılan Bakanlık tarafından uygun bulunan projelerin bedelleri, münhasıran proje ile ilgili harcamalarda kullanılmak üzere söz konusu ödenekten ilgili valilik veya kalkınma ajansı adına açılacak özel bir hesaba aktarılır ve proje amaçlarına uygun olarak kamu kurum ve kuruluşları, il özel idareleri, belediyeler, mahalli idare birlikleri, meslek odaları, üniversiteler ve sivil toplum kuruluşlarına Kalkınma Bakanı tarafından belirlenecek usul ve esaslar çerçevesinde ilgili valilik veya kalkınma ajansı tarafından kullandırılır.”

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 Ayrıca, (E) Cetveli‟nin 29‟uncu maddesinde; “Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanının daimi Başkanlığını deruhte ettiği İSEDAK çerçevesinde yapılan çok taraflı uluslararası toplantıların giderlerinin karşılanması için Kalkınma Bakanlığı bütçesinde yıl içerisinde açılacak tertipte yer alacak ödenek Bakanlık bütçesine gider kaydedilmek suretiyle açılacak özel hesaba aktarılarak kullanılır. Söz konusu özel hesaptan yapılan harcamalar 4734 sayılı Kanun ile 5018 sayılı Kanuna tabi değildir. Bu ödenekte yer alan tutarların harcanması, muhasebeleştirilmesi, denetlenmesi ve alımlara ilişkin usul ve esaslar Kalkınma Bakanlığınca belirlenir.” hükümleri yer almaktadır. Görüleceği gibi; (E) Cetveli‟nin 20‟nci maddesinde, özel hesaplardaki tutarların nasıl harcanacağı, denetleneceği, muhasebeleĢtirileceği ve raporlanacağına iliĢkin konularda belirleme ve düzenleme yapma yetkisi Bakana, 29‟uncu maddesinde ise Kalkınma Bakanlığı‟na verilmiĢ, 29‟uncu maddede buna ek olarak söz konusu özel hesaptan yapılan harcamaların 5018 ve 4734 sayılı Kanun‟a tabi olmayacağı ifade edilmiĢtir. Anayasa‟nın 161‟inci maddesinin ilk fıkrasında “Devletin ve kamu iktisadi teşebbüsleri dışındaki kamu tüzel kişilerinin harcamaları, yıllık bütçelerle yapılır.” hükmü ile bütçelerin yıllık olarak hazırlanacağı belirtilmiĢ, aynı maddenin son fıkrasında “Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz.” hükmü ile de herhangi bir yasa ile düzenlenmesi gereken bir konunun bütçe yasası ile düzenlenmesi veya herhangi bir yasada yer alan hükmün bütçe yasaları ile değiĢtirilmesi ve kaldırılması olanaksızlığı belirtilmiĢtir. Anayasa‟nın 161‟inci maddesinin getiriliĢ amacı, bütçe yasalarında, bütçe kavramı dıĢındaki konulara yer vermemek, böylece bütçe yasalarını bütçeyle ilgili olmayan kurallardan uzak tutmak ve kendi yapısı içinde bütünleĢtirmektir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun 13‟üncü maddesinin birinci fıkrasının (m) bendinde; “Kamu idarelerinin tüm gelir ve giderleri bütçelerinde gösterilir.” denilerek bütçe kaynaklarının bütçeden harcanması öngörülmüĢtür. “SODES ödeneklerinin Valilikler nezdinde açılan özel hesaplara aktarılmak suretiyle harcanacağı” ve “ĠSEDAK kapsamındaki toplantı giderlerinin özel hesaptan ve 5018 ve 4734 sayılı Kanun‟a tabi olmaksızın gerçekleĢtirileceği” hususları her ne kadar 2015 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu‟na ekli E iĢaretli Cetvel‟e dercedilerek kanunlaĢtırılmıĢ olsa da,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 mevcut uygulama, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir Ģekilde kullanılması, etkin bir iç kontrol ve dıĢ denetim ile mali saydamlık ve hesap verilebilirliğin sağlanması noktasında zafiyet doğurabileceği gibi, bütçe kanunlarının Anayasa‟da öngörülen niteliği ile de uyuĢmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; ĠSEDAK kapsamında yapılan uluslararası toplantı giderlerinin özel hesaptan ve 5018 ve 4734 sayılı Kanun’a tabi olmaksızın gerçekleĢtirilmesi hususu ile ilgili olarak; Ġslam ĠĢbirliği TeĢkilatı Ekonomik ve Ticari ĠĢbirliği Daimi Komitesi kapsamındaki faaliyetlerin her yıl Bütçe Kanunu (E) Cetveline konulan hükümlerden yararlanılarak sürdürülmesi konusundaki eleĢtirilerin kabul edildiği, bununla birlikte 2015 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununa ekli (E) iĢaretli Cetvelde 91 adet maddenin yer alması nedeniyle bu durumun sadece Kalkınma Bakanlığı açısından değil Türk Kamu Yönetiminin bütünü açısından genel bir sorun haline geldiği, ĠSEDAK sekretarya faaliyetlerinin idari ve mali yapılanmasına iliĢkin müstakil bir mevzuatın hazırlanması konusundaki yetkinin siyasi iradede olduğu, SODES ödeneklerinin Valilikler nezdinde açılan özel hesaplara aktarılmak suretiyle harcanması hususu ile ilgili olarak ise; sosyal destek programının Bakanlığın sürekli bir faaliyeti olmadığı, süresinin ihtiyaca göre belirlendiği ve ihtiyaçların giderilmesi halinde sonlandırılacak olan geçici bir program olduğu, bu nedenle her yıl Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu eki E Cetvelinde yer alan maddeye dayanılarak çıkarılan uygulama usul ve esaslarına göre uygulanmakta olduğu ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak; ĠSEDAK kapsamındaki toplantı giderlerinin özel hesaptan ve 5018 sayılı Kanun ile 4734 sayılı Kanuna tabi olmaksızın gerçekleĢtirilmesi hususuna kamu idaresi tarafından iĢtirak edilmekle birlikte, bunun kamu mali yönetim sistemi açısından genel bir sorun halini aldığı da ifade edilmiĢtir. Kamu idaresi tarafından bulgumuzun ikinci kısmı ile ilgili olarak verilen cevapta ise, sosyal destek programının Bakanlığın sürekli bir faaliyeti olmadığı, bu nedenle her yıl Bütçe Kanununa konulan hükümlerle yürütüldüğü ifade edilmiĢ, ancak özel hesap mevzuu ile ilgili hiçbir açıklamaya gidilmemiĢtir. Hâlbuki tarafımızca eleĢtirilen esas konu, gerek ĠSEDAK gerekse SODES kapsamında yapılan harcamaların özel hesaplar aracılığıyla yapılıyor olması ve bu Ģekilde kamu kaynaklarının kamu harcama hukuku ve bütçe sistemi dıĢına çıkarılıyor olmasıdır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 EleĢtirdiğimiz bir diğer husus ise, ĠSEDAK kapsamında yapılan toplantı giderlerinin, Bütçe Kanunu E cetveline bir muafiyet hükmü konulmak suretiyle 5018 ve 4734 sayılı Kanunların dıĢına çıkarılmıĢ olmasıdır. Anayasa‟nın 161‟inci maddesinin son fıkrasında yer alan “Bütçe kanununa, bütçe ile ilgili hükümler dışında hiçbir hüküm konulamaz.” hükmü ile herhangi bir yasa ile düzenlenmesi gereken bir konunun bütçe yasası ile düzenlenmesi veya herhangi bir yasada yer alan hükmün bütçe yasaları ile değiĢtirilmesi ve kaldırılması olanaksızlığı ortaya konulmuĢtur. Yukarıda yapılan açıklamalar neticesinde; ĠSEDAK ile SODES kapsamında yapılan harcamalar için yasal düzenleme yapılmasını teminen, konunun TBMM‟nin dikkatine sunulmasının uygun olacağı düĢünülmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları BĠLANÇO Kurum Kodu : 32.0 Adı : KALKINMA BAKANLIĞI Yıl : 2015 AKTĠF HESAPLAR N Yılı 2015 PASĠF HESAPLAR N Yılı 2015 1 DÖNEN VARLIKLAR -22.191.895,97 3 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 23.252.323,35 10 HAZIR DEĞERLER -25.483.600,00 32 FAALĠYET BORÇLARI 22.988.749,76 103 VERĠLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMĠRLERĠ HESABI ( - ) -25.483.600,00 325 NAKIT TALEP VE TAHSĠSLERĠ HESABI 22.988.749,76 12 FAALĠYET ALACAKLARI 264,83 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 263.573,59 126 VERĠLEN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 264,83 330 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 27.158,73 14 DĠĞER ALACAKLAR 1.057.902,98 333 EMANETLER HESABI 236.414,86 140 KĠġĠLERDEN ALACAKLAR HESABI 1.057.902,98 5 ÖZ KAYNAKLAR -45.137.704,06 15 STOKLAR 215.374,46 50 NET DEĞER -42.883.615,67 150 ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI 215.374,46 500 NET DEĞER HESABI -42.883.615,67 16 ÖN ÖDEMELER 2.018.161,76 51 DEĞER HAREKETLERĠ 1.759.941.357,23 162 BÜTÇE DIġI AVANS VE KREDĠLER HESABI 2.018.161,76 519 DEĞER HAREKETLERĠ SONUÇ HESABI 1.759.941.357,23 306.515,26
2 DURAN VARLIKLAR 58 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET SONUÇLARI -764.569.679,58

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 25 MADDĠ DURAN VARLIKLAR 306.515,26 580 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET SONUÇLARI HESABI ( -764.569.679,58 253 TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR HESABI 703.735,10 59 DÖNEM FAALĠYET SONUÇLARI -997.625.766,04 254 TAġITLAR HESABI 255 DEMĠRBAġLAR HESABI 257 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI ( - ) 530.596,04 12.073.430,36 - 13.001.246,24
590 DÖNEM OLUMLU FAALĠYET SONUCU HESABI 591 DÖNEM OLUMSUZ FAALĠYET SONUCU HESABI ( - ) 22.738,70 - 997.648.504,74
26 MADDĠ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 0,00
260 HAKLAR HESABI 3.876.427,15
268 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI ( - ) -3.876.427,15
AKTĠF TOPLAMI -21.885.380,71 PASĠF TOPLAMI -21.885.380,71 Bilanço Dipnotları : 910 ALINAN TEMĠNAT MEKTUPLARI HESABI 1.382.048,56 911 ALINAN TEMĠNAT MEKTUPLARI EMANETLERĠ HESABI 1.382.048,56 920 GĠDER TAAHHÜTLERĠ HESABI 9.480.823,03 921 GĠDER TAAHHÜTLERĠ KARġILIĞI HESABI 9.480.823,03 948 BAġKA BĠRĠMLER ADINA ĠZLENEN ALACAKLAR HESABI 185.490,92 949 BAġKA BĠRĠMLER ADINA ĠZLENEN ALACAK EMANETLERĠ HES 185.490,92

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 Ekonomik Kodlar GĠDERĠN TÜRÜ Cari Yıl (N) Ekonomik Kodlar GELĠRĠN TÜRÜ Cari Yıl (N) 630 GĠDERLER HESABI 1.007. 948.43 8,58 600 GELĠRLER HESABI 10.322.672 ,54 630 01 Personel Giderleri 47.238.161,67 600 01 Vergi Gelirleri 7.813.736,76 630 01 01 Memurlar 17.516.292,53 600 01 01 Gelir ve Kazanç Üzerinden Alınan Vergiler 6.182.606,17 630 01 02 SözleĢmeli Personel 28.212.596,59 600 01 03 Dahilde Alınan Mal ve Hizmet Vergileri 1.072.510,38 630 01 05 Diğer Personel 1.509.272,55 600 01 05 Damga Vergisi 558.620,21 630 02 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 5.944.919,92 600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 637.342,58 630 02 01 Memurlar 2.597.984,58 600 03 01 Mal ve Hizmet SatıĢ Gelirleri 1.400,00 630 02 02 SözleĢmeli Personel 3.337.046,03 600 03 06 Kira Gelirleri 635.942,58 630 02 99 Sosyal Güvenlik Primi Ödemeleri Gecikme Cezası ve Zamları 9.889,31 600 05 Diğer Gelirler 1.434.293,59 630 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 17.216.632,50 600 05 01 Faiz Gelirleri 18.575,14 630 03 02 Tüketime Yönelik Mal ve Malzeme Alımları 2.252.429,02 600 05 02 KiĢi ve Kurumlardan Alınan Paylar 36,00 630 03 03 Yolluklar 1.587.196,52 600 05 03 Para Cezaları 34.729,25 630 03 04 Görev Giderleri 93.529,47 600 05 09 Diğer ÇeĢitli Gelirler 1.380.953,20 630 03 05 Hizmet Alımları 12.247.917,73 600 11 Değer ve Miktar DeğiĢimleri Gelirleri 60.743,61 630 03 06 Temsil ve Tanıtma Giderleri 286.810,49 600 11 99 Diğer Değer ve Miktar DeğiĢimleri Gelirleri 60.743,61 630 03 07 Menkul Mal, Gayrimaddi Hak Alım, Bakım ve Onarım 170.500,26 600 25 Kamu Ġd Bedelsiz Olarak Alınan Mali Olmayan VElEd Gel 376.556,00 630 03 08 Gayrimenkul Mal Bakım ve Onarım Giderleri 573.588,82
630 03 09 Tedavi ve Cenaze Giderleri 4.660,19 600 25 01 Gen BütKap Kamu ĠdBedelsiz Olarak Al Mali Olmayan VElEd Gel 376.556,00 630 05 Cari Transferler 38.785.941,51 NET GELĠR TOPLAMI : 10.322.672,54 630 05 02 Hazine Yardımları 33.003.800,00

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 630 05 03 Kar Amacı Gütmeyen KuruluĢlara Yapılan Transferler 5.782.141,51 630 07 Sermaye Transferleri 888.181.206,65 630 07 01 Yurtiçi Sermaye Transferleri 880.896.457,42 630 07 02 YurtdıĢı Sermaye Transferleri 7.284.749,23 630 12 Gelirlerin Ret ve Ġadesinden Kaynaklanan Giderler 961.376,58 630 12 01 Vergi Gelirlerilerinin Ret ve Ġadesinden Kaynaklan 933.896,98 630 12 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirlerinin Ret ve Ġadesinde 2.717,00 630 12 05 Diğer Gelirlerin Ret ve Ġadesinden Kaynaklanan Gid 24.762,60 630 13 Amortisman Giderleri 4.145.593,86 630 13 01 Maddi Duran Varlıkların Amortisman Giderleri 4.002.076,21 630 13 02 Maddi Olmayan Duran Varlıkların Amortisman Giderle 143.517,65 Ekonomik Kodlar GĠDERĠN TÜRÜ Cari Yıl (N) 630 14 Ġlk Madde ve Malzeme Giderleri 338.258,34 630 14 01 Kırtasiye Malzemeleri 200.803,87 630 14 02 Beslenme, Gıda Amaçlı ve Mutfakta Kullanılan Tüketim Malzeme 2.730,76 630 14 03 Tıbbi ve Laboratuar Sarf Malzemeleri 2.454,85

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 630 14 04 Yakıtlar, Yakıt Katkıları ve Katkı Yağlar 233,64 630 14 05 Temizleme Ekipmanları 27.487,15 630 14 06 Giyecek, MefruĢat ve Tuhafiye Malzemeleri 8.316,38 630 14 10 Zirai Maddeler 1.642,56 630 14 12 Bakım Onarım ve Üretim Malzemeleri 19.613,73 630 14 13 Yedek Parçalar 69.920,72 630 14 99 Diğer Tüketim Amaçlı Malzemeler 5.054,68 630 20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 343.097,36 630 20 02 KiĢilerden Alacaklardan Silinenler 343.097,36 630 25 Kamu Ġd Bedelsiz Ol Devr Mali Olmayan Varlıklardan Kay Gid 76.844,00 630 25 01 Genel BütKap Kamu Ġdarelerine Bedelsiz Olarak Dev Var KayGid 76.844,00 630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 4.716.370,73 630 30 06 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 4.716.370,73 630 99 Diğer Giderler 35,46 630 99 99 Yukarıda Tanımlanmayan Diğer Giderler 35,46 GĠDERLER TOPLAMI : 1.007.948.438,58 GĠDERLER TOPLAMI( A) 1.007.948.438,58 GELĠRLER TOPLAMI( B) 10.322.672,54 ĠNDĠRĠM ;ĠADE;ĠSKONTO TOPLAMI (C) 0,00 NET GELĠR (D=B-C)10.322.672,54 FAALĠYET SONUCU(D-A) - 997.625.766,04

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20

KALKINMA BAKANLIĞI 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 21
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 22
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 23
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 23
5. GENEL DEĞERLENDĠRME ................................................................................................................... 24
6. DENETĠM BULGULARI .......................................................................................................................... 30

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 21

1. ÖZET Bu rapor, Kalkınma Bakanlığı performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanun‟un 36‟ncı maddesi uyarınca, SayıĢtay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Kalkınma Bakanlığı‟nın hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aĢağıdakiler denetlenmiĢtir:  2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan,  2015 Yılı Performans Programı,  2015 Yılı Ġdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Performans esaslı bütçeleme sistemi gereği Bakanlığın hazırladığı üç temel belge olan 2014-2018 Stratejik Planı, 2015 Yılı Performans Programı ve 2015 Yılı Faaliyet Raporu, raporlama gerekliliklerine uyum kriterleri (mevcudiyet, zamanlılık, sunum) açısından incelenmiĢ ve bu incelemenin sonucunda; Stratejik Planın mevcudiyet ve sunum kriterini karĢıladığı, ancak zamanlılık kriterini karĢılamadığı, Faaliyet Raporunun ve Performans Programının mevcudiyet ve zamanlılık kriterlerini karĢıladığı, ancak sunum kriterlerini kısmen karĢıladığı görülmüĢtür. Yukarıda sayılan dokümanlardan Stratejik Plan ve Performans Programı, performans bilgisinin içeriğine yönelik kriterlerden ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma açısından değerlendirilmiĢ; Stratejik Planda yer alan hedeflerin stratejik amaçlarla ilgili olduğu, göstergeler aracılığıyla ölçülebilir olarak ifade edildiği ve göstergelerin ilgili ve ölçülebilir olduğu, göstergelerden bazılarının ise iyi tanımlanmamıĢ olduğu anlaĢılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 22 Faaliyet Raporu üzerinde, performans bilgisinin içeriğine yönelik yapılan değerlendirme neticesinde; Performans bilgisinin veri kayıt sisteminden elde edilen verilerle uyumlu olduğu, Faaliyet Raporunda yer alan hedef ve göstergelerin Performans Programında yer alan hedef ve göstergelerle tutarlı olmadığı, Kanaatine varılmıĢtır. Faaliyet Raporunda, planlanan ve gerçekleĢen performans arasında sapma olduğu durumlarda meydana gelen sapmaların nedenlerine yer verilmediği için, geçerlilik/ikna edicilik kriteri yönünden bir değerlendirme yapılamamıĢtır. Ġncelenen veri kayıt sistemi açısından; üretilen performans bilgisinin gerçekleĢmeleri doğru ve tam olarak yansıttığı, göstergenin tanımına dayalı olarak gerçekleĢmelerle ilgili olmayan hususları içermediği ve dahil edilmesi gereken herhangi bir hususu dıĢarıda bırakmadığı görülmüĢ ve bu nedenle incelenen veri kayıt sisteminin, hedef ve gösterge açısından performansın ölçülmesi ve raporlanması amacına uygun olduğu kanaatine varılmıĢtır. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay‟a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 23 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, Kalkınma Bakanlığı‟nın yayımladığı 2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 24 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2015 yılı performans denetimi kapsamında Kalkınma Bakanlığı‟nın yayımladığı 2014- 2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. Denetim yukarıda sayılan üç belge üzerinden kamu idaresinin raporlama gerekliliklerine uyumunun değerlendirilmesi, bu belgelerde sunulan performans bilgisinin değerlendirilmesi ve performans bilgisinin üretilmesi için kullanılan veri kayıt sistemlerinin değerlendirilmesi yoluyla gerçekleĢtirilmiĢtir. STRATEJĠK PLAN Kalkınma Bakanlığı 2014-2018 Stratejik Planında altı (6) adet stratejik amaç belirlenmiĢtir. Bu altı (6) amaca ulaĢmak için otuz bir (31) adet stratejik hedef, stratejik hedeflerin ölçülebilmesi için de seksen beĢ ( 85) adet performans göstergesi belirlenmiĢtir. Stratejik Plan ile ilgili olarak yapılan değerlendirmede: Mevcudiyet: 5018 sayılı Kanun‟un 9‟uncu maddesi hükümleri çerçevesinde Kalkınma Bakanlığı 2014-2018 Stratejik Planının mevcut olduğu, Zamanlılık Bakanlık Stratejik Planının mevzuatta öngörülen sürelerde hazırlanmadığı, Sunum “Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu”, stratejik planlama süreci ve stratejik planların kapsamı ve içeriğine iliĢkin genel bir çerçeve sunar. Kamu idarelerinin bu Kılavuzda belirtilen genel yapı ve temel ilkelere riayet etmesi beklenir. Kalkınma Bakanlığı Stratejik Planının Stratejik Planlama Kılavuzunda belirtilen genel yapı ve temel ilkelere uygun olduğu, İlgililik

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 25 Stratejik Planlama Kılavuzuna göre hedeflerin, amaçlar ile ilgili olması gerekmektedir. Kalkınma Bakanlığı Stratejik Planında yer alan stratejik hedeflerin belirlenen amaçlarla, performans göstergelerinin de belirlenen stratejik hedeflerle ilgili olduğu, Tespit edilmiĢtir. Ölçülebilirlik Kalkınma Bakanlığı Stratejik Planındaki otuz bir (3)1 adet stratejik hedef için ölçülebilir ifadeler kullanılmayıp, hedefler performans göstergeleri aracılığıyla ölçülebilir hale getirilmeye çalıĢılmıĢtır. Belirlenen seksen beĢ (85) adet performans göstergesinin tamamı için ölçülebilir ifadeler ve ölçmeye imkan verecek sayı, tarih, oran vb. belirlenmiĢtir. İyi Tanımlanma Ölçülebilir olduğu tespit edilen seksen beĢ (85) adet performans göstergesinin ve bu göstergelerin ilgili olduğu hedeflerin iyi tanımlandığı kanaatine varılmıĢtır. PERFORMANS PROGRAMI Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Programında yirmi sekiz (28) adet performans hedefi, bu hedeflere ulaĢmak için de yüz üç (103) adet performans göstergesi belirlenmiĢtir. Performans Programı ile ilgili olarak yapılan değerlendirmede: Mevcudiyet: 5018 sayılı Kanun‟un 9‟uncu maddesi hükümleri çerçevesinde Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Programının mevcut olduğu tespit edilmiĢtir. Zamanlılık Performans Programı Hazırlama Rehberi‟ne göre; Merkezi Yönetim kapsamındaki kamu idareleri hazırladıkları performans programlarını bütçe teklifleri ile birlikte, Maliye Bakanlığına ve Kalkınma Bakanlığına gönderirler ve Merkezi Yönetim Bütçe Kanunuyla belirlenen bütçe büyüklüklerine göre nihai hali verilen performans programları Ocak ayı içinde kamuoyuna açıklanır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 26 Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Programının mevzuatta öngörülen sürede hazırlanıp kamuoyuna açıklandığı tespit edilmiĢtir. Sunum Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik ve Performans Programı Hazırlama Rehberi, performans programlarının kapsam ve içeriğine iliĢkin genel bir çerçeve sunar. Kamu idarelerinin bu Yönetmelik ve Rehber‟de ortaya konan genel yapı, süreç ve temel ilkelere riayet etmesi beklenir. Performans Programı Hazırlama Rehberi‟nin Ek kısmı, performans programının formatını belirlemektedir.
Performans Programının sunum kriteri açısından değerlendirilmesi sonucunda;  Performans Hedefi Tablolarında “Açıklamalar” kısmına yer verilmediği,  Performans Programında “Faaliyet Maliyetleri Tablosu”na hiç yer verilmediği,  Toplam Kaynak Ġhtiyacı Tablosunun idare düzeyinde değil, harcama birimleri düzeyinde hazırlandığı, tespit edilmiĢtir. İlgililik

• Performans Hedefinin İlgililiği Performans Programı Hazırlama Rehberi‟ne göre kamu idarelerinin performans hedefleri ya çıktılara ya da sonuçlara odaklı olmalıdır. Ġdarenin belirlediği yirmi sekiz (28) adet performans hedefinin tamamının çıktı/sonuç odaklı olduğu ve yine tamamının stratejik hedeflerle ilgili olduğu anlaĢılmıĢtır. -Performans Göstergesinin İlgililiği Performans Programı Hazırlama Rehberi‟nde gösterge; kamu idarelerince performans hedeflerine ulaĢılıp ulaĢılmadığını ya da ne kadar ulaĢıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal olarak ifade edilen araçlar Ģeklinde tanımlanmıĢtır. Buna göre yapılan değerlendirmede, 2015 Yılı Performans Programında yer alan yüz üç (103) adet performans göstergesinin tamamının performans hedefiyle ilgili olduğu tespit edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 27 Ölçülebilirlik Performans Programı Hazırlama Rehberi‟nde; performans hedeflerinin, performans göstergeleri ile ölçülebilir olması gerektiği ifade edilmiĢtir. Ġlgili olduğu tespit edilen yüz üç (103) adet performans göstergesinin tamamının ölçülebilir olduğu tespit edilmiĢtir. İyi Tanımlanma Ölçülebilir olduğu tespit edilen yüz üç (103) adet performans göstergesinin doksan dokuz (99) tanesinin iyi tanımlanma kriterini karĢıladığı kanaatine varılmıĢtır. FAALĠYET RAPORU Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Faaliyet Raporu ile ilgili olarak yapılan değerlendirmede: Mevcudiyet: 5018 sayılı Kanun‟un 41‟inci maddesi hükümleri çerçevesinde Bakanlık 2015 Yılı Faaliyet Raporunun mevcut olduğu, Zamanlılık Faaliyet Raporunun mevzuatta öngörülen sürelerde hazırlandığı, Sunum Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik, faaliyet raporlarında yer verilecek bilgilere yönelik ilkeleri ve bu raporların hazırlanmasında izlenecek süreçleri ortaya koymaktadır. Bakanlık Faaliyet Raporunun, yukarıdaki Yönetmelik hükümlerine göre sunum kriterlerini kısmen karĢıladığı, Tutarlılık Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik‟e göre Faaliyet Raporunun tutarlılık kriterini kısmen karĢıladığı, Doğrulanabilirlik

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 28 Faaliyet Raporunun doğrulanabilirlik kriterini karĢıladığı, Geçerlilik/İkna Edicilik Geçerlilik/Ġkna edicilik kriteri, planlanan ve gerçekleĢen performans arasındaki veya hedefe iliĢkin bütçedeki sapmanın nedenlerinin inandırıcı ve geçerli olup olmadığını değerlendirmek için kullanılır. Bütçe ve performans hedeflerinin gerçekleĢme durumu ile meydana gelen sapmalara iliĢkin gerekçeler geçerlilik/ikna edicilik kriterine göre değerlendirilir. Bakanlık Faaliyet Raporunda, planlanan ve gerçekleĢen performans arasındaki sapmanın nedenlerine yer verilmediği için geçerlilik/ikna edicilik kriteri yönünden bir değerlendirme yapılamamıĢtır.
FAALĠYET SONUÇLARININ ÖLÇÜLMESĠ VE DEĞERLENDĠRĠLMESĠ Faaliyet sonuçlarının ölçülmesi kurumların performans bilgisini üreten veri kayıt sistemlerinin değerlendirilmesi yoluyla yapılmaktadır. Sistem denetimini içeren bu değerlendirmenin hedefi, kamu idarelerinin raporlanan verilerde önemli bir hata olması riskini azaltmak üzere yeterli kontrol sistemleri kullanıp kullanmadığını belirlemektir. Kalkınma Bakanlığı performans bilgisi üreten veri kayıt sistemlerinin değerlendirilmesi sonucunda; kamuoyu ilgisinin yüksek olduğu ve bütçe tutarı olarak da anlamlı bir büyüklüğe sahip olduğu düĢünülen aĢağıdaki 2 adet performans hedefini etkileyen performans göstergelerinin izlendiği veri kayıt sisteminin önemli veri kayıt sistemi olarak seçilmesine karar verilmiĢtir: Performans Hedefi(11) Kamu yatırımlarında proje döngüsü yönetiminin etkinliği artırılacaktır. Performans Göstergeleri Ölçü Birimi 2013 2014 2015 1 GeliĢtirilen rehber doküman sayısı Sayı 1 1 2 2 Önemli projeler izleme raporu sayısı Sayı - 1 2 Performans Hedefi(12) Kamu-özel iĢbirliğine iliĢkin konularda Bakanlığın kurumsal kapasitesi artırılarak, ilgili kamu kurum ve kuruluĢlarının da bu kapsamda mevcut kapasitesinin geliĢtirilmesine öncülük edilecektir. Performans Göstergeleri Ölçü Birimi 2013 2014 2015 1 Kamu özel iĢbirliği konusunda katılım sağlanacak eğitim programı sayısı Sayı - 3 3

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 29 Kamu idaresinin 2015 Yılı Performans Programında yer alan 2 adet performans hedefini ve bu hedeflere ait gerçekleĢmeyi ölçen ve bunlara iliĢkin performans bilgisi üreten veri kayıt sisteminin; üretilen performans bilgisinin gerçekleĢmeleri doğru ve tam olarak yansıttığı, göstergenin tanımına dayalı olarak gerçekleĢmelerle ilgili olmayan hususları içermediği ve dâhil edilmesi gereken herhangi bir hususu dıĢarıda bırakmadığı görülmüĢ ve bu nedenle incelenen veri kayıt sisteminin, hedef ve gösterge açısından performansın ölçülmesi ve raporlanması amacına uygun olduğu kanaatine varılmıĢtır. Performans esaslı bütçeleme sisteminin ve bu sistemin gerektirdiği raporlama uygulamalarının çoğu kamu kurumunda henüz uygun Ģekilde yerine getirilemediği bilinmektedir. Bu sebeple Kalkınma Bakanlığı‟nın 2014-2018 Stratejik Planı, 2015 Yılı Performans Programı ve 2015 Yılı Faaliyet Raporunda tespit edilen eksikliklerin sonraki yıllarda tekrarlanmaması için denetim bulguları ve iyi uygulamanın ne olması gerektiği ortaya konulmuĢtur. Kalkınma Bakanlığı, hazırlayacağı stratejik yönetim unsurlarını, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun “Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Bütçeleme” baĢlıklı 9‟uncu maddesi, Kamu Ġdarelerinde Stratejik Planlamaya ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, Kalkınma Bakanlığınca hazırlanan Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu, Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik ve Performans Programı Hazırlama Rehberi hükümleri ve bulgular çerçevesinde yeniden gözden geçirmelidir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 30 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Stratejik Planın Mevzuatta Öngörülen Sürede Hazırlanmaması. 5018 sayılı Kanun‟un 9‟uncu maddesinde “Kamu idareleri kalkınma planları, programları, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe ilişkin misyon ve vizyonlarını oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlarlar.” denilerek kamu idarelerine stratejik plan hazırlama zorunluluğu getirilmiĢtir. Kalkınma Bakanlığı, Devlet Planlama TeĢkilatı (DPT) olarak hizmet verdiği dönemde, yukarıda anılan hüküm çerçevesinde 2009 – 2013 Stratejik Planını hazırlamıĢ ve beĢ yıllık zaman diliminde planın amaç ve stratejik hedeflerini gerçekleĢtirmeye çalıĢmıĢtır. Bakanlıkta, 2009 – 2013 Plan dönemi bitiminden itibaren yeni dönem (2014 – 2018) stratejik plan çalıĢmaları, Kamu Ġdarelerinde Stratejik Planlamaya ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik‟in stratejik planlama sürecine iliĢkin öngördüğü takvime uygun olarak yürütülememiĢ ve 2014 yılı Ocak ayında tamamlanıp yürürlüğe girmesi gereken Stratejik Plan, 03.11.2014 tarihinde geriye (01.01.2014 tarihine) dönük olarak yürürlüğe konulmuĢtur. Bu durum, 5018 sayılı Kanun‟la ve yukarıda anılan Yönetmelik‟le getirilen düzenlemelere uygun olmadığı gibi, aynı zamanda, kurumun Ġç Kontrol Standardı Eylem Planında öngörülen "Ġdarenin misyonu yazılı olarak belirlenmeli, duyurulmalı ve personel tarafından benimsenmesi sağlanmalıdır." standardının 2014 yılı için zamanında gerçekleĢtirilme hedefini de engellemiĢtir. Kamu idaresi cevabında; 2014-2018 Stratejik Planı hazırlıklarının tamamlanması döneminin Onuncu Kalkınma Planı ve Öncelikli DönüĢüm Programları çalıĢmalarıyla çakıĢtığı ve Stratejik Planın söz konusu dokümanlarla uyumunun sağlanabilmesi için plan taslağının nihai hale getirilmesi noktasında gecikme yaĢandığı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak; Kamu idaresi tarafından verilen cevapta, 2014-2018 Stratejik Planın nihai hale getirilmesinde yaĢanan gecikmenin, plan taslağının ilgili diğer dokümanlarla uyumunun sağlanabilmesinden kaynaklandığı belirtilmiĢtir. Ancak verilen cevabın

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 31 bulgumuzda tespit edilen hususu karĢılamadığı düĢünüldüğünden, konu gelecek stratejik plan döneminde takip edilecektir. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 2: Performans Göstergelerinden Bazılarının Ġyi TanımlanmamıĢ Olması. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik‟e göre; performans programlarında yer alan hedef ve göstergelerin sade ve anlaĢılır olması esastır. "Ġyi tanımlanma” kriteri, net ve anlaĢılabilir performans hedef ve göstergeleri hazırlama gerekliliği ile ilgilidir. Yani idareler, neyi baĢarmak istediklerini açıkça tanımlamalıdır. Göstergelerin iyi tanımlanmamıĢ olması, kamu idarelerinin hedeflere yönelik baĢarıyı yanlıĢ raporlaması riskini doğurur. Bu riskin ortadan kaldırılabilmesi için kamu idarelerinin performans hedef ve göstergelerini açık ve anlaĢılır Ģekilde belirlemeleri esastır. Ġyi tanımlanma, iki özellikle ilgilidir: Tanımın içeriği: Gösterge yalnızca tek bir Ģekilde mi açıklanabiliyor? Tanımın durumu: Tanım, kamu idaresinin diğer bir dokümanında yazılı hale getirilerek resmileĢtirilmiĢ mi?
Yukarıdaki açıklamalar ıĢığında Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Programında yer alan performans göstergelerinden 4 tanesinin iyi tanımlanmamıĢ olduğu kanaatine varılmıĢtır. Örnek 1: Performans Hedefi(4) Kamuda stratejik yönetim uygulamasının iyileĢtirilmesi için stratejik planlama sürecinin etkinliği artırılacaktır. Performans Göstergeleri Ölçü Birimi 2013 2014 2015 2 Güncellenecek kılavuz sayısı - -  3 Eğitim verilen kurum/kiĢi sayısı Sayı - 20/100 20/100 Yukarıdaki 2 no‟lu performans göstergesinin ".... kılavuzunun güncellenmesi" olarak ifade edilmesi gerekirdi. Zira birim yetkilileriyle yapılan görüĢmelerde güncellenecek kılavuzun bir tane olduğu ifade edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 32 3 no‟lu performans göstergesinin ifade biçimden tek bir anlam çıkmadığı görülmüĢtür. Burada “kurum/kiĢi sayısı” ifadesinden ilk etapta oransal bir anlam çıkarılmakla birlikte, eğitim verilen kiĢi sayısı ile eğitim verilen kurum sayısının birbirinden ayrı ifade edilmesi gerektiği yapılan görüĢmelerden anlaĢılmıĢtır. Örnek 2: Performans Hedefi(11) Kamu yatırımlarında proje döngüsü yönetiminin etkinliği artırılacaktır. Performans Göstergeleri Ölçü Birimi 2012 2013 2014 3 Düzenlenen eğitim programı sayısı(adam-saat) Sayı 700 725 750 Yukarıda yer alan performans göstergesinde yer alan (adam-saat) ifadesinin, (adam*saat) olarak ifade edilmesi gerektiği yapılan görüĢmeler neticesinde tespit edilmiĢtir. Örnek 3: Performans Hedefi(25) Bilgi ve iletiĢim teknolojilerindeki geliĢmelerden azami derecede faydalanarak Kalkınma Bakanlığı BiliĢim Stratejisi uygulanacak, Kamu Yatırımları Bilgi Sistemi hayata geçirilecek ve bilgi güvenliği altyapısı geliĢtirilecektir. Performans Göstergeleri Ölçü Birimi 2012 2013 2014 2 Kamu yatırımları (KAYA) projesinin hayata geçirilme yüzdesi Yüzde - 50 90 Yukarıda yer alan performans göstergesiyle ilgili olarak birim yetkilileriyle yapılan görüĢmelerde, göstergenin ölçümüne iliĢkin konulan oransal ifadelerin nasıl hesaplanacağına dair yazılı bir dokümanın (metaverisinin) olmadığı görülmüĢtür. Bu durum gerçekleĢme rakamlarının mesleki tecrübeye dayalı(subjektif) olarak belirlenmesini kaçınılmaz hale getirmektedir. Hâlbuki iyi tanımlanma gereği, oransal gerçekleĢmelere yönelik hesaplamaların nasıl yapılacağının “kiĢilerin inisiyatifine” bırakılmayacak Ģekilde yazılı hale getirilerek resmileĢtirilmiĢ olması gerekirdi. Kamu idaresi cevabında; Denetim Raporunda tespit edilen aksaklıkların tekrarlanmaması için bir sonraki dönem yürütülecek performans programı hazırlık çalıĢmalarında birimler arası koordinasyonun güçlendirilmesi, iĢ süreçlerinde zamanlamanın iyi yapılması ve personel kapasitesinin geliĢtirilmesi konularına azami özen gösterileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında bulgumuza iĢtirak edildiğinden, konu 2016 yılı denetiminde takip edilecektir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 33 BULGU 3: Performans Hedefi Tablolarında Açıklama Kısmına Yer Verilmemesi. Performans Programı Hazırlama Rehberi'nin Ek kısmı, kamu idarelerince hazırlanacak performans programlarının formatını belirlemektedir. Performans Programı Hazırlama Rehberi‟ne göre, kamu idarelerince hazırlanacak Performans Programlarının “II-Performans Bilgileri” ana baĢlığı altında yer alan “C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” baĢlıklı bölümünde; Her bir performans hedefi için hazırlanacak Performans Hedefi Tablosuna yer verileceği, Performans hedefi tablosundaki açıklama kısmında söz konusu hedeflerin belirlenme amaçlarına ve performans hedefinin gerekçesine kısaca değinileceği; belirtilmiĢtir. Kalkınma Bakanlığı 2015 yılı Performans Programının “C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” baĢlıklı bölümünde, Performans Hedefi Tablolarında açıklama sütunlarına yer verilmediği görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; 2017 ve daha sonraki yıllarda hazırlanacak Performans Programlarında performans hedefi tablolarında açıklamalar kısmına yer verileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulguda tespit edilen husus doğrultusunda iĢlem tesis edileceği belirtilmiĢ olduğundan, konu 2016 yılı denetiminde takip edilecektir. BULGU 4: Performans Programında Faaliyet Maliyetleri Tablosuna Yer Verilmemesi Performans Programı Hazırlama Rehberi‟nin Ek kısmı, kamu idarelerince hazırlanacak performans programlarının formatını belirlemektedir. Performans Programı Hazırlama Rehberine göre, kamu idarelerince hazırlanacak Performans Programlarının “II-Performans Bilgileri” ana baĢlığı altında yer alan “C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” baĢlıklı bölümünde;

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 34 Her bir performans hedefi için hazırlanacak Performans Hedefi Tablosunun arkasından, ilgili performans hedefi ile iliĢkili “Faaliyet Maliyetleri Tablosu”na yer verileceği ve bu tabloda ilgili faaliyetin kapsamı, gerekçesi ve önemine iliĢkin bilgiler ile faaliyet maliyetinin hesaplamasına iliĢkin hususların da yer alacağı belirtilmiĢtir. Kalkınma Bakanlığı 2015 yılı Performans Programının “C- Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetler” baĢlıklı bölümünde, Faaliyet Maliyetleri Tablosuna hiçbir Ģekilde yer verilmediği görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; Sonraki yıllarda hazırlanacak Performans Programlarında söz konusu faaliyet maliyetleri tablosuna yer verileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında bulguda tespit edilen husus doğrultusunda iĢlem tesis edileceği belirtilmiĢ olduğundan, konu 2016 yılı denetiminde takip edilecektir. BULGU 5: Stratejik Planda Program Dönemine(2015) Ġsabet Eden Göstergeye Performans Programında Yer Verilmemesi Stratejik Planda Amaç 1‟in altında yer alan Hedef 1.1. ile ilgili olarak 3 adet performans göstergesi tayin edilmiĢtir: Hedef 1.1.: Kalkınma Planı için izleme ve değerlendirme sistemi oluĢturulacaktır. 2014 2015 2016 2017 2018 Onuncu Kalkınma Planı izleme ve değerlendirme sisteminin kurulması -  - - - Öncelikli DönüĢüm Programlarının izleme ve değerlendirme sistemine iliĢkin usul ve esasların hazırlanması  - - - - Öncelikli DönüĢüm Programlarının izleme ve değerlendirme raporları sayısı - 2 2 2 2 Görüleceği üzere, “Onuncu Kalkınma Planı izleme ve değerlendirme sisteminin kurulması” adlı gösterge ile ilgili hedef 2015 yılı için konulmuĢ olmasına rağmen, 2015 yılı performans programında hedef 1.1‟in altında yer alan performans hedefine iliĢkin göstergeler arasında bu göstergenin mevcut olmadığı görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; Bakanlığın 2014-2018 dönemi Stratejik Planında 2015 yılında yer alan performans göstergesine, Plan Ġzleme sisteminin 2014 yılında kurulması nedeniyle 2015 yılı Performans Programında yer verilmemiĢ olduğu ifade edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 35 Sonuç olarak; Performans Programları Stratejik planların yıllık izdüĢümleridir ve stratejik planda program dönemi için öngörülmüĢ olan performans göstergesine, 2015 yılı Performans Programında yer verilmesi, iki dokümanının birbiriyle tutarlı olması noktasında önem arz etmektedir. Kamu idaresi tarafından verilen cevabın, bulgumuzda tespit edilen hususu karĢılamadığı düĢünüldüğünden, konu 2016 yılı denetiminde takip edilecektir. BULGU 6: Stratejik Planda Yer Alan Hedeflerden Bazılarına Performans Programında Yer Verilmemesi Gerek 5018 sayılı Kanun‟un 9‟uncu maddesinde, gerekse Kamu Ġdarelerinde Stratejik Planlamaya ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te stratejik planlar; kamu idarelerinin orta ve uzun vadeli amaçlarını, temel ilke ve politikalarını, hedef ve önceliklerini, performans ölçütlerini, bunlara ulaĢmak için izlenecek yöntemler ile kaynak dağılımlarını içeren plan olarak tanımlanmıĢtır. Yine Kamu Ġdarelerinde Stratejik Planlamaya ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'te stratejik planların 5 yıllık dönemleri kapsadığı ve performans programlarının da stratejik planların yıllık iz düĢümleri olduğu ifade edilmektedir. Performans Programını “bir kamu idaresinin program dönemine iliĢkin öncelikli stratejik amaç ve hedeflerini, performans hedeflerini, bu hedeflere ulaĢmak için yürütecekleri faaliyetler ile bunların kaynak ihtiyacını ve performans göstergelerini içeren program” olarak tanımlayan Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik‟te, kamu idarelerinin performans programı hazırlıklarında Kalkınma Planı, Hükümet Programı, Orta Vadeli Program, Orta Vadeli Mali Plan, Yıllık Program ile stratejik plan dikkate almaları gerektiği ifade edilmiĢtir. Kalkınma Bakanlığı 2014-2018 Stratejik Planında Amaç 2‟nin altında 7 tane stratejik hedef belirlenmiĢtir:

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 36 Amaç 2: Küresel ve ulusal geliĢmeler ile temel eğilimleri yakından izleyerek, ekonomik ve sosyal kalkınma alanlarında toplumun tüm kesimlerine yol göstermek ve hükümete müĢavirlik yapmak üzere; kısa, orta ve uzun vadeli tahmin, analiz ve araĢtırmalar yapmak. Hedef 2.1: Türkiye ekonomisine iliĢkin hesaplanabilir genel denge modeli çalıĢmaları yapılarak kısa ve orta vadeli yapısal analiz ve makroekonomik politika analiz kapasitesi artırılacaktır. Hedef 2.2: Türkiye ve dünya ekonomisine iliĢkin izleme ve değerlendirme çalıĢmaları yapılacaktır. Hedef 2.3: Kalkınma Planı ve politika belgelerindeki stratejik öncelikler doğrultusunda somut politika önerileri geliĢtirmek üzere ekonomik, sosyal ve kültürel kalkınma konularında yapılan araĢtırma sayısı artırılacaktır. Hedef 2.4: Türkiye ve dünyadaki sektörel geliĢmelere iliĢkin izleme ve değerlendirme çalıĢmaları yürütülecektir. Hedef 2.5: Özel sektör sabit sermaye yatırımlarının daha sağlıklı ve kapsamlı tahmini için model çalıĢması yapılacaktır. Hedef 2.6: Türkiye ekonomisine iliĢkin konjonktürel geliĢmeleri daha kısa sürede kavrama kapasitesini güçlendirmeye yönelik sektör temsilcileriyle düzenli görüĢmeler yapılacaktır. Hedef 2.7: Mikro veri temelli politika ve etki analizi çalıĢmaları yapılacaktır. Diğer taraftan, Kalkınma Bakanlığı 2014-2018 Stratejik Planında; Hedef 2.5, Hedef 2.6 ve Hedef 2.7 için belirlenen performans göstergelerinde 2015 yılı için bir hedef de konulmuĢtur. Hal böyle iken, Kalkınma Bakanlığı 2015 yılı Performans Programında, Stratejik Amaç 2‟nin altında yer alan hedef 2.5, hedef 2.6 ve hedef 2.7‟ye yer verilmediği görülmüĢtür. 2015 yılı Performans Programının, Stratejik Planın 2015 dönemine isabet eden iz düĢümü olduğu düĢünüldüğünde Stratejik Planda yer alan hedeflerin bazılarına Performans Programında yer verilmemiĢ olması, stratejik planlama anlayıĢıyla uyuĢmayacaktır. Kamu idaresi cevabında; Bulgu doğrultusunda bir sonraki performans programında söz konusu hedeflere gerçekleĢme kaydedilmese de yer verileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında bulguda tespit edilen husus doğrultusunda iĢlem tesis edileceği belirtilmiĢ olduğundan, konu 2016 yılı denetiminde takip edilecektir. BULGU 7: Toplam Kaynak Ġhtiyacı Tablosunun Harcama Birimleri Düzeyinde HaazırlanmıĢ Olması Performans Programı Hazırlama Rehberi‟ne göre, kamu idarelerince hazırlanacak

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 37 Performans Programlarının “II-Performans Bilgileri” ana baĢlığı altında yer alan “D- Ġdarenin Toplam Kaynak Ġhtiyacı” baĢlıklı bölümünde; idarenin toplam kaynak ihtiyacının ekonomik kodlamaya göre toplu Ģekilde gösterilmesini sağlamak amacıyla Tablo- 4 Toplam Kaynak Ġhtiyacı Tablosu‟na yer verileceği belirtilmiĢtir. Kalkınma Bakanlığı 2015 yılı Performans Programında, “Toplam Kaynak Ġhtiyacı Tablosu”nun idare düzeyinde ve sadece 1 tane değil, harcama birimleri düzeyinde ve dolayısıyla birden fazla düzenlendiği görülmüĢtür. Performans Programlarının idare düzeyinde hazırlandığı düĢünülecek olursa, idarenin kaynak ihtiyacının ekonomik kodlama itibariyle ortaya konulmasını sağlayan Tablo 4‟ün de idare düzeyinde hazırlanması uygun olacaktır. Kamu idaresi cevabında; 2017 ve daha sonraki yıllarda hazırlanacak Performans Programlarında toplam kaynak ihtiyacı tablosuna yalnızca idare düzeyinde yer verileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında bulguda tespit edilen husus doğrultusunda iĢlem tesis edileceği belirtilmiĢ olduğundan, konu 2016 yılı denetiminde takip edilecektir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 8: Faaliyet Raporuna Performans Hedefleri Yerine Stratejik Hedeflerin Aktarılması ve Bu Nedenle Faaliyet Raporunda Yer Alan Göstergelerden Bazılarının Performans Programı Ġle Tutarlı Olmaması Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik‟te; kamu idarelerinin, faaliyet raporlarını hazırlarken tutarlılık ilkesine riayet etmesi gerektiği belirtilmektedir. Ġdarenin, faaliyet raporunda, tutarlılık ilkesi gereği; performans programında ve haliyle program döneminde gerçekleĢtirmeyi planladığı performans hedeflerinin ve buna bağlı olarak belirlediği performans göstergelerinin gerçekleĢme sonuçlarını göstermesi gerekmektedir. Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Faaliyet Raporu incelendiğinde; Performans Programındaki performans hedef ve göstergeleri yerine Stratejik Planda yer alan stratejik hedef ve göstergelerin Faaliyet Raporuna taĢındığı,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 38 GerçekleĢme sonuçlarının performans hedef ve göstergeleri itibariyle değil, stratejik hedef ve göstergeler itibariyle ortaya konulduğu, Bu sebeple de Performans Programında yer alan göstergelerden bazılarına Faaliyet Raporunda hiç yer verilmediği, bazıları içinse Stratejik Planda belirlenen hedef rakamının esas alındığı, AnlaĢılmıĢtır. Örnek 1 Performans Programında 2 no‟lu performans hedefine iliĢkin 2 no‟lu “Ekonomi yönetimindeki diğer kamu kuruluĢları ile yapılan kısa dönem ekonomik tahminler toplantı sayısı” göstergesi için 2015 yılında hedeflenen rakam 8 (adet) iken, Faaliyet Raporunda aynı gösterge için hedeflenen rakam 4 (adet) olarak, Performans Programında; 8 no‟lu performans hedefine iliĢkin 8 no‟lu “Dünya Ekonomisindeki GeliĢmeler Bülteninin Hazırlanması” göstergesi için 2015 yılında hedeflenen rakam 12 (adet) iken, Faaliyet Raporunda aynı gösterge için hedeflenen rakam 4 (adet) olarak, Performans Programında; 8 no‟lu performans hedefine iliĢkin 13 no‟lu “Uluslar arası kuruluĢlarla ortak çalıĢma sayısı” göstergesi için 2015 yılında hedeflenen rakam 1 (adet) iken, Faaliyet Raporunda aynı gösterge için hedef 2 (adet) olarak, Performans Programında; 8 no‟lu performans hedefine iliĢkin 14 no‟lu “ĠĢgücü piyasasındaki geliĢmelerin makro analizi raporu” göstergesi için 2015 yılında hedeflenen rakam 4 (adet) iken, Faaliyet Raporunda aynı gösterge için hedeflenen rakam 2 (adet) olarak,
BelirlenmiĢtir. Örnek 2 2015 Yılı Performans Programında yer alan; 7 no‟lu performans hedefine iliĢkin 1, 2, 3, 4, 5 ve 6 no‟lu performans göstergelerine, 8 no‟lu performans hedefine iliĢkin 4, 5, 6, 9 ve 15 no‟lu performans göstergelerine, 9 no‟lu performans hedefine iliĢkin 5, 6, 7 ve 8 no‟lu performans göstergelerine,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 39 21 no‟lu performans hedefine iliĢkin 1, 7,8 ve 9 no‟lu performans göstergelerine, 2015 Yılı Faaliyet Raporunda hiç yer verilmemiĢtir. Kamu idaresi cevabında; 2015 Yılı Performans Programı ile 2015 Yılı Faaliyet Raporunda yer alan uyumsuzluğun sonraki yıllarda olmaması için gerekli özen ve dikkatin gösterileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak; Faaliyet raporu ile performans programı arasındaki uyumsuzluğun giderileceği belirtildiğinden, konu 2016 yılı denetiminde takip edilecektir. BULGU 9: Faaliyet Raporunda “Performans Sonuçlarının Değerlendirilmesi” ve “Performans Bilgi Sisteminin Değerlendirilmesi” BaĢlıklarına Yer Verilmemesi Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik‟in “Birim ve İdare Faaliyet Raporlarının Şekli” baĢlıklı 19‟uncu maddesinin (1) numaralı bendinde; birim ve idare faaliyet raporlarının Ek-1‟de yer alan Ģekle uygun olarak hazırlanacağı ifade edilmiĢtir. Birim ve idare faaliyet raporlarının baĢlıklar itibariyle Ģablonunu ortaya koyan EK-1‟e baktığımızda; idarelerin hazırlayacakları faaliyet raporlarında, “Performans Bilgileri” ana baĢlığı altında “Performans Sonuçlarının Değerlendirilmesi” ve “Performans Bilgi Sisteminin Değerlendirilmesi” baĢlıklarına yer vermeleri gerektiği anlaĢılmaktadır. Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Faaliyet Raporu incelendiğinde, gerek performans sonuçları gerekse performans bilgi sistemi itibariyle herhangi bir değerlendirmenin yapılmadığı görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; Sonraki yıllarda hazırlanacak faaliyet raporlarında söz konusu bölümlere yer verileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında bulguda tespit edilen husus doğrultusunda iĢlem tesis edileceği belirtilmiĢ olduğundan, konu 2016 yılı denetiminde takip edilecektir. BULGU 10: Performans Göstergelerinde Meydana Gelen Sapmaların Nedenlerine Yer Verilmemesi 5018 sayılı Kanun‟un 41‟inci maddesinde; idare faaliyet raporunun bütçe hedef ve

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 40 gerçekleĢmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerini de içerecek Ģekilde hazırlanacağı, Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik‟in“Birim ve İdare Faaliyet Raporlarının Kapsamı” 18‟inci maddesinde ise; idarelerin performans bilgileri baĢlığı altında, performans programında yer alan hedef ve göstergelerin gerçekleĢme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine yer verecekleri, Hüküm altına alınmıĢtır. Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Faaliyet Raporu incelendiğinde, performans programında yer alan göstergelerin bazılarında, meydana gelen gerçekleĢmelerin belirlenen hedefin altında kaldığı, ancak, Faaliyet Raporunda söz konusu sapmanın nedenlerine yer verilmediği görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; Sonraki yıllarda hazırlanacak faaliyet raporlarında söz konusu bölümlere yer verileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak; Kamu idaresi cevabında bulguda tespit edilen husus doğrultusunda iĢlem tesis edileceği belirtilmiĢ olduğundan, konu 2016 yılı denetiminde takip edilecektir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Kalkınma Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 41 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr