2015 - AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR BAKANLIĞI.pdf

AĠLE VE SOSYAL POLĠTĠKALAR BAKANLIĞI 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2016

ĠÇERĠK AĠLE VE SOSYAL POLĠTĠKALAR BAKANLIĞI 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 AĠLE VE SOSYAL POLĠTĠKALAR BAKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAġMA VE DAYANIġMAYI TEġVĠK FONU 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 27 AĠLE VE SOSYAL POLĠTĠKALAR BAKANLIĞI MERKEZ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 43 AĠLE VE SOSYAL POLĠTĠKALAR BAKANLIĞI 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 71

AĠLE VE SOSYAL POLĠTĠKALAR BAKANLIĞI 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 3
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 3
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 6
6. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................... 7
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ........................... 7
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 16

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Mali Yapı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli I sayılı Cetvelde yer alan genel bütçeli idarelerden olup, faaliyetlerini merkezi yönetim bütçe kanunlarıyla verilen ödeneklerle gerçekleĢtirmektedir. 2015 yılı Bütçesiyle Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına 18.249.634.000,00-TL ödenek tahsis edilmiĢ olup, bu tutar Merkezi Yönetim Bütçesinin % 3,5'ine tekabül etmektedir. 2015 yılı toplam ödenek tutarı ise yıl içinde alınan ve tenkis edilen ödeneklerle 18.047.022.921,25-TL olmuĢtur. Bakanlıkça, bütçeyle verilen ödenekler dıĢında, uluslararası antlaĢmalar gereğince Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA) kapsamında 2015 yılında sağlanan fonlarından (765.960,85-EUR karĢılığı) 2.531.522,27-TL kaynak kullanılmıĢtır. Ayrıca Bakanlık faaliyetlerinin finansmanında, bütçe dıĢında kalan döner sermaye iĢletmesinden aktarılan kaynaklar da dahil diğer yerlerden temin edilen 51.309.953,13-TL kaynak kullanılmıĢtır. Bakanlıkça sunulan Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosuna göre Bakanlığın 2015 yılı bütçe gideri toplamı 18.047.190.163,75-TL'dir Muhasebe ve Raporlama Sistemi Bakanlık mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49’uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların Ģekil, süre ve türleri Kanun’un 49 ve 80’inci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiĢtir. Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre tutulmaktadır. Kamu Ġdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile garantileri gibi tüm mali iĢlemlerini kapsar. Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi sunmaktır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Amaç” baĢlıklı 1’inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanması ile mali istatistiklerin hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin usul, esas, ilke ve standartların belirlenmesidir.” hükmü yer almaktadır.
Bu amacın gerçekleĢtirilmesi için; iĢlemlerin kayıt dıĢında kalmasının önlenmesi ile birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüĢ muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetim ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir. Yönetmeliğin 310’uncu maddesinde kendi adına ekonomik varlık edinebilen, yükümlülük üstlenebilen, diğer kamu idareleri veya üçüncü Ģahıslarla ekonomik iliĢkilere girebilen kapsama dâhil her kamu idaresinin bir kurumsal birim ve her kurumsal birimin bir mali raporlama birimi olduğu; 311’inci maddesinde kapsama dâhil kamu idarelerinin mali hizmetler birim yöneticilerinin, mali raporlama kapsamındaki mali tabloların belirlenen standartlara uygun olarak hazırlanmasından, üst yöneticilerin de bu hususları gözetmekten ve belirlenen süreler içinde yayımlanmasından sorumlu olduğu; 312’nci maddesinde kamu

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 idarelerince, detaylı hesap planlarında yer alan hesaplardan aylık mizan ve yıllık olarak geçici ve kesin mizanların düzenleneceği; 313’üncü maddesinde kamu idarelerince hazırlanacak temel mali tabloların Bilanço, Faaliyet Sonuçları Tablosu ve Nakit AkıĢ Tablosu olduğu; 314- 316’ncı maddelerinde bu tabloların mahiyetleri ve nasıl düzenleneceği; 327’nci maddesinde de mali tabloların hangi dönemlerde hazırlanıp yayımlanacağı belirtilmiĢtir. Bakanlığın muhasebe hizmetleri merkezde Merkez Saymanlık Müdürlüğü, taĢrada ise defterdarlıklar tarafından yürütülmektedir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde hazırlanarak kamuoyunun bilgisine ve denetim yetkililerine zamanında sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolardan yararlanacak olanlara makul güvence vermek amacıyla mali raporların güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, kaynakların etkili ve ekonomik ve mevzuatına uygun kullanılmasının sağlanması amacıyla kurulup iĢletilmesi gereken mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 Denetimin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetim, mali saydamlığın ve hesap verilebilirliğin sağlanması amacıyla; kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla tasarlanmıĢtır. Kamu zararı iddialarına iliĢkin hususlara bu raporda değil yargılamaya esas raporda yer verilmektedir. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı mali iĢlemlerini, 5018 sayılı Kanun’un 49 ve 80’ inci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenen esaslara uygun olarak raporlamak zorunda olup, denetim, mali tablolar dikkate alınarak gerçekleĢtirilmektedir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’a 8/12/2013 tarih ve 28845 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değiĢiklik ile eklenen geçici madde ile kurumsal mali tabloların SayıĢtaya gönderilmesi 2013, 2014 ve 2015 yıllarını kapsamak üzere 2016 yılına kadar üç yıl ötelenmiĢ iken, Maliye Bakanlığınca kamu idarelerine ait mali tabloların düzenlenebilmesine esas olmak üzere Say2000i muhasebe otomasyon programı ve muhasebe yönetmeliklerinde yapılan düzenlemeler çerçevesinde ilk defa 2015 yılı sonu itibarıyla kamu idaresi mali tablolarının sunulabilmesi zemini hazırlanmıĢ ve KBS üzerinden kamu idarelerine sunulmaya baĢlanmıĢtır. Bu kapsamda, Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesine göre hesap dönemi sonunda verilecek olan cetvel ve mali tablolardan daha önce sunulabilen bütçe giderleri ve ödenekler tablosu ve taĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveline ilave olarak;

• Geçici ve kesin mizan,
• Bilanço,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5

• Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırması tablosu,
• Faaliyet sonuçları tablosu kurumsal bazda SayıĢtaya gönderilmiĢtir. 6085 sayılı Kanun uyarınca kamu idaresi esasına göre denetim yapılabilmesi ve denetim görüĢü verilebilmesi için, anılan Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesinde belirtilen yıl sonu kamu idaresi mali rapor ve tablolarının; kamu idaresince muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü birimlerden alınacak kayıtlarla ve gerektiğinde envanter iĢlemleri de yapılarak kamu idaresinin varlık ve yükümlülükleri ile mali yıla iliĢkin faaliyet sonuçlarının Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen standartlarda sunulması gerekmektedir. Kamu idareleri, KBS üzerinden alınan verileri kendi kayıtları ile teyit ederek tasarrufu altındaki varlık ve yükümlülükleri ile mali yıla iliĢkin faaliyet sonuçlarına iliĢkin bilgileri, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen raporlama esaslarına uygun olarak hazırlaması gerekirken kamu idaresi bazında ilk defa mali tablo düzenlenmesi ve 2015 yılının geçiĢ süreci olması sebebiyle sadece KBS üzerinden alınan mali tabloları sunmuĢtur. Birimlere ait faaliyet sonuçları konsolide edilmeden birleĢtirildiği için bilançoda, aynı anda olumlu ve olumsuz faaliyet sonucu ortaya çıkmaktadır. Farklı muhasebe birimleri tarafından gerçekleĢtirilen iĢlemler yıl sonu itibariyle konsolide edilemediğinden, verilen tablolar farklı birimlerce hazırlanan veri setlerinin alt alta toplamlarından oluĢmaktadır. Bu nedenle yukarıda SayıĢtaya verildiği belirtilen tablolar, farklı muhasebe birimlerince oluĢturulan yevmiye kayıtlarının bir araya getirilmiĢ halidir. Denetim çalıĢmaları, bu çerçevede hazırlanan mali tablolarla birlikte Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü muhasebe birimlerindeki cetvel, belgeler, yevmiye kayıtları, yevmiye kayıtlarına esas belgeler ve bunlara dayanak oluĢturan ilgili harcama birimleri arĢivlerinde muhafaza edilen kanıtlayıcı belgeler esas alınarak bu belgelerin tamlık, doğruluk, tutarlılık ve tabi olduğu mevzuatına uygunluğu açısından yürütülmüĢtür.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Bakanlığın, yönetiminde ve kullanımında olan taĢınmazların fiili envanterinin yapılmaması ve taĢınmazlara ait bilgilerin muhasebe kayıtlarına alınmaması TaĢınmaz malların yönetimi, 5018 sayılı Kanunun 44, 45, 47 ve 60 ıncı maddelerinde düzenlenmiĢtir. 5018 sayılı Kanun kapsamında olan kurum ve kuruluĢların mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taĢınmazların kaydına ve icmallerinin düzenlenmesine iliĢkin usul ve esasları belirlemek üzere bu Kanunun 44 üncü maddesine istinaden “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik” Maliye Bakanlığınca hazırlanmıĢ, 13.09.2006 tarih ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulmuĢtur. 19.06.2014 tarih ve 29035 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelikte DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” ile de kurumların kayıt ve kontrol iĢlemleriyle görevli birimleri, 30.09.2014 tarihine kadar taĢınmazların fiili envanterini emlak vergi değerleri üzerinden mevcut kullanım Ģekillerini esas alarak tamamlamak ve 01.10.2014 tarihine kadar muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine vermek durumundadır. Yönetmelik’in 5’inci maddesinde; “(1) TaĢınmaz kayıt ve kontrol iĢlemleri, kamu idarelerine ait taĢınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeĢitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır. … (6) Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin mülkiyetinde, yönetiminde ve kullanımında bulunan taĢınmazların kaydı ve yönetimi ile ilgili olarak bu Yönetmelik gereğince yapılması gereken kayıt ve kontrol iĢlemleri; kuruluĢ kanunları ile özel mevzuatlarındaki hükümler uyarınca, bu idarelerin yetkili ve görevli birimleri tarafından yapılır.” Denilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 Yapılan incelemede taĢınmazların envanterine iliĢkin yukarıda yer verilen mevzuat gereğince yapılması gereken iĢ ve iĢlemlerin gerçekleĢtirilmediği anlaĢılmaktadır. Kamu idaresi cevabında; Bakanlığımıza tahsis edilen ile kiralanan taĢınmazlar, 2015 yılında Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik doğrultusunda elektronik ortamda kayıt altına alınmıĢ olup, 2015 yılına ait taĢınmaz ve taĢınır mal hesapları yönetmelikte belirtilen tarihte SayıĢtay BaĢkanlığına gönderilecektir. Denilmektedir. Sonuç olarak Bakanlığın, yönetiminde ve kullanımında olan taĢınmazların fiili envanterinin yapılmaması ve taĢınmazlara ait bilgilerin muhasebe kayıtlarına alınmaması ile ilgili olarak bulguda belirtilen hususların denetlenen kurumca ne ölçüde yerine getirildiğine iliĢkin denetim sonucunun takip edilmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Mal Alımları ve Sermaye Giderleri hesap alanı hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır. 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: 5510 Sayılı Kanunun 60'ıncı Maddesinin 1'inci Fıkrasının (c) Bendi Kapsamında Olmayanlar Ġçin Bakanlık Tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna Genel Sağlık Sigortası Primi Ödenmesi 5510 sayılı Kanunun 60'ıncı maddesinin 1'inci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendi kapsamında iken muhtelif nedenlerle bu bent kapsamından çıkanlar için Bakanlık tarafından Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) genel sağlık sigortası primi ödemesine devam edildiği görülmüĢtür. Söz konusu durum önceki yıl incelemelerimizde de saptanmıĢ olup, bulgu konusu edilmiĢti.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 87’nci maddesinde: “Bu Kanunun uygulanmasında kısa ve uzun vadeli sigorta kolları ile genel sağlık sigortası ve isteğe bağlı sigorta bakımından; … c) 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde sayılan kiĢiler için primi yılı merkezî yönetim bütçesinden karĢılanmak üzere ilgili kamu idareleri, … prim ödeme yükümlüsüdür.” hükmü yer almaktadır. 60’ıncı maddesinde de: “Ġkametgahı Türkiye'de olan kiĢilerden; a) 4 üncü maddenin birinci fıkrasının;

1. (a) ve (c) bentleri gereğince sigortalı sayılan kiĢiler,
2. (b) bendi gereğince sigortalı sayılan kiĢiler, b) Ġsteğe bağlı sigortalı olan kiĢiler, c) Yukarıdaki (a) ve (b) bentlerine göre sigortalı sayılmayanlardan;
3. Harcamaları, taĢınır ve taĢınmazları ile bunlardan doğan hakları da dikkate alınarak, Kurumca belirlenecek test yöntemleri ve veriler kullanılarak tespit edilecek aile içindeki geliri kiĢi baĢına düĢen aylık tutarı asgari ücretin üçte birinden az olan vatandaĢlar ile gelir tespiti yapılmaksızın genel sağlık sigortalılığı ya da bakmakla yükümlü olduğu kiĢi bulunmayan Türk vatandaĢlarından 18 yaĢını doldurmamıĢ çocuklar, … genel sağlık sigortalısı sayılır. …

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 Bu maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendi ile 80 inci madde de belirtilen aile; aynı hane içerisinde yaĢayan eĢ, evli olmayan çocuk, büyük ana ve büyük babadan oluĢur.” hükmü ile kimlerin ne Ģekilde genel sağlık sigortalısı sayılacağı açıklanmıĢtır. 633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğünün görevlerini sayan 11'inci maddesinin (h) bendinde de: “Sosyal yardıma hak kazanılmasında ve genel sağlık sigortalılığının tespitinde esas alınacak gelir tespit testlerine iliĢkin usûl ve esasları belirlemek, bu testleri Sosyal YardımlaĢma ve DayanıĢma Vakıflarıyla iĢbirliği yaparak uygulamak.” hükmü yer almaktadır. Bu hükme dayanarak “Genel Sağlık Sigortası Kapsamında Gelir Tespiti, Tescil ve Ġzleme Sürecine ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” çıkarılmıĢtır. Bu yönetmelik hükümleri çerçevesinde yapılan gelir tespiti sonucu 5510 sayılı Kanununun 60'ıncı maddesinin 1'inci fıkrasının (c) bendinin (1) numaralı alt bendi (60/1-c-1) kapsamında olduğu sosyal yardımlaĢma ve dayanıĢma vakıflarının mütevelli heyeti tarafından tespit edilen kiĢiler elektronik sistem üzerinden SGK’ya bildirilmektedir. SGK tarafından da bu kiĢilerin genel sağlık sigortalılığı bakımından (60/1-c-1) kapsamında tescilleri yapılmaktadır. Genel sağlık sigortası (GSS) primlerinin ödenmesi için SGK, tescilini yaptığı bu kiĢilerin listesini Bakanlığa bildirmektedir. BütünleĢik Sosyal Yardım Hizmetleri Projesi üzerinden yapılan sorgulamalarda, genel sağlık sigortalılığı bakımından (60/1-c-1) kapsamında tescilleri yapılan kiĢilerin durumlarında muhtelif nedenlerle değiĢiklik olanların artık (60/1-c-1) kapsamında tescillerinin devam etmemesi gerekirken SGK tarafından devam ettirildiği ve bu kiĢilerin GSS primlerinin ödenmek üzere Bakanlığa gönderildiği ve Bakanlık tarafından da ödendiği anlaĢılmaktadır. Genel sağlık sigortalılığı bakımından (60/1-c-1) kapsamında tescilleri yapılan ve primleri ödenen ancak daha sonra durumlarında değiĢiklik olan ve artık (60/1-c-1) kapsamında tescillerinin sonlandırılması ve primlerinin Bakanlık tarafından ödenmemesi gerekenlere iliĢkin sistem üzerinden tespit edilen bazı örnekler Ģu Ģekildedir:

1. (60/1-c-1) kapsamında tescili yapılan ve primleri ödenen kişilerden işe girenlerin olması durumu: Bu kiĢilerin iĢe girmesi sonucu genel sağlık sigortalılığı bakımından

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 60.maddenin 1.fıkrasının (a) bendi kapsamında GSS primleri iĢverenleri tarafından ödenmesine rağmen Bakanlığın da (60/1-c-1) kapsamında bu kiĢiler için GSS primi ödediği anlaĢılmıĢtır. Oysa 60'ıncı maddenin 1'inci fıkrasının (c) bendinde, 60'ıncı maddenin 1'inci fıkrasının (a) ve (b) bendine girmeyenlerin (c) bendi kapsamına gireceği belirtilmektedir. Ayrıca bu kiĢilerin eĢi ve çocukları da artık bakmakla yükümlü olunan kiĢi kapsamına girdiklerinden dolayı bunlar için (60/1-c-1) kapsamında GSS primlerinin ödenmemesi gerekirken ödendiği anlaĢılmaktadır. 2) (60/1-c-1) kapsamında tescili yapılan ve primleri ödenen, ancak daha sonra evlenip aileden çıkan kız çocuklarının olması durumu: Evlenip aileden çıkan kız çocuklarının eĢi çalıĢıyor ise genel sağlık sigortalılığı bakımından eĢinin bakmakla yükümlü olduğu kiĢi kapsamına girdiği için artık (60/1-c-1) kapsamında GSS primlerinin ödenmemesi gerekirken ödendiği anlaĢılmaktadır. Ayrıca, aileden evlenip çıkan bir kiĢi olduğu için ailede kalan kiĢilerin gelir tespitinin yeniden yapılıp genel sağlık sigortalılığı açısından (60/1-c-1) kapsamında devam edip etmeyeceklerinin değerlendirilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; Söz konusu raporun ilgili bölümünde; (60/1-c-1) kapsamındaki kiĢilerin, 4/1-a (SSK), 4/1-b (Bağ-Kur) ve 4/1-c (Emekli Sandığı) Ģeklinde sigortalılık statüleri değiĢtiğinde, bu kiĢiler ile bakmakla yükümlü olduğu kiĢiler için, (60/1-c-

1. kapsamında Genel Sağlık Sigortası (GSS) primi ödenmemesi gerektiği, Evlenip aileden çıkan kız çocuklarının eĢi çalıĢıyor ise, genel sağlık sigortalılığı bakımından eĢinin bakmakla yükümlü olduğu kiĢi kapsamına girdiği için artık (60/1-c-1) kapsamında GSS primlerinin ödenmemesi gerektiği ve aileden evlenip çıkan bir kiĢi olduğu için ailede kalan kiĢilerin gelir tespitinin yeniden yapılıp genel sağlık sigortalılığı açısından (60/1-c-1) kapsamında devam edip etmeyeceklerinin değerlendirilmesi gerektiği belirtilmektedir. 633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 11 inci maddesinin (h) bendi “Sosyal yardıma hak kazanılmasında ve genel sağlık sigortalılığının tespitinde esas alınacak gelir tespit testlerine iliĢkin usul ve esasları belirlemek, bu testleri Sosyal YardımlaĢma ve DayanıĢma Vakıflarıyla iĢbirliği yaparak uygulamak” hükmünü amir olup bahse konu madde ile GSS gelir testi uygulamaları görevinin, Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü ve Sosyal YardımlaĢma ve DayanıĢma Vakıfları (SYDV) ile iĢbirliği içinde yerine getirileceği hüküm altına alınmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 5510 sayılı Kanunun “Prim ödeme yükümlüsü” baĢlıklı 87 inci maddesinin (c) bendinde yer alan “60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinde sayılan kiĢiler için primi yılı merkezî yönetim bütçesinden karĢılanmak üzere ilgili kamu idareleri prim ödeme yükümlüsüdür” hükmü çerçevesinde 60 ıncı maddenin birinci fıkrasının (c) bendinin (1), (3), (4), (5), (6), (7), (8), (9), (10) alt bendi kapsamına girenler ile 18 yaĢ altı olup anne ve babası üzerinden genel sağlık sigortalısı olmayanların genel sağlık sigortası primleri Bakanlığımız tarafından karĢılanmaktadır.
5510 sayılı Kanunun “Genel Sağlık Sigortalılığının BaĢlangıcı, Bildirimi ve Tescili” baĢlıklı 61 inci maddesinde yer alan; “… (b) (c) bendinde sayılanlardan, 1 numaralı alt bentte belirtilenler Kurumca tescil edildiği, …tarihten itibaren genel sağlık sigortalısı sayılır.” hükmü gereği, (60/1-c-1) kapsamında genel sağlık sigortalısı olanların tescil iĢlemini yapma görevi Sosyal Güvenlik Kurumu’ndadır. Ayrıca, Genel sağlık sigortalılarının gelir tespitlerinin yapılması ve tesciline iliĢkin, 28/12/2011 tarihli ve 28156 sayılı Resmi Gazetede Genel Sağlık Sigortası Kapsamında Gelir Tespiti, Tescil ve Ġzleme Sürecine ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik bulunmaktadır. Anılan Yönetmeliğin “Re’sen tescil ve gelir tespiti baĢvurusu” baĢlıklı 4 üncü maddesinde yer alan; “Genel sağlık sigortalısı ya da genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kiĢi statüsünde olmayanlar ile genel sağlık sigortalılığı ya da genel sağlık sigortalısının bakmakla yükümlü olduğu kiĢi statüsü sona eren kiĢiler, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından re’sen tescil edilir. … Ayrıca, gelir tespitini yaptırmak üzere bir ay içinde vakıflara baĢvurması gerektiği SGK tarafından re’sen tescil edilen kiĢilere bildirilir” ifadesi, “Tescil ve primlerin ödenmesi” baĢlıklı 16 ncı maddesinde yer alan; “… Yapılan inceleme ve araĢtırma sonucunda tespit edilen aile içinde kiĢi baĢına düĢen gelirin aylık tutarı, prime esas kazanç alt sınırının üçte birine eĢit veya üçte birinden fazla olanlardan, gelir tespitine esas alınan aile bireylerinden genel sağlık sigortalısı veya bunların bakmakla yükümlü olduğu kiĢi durumunda olmayanların 5510 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesinin birinci fıkrasının (g) bendine tâbi genel sağlık sigortalısı olarak tescili ile ilgili esaslar SGK tarafından belirlenir” ifadesi,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 “Vakıf mütevelli heyeti” baĢlıklı 13 üncü maddesinde yer alan; “ BütünleĢik Sosyal Yardım Hizmetleri Projesi (BSYHP) sistemi üzerinde yapacağı değerlendirmeler sonucu aile içinde kiĢi baĢına düĢen gelirin aylık tutarını tespit ederek tescil için SGK’ya bildirilmesini sağlar veya gerekli gördüğü hâllerde yeniden incelenmesine karar verir” ifadesi yer almaktadır. Üstte yer alan mevzuat hükümlerine göre, (60/1-c-1) kapsamındaki genel sağlık sigortalılarının tescil edilmesine ve tescil ile ilgili değiĢikliler yapılmasına iliĢkin yükümlülükler Sosyal Güvenlik Kurumu’ndadır. Tescil edilenlerin prim ödeme yükümlüğü ise Bakanlığımıza verilmiĢtir. Bakanlığımızın tescil ve tescil değiĢikliği ile ilgili olarak herhangi bir görevi bulunmamaktadır. Ancak, tescil edilenlerin primlerini ödeme zorunluluğu bulunmaktadır. 28/12/2011 tarihli ve 28156 sayılı Resmi Gazetede Genel Sağlık Sigortası Kapsamında Gelir Tespiti, Tescil ve Ġzleme Sürecine ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin, 4/4 maddesinde; ”Gelir testine tâbi tutulacak kiĢinin gelir testini yaptırmak üzere vakfa bizzat yazılı baĢvurusu esastır.”, 12/3 maddesinde; “Genel sağlık sigortası tescili yapıldığı tarihten itibaren primi Devlet tarafından ödenenler ile asgari ücretin üçte biri üzerinden prim ödeyenlerin hane ziyaretleri her yıl yenilenir.”, 12/4 maddesinde ise; “Genel sağlık sigortası tescili yapıldığı tarihten itibaren doksan günde bir aile içindeki bireylere ait veriler BSYHP sisteminde otomatik olarak güncellenir.” denilmektedir. Yönetmelikte yer alan bu ifadelere göre, GSS gelir testi iĢlemleri baĢvuru yapan kiĢi için yapılmakta ve BütünleĢik Sosyal Yardım Hizmetleri Projesi (BSYHP) bilgi sistemi üzerinde tutulan gelir testi kayıtları, gelir testine baĢvuran kiĢi bazlı olarak tutulmaktadır. Bakanlığımızca, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu kapsamında GSS prim ödemeleri yapılan kalemlere ait ayrıntılı bilgilerin, gerekli kontrol ve tetkiklerinin tarafımızca yapılabilmesi amacıyla, FTP dosyası üzerinden Bakanlığımıza gönderilmesi hususu, SGK’dan talep edilmiĢ ve 01/06/2015 tarihinden itibaren FTP dosyası üzerinden verilere eriĢim sağlanmıĢ olup, GSS kapsamında Bakanlığımız tarafından primi ödenen kiĢi bilgileri ile bütünleĢik sistemde GSS gelir tespit kaydı bulunan kiĢi bilgileri karĢılaĢtırılmaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 Bu çerçevede, ödeme listesi üzerinden yapılan sorgularda; Bakanlığımız tarafından GSS primleri ödenen (60/1-c-1) (eski adıyla yeĢil kartlılar) kapsamındaki, 18 yaĢını doldurmuĢ, bütünleĢik sistem üzerinden adına yapılmıĢ herhangi bir gelir tespit baĢvurusu, herhangi bir gelir testi iĢlemi veya gelir testi sonucu olmayan kiĢiler ile (60/1-c-1) (eski adıyla yeĢil kartlılar) kapsamında SYDV tarafından yapılan hiçbir gelir tespit iĢlemi olmadığı halde SGK tarafından (60/1-c-1) maddesine göre tescil edilip GSS primi talep edilen kiĢilerin GSS primleri Genel Müdürlüğümüzce SGK tarafından tahakkuk ettirilen tutardan mahsup edilmekte ve primleri ödenmemektedir. Buna göre, söz konusu denetim raporunda yer alan bulguda belirtilen kiĢilerden, gelir testi baĢvurusu olmayan, (60/1-c-1) kapsamında tescili yapılan ve primleri ödenen ancak daha sonra evlenip aileden çıkan kız çocuklarının GSS primleri ödenmemektedir. Öte yandan, evlenip aileden çıkan kız çocukları ile evlenildiği için birey sayısı eksilen aileler için, BSYHP sistemi üzerinde SYDV’na durum değiĢiklik görevi olarak düĢmektedir. SYDV’da, ailenin gelir testini yeni duruma göre güncelleyip SGK’ya iletmekte olduğundan, bu konuda herhangi bir sıkıntı yaĢanmamaktadır. (60/1-c-1) kapsamında tescili yapılan ve primleri ödenen kiĢilerden iĢe girenlerin olması durumunda, 4/1-a (SSK), 4/1-b (Bağ-Kur) ve 4/1-c (Emekli Sandığı) Ģeklinde sigortalılık statüleri değiĢtiğinde, bu kiĢiler ile bakmakla yükümlü olduğu kiĢiler için, (60/1-c-

1. kapsamında primlerinin ödenmemesi için, BSYHP sistemi üzerinde sağlık provizyon kontrolünü yapacak bir mekanizmanın kurulması gerekmektedir. Söz konusu kontrolü yapacak mekanizma iĢlemi, bütün (60/1-c-1) sigortalılarının (yaklaĢık 8 milyon kiĢi) provizyon ve Sağlık Provizyon Aktivasyon Sistemi (SPAS) durumunun kontrolünün yapılmasını gerektirmekte olduğundan, bütünleĢik sistemde Batch hazırlanması kapsamlı bir çalıĢma gerektirmektedir. Bu amaçla, TÜBĠTAK-BĠLGEM yazılım ekibinden 19/12/2015 tarihinde gerekli iĢ talebinde bulunulmuĢtur. Ancak, BütünleĢik Sosyal Yardım Hizmetleri Projesi kapsamında TÜBĠTAK ile yapılan sözleĢme 31/12/2015 tarihinde sona erdiğinden, söz konusu iĢlem, 28/03/2016 tarihinde imzalanan Yazılım Güncelleme ve Bakım Hizmeti Projesi SözleĢmesi kapsamına alınmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 Sağlık Provizyon Aktivasyon Sistemi (SPAS) kontrol mekanizmasının çalıĢmaya baĢlamasıyla birlikte tenkit edilen hususun giderilmesi planlanmaktadır. Ayrıca, 17/03/2016 tarihli Ekonomik Koordinasyon Kurulunda (EKK) alınan karar doğrultusunda, halihazırda SYDV tarafınca yapılan GSS gelir testi iĢlemlerinin Sosyal Güvenlik Kurumu BaĢkanlığı tarafından yapılmasına karar verilmiĢ olup, gelir testi devir iĢlemleri çalıĢmalarına baĢlanılmıĢtır. Denilmektedir. Sonuç olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 32'nci maddesinde harcama talimatı ve harcama yetkililerin sorumluluğundan, 33'üncü maddesinde bütçeden bir giderin nasıl gerçekleĢtirildiğinden bahsedilmektedir. 55'inci maddesinde ise iç kontrolün tanımı yapılmakta, 56, 57 ve 58'inci maddelerinde de iç kontrolün amacı, kontrolün yapısı ve iĢleyiĢi ile ön mali kontrolden bahsedilmektedir. Bu maddelere dayanarak çıkarılan “İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar”ın 12'nci maddesinde de harcama birimlerinde yapılacak süreç kontrolünden bahsedilmektedir. Ġdarenin cevabında belirtmiĢ olduğu 5510 Sayılı Kanunun (60/1-c-1) kapsamındaki genel sağlık sigortalılarının tescil ve tescil değiĢikliği iĢlemlerinin Sosyal Güvenlik Kurumunun görevi olduğu, Bakanlığın ise tescil edilenlerin primlerini ödeme zorunluluğu bulunduğu hususu harcama birimi olarak Bakanlığın giderin gerçekleĢtirilmesinde yukarıdaki mevzuatta belirtilen kontrolleri yapmasına engel olmadığı gibi harcama yetkililerin sorumluluğunu da ortadan kaldırmadığı düĢünülmektedir. Diğer taraftan cevapta; Ġdare tarafından, 5510 sayılı Kanun kapsamında GSS prim ödemeleri yapılanlara ait ayrıntılı bilgilerin kontrolünün yapılabilmesi amacıyla, FTP (fıle transfer protocol-internete bağlı bir bilgisayardan diğerine dosya aktarımı yapmak için geliĢtirilen bir internet protokolü ve bu iĢi yapan uygulama programları) dosyası üzerinden Bakanlığa gönderilmesinin SGK’dan talep edildiği ve 01/06/2015 tarihinden itibaren FTP dosyası üzerinden verilere eriĢimin sağlanmıĢ olduğu, Bakanlık tarafından primi ödenen kiĢi bilgileri ile bütünleĢik sistemde GSS gelir tespit kaydı bulunan kiĢi bilgileri karĢılaĢtırılmak suretiyle GSS primleri ödenen (60/1-c-1) (eski adıyla yeĢil kartlılar) kapsamındaki, 18 yaĢını doldurmuĢ, bütünleĢik sistem üzerinden adına yapılmıĢ herhangi bir gelir tespit baĢvurusu, herhangi bir gelir testi iĢlemi veya gelir testi sonucu olmayan kiĢiler ile (60/1-c-1) (eski adıyla

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 yeĢil kartlılar) kapsamında SYDV tarafından yapılan hiçbir gelir tespit iĢlemi olmadığı halde SGK tarafından (60/1-c-1) maddesine göre tescil edilip GSS primi talep edilen kiĢilerin GSS primleri Genel Müdürlükçe SGK tarafından tahakkuk ettirilen tutardan mahsup edildiği ve primlerinin ödenmediği ifade edilmektedir. Bu bağlamda bulguda örnek olarak değinilen hususlardan gelir testi baĢvurusu olmayan, (60/1-c-1) kapsamında tescili yapılan ve primleri ödenen ancak daha sonra evlenip aileden çıkan kız çocuklarının GSS primleri ödenmediği belirtilmektedir. Bununla birlikte, yine bulguda değinilen hususlardan (60/1-c-1) kapsamında tescili yapılan ve primleri ödenen kiĢilerden iĢe girenlerin olması durumunda ise, 4/1-a (SSK), 4/1-b (Bağ-Kur) ve 4/1-c (Emekli Sandığı) Ģeklinde sigortalılık statüleri değiĢtiğinde, bu kiĢiler ile bakmakla yükümlü olduğu kiĢiler için, (60/1-c-1) kapsamında primlerinin ödenmemesi için, BSYHP sistemi üzerinde sağlık provizyon kontrolünü yapacak kapsamlı bir mekanizmanın kurulması amacıyla TÜBĠTAK-BĠLGEM ile 19/12/2015 tarihinde itibaren görüĢmelerin baĢladığı ve Sağlık Provizyon Aktivasyon Sistemi (SPAS) kontrol mekanizmasının çalıĢmaya baĢlamasıyla birlikte tenkit edilen hususun giderilmesinin hedeflendiği belirtilmiĢtir. Ayrıca 17.03.2016 tarihli Ekonomik Koordinasyon Kurulunda (EKK) alınan karar doğrultusunda, halihazırda SYDV tarafınca yapılan GSS gelir testi iĢlemlerinin Sosyal Güvenlik Kurumu BaĢkanlığı tarafından yapılmasına karar verildiği, gelir testi devir iĢlemleri çalıĢmalarına baĢlanıldığı ifade edilmektedir. Bu itibarla, Sosyal Güvenlik Kurumunun (60/1-c-1) kapsamındaki kiĢilerin genel sağlık sigortalılık primlerini ödemesi için Bakanlığa gönderdiği listelerin yukarıda belirtilen mevzuat çerçevesinde kontrollerinin yapılarak bulguda belirtildiği üzere (60/1-c-1) kapsamından çıkan ve listede yer almaması gerekenlerin Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirilerek tescillerinin düzeltilmesi ve bu tespit edilenlerin genel sağlık sigortası primlerinin Bakanlık tarafından ödenmemesi gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

AĠLE VE SOSYAL POLĠTĠKALAR BAKANLIĞI SOSYAL YARDIMLAġMA VE DAYANIġMAYI TEġVĠK FONU 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ....................... 26
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 27
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 27
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 27
5. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 28
6. EKLER ........................................................................................................................................................ 29

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Sosyal YardımlaĢma Ve DayanıĢmayı TeĢvik Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Sosyal YardımlaĢma ve DayanıĢmayı TeĢvik Fonu, 14/06/1986 Tarih ve 19134 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 3294 nolu Sosyal YardımlaĢma ve DayanıĢmayı TeĢvik Kanunu ile kurulmuĢtur. Fonun mali iĢlemleri Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü Kaynak Yönetimi Daire BaĢkanlığı’nın Ödeme Talimatları Birimi, Banka Hesapları Takip ve Raporlama Birimi, Fon Muhasebesi Kayıt ve Kontrol Birimi, Vakıf Muhasebesi ve Mevzuatı danıĢma Birimlerince yürütülmektedir. Fonun gelirleri; Kanun ve kararnamelerle kurulu bulunan ve kurulacak olan fonlardan Bakanlar Kurulu kararıyla % 10'a kadar aktarılacak miktardan, Bütçeye konulacak ödeneklerden, Trafik para cezası hâsılatının yarısından, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu reklam gelirleri hasılatından aktarılacak % 15’lik miktardan, Her nevi bağıĢ ve yardımlardan, Diğer gelirlerden, Gelir ve Kurumlar Vergisi tahsilat toplamının % 2,8’i’nden oluĢmaktadır. 2015 yılı Bütçesiyle BaĢbakanlık Sosyal YardımlaĢma ve DayanıĢmayı TeĢvik Fonuna 100.000.000 TL ödenek (Hazine Yardımı) tahsis edilmiĢ olup, bu tutar Merkezi Yönetim Bütçesinin % 0,0192’sine tekabül etmektedir. Sosyal YardımlaĢma ve DayanıĢmayı TeĢvik Fonunun 01.01.2015-31.12.2015 tarihleri arasını kapsayan Faaliyet (Gelir-Gider) tablosunda Gider Toplamı 5.483.859.289,28-TL Gelir Toplamı ise 4.818.766.038,42-TL’dir. Fonun muhasebe iĢlemleri, Sosyal YardımlaĢma ve DayanıĢmayı TeĢvik Fonu Muhasebe Yönergesine tabi olarak yürütülmekte ve mali tabloları, adı geçen yönergenin 34, 35 ve 36’ncı maddelerinde geçen defter, cetvel ve tablolardan oluĢmaktadır. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Faaliyet sonuçları tablosu (Gelir/Gider Tablosu)

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Sosyal YardımlaĢma Ve DayanıĢmayı TeĢvik Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna(Gelir/Gider Tablosu) verilecektir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Sosyal YardımlaĢma Ve DayanıĢmayı TeĢvik Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir. 5. DENETĠM GÖRÜġÜ Sosyal YardımlaĢma ve DayanıĢmayı TeĢvik Fonu, 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Sosyal YardımlaĢma Ve DayanıĢmayı TeĢvik Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 6. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları SOSYAL YARDIMLAġMA VE DAYANIġMAYI TEġVĠK FONU'NUN 31.12.2015 TARĠHLĠ BĠLANÇOSU AKTĠF (VARLIKLAR) Cari Dönem (TL) PASĠF (KAYNAKLAR) Cari Dönem (TL) I- DÖNEN VARLIKLAR I- KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR
A- HAZIR DEĞERLER 565.662.243,07 A- KISA VADELĠ ĠÇ MALĠ BORÇLAR
1- Bankalar 565.662.243,07 1- Kamu Ġdarelerine Mali Borçlar
T.C. Merkez Bankası A.ġ. 58.598,48 Genel Bütçe Kapsamındaki Ġdarelere Borçlar
T.C. Ziraat Bankası A.ġ. 243.875.598,68 B- ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER
T. Vakıflar Bankası A.O. 160.823.140,06 1- Ödenecek Vergi ve Fonlar
T. Halk Bankası 160.904.905,85
2- Verilen Çekler ve Ödeme Emirleri (-) 0,00 Diğer Vergiler
Periyodik Pay Gönderme Emirleri (-) Fon Kesintileri
Aile Destek Transferi Gönderme Emirleri (-) KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Sosyal YardımlaĢma Ve DayanıĢmayı TeĢvik Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 TOPLAMI
Sosyal ve Özel amaçlı Transferler Gönderme Emirleri (-)
Mes. Eğt. ve Ġst. Yönelik Proje Gönderme Emirleri (-)
II- UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR
Eğitim Transferi Gönderme Emirleri (-) A- UZUN VADELĠ ĠÇ MALĠ BORÇLAR
KASDEP Gönderme Emirleri (-) 1- Kamu Ġdarelerine Mali Borçlar
Gelir Getirici Proje Gönderme Emirleri (-) Genel Bütçe Kapsamındaki Ġdarelere Borçlar
3- Diğer Hazır Değerler UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR TOPLAMI
B- FAALĠYET ALACAKLARI
Gelirlerden Alacaklar III- ÖZ KAYNAKLAR
1- Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gelirlerden Alacaklar
A- NET DEĞER
2- Diğer Gelirlerden Alacaklar 1- Net Değer Hesabı
C- KURUM ALACAKLARI Denge Kayıtları
1- Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Varlık Envanteri
Diğer Vakıflardan Alacaklar GeçmiĢ Dönem Faaliyet Sonuçlarından Aktarılanlar
Kurumca Verilen Borçlardan Diğer B- YENĠDEN DEĞERLEME FARKLARI

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Sosyal YardımlaĢma Ve DayanıĢmayı TeĢvik Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31 Alacaklar
2- Takipteki Kurum Alacakları Yeniden Değerleme Farkları Hesabı
Kurumca Verilen Borçlardan Takipli Alacaklar
Maddi Duran Varlıklar Yeniden Değerleme Farkları
3- Takipteki Kurum Alacakları KarĢılığı Hesabı (-)
Maddi Olmayan Duran Varlıkların Yeniden Değerleme Farkları
4- Diger Kurum Alacakları C- GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI 1.926.919.727,2 1 D- DĠĞER ALACAKLAR 1- GeçmiĢ Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları (+) 1.926.919.727,2 1 1- KiĢilerden Alacaklar D- GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET SONUÇLARI -696.164.233,28
Tahsilinde Bütçeye Gelir Kaydedilecek Alacaklar
1- GeçmiĢ Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları (- ) -696.164.233,28
Diğer Alacaklar E- DÖNEM FAALĠYET SONUÇLARI -665.093.250,86 DÖNEN VARLIKLAR TOPLAMI 565.662.243,07 1- Dönem Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı (+)
2- Dönem Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı (-) -665.093.250,86 II- DURAN VARLIKLAR

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Sosyal YardımlaĢma Ve DayanıĢmayı TeĢvik Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32 A- KURUM ALACAKLARI
1- Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar ÖZKAYNAKLAR TOPLAMI 565.662.243,07
Diğer Vakıflardan Alacaklar
2-Kurumca Verilen Borçlardan Diğer Alacaklar
B- MADDĠ DURAN VARLIKLAR
1- Binalar
Ġdare Binaları
2- TaĢıtlar
Karayolu TaĢıtları
3- Diğer Maddi Duran Varlıklar
4- BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-)
DURAN VARLIKLAR TOPLAMI
AKTĠF (VARLIKLAR) TOPLAMI 565.662.243,07 PASĠF (KAYNAKLAR) TOPLAMI 565.662.243,07

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Sosyal YardımlaĢma Ve DayanıĢmayı TeĢvik Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33 SOSYAL YARDIMLAġMA VE DAYANIġMAYI TEġVĠK FONU'NUN 01.01.2015 - 31.12.2015 DÖNEMĠNE ĠLĠġKĠN FAALĠYET SONUCU TABLOSU (TL) (TL) GĠDERLER Cari Dönem GELĠRLER Cari Dönem
I - Cari Transferler 4.851.406.54 7,12 I- Alınan BağıĢ ve Yardımlar Ġle Özel Gelirler 20.000.000,0 0 A - Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşlara Yapılan Transferler 4.851.406.54 7,12
A- Merkezi Yön.Bütçesine Dahil İdarelerden Alınan Bağışlar 20.000.000,0 0 1- Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıflarına Transferler 3.786.406.54 7,12
B- Kurumlardan ve Kişilerden Alınan Bağış ve Yardımlar 0,00
Periyodik Transfer 1.256.293.37 7,50 II - Diğer Gelirlerden Alacaklar 4.798.766.03 8,42
Sermaye Transferi 0,00 A - Kişi ve Kurumlardan Alınan Paylar 4.327.634.91 1,43
Sağlık Transferi 363.098.760, 00
1- Vergi ve Harç Gelirlerinden Alınan Paylar 3.308.208.00 0,91
Özürlü Destek Transferi 0,00 2- Diğer Paylar 1.019.426.91 0,52
Mesleki Eğitim ve İstihdama Yönelik 117.438.143, Trafik Para Cezalarından Alacaklar 995.156.796,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Sosyal YardımlaĢma Ve DayanıĢmayı TeĢvik Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 Projelere Transferler 40 00
Eğitim Transferi 689.291.655, 22
Kanun ve Kararname İle Kurulu Bulunan Fonlardan Alacaklar 9.710.525,56
Aile Destek Transferi 1.288.032.17 5,00
RTÜK Reklam Geliri Hasılatından Alacaklar 14.559.588,9 6 Sosyal ve Özel Amaçlı Transferler 48.621.233,0 0 B - Diğer Çeşitli Gelirler 451.556.679, 10
Vakıflara Diğer Transferler 14.442.579,0 0 Diğer Çeşitli Gelirler (Geri ödeme, İade ve Muhtelif Gelirler) 132.427.679, 10
Gelir Getirici Proje Transferleri 6.842.644,00 Bedelli Askerlik Hesabından Yapılan Aktarmalar 319.129.000, 00
KASDEP Transferleri 2.345.980,00 C - Faiz Gelirleri 19.574.447,8 9 2-Kamu Kurumlarına Transferler 1.065.000.00 0,00
Milli Eğitim Bakanlığına Transferler 855.000.000, 00
Diğer Kamu Kurumlarına Transferler (TOKİ Sosyal Konut Projesi) 210.000.000, 00

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Sosyal YardımlaĢma Ve DayanıĢmayı TeĢvik Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35 II - Gelirlerin Red ve Ġadesinden Kaynaklanan Giderler 1.344.768,85
A- Diğer Gelirler 1.344.768,85
III - Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 630.662.773, 31
A- Kurum Alacaklarından Silinenler 630.662.773, 31
Iv - Önceki Döneme Ait Giderler 445.200,00
Periyodik Transferler 445.200,00
GĠDERLER TOPLAMI (I+II+III+ıv)* 5.483.859.28 9,28 GELĠRLER TOPLAMI (I+II) 4.818.766.03 8,42
DÖNEM OLUMSUZ FAALĠYET SONUCU 665.093.250, 86
GENEL TOPLAM 5.483.859.28 9,28

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Sosyal YardımlaĢma Ve DayanıĢmayı TeĢvik Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36 SOSYAL YARDIMLAġMA VE DAYANIġMAYI TEġVĠK FONU'NUN 2015 YILI NAKĠT AKIM TABLOSU (TL)
Cari Dönem
I - DÖNEM BAġI NAKĠT MEVCUDU 594.810.564,34
Dönem BaĢı Banka Mevcudu 594.810.564,34 II - FAALĠYETLERDEN SAĞLANAN NAKĠT GĠRĠġLERĠ (A+B+C+D+E) 5.454.710.968,01
A - Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gelirler 20.000.000,00
1- Yurt Dışından Alınan Bağış ve Yardımlar
2- Merk. Yön. Bütçesine Dahil İdarelerden Alınan Bağışlar 20.000.000,00
3- Diğer İdarelerden Alınan Bağış ve Yardımlar
4- Kurumlardan ve Kişilerden Alınan Bağış ve Yardımlar
B- Diğer Gelirlerden Alacaklar 4.798.766.038,42
1- Faiz Gelirleri 19.574.447,89
2- Vergi ve Harç Gelirlerinden Paylar 3.308.208.000,91
3- Diğer Paylar 1.019.426.910,52
a- Trafik Para Cezalarından Alacaklar 995.156.796,00
b- Kanun ve Kararname ile Kurulu Bulunan Fonlardan 9.710.525,56

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Sosyal YardımlaĢma Ve DayanıĢmayı TeĢvik Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 37 Alacaklar
c- RTÜK Reklam Gelirlerinden Alacaklar 14.559.588,96
4- Diğer Çeşitli Gelirler 451.556.679,10
C- Değer ve Miktar DeğiĢimleri Gelirleri
1- Döviz Mevcudunun Değerlenmesinde Oluşan Olumlu Kur Farkı
2- Maddi Duran Varlık Değerlemesinden Oluşan Olumlu Farklar
3- Maddi Olmayan Duran Var. Değer. Oluşan Olumlu Farklar
4- Kur Değişikliği Dışında Değer ve Mik. Değ. Kayn. Gelirler
5- Diğer Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri
D- Konusu Kalmayan KarĢılık Gelirleri
l-Takipteki Kurum AlacaklarıKarşılıklarmdan Kaynaklananlar E- Kurum Faaliyet Alacakları 635.944.929,59
1- Kurum Alacaklarmdaki Azalışlar (+)(*) 635.929.929,59
2- Kurum Alacaklarmdaki Artışlar (-) 0,00
2- Diğer Kurum Alacaklarmdaki Azalışlar (+)(**) 15.000,00

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Sosyal YardımlaĢma Ve DayanıĢmayı TeĢvik Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 38 Nakit GiriĢleri Toplamı 5.454.710.968,01 III - FAALĠYETLERDEN SAĞLANAN NAKĠT ÇIKIġLARI (A+B+C+D) 5.483.859.289,28
A- Kar Amacı Gütmeyen KuruluĢlara Yapılan Transferler 4.851.406.547,12
1- Sosyal YardımlaĢma ve DayanıĢma Vakıflarına Transferler 3.786.406.547,12
Periyodik Transferler 1.256.293.377,50
Sermaye Transferi 0,00
Sağlık Transferi 363.098.760,00
Özürlü Destek Transferi 0,00
Mesleki Eğitim ve İstihdama Yönelik Projelere Transferler 117.438.143,40
Eğitim Transferi 689.291.655,22
Aile Destek Transferi 1.288.032.175,00
Sosyal ve Özel Amaçlı Transferler 48.621.233,00
Vakıflara Diğer Transferler 14.442.579,00
Gelir Getirici Transferler 6.842.644,00
KASDEP Transferleri 2.345.980,00
2- Kamu Kurumlarına Transferler 1.065.000.000,00
Milli Eğitim Bakanlığına Transferler 855.000.000,00

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Sosyal YardımlaĢma Ve DayanıĢmayı TeĢvik Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 39 Diğer Kurumlara Transferler(TOKİ SYDGM Sosyal Konut Projesi) 210.000.000,00
B - Önceki Döneme Ait Giderler 445.200,00
Periyodik Transferler() 445.200,00
Önceki Döneme ait Diğer Giderler 0,00
C - Gelirlerin Ret ve Ġadesinden Kaynaklanan Giderler 1.344.768,85
1- Alınan Bağış ve Yardımlar
2- Diğer Gelirler 1.344.768,85
D - Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 630.662.773,31
1- Kurum Alacaklarından Silinenler 630.662.773,31
Nakit ÇıkıĢları Toplamı 5.483.859.289,28 IV-DÖNEM SONU NAKĠT MEVCUDU 565.662.243,07 () 2015/2 Sayılı Fon Kurulu kararı gereği Vakıflarca tahsil edilen KASDEP kaynaklarının geri ödemeleri Fon hesabına aktarılmayıp, Vakıflarca takip edilecektir. Dolayısıyla 14.04.2015 tarihinde yürürlülüğe giren 2015/2 sayılı Fon Kurulu kararı ile KASDEP ödemeleri borç-alacak olarak değil giderleĢtirme yoluyla muhasebeleĢtirilmeye baĢlanmıĢtır. 2008-2014 yılları arasında borç olarak kaydedilen 630.662.773,31.-TL lik tutar da yürürlülük tarihi itibariyle giderleĢtirilmiĢtir. () 2014 yılında Vakıfbank tarafından sehven 15.000,00.-TL bedelli askerlik iade bedeli kesilmiĢ ve 2015 yılı Ocak ayında sözkonusu tutar tarafımıza iade edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Sosyal YardımlaĢma Ve DayanıĢmayı TeĢvik Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 40 (***) 2014 yılında tahakkuk edip 2015 yılında aktarımı gerçekleĢen transferlerdir. Buna göre, Vakıflara 2015 yılı içerisinde, 2014 yılı tahakkukları ile birlikte (1.256.293.377,50+445.200,00=) 1.256.738.577,50.-TL Periyodik Transfer AktarılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Sosyal YardımlaĢma Ve DayanıĢmayı TeĢvik Fonu 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 41 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

AĠLE VE SOSYAL POLĠTĠKALAR BAKANLIĞI MERKEZ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ....................... 46
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 47
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 47
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 47
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ......................................................................................... 48
6. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 50
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 50
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 69

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 46

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Döner Sermaye Merkez Müdürlüğüne bağlı 93 adet döner sermaye saymanlığı bulunmaktadır. Döner sermaye saymanlıkların, hesap ve iĢlemlerinin muhasebeleĢtirilmesi ile mali rapor ve tabloları, Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 565 ve 573 üncü maddelerinde düzenlenen defter, cetvel ve tablolardan oluĢmaktadır. Saymanlıkların muhasebe kayıt iĢlemleri Maliye Bakanlığı tarafından yönetilen Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMĠS) üzerinden ve aynı zamanda Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının oluĢturmuĢ olduğu Yönetim Bilgi Sistemi (YBS) üzerinden yürütülmektedir. Döner Sermaye Merkez Müdürlüğü tarafından hazırlanan konsolide 2015 yılı bilançosunda toplam sermaye 2.815.465,69 TL olup, toplam aktif büyüklüğü 17.283.819,58 TL’dir. Döner sermayelerin konsolide gelir ve gider toplamları ile dönem net karı tutarını içeren, bilanço ve kesin mizan ile tutarlı, konsolide gelir tablosu sunulamamıĢtır. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar, her bir saymanlık itibariyle denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır.  Yevmiye defteri  Geçici ve kesin mizan  Bilanço  Gelir tablosu  Kasa sayım tutanağı  Banka mevcudu tespit tutanağı  SatıĢların maliyeti tablosu  Sermaye hareketleri tablosu  Teminat mektupları sayım tutanağı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 47  Envanter defteri  ĠĢletme bütçesi Kamu idaresinin temel mali tabloları olan konsolide bilanço ve konsolide gelir tablosu, birbirleri ile tutarlı, doğru ve denk olarak sunulamamıĢtır. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 48 yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir. Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Gelir Tablosunun Mizan ve Bilanço ile Uyumlu Olmaması 17.12.2011 tarih ve 28145 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların” “Verilecek defter, mali tablo, belge ve bilgilerin çeĢitleri” baĢlıklı 5 inci maddesi üçüncü fıkrası (e) bendinde; “Faaliyet sonuçları tablosu veya gelir tablosu” dönem sonunda SayıĢtaya verilecek mali tablolara arasında sayılmıĢtır. “Defter, mali tablo, belge ve bilgilerin verilme usulü” baĢlıklı 7 nci maddesi 1 nci fıkrasında; “Birden fazla muhasebe biriminde muhasebeleştirilen kamu idarelerine ait hesaplar birleştirilerek verilir.” Ģeklinde düzenleme yapılmıĢtır. 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Yönetim dönemi hesabı ile ilgili hükümler”

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 49 baĢlıklı 573 ncü maddesi 1 inci fıkrasında; “Düzenlenen yönetim dönemi hesabı; defter, cetvel ve tablolar ile bu Yönetmelik uyarınca düzenlenmesi gereken yıl sonu sayım tutanakları, hesap dönemi sonu itibarıyla görev başında bulunan muhasebe yetkilisi tarafından yönetim dönemi hesabı adı altında oluşturulacak bilanço ve ekleri bir dosya ile birlikte Şubat ayı sonuna kadar, Sayıştaya gönderilir.” DenilmiĢ olup; 3 üncü fıkrasında da Yönetim dönemi hesabını oluĢturan defter, cetvel ve tablolar arasında (a/2) no.lu bendde; “Gelir Tablosu” sayılmıĢtır. Döner Sermaye Merkez Müdürlüğünde ve Müdürlüğe bağlı 93 döner sermaye saymanlığında, Bakanlık tarafından oluĢturulmuĢ olan Yönetim Bilgi Sistemi (YBS) üzerinde muhasebe kayıtları tutulmaktadır. Aynı zamanda Muhasebat Genel Müdürlüğü Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMĠS) programı üzerinde de muhasebe kayıtları tutulmaktadır.
Konsolide tablolardan mizan ve bilanço YBS üzerinden üretilebilmekle birlikte; ne YBS ne de DMĠS programları üzerinden - otomatik olarak - gelir tablosu üretmek mümkün olamamaktadır. YBS üzerinden üretilen mizan ve bilanço kayıtlarında Dönem Net Karı 964.836,51 TL olarak gözükmektedir. Buna karĢılık Kesin mizan kayıtları esas alınarak - manuel olarak – üretilmiĢ olan gelir tablosunda ise Dönem Net Karı 1.060.177,48 TL’dır. Diğer yandan 93 adet saymanlığın gelir tabloları esas alınarak, manuel olarak yapılan konsolidasyon sonucu tespit edilen Dönem Net karı 1.058.168,51TL’dir. Sonuç olarak Döner Sermaye Merkez Müdürlüğüne bağlı saymanlıklara iliĢkin konsolide gelir tablosunun sağlıklı Ģekilde oluĢturulamadığı tespit edilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında; "Yönetim Bilgi Sistemi (YBS) ve Döner Sermaye Mali Kaynaklar Modülü (DMĠS) programları ile her bir iĢletme için ayrı ayrı olmak üzere, muhasebe verilerinin iĢlenmesi, bu verilerden oluĢacak tabloların üretilmesi amaçlanmıĢtır. YBS üzerinden alınan konsolide kesin mizandaki gelir, gider ve satıĢlardan iadelerdeki aynı rakamlar, gelir tablosuna -manuel olarak- yansıtıldığında, rakamların aynı olmasına rağmen Dönem Net Karı, Kesin Mizandaki rakam ile farklı oluĢmaktadır. Bu da

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 50 BaĢkanlığınıza verilen Gelir Tablosundan da anlaĢılmaktadır. Bu durumun; yazılımsal bir sorundan kaynaklandığı düĢünülmektedir." Ģeklinde açıklamalar yapılmıĢtır. Sonuç olarak Kamu idaresi tarafından kullanılan muhasebe kayıtlarının tutulduğu biliĢim sistemleri, "Gelir Tablosu" üretememektedir. Dolayısıyla birbiri ile tutarlı Bilanço ve Gelir Tablosu sunulamamıĢtır. Bu durumda mali tablolar ile ilgili olarak görüĢ oluĢturulamıĢtır. Bu itibarla birbiri ile tutarlı ve uyumlu doğru ve denk mali tabloların oluĢturulması amacıyla gerekli çalıĢmaların yapılması değerlendirilmektedir. 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Döner Sermaye Merkez Müdürlüğü 2015 yılına iliĢkin mali rapor ve tabloları hakkında, denetim görüĢü oluĢturabilmek için gerekli mali rapor ve tablolar kamu idaresi yönetimi tarafından sağlanamadığı için görüĢ bildirilememektedir. 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Farklı Huzurevlerinin Döner Sermaye ĠĢlemlerinin Mevzuata Aykırı ġekilde BirleĢik Yürütülmesi Farklı huzurevi müdürlüklerinin döner sermaye iĢlemleri hukuka aykırı olarak birleĢik Ģekilde yürütülmektedir. Yapılan incelemede toplam 16 adet döner sermaye saymanlığının vergi dairesi kaydı bulunmadığı ve vergi dairesi ile olan iĢlemlerinin, aynı ilde vergi dairesi kaydı bulunan baĢka döner sermaye saymanlıkları üzerinden yürütüldüğü ve 23 adet döner sermaye saymanlığının iĢlemlerinin baĢka bir döner sermaye muhasebe yetkilisi tarafından yürütüldüğü görülmüĢtür. Tespit edilen hatalı uygulamalar aĢağıda belirtilmiĢtir.  Huzurevi müdürlüğünde döner sermaye saymanlığı kurulmadan - döner sermaye iĢletmesi varmıĢ gibi;  Diğer bir huzurevi döner sermayesi içinde bütçeleme ve gelir/gider

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 51 iĢlemlerinin gerçekleĢtirilmesi,  Döner sermaye saymanlığı kurulmayan huzurevinin harcama yetkiliği görevi ile gerçekleĢtirme yetkilisi görevlerinin, sözkonusu diğer huzurevi kadrosunda bulunan görevliler tarafından yürütülmesi  Döner sermaye saymanlığı kurulmayan huzurevi müdürlüğüne ait gelir ve gider büyüklüklerinin, sözkonusu diğer huzurevinin yönetim dönemi tablolarına dahil edilmesi;  Döner sermaye saymanlığı kurulmayan huzurevinin muhasebe yetkililiği görevinin, usulüne uygun bir görevlendirilme olmadan, baĢka bir huzurevi kadrosunda bulunan muhasebe yetkilisi tarafından yürütülmesi;  Döner sermaye saymanlığı kurulmamıĢ olan veya kurulmuĢ olan bazı saymanlıkların vergi dairesi ile olan iĢlemlerinin, aynı ilde kurulmuĢ olan baĢka bir saymanlık üzerinden yürütülmesi. Yapılan incelemede, önceki yıllarda bağlı olduğu Kurum itibariyle “Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu” Genel Müdürlük makamından ya da halihazırda var olan Bakanlık Makamından, “(…) Huzurevi döner sermaye saymanlığı işlemlerinin, (….) huzurevi döner sermaye Saymanlığı ile birlikte yürütülmesi” ya da (…) Huzurevi işlemlerinin, (…) huzurevi Döner Sermaye saymanlığı içinde yürütülmesi” Ģeklinde alınan onaylar ile yukarıda belirtilen hatalı uygulamaların ortaya çıktığı görülmüĢtür. Bu onayların dıĢında, iĢlemleri birleĢik yürütülmesi durumlarında muhasebe yetkilisi görevlerinin kimler tarafından ne Ģekilde yürütüleceğine iliĢkin bir onay mevcut değildir. Yalnızca sözkonusu onay yazılarının bazılarında, “ (…) huzurevi döner sermaye saymanın, (…) huzurevi döner sermaye saymanlığı işlemlerini de yürütmesi” Ģeklinde ifadeler yer almıĢtır.
5018 sayılı Kamu Mali yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Harcama yetkisi ve yetkilisi” baĢlıklı 31 inci maddesinde “(Değişik: 22/12/2005-5436/1 md.) Bütçeyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir. Ancak, teşkilât yapısı ve personel durumu gibi nedenlerle harcama yetkililerinin belirlenmesinde güçlük bulunan idareler ile bütçelerinde harcama birimleri sınıflandırılmayan idarelerde harcama yetkisi, üst yönetici veya üst yöneticinin belirleyeceği

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 52 kişiler tarafından; mahallî idarelerde İçişleri Bakanlığının, diğer idarelerde ise Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine yürütülebilir. (…) ġeklinde yasal düzenleme yapılmıĢtır. 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan, Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 3 üncü maddesinde; e) Harcama Birimi: Bütçe ile ödenek verilen her bir işletmeyi, f) Harcama Yetkilisi: Bütçe ile ödenek tahsis edilen her bir işletmenin en üst yöneticisini veya anılan görevi yürütmekle görevlendirilen kişiyi, h) İşletme: (b) bendi uyarınca verilen sermayenin tahsis amacını gerçekleştirmek üzere kurulan döner sermaye işletmelerini, l) Muhasebe Birimi: Gelir ve alacakların tahsili, giderlerin ve borçların hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen değerler ile emanetlerin alınması, saklanması, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve diğer tüm malî işlemlerin kayıtlarının yapılması ve raporlanması işlemlerini yürüten birimi, m) Muhasebe Yetkilisi: Muhasebe hizmetlerinin yürütülmesinden ve muhasebe biriminin yönetiminden sorumlu, usulüne göre atanmış yöneticiyi, ifade eder.” Ģeklinde tanımlamalar yapılmıĢtır. Sözkonusu Yönetmeliğin 4'üncü maddesinde de Bütçe; "ĠĢletmelerin belirli bir dönemdeki gelir ve gider tahminleri ile bunların uygulanmasına iliĢkin hususları gösteren ve usulüne uygun olarak yürürlüğe konulan belgedir.” Ģeklinde tanımlanmıĢtır.
Yönetmeliğin “Yetkisiz tahsil ve ödeme yapılamayacak hâller ile birleşemeyecek görevler” baĢlıklı 17 nci maddesinde; “Kanunların öngördüğü şekilde yetkili kılınmamış hiçbir gerçek veya tüzel kişi işletme adına tahsilat ve ödeme yapamayacağı gibi muhasebe hizmeti de veremez.” Ģeklinde düzenleme yapılmıĢtır. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri incelendiğinde; bir huzurevi müdürlüğüne ait

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 53 bir döner sermaye saymanlığı olması gerektiği ve bir huzurevi içinde iki ayrı huzurevi müdürlüğüne ait döner sermaye iĢlemelerinin yürütülmesinin mümkün olmadığı anlaĢılmaktadır. Zira Sözkonusu yönetmeliğin 4 üncü maddesinde yer alan “bütçe” tanımı ile 3/e bendinde yer alan “Harcama Birimi” tanımları birlikte değerlendirildiğinde; bir iĢletmeye ait gelir ya da giderin baĢka bir iĢletmeye ait gelir ya da gider olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı; ayrı gelir ve gideri olan her kuruluĢun ayrı bir harcama birimi olduğu anlaĢılmaktadır. Buradan hareket ile de her huzurevi müdürlüğünün ayrı “gerçekleĢtirme yetkilisi” ve ayrı “harcama yetkilisi” olması gerektiği açıktır. Zira herhangi bir gelir veya giderin, kuruluĢun kendi bütçesi ile ilgili olması, bu gelir ya da giderin kuruluĢta görevlendirilmiĢ olan gerçekleĢtirme görevlisince tahakkuk ettirilmesi ve o gelir ya da giderin ait olduğu kuruluĢun harcama yetkilisince onaylanması gerekmektedir. Ayrıca “muhasebe yetkilisi”nin baĢka bir kuruluĢa ait olan döner sermaye saymanlığı iĢlemlerini yürütebilmesinin yolu ise 657 sayılı Devlet memurları Kanunu’nda belirtilmiĢtir. Bu Kanununa göre ancak “Vekalet görevi ve aylık verilmesinin şartları” baĢlıklı 86 ıncı madde ya da “İkinci görev verilecek memurlar ve görevler” baĢlıklı 88 inci madde hükümlerine göre muhasebe yetkilileri baĢka bir döner sermaye saymanlığında, muhasebe yetkilisi olarak görevlendirilebilir. Sonuç olarak farklı huzurevi müdürlükleri döner sermaye iĢlemlerinin ilgili tek bir bütçe içinde birleĢtirilmesi; bir huzurevi ile ilgili iĢlemlerin baĢka bir huzurevi kadrosunda bulunan gerçekleĢtirme görevlisince, tahakkuk iĢlemlerinin geçekleĢtirilmesi; bir huzurevi üst yöneticisinin baĢka bir huzurevine iliĢkin döner sermaye iĢlemlerini, harcama yetkilisi olarak imzalaması; farklı huzurevi iĢlemlerinin içeren tek bir yönetim dönemi cetvelleri hazırlanması; muhasebe yetkilisinin kadrosunun bulunduğu huzurevi dıĢında baĢka bir kuruluĢa usulüne uygun olarak atanmadan, bu kuruluĢa ait iĢlemleri gerçekleĢtirmesi; bir huzurevinin vergi dairesi ile ilgili iĢlemlerinin baĢka döner sermaye saymanlığı üzerinden gerçekleĢtirilmesi Ģeklinde, mevzuata aykırı uygulamalar tespit edilmiĢtir.
Kamu idaresi cevabında; Farklı Huzurevi Müdürlüklerinin Döner Sermaye iĢlemlerinin bir Muhasebe Yetkilisi tarafından yürütülmesi ve ilgili kuruluĢların ayrı ayrı bütçeleri, Harcama Yetkilileri, GerçekleĢtirme Görevlileri bulunmaması durumunun, bir

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 54 ilimizde (EskiĢehir) mevcut olduğu, tespit edilmiĢ olup, gerekli yazıĢmalar yapılarak bütçe, gelir/giderlerinin ayrılma çalıĢmaları baĢlamıĢtır. ĠĢletmelerin altında bir baĢka birim açılmasına yönelik yasal bir dayanağın olmadığı belirtilmiĢse de böyle bir uygulamanın yapılmayacağına dair de bir yasal düzenleme bulunmamaktadır. Bunun ile ilgili uygulamanın yapılabileceğine yönelik Maliye Bakanlığı'ndan alınan görüĢ yazısı ekte sunulmuĢtur. Bir baĢka saymanlık altında birim açılmasına yönelik onaylarda, ilgili kuruluĢ muhasebe yetkilisinin alt birimin de iĢlemlerini yapacağı açık bir Ģekilde belirtilecektir. Bir kuruluĢun Muhasebe Yetkilisinin baĢka bir kuruluĢa ait Döner Sermaye iĢ ve iĢlemlerini yürütmesi ile ilgili olarak; baĢka bir kuruluĢa ait döner sermaye iĢlemlerinin aynı muhasebe yetkilisi tarafından yürütülmesi, bu birimin alt birim olarak açılması nedeniyle ikinci bir görev olarak düĢünülmemektedir. Bu Ģekildeki uygulama aynı zamanda personel yetersizliğinden de kaynaklanmaktadır. Ģeklinde açıklama yapılmıĢtır. Sonuç olarak ĠĢletmelerin altında bir baĢka birim açılabileceğine yönelik Maliye Bakanlığı'ndan alınan görüĢ yazısı sunulmuĢ ise de; sözkonusu görüĢ yazıları, 1050 sayılı Muhasebe-i Umuiye Kanunu'nun yürülükte olduğu döneme iliĢkindir. bilindiği gibi Ülkemizde kamu mali sistemi 2005 yılında yürürlüğe 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimim ve Kontrol Kanunu ile yeniden düzenlenmiĢtir. Bu Kanuna uyumlu olarak hazırlanan Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 3/e üncü maddesinde; "Bütçe ile ödenek verilen her bir iĢletme "harcama birimi" olarak tanımlanmıĢtır. Dolayısıyla bütçe ile ödenek verilen her bir iĢletme ayrı bir birim olarak düzenlenmiĢtir ve alt birim uygulaması öngörülmemiĢtir. Aynı Ģekilde alt birim uygulaması hukuken mümkün olmadığından Bir kuruluĢun Muhasebe Yetkilisinin baĢka bir kuruluĢa ait Döner Sermaye iĢ ve iĢlemlerini yürütmesi 657 sayılı Kanun'da öngörülen vekalet ya da ikinci görev verilmesi usulüyle mümkün olabilecektir.
Bu itibarla farklı huzurevleri müdürlüğü için oluĢturulan her bir döner sermaye iĢletmesinin ayrı bir harcama birimi kabul edilerek, bütçe ve mali tablolarının ayrı ayrı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 55 oluĢturulacak Ģekilde yapılandırılması ve her bir harcama birimi için harcama yetkilisi ve muhasebe yetkilisinin 5018 sayılı Kanun ve 657 sayılı Kanun'a uygun Ģekilde atanması sağlanmalıdır.
BULGU 2: Çok Sayıda Döner Sermaye Saymanlığında 120 no.lu Alıcılar Hesabının Kullanılmaması Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Döner Sermaye Merkez Müdürlüğüne bağlı 93 tane döner sermaye saymanlığından 35 tanesinde, 120 no.lu Alıcılar Hesabı kullanılmamaktadır. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “120 - Alıcılar hesabı” baĢlıklı 96'ıncı maddesinde; “(1) Alıcılar hesabı, işletmenin faaliyet konusunu oluşturan mal ve hizmet satışlarından kaynaklanan senede bağlanmamış alacaklarının izlenmesi için kullanılır. (…)

1. Mal ve hizmet satışlarından doğan senetsiz alacaklar bu hesaba borç, satış bedeli “60 Brüt Satışlar” grubunun ilgili hesabına, bu değer üzerinden hesaplanan katma değer vergisi 391 Hesaplanan Katma Değer Vergisi Hesabına alacak kaydedilir. (…)
2. Alıcılar tarafından nakden veya hesaben yapılan ödemeler bu hesaba alacak, tahsilatın şekline göre ilgili hesaplara borç kaydedilir. (…)” ġeklinde düzenleme yapılmıĢtır. Huzurevi döner sermaye saymanlıklarının, huzurevlerinde kalan yaĢlılar tarafından zamanında ödenmeyen oda ücreti tutarlarını Yönetmeliğin 96. maddesi kapsamında değerlendirmesi ve bu hesapta takip etmesi gerekmektedir.. Yapılan incelemede döner sermaye saymanlıklarından 19 tanesinin yaĢlı ücretlerinin ödenmemesinden kaynaklanan toplam 268.330 TL huzurevi ücreti alacağı bulunmasına rağmen bu alacaklarının takibinde

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 56 120 no.lu hesabı kullanmadığı görülmüĢtür. Öte yandan, kalan saymanlıklar içerisinden 16 tanesinin de oda ücreti alacağı bulunmadığı ancak 120 nolu Alıcılar Hesabını kullanılması gereken durumlarda kullanmadıkları görülmüĢtür. Sonuç olarak Merkez Döner Sermaye Müdürlüğüne bağlı 35 tane döner sermaye müdürlüğünde 120 no.lu Alıcılar Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında; "Bağlı saymanlıkların tamamı, 120.Alıcılar Hesabı ile ilgili olarak, Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri ile Muhasebat Genel Müdürlüğü Tebliğleri doğrultusunda iĢlem yapmaları konusunda yazılı olarak uyarılmıĢtır, ayrıca gerekli takibi yapılacaktır." Ģeklinde açıklama yapılmıĢtır. Sonuç olarak 19 Döner sermaye saymanlığında, yaĢlı ücretlerinin ödenmemesinden kaynaklanan toplam 268.330 TL huzurevi ücreti alacağı mali tablolara kaydedilmemiĢtir. Döner Sermaye Saymanlıklarının tamamında 120 no.lu Alıcılar Hesabının kullanılmasının sağlanması için gerekli çalıĢmalar yapılmalıdır. BULGU 3: Huzurevlerinde Kalan YaĢlılardan Ne ġekilde Ücret Alınacağını Düzenleyen Yönetmeliğin Yasal Dayanağının Yetersiz Olması Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına bağlı huzurevlerinde kalan yaĢlıların bir kısmından normal veya indirimli tarife üzerinden ücret tahsil edilmekte bazı yaĢlılardan ise ücret alınmamaktadır. 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun “Sosyal Hizmet KuruluĢları” baĢlıklı 15 inci (Mülga: 3.6.2011-KHK–633/35 md.) maddesinde; “Sosyal hizmet kuruluşlarının görevleri, bu kuruluşlarda çalışan personelin görev, yetki ve sorumlulukları 3 üncü maddedeki tanımlar 4 üncü maddede belirtilen genel esaslar dikkate alınarak yönetmelikle düzenlenir.” hükmü yer almıĢtır. Bu hükme dayanılarak çıkarılan ve 21.02.2001 tarih ve 24325 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Huzurevleri İle Huzurevi Yaşlı Bakım Ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliğinin “Ücret durumu” baĢlıklı 62 nci maddesinde; “Kuruluş yaşlılarından alınacak aylık bakım ücreti, oda, yatak, yemek ve bakım

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 57 giderlerini kapsar. Ücrete ilişkin genel esaslar aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir. a)Sosyal inceleme raporu dayanak alınarak; kanunen bakmakla yükümlü kimsesi olmayan, sosyal güvenlik kuruluşlarından emekli, dul ve yetim aylığı almayan, yapılacak araştırmalar sonucunda adına kayıtlı menkul ve gayrimenkulü bulunmadığı ya da adına kayıtlı gayrimenkulü olup da, sağladığı gelirle yaşamını sürdüremeyeceğinin saptanması sonucunda yoksulluk belgesi düzenlenen yaşlılar ile kanunen bakmakla yükümlü kimsesi olup da, yükümlülerin ekonomik gücünün yeterli olmadığı saptanan yaşlılar ücretsiz, ekonomik gücü yeterli olup da, sosyal yoksunluk içinde bulunan yaşlılar ise ücretli olarak kabul edilir. (…) Yukarıdaki genel esaslar çerçevesinde her yıl içinde alınacak ücretler Genel Müdürlükçe tespit edilir.” Ģeklinde düzenleme yapılmıĢtır. Bu düzenleme gereğince Engelli ve YaĢlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından huzurevlerinin hizmet kalitesi ve oda tiplerine göre ücret belirlemesi yapılmaktadır. Ayrıca aynı Yönetmeliğin “Ücret indirimi” baĢlıklı 64 üncü maddesinde ücretli yaĢlılara Genel Müdürlükçe belirlenen oranlar üzerinden indirim yapılmasına imkân tanımıĢtır. 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun “Sosyal Hizmet KuruluĢları” baĢlıklı 15’inci maddesi 3.6.2011 tarih ve 633 sayılı KHK’nin 35’inci maddesi ile iptal edilmiĢtir. Bu durumda huzurevlerinde kalan yaĢlılardan ne Ģekilde ücret tahsil edileceğini düzenleyen Huzurevleri İle Huzurevi Yaşlı Bakım Ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliği yasal dayanaktan yoksun kalmıĢtır. Kamu idaresi cevabında; Medeni Kanunun "Korunmaya muhtaç kiĢiler" baĢlıklı 366. Maddesinde; "Korunmaya muhtaç kişilerin bakımı, bununla yükümlü kurumlar tarafından sağlanır. Bu kurumlar, yaptıkları masrafları nafaka yükümlüsü hısımlardan isteyebilirler." hükmü bulunmaktadır. Bakanlığımıza 3.6.2011 tarih 633 sayılı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığının TeĢkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile "...korunmaya, bakıma ve yardıma muhtaç çocuk, kadın, engelli ve yaşlıların tespiti, bunların korunması, bakımı, yetiştirilmesi ve rehabilitasyonlarını sağlamak üzere gerekli hizmetleri yürütmek, bu hizmetler

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 58 için gündüzlü ve yatılı sosyal hizmet kuruluşları kurmak ve işletmek" görevleri verilmiĢtir. Huzurevleri ile Huzurevi YaĢlı Bakım Ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliği'nin "Ücret durumu" baĢlıklı 62 inci maddesinde; yer alan ücretlendirmeye iliĢkin esaslar ayrıntıları ile belirtilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında belirtilen yasal düzenlemeler ile korunmaya muhtaç yaĢlıların bakımının, Bakanlığın görevleri arasında olduğu belirtilmiĢtir. Ancak bulgumuzda Bakanlığın yaĢlı bakımının Bakanlığın görevleri arasında olamadığı yönünde bir iddia bulunmamaktadır. Bulgumuzda huzurevlerinde kalan yaĢlılardan alınacak oda ücretlerinin tespitinde esas alınan yönetmeliğin yasal dayanağının ortadan kalkmasından bahsedilmektedir. Bu itibarla yasal dayanağı ortadan kalkan bir yönetmelik ile huzurevlerinde kalan yaĢlılar için "ücretli", "indirimli" veya "ücretsiz" tarifeler belirlenmesi hukuken sorunludur. Huzurevleri Ġle Huzurevi YaĢlı Bakım Ve Rehabilitasyon Merkezleri Yönetmeliği’nin 3.6.20011 tarih ve 633 Sayılı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığının TeĢkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile iliĢkilendirilerek yukarıda bahsedilen sorunun ortadan kaldırılmasının uygun olacağı düĢünülmektedir. BULGU 4: 50. Yıl YetiĢtirme Yurdu Döner Sermaye ĠĢletmesinin Faaliyetlerinin Yasal Altyapısının Olmaması ve Dengeli Bir Mali Yönetim Sistemi KurulmamıĢ Olması A. 50.Yıl YetiĢtirme Yurdu Döner Sermaye ĠĢletmesinin, Bakanlığın Görev Alanında Yer Almayan Faaliyet GerçekleĢtirmesi Ankara’da bulunan 50. Yıl YetiĢtirme Yurdu Döner Sermaye ĠĢletmesinin, adında “yetiĢtirme yurdu” ifadesi bulunmasına rağmen sözkonusu iĢletmenin yaptığı faaliyet itibariyle “yetiĢtirme yurdu” niteliği bulunmamaktadır. 2828 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesi (f/2) no.lu bendinde; "Yetiştirme Yurtları"; 13 - 18 yaş arası korunmaya ihtiyacı olan çocukları korumak, bakmak ve bir iş veya meslek sahibi edilmeleri ve topluma yararlı kişiler olarak yetişmelerini sağlamakla görevli ve yükümlü olan yatılı sosyal hizmet kuruluşları” Ģeklinde tanımlanmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 59 50. Yıl YetiĢtirme Yurdu Döner Sermaye ĠĢletmesi halihazırda önce Sosyal Hizmet ve Çocuk Esirgeme Kurumuna bağıĢlanan ve sonrasında bu Kurumun kapatılması ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına devredilen Kavacık Kaynak Suyunun üretimi ve satıĢı faaliyetlerini yürütmektedir. 50. Yıl YetiĢtirme Yurdu Müdürlüğü bünyesi altında bulunan 50. Yıl YetiĢtirme Yurdu Döner Sermaye Saymanlığı 2003 yılı baĢına kadar faaliyetlerine devam etmiĢtir. Önceden ayrı birer saymanlık olan Basımevi Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü, Etimesgut Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü ve 50. Yıl YetiĢtirme Yurdu Döner Sermaye Saymanlığı Devlet Bakanlığı Makamının 03.03.2003 tarih ve 018 sayılı onayına istinaden 2003 yılında “50. Yıl YetiĢtirme Yurdu Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü” adıyla tek çatı altında birleĢtirilmiĢtir. 2005 yılında ise Kavacık Memba Suyu Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü, Devlet Bakanlığı Makamı’nın 17.02.2005 tarih ve 087 sayılı onayına istinaden 50. Yıl YetiĢtirme Yurdu Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğüne devredilmiĢtir. Takip eden zaman içerisinde değiĢik tarihlerde 50. Yıl YetiĢtirme Yurdu Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğünün su üretim ve satıĢı haricindeki faaliyetlerine son verilmiĢtir. 50. Yıl YetiĢtirme Yurdu Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 yılından itibaren sadece Kavacık Memba Suyu’nun üretim ve satıĢı faaliyetlerini yürütmektedir. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının görevleri, 633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 2 inci maddesinde belirlenmiĢtir. Söz konusu görevler genel olarak sosyal hizmetler ve yardımlar ile kadın ve çocukların korunmasına iliĢkin görevlerdir. 50. Yıl YetiĢtirme Yurdu Döner Sermaye ĠĢletmesinin faaliyet alanı ise tamamen su üretimi ve satıĢı ile ilgilidir. Sonuç olarak 50. Yıl YetiĢtirme Yurdu Döner Sermaye ĠĢletmesinin, Bakanlığa yasalar ile belirlenmiĢ görev alanının içinde olmayan, su üretimi ve satıĢı Ģeklinde ticari bir faaliyet yürüttüğü tespit edilmiĢtir. B. Döner Sermaye ĠĢletmesinin Su SatıĢ Faaliyetlerinin Yasal Altyapısında BoĢluklar Bulunması

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 60 50. Yıl YetiĢtirme Yurdu Döner Sermaye ĠĢletmesi, idari olarak ASPB içinde Döner Sermaye Merkez Müdürlüğüne bağlı olarak yapılandırılmıĢtır. Bu idari yapılandırmanın Bakanlık mevzuatı içinde yasal bir dayanağı bulunmamaktadır. 4734 sayılı Kanun’un “Ġstisnalar” baĢlıklı 3’üncü maddesi (DeğiĢik: 30/7/2003-4964/2 md.) ( e ) bendinin; “Bu Kanun kapsamına giren kuruluşların; Adalet Bakanlığına bağlı ceza infaz kurumları, tutukevleri iş yurtları kurumları, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumuna bağlı huzurevleri ve yetiştirme yurtları, (…) yapacakları alımlar,” (…) ceza ve ihalelerden yasaklama hükümleri hariç bu Kanuna tâbi değildir.” Hükmü yer almaktadır. Bu hükme istinaden kamu kuruluĢları 50. Yıl YetiĢtirme Yurdu Döner Sermaye ĠĢletmesinden ihalesiz olarak içme suyu alımı yapabilmektedir. Kavacık Kaynak Suyu ĠĢletmesinde üretilen suyun fiyatını 50. Yıl YetiĢtirme Yurdu Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü belirlemekte ve belirlenen fiyat Döner Sermaye Merkez Müdürlüğü tarafından onaylanmaktadır. Ayrıca DSMM’ne Kavacık Su bayilerine ve kamu kurumlarına su satıĢ fiyatı üzerinden yüzde 25’e kadar indirim yapma yetkisi verilmiĢtir. Üretilen suyun satıĢı değerlendirildiğinde; öncelikle suyun fiyatının ĠĢletme Müdürlüğünce belirlenmesinin ve Döner sermaye Merkez Müdürlüğünce onaylanmasının yasal bir dayanağı bulunmamaktadır. Diğer yandan 50. Yıl YetiĢtirme Yurdu Döner Sermaye ĠĢletmesinin adında “yetiĢtirme yurdu” ifadesi bulunmasına rağmen; sözkonusu ĠĢletmenin yetiĢtirme yurdu ile ilgili hiçbir faaliyeti bulunmamaktadır. Dolayısıyla da bu iĢletmenin 4734 sayılı Kanun’un mezkur 3/e hükmünde yer alan istisnadan faydalanarak kamu kurumlarına ihalesiz mal satıĢı yapma hakkına sahip olması mümkün gözükmemektedir. C. Döner Sermaye ĠĢletmesinde Dengeli Bir Yönetim Sistemi OluĢturulamaması ĠĢletmenin tek faaliyet alanını, Kavacık kaynak suyunun üretimi ve satıĢı iĢlemleri oluĢturmaktadır. Ankara’nın Pursaklar ilçesi Kavacık mevkiinde bulunan kaynaktan herhangi bir sondaj iĢlemine gerek kalmadan, kendiliğinden günlük olarak ortalama 120 ton su çıkmaktadır. Çıkan bu su, herhangi bir pompalama iĢlemine gerek kalmadan, normal cazibesi ile fabrika alanına kadar ulaĢmaktadır. Kavacık Su ĠĢletmesi tarafından günlük çıkan 120 ton suyun ortalama 70 tonu ĢiĢelenip satılabilmektedir. Kalan ortalama 50 ton su ise boĢa akmaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 61 Kavacık Su ĠĢletmesinin 2015 yılı sonu itibariyle; özel sektör ve kamu kuruluĢlarına su satıĢından kaynaklanan toplam 620.164 TL ve Personelden alacaklardan kaynaklanan 186.509 TL olmak üzere toplam 806.673 TL alacağı bulunmaktadır. ĠĢletmenin 2015 yılı sonu itibari ile ödenecek döner sermaye yükümlülüklerinden kaynaklanan (yüzde 15 Hazine Payı 1.486.906 TL, yüzde 5 Merkez Hissesi 2.619.894 TL ve yüzde 1 SHÇEK Payı 21.361 TL olmak üzere) toplam 4.128.161 TL ve mal ve hizmet alımı sebebiyle özel sektör kuruluĢlarına olan borçları 275.707 TL olmak üzere toplam 4.403.868 TL borcu bulunmaktadır. Yukarıda belirtilen veriler değerlendirildiğinde; ĠĢletmenin ana faaliyet konusunu oluĢturan doğal kaynak suyunun yaklaĢık 1/3 ünün satılamayıp boĢa aktığı; ĠĢletmenin yüksek miktarda tahsil edemediği alacağının bulunduğu ve alacaklarını tahsil etse bile toplam alacaklarının yaklaĢık 5,5 katı tutarında borcunun bulunduğu görülmektedir. Bu itibarla döner sermaye iĢletmesinde, alacakların tahsil edilebileceği, ĠĢletmenin borçlarını ödeyebileceği ve iĢletmenin ana sermayesi sayılabilecek kaynak suyunun tamamının satılabileceği dengeli bir mali yönetim sistemi kurulamadığı tespit edilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında; A) Çocuk Esirgeme Kurumu ile Pursaklar Köyü Ġhtiyar Heyeti olan mukavelenin konusu, köy hududu dâhilinde bulunan Kavacık Memba Sularının ĢiĢeler ve damacanalar ile toptan ve parkende satıĢıdır. Çocuk Esirgeme Kurumuna mukavelede belirtildiği Ģekilde "Ģartlı bağıĢ" Ģeklinde verilen Kavacık Kaynak Suyu'nun gelirleri, kurumun temel faaliyetlerinde kullanılmak üzere bu hükümler doğrultusunda kullanılmakta ve iĢletilmektedir. Çocuk Esirgeme Kurumu; 27.05.1983 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 2828 sayılı kanun ile kurulan, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü'ne varlık ve kaynakları ile birlikte devredilmiĢtir. 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunun 19 ncu maddesi 1 inci fıkrasında "Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına, bu Kanunda öngörülen temel ve sürekli görevlere bağlı olarak ortaya çıkan üretim ve hizmet faaliyetlerini sürdürebilmek için gerekli yerde ve sayıda döner sermaye iĢletmesi kurmak amacıyla kendi kaynaklarından karĢılanmak üzere beĢ milyon (5.000.000,00) Türk Lirası sermaye tahsis edilmiĢtir." denilmekte ve aynı maddenin 2 nci fıkrasında da "Döner sermaye, ayni yardımlar, döner sermaye faaliyetlerinden elde edilecek

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 62 kârlar, bağıĢ ve yardımlardan oluĢur. BağıĢ ve yardımlar tahsis olunan sermaye ile sınırlı olmaksızın tahsis olunan sermaye tutarına eklenir." denilmek suretiyle bağıĢ kabul edebileceği belirtilmiĢtir. Ayrıca 5 inci fıkra ile de "Döner sermaye iĢletmesinin gelirleri, bu maddenin birinci fıkrasında sayılan gelir getirici faaliyetlerden elde edilen gelirlerden oluĢur." denilmektedir. B)2828 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine göre çıkarılan Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmeleri Yönetmeliği kapsamındadır. Fiyat belirleme yetkisi de bu yönetmeliğin Fiyat Tespiti baĢlıklı 42 nci maddesinde belirlenmiĢtir. Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, 633 sayılı Kanun Hükmündeki Kararname'nin Geçici Madde 2 ile tüm TaĢınır ve TaĢınmazlar ile Hak ve Yükümlülükleri ile personeliyle birlikte Bakanlığa devredilmiĢtir. Bu nedenle 4734 sayılı Kanunun 3 maddesi de dâhil olmak üzere Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu ibaresi olan tüm istisna ve haklardan ASP Bakanlığı'na bağlı iĢletmeler faydalanmaktadır. Tüm iĢletmelerin faaliyet alanları ve gelirleri, Bakanlığın faaliyet alanı içinde yapılmakta ve kullanılmaktadır. C) ĠĢletmenin mali yapısında düzeltici iĢlemler yapılabilmesi için yeni yatırımlar yapılması planlanmaktadır." Ģeklinde açıklamalar yapılmıĢtır. Sonuç olarak A) Kamu idaresi cevabında da belirtildiği üzere sözkonusu Ģartlı bağıĢın konusu Kavacık Memba Sularının ĢiĢeler ve damacanalar ile toptan ve parkende satıĢıdır. Aynı Ģekilde 2828 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesi 1 inci fıkrasında "Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına, bu Kanunda öngörülen temel ve sürekli görevlere bağlı olarak ortaya çıkan üretim ve hizmet faaliyetlerini sürdürebilmek için döner sermayeli kuruluĢların oluĢturulması öngörülmüĢtür. Memba suyu satılarak ticari faaliyet gerçekleĢtirilmesi ise 2828 sayılı Kanun'da öngörülen temel ve sürekli bir görev değildir. Bu itibarla su üretimi ve satıĢı Bakanlığın görev alanında yer alan konulardan değildir. Çocuk Esirgeme Kurumuna mukavelede belirtildiği Ģekilde "Ģartlı bağıĢ" Ģeklinde verilen Kavacık Kaynak Suyunun gelirleri, kurumun temel faaliyetlerinde kullanılmak üzere bu hükümler doğrultusunda kullanıldığı ve iĢletildiği belirtilmiĢ ise de cari mevzuat

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 63 gereğince; bütün döner sermayeli kuruluĢlar gibi aylık olarak hazine payı, yıllık olarak Sosyal hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu (SHÇEK) payı ve bütün Bakanlığa bağlı diğer döner sermayeli kuruluĢlar gibi Merkez Döner Sermaye Saymanlığı payı ödenmektedir.
Diğer yandan her ne kadar 2828 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesi 1 inci fıkrasında; döner sermaye gelirleri arasında "bağıĢlar" da sayılmıĢ ise de memba suyunun bağıĢlanmıĢ olması; Bakanlığın görev alanında olmayan memba suyunun üretimi ve satıĢı Ģeklindeki bir ticari faaliyette bulunulmasına mevzuat cevaz vermemektedir. Mezkur maddenin 5 inci fıkrasının "Döner sermaye iĢletmesinin gelirleri, bu maddenin birinci fıkrasında sayılan gelir getirici faaliyetlerden elde edilen gelirlerden oluĢur." hükmü ise aynı Ģekilde temel ve sürekli görevlerin yürütülmesinden elde edilen gelirlere (örnek olarak huzurevlerinin iĢletilmesinden elde edilen gelirlere) iĢaret etmektedir ki; su üretimi ve satıĢı bu bağlamda değerlendirilmesi mümkün değildir. B) Bulgumuzda, 4734 sayılı Kanun'da yetiĢtirme yurtlarına tanınan istisnadan bahsedilmiĢ ve sözkonusu döner sermaye iĢletmesinin adında “yetiĢtirme yurdu” ifadesi olmasına rağmen; bu kuruluĢun yetiĢtirme yurdu niteliğinin bulunmadığı belirtilmiĢti. Kamu idaresi cevabında Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu, 633 sayılı Kanun Hükmündeki Kararname ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı'na devredildiği Bu nedenle 4734 sayılı Kanunun 3 maddesi de dâhil olmak üzere Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu ibaresi olan tüm istisna ve haklardan ASP Bakanlığı'na bağlı iĢletmeler faydalanmaktadır." denilmiĢ ise de 2828 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinde; "Yetiştirme Yurtları; 13 - 18 yaş arası korunmaya ihtiyacı olan çocukları korumak, bakmak ve bir iş veya meslek sahibi edilmeleri ve topluma yararlı kişiler olarak yetişmelerini sağlamakla görevli ve yükümlü olan yatılı sosyal hizmet kuruluşlar" Ģeklinde tanımlanmıĢtır. Dolayısıyla sadece su üretimi ve satıĢı faaliyeti içinde bulunan 50.Yıl YetiĢtirme Yurdu Döner Sermaye ĠĢletmesinin yetiĢtirme yurdu olarak kabul edilerek, Kamu ihale kanunu hükümlerinden istisna tutulması mümkün değildir. Su satıĢ fiyatının Döner Sermaye Merkez Müdürlüğünce belirlenmesi ile ilgili olarak yapılan açıklamalar doğrultusunda iliĢilecek bir husus kalmamıĢtır. C) ĠĢletmenin mali yapısını düzeltmek amacıyla yeni yatırımlar planlandığı belirtilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 64 Yapılan açıklamalar doğrultusunda, 50.Yıl YetiĢtirme Yurdu Döner Sermaye ĠĢletmesinin, Bakanlığın görev alanında yer almayan su üretimi ve satıĢı faaliyetinde bulunduğu; Döner Sermaye ĠĢletmesinin kamu kurumlarına su satıĢ iĢlemlerinin, 4734 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinde sayılan istisnalar kapsamında değerlendirilemeyeceği ve Döner Sermaye ĠĢletmesinin, asıl sermayesini oluĢturan memba suyunun yaklaĢık yüzde 40'ını değerlendiremediği ve yüksek miktarlardaki borç ve alacakları nedeniyle dengeli bir mali yönetim sistemi oluĢturulamadığı değerlendirilmektedir. Bu itibarla 50.Yıl YetiĢtirme Yurdu Döner Sermaye ĠĢletmesinin, Bakanlığın görev alanları ile bağlantısı kurularak, (örnek olarak yetiĢtirme yurdunda barındırılan çocukların çalıĢtırılması suretiyle) yetiĢtirme yurdu statüsünün, faaliyet ve görevleri ile uyumlu olacak Ģekilde yeniden yapılandırılması ve dengeli bir mali yönetim sistemi için doğal olarak ortaya çıkan kaynak suyunun tamamımın değerlendirilmesi ve yönetilebilir bir borç alacak dengesinin sağlanması için gerekli çalıĢmaların yapılması gerektiği değerlendirilmektedir. BULGU 5: Çok Sayıda Döner Sermaye Saymanlığında, 320 no.lu Satıcılar Hesabının Kullanılmaması Döner Sermaye Merkez Müdürlüğüne bağlı 20 döner sermaye saymanlığında, 320 no.lu Satıcılar Hesabının kullanılmadığı görülmüĢtür.
Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “320 Satıcılar hesabı” baĢlıklı 264 üncü maddesinde; “Satıcılar hesabı, işletmenin faaliyet konusu ile ilgili her türlü mal ve hizmet alımlarından kaynaklanan ticari borçlarının izlenmesi için kullanılır. (…)

1. Mal ve hizmet alımlarından doğan borçlar bu hesaba alacak, satın alınan mal ve hizmet maliyet bedeli ile ilgili hesaplara, ödenen katma değer vergisi 191 İndirilecek Katma Değer Vergisi Hesabına borç kaydedilir. (…)

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 65

1. Satıcılara nakden veya hesaben yapılan ödemeler bu hesaba borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak kaydedilir. (…) ġeklinde düzenleme yapılmıĢtır. Yapılan incelemede Döner Sermaye Merkez Müdürlüğüne bağlı döner sermaye saymanlıklarından, 20 saymanlığın mal ve hizmet alımlarından kaynaklanan borçlarının takip edilmesini sağlayan 320 no.lu Satıcılar Hesabını kullanmadığı tespit edilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında; "Bağlı saymanlıkların tamamı, 320.Satıcılar Hesabı ile ilgili olarak, Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe Ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri ile Muhasebat Genel Müdürlüğü Tebliğleri doğrultusunda iĢlem yapmaları konusunda yazılı olarak uyarılmıĢtır, ayrıca gerekli takibi yapılacaktır." Ģeklinde açıklama yapılmıĢtır. Sonuç olarak 2015 yılı sonu itibariyle yapılan tespitlerde 320 no.lu hesabı kullanmayan 20 saymanlıktan 18 adedinin bu hesaba kaydedilmesi gereken borcunun bulunmadığı 2 saymanlığın bu hesaba kaydedilmesi gereken toplam 27.788,77 TL borcunun bulunduğu dolayasıyla bu tutarın mali tablolarda görülmediği tespit edilmiĢtir. Döner Sermaye Saymanlıklarının tamamında, 320 no.lu Satıcılar Hesabının kullanılmasının sağlanması için gerekli çalıĢmalar yapılmalıdır. BULGU 6: Döner Sermaye Merkez Müdürlüğünün KuruluĢunun Herhangi Bir Mevzuat Altyapısının Olmaması Döner Sermaye merkez Müdürlüğü, Bakanlık teĢkilatı içinde, 93 adet Döner Sermaye Saymanlığının mali yönden koordinasyonu sağlamakla görevli bulunmaktadır. 3/6/2011 tarih ve 633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin “Personelin devri” baĢlıklı Geçici 3'ncü maddesinde; “(1) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte; a) Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Genel Müdürlüğü merkez teşkilatında, Genel Müdür, Genel Müdür Yardımcısı, Teftiş Kurulu Başkanı, I. Hukuk Müşaviri, Strateji Geliştirme Dairesi Başkanı, İnsan Kaynakları Dairesi Başkanı, Çocuk Hizmetleri Dairesi

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 66 Başkanı, Aile, Kadın ve Toplum Dairesi Başkanı, Yaşlı Bakım Hizmetleri Dairesi Başkanı, Özürlü Bakım Hizmetleri Dairesi Başkanı, Sosyal Yardım Hizmetleri Dairesi Başkanı, Gençlik Hizmetleri Dairesi Başkanı, Destek Hizmetleri Dairesi Başkanı, Sosyal Hizmetler Eğitim Merkezi Başkanı, Yapı İşleri Dairesi Başkanı, Döner Sermaye Merkez Müdürü, Müşavir, Şube Müdürü, Özel Kalem Müdürü, (…) kadrolarında bulunanların görevleri hiçbir işleme gerek kalmaksızın sona erer. Bunlardan Döner Sermaye Merkez Müdürü, Müşavir, Şube Müdürü, Müdür, Özel Kalem Müdürü, İl Müdürü, İl Müdür Yardımcısı kadrolarında bulunanlar ekli (3) sayılı listede ihdas edilen araştırmacı kadrolarına, diğerleri ise aynı listede ihdas edilen Bakanlık Müşaviri kadrolarına hâlen bulundukları kadro dereceleriyle hiçbir işleme gerek kalmaksızın atanmış sayılırlar. Bu fıkra ile ihdas edilen Bakanlık Müşaviri ile araştırmacı kadroları, herhangi bir sebeple boşalması hâlinde hiçbir işleme gerek kalmaksızın iptal edilmiş sayılır.” hükmü getirilmiĢtir. Mezkur 633 sayılı Kararnamenin “Teşkilat” baĢlıklı 3 üncü maddesinde “(Değişik: 6/2/2014-6518/116 md.) Bakanlık, merkez, taşra ve yurt dışı teşkilatından meydana gelir. Bakanlık merkez teşkilatı ekli (I) sayılı cetvelde gösterilmiştir.” DenilmiĢtir. Sözkonusu (I) sayılı cetvelde de Bakanlık Merkez teĢkilatı;

1. Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü
2. Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü
3. Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü
4. Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü
5. Sosyal Yardımlar Genel Müdürlüğü
6. Denetim Hizmetleri Başkanlığı
7. Strateji Geliştirme Başkanlığı
8. Şehit Yakınları ve Gaziler Dairesi Başkanlığı
9. Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı
10. Eğitim ve Yayın Dairesi Başkanlığı
11. Hukuk Müşavirliği

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 67 12. Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı 13. Personel Dairesi Başkanlığı 14. Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı 15. Basın ve Halkla İlişkiler Müşavirliği 16. Özel Kalem Müdürlüğü Ģeklinde sayılmıĢ olup; görüleceği üzere “Döner Sermaye Merkez Müdürlüğü” Bakanlık teĢkilatı içinde yer almamıĢtır. Ayrıca sayılan bu hizmet birimlerinin görev alanları içinde de sayılmamıĢtır. Bakanlık tarafından yapılan idari düzenlemelerde Döner sermaye Merkez Müdürlüğünün MüsteĢar Yardımcısı'na bağlı olduğu belirtilmiĢtir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri dikkate alındığında; Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının teĢkilatlanmasını düzenleyen 633 sayılı Kararname'den önce yürürlükte olan mevzuata göre var olan Döner Sermaye Merkez Müdürlüğünün, Bakanlık teĢkilatı kapsamından çıkarıldığı ve Merkez Müdürünün de MüĢavir olarak atandığı anlamı çıkmaktadır. Mevzuatta Döner Sermaye Merkez Müdürlüğü ile ilgili olarak var olan tek hüküm ise 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun 19'uncu maddesi son fıkrasında yer alan; “(Mülga: 3/6/2011-KHK-633/35 md.; Yeniden düzenleme: 6/2/2014-6518/16 md.) Döner Sermaye Merkez Müdürlüğünün görevleri ve çalışmaları ile işletmelerin yönetimi, faaliyet alanları, işleyişi, sermaye kaynakları, her türlü idari ve mali işlemlerine ilişkin usul ve esaslar, Maliye Bakanlığının görüşü alınarak çıkarılacak yönetmelikle belirlenir.” şeklindeki hükümdür. Sonuç olarak fiilen Bakanlık teĢkilatı içinde MüsteĢar Yardımcısı'na bağlı olan ve taĢrada bulunan 93 adet döner sermayenin koordinasyonu iĢlerini yürüten ve aynı zamanda SayıĢtaya da hesap vermekle yükümlü olan Döner Sermaye Merkez Müdürlüğünün, kuruluĢunun yasal altyapısının olmadığı tespit edilmiĢtir.
Kamu idaresi cevabında; 633 sayılı Kanun Hükmündeki geçici 9 uncu maddesinde; "Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığına devredilen Döner Sermaye ĠĢletmeleri, Maliye Bakanlığının belirleyeceği usul ve esaslara göre tasfiye edilir." hükmü yer almakta idi. 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunun 19 uncu maddesine (yeniden düzenleme: 6/2/2014-6518/16 md.) dayanılarak, Döner Sermaye TeĢkilatının faaliyetlerine devam

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 68 etmesine karar verilmiĢtir. Bu düzenlemeye rağmen Döner Sermaye Merkez Müdürlüğünün 633 sayılı KHK'nin eki 1 sayılı cetvelde sayılan Merkez teĢkilatında yer alması için eklenmesinin sehven unutulduğu düĢünülmektedir. Bu itibarla, Döner Sermaye Merkez Müdürlüğü'nün, 633 sayılı Kararnamenin "TeĢkilat" baĢlıklı 3 ncü maddesinde bahsedilen Eki sayılı cetvelde yer alabilmesi için gerekli çalıĢmalar yapılmaktadır. Ģeklinde açıklamalar yapılmıĢtır. Sonuç olarak 633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname'nin Geçici 3 üncü maddesi gereğince, Döner Sermaye Merkez Müdürünün görevi, bu Kararnamenin yürürlüğe girdiği tarih olan 3/6/2011 tarihinde sona ermiĢtir ve Döner Sermaye Merkez Müdürü, “AraĢtırmacı” kadrosuna atanmıĢtır.
Diğer yandan Mezkur 633 sayılı Kararname eki Bakanlık Merkez teĢkilatının sayıldığı (I) sayılı cetvelde ve Kararname’nin diğer hükümlerinde, Döner Sermaye Merkez Müdürlüğü yer almamıĢtır.
Bu itibarla Döner Sermaye Merkez Müdürlüğü'nün, 633 sayılı Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile düzenlenen "TeĢkilat" yapısı içinde yer alması için gerekli çalıĢmalar yapılmalıdır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 69 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 70 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Merkez Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 71

AĠLE VE SOSYAL POLĠTĠKALAR BAKANLIĞI 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 71
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 71
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 72
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 72
5. GENEL DEĞERLENDĠRME ................................................................................................................... 74
6. DENETĠM BULGULARI .......................................................................................................................... 75

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 71

1. ÖZET Bu rapor, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca, SayıĢtay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıya aĢağıdakiler denetlenmiĢtir:  2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan,  2015 yılı Performans Programı,  2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Yapılan performans denetimi sonucunda Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının performans yönetimi sistemini ilgili mevzuat hükümlerine ve iç kontrol sistemi ilkelerine kısmen uygun Ģekilde oluĢturduğu ve belirlemiĢ olduğu hedeflere iliĢkin gerçekleĢmeleri ölçtüğü değerlendirilmiĢtir. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporunu hazırlamakla birlikte söz konusu belgelerin mevzuat hükümlerine tam olarak uygun olması için geliĢime ihtiyaç duymaktadır. Hesap verme sorumluluğun sağlanması amacıyla hedef ve/veya performans göstergelerinin ölçülebilir olması (ölçülebilirliği olmayan veya zor olan göstergelerin seçilmemesi), gösterge rakamlarının mevcut durumlarının gerçekçi olarak seçilmek suretiyle yüksek sapmalara meydan verilmemesi, faaliyet raporunun performans programı ile ilgisinin kurulması ve faaliyet raporunda performans programında yer alan hedef ve göstergelerin değerlendirilmesi, kurumun performans yönetimi sisteminin geliĢtirilmesinde katkı sağlayacaktır.
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 72 Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının yayımladığı 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 73 incelenmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 74 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2015 yılı performans denetimi kapsamında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının yayımladığı 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan, bir önceki yıl değerlendirmeye alındığından 2015 yılında değerlendirmeye alınmamıĢtır. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın 2015 yılı Performans Programı değerlendirildiğinde, denetim bulgularında yer alan hususlar dıĢında, ilgili mevzuatta yer alan sunum kriterlerine uygun olarak hazırlandığı ve yayımlandığı görülmüĢtür. 2015 yılı Performans Programında, 40 performans hedefi ve 100 performans göstergesi bulunmaktadır. Yapılan denetim sonucunda 40 adet performans hedefinin ve bunlara iliĢkin belirlenen 100 adet performans göstergesinin amaç ve hedeflerle ilgili olduğu görülmüĢtür. Ayrıca ilgili olduğu tespit edilen göstergelerin ölçülebilir ve iyi tanımlanmıĢ olduğu değerlendirilmiĢtir. Bakanlığın 2015 yılı Faaliyet Raporu değerlendirildiğinde, raporun zamanında ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yayımlandığı görülmüĢtür. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının performans programında yer verdiği ilgili ve ölçülebilir olarak belirlenen performans hedef ve göstergelerine denetim bulgularında yer alan hususlar dıĢında, tutarlı bir Ģekilde yer verildiği görülmüĢtür. Tutarlı olarak raporlanan hedef ve gösterge gerçekleĢmelerinin kurumun son ölçüm kaynakları ile doğrulanabilir olduğu görülmüĢtür. Ayrıca, kurumca tutarlı ve doğrulanabilir olduğu değerlendirilen hedef ve göstergelerin tamamına iliĢkin gerçekleĢmelerde meydana gelen sapmalar hakkında faaliyet raporunda, denetim bulgularında yer alan hususlar dıĢında, geçerli ve ikna edici gerekçeler sunmuĢtur. Yapılan performans denetimi sonucunda Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığının performans yönetimi sistemini ilgili mevzuat hükümlerine ve iç kontrol sistemi ilkelerine kısmen uygun Ģekilde oluĢturduğu ve belirlemiĢ olduğu hedeflere iliĢkin gerçekleĢmeleri ölçtüğü değerlendirilmiĢtir. Kamu idaresi stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporunu hazırlamakla birlikte söz konusu belgelerin mevzuat hükümlerine tam olarak uygun olması için geliĢime ihtiyaç duymaktadır. Hesap verme sorumluluğun sağlanması amacıyla hedef ve/veya performans göstergelerinin ölçülebilir olması (ölçülebilirliği olmayan veya zor olan göstergelerin seçilmemesi), gösterge rakamlarının gerçekçi olarak seçilmek suretiyle yüksek sapmalara meydan verilmemesi, faaliyet raporunun performans programı ile ilgisinin

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 75 kurulması ve faaliyet raporunda performans programında yer alan hedef ve göstergelerin değerlendirilmesi, kurumun performans yönetimi sisteminin geliĢtirilmesinde katkı sağlayacaktır. 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Toplam Kaynak Ġhtiyacı Tablosunun Performans Programı Hazırlama Rehberine Uygun Olarak Hazırlanmaması Performans Programı Hazırlama Rehberine göre, performans programının toplam kaynak ihtiyacı; faaliyetlerin maliyeti, genel yönetim giderleri ve diğer idarelere transfer edilecek kaynaklar toplamından oluĢmaktadır. Söz konusu toplam kaynak ihtiyacı ise anılan rehber ekinde yer alan tablo 3 ve tablo 4 deki bilgiler çerçevesinde doldurulacaktır. Gerek tablo 3 deki idare performans tablosunda gerekse tablo 4 deki toplam kaynak ihtiyaç tablosunda kuruma genel bütçe kaynakları ile diğer kaynaklardan tahsis edilen ödeneklerin kullanımına iliĢkin bilgilere yer verilmesi gerektiği belirtilmektedir. Kurumca hazırlanan performans programında yer alan kaynak ihtiyacı tablolarının incelenmesinde, Kuruma genel bütçe kaynaklarından tahsis olunan ödeneklerin tamamının kullanımına iliĢkin bilgilere yer verilmediği tespit edilmiĢtir. ġöyle ki; kuruma genel bütçe kapsamında tahsis edilen ödenek tutarı 18.249.634.000,00 TL olmasına karĢın, toplam kaynak ihtiyacı tablosunda, kurum faaliyet maliyeti, genel yönetim ve diğer idarelere transfer edilecek kaynaklar toplamından oluĢan bütçe ödeneği genel toplamı 16.759.777.451,48 TL’dir. Kuruma genel bütçe kapsamında tahsis edilen ödenek tutarı ile kaynak ihtiyacı bütçe ödeneği genel toplamı arasında 1.489.856.548,52 TL’lik farkın olduğu tespit edilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında; 2015 Yılı Performans Programında, genel bütçe kapsamında tahsis edilen ödenek tutarı ile kaynak ihtiyacı genel toplamı arasındaki 1.489.856.548,52 TL’lik fark, Performans Programı dâhilindeki proje ve faaliyetlerle

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 76 iliĢkilendirilemediği için programa bağlanamayan Genel Yönetim Giderlerinden oluĢmaktadır. Söz konusu bulguya 2014 Yılı Performans Programı Denetim Raporunda da yer verilmiĢ olup, ilgili denetim 2015 Yılı Performans Programı yürürlüğe girdikten sonra gerçekleĢtirildiği için ancak 2016 Yılı Performans Programı hazırlıklarında dikkate alınabilmiĢtir. 2016 yılında genel bütçe kapsamında Bakanlığımıza tahsis edilen 24.799.651.000,00 TL’lik bütçe tutarının tamamı performans programına bağlanmıĢtır Denilmektedir. Sonuç olarak Toplam Kaynak Ġhtiyacı Tablosunun Performans Programı Hazırlama Rehberine Uygun Olarak Hazırlanmaması ile ilgili olarak bulguda belirtilen hususların denetlenen kurumca ne ölçüde yerine getirildiğine iliĢkin denetim sonucunun izlenmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 2: Faaliyet Raporunda Belirtilen Bazı Performans Göstergelerindeki Sapmalara ĠliĢkin Herhangi Bir Açıklamanın Yapılmaması Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesinde "Mali Bilgiler baĢlığı altında, kullanılan kaynaklara, bütçe hedef ve gerçekleĢmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluĢların faaliyetlerine iliĢkin bilgilere, temel mali tablolara ve bu tablolara iliĢkin açıklamalara yer verilir…” Aynı maddenin devamında "Performans bilgileri baĢlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleĢme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara iliĢkin değerlendirmelere yer verilir.” hükümleri yer almaktadır. Yukarıdaki mevzuat doğrultusunda, bütçe ve performans hedeflerinin gerçekleĢme durumu ile meydana gelen sapmalara iliĢkin nedenlerin objektif ve makul bir çerçevede izah

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 77 edilmesi gerekmektedir. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 yılı Faaliyet Raporunun incelenmesinde; aĢağıdaki tabloda gösterilen performans göstergelerinde meydana gelen sapmalara iliĢkin herhangi bir açıklama yapılmadığı dolayısıyla söz konusu faaliyetlere iliĢkin bilgi ve değerlendirmelerin ikna edicilik kriterini karĢılamadığı tespit edilmiĢtir. Performans Hedefi Hedef GerçekleĢme Sapmanın Nedeni Türkiye’de YaĢlıların Durumu, YaĢlanma Ulusal Eylem Planı Uygulama Programı doğrultusunda çalıĢtay ve toplantılar yapmak
Performans Göstergesi
YaĢlanma Ulusal Eylem Planı Uygulama Programına iliĢkin yapılan çalıĢmaların oranında artıĢ/Oran 20,00 0,00 - Strateji belgesi/Sayı 1,00 0,00 - YaĢlı Dostu Ģehirler konulu çalıĢtay/toplantı çalıĢma sayısında artıĢ oranı/Oran 10,00 0,00 - Performans Hedefi
Engelli ve yaĢlılara bakım ve rehabilitasyon hizmeti sunan resmi ve özel kuruluĢlarda hizmet alan ve hizmet veren memnuniyeti ile hizmet kalitesi arttırılacaktır
Performans Göstergesi
BHKS alanda uygulama ve değerlendirme çalıĢmalarını geliĢtirmek amaçlı, BHKS Gözden geçirme grubu ve BHKS Akademik grubunun belirli aralıklarla yapılacak toplantı sayısı/Yüzde 10,00 3,00 - BHKS öz değerlendirme ve BHKS değerlendirme skorlarının karĢılaĢtırılması/Yüzde 30,00 0,00 - BHKS Değerlendirme yazılımı ve BHKS yönetsel yazılımının geliĢtirilmesi/Adet 2,00 0,00 - Bakım Hizmetleri Kalite Standartlarına iliĢkin düzenlenecek kongre, eğitim ve toplantı sayısı ./Sayı 1,00 0,00 -

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 78 Bakım hizmetleri kalite standartlarının kitapçığının revizyonlarının tamamlanması sonucu “BHKS Kitabı” ve “BHKS” uygulama rehberinin hazırlanarak basımı ve dağıtımı yapılacaktır./Adet 2.000,00 0,00 - Bakım Hizmetleri Kalite Standartlarının alanda uygulanmasına yönelik çalıĢma yapılması (bölge)/Sayı 2,00 0,00 - Performans Hedefi
Gündüzlü bakım ve evde bakım hizmeti alan yaĢlı, engelli sayısını artırılması hedeflenmektedir
Performans Göstergesi
Evde Bakım Destek Hizmeti alan engelli/Yüzde 50,00 30,00 - Gündüzlü Bakım hizmeti alan yaĢlı sayısında bir önceki yıla oranla gerçekleĢen artıĢ/Yüzde 50,00 15,00 - Performans Hedefi
Kadınların hak, fırsat ve imkanlardan eĢit Ģekilde yararlanmasına yönelik toplumsal bilincin yükseltilmesi amacıyla eğitimler, toplantılar ve projeler gerçekleĢtirilmesi
Performans Göstergesi
GerçekleĢtirilen toplantı sayısı/sayı 8,00 1,00 - Hazırlanan eğitim modülü sayısı/sayı 1,00 0,00 - Düzenlenen seminer sayısı/sayı 8,00 0,00 - Kamu idaresi cevabında; Söz konusu bulgulara iliĢkin Bakanlık ilgili birimlerinin cevapları aĢağıdaki tabloda yer almaktadır. Performans hedefi Hedef Gerçek leĢme Sapmanın Nedeni Türkiye’de YaĢlıların Durumu, YaĢlanma Ulusal Eylem Planı Uygulama Programı doğrultusunda çalıĢtay ve toplantılar
ENGELLĠ VE YAġLI HĠZMETLERĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 79 yapmak. Performans Göstergesi
YaĢlanma Ulusal Eylem Planı Uygulama Programına iliĢkin yapılan çalıĢmaların oranında artıĢ / Oran 20,00 0,00 64. Hükümet programında da yer alan Ulusal Yaşlanma Eylem Programı Uygulama Programının etkililiğinin arttırılmasına yönelik öncelikli olarak belirlenmiş olan eylemler 2015 Aralık- 2016 Haziran dönemi için yaşlılarımızın ihtiyaçları doğrultusunda maddeler revize edilmiş olup, “SONUÇ RAPORU” 2016 yılında hazırlanacaktır. Strateji belgesi / Sayı 1,00 0,00 Strateji Belgesi 2015 yılı sonu itibariyle taslak olarak hazırlanmış olup, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarına zaman yetersizliği ve iş yükü fazlalığından dolayı görüş için gönderilememiştir. Bu sebeple Strateji Belgesi yayınlanamamıştır.2016 yılı nisan ayında görüşe gönderilmiştir. Gelecek olan görüşler çerçevesinde 2016 yılı içerisinde Strateji Belgesi yayınlanacaktır. YaĢlı Dostu Ģehirler konulu çalıĢtay/toplantı çalıĢma sayısında artıĢ oranı / Oran 10,00 0,00 Aktif yaşlanma ve yaşlılık döneminde kaliteli yaşam koşulları için kentsel tasarım, toplumsal dönüşümün “Dünya Sağlık Örgütünün Küresel Yaşlı Dostu Şehirler Rehberi” doğrultusunda Yaşlı Dostu Şehir kavramı içinde yaşlanma ve yaşlılığa ilişkin gelişmeleri ortaya koyacak araştırma ve incelemelere yer verilmesine yönelik Yaşlı Dostu Kentler

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 80 Sempozyumu gerçekleştirilmiş ve sempozyum bildiri kitabı basılmış ve çalışmalar tamamlanmıştır. Sehven Bilgi verilemediğinden gerçekleşme “0,00” olarak gösterilmiştir. Performans hedefi
Engelli ve yaĢlılara bakım ve rehabilitasyon hizmeti sunan resmi ve özel kuruluĢlarda hizmet alan ve hizmet veren memnuniyeti ile hizmet kalitesi arttırılacaktır.
ENGELLĠ VE YAġLI HĠZMETLERĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Performans Göstergesi
BHKS alanda uygulama ve değerlendirme çalıĢmalarını geliĢtirmek amacıyla BHKS Gözden geçirme grubu ve BHKS Akademik grubunun belirli aralıklarla yapacağı toplantı sayısı / Sayı 10,00 3,00 Söz konusu çalışma kapsamında yer alan göstergeler, ulaşılmak istenen sonuç ve hedefler hususunda revize ve değerlendirmeler devam etmektedir. BHKS öz değerlendirme ve BHKS değerlendirme skorlarının karĢılaĢtırılması / Yüzde 30,00 0,00 BHKS değerlendirme yazılımı ve BHKS yönetsel yazılımının geliĢtirilmesi / Adet 2,00 0,00 Bakım Hizmetleri Kalite Standartlarına iliĢkin düzenlenecek kongre, eğitim ve toplantı sayısı / Sayı 1,00 0,00 Bakım hizmetleri kalite 2.000,0 0,00

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 81 standartlarının kitapçığının revizyonlarının tamamlanması sonucu “BHKS Kitabı” ve “BHKS” uygulama rehberinin hazırlanarak basımı ve dağıtımı yapılacaktır. / Adet 0 Bakım Hizmetleri Kalite Standartlarının alanda uygulanmasına yönelik çalıĢma yapılması (bölge) / Sayı 2,00 0,00 Performans hedefi
Gündüzlü bakım ve evde bakım hizmeti alan yaĢlı, engelli sayısını artırılması hedeflenmektedir
ENGELLĠ VE YAġLI HĠZMETLERĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Performans Göstergesi
Evde Bakım Destek Hizmeti alan engelli / Yüzde 50,00 30,00 Performans göstergesinde gerçekleşme bölümünde yer alan 30 rakamı evde bakıma destek hizmeti alan engelli birey sayısını göstermektedir. Yüzde yerine sehven kişi sayısı yazılmıştır. Hedef gerçekleşmiştir. 2016 Yılı Bütçesin de evde bakıma destek hizmeti alan engelli sayısının 30 olduğu ve bu yıl için de %50 artırılacağı planlanmıştır. Gündüzlü Bakım hizmeti alan yaĢlı sayısında bir önceki yıla oranla gerçekleĢen artıĢ / Yüzde 50,00 15,00 Mevzuat değişikliği tamamlanamadığından performans düşmüştür. Performans hedefi

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 82 Kadınların hak, fırsat ve imkânlardan eĢit Ģekilde yararlanmasına yönelik toplumsal bilincin yükseltilmesi amacıyla eğitimler, toplantılar ve projeler gerçekleĢtirilecektir.
KADININ STATÜSÜ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Performans Göstergesi
GerçekleĢtirilen toplantı sayısı / Sayı 8,00 1,00 Yerel Sivil Toplum Kuruluşları İle Bilgi Ve Deneyim Paylaşım Toplantıları, Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesinin “Kadına Yönelik Şiddetle Mücadelede Yerel ve Ulusal STK’ların Kapasitesinin Güçlendirilmesi Hibe Programı” kapsamında gerçekleştirilmiştir. Söz konusu Hibe Programı kapsamında; 11 ilde (İstanbul, Ankara, Adana, İzmir, Nevşehir, Mardin, Gaziantep, Düzce, Samsun, Kocaeli, Konya ) toplam 19 sivil toplum kuruluşu projesi hibe almaya hak kazanmıştır. Bakanlık bünyesinde oluşturulan Proje Koordinasyon Ekibi projenin hibe bileşeninin yürütülmesinden de sorumlu olmuştur. Hibe yararlanıcıları olan STK’ların bu tarz büyük bütçeleri yönetmek, Avrupa Birliği projesi yürütmek gibi deneyimlerinin genellikle az olması projelerin sıkı bir şekilde izlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu kapsamda 2015

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 83 yılında proje yürüten sivil toplum kuruluşlarına yönelik olarak 19 izleme ziyaretinde toplantılara katılım sağlanmıştır. Hazırlanan eğitim modülü sayısı / Sayı 1,00 0,00 Genel Müdürlüğümüzce yapılan ön çalışma neticesinde, proje kapsamında oluşturulması planlanan eğitim modülleri arasında yer alan “Toplumsal Cinsiyet”, “Sağlık”, “İstihdam”, “Kadına Yönelik Şiddet”, “Toplumsal Cinsiyet Eşitliğinin Ana Plan ve Politikalara Yerleştirilmesi” ile “Eğitici Eğitimi” modüllerinin Kadın Dostu Kentler 2- BM Ortak Programı kapsamında hazırlanan Toplumsal Cinsiyet Eşitliği Eğitici Kitinde yer aldığı görülmüştür. Ayrıca Genel Müdürlüğümüzce yürütülen “Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi” kapsamında farklı hedef gruplar için toplumsal cinsiyet eşitliği ve kadına yönelik şiddet konularında farkındalık sağlamaya yönelik eğitim modüllerinin hazırlık çalışmalarına başlanmıştır. Bu nedenle söz konusu faaliyetin gerçekleştirilmemesine karar verilmiş olup Yönetim Hizmetleri Daire Başkanlığına 08.04.2015 tarih ve 56147 sayılı yazı ile bildirilmiştir. Düzenlenen seminer sayısı / Sayı 8,00 0,00 Erken Yaşta Evliliklere ilişkin faaliyetler Bakanlığımız Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 84 hazırlanan Ulusal Çocuk Hakları Strateji Belgesi ve Eylem Planı’nda yer alan hedef ve faaliyetler doğrultusunda anılan Genel Müdürlük tarafından yürütülmektedir. Önümüzdeki dönemde anılan Genel Müdürlük ile koordinasyon halinde çalışmaların devamı sağlanacaktır. Ayrıca Aile İçi Şiddetle Mücadele Projesi kapsamında muhtarlara yönelik olarak erken yaşta evlilikler konusunda bilgilendirme çalışmaları yapılması planlanmış olup bu çalışmalar 2016 yılında gerçekleştirilecektir. Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında yer verilen açıklamalara bulguda belirtildiği üzere Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesinin "Mali Bilgiler" baĢlığı altında, “kullanılan kaynaklara, bütçe hedef ve gerçekleĢmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluĢların faaliyetlerine iliĢkin bilgilere, temel mali tablolara ve bu tablolara iliĢkin açıklamalara yer verilir…” hükmü gereği faaliyet raporunda yer verilmesi gerekmektedir. BULGU 3: Faaliyet Raporunda Belirtilen Bazı Performans GöstergelerindekiSapmalara ĠliĢkin Sunulan Nedenin Ġkna Edicilik Kriterini KarĢılamaması Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesinde "Mali bilgiler baĢlığı altında, kullanılan kaynaklara, bütçe hedef ve gerçekleĢmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluĢların faaliyetlerine iliĢkin bilgilere, temel mali tablolara ve bu tablolara iliĢkin açıklamalara yer verilir…”

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 85 Aynı maddenin devamında "Performans bilgileri baĢlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleĢme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara iliĢkin değerlendirmelere yer verilir.” hükümleri yer almaktadır. Yukarıdaki mevzuat doğrultusunda, bütçe ve performans hedeflerinin gerçekleĢme durumu ile meydana gelen sapmalara iliĢkin nedenlerin objektif ve makul bir çerçevede izah edilmesi gerekmektedir. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 yılı Faaliyet Raporunun incelenmesinde; aĢağıdaki tabloda gösterilen performans göstergelerinde meydana gelen sapmalara iliĢkin sunulan nedenlerin objektif ve makul bir çerçevede izah edilmemesi nedeniyle ikna edicilik kriterini karĢılamadığı düĢünülmektedir. Performans Hedefi Hedef GerçekleĢme Sapmanın Nedeni Toplumda yaĢlıya yönelik olumlu tutumların artırılması/geliĢtirilmesi
Performans Göstergesi
Gençlerde yaĢlılara yönelik olumlu tutumların oranının yükselmesi/Oran 2,00 0,00 Üniversite öğrencilerinin yaĢlılara yönelik olumlu tutumları araĢtırması proje teklif formatı hazırlanmıĢtır. Ancak bu konu ile ilgili protokol gerçekleĢtirilememiĢtir. Performans Hedefi
Engelli ve yaĢlılara bakım ve rehabilitasyon hizmeti sunan resmi ve özel kuruluĢlarda hizmet alan ve hizmet veren memnuniyeti ile hizmet kalitesi arttırılacaktır.
Performans Göstergesi
BüyükĢehir Belediyeleri Engelli Hizmet Birimlerinin Hizmet Kalitesinin GeliĢtirilmesine Yönelik toplantı, çalıĢtay sayısı/Sayı 2,00 0,00 Dairenin iĢ yoğunluğu ve personel sayısının yetersizliği sebebiyle çalıĢma 2016 Yılı Performans Programında gerçekleĢtirilmesi hedeflenmektedir. Performans Hedefi

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 86 Personelin niteliğini ve niceliğini geliĢtirmek
Performans Göstergesi
Eğitim alınan gün sayısı (KiĢixGün Sayısı)/Gün 100,00 0 Ġç denetçilerin sayısal yetersizliği Performans Hedefi
Denetim ve rehberlik hizmetlerini etkinleĢtirmek
Performans Göstergesi
Denetlenen birim oranı (sosyal hizmet kuruluĢları%)/Yüzde 50,00 0,00 Bakanlığımızca birim bazlı denetim yapılmadığından mevcut gösterge çalıĢma planımıza uygun değildir. Denetlenen birim oranı (sosyal yardımlaĢma vakfı%)/Yüzde 25,00 0,00 Bakanlığımızca birim bazlı denetim yapılmadığından mevcut gösterge çalıĢma planımıza uygun değildir Performans Hedefi
Türkiye’de Çocuklara Yönelik Hizmetlerde Kurumsal Kapasitenin GeliĢtirilmesi Projesi” uygulanacaktır
Performans Göstergesi
Sağlanan fon/TL 3.000.000,00 0,00 Bakanlığımız kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi kapsamında yapılmakta olan projenin Avrupa Birliği ve DıĢ ĠliĢkiler BaĢkanlığı tarafından sürdürülüyor olması nedeniyle ilgili göstergenin 2015 yılından itibaren adı geçen baĢkanlık üzerinden takip edilmesi gerekmektedir. Performans Hedefi
Çocuğa Yönelik Hizmetlerde performansın geliĢtirilmesi kapsamında çalıĢtay düzenlenecek ve yazılım programı geliĢtirilecektir. Sokakta yaĢadığı/çalıĢtırıldığı tespit edilen çocuklardan, eğitim öğretim dıĢında olanların tekrar eğitim öğretime kazandırılması çalıĢmaları yapılacaktır. Koruyucu aile hizmetleri etkin Ģekilde izlenecektir

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 87 Performans Göstergesi
Sokak çocuklarından okula yönlendirilenlerin oranı/Oran 20,00 0,00 Gündüzlü ÇOGEM’ler tarafından yürütülen bu hizmet kuruluĢların Aile ve Toplum Hizmetleri Genel Müdürlüğü’ne devredildiğinden konu hakkında Bakanlığımızde veri bulunmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; Söz konusu bulgulara iliĢkin Bakanlık ilgili birimlerinin cevapları aĢağıdaki tabloda yer almaktadır. Performans Hedefi Hedef Gerçek leĢme Sapmanın Nedeni Toplumda yaĢlıya yönelik olumlu tutumların artırılması/geliĢtirilmesi.
ENGELLĠ VE YAġLI HĠZMETLERĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Performans Göstergesi
Gençlerde yaĢlılara yönelik olumlu tutumların oranının yükselmesi/Oran 2,00 0,00 2015 yılı içerisinde Üniversite öğrencilerinin yaşlılara yönelik olumlu tutumları araştırması proje teklif formatı hazırlanarak ilgili Akademisyenlerle toplantılar yapılmıştır. Ancak konu ile ilgili protokol üzerinde ilgili akademisyenlerle mutabakata varılamadığından çalışmalar gerçekleştirilememiştir. Performans hedefi
Engelli ve yaĢlılara bakım ve rehabilitasyon hizmeti sunan resmi ve özel kuruluĢlarda hizmet alan ve hizmet veren memnuniyeti ile hizmet kalitesi arttırılacaktır.
ENGELLĠ VE YAġLI HĠZMETLERĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Performans Göstergesi
BüyükĢehir Belediyeleri 2,00 0,00 Büyükşehir Belediyelerine gönderilmiş

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 88 Engelli Hizmet Birimlerinin Hizmet Kalitesinin GeliĢtirilmesine Yönelik toplantı, çalıĢtay sayısı / Sayı olan anket çalışması ile hizmet birimlerinin nitelik ve kapasitelerinin mevcut durumlarının değerlendirilmesine yönelik birimimizde iki toplantı gerçekleştirilmiş olup bu çalışma Büyükşehir Belediyelerinin mevcut durumunun analiz edilmesini ve hangi konularda eğitim verileceğinin tespitini sağlamıştır. Ancak bu çalışma birim içerisinde yapıldığı için daha önceki performans gerçekleştirmelerinde sehven bildirilmemiştir. Belediyelere yönelik çalıştay 2016 yılında yapılacaktır. Performans hedefi ĠÇ DENETĠM BĠRĠMĠ BAġKANLIĞI Personelin niteliğini ve niceliğini geliĢtirmek
Performans Göstergesi
Eğitim alınan gün sayısı (KiĢi x Gün Sayısı) / Gün 100,0 0 0,00 Planlanan denetim ve izlemelerin yanı sıra program dışı faaliyetlerin yoğunluğu, iç denetçi yetersizliği, İDKK tarafından verilen yıllık eğitimlere mevcut iç denetçilerin katılması nedeniyle Başkanlığımızca İç Denetçilere yönelik olarak hizmet içi eğitim verilememiştir. İç denetçilerin sayısal yetersizliği (Kadro:20, mevcut:10) Performans hedefi ĠÇ DENETĠM BĠRĠMĠ BAġKANLIĞI Denetim ve rehberlik hizmetlerini etkinleĢtirmek
Performans Göstergesi
Denetlenen birim oranı (sosyal 50,00 0,00 Mevcut performans göstergesi,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 89 hizmet kuruluĢları) / Yüzde Başkanlığımıza ait olmayıp Denetim Hizmetleri Başkanlığını ilgilendirmektedir. Başkanlığımızca birim bazlı denetim yapılmadığından mevcut gösterge çalışma planımıza uygun değildir. Denetlenen birim oranı (sosyal yardımlaĢma vakfı) / Yüzde 25,00 0,00 Mevcut performans göstergesi, Başkanlığımıza ait olmayıp Denetim Hizmetleri Başkanlığını ilgilendirmektedir. Başkanlığımızca birim bazlı denetim yapılmadığından mevcut gösterge çalışma planımıza uygun değildir. Performans hedefi
“Türkiye’de Çocuklara Yönelik Hizmetlerde Kurumsal Kapasitenin GeliĢtirilmesi Projesi” uygulanacaktır
ÇOCUK HĠZMETLERĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Performans Göstergesi
Sağlanan fon /TL 3.000. 000,0 0 0,00 2015 yılsonu performans değerlendirmelerinde, “Türkiye’de Çocuklara Yönelik Hizmetlerde Kurumsal Kapasitenin Geliştirilmesi” Projesine ilişkin olarak Bakanlığımız Avrupa Birliği ve Dış İlişkiler Başkanlığı tarafından sürdürüldüğü ifadesine ilişkin güncel durum aşağıdaki gibidir: Bakanlığımızın sosyal içerme alanında sunduğu hizmetlerin kalitesinin ve kapasitesinin artırılması amacıyla AB Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 90 tarafından “Sosyal İçerme Politikaları Alanında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın Kurumsal Kapasitesinin Artırılması” Projesi hazırlanmıştır. Söz konusu teknik yardım projesi, 2015 yılı içerisinde Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA) finansmanı ile yürütülmeye başlanmıştır. “Türkiye’de Çocuklara Yönelik Hizmetlerde Kurumsal Kapasitenin Geliştirilmesi” Projesi kapsamında gerçekleştirilmesi planlanan faaliyetler, yukarıda sözü edilen “Sosyal İçerme Politikaları Alanında Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın Kurumsal Kapasitesinin Artırılması” Projesi kapsamında gerçekleştirileceği için, kaynak ve emek israfının engellenmesi ve tekrarlı etkinliklerden kaçınılması amacıyla iptal edilmiştir. Performans hedefi ÇOCUK HĠZMETLERĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Çocuğa yönelik hizmetlerde performansın geliĢtirilmesi kapsamında çalıĢtay düzenlenecek ve yazılım programı geliĢtirilecektir. Sokakta yaĢadığı / çalıĢtırıldığı tespit edilen çocuklardan, eğitim öğretim dıĢında olanların tekrar eğitim öğretime

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 91 kazandırılması çalıĢmaları yapılacaktır. Koruyucu aile hizmetleri etkin Ģekilde izlenecektir. Performans Göstergesi
Sokak çocuklarından okula yönlendirilenlerin oranı / Oran 20,00 0,00 Sokakta risk altındaki çocuklara yönelik hizmetler, koruyucu, önleyici ve destekleyici hizmetler çerçevesinde yürütülmekte olup ailelere yönelik psikososyal destek ve bilinçlendirme çalışmaları hizmetin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Sokakta tespit edilerek durumları incelenen ve psikososyal destek hizmetlerini tamamlayan çocukların uygun sosyal hizmet modellerinden yararlandırılması sebebiyle söz konusu çocuklara ilişkin hizmetler çocukların sokağa çıkmasını önlemeye yönelik çocuk aile ve toplum odaklı bütüncül bakış açısı ile değerlendirildiğinden Genel Müdürlüğümüzde ayrıntılı veri bulunmamaktadır. Denilmektedir. Sonuç olarak Ġdarenin cevabında bulguda yer verilen göstergelerle ilgili olarak aĢağıdaki açıklamalara yer vermiĢtir. Söz konusu göstergelerin gerçekleĢmemesi ile ilgili olarak; Ġç dentim Birminin açıklamsında, iç denetçi yetersizliğini, ilgili diğer göstergenin ise Ġç denetim Birimi BaĢkanlığına ait olmayıp Denetim Hizmetleri BaĢkanlığını ilgilendirdiğini, Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün açıklamasında ise elinde ayrıntılı veri olmadığı belirtilmiĢtir. Ancak planlama yapılırken iç denetçi sayısı göz önünde bulundurularak planma yapılması bununla birlikte Denetim Hizmetleri BaĢkanlığını ilgilendirdiğini düĢünülen bir göstergeye ise yer verilmemesi, diğer taraftan Çocuk Hizmetleri Genel Müdürlüğünün

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 92 açıklmasında yer verdiği üzere elinde ayrıntılı veri olmadan Sokak çocuklarından okula yönlendirilenlerin oranı ile ilgili olarak bir gösterge belirlememesi gerekirdi. Bu itibarla söz konusu göstergeler için verilen cevaplar bulgu konusunu karĢılamamaktadır. Kamu idaresi cevabında yer verilen açıklamalara bulguda belirtildiği üzere Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesinin "Mali Bilgiler" baĢlığı altında, “kullanılan kaynaklara, bütçe hedef ve gerçekleĢmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluĢların faaliyetlerine iliĢkin bilgilere, temel mali tablolara ve bu tablolara iliĢkin açıklamalara yer verilir…” hükmü gereği faaliyet raporunda yer verilmesi gerekmektedir. Performans Hedefi ĠÇ DENETĠM BĠRĠMĠ BAġKANLIĞI Personelin niteliğini ve niceliğini geliĢtirmek
Performans Göstergesi
Eğitim alınan gün sayısı (KiĢixGün Sayısı)/Gün 100,00 0 Planlanan denetim ve izlemelerin yanı sıra program dışı faaliyetlerin yoğunluğu, iç denetçi yetersizliği, İDKK tarafından verilen yıllık eğitimlere mevcut iç denetçilerin katılması nedeniyle Başkanlığımızca İç Denetçilere yönelik olarak hizmet içi eğitim verilememiştir. İç denetçilerin sayısal yetersizliği (Kadro:20, mevcut:10) Performans Hedefi
Denetim ve rehberlik hizmetlerini etkinleĢtirmek
Performans Göstergesi
Denetlenen birim oranı (sosyal hizmet kuruluĢları%)/Yüzde 50,00 0,00 Mevcut performans göstergesi, Başkanlığımıza

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 93 ait olmayıp Denetim Hizmetleri Başkanlığını ilgilendirmektedir. Başkanlığımızca birim bazlı denetim yapılmadığından mevcut gösterge çalışma planımıza uygun değildir. Denetlenen birim oranı (sosyal yardımlaĢma vakfı%)/Yüzde 25,00 0,00 Mevcut performans göstergesi, Başkanlığımıza ait olmayıp Denetim Hizmetleri Başkanlığını ilgilendirmektedir. Başkanlığımızca birim bazlı denetim yapılmadığından mevcut gösterge çalışma planımıza uygun değildir. Performans Hedefi
ÇOCUK HĠZMETLERĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Çocuğa Yönelik Hizmetlerde performansın geliĢtirilmesi kapsamında çalıĢtay düzenlenecek ve yazılım programı geliĢtirilecektir. Sokakta yaĢadığı/çalıĢtırıldığı tespit edilen çocuklardan, eğitim öğretim dıĢında olanların tekrar eğitim öğretime kazandırılması çalıĢmaları yapılacaktır. Koruyucu aile hizmetleri etkin Ģekilde izlenecektir
Performans Göstergesi
Sokak çocuklarından okula yönlendirilenlerin oranı/Oran 20,00 0,00 Sokakta risk altındaki çocuklara yönelik hizmetler, koruyucu, önleyici ve destekleyici hizmetler çerçevesinde yürütülmekte olup ailelere yönelik psikososyal destek ve bilinçlendirme çalışmaları

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 94 hizmetin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Sokakta tespit edilerek durumları incelenen ve psikososyal destek hizmetlerini tamamlayan çocukların uygun sosyal hizmet modellerinden yararlandırılması sebebiyle söz konusu çocuklara ilişkin hizmetler çocukların sokağa çıkmasını önlemeye yönelik çocuk aile ve toplum odaklı bütüncül bakış açısı ile değerlendirildiğinden Genel Müdürlüğümüzde ayrıntılı veri bulunmamaktadır. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 95

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Aile Ve Sosyal Politikalar Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 96 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr