KAMU İŞLETMELERİ 2016 YILI GENEL RAPORU KAMU İŞLETMELERİ 2016 YILI GENEL RAPORU Yayın İşleri Müdürlüğü 06520 Balgat / ANKARA

ISSN : 2146 - 7439 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI
KAMU İŞLETMELERİ 2016 YILI GENEL RAPORU
KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ DİĞER KURULUŞLAR İŞTİRAKLER

ISBN : 978-975-7590-29-3 Bu rapor; 03.12.2010 tarih ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 43 üncü maddesi gereğince düzenlenmiş, Rapor Değerlendirme Kurulu’nun 19.12.2017 tarih ve 329/1 sayılı kararıyla kabul edilmiştir. ISBN : 978-975-7590-29-3 ISSN : 2146 - 7439

İÇİNDEKİLER Sayfa GİRİŞ........................................................................................................................... - RAPORDA YER ALAN KISALTMALAR ............................................................ - RAPORDA YER ALAN ÇİZELGELER …………………………………………. - I. KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ A- KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİNİN TANIMI, KURULUŞ NEDENLERİ, TARİHÇESİ, HUKUKİ YAPISI VE DENETİM ŞEKLİ 1-Kamu iktisadi teşebbüsü kavramı ve kapsamı ..................................................... 1 2-Kamu iktisadi teşebbüslerinin kuruluş nedenleri ve tarihçesi .............................. 2 3-Kamu iktisadi teşebbüslerinin hukuki yapısı ....................................................... 6 4-Kamu iktisadi teşebbüslerinin denetimi ............................................................... 8 B- KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ
İÇİNDEKİ YERİ 1-Ekonomik gelişmeler ve politikalar ..................................................................... 11 2-Kamu iktisadi teşebbüslerine ilişkin hedef ve politikalar .................................... 13 3- Kamu iktisadi teşebbüslerinin Türkiye ekonomisi içindeki yeri ........................ 16
a)İstihdam yönünden .......................................................................................... 18
b)Üretim yönünden ............................................................................................. 20
ba)Mal ve hizmet üretimi yönünden ................................................................ 20
bb)Mali kuruluşlar yönünden ........................................................................... 22
c)Yatırımlar yönünden ........................................................................................ 25
d)Hazine ile ilişkiler yönünden ........................................................................... 26
e)Gayri safi yurt içi hasılaya katkı yönünden ...................................................... 27 C- İSTİHDAM 1-İstihdamla ilgili hedef ve politikalar ..................................................................... 31 2-Personel istihdamı ………………………………………..................................... 32 3-Personelle ilgili sosyal konular ............................................................................. 34 D- MALİ DURUM VE FİNANSMAN 1-Genel mali durum ................................................................................................. 43 2-Sektörler itibarıyla mali durum ........................................................................... 51 3-Finansman programı ve gerçekleşmesi ................................................................ 62 E- İŞLETME ÇALIŞMALARI 1-Alımlar .................................................................................................................. 65 2-Üretim ................................................................................................................... 71
a)İşletmeci kuruluşlar .......................................................................................... 71
b)Mali kuruluşlar ................................................................................................. 84 3-Satışlar ................................................................................................................. 103 4-Stoklar ................................................................................................................. 112 5-İşletme sonuçları ................................................................................................... 114 F- YATIRIMLAR 1-Genel durum ....................................................................................................... 135 2-Yatırımların sektörel dağılımı ............................................................................ 138 G- ÖZELLEŞTİRME ÇALIŞMALARI 1-Özelleştirme politikaları ..................................................................................... 141 2-Mevzuat ............................................................................................................... 141 3-Özelleştirme uygulamaları .................................................................................. 141

II. DİĞER KURULUŞLAR A- DİĞER KURULUŞLARIN HUKUKİ YAPISI VE DENETİM ŞEKLİ 150 B- DİĞER KURULUŞLARIN TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİNDEKİ YERİ 150 C- İSTİHDAM 1-Personel statüsü ………………………………………………………................... 152 2-Personel istihdamı ……………............................................................................... 152 3-Personelle ilgili sosyal konular ............................................................................... 153 D- MALİ DURUM VE FİNANSMAN 1-Genel mali durum .................................................................................................. 156 2-Sektörler itibarıyla mali durum ………….............................................................. 163 3-Finansman programı ve gerçekleşmesi .................................................................. 169 E- İŞLETME ÇALIŞMALARI 1-Alımlar ................................................................................................................... 170 2-Üretim .................................................................................................................... 172
a)İşletmeci kuruluşlar ............................................................................................. 172
b)Mali kuruluşlar .................................................................................................. 175 3-Satışlar ................................................................................................................... 177 4-Stoklar ................................................................................................................... 178 5-İşletme sonuçları ................................................................................................... 180 F- YATIRIMLAR 193 III. İŞTİRAKLER A- İŞTİRAK TANIMI, İŞTİRAK NEDENLERİ, HUKUKİ YAPISI 194 B- İŞTİRAKLERİN DENETİMİ 195 C- İŞTİRAK UYGULAMALARI 196 IV. DENETLENEN KURULUŞLARIN GENEL VE ORTAK SORUNLARI İLE ÖNERİLER 1-İstihdamla ilgili sorunlar ve öneriler ................................................................... 198 2-Mali durumla ilgili sorunlar ve öneriler ............................................................... 199 3-İşletme çalışmalarıyla ilgili sorunlar ve öneriler .................................................. 199
a)Alımlarla ilgili sorunlar ve öneriler ................................................................. 199
b)Mali kuruluşlarla ilgili sorunlar ve öneriler ..................................................... 199 4-Yatırımlarla ilgili sorunlar ve öneriler.................................................................. 200
EKLER......................................................................................................................... 201
GİRİŞ Cumhuriyetin ilanından sonra özel sektör ağırlıklı ekonomik politikalar benimsenmiş olmakla birlikte, Osmanlı İmparatorluğu’ndan devralınan kuruluşları işletmek üzere bazı düzenlemeler yapılmış, yeni teşebbüsler kurulmaya devam edilmiştir. 1920’li yılların sonunda ortaya çıkan Dünya ekonomik krizi, 1930’lu yıllarda devlet işletmelerinin önemini bir kat daha artırmış, devletçilik politikalarının ön plana çıkarılmasında etkili olmuştur. Diğer bazı ülkelerde olduğu gibi Türkiye’de de sosyal ve özellikle ekonomik nedenlerle ihtiyaç duyulan devlete ait kuruluşların genel ekonomi içindeki önem ve ağırlığı 2000’li yıllara kadar devam etmiştir. Ekonomik ve siyasi sistemi ne olursa olsun, her ülkede az veya çok sayıda yer alan bu kuruluşlar, ülkemizde esas itibarıyla iktisadi alanda ticari faaliyette bulunmak üzere kurulmuşlardır. Ancak, özelleştirme çalışmaları kapsamında; iktisadi devlet teşekküllerinde olduğu gibi, sahalarında tekel olmanın yanı sıra temel mal ve hizmet üretme işlevlerine sahip olan kamu iktisadi kuruluşlarının bu statüleri ile işlevleri de daraltılmıştır. KİT’lerin işlevlerinin özel sektöre devredilmesine yönelik çalışmalar, 1984 yılında yürürlüğe konulan Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılmasına Dair 2983 sayılı ve 1986 yılında yürürlüğe konulan 3291 sayılı kanunlarla başlatılmıştır. 1994 yılında yürürlüğe giren 4046 sayılı Kanunla genel özelleştirme uygulamaları, 2000 yılında yürürlüğe giren 4502 ve 4603 sayılı kanunlarla telekomünikasyon işlemlerinin ve kamu bankalarının özelleştirilmesi hususları düzenlenmiştir. Enerji sektöründe faaliyet gösterecek özel sektörle ilgili düzenlemeler; 1984 yılında 3096 sayılı, 1994 yılında 4046 sayılı, 1997 yılında 4283 sayılı kanunlarla yapılırken, MPİ’nin uhdesinde bulunan şans oyunlarının lisans verilmek suretiyle özelleştirilmesine ilişkin hususlar 2003 yılında 4971 sayılı, 2008 yılında 5793 sayılı kanunlarla, şans oyunlarının düzenlenmesiyle ilgili iş ve hizmetlerin özel hukuk sözleşmeleriyle Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş anonim şirketlere yaptırılmasına ilişkin hususlar 2010 yılında 6009 sayılı Kanunla düzenlenmiştir. Her ülke için geçerli tek bir KİT tanımı bulunmamaktadır. Türkiye’de Anayasada, KİT’lerin TBMM’ce denetlenmesine ilişkin 3346 sayılı Kanunda ve KİT’lerin hukukunu düzenleyen 233 sayılı KHK’da farklı KİT tanımları bulunmaktadır. 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunda, özelleştirme kapsam ve programına alınan kuruluşlar hakkında özelleştirme uygulamaları ile ilgili olarak 233 sayılı KHK hükümlerinin uygulanmayacağı öngörülürken, özel kanunlarla özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlar, KİT’lerle ilgili yasal çerçeveyi düzenleyen 233 sayılı KHK’nın dışına çıkarılarak özel hukuk hükümlerine tabi tutulmaktadır. Yıllık olarak hazırlanan “Kamu İşletmeleri Genel Raporu”, Anayasa’daki tanımı kapsamında KİT’ler, diğer kuruluşlar ve iştirakler ayrımıyla hazırlanmakta, yıllar itibarıyla karşılaştırmaya imkan verecek şekilde denetlenen kuruluşlarla ilgili beş yıllık verileri içermektedir. Raporda, kuruluşlar; tarihçe, hukuki yapı ve denetim, Türkiye ekonomisi içindeki yeri, istihdam durumu, mali bünye ve finansman durumu, işletme çalışmaları, yatırımlar, KİT’lerle ilgili özelleştirme çalışmaları ve iştiraklerine ilişkin bilgileri içerecek şekilde değerlendirilmiş,

II. DİĞER KURULUŞLAR A- DİĞER KURULUŞLARIN HUKUKİ YAPISI VE DENETİM ŞEKLİ 150 B- DİĞER KURULUŞLARIN TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİNDEKİ YERİ 150 C- İSTİHDAM 1-Personel statüsü ………………………………………………………................... 152 2-Personel istihdamı ……………............................................................................... 152 3-Personelle ilgili sosyal konular ............................................................................... 153 D- MALİ DURUM VE FİNANSMAN 1-Genel mali durum .................................................................................................. 156 2-Sektörler itibarıyla mali durum ………….............................................................. 163 3-Finansman programı ve gerçekleşmesi .................................................................. 169 E- İŞLETME ÇALIŞMALARI 1-Alımlar ................................................................................................................... 170 2-Üretim .................................................................................................................... 172
a)İşletmeci kuruluşlar ............................................................................................. 172
b)Mali kuruluşlar .................................................................................................. 175 3-Satışlar ................................................................................................................... 177 4-Stoklar ................................................................................................................... 178 5-İşletme sonuçları ................................................................................................... 180 F- YATIRIMLAR 193 III. İŞTİRAKLER A- İŞTİRAK TANIMI, İŞTİRAK NEDENLERİ, HUKUKİ YAPISI 194 B- İŞTİRAKLERİN DENETİMİ 195 C- İŞTİRAK UYGULAMALARI 196 IV. DENETLENEN KURULUŞLARIN GENEL VE ORTAK SORUNLARI İLE ÖNERİLER 1-İstihdamla ilgili sorunlar ve öneriler ................................................................... 198 2-Mali durumla ilgili sorunlar ve öneriler ............................................................... 199 3-İşletme çalışmalarıyla ilgili sorunlar ve öneriler .................................................. 199
a)Alımlarla ilgili sorunlar ve öneriler ................................................................. 199
b)Mali kuruluşlarla ilgili sorunlar ve öneriler ..................................................... 199 4-Yatırımlarla ilgili sorunlar ve öneriler.................................................................. 200
EKLER......................................................................................................................... 201
GİRİŞ Cumhuriyetin ilanından sonra özel sektör ağırlıklı ekonomik politikalar benimsenmiş olmakla birlikte, Osmanlı İmparatorluğu’ndan devralınan kuruluşları işletmek üzere bazı düzenlemeler yapılmış, yeni teşebbüsler kurulmaya devam edilmiştir. 1920’li yılların sonunda ortaya çıkan Dünya ekonomik krizi, 1930’lu yıllarda devlet işletmelerinin önemini bir kat daha artırmış, devletçilik politikalarının ön plana çıkarılmasında etkili olmuştur. Diğer bazı ülkelerde olduğu gibi Türkiye’de de sosyal ve özellikle ekonomik nedenlerle ihtiyaç duyulan devlete ait kuruluşların genel ekonomi içindeki önem ve ağırlığı 2000’li yıllara kadar devam etmiştir. Ekonomik ve siyasi sistemi ne olursa olsun, her ülkede az veya çok sayıda yer alan bu kuruluşlar, ülkemizde esas itibarıyla iktisadi alanda ticari faaliyette bulunmak üzere kurulmuşlardır. Ancak, özelleştirme çalışmaları kapsamında; iktisadi devlet teşekküllerinde olduğu gibi, sahalarında tekel olmanın yanı sıra temel mal ve hizmet üretme işlevlerine sahip olan kamu iktisadi kuruluşlarının bu statüleri ile işlevleri de daraltılmıştır. KİT’lerin işlevlerinin özel sektöre devredilmesine yönelik çalışmalar, 1984 yılında yürürlüğe konulan Tasarrufların Teşviki ve Kamu Yatırımlarının Hızlandırılmasına Dair 2983 sayılı ve 1986 yılında yürürlüğe konulan 3291 sayılı kanunlarla başlatılmıştır. 1994 yılında yürürlüğe giren 4046 sayılı Kanunla genel özelleştirme uygulamaları, 2000 yılında yürürlüğe giren 4502 ve 4603 sayılı kanunlarla telekomünikasyon işlemlerinin ve kamu bankalarının özelleştirilmesi hususları düzenlenmiştir. Enerji sektöründe faaliyet gösterecek özel sektörle ilgili düzenlemeler; 1984 yılında 3096 sayılı, 1994 yılında 4046 sayılı, 1997 yılında 4283 sayılı kanunlarla yapılırken, MPİ’nin uhdesinde bulunan şans oyunlarının lisans verilmek suretiyle özelleştirilmesine ilişkin hususlar 2003 yılında 4971 sayılı, 2008 yılında 5793 sayılı kanunlarla, şans oyunlarının düzenlenmesiyle ilgili iş ve hizmetlerin özel hukuk sözleşmeleriyle Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre kurulmuş anonim şirketlere yaptırılmasına ilişkin hususlar 2010 yılında 6009 sayılı Kanunla düzenlenmiştir. Her ülke için geçerli tek bir KİT tanımı bulunmamaktadır. Türkiye’de Anayasada, KİT’lerin TBMM’ce denetlenmesine ilişkin 3346 sayılı Kanunda ve KİT’lerin hukukunu düzenleyen 233 sayılı KHK’da farklı KİT tanımları bulunmaktadır. 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanunda, özelleştirme kapsam ve programına alınan kuruluşlar hakkında özelleştirme uygulamaları ile ilgili olarak 233 sayılı KHK hükümlerinin uygulanmayacağı öngörülürken, özel kanunlarla özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlar, KİT’lerle ilgili yasal çerçeveyi düzenleyen 233 sayılı KHK’nın dışına çıkarılarak özel hukuk hükümlerine tabi tutulmaktadır. Yıllık olarak hazırlanan “Kamu İşletmeleri Genel Raporu”, Anayasa’daki tanımı kapsamında KİT’ler, diğer kuruluşlar ve iştirakler ayrımıyla hazırlanmakta, yıllar itibarıyla karşılaştırmaya imkan verecek şekilde denetlenen kuruluşlarla ilgili beş yıllık verileri içermektedir. Raporda, kuruluşlar; tarihçe, hukuki yapı ve denetim, Türkiye ekonomisi içindeki yeri, istihdam durumu, mali bünye ve finansman durumu, işletme çalışmaları, yatırımlar, KİT’lerle ilgili özelleştirme çalışmaları ve iştiraklerine ilişkin bilgileri içerecek şekilde değerlendirilmiş,

denetime tabi kuruluşlarla ilgili genel mahiyetteki sorunlar ve önerilere ayrı bir bölümde yer verilmiştir. Değerlendirmeler; tarım, sanayi ve hizmetler sektörleri olmak üzere üç ana sektör itibarıyla yapılmış olup, sanayi sektörü içinde madencilik, imalat ve enerji; hizmetler sektörü içinde ulaştırma-haberleşme, ticaret, bankacılık ve sigortacılık ile diğer hizmetler alt sektörleri yer almaktadır. Hizmetler sektörü içinde yer alan bankacılık ve sigortacılık alt sektöründe faaliyet gösteren kuruluşlara ait değerler, gerek içinde bulunduğu hizmetler sektörünü, gerekse toplam değerleri önemli ölçüde etkilediğinden, genel toplam içinde “mali kuruluşlar” başlığı altında toplanmış, içerik olarak aynı bazda olmayan tablolar mali kuruluşlar hariç olarak hazırlanmıştır. Raporda yıllar itibarıyla yapılan karşılaştırmalarda, fiyat artışlarından kaynaklanan rakamsal değişmelerin etkisini ortadan kaldırmak için TÜİK tarafından hazırlanan 2003 temel yıllı yurt içi üretici ve tüketici fiyat endekslerinden yararlanılmıştır. Fiyat değişim oranları ve 2003 temel yıllı fiyat endeksleri (Kaynak: TÜİK) Yıllar Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) Yıllık ortalama artış (%) Aralık ayına göre artış (%) 2003=101,78 aralık ayı endeksi Yıllık ortalama artış (%) Aralık ayına göre artış (%) 2003=104,12 aralık ayı endeksi 2012 6,09 2,45 207,29 8,89 6,16 213,23 2013 4,48 6,97 221,74 7,49 7,40 229,01 2014 10,25 6,36 235,84 8,85 8,17 247,72 2015 5,28 5,71 249,31 7,67 8,81 269,54 2016 4,30 9,94 274,09 7,78 8,53 292,54 2016 yılında, EÜAŞ’ın bağlı ortaklıklarında Kemerköy Elektrik Üretim AŞ ile Yeniköy- Yatağan Elektrik Üretim AŞ denetim kapsamından çıkarken, T.C. Ziraat Bankası AŞ’nin bağlı ortaklığı olarak kurulan Ziraat Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ ve Ziraat Katılım Varlık Kiralama AŞ denetim kapsamına alınmıştır. Raporda değerlendirilen beş yıllık dönemde; kapsama giren kuruluşlarla ilgili olarak 2012 yılına ait 91, 2013 yılına ait 95, 2014 yılına ait 74, 2015 ve 2016 yıllarına ait 75’er adet rapor hazırlanmıştır. 2012-2016 yıllarında Hazine Müsteşarlığı Adına Alınan Tütünlerin Hesap ve İşlemleri denetlenmiş olmakla birlikte, tüzel kişiliği olmayan geçici bir hesap olduğundan genel rapor verileri arasında değerlendirilmemiştir. Rapor kapsamına giren kuruluşlara ait başlıca bilgilere rapor ekinde yer verilmek suretiyle, yararlanmak isteyenlerin değişik ihtiyaçlarının karşılanması amaçlanmıştır. Sayıştay’ın 3346 sayılı Kanun kapsamında yapılan denetimine tabi KİT’ler ve diğer kuruluşlarla ilgili; kesinleşmiş bilgileri ihtiva eden bu rapor, konusunda temel ve sürekli bir kaynak olma özelliği taşımaktadır.

denetime tabi kuruluşlarla ilgili genel mahiyetteki sorunlar ve önerilere ayrı bir bölümde yer verilmiştir. Değerlendirmeler; tarım, sanayi ve hizmetler sektörleri olmak üzere üç ana sektör itibarıyla yapılmış olup, sanayi sektörü içinde madencilik, imalat ve enerji; hizmetler sektörü içinde ulaştırma-haberleşme, ticaret, bankacılık ve sigortacılık ile diğer hizmetler alt sektörleri yer almaktadır. Hizmetler sektörü içinde yer alan bankacılık ve sigortacılık alt sektöründe faaliyet gösteren kuruluşlara ait değerler, gerek içinde bulunduğu hizmetler sektörünü, gerekse toplam değerleri önemli ölçüde etkilediğinden, genel toplam içinde “mali kuruluşlar” başlığı altında toplanmış, içerik olarak aynı bazda olmayan tablolar mali kuruluşlar hariç olarak hazırlanmıştır. Raporda yıllar itibarıyla yapılan karşılaştırmalarda, fiyat artışlarından kaynaklanan rakamsal değişmelerin etkisini ortadan kaldırmak için TÜİK tarafından hazırlanan 2003 temel yıllı yurt içi üretici ve tüketici fiyat endekslerinden yararlanılmıştır. Fiyat değişim oranları ve 2003 temel yıllı fiyat endeksleri (Kaynak: TÜİK) Yıllar Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) Tüketici fiyat endeksi (TÜFE) Yıllık ortalama artış (%) Aralık ayına göre artış (%) 2003=101,78 aralık ayı endeksi Yıllık ortalama artış (%) Aralık ayına göre artış (%) 2003=104,12 aralık ayı endeksi 2012 6,09 2,45 207,29 8,89 6,16 213,23 2013 4,48 6,97 221,74 7,49 7,40 229,01 2014 10,25 6,36 235,84 8,85 8,17 247,72 2015 5,28 5,71 249,31 7,67 8,81 269,54 2016 4,30 9,94 274,09 7,78 8,53 292,54 2016 yılında, EÜAŞ’ın bağlı ortaklıklarında Kemerköy Elektrik Üretim AŞ ile Yeniköy- Yatağan Elektrik Üretim AŞ denetim kapsamından çıkarken, T.C. Ziraat Bankası AŞ’nin bağlı ortaklığı olarak kurulan Ziraat Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ ve Ziraat Katılım Varlık Kiralama AŞ denetim kapsamına alınmıştır. Raporda değerlendirilen beş yıllık dönemde; kapsama giren kuruluşlarla ilgili olarak 2012 yılına ait 91, 2013 yılına ait 95, 2014 yılına ait 74, 2015 ve 2016 yıllarına ait 75’er adet rapor hazırlanmıştır. 2012-2016 yıllarında Hazine Müsteşarlığı Adına Alınan Tütünlerin Hesap ve İşlemleri denetlenmiş olmakla birlikte, tüzel kişiliği olmayan geçici bir hesap olduğundan genel rapor verileri arasında değerlendirilmemiştir. Rapor kapsamına giren kuruluşlara ait başlıca bilgilere rapor ekinde yer verilmek suretiyle, yararlanmak isteyenlerin değişik ihtiyaçlarının karşılanması amaçlanmıştır. Sayıştay’ın 3346 sayılı Kanun kapsamında yapılan denetimine tabi KİT’ler ve diğer kuruluşlarla ilgili; kesinleşmiş bilgileri ihtiva eden bu rapor, konusunda temel ve sürekli bir kaynak olma özelliği taşımaktadır. RAPORDA YER ALAN KISALTMALAR AB Avrupa Birliği ADÜAŞ Ankara Doğal Elektrik Üretim ve Ticaret AŞ AOÇ Atatürk Orman Çiftliği BDDK Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu BDT Birleşik Devletler Topluluğu BİT Belediye iktisadi teşebbüsü BOTAŞ Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ CIF Cost, insurunce and freight (mal bedeli, sigorta ve navlun dahil) ÇAY-KUR Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü DHMİ Devlet Hava Meydanları İşletmesi DİBS Devlet iç borçlanma senedi DMO Devlet Malzeme Ofisi DOĞUSAN Doğusan Boru Sanayii ve Tic. AŞ ESK Et ve Süt Kurumu EMLAKKONUT Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ EPİAŞ Enerji Piyasaları İşletme AŞ EÜAŞ Elektrik Üretim AŞ EXIMBANK Türkiye İhracat Kredi Bankası AŞ FOB Free on board (Güvertede teslim) GSMH Gayri safi milli hasıla GSYH Gayri safi yurt içi hasıla GSYO Girişim sermayesi yatırım ortaklığı GYO Gayrimenkul yatırım ortaklığı HAVAŞ Hava Alanları Yer Hizmetleri AŞ HM T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı İDT İktisadi devlet teşekkülü KAP Kamuoyu Aydınlatma Platformu KEGM Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü KGF Kredi Garanti Fonu KHK Kanun hükmünde kararname KİK Kamu iktisadi kuruluşu KİT Kamu iktisadi teşebbüsü LNG Liqufied natural gas (Sıvılaştırılmış doğal gaz) MARTEK Marmara Teknokent AŞ MİGEM Maden İşleri Genel Müdürlüğü MKE Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu MKK Merkezi Kayıt Kuruluşu MKYO Menkul kıymet yatırım ortaklığı MPİ Milli Piyango İdaresi OECD Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü OPEC Petrol İhraç Eden Ülkeler Birliği ÖİB Özelleştirme İdaresi Başkanlığı ÖYK Özelleştirme Yüksek Kurulu PİGM Petrol İşleri Genel Müdürlüğü

PTT T.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı AŞ SAGP Satınalma gücü paritesi SEAŞ Soma Elektrik Üretim ve Ticaret AŞ SGK Sosyal Güvenlik Kurumu SGMK Sabit getirili menkul kıymet SPK Sermaye Piyasası Kurulu TBB Türkiye Bankalar Birliği TBMM Türkiye Büyük Millet Meclisi TCDD T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi TCMB Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası AŞ TDÇİ Türkiye Demir Çelik İşletmeleri TDİ Türkiye Denizcilik İşletmeleri TEDAŞ Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim AŞ TEMSAN Türkiye Elektromekanik Sanayi Genel Müdürlüğü TETAŞ Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt AŞ TİGEM Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü TKB Türkiye Kalkınma Bankası AŞ TKİ Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu TMO Toprak Mahsulleri Ofisi TOKİ Toplu Konut İdaresi Başkanlığı TPAO Türkiye Petrolleri AO TR Türkiye TRT Türkiye Radyo Televizyon Kurumu TSPAKB Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği TTK Türkiye Taşkömürü Kurumu TÜBİTAK Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu TÜDEMSAŞ Türkiye Demiryolu Makinaları Sanayi ve Ticaret AŞ TÜİK Türkiye İstatistik Kurumu TÜLOMSAŞ Türkiye Lokomotif ve Motor Sanayi Ticaret AŞ TÜRKSAT Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme AŞ TÜRKŞEKER Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ TÜVASAŞ Türkiye Vagon Sanayi ve Ticaret AŞ VAKIFBANK Türkiye Vakıflar Bankası AO YHT Yüksek Hızlı Tren Yİ Yap-işlet YİD Yap-işlet-devret YPK Yüksek Planlama Kurulu

PTT T.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı AŞ SAGP Satınalma gücü paritesi SEAŞ Soma Elektrik Üretim ve Ticaret AŞ SGK Sosyal Güvenlik Kurumu SGMK Sabit getirili menkul kıymet SPK Sermaye Piyasası Kurulu TBB Türkiye Bankalar Birliği TBMM Türkiye Büyük Millet Meclisi TCDD T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi TCMB Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası AŞ TDÇİ Türkiye Demir Çelik İşletmeleri TDİ Türkiye Denizcilik İşletmeleri TEDAŞ Türkiye Elektrik Dağıtım AŞ TEİAŞ Türkiye Elektrik İletim AŞ TEMSAN Türkiye Elektromekanik Sanayi Genel Müdürlüğü TETAŞ Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt AŞ TİGEM Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü TKB Türkiye Kalkınma Bankası AŞ TKİ Türkiye Kömür İşletmeleri Kurumu TMO Toprak Mahsulleri Ofisi TOKİ Toplu Konut İdaresi Başkanlığı TPAO Türkiye Petrolleri AO TR Türkiye TRT Türkiye Radyo Televizyon Kurumu TSPAKB Türkiye Sermaye Piyasası Aracı Kuruluşları Birliği TTK Türkiye Taşkömürü Kurumu TÜBİTAK Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu TÜDEMSAŞ Türkiye Demiryolu Makinaları Sanayi ve Ticaret AŞ TÜİK Türkiye İstatistik Kurumu TÜLOMSAŞ Türkiye Lokomotif ve Motor Sanayi Ticaret AŞ TÜRKSAT Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme AŞ TÜRKŞEKER Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ TÜVASAŞ Türkiye Vagon Sanayi ve Ticaret AŞ VAKIFBANK Türkiye Vakıflar Bankası AO YHT Yüksek Hızlı Tren Yİ Yap-işlet YİD Yap-işlet-devret YPK Yüksek Planlama Kurulu RAPORDA YER ALAN ÇİZELGELER No Çizelge adı Sayfa 1 Dünya ekonomisinde temel göstergeler 11 2 Türkiye'nin temel ekonomik göstergeleri 12 3 KİT’lerin 2012-2016 dönemine ait başlıca bilgileri 17 4 Sektörler itibarıyla istihdam 19 5 Başlıca mal ve hizmet üretimleri 21 6 Türk mali sektörünün aktif büyüklüğündeki değişim 23 7 Türkiye’de faaliyette bulunan bankalarla ilgili başlıca finansal bilgiler 24 8 Sabit sermaye yatırımları (Cari fiyatlarla) 25 9 Sabit sermaye yatırımları ve GSYH içindeki payları (Cari fiyatlarla) 25 10 KİT'lere yapılan Hazine ödemeleri 26 11 KİT'lerin Hazineye katkısı 26 12a GSMH ve KİTlerin GSMHye katkısı (Cari fiyatlarla) 28 12b GSMH ve KİTlerin GSMHye katkısı (2003 yılı fiyatlarıyla) 29 13 GSMH büyüme hızları (2003 yılı fiyatlarıyla) 30 14 Statülerine göre işçiler 33 15 Personel giderlerinin personel türleri itibarıyla dağılımı 34 16 Personel sayısı 35 17 Personel giderleri 36 18 Memur sayısı 37 19 Memur giderleri 38 20 Sözleşmeli personel sayısı 39 21 Sözleşmeli personel giderleri 40 22 İşçi sayısı 41 23 İşçi giderleri 42 24 KİT'lerin 2012-2016 yılları mali durumu 44 24a KİT'lerin 2016 yılı kaynak ve varlıklarının sektörler itibarıyla dağılımı 45 25 KİT'lerin öz kaynak unsurları 47 26 KİT'lerin yabancı kaynak unsurları 48 27 KİT'lerin varlıklarının ayrıntısı 50 28 Varlık ve kaynakların sektörlere göre dağılımı 52 29 Tarım sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 53 30 Madencilik sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 54 31 İmalat sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 55 32 Enerji sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 56 33 Ulaştırma-haberleşme sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 57

No Çizelge adı Sayfa 34 Ticaret sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 58 35 Diğer hizmetler sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 59 36 Mali kuruluşların 2012-2016 yılları mali durumu 60 37 2012-2016 yılları finansman sonuçları 63 37a 2016 yılı finansman durumu 64 38a KİT’lerin sektörler itibarıyla tüm mal alımları (Cari fiyatlarla) 66 38b KİT’lerin sektörler itibarıyla tüm mal alımları (2003 yılı fiyatlarıyla) 66 39 Gruplar itibarıyla KİT'lerin 2012-2016 dönemi mal alımları 67 39a KİT'lerin 2016 yılı mal alımlarının gruplar itibarıyla ayrıntısı 67 40 KİT’lerin sektörler itibarıyla dış mal alımları 67 41 KİT’lerin sektörler itibarıyla hizmet alımları 68 42 2016 yılında yüksek tutarlı mal alımı olan 25 kuruluş 68 43 KİT’lerin başlıca tarımsal ve hayvansal ürün üretimi 72 44 KİT’lerin başlıca birincil enerji kaynakları ve metal dışı maden üretimi 74 45 KİT’lerin başlıca tüketim malları, ara malları ve yatırım malları üretimi 75 46 KİT’lerin ikincil enerji kaynakları üretimi 78 47 KİT’lerin başlıca ulaştırma ve haberleşme hizmetleri üretimi 79 48 KİT’lerin başlıca ticaret sektörü üretimi 81 49 KİT’lerin başlıca diğer hizmetler üretimi 82 50 Kamu sermayeli bankalar mevduatının toplam mevduat içindeki yeri 85 51 Kamu sermayeli banka kredilerinin toplam krediler içindeki yeri 85 52 Mevduat bankalarının finansal değerleri 88 53 Mevduat bankalarına ait rasyolar 89 54 Kalkınma ve yatırım bankalarının finansal değerleri 92 55 Kalkınma ve yatırım bankalarına ait bazı rasyolar 93 56 T.H. Emlak Bankası’na ait finansal veriler 95 57 Sigorta şirketleri ile ilgili başlıca bilgiler 97 58 Aracı kurumlarla ile ilgili başlıca bilgiler 99 59 Portföy yönetim şirketlerine ait başlıca bilgiler 100 60 Finansal kiralama şirketleri ile ilgili başlıca bilgiler 102 61 Finansal kiralama sektörüne ait rasyolar 102 62a Net satış hasılatı (Cari fiyatlarla) 104 62b Net satış hasılatı (2003 yılı fiyatlarıyla) 104 63 Hazine tarafından karşılanan görev zararı ve sübvansiyonlar 107 64 KİT'lerin 2012-2016 yılları stokları 113 64a Stok türleri itibarıyla 2016 yılı stokları 114 65a KİT'lerin 2012-2016 yılları satış sonuçları (Cari fiyatlarla) 115 65b KİT'lerin 2012-2016 yılları satış sonuçları (2003 yılı fiyatlarıyla) 115

No Çizelge adı Sayfa 34 Ticaret sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 58 35 Diğer hizmetler sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 59 36 Mali kuruluşların 2012-2016 yılları mali durumu 60 37 2012-2016 yılları finansman sonuçları 63 37a 2016 yılı finansman durumu 64 38a KİT’lerin sektörler itibarıyla tüm mal alımları (Cari fiyatlarla) 66 38b KİT’lerin sektörler itibarıyla tüm mal alımları (2003 yılı fiyatlarıyla) 66 39 Gruplar itibarıyla KİT'lerin 2012-2016 dönemi mal alımları 67 39a KİT'lerin 2016 yılı mal alımlarının gruplar itibarıyla ayrıntısı 67 40 KİT’lerin sektörler itibarıyla dış mal alımları 67 41 KİT’lerin sektörler itibarıyla hizmet alımları 68 42 2016 yılında yüksek tutarlı mal alımı olan 25 kuruluş 68 43 KİT’lerin başlıca tarımsal ve hayvansal ürün üretimi 72 44 KİT’lerin başlıca birincil enerji kaynakları ve metal dışı maden üretimi 74 45 KİT’lerin başlıca tüketim malları, ara malları ve yatırım malları üretimi 75 46 KİT’lerin ikincil enerji kaynakları üretimi 78 47 KİT’lerin başlıca ulaştırma ve haberleşme hizmetleri üretimi 79 48 KİT’lerin başlıca ticaret sektörü üretimi 81 49 KİT’lerin başlıca diğer hizmetler üretimi 82 50 Kamu sermayeli bankalar mevduatının toplam mevduat içindeki yeri 85 51 Kamu sermayeli banka kredilerinin toplam krediler içindeki yeri 85 52 Mevduat bankalarının finansal değerleri 88 53 Mevduat bankalarına ait rasyolar 89 54 Kalkınma ve yatırım bankalarının finansal değerleri 92 55 Kalkınma ve yatırım bankalarına ait bazı rasyolar 93 56 T.H. Emlak Bankası’na ait finansal veriler 95 57 Sigorta şirketleri ile ilgili başlıca bilgiler 97 58 Aracı kurumlarla ile ilgili başlıca bilgiler 99 59 Portföy yönetim şirketlerine ait başlıca bilgiler 100 60 Finansal kiralama şirketleri ile ilgili başlıca bilgiler 102 61 Finansal kiralama sektörüne ait rasyolar 102 62a Net satış hasılatı (Cari fiyatlarla) 104 62b Net satış hasılatı (2003 yılı fiyatlarıyla) 104 63 Hazine tarafından karşılanan görev zararı ve sübvansiyonlar 107 64 KİT'lerin 2012-2016 yılları stokları 113 64a Stok türleri itibarıyla 2016 yılı stokları 114 65a KİT'lerin 2012-2016 yılları satış sonuçları (Cari fiyatlarla) 115 65b KİT'lerin 2012-2016 yılları satış sonuçları (2003 yılı fiyatlarıyla) 115
No Çizelge adı Sayfa 66 KİT'lerin sektörler itibarıyla 2016 yılı satış sonuçları (Cari fiyatlarla) 116 67 KİT'lerle ilgili satış göstergeleri 117 68a KİT'lerin 2012-2016 yılları gelir ve gider unsurları (Cari fiyatlarla) 118 68b KİT'lerin 2012-2016 yılları gelir ve gider unsurları (2003 yılı fiyatlarıyla) 119 69 2016 yılı dönem sonucunun oluşumu 120 70 KİT'lerin 2012-2016 dönemi faaliyet ve dönem sonuçları 121 71a 2012-2016 yılları finansman giderleri (Cari fiyatlarla) 124 71b 2012-2016 yılları finansman giderleri (2003 yılı fiyatlarıyla) 124 72 2016 yılı finansman giderleri 125 73 Finansman giderlerinin ayrıntısı 126 74 KİT'lerin finansman giderlerinin dönem sonucuna etkisi 127 75 KİT'lerin 2012-2016 yıllarında tahakkuk eden vergileri 128 75a 2016 yılında tahakkuk eden vergiler 129 76 KİT'ler tarafından 2012-2016 yıllarında sağlanan ve ödenen dövizler 130 76a 2016 yılında sağlanan ve ödenen dövizler 131 77 KİT'lerin 2012-2016 yıllarında GSMH'ye katkısı (Cari fiyatlarla) 132 77a 2016 yılında KİT'lerin GSMH'ye katkısı 133 78 KİT'lerin yarattıkları katma değerin faktörler itibarıyla dağılımı (%) 134 79 KİT'lerin 2012-2016 yılları nakdi yatırım harcamaları 136 79a KİT'lerin sektörler itibarıyla 2016 yılı yatırım harcaması 137 80 Özelleştirme kapsam ve programındaki kuruluşlar 142 81 Diğer kuruluşların 2012-2016 dönemine ait başlıca bilgileri 151 82 Diğer kuruluşlarda çalışan personel 152 83 Diğer kuruluşlar personeli 154 84 Diğer kuruluşlar personel giderleri 154 85a Memur giderleri 155 85b Sözleşmeli giderleri 155 85c İşçi giderleri 155 86 Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları mali durumu 157 86a Diğer kuruluşların 2016 yılı kaynak ve varlıklarının dağılımı 158 87 Diğer kuruluşların öz kaynak unsurları 159 88 Diğer kuruluşların yabancı kaynak unsurları 160 89 Diğer kuruluşların varlık unsurları 162 90 Varlık ve kaynakların sektörlere göre dağılımı 164 91 Tarım sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 165 92 Ulaştırma-haberleşme sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 166 93 Diğer hizmetler sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 167 94 Mali kuruluşların 2012-2016 yılları mali durumu 168

No Çizelge adı Sayfa 95 Diğer kuruluşların sektörler itibarıyla tüm mal alımları 170 95a Diğer kuruluşların mal alımlarının gruplar itibarıyla ayrıntısı 170 95b Diğer kuruluşların gruplar itibarıyla mal alımları 170 96 Diğer kuruluşların sektörler itibarıyla hizmet alımları 171 97 Başlıca tarımsal ve hayvansal ürün üretimi 173 98 T.Vakıflar Bankasının başlıca finansal verileri 176 99 T.Vakıflar Bankasına ait rasyolar 176 100a Net satış hasılatı (Cari fiyatlarla) 177 100b Net satış hasılatı (2003 yılı fiyatlarıyla) 177 101 Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları stokları 179 101a Diğer kuruluşların stok türleri itibarıyla 2016 yılı stokları 180 102a Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları satış sonuçları (Cari fiyatlarla) 181 102b Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları satış sonuçları (2003 yılı fiyatlarıyla) 181 103 Diğer kuruluşların sektörler itibarıyla 2016 yılı satış sonuçları 182 104a Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları dönem sonucunun oluşumu (Cari fiyatlarla) 183 104b Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları dönem sonucunun oluşumu (2003 yılı fiyat.) 184 105 Diğer kuruluşların 2016 yılı dönem sonucunun oluşumu 185 106 Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları faaliyet ve dönem sonuçları 186 107 Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları finansman giderleri 187 108 Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları vergi tahakkukları 188 108a Diğer kuruluşların 2016 yılında tahakkuk eden vergileri 189 109 2012-2016 yıllarında sağlanan ve ödenen dövizler 190 109a Diğer kuruluşlarca 2016 yılında sağlanan ve ödenen dövizler 190 110 Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları GSMH'ye katkısı (Cari fiyatlarla) 191 110a Diğer kuruluşların 2016 yılı GSMH'ye katkısı 192 111 Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları nakdi yatırım harcamaları 193 112 İştiraklere ait başlıca bilgiler 197

Sayıştay 1 No Çizelge adı Sayfa 95 Diğer kuruluşların sektörler itibarıyla tüm mal alımları 170 95a Diğer kuruluşların mal alımlarının gruplar itibarıyla ayrıntısı 170 95b Diğer kuruluşların gruplar itibarıyla mal alımları 170 96 Diğer kuruluşların sektörler itibarıyla hizmet alımları 171 97 Başlıca tarımsal ve hayvansal ürün üretimi 173 98 T.Vakıflar Bankasının başlıca finansal verileri 176 99 T.Vakıflar Bankasına ait rasyolar 176 100a Net satış hasılatı (Cari fiyatlarla) 177 100b Net satış hasılatı (2003 yılı fiyatlarıyla) 177 101 Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları stokları 179 101a Diğer kuruluşların stok türleri itibarıyla 2016 yılı stokları 180 102a Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları satış sonuçları (Cari fiyatlarla) 181 102b Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları satış sonuçları (2003 yılı fiyatlarıyla) 181 103 Diğer kuruluşların sektörler itibarıyla 2016 yılı satış sonuçları 182 104a Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları dönem sonucunun oluşumu (Cari fiyatlarla) 183 104b Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları dönem sonucunun oluşumu (2003 yılı fiyat.) 184 105 Diğer kuruluşların 2016 yılı dönem sonucunun oluşumu 185 106 Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları faaliyet ve dönem sonuçları 186 107 Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları finansman giderleri 187 108 Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları vergi tahakkukları 188 108a Diğer kuruluşların 2016 yılında tahakkuk eden vergileri 189 109 2012-2016 yıllarında sağlanan ve ödenen dövizler 190 109a Diğer kuruluşlarca 2016 yılında sağlanan ve ödenen dövizler 190 110 Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları GSMH'ye katkısı (Cari fiyatlarla) 191 110a Diğer kuruluşların 2016 yılı GSMH'ye katkısı 192 111 Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları nakdi yatırım harcamaları 193 112 İştiraklere ait başlıca bilgiler 197 I. KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİ A-KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİNİN TANIMI, KURULUŞ
NEDENLERİ, TARİHÇESİ, HUKUKİ YAPISI VE DENETİM ŞEKLİ 1- Kamu iktisadi teşebbüsü kavramı ve kapsamı: “Kamu İktisadi Teşebbüsü (KİT)” kavramı ülkeden ülkeye değişmekle birlikte, genel olarak kamusal kaynakları kullanmak suretiyle ekonomik alanda faaliyet gösteren “Kamu Kuruluşları”nı ifade etmek üzere kullanılmaktadır. Avrupa Kamu Teşebbüsleri Merkezi (CEEP) KİT’i; mal ve hizmet üretmek üzere kurulmuş olan, mali olanaklarının yarıdan fazlası merkezi veya yerel kamu idareleri tarafından sağlanan veya işletme sonuçlarından bu idarelerin sorumlu bulunduğu ve bunlar tarafından denetlenen girişimler olarak tanımlamaktadır. Ülkemizde de KİT kavramının içeriği, tarihsel süreç içerisinde önemli farklılıklar göstermiş olup, KİT’lerle ilgili ilk genel tanım, 17.06.1938 tarih ve 3460 sayılı, Sermayesinin Tamamı Devlet Tarafından Verilmek Suretiyle Kurulan İktisadi Teşekküllerin Teşkilatıyla İdare ve Murakabeleri Hakkındaki Kanunda yer almıştır. Anılan Kanunda, sermayesinin tamamı devlete ait olan ve kendi kanunlarında bu Kanuna tabi oldukları belirtilen, tüzel kişiliği haiz, idarî ve malî yönden özerk ve sorumluluğu sermayeleri ile sınırlı kuruluşlar “İktisadi Devlet Teşekkülü” olarak tanımlanmıştır. 1961 Anayasasının 127 nci maddesinde, “Kamu iktisadi teşebbüslerinin Türkiye Büyük Millet Meclisi’nce denetlenmesi kanunla düzenlenir.” denilmek suretiyle ilk kez “Kamu İktisadi Teşebbüsleri” kavramı yer almasına karşılık, kavramın tanımı yapılmamıştır. KİT’lerle ilgili olarak 1964 yılında, 3460 sayılı Kanunun yerine çıkarılan 440 sayılı Kanunla yapılan ikinci düzenlemede; KİT’ler için iktisadi devlet teşekkülü kavramına yer verilmiş ve “Sermayelerinin yarısından fazlası tek başına veya birlikte Devlet’e (Genel ve Katma Bütçeli İdareler) ve iktisadi devlet teşekküllerine ait olup, iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyet göstermek üzere kurulan ve kuruluş kanunlarında bu Kanuna (440) tabi olacakları belirtilen teşebbüslerdir.” şeklinde tanımlanmıştır. 1982 Anayasası’nda, 1961 Anayasasından farklı olarak KİT’lerin tanımı da yer almıştır. 1982 Anayasasının “Kamu iktisadi teşebbüslerinin denetimi” başlığını taşıyan 165 inci maddesinde KİT’ler, “sermayesinin yarısından fazlası doğrudan doğruya veya dolaylı olarak devlete ait olan kamu kuruluş ve ortaklıkları ...” şeklinde tanımlanmıştır. 1983 yılında 440 sayılı Kanunun yerine çıkarılan 60 sayılı KHK, aynı yıl 2929 sayı ile kanunlaştırılmış, bu Kanun da yedi ay sonra 1984 yılında yürürlükten kaldırılarak yerine 233 sayılı KHK yürürlüğe konulmuştur. 233 sayılı KHK'da; kamu iktisadi teşebbüsü (KİT) “Teşebbüs”, iktisadi devlet teşekkülü (İDT), kamu iktisadi kuruluşu (KİK), müessese, bağlı ortaklık, iştirak ve işletme tanımlarına ayrı ayrı yer verilirken, KİK tanımı, 1994 yılında özelleştirme uygulamalarını düzenleyen 4046 sayılı Kanun`la yeniden yapılmıştır.

Genel Rapor • 2016 2 233 sayılı KHK’da; AOÇ, T.C. Merkez Bankası, Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları TAŞ (sonradan özelleştirilmiştir), T. İş Bankası AŞ (1998’den itibaren sermayesinde kamu payı kalmamıştır), Devlet Sanayi ve İşçi Yatırım Bankası AŞ (Türkiye Kalkınma Bankası’na dönüştürülmüştür), İller Bankası Genel Müdürlüğü ile il özel idareleri ve belediyelerin sermayelerinin yarısından fazlasına tek başına veya birlikte sahip oldukları iktisadi teşebbüsler kapsam dışında bırakılmıştır. 1987 yılında çıkarılan 3346 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile Fonların Türkiye Büyük Millet Meclisince Denetlenmesinin Düzenlenmesi Hakkında Kanunda ise, “Ödenmiş sermayesinin yarısından fazlası kamu tüzel kişilerince sağlanmış olan kurumlar ile bu kurumların ödenmiş sermayesinin yarısından fazlasını sağlamış oldukları diğer kurumlar ve yukarıda sayılanlardan olmamakla beraber, kendilerine bazı kamu yetki ve görevleri verilmiş olup, galip vasıfları bu kamu hizmetlerini yürütmek olan ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından olmayan, özel kanunlara tabi kurumlar ve İller Bankası bu kanunla konulan denetime tabidir” hükmüne yer verilerek TBMMnin denetimine tabi olacak kamu iktisadi teşebbüslerinin kapsamı belirlenirken; mahalli idarelerin ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının sermayesinin yarısından fazlasını sağladıkları kurumlar ile bu kurumların ödenmiş sermayesinin yarısından fazlasını sağladıkları kurumlar ve T.C. Merkez Bankası 3346 sayılı Kanun`la konulan denetimin kapsamı dışında bırakılmıştır. 1987 yılında, 87/11914 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile, Devlet Yatırım Bankasının yeniden düzenlenmesi suretiyle kurulan Türkiye İhracat ve Kredi Bankası AŞ (EXİMBANK), sermayesinin en az yarıdan fazlasının Hazineye ait olması öngörülmüş olmasına rağmen, KİT mevzuatı dışında tutulmuştur. 1994 yılında yürürlüğe giren 4046 sayılı Kanun’un; -37 nci maddesinde; özelleştirme uygulamaları ile ilgili olarak “Bu Kanun hükümleri gereğince özelleştirme programına alınan kuruluşlar özel hukuk hükümlerine tabi tutulmuş olup, bunlar hakkında varsa kendi kuruluş kanunları ile diğer kanunlarda yer alan, bu Kanuna aykırı hükümler ve 233 sayılı KHK hükümleri uygulanmaz” hükmüne yer verilmiş, -11 inci maddesinde; özelleştirme kapsam ve programına alınan KİT’lerin, sermayelerindeki kamu payı %50’nin altına düşünceye kadar TBMM ve Sayıştay’ın denetimine tabi olması düzenlenmiştir. 2-Kamu iktisadi teşebbüslerinin kuruluş nedenleri ve tarihçesi: Kamunun mal ve hizmet üretimi ile ticari faaliyette bulunması, genel olarak ekonomik nedenlere dayanmakla birlikte, zaman zaman ideolojik, sosyal vb. nedenlerle de olabilmektedir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki KİT’lerin kuruluş amaçları; ekonomik kalkınmayı sağlamak, tekelleri devlet eliyle işletmek, özel sektörün başaramayacağı veya giremediği işleri yapmak, ekonomiye yön vermek, özel sektöre öncülük etmek, gelir dağılımını düzenlemek vb. olarak sayılabilir. Türkiye’de faaliyet gösteren KİT’lerin kuruluşu Cumhuriyet öncesi dönemde başlamış olup, Cumhuriyet dönemindeki KİT politikalarının da; 1923-1930, 1931-1950, 1951-1960, 1961-1979, 1980 ve sonrası olmak üzere dönemler itibarıyla farklılık gösterdiği görülmektedir.

Sayıştay 3 233 sayılı KHK’da; AOÇ, T.C. Merkez Bankası, Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları TAŞ (sonradan özelleştirilmiştir), T. İş Bankası AŞ (1998’den itibaren sermayesinde kamu payı kalmamıştır), Devlet Sanayi ve İşçi Yatırım Bankası AŞ (Türkiye Kalkınma Bankası’na dönüştürülmüştür), İller Bankası Genel Müdürlüğü ile il özel idareleri ve belediyelerin sermayelerinin yarısından fazlasına tek başına veya birlikte sahip oldukları iktisadi teşebbüsler kapsam dışında bırakılmıştır. 1987 yılında çıkarılan 3346 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile Fonların Türkiye Büyük Millet Meclisince Denetlenmesinin Düzenlenmesi Hakkında Kanunda ise, “Ödenmiş sermayesinin yarısından fazlası kamu tüzel kişilerince sağlanmış olan kurumlar ile bu kurumların ödenmiş sermayesinin yarısından fazlasını sağlamış oldukları diğer kurumlar ve yukarıda sayılanlardan olmamakla beraber, kendilerine bazı kamu yetki ve görevleri verilmiş olup, galip vasıfları bu kamu hizmetlerini yürütmek olan ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarından olmayan, özel kanunlara tabi kurumlar ve İller Bankası bu kanunla konulan denetime tabidir” hükmüne yer verilerek TBMMnin denetimine tabi olacak kamu iktisadi teşebbüslerinin kapsamı belirlenirken; mahalli idarelerin ve kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının sermayesinin yarısından fazlasını sağladıkları kurumlar ile bu kurumların ödenmiş sermayesinin yarısından fazlasını sağladıkları kurumlar ve T.C. Merkez Bankası 3346 sayılı Kanunla konulan denetimin kapsamı dışında bırakılmıştır. 1987 yılında, 87/11914 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile, Devlet Yatırım Bankasının yeniden düzenlenmesi suretiyle kurulan Türkiye İhracat ve Kredi Bankası AŞ (EXİMBANK), sermayesinin en az yarıdan fazlasının Hazineye ait olması öngörülmüş olmasına rağmen, KİT mevzuatı dışında tutulmuştur. 1994 yılında yürürlüğe giren 4046 sayılı Kanun’un; -37 nci maddesinde; özelleştirme uygulamaları ile ilgili olarak “Bu Kanun hükümleri gereğince özelleştirme programına alınan kuruluşlar özel hukuk hükümlerine tabi tutulmuş olup, bunlar hakkında varsa kendi kuruluş kanunları ile diğer kanunlarda yer alan, bu Kanuna aykırı hükümler ve 233 sayılı KHK hükümleri uygulanmaz” hükmüne yer verilmiş, -11 inci maddesinde; özelleştirme kapsam ve programına alınan KİT’lerin, sermayelerindeki kamu payı %50’nin altına düşünceye kadar TBMM ve Sayıştay’ın denetimine tabi olması düzenlenmiştir. 2-Kamu iktisadi teşebbüslerinin kuruluş nedenleri ve tarihçesi: Kamunun mal ve hizmet üretimi ile ticari faaliyette bulunması, genel olarak ekonomik nedenlere dayanmakla birlikte, zaman zaman ideolojik, sosyal vb. nedenlerle de olabilmektedir. Özellikle gelişmekte olan ülkelerdeki KİT’lerin kuruluş amaçları; ekonomik kalkınmayı sağlamak, tekelleri devlet eliyle işletmek, özel sektörün başaramayacağı veya giremediği işleri yapmak, ekonomiye yön vermek, özel sektöre öncülük etmek, gelir dağılımını düzenlemek vb. olarak sayılabilir. Türkiye’de faaliyet gösteren KİT’lerin kuruluşu Cumhuriyet öncesi dönemde başlamış olup, Cumhuriyet dönemindeki KİT politikalarının da; 1923-1930, 1931-1950, 1951-1960, 1961-1979, 1980 ve sonrası olmak üzere dönemler itibarıyla farklılık gösterdiği görülmektedir. a) Cumhuriyet öncesi dönem: KİT’lerin, sistemli bir şekilde kurulmaları ve geliştirilmeleri her ne kadar 1930’lu yıllardan sonra gerçekleştirilmiş ise de, Cumhuriyet öncesi dönemde de özellikle ordu ve Sarayın ihtiyaçlarını karşılamak üzere bazı devlet işletmeleri bulunmaktadır. KİT sayılabilecek bu ilk kuruluşlar olan “Top Asitanesi” ve “Tersane-i Amire” esas olarak ordu ve Sarayın ihtiyaçlarını karşılamak üzere 15. yüzyılda kurulmuşlardır. Cumhuriyet öncesi dönemde daha ziyade 19. yüzyılda kurulan işletme ve fabrikalar ile sandıkların başlıcaları; Beykoz Teçhizat-ı Askeriye Fabrikası (askeri kundura, çizme, palaska üretimi - 1810), Feshane Fabrikası (çuha, fes, battaniye üretimi - 1835) ve İzmit Fabrikası (çuha, asker elbiseliği üretimi - 1835), Fevaid-i Osmaniye (deniz yolu işletmesi - 1843), Hereke Fabrikası (kadife, ipekli kumaş, saten, tafta üretimi - 1845), Bakırköy Fabrikası (pamuklu bez üretimi - 1850), Ruscuk Memleket Sandığı ile Emniyet Sandığı (1863), Ziraat Bankası (1888), Yıldız Çini Fabrikası (çini eşya üretimi -1892) olarak sayılabilir. Zamanla bünyesi ve ismi değişen “Top Asitanesi” bugünkü Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu’nun temelini oluşturmuştur. 1835’de kurulan Feshane, 1845 yılında kurulan Hereke İpekli ve Yünlü Dokuma Fabrikası ve 1850’de kurulan Bakırköy Pamuklu Dokuma Fabrikaları, Sümerbank bünyesinde uzun yıllar hizmet vermiştir. İlk devlet bankası olma özelliğini taşıyan Ziraat Bankası; 1863 yılında tarımı kredilendirmek amacıyla kurulan Memleket Sandıkları’nın, 1888’de banka şubelerine dönüştürülmesiyle teşekkül etmiştir. b) Cumhuriyet dönemi: Daha Cumhuriyet kurulmadan önce, 17 Şubat - 4 Mart 1923 tarihleri arasında toplanan İzmir İktisat Kongresinde; ekonomik kalkınmanın itici gücünün özel teşebbüs olması, devletin özel girişimciliği desteklemesi ve teşvik etmesi fikri ağırlıklı görüş olarak benimsenirken, Osmanlı döneminden devreden tesislerin, devlet tarafından işletilmesi yoluna gidilmiştir. 1925 yılında 633 sayılı Kanunla; “Bankaya devredilmiş olan müessesatı sınaiyeyi teşekkül edecek şirketlere devredinceye kadar bizzat idare etmek, iştirak suretiyle tesisat-ı sınaiyede bulunmak ve işletmek” yanında maden işletmek ve her türlü bankacılık işlemleri yapmak üzere,“Türkiye Sanayi ve Maadin Bankası” kurulmuştur. Kanunun 8 inci maddesinde, “Banka kendisine devredilen fabrikaları, yüzde elli biri nama muharrer senetle kendisine ve Türk efrat ve eşhası hükmiyesine ait olmak üzere tesis edeceği Türk anonim şirketlere devrederek işletmeye mezundur” hükmüne yer verilerek, bir yandan, anılan Kongrede saptanan ekonomik politikaların kararlılıkla uygulanacağı vurgulanırken, diğer yandan, bu düzenleme ile “Özelleştirme” kavramı ve modeli de ülke gündemine girmiştir. Ekonomik kalkınmada temel unsur olarak görülen özel sektörün, güçlendirilmesi amacıyla 1924 yılında İş Bankası, 1926 yılında Emlak ve Eytam Bankası kurulmuş, 1927 yılında da Teşvik-i Sanayi Kanunu çıkarılmıştır. Söz konusu Kanunla getirilen koruma ve teşviklere karşın, yeterli sermaye birikimine sahip olmaması, alt yapı sorunları, yetişmiş insan gücünün yetersizliği vb. nedenlerle özel sektörün kendisinden beklenilen atılımı gerçekleştirememesi, uygulanan ekonomik politikalardan beklenen olumlu sonuçların alınamaması, Türkiye Sanayi ve Maadin Bankası’nın da temel fonksiyonlarını yerine getirmede yetersiz kalması ve 1929 ekonomik buhranının ortaya çıkması, ekonomide devletçilik fikrinin ağırlık kazanmasına ve bu yönde yeni uygulamaların başlatılmasına neden olmuştur.

Genel Rapor • 2016 4 Devletçilik uygulamalarının ağır bastığı 1931-1950 döneminde, Türkiye Sanayi ve Maadin Bankası’na bağlı tesisler, 1932 yılında 2058 sayılı Kanunla kurulan Devlet Sanayi Ofisi’ne verilmiş, Bankacılık işlemleri de 1932 yılında 2064 sayılı Kanunla kurulan Türkiye Sanayi Kredi Bankası’na devredilmiştir. Ekonomik politikadaki köklü değişiklik eğilimi, Devlet Sanayi Ofisi’nin kuruluşunu düzenleyen 2058 sayılı Kanun’un gerekçesinde “…büyük mikyasta yapılması lazım gelen sanayi işlerinin ya hariçten gelen sermayeler veya Hükümet teşebbüs muavenetiyle meydana getirilmesi zarureti hasıl olmuştur. Memleketin iktisadi muvazenesinin süratle tanzimi ve istihsal imkânlarının tahakkuku için icap eden sanayi teşebbüslerinin doğrudan doğruya Devlet tarafından vücuda getirilmesi ve işletilmesi bir zaruret teşkil etmektedir.” ifadesiyle yer almıştır. Devlet Sanayi Ofisi ve Türkiye Sanayi Kredi Bankasının, özel teşebbüs taraftarı çevrelerde büyük tepkiyle karşılanması üzerine bu iki kuruluş, daha bir yıl olmadan “milli sanayinin gelişmesine katkıda bulunmaktan çok özel sektörü caydırıcı etkisi olduğu” gerekçesiyle kapatılmış, 1933 yılında Devlet Sanayi Ofisi ve Türkiye Sanayi Kredi Bankasının yerine kurulan Sümerbank’ın kuruluşunu düzenleyen 2262 sayılı Kanun’da kuruluşun amacı “Alelûmum sanayi işleriyle ve bankacılık muameleleriyle iştigal etmek” olarak belirlenmiştir. Yapılan düzenlemede; KİT’lerin katı bir devletçilik anlayışı ile kurulmadığı, aynı zamanda, ekonomi açısından önemli sanayi dallarında faaliyet gösterecek özel sektör işletmelerinin kurulması ve geliştirilmesinin teşvik edildiği, kurulan işletmelerin sermayelerine iştirak etmek, kredi temin etmek ve nitelikli personel yetiştirmek amacının güdüldüğü görülmektedir. Bu dönemde sanayinin geliştirilmesi için hazırlanan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planında yer alan projelerin büyük bölümünü gerçekleştirme görevi de 1934 yılında 2580 sayılı Kanun’la Sümerbank’a verilmiştir. Sümerbank’ın, kendisine devredilen mevcut sınai tesislerini işletmek yanında Birinci Beş Yıllık Sanayi Planında öngörülen projeleri gerçekleştirmeye başlaması, Türkiye ekonomisinin bugünkü biçimini almasında etkin rol oynayan ve bugün de uygulanmakta olan “Karma Ekonomik Model” sürecinin başlangıcını oluşturmuştur. Sümerbank’ın kuruluşunu takiben 1935 yılında 2805 sayılı Kanun`la, Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü’nce bulunan işletmeye elverişli madenlerin işlenmesini sağlamak ve Elektrik İşleri Etüt İdaresi’nce geliştirilecek projelere göre enerji üretimi ve dağıtımını yapmak üzere Etibank kurulmuştur. Sümerbank ve Etibank; temel sanayi, maden ve enerji işletmelerinin kurulmasında, modern işletmecilik tekniklerinin uygulanmasında, kalifiye insan gücünün yetiştirilmesinde, iştirakler kurarak şirketleşmenin geliştirilmesinde çok önemli görevler üstlenmiş olup, bunlar tarafından kurulan işletmeler, daha sonra kurulan KİT’lerin birçoğunun çekirdeğini oluşturmuştur. Bu dönemde Sümerbank ve Etibank dışında, başkaca yeni kamu teşebbüslerinin kurulmasına bağlı olarak KİT’lerin gerek sayılarındaki artış, gerekse ekonomideki artan önemi, bu kuruluşların ortak bir düzenlemeye tabi tutulmaları gereğini ortaya çıkarmıştır. 1938 yılında 3460 sayılı Kanun çıkarılarak, o tarihte sermayesinin tamamı devlete ait teşekküllerden

Sayıştay 5 Devletçilik uygulamalarının ağır bastığı 1931-1950 döneminde, Türkiye Sanayi ve Maadin Bankası’na bağlı tesisler, 1932 yılında 2058 sayılı Kanunla kurulan Devlet Sanayi Ofisi’ne verilmiş, Bankacılık işlemleri de 1932 yılında 2064 sayılı Kanunla kurulan Türkiye Sanayi Kredi Bankası’na devredilmiştir. Ekonomik politikadaki köklü değişiklik eğilimi, Devlet Sanayi Ofisi’nin kuruluşunu düzenleyen 2058 sayılı Kanun’un gerekçesinde “…büyük mikyasta yapılması lazım gelen sanayi işlerinin ya hariçten gelen sermayeler veya Hükümet teşebbüs muavenetiyle meydana getirilmesi zarureti hasıl olmuştur. Memleketin iktisadi muvazenesinin süratle tanzimi ve istihsal imkânlarının tahakkuku için icap eden sanayi teşebbüslerinin doğrudan doğruya Devlet tarafından vücuda getirilmesi ve işletilmesi bir zaruret teşkil etmektedir.” ifadesiyle yer almıştır. Devlet Sanayi Ofisi ve Türkiye Sanayi Kredi Bankasının, özel teşebbüs taraftarı çevrelerde büyük tepkiyle karşılanması üzerine bu iki kuruluş, daha bir yıl olmadan “milli sanayinin gelişmesine katkıda bulunmaktan çok özel sektörü caydırıcı etkisi olduğu” gerekçesiyle kapatılmış, 1933 yılında Devlet Sanayi Ofisi ve Türkiye Sanayi Kredi Bankasının yerine kurulan Sümerbank’ın kuruluşunu düzenleyen 2262 sayılı Kanun’da kuruluşun amacı “Alelûmum sanayi işleriyle ve bankacılık muameleleriyle iştigal etmek” olarak belirlenmiştir. Yapılan düzenlemede; KİT’lerin katı bir devletçilik anlayışı ile kurulmadığı, aynı zamanda, ekonomi açısından önemli sanayi dallarında faaliyet gösterecek özel sektör işletmelerinin kurulması ve geliştirilmesinin teşvik edildiği, kurulan işletmelerin sermayelerine iştirak etmek, kredi temin etmek ve nitelikli personel yetiştirmek amacının güdüldüğü görülmektedir. Bu dönemde sanayinin geliştirilmesi için hazırlanan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planında yer alan projelerin büyük bölümünü gerçekleştirme görevi de 1934 yılında 2580 sayılı Kanun’la Sümerbank’a verilmiştir. Sümerbank’ın, kendisine devredilen mevcut sınai tesislerini işletmek yanında Birinci Beş Yıllık Sanayi Planında öngörülen projeleri gerçekleştirmeye başlaması, Türkiye ekonomisinin bugünkü biçimini almasında etkin rol oynayan ve bugün de uygulanmakta olan “Karma Ekonomik Model” sürecinin başlangıcını oluşturmuştur. Sümerbank’ın kuruluşunu takiben 1935 yılında 2805 sayılı Kanunla, Maden Tetkik ve Arama Enstitüsü’nce bulunan işletmeye elverişli madenlerin işlenmesini sağlamak ve Elektrik İşleri Etüt İdaresi’nce geliştirilecek projelere göre enerji üretimi ve dağıtımını yapmak üzere Etibank kurulmuştur. Sümerbank ve Etibank; temel sanayi, maden ve enerji işletmelerinin kurulmasında, modern işletmecilik tekniklerinin uygulanmasında, kalifiye insan gücünün yetiştirilmesinde, iştirakler kurarak şirketleşmenin geliştirilmesinde çok önemli görevler üstlenmiş olup, bunlar tarafından kurulan işletmeler, daha sonra kurulan KİT’lerin birçoğunun çekirdeğini oluşturmuştur. Bu dönemde Sümerbank ve Etibank dışında, başkaca yeni kamu teşebbüslerinin kurulmasına bağlı olarak KİT’lerin gerek sayılarındaki artış, gerekse ekonomideki artan önemi, bu kuruluşların ortak bir düzenlemeye tabi tutulmaları gereğini ortaya çıkarmıştır. 1938 yılında 3460 sayılı Kanun çıkarılarak, o tarihte sermayesinin tamamı devlete ait teşekküllerden Sümerbank, Etibank, T.C. Ziraat Bankası, Denizbank ve Devlet Ziraat İşletmeleri Kurumu bu Kanuna tabi kılınmıştır. 1940 yılında çıkarılan 3780 sayılı Milli Korunma Kanunu ile devletin ekonomideki ağırlığı daha da artırılmış, daha önce TBMM’ye ait olan KİT kurma yetkisinin, olağanüstü hal durumunda Bakanlar Kurulu’nca da kullanılmasına imkân tanınmıştır. Böylece hükümete, her alanda, her türlü ticari ve endüstriyel işletme kurma, hatta gerekli gördüğü özel sektör işletmelerine el koyabilme ve bunları işletme imkânı sağlanmıştır. Birinci Beş Yıllık Sanayi Planından sonra İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı da hazırlanmış olmakla birlikte, dünya savaşının ekonomik ve sosyal hayata yansıyan olumsuzlukları nedeniyle İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı uygulanamamıştır. 1950 yılında çok partili demokratik sisteme geçişle birlikte başlayan 1951-1960 döneminde; devletin ekonomideki payının küçültülmesi hedeflenmiş olmasına karşılık, bu hedef gerçekleştirilememiş, mevcut KİT’ler özel sektöre devredilemediği gibi, TCDD, PTT, Denizcilik Bankası TAŞ ve DMO iktisadi devlet teşekkülü haline dönüştürülmüş, TPAO, EBK, TDÇİ ile SEKA ve T.C. Turizm Bankası gibi yeni teşekküller kurularak KİT’ler daha da yaygınlaştırılmıştır. Devlet Planlama Teşkilatı’nın da kurulduğu 1961-1979 döneminde; karma ekonomi ilkesi benimsenmiş, KİT’lerin yeniden düzenlenmeleri ve etkinliklerinin sağlanması plan disiplini ile ele alınmaya çalışılmış, Birinci Beş Yıllık Kalkınma Planının hedef ve stratejisinde kalkınmanın bir plan düzeni içerisinde gerçekleştirilmesi öngörülmüştür. Plan hedefleri doğrultusunda “İktisadi Devlet Teşekkülleri Yeniden Düzenleme Komisyonu” kurulmuş, 1964 yılında; 3460 sayılı Kanun’un yerine 440 sayılı İktisadi Devlet Teşekkülleri ve İştirakler Hakkında Kanun, İDT’lerin yatırım sorunlarını çözmek amacıyla 441 sayılı Devlet Yatırım Bankası Kanunu ve KİT’lerin denetimine ilişkin olarak 468 sayılı Kamu İktisadi Teşebbüslerinin Türkiye Büyük Millet Meclisince Denetlenmesinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun çıkarılmıştır. T. Elektronik San. ve Tic. AŞ, T. Elektromekanik Sanayi AŞ, Türk Motor Sanayi ve Tic. AŞ, Takım Tezgahları Sanayi ve Tic. AŞ, Gerede Çelik Konstrüksiyon Teçhizat Fabrikalar San. ve Tic. AŞ, Seydişehir Alüminyum Tesisleri, İskenderun Demir Çelik Fabrikaları, Devlet Yatırım Bankası, T. Elektrik Kurumu, ÇAY-KUR, Karadeniz Bakır İşletmeleri ve Devlet Sanayi ve İşçi Yatırım Bankası gibi yeni KİT’ler bu dönemde kurulmuşlardır. 24 Ocak Kararlarının uygulamaya konulmasıyla başlayan 1980 sonrasındaki dönemde; ekonomik istikrar tedbirleri ile KİT politikalarında köklü değişiklikler yapılmıştır. Söz konusu kararlarla; genel ekonomik sorunların çözümlenmesinin yanında, ithal ikamesi ağırlıklı sanayileşme stratejisi yerine dışa yönelik sanayileşme stratejisi dönüşümünün sağlanması ve serbest piyasa kurallarının ekonomiye hakim kılınması amaçlanmış, bu amaçların gerçekleştirilmesi için çeşitli idari ve yasal düzenlemeler yapılmıştır. 1985-1989 yıllarında uygulanan Beşinci Beş Yıllık Kalkınma Planında; Kamu iktisadi teşebbüslerinin kârlı ve verimli çalışmalarının esas olduğu, idari ve mali açılardan bağımsız çalışabilmelerini sağlayacak düzenlemelerin yapılması öngörülmüştür. KİT yatırımlarının plan hedefleri doğrultusunda enerji, madencilik, ulaştırma-haberleşme sektörleri ile rehabilitasyon ve darboğaz giderme alanlarında yoğunlaştırılması ve özel sektörün yeterli olduğu alanlarda

Genel Rapor • 2016 6 yeni yatırımlardan kaçınılması ve özelleştirmelerin hisse satışı yolu ile sağlanması ilkesi benimsenmiştir. 1990-1994 yıllarını kapsayan Altıncı Beş Yıllık Kalkınma Planında da; iktisadi etkinliğin artırılması ve sermayenin tabana yayılmasını sağlamak üzere başlatılan özelleştirme programının süratle gerçekleştirilmesi hedeflenmiş, bir yandan özelleştirme faaliyetleri sürdürülürken, diğer taraftan KİT’lerin kendilerine yeterli kaynak yaratarak daha kârlı ve verimli çalışmalarının sağlanması öngörülmüştür. 1996-2000 yıllarını kapsayan Yedinci Beş Yıllık Kalkınma Planında; KİT’lerle ilgili hedefler, ilke ve politikaların yanında, “Özelleştirme” ve “Devlet İşletmeciliğinde Yapısal Değişim” projelerine yer verilmiştir. 2001-2005 dönemini kapsayan Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planında; Devletin ekonomiye doğrudan müdahalesinin özelleştirme politikaları çerçevesinde olabildiğince daraltılması, özelleştirme kapsamı dışındaki işletmelerin faaliyetlerini özerk bir şekilde yürütebilmelerini teminen yeniden yapılandırılması, özelleştirmeden beklenen hedeflere ulaşılması amacıyla ulaştırma-haberleşme ve enerji sektörlerinde serbestleşmeye gidilmesi, özel sektör katılımının sağlanmasına yönelik düzenlemelere devam edilmesi, yap-işlet-devret, yap-işlet ve işletme hakkı devri gibi modellerin gözden geçirilerek rekabeti engelleyici uygulamalara yol açmasının önlenmesi, özel sektörün katılımına açılan iletişim ve enerji gibi sektörlerde, her türlü yapısal düzenlemelerin özerk düzenleyici kurullar vasıtasıyla sağlanması, özelleştirme uygulamalarında sermaye piyasasından yararlanılarak sermayenin tabana yayılmasının sağlanması öngörülmüştür. 2007-2013 dönemi için hazırlanan Dokuzuncu Beş Yıllık Kalkınma Planında; özelleştirmelerin de etkisiyle KİT sisteminin ekonomi içindeki payının önemli ölçüde azalması, KİT’lerin toplam brüt satış hasılatının GSYH’ye oranının 2006 yılındaki %9 seviyesinden 2013 yılında %3,3’e düşmesi, aynı dönemde KİT sisteminde yaratılan katma değerin GSYH’ye oranının da %2’den %0,6’ya düşmesi hedeflenmiştir. Planda özelleştirme işlemleri sonucunda kamunun, hava ve deniz ulaşımı ile lokomotif ve vagon üretimi; şeker, tütün ve çay ürünlerinin işlenmesi; petrokimya sanayi; malzeme alımı; elektrik dağıtım ve toptan ticareti faaliyet alanlarından tamamen çekilmesi öngörülürken; elektrik üretimi, doğal gaz piyasası, kömür ve diğer maden işletmeciliğindeki payının azalması, buna mukabil tahıl alımı, tohumluk üretimi, demiryolu ulaşımı alt yapısı, elektrik iletimi, petrol arama, hava meydanlarının işletilmesi, posta hizmetleri ile kıyı emniyetinin sağlanması alanlarında faaliyet gösteren KİT’ler özelleştirme kapsamı dışında tutulmuştur. 2014-2018 dönemini kapsayan Onuncu Kalkınma Planı ile 2014-2016 dönemini kapsayan orta vadeli plan ve yıllık programlardaki KİT`lerle ilgili düzenleme ve hedeflere “B- Kamu İktisadi Teşebbüslerinin Türkiye Ekonomisi İçindeki Yeri” alt bölümünde yer verilmiştir. 3- Kamu iktisadi teşebbüslerinin hukuki yapısı: Cumhuriyet döneminin ilk kamu iktisadi teşebbüsleri olan Türkiye Sanayi ve Maadin Bankası, daha sonra bu Bankanın yerini alan Devlet Sanayi Ofisi ve Türkiye Sanayi Kredi Bankası ile bu iki kuruluşun yerini alan Sümerbank ve daha sonra kurulan KİT’lerin hukuki yapıları kendi kanunları ile belirlenmiştir.

Sayıştay 7 yeni yatırımlardan kaçınılması ve özelleştirmelerin hisse satışı yolu ile sağlanması ilkesi benimsenmiştir. 1990-1994 yıllarını kapsayan Altıncı Beş Yıllık Kalkınma Planında da; iktisadi etkinliğin artırılması ve sermayenin tabana yayılmasını sağlamak üzere başlatılan özelleştirme programının süratle gerçekleştirilmesi hedeflenmiş, bir yandan özelleştirme faaliyetleri sürdürülürken, diğer taraftan KİT’lerin kendilerine yeterli kaynak yaratarak daha kârlı ve verimli çalışmalarının sağlanması öngörülmüştür. 1996-2000 yıllarını kapsayan Yedinci Beş Yıllık Kalkınma Planında; KİT’lerle ilgili hedefler, ilke ve politikaların yanında, “Özelleştirme” ve “Devlet İşletmeciliğinde Yapısal Değişim” projelerine yer verilmiştir. 2001-2005 dönemini kapsayan Sekizinci Beş Yıllık Kalkınma Planında; Devletin ekonomiye doğrudan müdahalesinin özelleştirme politikaları çerçevesinde olabildiğince daraltılması, özelleştirme kapsamı dışındaki işletmelerin faaliyetlerini özerk bir şekilde yürütebilmelerini teminen yeniden yapılandırılması, özelleştirmeden beklenen hedeflere ulaşılması amacıyla ulaştırma-haberleşme ve enerji sektörlerinde serbestleşmeye gidilmesi, özel sektör katılımının sağlanmasına yönelik düzenlemelere devam edilmesi, yap-işlet-devret, yap-işlet ve işletme hakkı devri gibi modellerin gözden geçirilerek rekabeti engelleyici uygulamalara yol açmasının önlenmesi, özel sektörün katılımına açılan iletişim ve enerji gibi sektörlerde, her türlü yapısal düzenlemelerin özerk düzenleyici kurullar vasıtasıyla sağlanması, özelleştirme uygulamalarında sermaye piyasasından yararlanılarak sermayenin tabana yayılmasının sağlanması öngörülmüştür. 2007-2013 dönemi için hazırlanan Dokuzuncu Beş Yıllık Kalkınma Planında; özelleştirmelerin de etkisiyle KİT sisteminin ekonomi içindeki payının önemli ölçüde azalması, KİT’lerin toplam brüt satış hasılatının GSYH’ye oranının 2006 yılındaki %9 seviyesinden 2013 yılında %3,3’e düşmesi, aynı dönemde KİT sisteminde yaratılan katma değerin GSYH’ye oranının da %2’den %0,6’ya düşmesi hedeflenmiştir. Planda özelleştirme işlemleri sonucunda kamunun, hava ve deniz ulaşımı ile lokomotif ve vagon üretimi; şeker, tütün ve çay ürünlerinin işlenmesi; petrokimya sanayi; malzeme alımı; elektrik dağıtım ve toptan ticareti faaliyet alanlarından tamamen çekilmesi öngörülürken; elektrik üretimi, doğal gaz piyasası, kömür ve diğer maden işletmeciliğindeki payının azalması, buna mukabil tahıl alımı, tohumluk üretimi, demiryolu ulaşımı alt yapısı, elektrik iletimi, petrol arama, hava meydanlarının işletilmesi, posta hizmetleri ile kıyı emniyetinin sağlanması alanlarında faaliyet gösteren KİT’ler özelleştirme kapsamı dışında tutulmuştur. 2014-2018 dönemini kapsayan Onuncu Kalkınma Planı ile 2014-2016 dönemini kapsayan orta vadeli plan ve yıllık programlardaki KİTlerle ilgili düzenleme ve hedeflere “B- Kamu İktisadi Teşebbüslerinin Türkiye Ekonomisi İçindeki Yeri” alt bölümünde yer verilmiştir. 3- Kamu iktisadi teşebbüslerinin hukuki yapısı: Cumhuriyet döneminin ilk kamu iktisadi teşebbüsleri olan Türkiye Sanayi ve Maadin Bankası, daha sonra bu Bankanın yerini alan Devlet Sanayi Ofisi ve Türkiye Sanayi Kredi Bankası ile bu iki kuruluşun yerini alan Sümerbank ve daha sonra kurulan KİT’lerin hukuki yapıları kendi kanunları ile belirlenmiştir. KİT’ler, sayılarının ve önemlerinin giderek artması sonucu ilk olarak 1938 yılında çıkarılan 3460 sayılı Sermayesinin Tamamı Devlet Tarafından Verilmek Suretiyle Kurulan İktisadi Teşekküllerin Teşkilatıyla İdare ve Murakabeleri Hakkında Kanun ile yönetim ve denetim yönünden ortak bir statüye kavuşturulmuştur. 1940 yılında 3780 sayılı Kanunla KİT kurma yetkisi Bakanlar Kuruluna verilmiş, 1960 yılında 23 sayılı Kanunla KİT’lerin yönetim kurullarının yerine “Müdürler Kurulu” oluşturulmuş, 1964 yılında 440 sayılı Kanunla KİT’lerin tanımı yeniden yapılmış, bu kuruluşların yönetim ve denetimleri yeniden düzenlenmiştir. KİTlerin bugünkü hukuki statülerine ilişkin yasal düzenleme 1984 yılında 233 sayılı KHK ile, KİT personel rejimine ilişkin düzenleme 1990 yılında 399 sayılı KHK ile yapılmıştır. 1980 sonrasında özelleştirme çalışmalarıyla ilgili ilk düzenlemeler, 1984 yılında 2983 sayılı Kanun ve 1986 yılında 3291 sayılı Kanunla yapılmıştır. 1994 yılında 4046 sayılı Kanunda, özelleştirme kapsam ve programına alınan kuruluşların, özelleştirme uygulamaları ile ilgili olarak; özel hukuk hükümlerine tabi olması, bunlar hakkında varsa kendi kuruluş kanunları ile diğer kanunlarda yer alan 4046 sayılı Kanuna aykırı hükümler ile 233 sayılı KHK hükümlerinin uygulanmayacağına ilişkin hususlar düzenlenmiştir. KİT tanımı ve kapsamındaki karmaşıklığın giderilmesine yönelik düzenlemelere gerek ve ihtiyaç bulunurken, temel işlevi değişmeyen kuruluşların KİT mevzuatı dışında bırakılması uygulamadaki karmaşayı daha da artırmakta, belediyeler tarafından kurulan ve BİT’ler olarak anılan belediye iktisadi teşebbüsleri de KİT mevzuatına tabi bulunmamaktadır. 233 sayılı KHK’da saklı tutulan hususlar dışında, özel hukuk hükümlerine tabi olarak faaliyet gösteren kamu iktisadi teşebbüsleri; Bakanlar Kurulu kararı ile kurulan, tüzel kişiliğe sahip, sermayesinin tamamı Devlete ait, sorumlulukları sermayeleri ile sınırlı kuruluşlardır. İDT’ler iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyette bulunmak üzere kurulan; KİK’ler ise tekel niteliğindeki mal ve hizmetleri kamu yararı gözeterek üretmek ve pazarlamak üzere kurulan ve gördüğü bu kamu hizmeti dolayısıyla ürettiği mal ve hizmetler imtiyaz sayılan kuruluşlardır. KİT’lerin mal ve hizmet üretim birimleri, müessese ve işletme olarak yapılandırılmış olup, bağlı ortaklıklar; bir müessesenin veya işletmenin bağlı ortaklık haline getirilmesi, teşebbüsün iştirakteki hissesinin %50’nin üstüne çıkması, sermayesinde %50’den fazla hisseye sahip olunan yeni bir şirket kurulması şeklinde oluşmaktadır. İştirakler tümüyle özel hukuk hükümlerine tabi olarak faaliyetlerini sürdürmektedirler. 233 sayılı KHKda; ilgili bakanlıkların, teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklık faaliyetlerinin kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak yürütülmesini gözetmekle görevli olduğu, bu denetim ve gözetim yetkisinin, kuruluşların görev ve yetkilerini daraltmayacak, normal faaliyetlerini aksatmayacak şekilde kullanılması gerektiği düzenlenmiştir. KİT’lerin devlet teşkilatı içindeki konumu, ana teşekkül, müessese ve bağlı ortaklık ilişkileri aşağıdaki şemada gösterilmiştir.

Genel Rapor • 2016 8 Şema: Devlet teşkilatı içinde KİT’lerin konumu TBMM Sayıştay İlgili bakanlık Kamu iktisadi teşebbüsleri :
-İktisadi devlet teşekkülleri (İDT) İştirakler -Kamu iktisadi kuruluşları (KİK) Müesseseler Bağlı ortaklıklar İştirakler
İşletmeler İşletmeler İşletmeler 2016 yılında 26.08.2016 tarih ve 29813 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6741 sayılı Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketinin Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile “sermaye piyasalarında araç çeşitliliği ve derinliğine katkı sağlamak, yurtiçinde kamuya ait olan varlıkları ekonomiye kazandırmak, dış kaynak temin etmek, stratejik, büyük ölçekli yatırımlara iştirak etmek için Türkiye Varlık Fonu ve bu fona bağlı alt fonları kurmak ve yönetmek üzere Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketinin (Şirket) kurulması, yönetimi ve faaliyetlerine ilişkin esasları düzenlemek” amacıyla Başbakanlığa bağlı Türkiye Varlık Fonu kurulmuştur. 05.02.2017 tarihli ve 29970 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 24.01.2017 tarihli ve 2017/9756 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla; 233 sayılı KHK’ya tabi kuruluşlardan BOTAŞ, ÇAY-KUR, Eti Maden ve TPAO’nun %100 hissesi, özel kanunlarına tabi kuruluşlardan TC Ziraat Bankası, PTT ve Tüsksat’ın %100 hissesi, Borsa İstanbul’un %73,6 oranındaki hissesi, Hazinenin iştiraklerinden Türk Telekom AŞ’nin %6,7 oranındaki hissesi ile mülkiyeti Hazineye ait bazı taşınmazların Türkiye Varlık Fonu’na devredilmesi kararlaştırılmıştır. ÖYK’nın 03.02.2017 tarih ve 2017/1-5 sayılı kararları ile de; özelleştirme kapsam ve programında bulunan T.Halk Bankası AŞ’nin %51,11, THY’nin %49,12, TDİ’nin %49, Kayseri Şeker Fabrikası AŞ’nin %10 oranındaki hisseleri ile TCDD’nin İzmir Limanının, 680 sayılı KHK’nın 82 nci maddesi ile değişik 320 sayılı KHK’nın ek 2 nci maddesi gereğince şans oyunlarına ilişkin lisans Türkiye Varlık Fonuna devredilmiştir. 4- Kamu iktisadi teşebbüslerinin denetimi: KİT’lerin, iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyette bulunan kuruluşlar olmaları, piyasa koşullarına göre süratle hareket etmeleri ve ileri işletmecilik kurallarına göre kârlılık ve verimlilik ilkelerine göre çalışmalarının gerekli olduğu gerekçesiyle Cumhuriyet döneminin ilk KİT’leri, Sayıştay denetimine, Muhasebe-i Umumiye Kanununa ve Devlet İhale Kanununa tabi kılınmamış, kendi kanunlarında özel denetim şekillerine yer verilmiştir. 1930’lu yılların başından itibaren KİT sayısının ve ekonomideki ağırlıklarının giderek artması, bu konuda genel bir düzenleme yapılması ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Bu ihtiyaç Atatürk tarafından 1937 yılında TBMM`yi açış konuşmasında “... sermayesinin tamamı ve büyük kısmı devlete ait ticari sınai kurumların mali kontrol şeklini, bu kurumların bünyelerine

Sayıştay 9 Şema: Devlet teşkilatı içinde KİT’lerin konumu TBMM Sayıştay İlgili bakanlık Kamu iktisadi teşebbüsleri :
-İktisadi devlet teşekkülleri (İDT) İştirakler -Kamu iktisadi kuruluşları (KİK) Müesseseler Bağlı ortaklıklar İştirakler
İşletmeler İşletmeler İşletmeler 2016 yılında 26.08.2016 tarih ve 29813 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6741 sayılı Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketinin Kurulması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun ile “sermaye piyasalarında araç çeşitliliği ve derinliğine katkı sağlamak, yurtiçinde kamuya ait olan varlıkları ekonomiye kazandırmak, dış kaynak temin etmek, stratejik, büyük ölçekli yatırımlara iştirak etmek için Türkiye Varlık Fonu ve bu fona bağlı alt fonları kurmak ve yönetmek üzere Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketinin (Şirket) kurulması, yönetimi ve faaliyetlerine ilişkin esasları düzenlemek” amacıyla Başbakanlığa bağlı Türkiye Varlık Fonu kurulmuştur. 05.02.2017 tarihli ve 29970 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 24.01.2017 tarihli ve 2017/9756 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla; 233 sayılı KHK’ya tabi kuruluşlardan BOTAŞ, ÇAY-KUR, Eti Maden ve TPAO’nun %100 hissesi, özel kanunlarına tabi kuruluşlardan TC Ziraat Bankası, PTT ve Tüsksat’ın %100 hissesi, Borsa İstanbul’un %73,6 oranındaki hissesi, Hazinenin iştiraklerinden Türk Telekom AŞ’nin %6,7 oranındaki hissesi ile mülkiyeti Hazineye ait bazı taşınmazların Türkiye Varlık Fonu’na devredilmesi kararlaştırılmıştır. ÖYK’nın 03.02.2017 tarih ve 2017/1-5 sayılı kararları ile de; özelleştirme kapsam ve programında bulunan T.Halk Bankası AŞ’nin %51,11, THY’nin %49,12, TDİ’nin %49, Kayseri Şeker Fabrikası AŞ’nin %10 oranındaki hisseleri ile TCDD’nin İzmir Limanının, 680 sayılı KHK’nın 82 nci maddesi ile değişik 320 sayılı KHK’nın ek 2 nci maddesi gereğince şans oyunlarına ilişkin lisans Türkiye Varlık Fonuna devredilmiştir. 4- Kamu iktisadi teşebbüslerinin denetimi: KİT’lerin, iktisadi alanda ticari esaslara göre faaliyette bulunan kuruluşlar olmaları, piyasa koşullarına göre süratle hareket etmeleri ve ileri işletmecilik kurallarına göre kârlılık ve verimlilik ilkelerine göre çalışmalarının gerekli olduğu gerekçesiyle Cumhuriyet döneminin ilk KİT’leri, Sayıştay denetimine, Muhasebe-i Umumiye Kanununa ve Devlet İhale Kanununa tabi kılınmamış, kendi kanunlarında özel denetim şekillerine yer verilmiştir. 1930’lu yılların başından itibaren KİT sayısının ve ekonomideki ağırlıklarının giderek artması, bu konuda genel bir düzenleme yapılması ihtiyacını ortaya çıkarmıştır. Bu ihtiyaç Atatürk tarafından 1937 yılında TBMMyi açış konuşmasında “... sermayesinin tamamı ve büyük kısmı devlete ait ticari sınai kurumların mali kontrol şeklini, bu kurumların bünyelerine ve kendilerinden istediğimiz ve isteyeceğimiz ticari usul ve zihniyetle çalışma icaplarına süratle tevfik etmek. Bu kurumların bugünkü usullerle çalışabilmelerine imkan yoktur.” şeklinde dile getirilmiştir. 1938 yılında 3460 sayılı Kanunla; KİT’leri, idari, mali ve teknik bakımdan sürekli denetlemek ve gözetlemekle görevli “Umumi Murakabe Heyeti” ve Umumi Murakabe Heyetinin raporlarını esas alarak yapacağı denetimler sonunda KİT’lerin ibra edilip edilmemesi konusunda karar almak üzere, Başbakanın başkanlığında yasama ve yürütme organı temsilcilerinden oluşan “Umumi Heyet” kurulmuş, Umumi Murakabe Heyeti daha sonra Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu adını almıştır. 1961 ve 1982 Anayasalarında KİT’lerin Türkiye Büyük Millet Meclisince denetiminin, özel bir kanunla düzenlenmesi öngörülmüş olup, günümüzde KİT’lerin denetimi 1982 Anayasası’nın 165 inci maddesi gereğince 1987 yılında çıkarılan 3346 sayılı “Kamu İktisadi Teşebbüsleri ile Fonların Türkiye Büyük Millet Meclisince Denetlenmesi Hakkında Kanun” kapsamında yürütülmektedir. 2010 yılında 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’yla Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu’nun tüzel kişiliği sona erdirilerek Sayıştay’a devredilmesi sonucu, KİT’ler 6085 sayılı Kanun ve 233 sayılı KHK gereği Sayıştay’ın denetimine tabi olmuştur. 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun denetim alanını düzenleyen 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde öngörülen %50 sınırının Anayasa Mahkemesinin 04.12.2014 tarih ve 2014/184 K. Sayılı kararıyla iptal edilmesi üzerine, 14.01.2016 tarih ve 6661 sayılı Kanun’un 19 uncu maddesiyle, 6085 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “sermayesindeki kamu payı doğrudan veya dolaylı olarak %50’den fazla olan” ibaresinin “sermayesinde doğrudan veya dolaylı olarak kamu payı olan” şeklinde değiştirilmek suretiyle, sermayesinde kamu payı olan tüm kuruluşlar Sayıştay’ın denetimine tabi olmuştur. 4046 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinde; özelleştirme programına alınan kuruluşların sermayelerindeki kamu payı %50’nin altına düşünceye kadar Sayıştay’ın denetimine tabi olduğu düzenlenmiştir. KİT’lerin TBMM’ce denetimi, 3346 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesi uyarınca, 35 üyeden oluşan, “Türkiye Büyük Millet Meclisi Kamu İktisadi Teşebbüsleri Komisyonu” tarafından yapılmakta, denetimde; Sayıştay`ın raporlarıyla, Başbakanlığın sevk edeceği diğer raporlar ve varsa Komisyonca tespit edilen diğer konular esas alınmaktadır. KİT Komisyonunda, denetlenecek kuruluşların durumu; ulusal ekonomiye faydalı olabilmeleri için özerk bir tarzda, ekonominin kuralları ve ekonomik gerekler dahilinde, verimlilik ve kârlılık ilkeleri doğrultusunda yönetilerek, kuruluş amaçlarına ulaşmalarını teminen, faaliyetlerinin mevzuata, uzun vadeli kalkınma planına ve planın uygulama programlarına uygunluğu yönünden değerlendirilmektedir. KİT Komisyonunca karara bağlanıp süresi içinde kesinleşen veya itiraz üzerine Genel Kurulca görüşülerek tasvip edilen veya edilmeyen bilançolarla netice hesapları veya mali durumları gösteren tablolar, yönetim kurullarının ibra edilme veya edilmeme kararı ile birlikte kesinleştikten sonra Resmî Gazetede yayımlanmakta, ibra edilmeyen kuruluşların sorumluları

Genel Rapor • 2016 10 hakkında genel hükümlere göre adlî kovuşturma veya işlem yapılabilmesi için karar, TBMM Başkanlığınca Başbakanlığa ve ilgili adlî mercie bildirilmektedir. 3346 sayılı Kanuna tabi ve genel kurulları T. Ticaret Kanununa veya özel kanunlarına göre oluşturulan şirket ve kurumlar, diğer KİT’ler gibi denetlenmekle birlikte, bunların bilanço ve netice hesaplarıyla ilgili olarak Komisyonda ve itiraz halinde TBMM Genel Kurulu’nda herhangi bir oylama yapılmamakta ve yönetim kurullarının ibra edilmesi veya edilmemesi hususunda karar verilmemekte, bilanço ve netice hesapları genel görüşmeye sunulmaktadır. 233 sayılı KHK’nin 55/3 üncü maddesi çerçevesinde KİT’ler tarafından kurulmuş, merkezi yurt dışında olan ve kurulduğu ülkenin mevzuatına tabi şirketler bulunmaktadır. Kamu payı %50’nin üzerinde olan şirketlerin, Anayasanın 165 inci maddesi kapsamında TBMM tarafından denetlenmesine ilişkin düzenlemede; yurt içi ve yurt dışı ayrımı yapılmamış olmasına rağmen, yurt dışında bulunan şirketler hakkında ayrı bir denetim raporu hazırlanmamakta, bunların faaliyetleri bağlı olduğu ana kuruluş raporunda değerlendirilmektedir. KİT’lerin üzerinde, TBMM ve Sayıştay’ın dışında, çeşitli mevzuat hükümleri çerçevesinde diğer bazı idare ve organların da denetim yetkileri bulunmaktadır. KİT’ler mevzuat gereği birer bakanlıkla ilgilendirilmiş olup, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun kapsamında özelleştirme programına alınanlar ise doğrudan ÖİB’ye bağlanmaktadır. Mevzuatla yapılan düzenlemelerle EÜAŞ, bankalar ve MPİ gibi bazı kuruluşların, özelleştirme programına alınsalar bile bağlı veya ilgili oldukları bakanlıkla bağlantısı devam ettirilmiştir. İlgili bakanlıklar, teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklık faaliyetlerinin kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak yürütülmesini gözetmekle görevlendirilmiştir. İlgili bakanlıkça genelde kendi teftiş kurulları aracılığı ile yapılan denetim, periyodik bir denetim şekli olmaktan ziyade belli konuların incelenmesi ve soruşturulmasına yönelik olarak gerektiğinde yapılmaktadır. KİT’ler, ticari kuruluşlar olmakla birlikte aynı zamanda kamu yönetimi içinde yer almaları nedeniyle, kamu yönetimi üzerinde genel denetim yetkisi bulunan Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu, Başbakanlık Teftiş Kurulu, Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (Bankalarla ilgili olarak), Hazine Kontrolörleri Kurulu, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (Enerji KİT’leri ile ilgili) gibi bazı denetim organlarının KİT’ler üzerinde denetim yetkileri bulunmaktadır. Ayrıca KİT’lerin üzerinde, başta Başbakanlık, Kalkınma Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, Devlet Personel Başkanlığı ve Kamu İhale Kurulu olmak üzere diğer bazı kuruluşların da düzenleyici, izin verici, kontrol edici, kısıtlayıcı vb. nitelikte yetkileri bulunmaktadır.

Sayıştay 11 hakkında genel hükümlere göre adlî kovuşturma veya işlem yapılabilmesi için karar, TBMM Başkanlığınca Başbakanlığa ve ilgili adlî mercie bildirilmektedir. 3346 sayılı Kanuna tabi ve genel kurulları T. Ticaret Kanununa veya özel kanunlarına göre oluşturulan şirket ve kurumlar, diğer KİT’ler gibi denetlenmekle birlikte, bunların bilanço ve netice hesaplarıyla ilgili olarak Komisyonda ve itiraz halinde TBMM Genel Kurulu’nda herhangi bir oylama yapılmamakta ve yönetim kurullarının ibra edilmesi veya edilmemesi hususunda karar verilmemekte, bilanço ve netice hesapları genel görüşmeye sunulmaktadır. 233 sayılı KHK’nin 55/3 üncü maddesi çerçevesinde KİT’ler tarafından kurulmuş, merkezi yurt dışında olan ve kurulduğu ülkenin mevzuatına tabi şirketler bulunmaktadır. Kamu payı %50’nin üzerinde olan şirketlerin, Anayasanın 165 inci maddesi kapsamında TBMM tarafından denetlenmesine ilişkin düzenlemede; yurt içi ve yurt dışı ayrımı yapılmamış olmasına rağmen, yurt dışında bulunan şirketler hakkında ayrı bir denetim raporu hazırlanmamakta, bunların faaliyetleri bağlı olduğu ana kuruluş raporunda değerlendirilmektedir. KİT’lerin üzerinde, TBMM ve Sayıştay’ın dışında, çeşitli mevzuat hükümleri çerçevesinde diğer bazı idare ve organların da denetim yetkileri bulunmaktadır. KİT’ler mevzuat gereği birer bakanlıkla ilgilendirilmiş olup, 4046 sayılı Özelleştirme Uygulamaları Hakkında Kanun kapsamında özelleştirme programına alınanlar ise doğrudan ÖİB’ye bağlanmaktadır. Mevzuatla yapılan düzenlemelerle EÜAŞ, bankalar ve MPİ gibi bazı kuruluşların, özelleştirme programına alınsalar bile bağlı veya ilgili oldukları bakanlıkla bağlantısı devam ettirilmiştir. İlgili bakanlıklar, teşebbüs, müessese ve bağlı ortaklık faaliyetlerinin kanun, tüzük ve yönetmelik hükümlerine uygun olarak yürütülmesini gözetmekle görevlendirilmiştir. İlgili bakanlıkça genelde kendi teftiş kurulları aracılığı ile yapılan denetim, periyodik bir denetim şekli olmaktan ziyade belli konuların incelenmesi ve soruşturulmasına yönelik olarak gerektiğinde yapılmaktadır. KİT’ler, ticari kuruluşlar olmakla birlikte aynı zamanda kamu yönetimi içinde yer almaları nedeniyle, kamu yönetimi üzerinde genel denetim yetkisi bulunan Cumhurbaşkanlığı Devlet Denetleme Kurulu, Başbakanlık Teftiş Kurulu, Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (Bankalarla ilgili olarak), Hazine Kontrolörleri Kurulu, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (Enerji KİT’leri ile ilgili) gibi bazı denetim organlarının KİT’ler üzerinde denetim yetkileri bulunmaktadır. Ayrıca KİT’lerin üzerinde, başta Başbakanlık, Kalkınma Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı, Devlet Personel Başkanlığı ve Kamu İhale Kurulu olmak üzere diğer bazı kuruluşların da düzenleyici, izin verici, kontrol edici, kısıtlayıcı vb. nitelikte yetkileri bulunmaktadır. B-KAMU İKTİSADİ TEŞEBBÜSLERİNİN TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİNDEKİ
YERİ 1- Ekonomik gelişmeler ve politikalar: 2012-2016 yıllarında dünya ekonomisindeki gelişmelere ilişkin temel göstergeler 1 sayılı çizelgede gösterilmiştir. Çizelge:1- Dünya ekonomisinde temel göstergeler (Yüzde değişme) Başlıca göstergeler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Dünya hasılası 3,4 3,3 3,4 3,2 3,2 -
Gelişmiş ekonomiler 1,2 1,1 1,9 2,1 1,7 (0,4)
-ABD 2,3 1,5 2,4 2,6 1,5 (1,1)
-Japonya 1,5 1,6 0 0,5 1 0,5
-Avro bölgesi (0,7) (0,3) 1,1 2 1,8 (0,2)
-Almanya 0,9 0,4 1,6 1,5 1,9 0,4
Yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ekonomiler 5,1 5 4,6 4 4,3 0,3
-Afrika (Sahra altı) 4,4 5,2 5,1 3,4 1,4 (2)
-Gelişmekte olan Asya 6,7 7 6,8 6,6 6,4 (0,2)
-Latin Amerika 2,9 2,9 1 0 (0,9) (0,9)
-Orta Doğu ve Kuzey Afrika 4,8 2,3 2,6 2,1 5 2,9 Dünya ticaret hacmi 2,9 3,3 3,8 2,6 2,4 (0,2) (Mal ve hizmet ithalatı)
-Gelişmiş ekonomiler 1,2 2 3,8 4,2 2,7 (1,5)
-Yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ekonomiler 6 5,2 4,5 (0,6) 2 2,6 Tüketici fiyatları (Yıllık ortalama):
-Gelişmiş ekonomiler 1,9 1,4 1,4 0,3 0,8 0,5
-Avro bölgesi 2,5 1,3 0,4 0 0,2 0,2
-Yükselen piyasalar ve gelişmekte olan ekonomiler 6,1 5,8 4,7 4,7 4,3 (0,4) İşsizlik oranı (%):
-Gelişmiş ekonomiler 8 7,9 7,3 6,7 6,2 (0,5)
-Avro bölgesi 11,3 12 11,6 10,9 10 (0,9) Libor (Altı aylık ABD Doları) (%) 0,7 0,4 (1,5) (0,6) 1,1 1,7 Dünya ekonomisinin son beş yıllık temel göstergelerine bakıldığında; büyüme rakamlarının %3’ler civarındaki yatay seyri, 2008-2009 yıllarında yaşanan finansal krizden önceki %5’ler seviyesindeki büyüme rakamlarını halen yakalayamamıştır. En yüksek büyüme oranları Asya ülkelerinde, en düşük büyüme oranları Latin Amerika bölgesinde görülmektedir. Aynı dönemde dünya ticaret hacminde azalan ivme 2016 yılında, gelişmiş ülkelerdeki daralmaya mukabil gelişmekte olan ülkelerdeki artışla yatay bir şekil almıştır. Küresel talebin ve dolayısıyla dünya ticaret hacmindeki genişleme hızının düşmesine paralel olarak tüketici fiyatlardaki artış hızı da azalış göstermiştir. Türkiye’nin 2012-2016 yıllarına ilişkin temel ekonomik göstergeleri 2 sayılı çizelgede gösterilmiştir.

Genel Rapor • 2016 12 Çizelge: 2-Türkiye'nin temel ekonomik göstergeleri
Temel göstergeler Ölçü 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Büyüme ve istihdam (Yüzde değişme):
Toplam tüketim % 0,3 5,2 2 5,1 4,7 (0,4)
-Kamu % 6,4 6,9 3,8 5,6 10,5 4,9
-Özel % (0,3) 5 1,8 5 3,8 (1,2) Toplam sabit sermaye yatırımı % (2,5) 4,7 (1,5) 9,3 2,2 (7,1)
-Kamu % 10,4 20,6 (6,3) 9,4 2,9 (6,5)
-Özel % (5,1) 0,9 (0,2) 2,4 2,1 (0,3) Toplam mal ve hizmet ihracatı % 14,9 1,1 8,2 4,3 (1,9) (6,2) Toplam mal ve hizmet ithalatı % 0,7 8,0 (0,4) 1,7 3,7 2,0 GSYH % 4,8 8,5 5,2 6,1 3,2 (2,9) GSYH (Cari fiyatlarla) Milyar TL 1.570 1.810 2.044 2.339 2.609 270 GSYH (ABD Doları) Milyar Dolar 871 950 935 862 863 1,0 Kişi başı milli gelir (GSYH) ABD Doları 11.588 12.480 12.112 11.069 10.88 3 (186) Kişi başı milli gelir (SAGP, GSYH) ABD Doları 20.549 22.314 23.236 24.324 24.80 7 483 Nüfus (Yıl ortası) Bin kişi 75.176 76.148 77.182 78.218 79.27 8 1.060 İş gücüne katılma oranı % 47,6 48,3 50,5 51,3 52,0 0,7 İstihdam düzeyi Bin kişi 23.937 24.601 25.933 26.621 27.20 5 584 İşsizlik oranı % 8,4 9,0 9,9 10,3 10,9 0,6 Dış ticaret (ABD Doları):
İhracat (FOB) Milyar Dolar 153 152 158 144 143 (1) İthalat (CIF) Milyar Dolar 237 252 242 207 199 (8) Dış ticaret dengesi % (84,1) (99,9) (84,6) (63,4) (56,1) 7,3 Cari işlemler dengesi / GSYH % (5,5) (6,7) (4,7) (3,7) (3,8) (0,1) Dış ticaret hacmi / GSYH % 49,5 49 50 48,8 39,6 (9,2) Kamu finansmanı (%):
Genel devlet gelirleri / GSYH % 34,1 34,6 33,8 34,2 34,7 0,5 Genel devlet harcamaları / GSYH % 35,1 35,2 34,3 34,3 36,0 1,7 Genel devlet borçlanma gereği / GSYH % 0,9 0,6 0,5 0,1 1,3 1,2 Genel devlet faiz harcamaları / GSYH % 3,2 2,9 2,5 2,3 2,0 (0,3) Program tanımlı genel devlet dengesi % 0,7 0,7 0,5 0,5 (1,0) (1,5) Kamu kesimi borçlanma gereği / GSYH % 0,9 0,4 0,5 0,0 1,0 1,0 Program tanımlı kamu kesimi dengesi % 0,8 0,9 0,5 0,6 (0,6) (1,2) AB tanımlı Nominal borç stoku / GSYH % 32,6 31,3 28,6 27,5 28,1 0,6 Fiyatlar (Yüzde değişme):
GSYH deflatörü % 7,4 6,3 7,4 7,8 8,1 0,3 TÜFE (Yıl sonu) % 6,2 7,4 8,2 8,8 8,5 (0,3) Kaynak: Kalkınma Bakanlığı, 2018 Yılı Programı, tablo I.3-Temel ekonomik büyüklükler. Türkiye ekonomisinin 2012-2016 yıllarına ilişkin gerçekleşen sektörel büyüme hızları 1 sayılı, GSYH büyümesine yatırım, net mal ve hizmet ihracatı ve tüketimin katkısı 2 sayılı grafikte gösterilmiştir.

Sayıştay 13 Çizelge: 2-Türkiye'nin temel ekonomik göstergeleri
Temel göstergeler Ölçü 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Büyüme ve istihdam (Yüzde değişme):
Toplam tüketim % 0,3 5,2 2 5,1 4,7 (0,4)
-Kamu % 6,4 6,9 3,8 5,6 10,5 4,9
-Özel % (0,3) 5 1,8 5 3,8 (1,2) Toplam sabit sermaye yatırımı % (2,5) 4,7 (1,5) 9,3 2,2 (7,1)
-Kamu % 10,4 20,6 (6,3) 9,4 2,9 (6,5)
-Özel % (5,1) 0,9 (0,2) 2,4 2,1 (0,3) Toplam mal ve hizmet ihracatı % 14,9 1,1 8,2 4,3 (1,9) (6,2) Toplam mal ve hizmet ithalatı % 0,7 8,0 (0,4) 1,7 3,7 2,0 GSYH % 4,8 8,5 5,2 6,1 3,2 (2,9) GSYH (Cari fiyatlarla) Milyar TL 1.570 1.810 2.044 2.339 2.609 270 GSYH (ABD Doları) Milyar Dolar 871 950 935 862 863 1,0 Kişi başı milli gelir (GSYH) ABD Doları 11.588 12.480 12.112 11.069 10.88 3 (186) Kişi başı milli gelir (SAGP, GSYH) ABD Doları 20.549 22.314 23.236 24.324 24.80 7 483 Nüfus (Yıl ortası) Bin kişi 75.176 76.148 77.182 78.218 79.27 8 1.060 İş gücüne katılma oranı % 47,6 48,3 50,5 51,3 52,0 0,7 İstihdam düzeyi Bin kişi 23.937 24.601 25.933 26.621 27.20 5 584 İşsizlik oranı % 8,4 9,0 9,9 10,3 10,9 0,6 Dış ticaret (ABD Doları):
İhracat (FOB) Milyar Dolar 153 152 158 144 143 (1) İthalat (CIF) Milyar Dolar 237 252 242 207 199 (8) Dış ticaret dengesi % (84,1) (99,9) (84,6) (63,4) (56,1) 7,3 Cari işlemler dengesi / GSYH % (5,5) (6,7) (4,7) (3,7) (3,8) (0,1) Dış ticaret hacmi / GSYH % 49,5 49 50 48,8 39,6 (9,2) Kamu finansmanı (%):
Genel devlet gelirleri / GSYH % 34,1 34,6 33,8 34,2 34,7 0,5 Genel devlet harcamaları / GSYH % 35,1 35,2 34,3 34,3 36,0 1,7 Genel devlet borçlanma gereği / GSYH % 0,9 0,6 0,5 0,1 1,3 1,2 Genel devlet faiz harcamaları / GSYH % 3,2 2,9 2,5 2,3 2,0 (0,3) Program tanımlı genel devlet dengesi % 0,7 0,7 0,5 0,5 (1,0) (1,5) Kamu kesimi borçlanma gereği / GSYH % 0,9 0,4 0,5 0,0 1,0 1,0 Program tanımlı kamu kesimi dengesi % 0,8 0,9 0,5 0,6 (0,6) (1,2) AB tanımlı Nominal borç stoku / GSYH % 32,6 31,3 28,6 27,5 28,1 0,6 Fiyatlar (Yüzde değişme):
GSYH deflatörü % 7,4 6,3 7,4 7,8 8,1 0,3 TÜFE (Yıl sonu) % 6,2 7,4 8,2 8,8 8,5 (0,3) Kaynak: Kalkınma Bakanlığı, 2018 Yılı Programı, tablo I.3-Temel ekonomik büyüklükler. Türkiye ekonomisinin 2012-2016 yıllarına ilişkin gerçekleşen sektörel büyüme hızları 1 sayılı, GSYH büyümesine yatırım, net mal ve hizmet ihracatı ve tüketimin katkısı 2 sayılı grafikte gösterilmiştir.
2012-2016 döneminde diğer kamu yatırımları %81,9 oranında, özel sektör yatırımları %45,5 oranında artış gösterirken KİT yatırımları artış oranı %24,6 olarak gerçekleşmiştir. KİT yatırımlarındaki artışta özelleştirme uygulamaları nedeniyle KİT sayısındaki azalışın yanı sıra KİT’lerde ihtiyaç duyulan kapasite artırımlarının zamanında yapılamaması etkili olmaktadır. 2- Kamu iktisadi teşebbüslerine ilişkin hedef ve politikalar: KİT’lerin yönetim ve çalışma esasları 233 sayılı KHK’da, denetimle ilgili hususlar ise 6085 sayılı Kanun ve 3346 sayılı Kanun`la belirlenmiş olup, kalkınma planlarında ve yıllık programlarında KİT’lerle ilgili hedef ve politikalara yer verildiği gibi, Bakanlar Kurulu kararı ile çıkarılan kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkların genel yatırım ve finansman programı ve Başbakanlık tasarruf genelgeleri ile de KİT’lerin faaliyetlerine ilişkin çeşitli düzenlemeler yapılmaktadır.

Genel Rapor • 2016 14 2014-2018 dönemi için hazırlanan Onuncu Kalkınma Planında; -Uygulanacak politikalar sonucunda reel GSYH’nın yıllık ortalama %5,5 oranında artması, cari GSYH’nin 1,3 trilyon dolara, kişi başına gelirin ise 16 bin dolara ulaşması, -Sanayinin GSYH içerisindeki payının azalma eğiliminin tersine çevrilmesi, sanayinin geliştirilmesine ve rekabet gücünün artırılmasına yönelik atılacak adımlarla sanayi sektörünün %6,4 oranında büyümesi ve GSYH içerisindeki payının bir miktar artması, tarım sektörünün yıllık ortalama %3,1 oranında büyümesi ve GSYH içerisindeki payının plan dönemi sonunda %6,8’e gerilemesi, hizmetler sektörünün ise GSYH’ya paralel bir eğilim sergilemesi, -Plan dönemi sonunda özelleştirme programındaki kuruluşlar dahil KİT’lerin ürettiği katma değerin GSYH içindeki payının %0,8 olarak gerçekleşmesi, -Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar dahil KİT’lerin faaliyetlerinin, ekonomik amaç ve hedeflere dayalı olarak yürütülmesi, devlet tarafından gerçekleştirilmesi zorunlu olan sosyal amaçlı ve kamu yararına yönelik faaliyetler için bu kuruluşların görevlendirilmesinden ziyade evrensel hizmet fonu oluşturulması gibi yöntemlerin öncelikli olarak değerlendirilmesi, KİT’lerin görevlendirilmesi zaruretinin ortaya çıkması durumunda ise oluşacak maliyet zamanında karşılanması, -KİT’lerin faaliyetlerinin, piyasa mekanizmasını bozucu etkiye neden olmayacak şekilde yürütülmesi, -KİT’lerde verimliliğin, hesap verebilirliğin, karar süreçlerinde esnekliğin artırılmasını sağlayacak uluslararası kabul görmüş kurumsal yönetim ilkeleriyle ve yeni Türk Ticaret Kanunuyla uyumlu bir mevzuat düzenlemesi yapılması, -Stratejik yönetim anlayışının yaygınlaştırılması, KİT faaliyetlerinin stratejik planlar ve performans programlarına uyumunun artırılmasına yönelik uygulamalar gerçekleştirilmesi, KİT’lerde etkili iç denetim ve iç kontrol mekanizmasının kurulması ve iç denetim birimlerinin etkin hale getirilmesi, dış denetim süreçlerinin, hesap verebilirlik anlayışı çerçevesinde etkinleştirilmesi, -KİT’lerin, istikrarlı yüksek büyümeye katkı sağlamak amacıyla teknolojik altyapılarını ve Ar-Ge faaliyetlerini geliştirerek katma değeri yüksek ürünlere yoğunlaşması, yerli enerji kaynaklarından faydalanması ve ihracata yönelik yeni fırsatları değerlendirmesi, -KİT’lerde hizmet alım süreçlerinin etkinleştirilerek mal ve hizmet üretiminde kalite- maliyet dengesinin sağlanması, -Özelleştirme uygulamalarının, uzun vadeli sektörel öncelikler çerçevesinde belirlenmiş bir program dâhilinde sürdürülmesi, uygulamalarda halka arz yönteminin kullanılmasına ağırlık verilmesi, -Kamu elektrik üretim tesislerinin önemli bir bölümü ile dağıtım varlıklarının tümünün özelleştirilmesinin tamamlanması, kamu kesiminin özelleştirmelerin dışında tuttuğu santrallerle elektrik üretimine devam etmesi, iletim ve toptan satış faaliyetlerini sürdürmesi, -Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun çerçevesinde TCDD’nin yeniden yapılandırılmasının tamamlanması, demiryolu yük ve yolcu taşımacılığının özel demiryolu işletmelerine açılması, TCDD şebekesi yenileme ve bakım-onarım hizmetlerinin özel kesim eliyle yürütülmesinin esas olması, TCDD’nin kamu üzerindeki mali yükünün sürdürülebilir bir seviyeye çekilmesi, öngörülmüştür.

Sayıştay 15 2014-2018 dönemi için hazırlanan Onuncu Kalkınma Planında; -Uygulanacak politikalar sonucunda reel GSYH’nın yıllık ortalama %5,5 oranında artması, cari GSYH’nin 1,3 trilyon dolara, kişi başına gelirin ise 16 bin dolara ulaşması, -Sanayinin GSYH içerisindeki payının azalma eğiliminin tersine çevrilmesi, sanayinin geliştirilmesine ve rekabet gücünün artırılmasına yönelik atılacak adımlarla sanayi sektörünün %6,4 oranında büyümesi ve GSYH içerisindeki payının bir miktar artması, tarım sektörünün yıllık ortalama %3,1 oranında büyümesi ve GSYH içerisindeki payının plan dönemi sonunda %6,8’e gerilemesi, hizmetler sektörünün ise GSYH’ya paralel bir eğilim sergilemesi, -Plan dönemi sonunda özelleştirme programındaki kuruluşlar dahil KİT’lerin ürettiği katma değerin GSYH içindeki payının %0,8 olarak gerçekleşmesi, -Özelleştirme kapsamındaki kuruluşlar dahil KİT’lerin faaliyetlerinin, ekonomik amaç ve hedeflere dayalı olarak yürütülmesi, devlet tarafından gerçekleştirilmesi zorunlu olan sosyal amaçlı ve kamu yararına yönelik faaliyetler için bu kuruluşların görevlendirilmesinden ziyade evrensel hizmet fonu oluşturulması gibi yöntemlerin öncelikli olarak değerlendirilmesi, KİT’lerin görevlendirilmesi zaruretinin ortaya çıkması durumunda ise oluşacak maliyet zamanında karşılanması, -KİT’lerin faaliyetlerinin, piyasa mekanizmasını bozucu etkiye neden olmayacak şekilde yürütülmesi, -KİT’lerde verimliliğin, hesap verebilirliğin, karar süreçlerinde esnekliğin artırılmasını sağlayacak uluslararası kabul görmüş kurumsal yönetim ilkeleriyle ve yeni Türk Ticaret Kanunuyla uyumlu bir mevzuat düzenlemesi yapılması, -Stratejik yönetim anlayışının yaygınlaştırılması, KİT faaliyetlerinin stratejik planlar ve performans programlarına uyumunun artırılmasına yönelik uygulamalar gerçekleştirilmesi, KİT’lerde etkili iç denetim ve iç kontrol mekanizmasının kurulması ve iç denetim birimlerinin etkin hale getirilmesi, dış denetim süreçlerinin, hesap verebilirlik anlayışı çerçevesinde etkinleştirilmesi, -KİT’lerin, istikrarlı yüksek büyümeye katkı sağlamak amacıyla teknolojik altyapılarını ve Ar-Ge faaliyetlerini geliştirerek katma değeri yüksek ürünlere yoğunlaşması, yerli enerji kaynaklarından faydalanması ve ihracata yönelik yeni fırsatları değerlendirmesi, -KİT’lerde hizmet alım süreçlerinin etkinleştirilerek mal ve hizmet üretiminde kalite- maliyet dengesinin sağlanması, -Özelleştirme uygulamalarının, uzun vadeli sektörel öncelikler çerçevesinde belirlenmiş bir program dâhilinde sürdürülmesi, uygulamalarda halka arz yönteminin kullanılmasına ağırlık verilmesi, -Kamu elektrik üretim tesislerinin önemli bir bölümü ile dağıtım varlıklarının tümünün özelleştirilmesinin tamamlanması, kamu kesiminin özelleştirmelerin dışında tuttuğu santrallerle elektrik üretimine devam etmesi, iletim ve toptan satış faaliyetlerini sürdürmesi, -Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun çerçevesinde TCDD’nin yeniden yapılandırılmasının tamamlanması, demiryolu yük ve yolcu taşımacılığının özel demiryolu işletmelerine açılması, TCDD şebekesi yenileme ve bakım-onarım hizmetlerinin özel kesim eliyle yürütülmesinin esas olması, TCDD’nin kamu üzerindeki mali yükünün sürdürülebilir bir seviyeye çekilmesi, öngörülmüştür. 11.10.2015 tarih ve 29499 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 04.09.2015 ve 2015/8114 sayılı Bakanlar Kurulu kararının eki Orta Vadeli Programda (2016-2018) kamu iktisadi teşebbüsleri ve özelleştirmeye ilişkin olarak; -KİT’lerin kârlılık, verimlilik ve kurumsal yönetim ilkelerine uygun olarak işletilmesinin esas olduğu, -Fiyatlandırma başta olmak üzere KİT’lerin tüm işletmecilik politikalarının, stratejik planlar ile genel yatırım ve finansman kararnamelerinde öngörülen hedeflere ulaşacak şekilde belirlenmesi ve etkin bir şekilde uygulanması, KİT faaliyetlerinin, piyasa mekanizmasını bozucu etkiye neden olmayacak şekilde yürütülmesi, -KİT’lerde; yetkilendirmeyi, hesap verebilirliği, şeffaflığı, karar alma süreçlerinde etkinliği ve performansa dayalı yönetimi esas alan stratejik yönetim anlayışının yaygınlaştırılması, -KİT mevzuatının değişen şartlara uygun şekilde yenilenmesi, -KİT’lerin finansal tablolarının Türkiye Muhasebe Standartlarına göre düzenlenmesi, -KİT’lerde bağımsız dış denetim uygulamasının etkin bir şekilde yürütülmesi, -KİT faaliyetlerinin stratejik planlar ve performans programlarına uygun olarak yürütülmesi, -Bütün KİT’lerde iç denetim ve iç kontrol sistemi kuruluş sürecinin tamamlanması ve iç denetim birimlerinin etkin hale getirilmesi, -KİT’lerin; sosyal amaçlı ve kamu yararına yönelik faaliyetler için mümkün olduğunca görevlendirilmemesi, bununla birlikte KİT’lerin görevlendirilmesinin zorunlu olması durumunda oluşacak maliyetin zamanında karşılanması, -KİT’lerin, teknolojik altyapılarını ve Ar-Ge faaliyetlerini geliştirerek katma değeri yüksek ürünlere yoğunlaşması, yerli enerji kaynaklarından faydalanması ve ihracata yönelik yeni fırsatları değerlendirmesi, -KİT’lerde etkin bir istihdam politikası uygulanmasına devam edilmesi, -Yurt içi ve yurt dışında petrol ve doğal gaz arama faaliyetlerinin hızlandırılması, linyit kömürü ve jeotermal gibi yerli kaynakların arama ve üretim faaliyetlerinin azami seviyeye çıkarılması, fayda-maliyet dengesi gözetilerek kaya gazı ve diğer yeni teknolojilere yönelik kapsamlı araştırma faaliyetlerinin yürütülmesi, -TCDD Genel Müdürlüğünün yeniden yapılandırılmasının tamamlanması, demiryolu yük ve yolcu taşımacılığının özel demiryolu işletmelerine açılması, TCDD’nin kamu üzerindeki mali yükünün sürdürülebilir bir seviyeye çekilmesi, -TÜLOMSAŞ, TÜDEMSAŞ ve TÜVASAŞ’ın demiryolu sektöründe yapılan yasal düzenlemeler sonucu oluşan piyasa beklentilerini de karşılayacak şekilde yeniden yapılandırılması, -Özelleştirme uygulamalarının, makroekonomik politikalar ve uzun vadeli sektörel öncelikler çerçevesinde belirlenmiş bir programa dayalı olarak sürdürülmesi, özelleştirme uygulamalarında halka arz yönteminin kullanılmasına ağırlık verilmesi, hususlarına yer verilmiştir. Kalkınma programları çerçevesinde Kalkınma Bakanlığı tarafından hazırlanarak Bakanlar Kurulu Kararı ile uygulamaya konulan yıllık programlarda, genelde bütün ekonomide uygulanacak politikaların yanı sıra KİT’lerle ilgili politikalara da yer verilmektedir. 2016 yılı

Genel Rapor • 2016 16 Programı 17.10.2015 tarih ve 29505 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olup Programda KİT’lerle ilgili olarak; -KİT’lerin açık, şeffaf ve hesap verebilir bir yapıda çalışmalarını sağlayacak, uluslararası kurumsal yönetim ilkeleri ile uyumlu olacak şekilde mevzuat düzenlemesi yapılması -2016 yılında özelleştirme kapsamında izlenen kuruluşlar dahil KİT sisteminin finansman fazlasının GSYH’ya oranının %0,36 olması, -Genel Yatırım ve Finansman Programında öngörülen politikalarının gerçekleştirilmesi, -Tarım KİT’lerinde alım miktar ve fiyatlarının öngörülenin üstünde stok artışına yol açmayacak şekilde tespit edilmesi, -Yatırım harcamalarının belirlenen seviyede kalması ve bütçeden yapılacak transferlerin gerçekleştirilmesi, -EÜAŞ’a ait elektrik üretim santrallerinin özelleştirme çalışmalarının sürdürülmesi, hedefleri benimsenmiştir. KİT’lerin yıllık çalışmalarını yürütürken uyacakları esaslar, mal ve hizmet tedarik ve üretim faaliyetlerine, borç ödemeleri ve alacaklarına, istihdama ilişkin hükümler, uygulanacak fiyatlara ilişkin esaslar, her yıl Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları genel yatırım ve finansman programı ile belirlenmektedir. Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının 2016 Yılına Ait Genel Yatırım ve Finansman Programı, Bakanlar Kurulu’nun 12.10.2015 tarih ve 2015/8196 sayılı Kararı ile kabul edilmiş, 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. 3-Kamu iktisadi teşebbüslerinin Türkiye ekonomisi içindeki yeri: KİT’lerin 2012-2016 dönemine ait başlıca bilgiler 3 sayılı çizelgede gösterilmiştir.

Sayıştay 17 Programı 17.10.2015 tarih ve 29505 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmış olup Programda KİT’lerle ilgili olarak; -KİT’lerin açık, şeffaf ve hesap verebilir bir yapıda çalışmalarını sağlayacak, uluslararası kurumsal yönetim ilkeleri ile uyumlu olacak şekilde mevzuat düzenlemesi yapılması -2016 yılında özelleştirme kapsamında izlenen kuruluşlar dahil KİT sisteminin finansman fazlasının GSYH’ya oranının %0,36 olması, -Genel Yatırım ve Finansman Programında öngörülen politikalarının gerçekleştirilmesi, -Tarım KİT’lerinde alım miktar ve fiyatlarının öngörülenin üstünde stok artışına yol açmayacak şekilde tespit edilmesi, -Yatırım harcamalarının belirlenen seviyede kalması ve bütçeden yapılacak transferlerin gerçekleştirilmesi, -EÜAŞ’a ait elektrik üretim santrallerinin özelleştirme çalışmalarının sürdürülmesi, hedefleri benimsenmiştir. KİT’lerin yıllık çalışmalarını yürütürken uyacakları esaslar, mal ve hizmet tedarik ve üretim faaliyetlerine, borç ödemeleri ve alacaklarına, istihdama ilişkin hükümler, uygulanacak fiyatlara ilişkin esaslar, her yıl Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları genel yatırım ve finansman programı ile belirlenmektedir. Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve Bağlı Ortaklıklarının 2016 Yılına Ait Genel Yatırım ve Finansman Programı, Bakanlar Kurulu’nun 12.10.2015 tarih ve 2015/8196 sayılı Kararı ile kabul edilmiş, 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır. 3-Kamu iktisadi teşebbüslerinin Türkiye ekonomisi içindeki yeri: KİT’lerin 2012-2016 dönemine ait başlıca bilgiler 3 sayılı çizelgede gösterilmiştir. Çizelge : 3

• K İT'lerin 2011-2015 dönem ine ait başlıca bilgileri Son iki A rtış veya yıl farkı azalış (% ) Esas sermaye Bin TL 99.517.123 102.922.121 137.576.615 159.994.637 175.443.173 15.448.536 9,7 Ödenmiş sermaye " 87.314.514 96.640.939 115.694.151 135.326.688 148.976.665 13.649.977 10,1 Sermaye ödeme oranı % 87,7 93,9 84,1 84,6 85,1 0,5 0,6 Kaynaklar : Öz kaynaklar Bin TL 126.649.570 129.429.973 151.592.218 167.886.653 202.708.564 34.821.911 20,7 Yabancı kaynaklar : -Kısa süreli " 271.617.421 335.663.784 374.766.626 455.071.056 558.367.932 103.296.876 22,7 -Uzun süreli " 39.680.125 49.443.504 69.340.965 96.653.590 140.162.673 43.509.083 45,0 Varlıklar : -Dönen varlıklar (Net) " 230.591.448 310.195.931 304.357.042 360.327.097 382.352.329 22.025.232 6,1 -Duran varlıklar (Net) " 207.355.668 204.341.330 291.342.767 359.284.202 518.886.840 159.602.638 44,4 Borçlanma gereği () 5.895.335 7.499.124 15.121.477 8.194.824 1.407.375 (6.787.449) (82,8) Yatırım harcamaları (Nakdi) " 8.447.206 10.167.029 9.456.599 10.854.220 10.411.901 (442.319) (4,1) Tüm alımlar tutarı " 75.038.651 67.043.571 79.470.474 75.025.893 59.979.241 (15.046.652) (20,1) Net satış hasılatı () " 97.234.028 89.858.471 92.630.653 93.021.252 94.665.154 1.643.902 1,8 Satışların maliyeti () " 112.549.728 100.127.744 116.484.865 105.785.318 79.595.581 (26.189.737) (24,8) M evduat " 198.950.205 242.491.343 256.963.602 309.871.705 388.946.878 79.075.173 25,5 Verilen krediler " 157.154.654 229.685.777 284.432.377 370.681.929 485.510.702 114.828.773 31,0 Sübvansiyonlar " 1.609.843 2.488.738 757.298 1.264.647 2.492.186 1.227.539 97,1 Stoklar: -İlk madde ve malzeme " 3.693.092 3.056.641 2.969.592 3.163.215 3.508.225 345.010 10,9 -Yarı mamul-ara mamul " 911.335 477.301 695.393 601.222 669.979 68.757 11,4 -M amul " 3.881.709 4.115.851 3.505.493 3.529.501 4.658.197 1.128.696 32,0 -Ticari mal " 6.504.126 5.123.598 4.445.180 7.013.156 6.110.895 (902.261) (12,9) Personel: M emur (ortalama) Kişi 6.054 5.613 5.089 4.781 4.622 (159) (3,3) Sözleşmeli personel (ortalama) " 78.700 76.656 74.423 74.910 74.694 (216) (0,3) İşçi (ortalama) " 128.852 117.265 116.112 114.790 112.727 (2.063) (1,8) Toplam personel giderleri Bin TL 12.669.978 13.437.500 13.865.476 15.016.776 16.564.163 1.547.387 10,3 Toplam memur giderleri Bin TL 381.910 394.745 358.996 378.115 409.542 31.427 8,3 Toplam sözleşmeli personel giderleri " 3.816.186 4.166.530 4.196.718 4.489.256 5.113.283 624.027 13,9 Toplam işçi giderleri " 8.453.101 8.857.700 9.290.225 10.127.871 11.019.697 891.826 8,8 A ylık kişi başına memur giderleri TL 5.257 5.861 5.879 6.591 7.384 793 12,0 A ylık kişi başına sözleşmeli personel giderleri " 4.041 4.529 4.699 4.994 5.705 711 14,2 A ylık kişi başına işçi giderleri " 5.467 6.295 6.668 7.352 8.146 794 10,8 Tahakkuk eden kurumlar vergisi Bin TL 3.722.821 3.069.524 3.081.301 2.578.921 6.957.076 4.378.155 169,8 Tahakkuk eden tüm vergiler " 9.466.133 7.885.654 7.409.914 8.159.681 14.243.150 6.083.469 74,6 GSYH'ya katkı (üretici fiyatlarıyla) " 29.191.560 35.056.128 30.485.576 33.382.610 52.065.983 18.683.373 56,0 GSYH'ya katkı (alıcı fiyatlarıyla) " 33.324.893 38.032.044 33.973.111 37.698.406 56.703.060 19.004.654 50,4 GSM H'ye katkı (alıcı fiyatlarıyla) " 33.930.050 38.443.982 31.962.765 40.985.211 57.341.315 16.356.104 39,9 İşletme faaliyetleri kârları toplamı () " 7.135.737 9.539.996 4.564.038 9.284.651 18.209.677 8.925.026 96,1 İşletme faaliyetleri zararları toplamı () " (3.291.996) (2.634.139) (6.523.789) (4.434.717) (4.290.468) 144.249 (3,3) Finansman giderleri (yatırımlar hariç)() " 824.391 1.187.395 766.793 1.291.932 1.246.440 (45.492) (3,5) Dönem kârları toplamı Bin TL 15.623.669 20.711.678 14.922.478 18.883.315 36.726.372 17.843.057 94,5 Dönem zararları toplamı Bin TL (2.634.375) (6.772.041) (6.671.304) (3.891.067) (3.908.984) (17.917) 0,5 (*) M ali kuruluşlar hariç. 2016 Toplu bilgiler Ölçü 2012 2013 2014 2015

Genel Rapor • 2016 18 Çizelge: 4-Sektörler itibarıyla istihdam (Bin kişi) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 TR KİT TR KİT TR KİT TR KİT TR KİT KİT/TR % 1-Tarım 5.301 4 5.204 4 5.470 3 5.483 3 5.305 3 0,1 2-Sanayi:
a)Madencilik 117 28 108 26 134 25 118 25 125 24 b)İmalat 4.561 30 4.768 29 4.937 28 4.957 28 4.915 27 c)Enerji 225 31 224 21 245 21 257 18 257 17 Toplam (2) 4.903 89 5.101 76 5.316 74 5.332 71 5.297 68 1,3 3-Hizmetler:
a)Ulaştırma-haberleşme 1.310 71 1.381 70 1.346 67 1.359 67 1.433 67 b)Ticaret 3.442 5 3.456 5 3.586 5 3.692 5 3.758 5 c)Diğer hizmetler 3.046 2 3.218 1 3.468 1 3.575 1 3.700 1 Toplam (3) 7.798 78 8.055 76 8.400 73 8.626 73 8.891 73 0,8 4-Mali kuruluşlar 259 43 283 44 301 45 294 47 301 48 15,9 5-Diğer 5.676
5.958
6.446
6.886
7.411
Genel toplam 23.937 214 24.601 200 25.933 195 26.621 194 27.205 192 0,7 KİT/TR (%)
0,9
0,8
0,8
0,7
0,7
Notlar: 1- Değerler yıllık ortalamadır. 2- Türkiye değerleri, TÜİK Hanehalkı İşgücü Anketi sonuçlarına dayanan Temel İstatistikler veri tabanından alınmıştır. 3- Türkiye 2012-2013 değerleri, TÜİK'in ekonometrik model değerlerine göre dağıtılmıştır. KİT’ler, 2016 yıl sonu itibarıyla, 202,7 milyar TL’si öz kaynak, 698,5 milyar TL’si yabancı kaynak olmak üzere toplam 901,2 milyar TL kullanmıştır. Kullanılan kaynakların; %79,8 oranında 719,3 milyar TL’si mali kuruluşlara, %20,2 oranında 181,9 milyar TL’si işletmeci KİT’lere aittir. 2016 yılında gerçekleştirilen 13,6 milyar TL’lik ödeme ile 149 milyar TL’ye ulaşan ödenmiş sermayenin; %15,1 oranında 22,5 milyar TL’si mali kuruluşlara, %84,9 oranında 126,5 milyar TL’si işletmeci KİT’lere aittir. 2012-2016 döneminde KİT’ler içinde değerlendirilen kuruluşların sektörler itibarıyla ayrıntısına Ek:1’de, rapor kapsamındaki kuruluşların 2016 yılına ilişkin başlıca bilgilere Ek:8’de yer verilmiş, KİT’lerin istihdam, üretim, yatırım, hazine ile ilişkiler ve yaratılan katma değer olarak Türkiye ekonomisindeki yeri aşağıda ayrıntılı olarak incelenmiştir. a) İstihdam yönünden: TÜİK hane halkı işgücü anketi sonuçlarına göre; 2016 yılında Türkiye’nin istihdama baz teşkil eden 15 yaş üzeri nüfusu 58.720 bin kişi, işgücüne dahil olmayan nüfus 28.185 bin kişi, toplam işgücü 30.535 bin kişi, işgücüne katılma oranı %52, toplam istihdam 27.205 bin kişi, istihdam oranı %46,3, işsiz sayısı 3.330 bin kişi, işsizlik oranı ise %10,9 olarak gerçekleşmiştir. 2012 yılında 23.927 bin kişi olan toplam istihdam, 2016 yılında %13,7 oranında 3.278 bin kişi artarak 27.205 bin kişiye ulaşmıştır. 2012 yılında %8,4 seviyesinde olan işsizlik oranı 2016 yılında %10,9 olarak gerçekleşmiştir. 1980’li yıllarda izlenmeye başlanan özelleştirme politikaları ve uygulamaları sonucunda KİT’ler, diğer göstergeler bakımından olduğu gibi, istihdam bakımından da küçülmeye devam etmektedir. 1990 yılında 18.538 bin kişi olan Türkiye yıllık ortalama istihdamının %3,9’u oranında 720 bin kişisi KİT’lerde istihdam edilirken, izleyen dönemlerde hem sayısal ve hem de oransal olarak azalan trend sonucunda 2012 yılında 23.927 bin kişi olan Türkiye istihdamının %0,9’u oranında 214 bin kişisi, 2016 yılında 27.205 bin kişi olan Türkiye istihdamının %0,7’si oranında 192 bin kişisi KİT’lerde istihdam edilmiştir. 2012-2016 döneminde Türkiye istihdamı %13,7 oranında artarken, KİT istihdamı %10,3 oranında azalmıştır. KİT istihdamındaki azalışta, KİT’lerin özelleştirme uygulamalarının yanında, son yıllarda birçok işin hizmet alımı suretiyle yüklenicilere gördürülmesi ve bu nedenle KİT istihdamının yerini özel sektör istihdamının alması etkili olmuştur. Türkiye’de ve KİT’lerde 2012-2016 dönemine sektörler bazında istihdam edilen personel sayısı 4 sayılı çizelgede gösterilmiştir.

Sayıştay 19 Çizelge: 4-Sektörler itibarıyla istihdam (Bin kişi) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 TR KİT TR KİT TR KİT TR KİT TR KİT KİT/TR % 1-Tarım 5.301 4 5.204 4 5.470 3 5.483 3 5.305 3 0,1 2-Sanayi:
a)Madencilik 117 28 108 26 134 25 118 25 125 24 b)İmalat 4.561 30 4.768 29 4.937 28 4.957 28 4.915 27 c)Enerji 225 31 224 21 245 21 257 18 257 17 Toplam (2) 4.903 89 5.101 76 5.316 74 5.332 71 5.297 68 1,3 3-Hizmetler:
a)Ulaştırma-haberleşme 1.310 71 1.381 70 1.346 67 1.359 67 1.433 67 b)Ticaret 3.442 5 3.456 5 3.586 5 3.692 5 3.758 5 c)Diğer hizmetler 3.046 2 3.218 1 3.468 1 3.575 1 3.700 1 Toplam (3) 7.798 78 8.055 76 8.400 73 8.626 73 8.891 73 0,8 4-Mali kuruluşlar 259 43 283 44 301 45 294 47 301 48 15,9 5-Diğer 5.676
5.958
6.446
6.886
7.411
Genel toplam 23.937 214 24.601 200 25.933 195 26.621 194 27.205 192 0,7 KİT/TR (%)
0,9
0,8
0,8
0,7
0,7
Notlar: 1- Değerler yıllık ortalamadır. 2- Türkiye değerleri, TÜİK Hanehalkı İşgücü Anketi sonuçlarına dayanan Temel İstatistikler veri tabanından alınmıştır. 3- Türkiye 2012-2013 değerleri, TÜİK'in ekonometrik model değerlerine göre dağıtılmıştır. KİT’ler, 2016 yıl sonu itibarıyla, 202,7 milyar TL’si öz kaynak, 698,5 milyar TL’si yabancı kaynak olmak üzere toplam 901,2 milyar TL kullanmıştır. Kullanılan kaynakların; %79,8 oranında 719,3 milyar TL’si mali kuruluşlara, %20,2 oranında 181,9 milyar TL’si işletmeci KİT’lere aittir. 2016 yılında gerçekleştirilen 13,6 milyar TL’lik ödeme ile 149 milyar TL’ye ulaşan ödenmiş sermayenin; %15,1 oranında 22,5 milyar TL’si mali kuruluşlara, %84,9 oranında 126,5 milyar TL’si işletmeci KİT’lere aittir. 2012-2016 döneminde KİT’ler içinde değerlendirilen kuruluşların sektörler itibarıyla ayrıntısına Ek:1’de, rapor kapsamındaki kuruluşların 2016 yılına ilişkin başlıca bilgilere Ek:8’de yer verilmiş, KİT’lerin istihdam, üretim, yatırım, hazine ile ilişkiler ve yaratılan katma değer olarak Türkiye ekonomisindeki yeri aşağıda ayrıntılı olarak incelenmiştir. a) İstihdam yönünden: TÜİK hane halkı işgücü anketi sonuçlarına göre; 2016 yılında Türkiye’nin istihdama baz teşkil eden 15 yaş üzeri nüfusu 58.720 bin kişi, işgücüne dahil olmayan nüfus 28.185 bin kişi, toplam işgücü 30.535 bin kişi, işgücüne katılma oranı %52, toplam istihdam 27.205 bin kişi, istihdam oranı %46,3, işsiz sayısı 3.330 bin kişi, işsizlik oranı ise %10,9 olarak gerçekleşmiştir. 2012 yılında 23.927 bin kişi olan toplam istihdam, 2016 yılında %13,7 oranında 3.278 bin kişi artarak 27.205 bin kişiye ulaşmıştır. 2012 yılında %8,4 seviyesinde olan işsizlik oranı 2016 yılında %10,9 olarak gerçekleşmiştir. 1980’li yıllarda izlenmeye başlanan özelleştirme politikaları ve uygulamaları sonucunda KİT’ler, diğer göstergeler bakımından olduğu gibi, istihdam bakımından da küçülmeye devam etmektedir. 1990 yılında 18.538 bin kişi olan Türkiye yıllık ortalama istihdamının %3,9’u oranında 720 bin kişisi KİT’lerde istihdam edilirken, izleyen dönemlerde hem sayısal ve hem de oransal olarak azalan trend sonucunda 2012 yılında 23.927 bin kişi olan Türkiye istihdamının %0,9’u oranında 214 bin kişisi, 2016 yılında 27.205 bin kişi olan Türkiye istihdamının %0,7’si oranında 192 bin kişisi KİT’lerde istihdam edilmiştir. 2012-2016 döneminde Türkiye istihdamı %13,7 oranında artarken, KİT istihdamı %10,3 oranında azalmıştır. KİT istihdamındaki azalışta, KİT’lerin özelleştirme uygulamalarının yanında, son yıllarda birçok işin hizmet alımı suretiyle yüklenicilere gördürülmesi ve bu nedenle KİT istihdamının yerini özel sektör istihdamının alması etkili olmuştur. Türkiye’de ve KİT’lerde 2012-2016 dönemine sektörler bazında istihdam edilen personel sayısı 4 sayılı çizelgede gösterilmiştir.

Genel Rapor • 2016 20 b) Üretim yönünden: KİT’lerin üretim yönünden Türkiye ekonomisi içindeki yeri; mal ve hizmet üreten kuruluşlar ve mali kuruluşlar (bankacılık ve sigortacılık) olmak üzere iki grup halinde değerlendirilmiştir. ba) Mal ve hizmet üretimi yönünden: 2016 yılında Türkiye üretiminde KİT payları; gövde et üretiminde %33’lük artış ile %1, çay üretiminde %18 artış ile %53 olarak gerçekleşmiştir. 2013 yılında çıkarılan 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun’la; Türkiye’de yeni bir dönem başlamış, sektör rekabete açılmış, TCDD altyapı işletmecisi olarak ve İDT statüsünde yapılandırılırken; demiryolu tren işletmecisi olarak kurulması öngörülen “TCDD Taşımacılık Anonim Şirketi” 2017 yılında faaliyete başlamıştır. 2013 yılına kadar demir yolları ile ilgili lokomotif ve vagon üretiminde tekel konumunda olan TCDD’nin bağlı ortaklıkları TÜDEMTAŞ, TÜLOMSAŞ ve TÜVASAŞ tarafından 2016 yılında 865 adet yük ve yolcu vagonu imal edilmiş, bir önceki yıla göre üretim %140 oranında artmıştır. Türkiye’nin elektrik enerjisi kurulu gücü, 2015 yılında 73.147,6 MW seviyesinde, 2016 yılında %7,3 artışla 78.497,4 MW seviyesine ulaşmıştır. Bu dönemde toplam kurulu güç içindeki termik tesislerin payı %56,7’den %56,6’ya, hidrolik tesislerin payı %35,4’den %33,96’ya düşerken, jeotermal, rüzgâr ve güneş enerjisi gibi diğer tesislerinin payı ise %7,9’dan %8,37’ye yükselmiştir. Türkiye’nin elektrik enerjisi brüt üretim miktarı, 2015 yılında 261.783,3 GWh iken, 2016 yılında %4,4 artışla 273.400 GWh seviyesine yükselmiştir. 2016 yılında EÜAŞ’ın toplam brüt enerji üretimi önceki yılın %84’ü oranında 46.509 GWh olarak gerçekleşmiştir. Bu durum önceki yıl brüt üretime göre 8.810 GWh tutarında bir azalmaya karşılık gelmektedir.
EÜAŞ yapmış olduğu bu üretimle Türkiye’de üretilen brüt 273.400 GWh’lik toplam elektrik enerjisinin %17’sini karşılamıştır. Üretimdeki düşüş büyük oranda, EÜAŞ ve bağlı ortaklıklarının toplam kurulu güç içindeki payı önceki yıl %27,2 iken, özelleştirmelerin etkisiyle cari yılda %25,6 seviyesine düşmesinden kaynaklanmıştır. Ulaştırma sektöründe demiryolu taşımacılığı Türkiye’de TCDD tarafından gerçekleştirilmektedir. 2015 yılında demiryolu 95,3 milyon kişi taşınırken 2016 yılında önceki yıla göre %6,6 oranında azalışla 89,04 milyon kişi taşınmış ve bu yolcuların taşındığı mesafe 4,3 milyar yolcu/km olmuştur. Yolcuların %76,46 oranında 68,08 milyon kişisi banliyö, %23,53 oranında 20,96 milyon kişisi ana hat yolcusudur. YHT ile taşınan yolcu sayısında 2015 yılına göre %3,4 oranında artış kaydedilmiştir. Bazı mal ve hizmetlerin, 2012-2016 yıllarına ait Türkiye ve KİT üretimleri 5 sayılı çizelgede gösterilmiştir.
Çizelge: 5-Başlıca mal ve hizmet üretimleri Mal ve hizmetler Ölçü
2012
2013
2014
2015
2016
Türkiye KİT % Türkiye KİT % Türkiye KİT % Türkiye KİT % Türkiye KİT % 1-Madencilik : a) Birincil enerji kaynakları: -Taş kömürü (tuvenan) Bin ton 3.235 2.441 75,5 2.789 2.191 78,6 2.637 2.084 79,0 2.110 1.585 75,1 2.828 1.496 52,9 -Linyit (tuvenan) Bin ton 78.078 35.757 45,8 60.741 22.231 36,6 69.067 44.661 64,7 51.683 22.907 44,3 59.289 24.734 41,7 -Ham petrol Bin ton 2.367 1.710 72,2 2.476 1.809 73,1 2.574 1.800 69,9 2.757 1.786 64,8 2.782 1.807 65,0 b) Metal dışı madenler: -Bor mineralleri (konsantre) Bin ton 2.225 2.225 100,0 1.780 1.780 100,0 1.871 1.871 100,0 1.884 1.884 100,0 1.583 1.583 100,0 2-İmalat: a) Tüketim malları: -Gövde et Bin ton 916 26 2,8 996 22 2,2 1.008 25 2,5 1.150 18 1,5 1.173 12 1,0 -Çay Bin ton 223 120 53,8 213 130 61,0 220 148 67,3 266 120 45,1 236 125 53,0 -Şeker Bin ton 2.270 1.170 51,5 2.285 1.295 56,7 2.165 1.080 49,9 1.996 1.023 51,3 2.165 1.404 64,8 b) Yatırım malları: -Vagon Adet 993 993 100,0 929 929 100,0 840 840 100,0 360 360 100,0 865 865 100,0 -Lokomotif Adet 5 5 100,0 3 3 100,0 10 10 100,0 55 55 100,0

100,0 3-Enerji : -Elektrik (brüt) GW h 239.081 90.823 38,0 240.154 77.352 32,2 251.963 70.469 28,0 261.783 55.319 21,1 273.400 46.509 17,0 4-Ulaştırma: a) Yolcu taşıma: -Demiryolu Milyon yolcu x km 4.598 4.598 100,0 3.775 3.775 100,0 4.393 4.393 100,0 4.828 4.828 100,0 4.325 4.325 100,0 b)Yük taşıma: -Demiryolu Milyon ton x km 11.223 11.223 100,0 11.177 11.177 100,0 11.601 11.601 100,0 10.474 10.474 100,0 11.661 11.661 100,0 c)Petrol ve doğal gaz taşıma -Doğal gaz Milyon Sm³ 46.773 46.773 100,0 46.534 46.534 100,0 50.311 50.311 100,0 49.958 49.958 100,0 48.176 48.176 100,0
-Ham petrol (boru hattı)
Milyon ton/yıl 23,9 23,9 100,0 25 25 100,0 13 13 100,0 33 33 100,0 34 34 100,0 5-Haberleşme: Bin adet
-Kablo TV abonesi 1.251 1.251 100,0 1.182 1.182 100,0 1.176 1.176 100,0 1.161 1.161 100,0 1.188 1.188 100,0

Sayıştay 21 b) Üretim yönünden: KİT’lerin üretim yönünden Türkiye ekonomisi içindeki yeri; mal ve hizmet üreten kuruluşlar ve mali kuruluşlar (bankacılık ve sigortacılık) olmak üzere iki grup halinde değerlendirilmiştir. ba) Mal ve hizmet üretimi yönünden: 2016 yılında Türkiye üretiminde KİT payları; gövde et üretiminde %33’lük artış ile %1, çay üretiminde %18 artış ile %53 olarak gerçekleşmiştir. 2013 yılında çıkarılan 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun’la; Türkiye’de yeni bir dönem başlamış, sektör rekabete açılmış, TCDD altyapı işletmecisi olarak ve İDT statüsünde yapılandırılırken; demiryolu tren işletmecisi olarak kurulması öngörülen “TCDD Taşımacılık Anonim Şirketi” 2017 yılında faaliyete başlamıştır. 2013 yılına kadar demir yolları ile ilgili lokomotif ve vagon üretiminde tekel konumunda olan TCDD’nin bağlı ortaklıkları TÜDEMTAŞ, TÜLOMSAŞ ve TÜVASAŞ tarafından 2016 yılında 865 adet yük ve yolcu vagonu imal edilmiş, bir önceki yıla göre üretim %140 oranında artmıştır. Türkiye’nin elektrik enerjisi kurulu gücü, 2015 yılında 73.147,6 MW seviyesinde, 2016 yılında %7,3 artışla 78.497,4 MW seviyesine ulaşmıştır. Bu dönemde toplam kurulu güç içindeki termik tesislerin payı %56,7’den %56,6’ya, hidrolik tesislerin payı %35,4’den %33,96’ya düşerken, jeotermal, rüzgâr ve güneş enerjisi gibi diğer tesislerinin payı ise %7,9’dan %8,37’ye yükselmiştir. Türkiye’nin elektrik enerjisi brüt üretim miktarı, 2015 yılında 261.783,3 GWh iken, 2016 yılında %4,4 artışla 273.400 GWh seviyesine yükselmiştir. 2016 yılında EÜAŞ’ın toplam brüt enerji üretimi önceki yılın %84’ü oranında 46.509 GWh olarak gerçekleşmiştir. Bu durum önceki yıl brüt üretime göre 8.810 GWh tutarında bir azalmaya karşılık gelmektedir.
EÜAŞ yapmış olduğu bu üretimle Türkiye’de üretilen brüt 273.400 GWh’lik toplam elektrik enerjisinin %17’sini karşılamıştır. Üretimdeki düşüş büyük oranda, EÜAŞ ve bağlı ortaklıklarının toplam kurulu güç içindeki payı önceki yıl %27,2 iken, özelleştirmelerin etkisiyle cari yılda %25,6 seviyesine düşmesinden kaynaklanmıştır. Ulaştırma sektöründe demiryolu taşımacılığı Türkiye’de TCDD tarafından gerçekleştirilmektedir. 2015 yılında demiryolu 95,3 milyon kişi taşınırken 2016 yılında önceki yıla göre %6,6 oranında azalışla 89,04 milyon kişi taşınmış ve bu yolcuların taşındığı mesafe 4,3 milyar yolcu/km olmuştur. Yolcuların %76,46 oranında 68,08 milyon kişisi banliyö, %23,53 oranında 20,96 milyon kişisi ana hat yolcusudur. YHT ile taşınan yolcu sayısında 2015 yılına göre %3,4 oranında artış kaydedilmiştir. Bazı mal ve hizmetlerin, 2012-2016 yıllarına ait Türkiye ve KİT üretimleri 5 sayılı çizelgede gösterilmiştir.
Çizelge: 5-Başlıca mal ve hizmet üretimleri Mal ve hizmetler Ölçü
2012
2013
2014
2015
2016
Türkiye KİT % Türkiye KİT % Türkiye KİT % Türkiye KİT % Türkiye KİT % 1-Madencilik : a) Birincil enerji kaynakları: -Taş kömürü (tuvenan) Bin ton 3.235 2.441 75,5 2.789 2.191 78,6 2.637 2.084 79,0 2.110 1.585 75,1 2.828 1.496 52,9 -Linyit (tuvenan) Bin ton 78.078 35.757 45,8 60.741 22.231 36,6 69.067 44.661 64,7 51.683 22.907 44,3 59.289 24.734 41,7 -Ham petrol Bin ton 2.367 1.710 72,2 2.476 1.809 73,1 2.574 1.800 69,9 2.757 1.786 64,8 2.782 1.807 65,0 b) Metal dışı madenler: -Bor mineralleri (konsantre) Bin ton 2.225 2.225 100,0 1.780 1.780 100,0 1.871 1.871 100,0 1.884 1.884 100,0 1.583 1.583 100,0 2-İmalat: a) Tüketim malları: -Gövde et Bin ton 916 26 2,8 996 22 2,2 1.008 25 2,5 1.150 18 1,5 1.173 12 1,0 -Çay Bin ton 223 120 53,8 213 130 61,0 220 148 67,3 266 120 45,1 236 125 53,0 -Şeker Bin ton 2.270 1.170 51,5 2.285 1.295 56,7 2.165 1.080 49,9 1.996 1.023 51,3 2.165 1.404 64,8 b) Yatırım malları: -Vagon Adet 993 993 100,0 929 929 100,0 840 840 100,0 360 360 100,0 865 865 100,0 -Lokomotif Adet 5 5 100,0 3 3 100,0 10 10 100,0 55 55 100,0

100,0 3-Enerji : -Elektrik (brüt) GW h 239.081 90.823 38,0 240.154 77.352 32,2 251.963 70.469 28,0 261.783 55.319 21,1 273.400 46.509 17,0 4-Ulaştırma: a) Yolcu taşıma: -Demiryolu Milyon yolcu x km 4.598 4.598 100,0 3.775 3.775 100,0 4.393 4.393 100,0 4.828 4.828 100,0 4.325 4.325 100,0 b)Yük taşıma: -Demiryolu Milyon ton x km 11.223 11.223 100,0 11.177 11.177 100,0 11.601 11.601 100,0 10.474 10.474 100,0 11.661 11.661 100,0 c)Petrol ve doğal gaz taşıma -Doğal gaz Milyon Sm³ 46.773 46.773 100,0 46.534 46.534 100,0 50.311 50.311 100,0 49.958 49.958 100,0 48.176 48.176 100,0
-Ham petrol (boru hattı)
Milyon ton/yıl 23,9 23,9 100,0 25 25 100,0 13 13 100,0 33 33 100,0 34 34 100,0 5-Haberleşme: Bin adet
-Kablo TV abonesi 1.251 1.251 100,0 1.182 1.182 100,0 1.176 1.176 100,0 1.161 1.161 100,0 1.188 1.188 100,0

Genel Rapor • 2016 22 2012-2016 döneminde; KİT’lerin Türkiye üretimindeki paylarında azalma eğilimi olduğu görülmektedir. KİT’lerin ekonomideki ağırlığı 1980’li yıllara kadar devam etmiş, ancak ithal ikamesi politikasının terk edilerek dışa açık büyüme modeline geçilmesiyle birçok KİT, dış rekabet koşullarına ayak uyduramamıştır. Bir yandan özel sektörün güçlenmesi, diğer yandan özelleştirme uygulamaları ile KİT’lerin üretimdeki payları giderek azalma sürecine girmiştir. KİT’ler son 20 yıl içinde, çimento, tekstil, kağıt, yem, süt ürünleri, orman ürünleri, demir çelik, tarım traktörü, petrol, gübre, petrokimya, turizm, hava ve denizyolu taşımacılığı ve madencilik sektörünün bazı dallarından tümüyle veya büyük ölçüde çekilmişlerdir. bb) Mali kuruluşlar yönünden: Ağırlıklı olarak bankacılık sektöründen oluşan mali sektör (finansal sektör) 2016 yılında da büyümesini sürdürmüş olup, 2016 yıl sonu bilanço tutarı 2015 yılına göre %16,2 oranında artarak 4,1 trilyon TL’ye ulaşmıştır.(1,2) Bankacılık sektörünün 2016 yılı toplam varlıkları ise önceki yıla göre %16 oranında artarak 2,7 trilyon TL’ye yükselmiştir.(3,4) 2016 yılında; Türk mali sektörü aktif büyüklüğünde ilk sırayı %66,7 pay ve 2,7 trilyon TL tutarla bankacılık sektörü, ikinci sırayı %15 pay ve 614 milyar TL tutarla Borsa İstanbul (kapitalizasyon) ve üçüncü sırayı %8,4 pay ve 345 milyar TL ile T.C. Merkez Bankası almıştır. 2016 yıl sonu itibarıyla, 34’ü mevduat, 13’ü kalkınma ve yatırım, 5’i katılım bankası olmak üzere 52 banka faaliyet göstermiştir. 2016 yılında önceki yıla göre, TBB’ye üye bankaların toplam şube sayısı 533 adet azalarak 11.741’e düşmüş; istihdam edilen personel sayısı 211 bin kişiye, toplam aktifleri %16 oranında artarak 2,7 trilyon TL’ye yükselmiştir. Öz kaynaklarda büyüme önceki yıla göre sınırlı düzeyde kalmış; öz kaynaklar %14 oranında artarak 300 milyar TL olmuştur. Sektörün toplam mevduatı 2016 yılında %17 oranında artarak 1.454 milyar TL’ye, toplam kredileri %17 oranında artarak 1.747 milyar TL’ye ulaşmış, mevduatın krediye dönüşüm oranı %119 olarak gerçekleşmiştir. Bankaların 2015 yılı net dönem kârı 26,1 milyar TL iken, 2016 yılında %44 oranında 11,4 milyar TL artarak 37,5 milyar TL olmuştur. Bankacılık sektörünün varlıklarının yüzde 64’ü kredilerden, yüzde 15’i likit aktiflerden oluşmaktadır. Menkul değerlerin payı yüzde 13 düzeyindedir. İştirak ve sabit kıymetlerin payı yüzde 2’dir. Kaynakların yüzde 53’ü mevduat, yüzde 15’i bankalardan sağlanan borçlardan oluşmaktadır. TBB verilerine göre sektördeki ilk beş bankanın toplam aktifler içindeki payı önceki döneme göre %1 azalarak %57 seviyesinde gerçekleşmiş olup, ilk beş banka içinde 2016 yıl sonu itibarıyla T.C. Ziraat Bankası AŞ ve 4 özel sermayeli mevduat bankası yer alırken, ilk 10
(1) TBB-Türk Bankacılık Sektörü Genel Görünümü – Mayıs 2017 – Yayın No:321 (2) BDDK-Yıllık Faaliyet Raporu - 2016 (3) TSPB-Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (4) TBB-Türk Bankacılık Sektörü Genel Görünümü – Mayıs 2017 – Yayın No:321

Sayıştay 23 2012-2016 döneminde; KİT’lerin Türkiye üretimindeki paylarında azalma eğilimi olduğu görülmektedir. KİT’lerin ekonomideki ağırlığı 1980’li yıllara kadar devam etmiş, ancak ithal ikamesi politikasının terk edilerek dışa açık büyüme modeline geçilmesiyle birçok KİT, dış rekabet koşullarına ayak uyduramamıştır. Bir yandan özel sektörün güçlenmesi, diğer yandan özelleştirme uygulamaları ile KİT’lerin üretimdeki payları giderek azalma sürecine girmiştir. KİT’ler son 20 yıl içinde, çimento, tekstil, kağıt, yem, süt ürünleri, orman ürünleri, demir çelik, tarım traktörü, petrol, gübre, petrokimya, turizm, hava ve denizyolu taşımacılığı ve madencilik sektörünün bazı dallarından tümüyle veya büyük ölçüde çekilmişlerdir. bb) Mali kuruluşlar yönünden: Ağırlıklı olarak bankacılık sektöründen oluşan mali sektör (finansal sektör) 2016 yılında da büyümesini sürdürmüş olup, 2016 yıl sonu bilanço tutarı 2015 yılına göre %16,2 oranında artarak 4,1 trilyon TL’ye ulaşmıştır.(1,2) Bankacılık sektörünün 2016 yılı toplam varlıkları ise önceki yıla göre %16 oranında artarak 2,7 trilyon TL’ye yükselmiştir.(3,4) 2016 yılında; Türk mali sektörü aktif büyüklüğünde ilk sırayı %66,7 pay ve 2,7 trilyon TL tutarla bankacılık sektörü, ikinci sırayı %15 pay ve 614 milyar TL tutarla Borsa İstanbul (kapitalizasyon) ve üçüncü sırayı %8,4 pay ve 345 milyar TL ile T.C. Merkez Bankası almıştır. 2016 yıl sonu itibarıyla, 34’ü mevduat, 13’ü kalkınma ve yatırım, 5’i katılım bankası olmak üzere 52 banka faaliyet göstermiştir. 2016 yılında önceki yıla göre, TBB’ye üye bankaların toplam şube sayısı 533 adet azalarak 11.741’e düşmüş; istihdam edilen personel sayısı 211 bin kişiye, toplam aktifleri %16 oranında artarak 2,7 trilyon TL’ye yükselmiştir. Öz kaynaklarda büyüme önceki yıla göre sınırlı düzeyde kalmış; öz kaynaklar %14 oranında artarak 300 milyar TL olmuştur. Sektörün toplam mevduatı 2016 yılında %17 oranında artarak 1.454 milyar TL’ye, toplam kredileri %17 oranında artarak 1.747 milyar TL’ye ulaşmış, mevduatın krediye dönüşüm oranı %119 olarak gerçekleşmiştir. Bankaların 2015 yılı net dönem kârı 26,1 milyar TL iken, 2016 yılında %44 oranında 11,4 milyar TL artarak 37,5 milyar TL olmuştur. Bankacılık sektörünün varlıklarının yüzde 64’ü kredilerden, yüzde 15’i likit aktiflerden oluşmaktadır. Menkul değerlerin payı yüzde 13 düzeyindedir. İştirak ve sabit kıymetlerin payı yüzde 2’dir. Kaynakların yüzde 53’ü mevduat, yüzde 15’i bankalardan sağlanan borçlardan oluşmaktadır. TBB verilerine göre sektördeki ilk beş bankanın toplam aktifler içindeki payı önceki döneme göre %1 azalarak %57 seviyesinde gerçekleşmiş olup, ilk beş banka içinde 2016 yıl sonu itibarıyla T.C. Ziraat Bankası AŞ ve 4 özel sermayeli mevduat bankası yer alırken, ilk 10
(1) TBB-Türk Bankacılık Sektörü Genel Görünümü – Mayıs 2017 – Yayın No:321 (2) BDDK-Yıllık Faaliyet Raporu - 2016 (3) TSPB-Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği (4) TBB-Türk Bankacılık Sektörü Genel Görünümü – Mayıs 2017 – Yayın No:321 banka arasında 3 kamu sermayeli mevduat bankası, 4 özel sermayeli banka ve 3 yabancı sermayeli banka yer almıştır. Kamu sermayeli bankaların (Katılım bankaları hariç) toplam aktiflerinin sektör içindeki payı 0,8 puan artarak %30,9’a ulaşırken, toplam mevduat içindeki payı %34, toplam krediler içindeki payı %25,6’dan %31,4’e yükselmiştir. Toplam krediler 2016 yılında %17 oranında 258 milyar TL büyüyerek 1.717 milyar TL’ye ulaşmıştır. Kredilerin %65’i TL, %35’i ise yabancı para cinsi kredilerinden oluşmuştur. Toplam mevduat %17 oranında büyürken, pasifler içindeki payı %56 düzeyinde gerçekleşmiştir. Toplam mevduatın %57’sini TL mevduat, %43’ünü yabancı para cinsi mevduat oluşturmuştur. TL mevduatın payı azalmıştır. Toplam öz kaynaklar %15 oranında 37 milyar TL artarak 289 milyar TL'ye ulaşmış olup, öz kaynaklardaki artış sermaye artışı ve kâr yedeklerindeki artıştan kaynaklanmıştır. Türk mali sektörünün 2012-2016 yıllarına ait aktif büyüklükleri karşılaştırmalı olarak 6 sayılı, bankacılık sektörünün 2012-2016 dönemine ait başlıca finansal bilgileri, kamu bankalarıyla karşılaştırılmalı olarak 7 sayılı çizelgede gösterilmiştir. Çizelge:6- Türk mali sektörünün aktif büyüklüğündeki değişim (Milyar TL)
Kuruluşlar 2012 Toplam 2013 Toplam 2014 Toplam 2015 Toplam 2016 Toplam Son iki Aktif Aktif Aktif Aktif Aktif Yıl Payı Payı Payı Payı Payı Değişimi (%) (%) (%) (%) (%) (%) TCMB 202 8,7 265,9 9,7 281,9 8,9 293,2 8,3 345,4 8,4 17,8 Borsa İstanbul (Kapitalizasyon) 552,9 23,8 503,7 18,4 627 19,7 554,9 15,8 614 15 10,7 Bankalar 1.370,6 59 1.732,4 63,4 1.994,2 62,8 2.357,4 66,9 2.731,0 66,7 15,8 Sigorta Şirketleri 50,8 2,2 62,5 2,3 79 2,5 95 2,7 96 2,3 1,1 Reasürans Şirketleri 1,8 0,1 1,8 0,1 2 0,1 3 0,1 3 0,1 0 Emeklilik Yatırım Fonları 20,4 0,9 26,3 1,0 37,8 1,2 48 1,4 61 1,5 27,1 Menkul Kıymet Yatırım Fonları 30,7 1,3 30,5 1,1 33,3 1,0 37,2 1,1 43,7 1,1 17,5 Finansal Kiralama Şirketleri 20,3 0,9 28,5 1,0 32,6 1,0 40,7 1,2 48,5 1,2 19,2 GYO 24,1 1,0 18,7 0,7 22 0,7 21,3 0,6 60,6 1,5 184,5 Aracı kurumlar 11,4 0,5 14 0,5 15,1 0,5 15,3 0,4 21,2 0,5 38,6 Faktoring Şirketleri 18,2 0,8 21,8 0,8 26,5 0,8 26,7 0,8 33,1 0,8 24 Tüketici Finansman Şirketleri 11,6 0,5 16 0,6 20,3 0,6 27,2 0,8 32,8 0,8 20,6 Varlık Yönetim Şirketleri 1,4 0,1 1,6 0,1 1,7 0,1 0,2 0 0,4 0 77,8 Finansal Holding Şirketleri 6,2 0,3 6 0,2 0,3 0 - - - - - MKYO 0,7 0 0,5 0 0,4 0 0,4 0 0,4 0 0 GSYO 0,7 0 1,2 0 1,5 0 1,3 0 1,1 0 (15,4) Portföy Yönetim Şirketleri 0,4 0 0,7 0 0,4 0 0,5 0 0,5 0 0 KGF 0,3 0 0,3 0 0,3 0 0,3 0 0,3 0 0 Toplam 2.324,5 100 2.732,4 100 3.176,3 100 3.522,6 100 4.093,0 100 16,2 Kaynak: BDDK, TCMB, HM, SPK, KAP, TSPB, MKK,KGF

Genel Rapor • 2016 24 Çizelge : 7– Türkiye’de faaliyette bulunan bankalarla ilgili başlıca finansal bilgiler ()
(Milyon TL) Finansal bilgiler 2012 2013 2014 2015 2016 Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı bankalar sermayeli % bankalar sermayeli % bankalar sermayeli % bankalar sermayeli % bankalar sermayeli % bankalar
bankalar
bankalar
bankalar
bankalar
Kaynaklar:
Öz kaynaklar 174.563 43.048 24,7 184.892 47.210 25,5 222.332 61.368 27,6 251.614 69.012 27,4 288.789 79.792 27,6 Mevduat 770.016 198.940 25,8 943.313 242.491 25,7 1.057.638 256.964 24,3 1.250.698 308.615 24,7 1.462.844 373.282 25,5 Alınan krediler 129.330 21.834 16,9 198.038 43.046 21,7 233.056 55.268 23,7 297.163 77.615 26,1 353.974 100.511 28,4 Para piyasasına borçlar 80.081 11.635 14,5 117.591 25.652 21,8 136.040 40.414 29,7 159.576 51.696 32,4 160.143 65.128 40,7 Fonlar 9.052 8.427 93,1 9.519 8.917 93,7 11.463 10.919 95,3 12.985 12.341 95 15.258 14.231 93,3 Muhtelif borçlar 27.674 2.539 9,4 36.859 3.525 9,6 42.825 4.343 10,1 53.285 5.641 10,6 63.876 8.048 12,6 Karşılıklar 23.345 5.156 22,1 28.012 6.306 22,5 32.166 7.415 23,1 36.685 7.922 21,6 42.001 9.817 23,4 Diğer pasifler 84.082 10.551 12,5 117.146 13.407 11,4 152.789 20.286 13,3 173.989 25.379 14,6 208.463 35.555 17,1 Toplam 1.298.143 302.130 23,2 1.635.370 390.554 23,9 1.888.308 456.978 24,2 2.235.995 558.221 25 2.595.348 686.364 26,4 Varlıklar:
Nakit değerler ve Merkez Bankası 132.657 33.222 25 190.820 46.578 24,4 214.596 50.426 23,5 251.700 59.863 23,8 289.438 69.538 24,0 Bankalar 35.053 9.097 25,6 44.765 8.563 19,1 48.114 9.121 19 61.849 12.560 20,3 67.061 14.093 21,0 Para piyasasından alacaklar 14.498 543 3,7 16.414 146 0,9 20.037 358 1,8 13.036 35 0,3 5.176 379 7,3 Finansal varlıklar (net) 294.197 89.386 30,4 304.262 92.026 30,2 322.993 91.890 28,4 349.890 93.500 26,7 384.541 103.104 26,8 Krediler ve alacaklar: 768.939 161.876 21,1 1.015.524 233.048 22,9 1.209.686 290.194 24 1.458.516 373.515 25,6 1.716.623 474.262 27,6
-Krediler ve alacaklar 763.511 160.689 21 1.009.334 231.738 23,0 1.201.374 288.063 24 1.448.210 371.638 25,7 1.704.732 472.668 27,7
-Takipteki krediler 21.886 4.227 19,3 27.356 4.904 17,9 33.232 6.654 20 43.203 7.354 17,0 54.900 9.716 17,7
-Özel karşılıklar (-) (16.458) (3.040) 18,5 (21.166) (3.594) 17,0 (24.920) (4.522) 18,1 (32.897) (5.477) 16,6 (43.009) (8.124) 18,9 İştirakler, bağlı ve birlikte kontrol edilen şirketler 21.981 2.940 13,4 23.387 3.742 16,0 26.250 4.322 16,5 32.618 5.595 17,2 39.353 7.487 19,0 Duran varlıklar (net) 13.165 2.363 17,9 14.712 2.544 17,3 20.148 6.356 31,5 28.448 7.642 26,9 30.318 8.253 27,2 Diğer aktifler 17.653 2.703 15,3 25.486 3.907 15,3 26.484 4.310 16,3 39.938 5.511 13,8 62.838 9.248 14,7 Toplam 1.298.143 302.130 23,2 1.635.370 390.554 23,9 1.888.308 456.978 24,2 2.235.995 558.221 25 2.595.348 686.364 26,4 () Katılım bankaları hariç.

Sayıştay 25 Çizelge : 7– Türkiye’de faaliyette bulunan bankalarla ilgili başlıca finansal bilgiler ()
(Milyon TL) Finansal bilgiler 2012 2013 2014 2015 2016 Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı bankalar sermayeli % bankalar sermayeli % bankalar sermayeli % bankalar sermayeli % bankalar sermayeli % bankalar
bankalar
bankalar
bankalar
bankalar
Kaynaklar:
Öz kaynaklar 174.563 43.048 24,7 184.892 47.210 25,5 222.332 61.368 27,6 251.614 69.012 27,4 288.789 79.792 27,6 Mevduat 770.016 198.940 25,8 943.313 242.491 25,7 1.057.638 256.964 24,3 1.250.698 308.615 24,7 1.462.844 373.282 25,5 Alınan krediler 129.330 21.834 16,9 198.038 43.046 21,7 233.056 55.268 23,7 297.163 77.615 26,1 353.974 100.511 28,4 Para piyasasına borçlar 80.081 11.635 14,5 117.591 25.652 21,8 136.040 40.414 29,7 159.576 51.696 32,4 160.143 65.128 40,7 Fonlar 9.052 8.427 93,1 9.519 8.917 93,7 11.463 10.919 95,3 12.985 12.341 95 15.258 14.231 93,3 Muhtelif borçlar 27.674 2.539 9,4 36.859 3.525 9,6 42.825 4.343 10,1 53.285 5.641 10,6 63.876 8.048 12,6 Karşılıklar 23.345 5.156 22,1 28.012 6.306 22,5 32.166 7.415 23,1 36.685 7.922 21,6 42.001 9.817 23,4 Diğer pasifler 84.082 10.551 12,5 117.146 13.407 11,4 152.789 20.286 13,3 173.989 25.379 14,6 208.463 35.555 17,1 Toplam 1.298.143 302.130 23,2 1.635.370 390.554 23,9 1.888.308 456.978 24,2 2.235.995 558.221 25 2.595.348 686.364 26,4 Varlıklar:
Nakit değerler ve Merkez Bankası 132.657 33.222 25 190.820 46.578 24,4 214.596 50.426 23,5 251.700 59.863 23,8 289.438 69.538 24,0 Bankalar 35.053 9.097 25,6 44.765 8.563 19,1 48.114 9.121 19 61.849 12.560 20,3 67.061 14.093 21,0 Para piyasasından alacaklar 14.498 543 3,7 16.414 146 0,9 20.037 358 1,8 13.036 35 0,3 5.176 379 7,3 Finansal varlıklar (net) 294.197 89.386 30,4 304.262 92.026 30,2 322.993 91.890 28,4 349.890 93.500 26,7 384.541 103.104 26,8 Krediler ve alacaklar: 768.939 161.876 21,1 1.015.524 233.048 22,9 1.209.686 290.194 24 1.458.516 373.515 25,6 1.716.623 474.262 27,6
-Krediler ve alacaklar 763.511 160.689 21 1.009.334 231.738 23,0 1.201.374 288.063 24 1.448.210 371.638 25,7 1.704.732 472.668 27,7
-Takipteki krediler 21.886 4.227 19,3 27.356 4.904 17,9 33.232 6.654 20 43.203 7.354 17,0 54.900 9.716 17,7
-Özel karşılıklar (-) (16.458) (3.040) 18,5 (21.166) (3.594) 17,0 (24.920) (4.522) 18,1 (32.897) (5.477) 16,6 (43.009) (8.124) 18,9 İştirakler, bağlı ve birlikte kontrol edilen şirketler 21.981 2.940 13,4 23.387 3.742 16,0 26.250 4.322 16,5 32.618 5.595 17,2 39.353 7.487 19,0 Duran varlıklar (net) 13.165 2.363 17,9 14.712 2.544 17,3 20.148 6.356 31,5 28.448 7.642 26,9 30.318 8.253 27,2 Diğer aktifler 17.653 2.703 15,3 25.486 3.907 15,3 26.484 4.310 16,3 39.938 5.511 13,8 62.838 9.248 14,7 Toplam 1.298.143 302.130 23,2 1.635.370 390.554 23,9 1.888.308 456.978 24,2 2.235.995 558.221 25 2.595.348 686.364 26,4 () Katılım bankaları hariç. Bankacılık dışı diğer mali sektör içinde finansal kiralama şirketleri, faktöring şirketleri, tüketici finansman şirketleri, varlık yönetim şirketleri, finansal holding şirketleri, sigorta ve reasürans şirketleri, aracı kurumlar, KGF, MKYO, GYO, GSYO, portföy yönetim şirketleri, menkul kıymet yatırım fonları ve emeklilik yatırım fonları yer almaktadır. 2016 yıl sonu itibarıyla bankacılık dışı diğer mali kuruluşlar içinde ilk sırayı sigortacılık sektörü, ikinci sırayı emeklilik yatırım fonları almış, mali sektörün toplam aktif büyüklüğü içindeki payları sırasıyla %2,3 ve %1,5 olmuştur. c) Yatırımlar yönünden: KİT, diğer kamu ve özel kesim yatırımlarının 2012-2016 yılları gerçekleşmeleri 8 sayılı, 2012-2016 yıllarında Türkiye ve KİT’ler tarafından yaratılmış olan GSYH ve yapılan yatırımların karşılaştırması 9 sayılı çizelgede gösterilmiştir. Çizelge: 8- Sabit sermaye yatırımları (Cari fiyatlarla) (Milyon TL) Kesimler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar (%) A-Kamu kesimi:
1-KİT'ler 8.447 10.167 9.457 10.854 10.412 (442) (4)
2-Diğer kamu 51.661 67.998 70.976 84.417 94.087 9.670 11 Toplam (A) 60.108 78.165 80.433 95.271 104.499 9.228 9 B-Özel kesim 231.033 244.464 276.215 308.835 336.249 27.414 8 Genel toplam 291.141 322.629 356.648 404.107 440.749 36.642 8
Kaynak: Kalkınma Bakanlığı 2017 Yılı Programı, tablo 19, 21, 23- Sektörler itibarıyla sabit sermaye yatırımları Çizelge: 9-Sabit sermaye yatırımları ve GSYH içindeki payları (Cari fiyatlarla) Yıllar Türkiye GSYH Türkiye sabit sermaye yatırımı Türkiye sabit sermaye yatırımı/GSYH KİT GSYH KİT sabit sermaye yatırımı KİT sabit sermaye yatırımı/KİT GSYH Milyon TL Milyon TL (%) Milyon TL Milyon TL (%) 2012 1.569.672 291.141 18,5 33.325 10.167 27,23 2013 1.809.713 322.629 17,8 37.384 7.386 19,8 2014 2.044.466 356.648 17,4 33.973 9.457 27,8 2015 2.338.647 404.107 17,3 37.698 10.854 28,8 2016 2.608.525 440.749 16,9 56.703 10.412 18,4 KİT sabit sermaye yatırımları 2015 yılına göre %4 oranında azalarak 10,4 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. 2016 yılında KİT’lerin kamu kesimi içindeki payı %10 olup, toplam sabit sermaye yatırımları içindeki payı ise %2,4 olarak gerçekleşmiştir. 2016 yılında kamu sabit sermaye yatırımları %9 oranında, özel sektör sabit sermaye yatırımları ise %8 oranında artmıştır. 2016 yılında Türkiye GSYH’sinin %16,9’u oranında sabit sermaye yatırımı gerçekleşmiştir. KİT sabit sermaye yatırımlarının KİT GSYH’sine oranı ise 2015 yılında %28,8 iken, 2016 yılında % 18,4 olarak gerçekleşmiştir. Eğitim ve sağlık hizmetlerinin etkili bir şekilde sunulması ve yaşam kalitesinin yükseltilmesi, rekabet gücümüzün artırılması ve sürdürülebilir büyümenin sağlanması için

Genel Rapor • 2016 26 gerekli sosyal ve fiziki altyapının geliştirilmesi, çevrenin korunması, AB kriterlerine uyumun sağlanması, gelişmiş ülkelere göre ve bölgeler arasında oluşan gelişmişlik farklarının azaltılması için önemli miktarlarda kamu yatırımı ihtiyacı bulunmaktadır. Kamu yatırımlarının etkili, verimli ve zamanında gerçekleştirilmesi, mevcut sermaye stokunun daha etkin kullanılması, eğitim, sağlık, teknolojik araştırma, ulaştırma, içme suyu ile bilgi ve iletişim teknolojilerinin geliştirilmesine yönelik altyapı kapsamındaki kamu yatırımı ihtiyacı devam etmektedir. d)Hazine ile ilişkiler yönünden: KİT’lerin 2012-2016 döneminde Hazineden sağladığı kaynaklar 10 sayılı, KİT'lerin kâr payı ve ödediği dolaylı-dolaysız vergiler yoluyla Hazineye katkısı 11 sayılı çizelgede gösterilmiştir. Çizelge: 10 -KİT'lere yapılan Hazine ödemeleri (Milyon TL) Hazine ödemeleri 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % Cari fiyatlarla:
-Sübvansiyonlar 1.888 1.627 2.298 2.265 2.520 255 11,3 -Sermaye ödemesi () 5.504 7.856 13.137 9.500 7.776 (1.724) (18,1) Toplam 7.392 9.483 15.435 11.765 10.296 (1.469) (12,5) 2013 yılı fiyatlarla:
-Sübvansiyonlar 911 734 974 909 919 10 1,2 -Sermaye ödemesi () 2.655 3.543 5.571 3.810 2.837 (973) (25,5) Toplam 3.566 4.277 6.545 4.719 3.756 (963) (20,4) () ÖİB sermaye ödemeleri dahil Kaynak: Hazine Müsteşarlığı, Kamu Sermayeli Kuruluş ve İşletmeler İstatistikleri, 30.06.2017
Çizelge: 11 -KİT'lerin Hazineye katkısı (Milyon TL) KİT'lerin Hazineye 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı katkısı Tutar % Dönem sonuçları yönünden :
-Dönem kârları 15.624 20.719 14.922 18.291 36.726 18.435 100,8 -Dönem zararları (2.634) (6.772) (6.671) (3.879) (3.909) (30) 0,8 -Dönem sonucu 12.990 13.947 8.251 14.412 32.817 18.405 127,7 -Dön.kârından Hazineye
devredilen kâr payları 2.991 4.642 3.434 3.820 4.359 539 14,1 -Hasılat payı 496 573 620 679 712 33 4,9 Vergiler yönünden :
-KİT vergi ödemeleri 9.466 7.886 7.410 8.160 14.243 6.083 74,5 -Türkiye'nin vergi hasılatı () 317.219 367.518 401.684 465.229 529.608 64.379 13,8 -Toplam vergi hasılatı
içindeki KİT payı 3,0 2,1 1,8 1,8 2,7 0,9 53,3 (*) Gelir İdaresi Başkanlığının Vergi istatistikleri, Tablo 2.

Sayıştay 27 gerekli sosyal ve fiziki altyapının geliştirilmesi, çevrenin korunması, AB kriterlerine uyumun sağlanması, gelişmiş ülkelere göre ve bölgeler arasında oluşan gelişmişlik farklarının azaltılması için önemli miktarlarda kamu yatırımı ihtiyacı bulunmaktadır. Kamu yatırımlarının etkili, verimli ve zamanında gerçekleştirilmesi, mevcut sermaye stokunun daha etkin kullanılması, eğitim, sağlık, teknolojik araştırma, ulaştırma, içme suyu ile bilgi ve iletişim teknolojilerinin geliştirilmesine yönelik altyapı kapsamındaki kamu yatırımı ihtiyacı devam etmektedir. d)Hazine ile ilişkiler yönünden: KİT’lerin 2012-2016 döneminde Hazineden sağladığı kaynaklar 10 sayılı, KİT'lerin kâr payı ve ödediği dolaylı-dolaysız vergiler yoluyla Hazineye katkısı 11 sayılı çizelgede gösterilmiştir. Çizelge: 10 -KİT'lere yapılan Hazine ödemeleri (Milyon TL) Hazine ödemeleri 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % Cari fiyatlarla:
-Sübvansiyonlar 1.888 1.627 2.298 2.265 2.520 255 11,3 -Sermaye ödemesi () 5.504 7.856 13.137 9.500 7.776 (1.724) (18,1) Toplam 7.392 9.483 15.435 11.765 10.296 (1.469) (12,5) 2013 yılı fiyatlarla:
-Sübvansiyonlar 911 734 974 909 919 10 1,2 -Sermaye ödemesi () 2.655 3.543 5.571 3.810 2.837 (973) (25,5) Toplam 3.566 4.277 6.545 4.719 3.756 (963) (20,4) () ÖİB sermaye ödemeleri dahil Kaynak: Hazine Müsteşarlığı, Kamu Sermayeli Kuruluş ve İşletmeler İstatistikleri, 30.06.2017
Çizelge: 11 -KİT'lerin Hazineye katkısı (Milyon TL) KİT'lerin Hazineye 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı katkısı Tutar % Dönem sonuçları yönünden :
-Dönem kârları 15.624 20.719 14.922 18.291 36.726 18.435 100,8 -Dönem zararları (2.634) (6.772) (6.671) (3.879) (3.909) (30) 0,8 -Dönem sonucu 12.990 13.947 8.251 14.412 32.817 18.405 127,7 -Dön.kârından Hazineye
devredilen kâr payları 2.991 4.642 3.434 3.820 4.359 539 14,1 -Hasılat payı 496 573 620 679 712 33 4,9 Vergiler yönünden :
-KİT vergi ödemeleri 9.466 7.886 7.410 8.160 14.243 6.083 74,5 -Türkiye'nin vergi hasılatı () 317.219 367.518 401.684 465.229 529.608 64.379 13,8 -Toplam vergi hasılatı
içindeki KİT payı 3,0 2,1 1,8 1,8 2,7 0,9 53,3 (*) Gelir İdaresi Başkanlığının Vergi istatistikleri, Tablo 2. KİT’ler ile Hazine arasındaki mali ilişkiler, Hazine Müsteşarlığı bütçesinden KİT’lere yapılan ödemeler ile sermayeye yönelik bazı kaynakların KİT bünyesinde bırakılması ve KİT’lerden bütçeye yapılan ödemelerden oluşmaktadır. KİT’lere 233 sayılı KHK uyarınca Bakanlar Kurulu tarafından verilen görevler dolayısıyla mevzuatta belirtilen usullere göre tahakkuk eden görev zararı alacakları çerçevesinde Hazinece ödeme yapılmaktadır. 2016 yılında KİT’lere yapılan görev zararı ödemesi 2,5 milyar TL’nin; 791 milyon TL’si TMO’ya, 1,3 milyar TL’si TKİ’ye, 426 milyon TL’si TCDD’ye, 19 milyon TL’si TTK’ya ait bulunmaktadır. KİT’lere yapılan sermaye ödemeleri; merkezi yönetim bütçesinden KİT’lere nakit sermaye transferi yapılması, Hazine-KİT borç alacak ilişkileri çerçevesinde Hazineye olan borçlarının ödenmemiş sermayeye mahsup edilmesi ya da Özelleştirme Fonundan yapılan ödemelerle gerçekleştirilmektedir. 2016 yılında Hazine ve Özelleştirme İdaresi tarafından gerçekleştirilen sermaye ödemesinin tutarı 7,8 milyar TL olmuştur. Anılan tutarın, 6,1 milyar TL’sini TCDD, 920 milyon TL’sini TTKya, 310 milyon TL’sini TPAO’ya, 250 milyon TL’sini TİGEM’e, 33 milyon TL’sini MKE’ye, 25’er milyon TL’sini ESK ve ÇAY-KUR’a sermaye ödemeleri oluşturmaktadır. 2016 yılında dönem kârları toplamının %101 oranında 18 milyar TL artış göstermesi nedeniyle, Hazine adına tahakkuk eden temettü tutarı geçen yıla göre %14 oranında 539 milyon TL fazla gerçekleşmiştir. KİT’lere yükümlü sıfatıyla tahakkuk ettirilen vergi tutarı, 2016 yılında bir önceki döneme göre %74,5 oranında fazlasıyla 14,2 milyar TL olarak gerçekleşmiş olup, 529,6 milyar TL tutarındaki Türkiye vergi hâsılatının %2,7’sine tekabül etmiştir. KİT’ler, vergi ve diğer kanuni yükümlülüklerin dışında Hazineye iki şekilde katkı yapmaktadır. Bunlardan birincisi, sermayedar olmanın bir sonucu olarak, ilgili mevzuata göre hesaplanıp Hazineye yapılan temettü ödemeleri; diğeri ise, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 78 inci maddesi uyarınca gayri safi satış hasılatının azami %15’ine kadar olmak üzere yapılan hasılat payı ödemeleridir. Bu ödemeleri yapacak KİT’ler ve ödeme oranları 30.12.2005 tarih ve 2005/9916 sayılı ve 29.12.2006 tarihli ve 2006/11442 sayılı Bakanlar Kurulu Kararları ile Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü, DHMİ, DMO ve TPAO olarak belirlenmiştir. 2016 yılında 379,5 milyon TL’si DHMİ’den, 153,6 milyon TL’si TPAO’dan, 102 milyon TL’si Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü’nden, 77 milyon TL’si de DMO’dan olmak üzere değinilen dört kuruluştan Hazine adına toplam 712 milyon TL tutarında hasılat payı tahakkuku yapılmıştır. e) Gayri safi yurt içi hasılaya katkı yönünden: KİT’lerin 2012-2016 yıllarında GSYH’ye katkısı cari fiyatlarla 12/a sayılı, 2003 yılı sabit fiyatlarıyla 12/b sayılı, 2013 yılı fiyatlarıyla büyüme hızları 13 sayılı çizelgelerde gösterilmiştir.

Genel Rapor • 2016 28 2012 2013 2014 Sektörler Türkiye KİT Türkiye KİT Türkiye KİT Türkiye KİT Türkiye KİT Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar %
(1) (2)
(1) (2)
(1) (2)
(1) (2)
(1) (2) 1- Tarım 121.693 7,8 257 0,2 121.709 6,7 296 0,2 134.725 6,6 227 0,2 161.448 6,9 262 0,2 161.305 6,2 257 0,2 2- Sanayi: 287.453 18,3 11.088 3,9 338.300 18,7 12.624 3,7 390.991 19,1 10.829 2,8 439.906 18,8 6.494 1,5 488.285 18,7 13.247 2,7 -Madencilik 17.117 1,1 3.962 23,1 19.420 1,1 3.739 19,3 19.410 0,9 6.354 32,7 19.255 0,8 462 2,4 21.369 0,8 2.085 9,8 -İmalat 249.251 15,9 1.853 0,7 293.884 16,2 1.775 0,6 343.305 16,8 1.989 0,6 390.796 16,7 2.588 0,7 432.980 16,6 3.126 0,7 -Enerji 21.085 1,3 5.273 25,0 24.996 1,4 7.110 28,4 28.276 1,4 2.486 8,8 29.855 1,3 3.444 11,5 33.936 1,3 8.036 23,7 3- Hizmetler: 785.571 50,0 17.847 2,3 908.995 50,2 22.136 2,4 1.033.976 50,6 19.430 1,9 1.182.817 50,6 26.626 2,3 1.323.575 50,7 38.562 2,9 -Ulaştırma- haberleşme 127.730 8,1 3.418 2,7 143.170 7,9 4.414 3,1 162.271 7,9 3.240 2,0 183.912 7,9 7.225 3,9 197.259 7,6 13.873 7,0 -Ticaret 176.324 11,2 871 0,5 201.817 11,2 716 0,4 234.133 11,5 737 0,3 268.544 11,5 654 0,2 296.142 11,4 1.244 0,4 -Hizmet,inşaat ve diğer 481.517 30,7 13.558 2,8 564.008 31,2 17.006 3,0 637.572 31,2 15.453 2,4 730.361 31,2 18.747 2,6 830.174 31,8 23.445 2,8 Toplam 1.194.717 76,1 29.192 2,4 1.369.004 75,6 35.056 2,6 1.559.692 76,3 30.486 2,0 1.784.171 76,3 33.382 1,9 1.973.165 75,6 52.066 2,6 4- Devlet hizmetleri 190.696 12,1 216.321 12,0 248.498 12,2 276.556 11,8 325.731 12,5 Toplam GSYH (Faktör fiy.) 1.385.413 88,3 29.192 2,1 1.585.325 87,6 35.056 2,2 1.808.190 88,4 30.486 1,7 2.060.727 88,1 33.382 1,6 2.298.896 88,1 52.066 2,3 5- İthalat vergileri 184.259 11,7 224.388 12,4 236.276 11,6 277.920 11,9 309.629 11,9 6-Dolaylı vergiler 5.743 4.816 4.244 5.581 7.129 7-Negatif etkiler() 1.610 2.488 757 1.265 2.492 Toplam GSYH
(Alıcı fiyatlarıyla) 1.569.672 100,0 33.325 2,1 1.809.713 100,0 37.384 2,1 2.044.466 100,0 33.973 1,7 2.338.647 100,0 37.698 1,6 2.608.525 100,0 56.703 2,2 Çizelge : 12/a - GSMH ve KİTlerin GSMHye katkısı (Cari fiyatlarla) (Milyon TL) 2016 2015 (2)KİT'lerin Türkiye GSYHsi içindeki paylarını göstermektedir. (1)Sektörlerin Türkiye GSYH'sì içindeki paylarını göstermektedir. (*) KİTlerde negatif etkiler sübvansiyon şeklindeki Hazine yardımları,başkaca yardımlar ve vergi iadelerinden oluşmuştur. Kaynak:Türkiye rakamları, TÜİK Temel Ekonomik Göstergeler 2009 yılı bazlı serisi. http://www.tuik.gov.tr/UstMenu.do?metod=temelist (06.12.2017) Sektörler Türkiye KİT % Türkiye KİT % Türkiye KİT Türkiye KİT Türkiye KİT Tutar % Tutar % Tutar % Tutar Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar %
(1) (2) (1) (2) (1) (2) (1) (2) (1) (2) 1- Tarım 58.707 7,8 124 0,2 54.888 6,7 133 0,2 57.126 6,6 96 0,2 64.758 6,9 105 0,2 58.851 6,2 94 0,2 2- Sanayi : 138.672 18,3 5.349 3,9 152.566 18,7 5.693 3,7 165.787 19,1 4.592 2,8 176.449 18,8 2.605 1,5 178.148 18,7 4.833 2,7 -Madencilik 8.258 1,1 1.911 23,1 8.758 1,1 1.686 19,3 8.230 0,9 2.694 32,7 7.723 0,8 185 2,4 7.796 0,8 761 9,8 -İmalat 120.243 15,9 894 0,7 132.535 16,2 800 0,6 145.567 16,8 843 0,6 156.751 16,7 1.038 0,7 157.970 16,6 1.141 0,7 -Enerji 10.172 1,3 2.544 25,0 11.273 1,4 3.206 28,4 11.989 1,4 1.054 8,8 11.975 1,3 1.381 11,5 12.381 1,3 2.932 23,7 3- Hizmetler : 378.972 50,0 8.610 2,3 409.937 50,2 9.983 2,4 438.423 50,6 8.239 1,9 474.436 50,6 10.680 2,3 482.898 50,7 14.069 2,9 -Ulaştırma- haberleşme 61.619 8,1 1.649 2,7 64.567 7,9 1.991 3,1 68.806 7,9 1.374 2,0 73.768 7,9 2.898 3,9 71.969 7,6 5.061 7,0 -Ticaret 85.062 11,2 420 0,5 91.015 11,2 323 0,4 99.276 11,5 313 0,3 107.715 11,5 262 0,2 108.046 11,4 454 0,4 -Hizmet,inşaat ve diğer 232.291 30,7 6.541 2,8 254.356 31,2 7.669 3,0 270.341 31,2 6.552 2,4 292.953 31,2 7.520 2,6 302.884 31,8 8.554 2,8 Toplam 576.351 76,1 14.083 2,4 617.392 75,6 15.810 2,6 661.335 76,3 12.927 2,0 715.644 76,3 13.390 1,9 719.897 75,6 18.996 2,6 4- Devlet hizmetleri 91.995 12,1 97.556 12,0 105.367 12,2 110.929 11,8 118.841 12,5 Toplam GSYH (Faktör fiy.) 668.345 88,3 14.083 2,1 714.948 87,6 15.810 2,2 766.702 88,4 12.927 1,7 826.572 88,1 13.390 1,6 838.738 88,1 18.996 2,3 5- İthalat vergileri 88.889 11,7 101.194 12,4 100.185 11,6 111.476 11,9 112.966 11,9 6-Dolaylı vergiler 2.771 2.172 1.800 2.239 2.601 7-Negatif etkiler() 777 1.122 321 507 909 Toplam GSYH
(Alıcı fiyatlarıyla) 757.235 100,0 16.077 2,1 816.142 100,0 16.859 2,1 866.887 100,0 14.405 1,7 938.048 100,0 15.121 1,6 951.704 100,0 20.688 2,2 Çizelge : 12/b - GSMH ve KİTlerin GSMHye katkısı (2003 yılı fiyatlarıyla) 2016 2015 (Milyon TL) 2014 2012 2013

Sayıştay 29 2012 2013 2014 Sektörler Türkiye KİT Türkiye KİT Türkiye KİT Türkiye KİT Türkiye KİT Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar %
(1) (2)
(1) (2)
(1) (2)
(1) (2)
(1) (2) 1- Tarım 121.693 7,8 257 0,2 121.709 6,7 296 0,2 134.725 6,6 227 0,2 161.448 6,9 262 0,2 161.305 6,2 257 0,2 2- Sanayi: 287.453 18,3 11.088 3,9 338.300 18,7 12.624 3,7 390.991 19,1 10.829 2,8 439.906 18,8 6.494 1,5 488.285 18,7 13.247 2,7 -Madencilik 17.117 1,1 3.962 23,1 19.420 1,1 3.739 19,3 19.410 0,9 6.354 32,7 19.255 0,8 462 2,4 21.369 0,8 2.085 9,8 -İmalat 249.251 15,9 1.853 0,7 293.884 16,2 1.775 0,6 343.305 16,8 1.989 0,6 390.796 16,7 2.588 0,7 432.980 16,6 3.126 0,7 -Enerji 21.085 1,3 5.273 25,0 24.996 1,4 7.110 28,4 28.276 1,4 2.486 8,8 29.855 1,3 3.444 11,5 33.936 1,3 8.036 23,7 3- Hizmetler: 785.571 50,0 17.847 2,3 908.995 50,2 22.136 2,4 1.033.976 50,6 19.430 1,9 1.182.817 50,6 26.626 2,3 1.323.575 50,7 38.562 2,9 -Ulaştırma- haberleşme 127.730 8,1 3.418 2,7 143.170 7,9 4.414 3,1 162.271 7,9 3.240 2,0 183.912 7,9 7.225 3,9 197.259 7,6 13.873 7,0 -Ticaret 176.324 11,2 871 0,5 201.817 11,2 716 0,4 234.133 11,5 737 0,3 268.544 11,5 654 0,2 296.142 11,4 1.244 0,4 -Hizmet,inşaat ve diğer 481.517 30,7 13.558 2,8 564.008 31,2 17.006 3,0 637.572 31,2 15.453 2,4 730.361 31,2 18.747 2,6 830.174 31,8 23.445 2,8 Toplam 1.194.717 76,1 29.192 2,4 1.369.004 75,6 35.056 2,6 1.559.692 76,3 30.486 2,0 1.784.171 76,3 33.382 1,9 1.973.165 75,6 52.066 2,6 4- Devlet hizmetleri 190.696 12,1 216.321 12,0 248.498 12,2 276.556 11,8 325.731 12,5 Toplam GSYH (Faktör fiy.) 1.385.413 88,3 29.192 2,1 1.585.325 87,6 35.056 2,2 1.808.190 88,4 30.486 1,7 2.060.727 88,1 33.382 1,6 2.298.896 88,1 52.066 2,3 5- İthalat vergileri 184.259 11,7 224.388 12,4 236.276 11,6 277.920 11,9 309.629 11,9 6-Dolaylı vergiler 5.743 4.816 4.244 5.581 7.129 7-Negatif etkiler() 1.610 2.488 757 1.265 2.492 Toplam GSYH
(Alıcı fiyatlarıyla) 1.569.672 100,0 33.325 2,1 1.809.713 100,0 37.384 2,1 2.044.466 100,0 33.973 1,7 2.338.647 100,0 37.698 1,6 2.608.525 100,0 56.703 2,2 Çizelge : 12/a - GSMH ve KİTlerin GSMHye katkısı (Cari fiyatlarla) (Milyon TL) 2016 2015 (2)KİT'lerin Türkiye GSYHsi içindeki paylarını göstermektedir. (1)Sektörlerin Türkiye GSYH'sì içindeki paylarını göstermektedir. (*) KİTlerde negatif etkiler sübvansiyon şeklindeki Hazine yardımları,başkaca yardımlar ve vergi iadelerinden oluşmuştur. Kaynak:Türkiye rakamları, TÜİK Temel Ekonomik Göstergeler 2009 yılı bazlı serisi. http://www.tuik.gov.tr/UstMenu.do?metod=temelist (06.12.2017) Sektörler Türkiye KİT % Türkiye KİT % Türkiye KİT Türkiye KİT Türkiye KİT Tutar % Tutar % Tutar % Tutar Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar %
(1) (2) (1) (2) (1) (2) (1) (2) (1) (2) 1- Tarım 58.707 7,8 124 0,2 54.888 6,7 133 0,2 57.126 6,6 96 0,2 64.758 6,9 105 0,2 58.851 6,2 94 0,2 2- Sanayi : 138.672 18,3 5.349 3,9 152.566 18,7 5.693 3,7 165.787 19,1 4.592 2,8 176.449 18,8 2.605 1,5 178.148 18,7 4.833 2,7 -Madencilik 8.258 1,1 1.911 23,1 8.758 1,1 1.686 19,3 8.230 0,9 2.694 32,7 7.723 0,8 185 2,4 7.796 0,8 761 9,8 -İmalat 120.243 15,9 894 0,7 132.535 16,2 800 0,6 145.567 16,8 843 0,6 156.751 16,7 1.038 0,7 157.970 16,6 1.141 0,7 -Enerji 10.172 1,3 2.544 25,0 11.273 1,4 3.206 28,4 11.989 1,4 1.054 8,8 11.975 1,3 1.381 11,5 12.381 1,3 2.932 23,7 3- Hizmetler : 378.972 50,0 8.610 2,3 409.937 50,2 9.983 2,4 438.423 50,6 8.239 1,9 474.436 50,6 10.680 2,3 482.898 50,7 14.069 2,9 -Ulaştırma- haberleşme 61.619 8,1 1.649 2,7 64.567 7,9 1.991 3,1 68.806 7,9 1.374 2,0 73.768 7,9 2.898 3,9 71.969 7,6 5.061 7,0 -Ticaret 85.062 11,2 420 0,5 91.015 11,2 323 0,4 99.276 11,5 313 0,3 107.715 11,5 262 0,2 108.046 11,4 454 0,4 -Hizmet,inşaat ve diğer 232.291 30,7 6.541 2,8 254.356 31,2 7.669 3,0 270.341 31,2 6.552 2,4 292.953 31,2 7.520 2,6 302.884 31,8 8.554 2,8 Toplam 576.351 76,1 14.083 2,4 617.392 75,6 15.810 2,6 661.335 76,3 12.927 2,0 715.644 76,3 13.390 1,9 719.897 75,6 18.996 2,6 4- Devlet hizmetleri 91.995 12,1 97.556 12,0 105.367 12,2 110.929 11,8 118.841 12,5 Toplam GSYH (Faktör fiy.) 668.345 88,3 14.083 2,1 714.948 87,6 15.810 2,2 766.702 88,4 12.927 1,7 826.572 88,1 13.390 1,6 838.738 88,1 18.996 2,3 5- İthalat vergileri 88.889 11,7 101.194 12,4 100.185 11,6 111.476 11,9 112.966 11,9 6-Dolaylı vergiler 2.771 2.172 1.800 2.239 2.601 7-Negatif etkiler() 777 1.122 321 507 909 Toplam GSYH
(Alıcı fiyatlarıyla) 757.235 100,0 16.077 2,1 816.142 100,0 16.859 2,1 866.887 100,0 14.405 1,7 938.048 100,0 15.121 1,6 951.704 100,0 20.688 2,2 Çizelge : 12/b - GSMH ve KİTlerin GSMHye katkısı (2003 yılı fiyatlarıyla) 2016 2015 (Milyon TL) 2014 2012 2013

Genel Rapor • 2016 30 2016 yılında Türkiye’de üretilen 2,6 trilyon TL tutarındaki GSYH’nin (alıcı fiyatlarıyla), %2,2 oranında 56,7 milyar TL’si KİT’lere aittir. 2012 yılında %2,1 oranında gerçekleşen KİT payı, yıllar itibarıyla azalarak 2015 yılında %1,6’ya gerilemiş olmasına karşılık, 2016 yılında %2,2’ye yükselmesinde önceki yıla göre %94,5 oranında 17,8 milyar TL artış gösteren dönem kârları etkili olmuştur. Çizelge : 13 - GSMH büyüme hızları (2003 fiyatlarıyla) (%) TR KİT TR KİT TR KİT TR KİT TR KİT 1- Tarım 5,2 10,0 (6,5) 7,7 4,1 (27,9) 13,4 9,2 (9,1) (10,8) 2- Sanayi : 3,7 (1,7) 10,0 6,4 8,7 (19,3) 6,4 (43,3) 1,0 85,5 -Madencilik 7,9 (21,9) 6,1 (11,8) (6,0) 59,8 (6,2) (93,1) 0,9 310,5 -İmalat 2,5 (4,0) 10,2 (10,5) 9,8 5,4 7,7 23,1 0,8 9,9 -Enerji 10,3 23,3 10,8 26,1 6,4 (67,1) (0,1) 31,1 3,4 112,2 3- Hizmetler : 7,7 27,3 8,2 15,9 6,9 (17,5) 8,2 29,6 1,8 31,7 -Ulaştırma- haberleşme 10,0 33,3 4,8 20,7 6,6 (31,0) 7,2 110,9 (2,4) 74,7 -Ticaret 6,1 (32,7) 7,0 (23,2) 9,1 (3,2) 8,5 (16,1) 0,3 73,0 -Hizmet, inşaat ve diğer 7,2 33,5 9,5 17,3 6,3 (14,6) 8,4 14,8 3,4 13,8 Ara toplam 6,4 14,3 7,1 12,3 7,1 (18,2) 8,2 3,6 0,6 41,9 4- Devlet hizmetleri 12,2 6,0 8,0 5,3 7,1 Toplam GSYH (Fak.fiy.) 6,8 14,3 7,0 12,3 7,2 (18,2) 7,8 3,6 1,5 41,9 6-İthalat vergileri 4,2 13,8 (1,0) 11,3 1,3 7-Dolaylı vergiler 21,1 (21,6) (17,1) 24,4 16,2 8-Negatif etkiler (30,7) 44,5 (71,4) 58,1 79,2 Toplam GSYH (Alıcı fiy.) 6,5 19,2 7,8 4,9 6,2 (14,6) 8,2 5,0 1,5 36,8 Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016

Sayıştay 31 2016 yılında Türkiye’de üretilen 2,6 trilyon TL tutarındaki GSYH’nin (alıcı fiyatlarıyla), %2,2 oranında 56,7 milyar TL’si KİT’lere aittir. 2012 yılında %2,1 oranında gerçekleşen KİT payı, yıllar itibarıyla azalarak 2015 yılında %1,6’ya gerilemiş olmasına karşılık, 2016 yılında %2,2’ye yükselmesinde önceki yıla göre %94,5 oranında 17,8 milyar TL artış gösteren dönem kârları etkili olmuştur. Çizelge : 13 - GSMH büyüme hızları (2003 fiyatlarıyla) (%) TR KİT TR KİT TR KİT TR KİT TR KİT 1- Tarım 5,2 10,0 (6,5) 7,7 4,1 (27,9) 13,4 9,2 (9,1) (10,8) 2- Sanayi : 3,7 (1,7) 10,0 6,4 8,7 (19,3) 6,4 (43,3) 1,0 85,5 -Madencilik 7,9 (21,9) 6,1 (11,8) (6,0) 59,8 (6,2) (93,1) 0,9 310,5 -İmalat 2,5 (4,0) 10,2 (10,5) 9,8 5,4 7,7 23,1 0,8 9,9 -Enerji 10,3 23,3 10,8 26,1 6,4 (67,1) (0,1) 31,1 3,4 112,2 3- Hizmetler : 7,7 27,3 8,2 15,9 6,9 (17,5) 8,2 29,6 1,8 31,7 -Ulaştırma- haberleşme 10,0 33,3 4,8 20,7 6,6 (31,0) 7,2 110,9 (2,4) 74,7 -Ticaret 6,1 (32,7) 7,0 (23,2) 9,1 (3,2) 8,5 (16,1) 0,3 73,0 -Hizmet, inşaat ve diğer 7,2 33,5 9,5 17,3 6,3 (14,6) 8,4 14,8 3,4 13,8 Ara toplam 6,4 14,3 7,1 12,3 7,1 (18,2) 8,2 3,6 0,6 41,9 4- Devlet hizmetleri 12,2 6,0 8,0 5,3 7,1 Toplam GSYH (Fak.fiy.) 6,8 14,3 7,0 12,3 7,2 (18,2) 7,8 3,6 1,5 41,9 6-İthalat vergileri 4,2 13,8 (1,0) 11,3 1,3 7-Dolaylı vergiler 21,1 (21,6) (17,1) 24,4 16,2 8-Negatif etkiler (30,7) 44,5 (71,4) 58,1 79,2 Toplam GSYH (Alıcı fiy.) 6,5 19,2 7,8 4,9 6,2 (14,6) 8,2 5,0 1,5 36,8 Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 C-İSTİHDAM 1-İstihdamla ilgili hedef ve politikalar: 233 sayılı KHK’ya tabi olan KİT ve bağlı ortaklıklarında personel istihdamının temel ilkeleri, KİT personel rejimini düzenleyen 22.01.1990 tarihli ve 399 sayılı KHK’nın 2 nci maddesinde yer almıştır. KİT’lerde istihdama ilişkin yasal düzenleme, ilke, hedef ve politikalar; yıllık kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıkları genel yatırım ve finansman programı kararnameleri, Bakanlar Kurulu kararları, Başbakanlık tarafından yayımlanan genelgeler, yıllık işletme bütçeleri ve yönetim kurulu kararları ile uygulamaya geçirilmektedir. 2014-2018 dönemini kapsayan Onuncu Kalkınma Planında istihdama ilişkin temel amaç ve hedef; “Toplumun tüm kesimlerine insana yaraşır iş fırsatlarının sunulduğu, işgücünün niteliğinin yükseltilip etkin kullanıldığı, toplumsal cinsiyet eşitliği ile iş sağlığı ve güvenliği şartlarının iyileştirildiği ve güvenceli esneklik yaklaşımının benimsendiği bir işgücü piyasasının oluşturulması” şeklinde belirlenmiştir. 12.10.2015 tarihli ve 2015/8196 sayılı Bakanlar Kurulu Kararının eki KİT ve Bağlı Ortaklıklarının 2016 yılı Genel Yatırım ve Finansman Programının genel ilkeleri düzenleyen 3 üncü maddesinin (1/c) bendinde; etkin bir insan kaynakları politikası izlenmesi, bu çerçevede, tüm personelin kamu teşebbüsü içinde rasyonel bir şekilde dağıtılması ve atıl duran personelin eleman açığı bulunan diğer hizmet birimlerine kaydırılmasının sağlanması öngörülmüştür. Kararnamenin istihdama ilişkin 4-11 inci maddelerinde; açıktan ve naklen atama, ilave atama, zorunlu istihdam, işe alma sınavları, geçici işçi istihdamı, fazla çalışma, pozisyon iptali gibi hususlar ayrıntılı olarak düzenlenmiş, kamu teşebbüslerinin, kararda bahsi geçmeyen her türlü personel alımından önce ilgisine göre Hazine Müsteşarlığından ve ÖİB’den izin almak zorunda oldukları belirtilmiştir. Karar gereğince; Kalkınma Bakanlığı tarafından uygun görülen yatırımlar kapsamında kurulan yeni tesis ve işletme birimlerinin ilave personel ihtiyacına ilişkin talepler YPK tarafından karara bağlanacak, 5620 sayılı Kanun çerçevesinde, yıl içerisinde 179 prim gün süresini aşmamak üzere ve sadece mevsimlik işlerde ve/veya kampanya işlerinde geçici işçi çalıştırılabilecek, 2016 yılında geçici işçilerin çalıştırılacakları toplam adam/ay süresi, son üç yılda belirlenen en yüksek izin tavanını aşmayacak şekilde, yıl içinde askerden dönecekler de dikkate alınarak, ilgisine göre Hazine Müsteşarlığının veya ÖİB’nin uygun görüşü alındıktan sonra Devlet Personel Başkanlığına vize ettirilecek, 2016 yılında, 2015 yılı için belirlenen fazla çalışma tavanını aşmayacak şekilde fazla çalışma yaptırılabilecek, fazla çalışma tavanının yeterli olmaması halinde, KİT yönetim kurulları belirlenen tavanı %10’una kadar artırabilecek, maaş ve ücret ödemeleri Özelleştirme İdaresi Başkanlığınca karşılanan kuruluşlarda 2015 yılı içinde emeklilik veya iş akdi feshi nedeniyle ayrılan işçilerin pozisyonlarının tamamı 30.06.2016 tarihine kadar yönetim kurulu kararı ile iptal edilecek ve ÖİB’ye bilgi verilecektir.

Genel Rapor • 2016 32 2-Personel istihdamı: KİT’lerle ilgili olarak çıkarılan 233 sayılı KHK’da KİT personel rejiminin ayrı bir kanunla düzenlenmesi öngörülmüştür. 233 sayılı KHK’nın personele ilişkin hükümlerinde önemli düzenlemeler yapan 05.01.1988 tarih ve 308 sayılı KHK’nın 3 üncü maddesinin, Anayasa Mahkemesince iptali üzerine çıkarılan 22.01.1990 tarih ve 399 sayılı KHK’nın 3 üncü maddesinin (a) bendinde istihdam şekilleri; memur, sözleşmeli personel ve işçiler olarak belirlenmiştir. KİT’lerde işçi personelin istihdamı; 4857 sayılı İş Kanunu ile 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14 üncü maddesi hükümlerine göre yürütülmekte olup, ücret ve diğer hakları ile ilgili olarak 2012 yılında yürürlüğe giren 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu, 2006 yılında yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile toplu iş sözleşmesi ve personel yönetmelikleri hükümleri uygulanmaktadır. KİT’lerde 4857 sayılı İş Kanunu’na tabi olarak çalışan işçiler; -Üretim yerlerinde ve bürolarda toplu iş sözleşmesi hükümlerine tabi olarak çalışanlar, -İşveren vekili durumunda bulunan veya sendika üyesi olması yasaklananlar veya bunlardan olmamakla beraber işverenle toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkili işçi sendikası üyesi olmayan ve bu sendikaya dayanışma aidatı ödemediklerinden haklarında toplu iş sözleşmesi hükümleri uygulanmayan ve kapsam dışı olarak nitelendirilen personel, -Kamuda geçici işçi çalıştırılması hakkında 5620 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesi kapsamında bir mali yılda 6 aydan az olmak üzere çalıştırılan geçici işçiler, olmak üzere üç ayrı grupta toplanmıştır. 4046 sayılı Kanun kapsamında özelleştirme programına alınan kuruluşların personeli programa alınma tarihindeki statülerini korumakta ve özelleşmenin gerçekleştiği tarihe kadar bulundukları statülerde çalışmaya devam ettiğinden, özelleştirme programındaki kuruluşların personeli de KİT personeli olarak değerlendirilmektedir. 4603 sayılı Kanun’a tabi kamu bankaları 233 ve 399 sayılı KHK’ların kapsamından çıkarılmış olmakla birlikte, Kanun’un 2 nci maddesinin üçüncü bendinde “Bankaların bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mevcut personeli hakkında aylık, özlük ve emeklilikleri yönünden tabi oldukları mevzuatın uygulanmasına devam olunur. Bunlardan uygun görülenler istekleri halinde, emeklilik statüleri devam etmek üzere özel hukuk hükümlerine göre çalıştırılabilir.” hükmü bulunmaktadır. KİT’lerde çalışan personel sayısı yıllar itibarıyla sürekli azalma eğilimi içindedir. 2012 yılında istihdam edilen ortalama personel sayısı 213.606 kişi iken, 2016 yılında 192.043 kişiye, 2012 yılında yıl sonu itibarıyla istihdam edilen personel sayısı 209.229 kişi iken, 2016 yılında 186.734 kişiye gerilemiştir. 2012-2015 döneminde ortalama personel sayısı %10,1 oranında 21.563 kişi, yıl sonu personel sayısı ise %10,8 oranında 22.495 kişi azalmıştır. 2016 yılında çalışan personel sayısında diğer hizmetler hariç tüm sektörlerde azalma olmuştur. Yıl sonu itibarıyla KİT toplam personel sayısı önceki yıla göre %2,9 oranında 5.732 kişi azalarak 186,7 bin kişiye düşmüştür. Personel sayısının azalmasında, emeklilik vb. nedenlerle ayrılmaların yanında, EÜAŞ gibi bazı kuruluşlardaki özelleştirmeler etkili olmakta,

Sayıştay 33 2-Personel istihdamı: KİT’lerle ilgili olarak çıkarılan 233 sayılı KHK’da KİT personel rejiminin ayrı bir kanunla düzenlenmesi öngörülmüştür. 233 sayılı KHK’nın personele ilişkin hükümlerinde önemli düzenlemeler yapan 05.01.1988 tarih ve 308 sayılı KHK’nın 3 üncü maddesinin, Anayasa Mahkemesince iptali üzerine çıkarılan 22.01.1990 tarih ve 399 sayılı KHK’nın 3 üncü maddesinin (a) bendinde istihdam şekilleri; memur, sözleşmeli personel ve işçiler olarak belirlenmiştir. KİT’lerde işçi personelin istihdamı; 4857 sayılı İş Kanunu ile 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14 üncü maddesi hükümlerine göre yürütülmekte olup, ücret ve diğer hakları ile ilgili olarak 2012 yılında yürürlüğe giren 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu, 2006 yılında yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu ile toplu iş sözleşmesi ve personel yönetmelikleri hükümleri uygulanmaktadır. KİT’lerde 4857 sayılı İş Kanunu’na tabi olarak çalışan işçiler; -Üretim yerlerinde ve bürolarda toplu iş sözleşmesi hükümlerine tabi olarak çalışanlar, -İşveren vekili durumunda bulunan veya sendika üyesi olması yasaklananlar veya bunlardan olmamakla beraber işverenle toplu iş sözleşmesi yapmaya yetkili işçi sendikası üyesi olmayan ve bu sendikaya dayanışma aidatı ödemediklerinden haklarında toplu iş sözleşmesi hükümleri uygulanmayan ve kapsam dışı olarak nitelendirilen personel, -Kamuda geçici işçi çalıştırılması hakkında 5620 sayılı Kanun’un 3 üncü maddesi kapsamında bir mali yılda 6 aydan az olmak üzere çalıştırılan geçici işçiler, olmak üzere üç ayrı grupta toplanmıştır. 4046 sayılı Kanun kapsamında özelleştirme programına alınan kuruluşların personeli programa alınma tarihindeki statülerini korumakta ve özelleşmenin gerçekleştiği tarihe kadar bulundukları statülerde çalışmaya devam ettiğinden, özelleştirme programındaki kuruluşların personeli de KİT personeli olarak değerlendirilmektedir. 4603 sayılı Kanun’a tabi kamu bankaları 233 ve 399 sayılı KHK’ların kapsamından çıkarılmış olmakla birlikte, Kanun’un 2 nci maddesinin üçüncü bendinde “Bankaların bu Kanunun yürürlüğe girdiği tarihte mevcut personeli hakkında aylık, özlük ve emeklilikleri yönünden tabi oldukları mevzuatın uygulanmasına devam olunur. Bunlardan uygun görülenler istekleri halinde, emeklilik statüleri devam etmek üzere özel hukuk hükümlerine göre çalıştırılabilir.” hükmü bulunmaktadır. KİT’lerde çalışan personel sayısı yıllar itibarıyla sürekli azalma eğilimi içindedir. 2012 yılında istihdam edilen ortalama personel sayısı 213.606 kişi iken, 2016 yılında 192.043 kişiye, 2012 yılında yıl sonu itibarıyla istihdam edilen personel sayısı 209.229 kişi iken, 2016 yılında 186.734 kişiye gerilemiştir. 2012-2015 döneminde ortalama personel sayısı %10,1 oranında 21.563 kişi, yıl sonu personel sayısı ise %10,8 oranında 22.495 kişi azalmıştır. 2016 yılında çalışan personel sayısında diğer hizmetler hariç tüm sektörlerde azalma olmuştur. Yıl sonu itibarıyla KİT toplam personel sayısı önceki yıla göre %2,9 oranında 5.732 kişi azalarak 186,7 bin kişiye düşmüştür. Personel sayısının azalmasında, emeklilik vb. nedenlerle ayrılmaların yanında, EÜAŞ gibi bazı kuruluşlardaki özelleştirmeler etkili olmakta, emeklilik veya diğer şekillerde kuruluşlardan ayrılan personelin yerine yeni personel alınmasına getirilen kısıtlamalar nedeniyle ortaya çıkan personel ihtiyacı hizmet alımı suretiyle yüklenici işçileriyle karşılanmaktadır. 2015 yıl sonu itibarıyla 69.547 kişi olan yüklenici işçisi sayısı 2016 yıl sonu itibarıyla 59.255 kişi olarak gerçekleşmiştir. KİT’lerde çalışan işçi personelin bir bölümü kapsam içi statüde çalışırken, bir bölümü işveren vekili olarak veya büro hizmetlerinde kapsam dışı statüde, bir bölümü geçici kadrolarda istihdam edilmektedir. 2012-2016 yılları arasında KİT’lerde çalışan işçilerin statüleri itibarıyla ortalama ve yıl sonu sayıları 14 sayılı çizelgede gösterilmiştir.
(Kişi) Çizelge: 14- Statülerine göre işçiler İşçiler Kapsam dışı Kapsam içi Geçici işçi Toplam Ortalama Yıl sonu Ortalama Yıl sonu Ortalama Yıl sonu Ortalama Yıl sonu 2012 44.229 44.439 78.812 76.376 5.811 3.667 128.852 124.482 2013 45.818 46.853 66.385 65.005 5.062 3.144 117.265 115.002 2014 48.167 49.562 62.971 60.554 4.953 2.643 116.091 112.759 2015 59.011 60.333 50.400 49.362 5.379 2.764 114.790 112.459 2016 60.177 59.317 47.193 45.415 5.357 3.140 112.727 107.872 Kapsam dışı personel uygulaması ağırlıklı olarak mali sektörde yıllar itibarıyla yaygınlaşmış olup, madencilik (TPAO, TTK), imalat (TÜLOMSAŞ) ve ulaştırma (TDİ, BOTAŞ, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü vb.) sektörlerinde de rastlanmaktadır. Geçici işçiler, genel olarak mevsimlik faaliyetlerin ağırlıklı olduğu Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü, T. Şeker Fabrikaları AŞ gibi KİT’lerde çalıştırılmaktadır. Memur ve sözleşmeli personelin çalışma şartları ile özlük ve mali hakları 657 sayılı Kanun ve 399 sayılı KHK’da düzenlenmiş olmakla birlikte; 2001 yılında yürürlüğe giren 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu gereği, memur ve sözleşmeli personel sendika üyesi olabilmekte ve ücretlerinin belirlenmesi konusunda hükümetle toplu görüşme yapabilmektedirler. 527 sayılı KHK hükümleri gereği, özelleştirme kapsam ve programında bulunan KİT’lerde çalışan sözleşmeli personel hakkında 399 sayılı KHK uygulanmaya devam edilmekte ve bunların ücretleri YPK kararları ile belirlenmektedir. 2016 yılında çalışan tüm personel için, önceki yıla göre %10,3 oranında 1,6 milyar TL artışla 16,6 milyar TL olarak gerçekleşen giderlerin %94’ü cari yıl, kalan %6’sı ise geçmiş yıl giderleriyle ilgilidir. Toplam giderlerin %66,5’i işçiler, %30,9’u sözleşmeli personel, %2,6’sı yönetim ve denetim kurulu üyeleri ile memurlar için harcanmıştır. KİT’lerde 2012-2016 yıllarında sektörler itibarıyla çalışan personel için yapılan giderlerin ayrıntısı 15 sayılı çizelgede gösterilmiştir.

Genel Rapor • 2016 34 Çizelge: 15-Personel giderlerinin statü itibarıyla dağılımı (Bin TL) Personel giderleri 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % 1-Yönetim ve Denetim Kurulu üyeleri() 18.781 18.525 19.537 21.534 21.641 107 0,5 2-Memurlar 381.910 394.745 358.996 378.115 409.542 31.427 8,3 3-Sözleşmeli personel 3.816.186 4.166.530 4.196.718 4.489.256 5.113.283 624.027 13,9 4- İşçiler 8.453.101 8.857.700 9.290.225 10.127.871 11.019.697 891.826 8,8 Toplam 12.669.978 13.437.500 13.865.476 15.016.776 16.564.163 1.547.387 10,3 () Kuruluş dışı
KİT statüsündeki kuruluşlarda 2012-2016 yıllarında çalışan personelin sektörler itibarıyla yıllık ortalama ve yıl sonu sayıları ile personel giderlerinin ayrıntısı ve personel başına düşen aylık ortalama giderler 16-23 sayılı çizelgelerde gösterilmiştir. 3-Personelle ilgili sosyal konular: 2016 yılında gerçekleşen 15,6 milyar TL tutarındaki personel giderlerinin %27,6’sını oluşturan 4,7 milyar TL tutarındaki sosyal giderlerin; 3,7 milyar TL’si cari yılla, kalan tutar geçmiş yıl giderleriyle ilgilidir. Toplam sosyal giderler içinde %37,8 oranında 1,7 milyar TL ile en büyük pay SGK primi ve işsizlik sigortası primi işveren payı giderlerine ait olup, emekli olan işçilere ödenen kıdem tazminatı %13,4 oranında 613 milyon TL, memur ve sözleşmeli personel için ödenen emekli ikramiyesi %2,6 oranında 121 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Çizelge: 16-Personel sayısı (Kişi) Sektörler Ortalama Yıl sonu 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 2016 yılı toplamı içindeki payı % 1-Tarım 3.582 3.567 3.325 3.161 2.961 (200) 3.443 3.503 3.244 3.109 2.901 (208) 1,6 2-Sanayi:
0,0
a)Madencilik 28.139 26.387 25.347 24.836 23.792 (1.044) 26.899 25.345 24.733 24.687 22.787 (1.900) 12,2
b)İmalat 30.130 28.853 28.145 27.943 27.045 (898) 27.562 26.643 25.731 25.120 24.280 (840) 13,0
c)Enerji 30.748 21.340 21.006 18.316 16.929 (1.387) 31.019 21.234 19.738 17.454 16.309 (1.145) 8,7 Toplam (2) 89.017 76.580 74.498 71.095 67.766 (3.329) 85.480 73.222 70.202 67.261 63.376 (3.885) 33,9 3-Hizmetler:
0,0
a)Ulaştırma- haberleşme 71.384 69.970 67.076 66.990 67.415 425 70.635 67.056 67.184 67.548 66.800 (748) 35,8
b)Ticaret 4.876 4.520 4.549 4.657 4.438 (219) 4.885 4.566 4.564 4.727 4.509 (218) 2,4
c)Diğer hizmetler 2.034 1.173 1.189 1.086 1.160 74 1.945 1.106 1.072 1.140 1.228 88 0,7 Toplam (3) 78.294 75.663 72.814 72.733 73.013 280 77.465 72.728 72.820 73.415 72.537 (878) 38,8 4-Mali kuruluşlar 42.713 43.724 44.987 47.492 48.303 811 42.841 44.712 46.358 48.681 47.920 (761) 25,7 Genel toplam 213.606 199.534 195.624 194.481 192.043 (2.438) 209.229 194.165 192.624 192.466 186.734 (5.732) 100 Endeks 2011=100 98,5 92,0 90,2 89,7 88,6
98,1 91,0 90,3 90,2 87,5

Sayıştay 35 Çizelge: 15-Personel giderlerinin statü itibarıyla dağılımı (Bin TL) Personel giderleri 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % 1-Yönetim ve Denetim Kurulu üyeleri() 18.781 18.525 19.537 21.534 21.641 107 0,5 2-Memurlar 381.910 394.745 358.996 378.115 409.542 31.427 8,3 3-Sözleşmeli personel 3.816.186 4.166.530 4.196.718 4.489.256 5.113.283 624.027 13,9 4- İşçiler 8.453.101 8.857.700 9.290.225 10.127.871 11.019.697 891.826 8,8 Toplam 12.669.978 13.437.500 13.865.476 15.016.776 16.564.163 1.547.387 10,3 () Kuruluş dışı
KİT statüsündeki kuruluşlarda 2012-2016 yıllarında çalışan personelin sektörler itibarıyla yıllık ortalama ve yıl sonu sayıları ile personel giderlerinin ayrıntısı ve personel başına düşen aylık ortalama giderler 16-23 sayılı çizelgelerde gösterilmiştir. 3-Personelle ilgili sosyal konular: 2016 yılında gerçekleşen 15,6 milyar TL tutarındaki personel giderlerinin %27,6’sını oluşturan 4,7 milyar TL tutarındaki sosyal giderlerin; 3,7 milyar TL’si cari yılla, kalan tutar geçmiş yıl giderleriyle ilgilidir. Toplam sosyal giderler içinde %37,8 oranında 1,7 milyar TL ile en büyük pay SGK primi ve işsizlik sigortası primi işveren payı giderlerine ait olup, emekli olan işçilere ödenen kıdem tazminatı %13,4 oranında 613 milyon TL, memur ve sözleşmeli personel için ödenen emekli ikramiyesi %2,6 oranında 121 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Çizelge: 16-Personel sayısı (Kişi) Sektörler Ortalama Yıl sonu 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 2016 yılı toplamı içindeki payı % 1-Tarım 3.582 3.567 3.325 3.161 2.961 (200) 3.443 3.503 3.244 3.109 2.901 (208) 1,6 2-Sanayi:
0,0
a)Madencilik 28.139 26.387 25.347 24.836 23.792 (1.044) 26.899 25.345 24.733 24.687 22.787 (1.900) 12,2
b)İmalat 30.130 28.853 28.145 27.943 27.045 (898) 27.562 26.643 25.731 25.120 24.280 (840) 13,0
c)Enerji 30.748 21.340 21.006 18.316 16.929 (1.387) 31.019 21.234 19.738 17.454 16.309 (1.145) 8,7 Toplam (2) 89.017 76.580 74.498 71.095 67.766 (3.329) 85.480 73.222 70.202 67.261 63.376 (3.885) 33,9 3-Hizmetler:
0,0
a)Ulaştırma- haberleşme 71.384 69.970 67.076 66.990 67.415 425 70.635 67.056 67.184 67.548 66.800 (748) 35,8
b)Ticaret 4.876 4.520 4.549 4.657 4.438 (219) 4.885 4.566 4.564 4.727 4.509 (218) 2,4
c)Diğer hizmetler 2.034 1.173 1.189 1.086 1.160 74 1.945 1.106 1.072 1.140 1.228 88 0,7 Toplam (3) 78.294 75.663 72.814 72.733 73.013 280 77.465 72.728 72.820 73.415 72.537 (878) 38,8 4-Mali kuruluşlar 42.713 43.724 44.987 47.492 48.303 811 42.841 44.712 46.358 48.681 47.920 (761) 25,7 Genel toplam 213.606 199.534 195.624 194.481 192.043 (2.438) 209.229 194.165 192.624 192.466 186.734 (5.732) 100 Endeks 2011=100 98,5 92,0 90,2 89,7 88,6
98,1 91,0 90,3 90,2 87,5

Genel Rapor • 2016 36 Çizelge: 17-Personel giderleri (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Esas ücret Ek ödeme Sosyal giderler Toplam 1-Tarım 187.754 201.049 220.168 221.987 115.568 37.793 78.050 231.411 2-Sanayi:
a)Madencilik 1.824.903 1.838.178 1.822.270 2.069.641 862.040 598.794 736.190 2.197.024
b)İmalat 1.806.074 1.908.425 1.929.056 2.141.043 1.139.366 413.431 762.553 2.315.350
c)Enerji 1.927.107 1.484.450 1.594.578 1.448.075 563.782 372.362 370.772 1.306.916 Toplam (2) 5.558.084 5.231.053 5.345.904 5.658.759 2.565.188 1.384.587 1.869.515 5.819.290 3-Hizmetler: a)Ulaştırma-haberleşme 3.962.318 4.431.892 4.417.232 4.773.735 3.071.899 1.077.759 1.262.970 5.412.628
b)Ticaret 250.855 239.599 260.708 281.501 204.604 40.785 79.679 325.068
c)Diğer hizmetler 165.279 98.571 125.292 123.985 89.850 11.041 44.753 145.644 Toplam (3) 4.378.452 4.770.062 4.803.232 5.179.221 3.366.353 1.129.585 1.387.402 5.883.340 4-Mali kuruluşlar 2.545.688 3.235.336 3.496.170 3.956.809 2.326.831 1.061.559 1.241.732 4.630.122 Genel toplam (Cari fiyatlarla) 12.669.978 13.437.500 13.865.474 15.016.776 8.373.940 3.613.524 4.576.699 16.564.163 Endeks 2011=100 109,3 115,9 119,6 129,6
142,9 Aylık ortalama gider TL 4.943 5.612 5.907 6.435
7.188 Endeks 2011=100 111,0 126,0 132,6 144,4
161,3 Genel toplam (2013 yılı tüketici fiyat.) 5.941.930 5.867.648 5.597.237 5.571.261
5.662.187 Endeks 2011=100 103,0 101,7 97,0 96,5
98,1 Aylık ortalama gider TL 2.318 2.451 2.384 2.387
2.457 Endeks 2011=100 104,5 110,5 107,5 107,6
110,8
Çizelge: 18-Memur sayısı (Kişi)
Sektörler Ortalama Yıl sonu 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 2016 yılı toplamı içindeki payı % 1-Tarım 168 166 163 162 158 (4) 166 165 163 161 161
3,6 2-Sanayi:
a)Madencilik 720 685 624 590 596 6 694 640 602 590 577 (13) 12,8
b)İmalat 1.309 1.336 1.331 1.286 1.233 (53) 1.320 1.349 1.302 1.271 1.201 (70) 26,7
c)Enerji 1.126 884 910 893 849 (44) 1.129 916 905 885 820 (65) 18,2 Toplam (2) 3.155 2.905 2.865 2.769 2.678 (91) 3.143 2.905 2.809 2.746 2.598 (148) 57,7 3-Hizmetler:
a)Ulaştırma-
haberleşme 2.379 2.205 1.732 1.524 1.437 (87) 2.393 1.881 1.588 1.493 1.367 (126) 30,3
b)Ticaret 282 286 282 281 302 21 284 282 285 287 321 34 7,1
c)Diğer hizmetler 60 51 43 41 43 2 57 45 42 41 55 14 1,2 Toplam (3) 2.721 2.542 2.057 1.846 1.782 (64) 2.734 2.208 1.915 1.821 1.743 (78) 38,7 4-Mali kuruluşlar 10 4 4 4 1 4 4 3 (1) 0,1 Genel toplam 6.054 5.613 5.089 4.781 4.622 (159) 6.044 5.278 4.891 4.732 4.505 (227) 100 Endeks 2011=100 82,1 76,1 69,0 64,8 62,7
97,9 85,5 79,2 76,6 72,9

Sayıştay 37 Çizelge: 17-Personel giderleri (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Esas ücret Ek ödeme Sosyal giderler Toplam 1-Tarım 187.754 201.049 220.168 221.987 115.568 37.793 78.050 231.411 2-Sanayi:
a)Madencilik 1.824.903 1.838.178 1.822.270 2.069.641 862.040 598.794 736.190 2.197.024
b)İmalat 1.806.074 1.908.425 1.929.056 2.141.043 1.139.366 413.431 762.553 2.315.350
c)Enerji 1.927.107 1.484.450 1.594.578 1.448.075 563.782 372.362 370.772 1.306.916 Toplam (2) 5.558.084 5.231.053 5.345.904 5.658.759 2.565.188 1.384.587 1.869.515 5.819.290 3-Hizmetler: a)Ulaştırma-haberleşme 3.962.318 4.431.892 4.417.232 4.773.735 3.071.899 1.077.759 1.262.970 5.412.628
b)Ticaret 250.855 239.599 260.708 281.501 204.604 40.785 79.679 325.068
c)Diğer hizmetler 165.279 98.571 125.292 123.985 89.850 11.041 44.753 145.644 Toplam (3) 4.378.452 4.770.062 4.803.232 5.179.221 3.366.353 1.129.585 1.387.402 5.883.340 4-Mali kuruluşlar 2.545.688 3.235.336 3.496.170 3.956.809 2.326.831 1.061.559 1.241.732 4.630.122 Genel toplam (Cari fiyatlarla) 12.669.978 13.437.500 13.865.474 15.016.776 8.373.940 3.613.524 4.576.699 16.564.163 Endeks 2011=100 109,3 115,9 119,6 129,6
142,9 Aylık ortalama gider TL 4.943 5.612 5.907 6.435
7.188 Endeks 2011=100 111,0 126,0 132,6 144,4
161,3 Genel toplam (2013 yılı tüketici fiyat.) 5.941.930 5.867.648 5.597.237 5.571.261
5.662.187 Endeks 2011=100 103,0 101,7 97,0 96,5
98,1 Aylık ortalama gider TL 2.318 2.451 2.384 2.387
2.457 Endeks 2011=100 104,5 110,5 107,5 107,6
110,8
Çizelge: 18-Memur sayısı (Kişi)
Sektörler Ortalama Yıl sonu 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 2016 yılı toplamı içindeki payı % 1-Tarım 168 166 163 162 158 (4) 166 165 163 161 161
3,6 2-Sanayi:
a)Madencilik 720 685 624 590 596 6 694 640 602 590 577 (13) 12,8
b)İmalat 1.309 1.336 1.331 1.286 1.233 (53) 1.320 1.349 1.302 1.271 1.201 (70) 26,7
c)Enerji 1.126 884 910 893 849 (44) 1.129 916 905 885 820 (65) 18,2 Toplam (2) 3.155 2.905 2.865 2.769 2.678 (91) 3.143 2.905 2.809 2.746 2.598 (148) 57,7 3-Hizmetler:
a)Ulaştırma-
haberleşme 2.379 2.205 1.732 1.524 1.437 (87) 2.393 1.881 1.588 1.493 1.367 (126) 30,3
b)Ticaret 282 286 282 281 302 21 284 282 285 287 321 34 7,1
c)Diğer hizmetler 60 51 43 41 43 2 57 45 42 41 55 14 1,2 Toplam (3) 2.721 2.542 2.057 1.846 1.782 (64) 2.734 2.208 1.915 1.821 1.743 (78) 38,7 4-Mali kuruluşlar 10 4 4 4 1 4 4 3 (1) 0,1 Genel toplam 6.054 5.613 5.089 4.781 4.622 (159) 6.044 5.278 4.891 4.732 4.505 (227) 100 Endeks 2011=100 82,1 76,1 69,0 64,8 62,7
97,9 85,5 79,2 76,6 72,9

Genel Rapor • 2016 38 Çizelge: 19- Memur giderleri (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Esas ücret Ek ödeme Sosyal giderler Toplam 1-Tarım 11.201 11.503 12.428 13.218 4.527 5.613 4.686 14.826 2-Sanayi: a)Madencilik 39.842 39.981 40.484 43.862 23.172 14.048 10.485 47.705
b)İmalat 81.975 89.975 92.300 96.896 50.624 25.474 32.615 108.713
c)Enerji 79.370 61.879 62.879 72.630 24.924 30.429 23.213 78.566 Toplam (2) 201.187 191.835 195.663 213.388 98.720 69.951 66.313 234.984 3-Hizmetler: a)Ulaştırma-haberleşme 147.184 169.019 127.257 125.891 30.826 64.273 34.621 129.720
b)Ticaret 17.118 18.107 19.676 20.445 8.723 8.753 7.225 24.701
c)Diğer hizmetler 4.723 4.263 4.893 5.173 2.151 920 1.821 4.892 Toplam (3) 169.025 191.389 151.826 151.509 41.700 73.946 43.667 159.313 4-Mali kuruluşlar 497 18
419
419 Genel toplam (Cari fiyatlarla) 381.910 394.745 359.917 378.115 145.366 149.510 114.666 409.542 Endeks 2011=100 94,1 97,2 88,6 93,1
100,9 Aylık ortalama gider TL 5.257 5.861 5.879 6.591
7.384 Endeks 2011=100 114,6 127,8 128,2 143,7
161,0 Genel toplam (2013 yılı tüketici fiyat.) 179.107 172.370 144.920 140.282
139.995 Endeks 2011=100 88,6 85,3 71,7 69,4
69,3 Aylık ortalama gider TL 2.465 2.559 2.373 2.445
2.524 Endeks 2011=100 107,9 112,0 103,9 107,0
110,5 Çizelge: 20-Sözleşmeli personel sayısı (Kişi) Sektörler Ortalama Yıl sonu 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 2016 yılı toplamı içindeki payı % 1-Tarım 893 1.002 1.010 1.038 1.015 (23) 875 1.053 1.015 1.070 1.029 (41) 1,4 2-Sanayi:
a)Madencilik 4.646 4.536 4.410 4.357 4.287 (70) 4.490 4.318 4.297 4.410 4.215 (195) 5,7
b)İmalat 6.002 5.989 5.971 6.051 5.990 (61) 6.019 5.925 6.022 6.092 6.017 (75) 8,1
c)Enerji 10.453 8.161 8.314 8.130 7.820 (310) 10.639 8.240 8.362 7.927 7.628 (299) 10,3 Toplam (2) 21.101 18.686 18.695 18.538 18.097 (441) 21.148 18.483 18.681 18.429 17.860 (569) 24,0 3-Hizmetler:
a)Ulaştırma-
haberleşme 49.982 50.162 47.780 48.322 48.715 393 49.958 47.411 48.311 48.750 48.724 (26) 65,5
b)Ticaret 3.520 3.641 3.732 3.839 3.790 (49) 3.561 3.723 3.757 3.890 3.693 (197) 5,0
c)Diğer hizmetler 353 252 170 137 120 (17) 308 201 149 125 124 (1) 0,2 Toplam (3) 53.855 54.055 51.682 52.298 52.625 327 53.827 51.335 52.217 52.765 52.541 (224) 70,7 4-Mali kuruluşlar 2.851 2.913 3.036 3.036 2.957 (79) 2.853 3.014 3.061 3.011 2.927 (84) 3,9 Genel toplam 78.700 76.656 74.423 74.910 74.694 (216) 78.703 73.885 74.974 75.275 74.357 (918) 100,0 Endeks 2011=100 101,3 98,7 95,8 96,5 96,2
99,4 93,3 94,7 95,1 93,9

Sayıştay 39 Çizelge: 19- Memur giderleri (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Esas ücret Ek ödeme Sosyal giderler Toplam 1-Tarım 11.201 11.503 12.428 13.218 4.527 5.613 4.686 14.826 2-Sanayi: a)Madencilik 39.842 39.981 40.484 43.862 23.172 14.048 10.485 47.705
b)İmalat 81.975 89.975 92.300 96.896 50.624 25.474 32.615 108.713
c)Enerji 79.370 61.879 62.879 72.630 24.924 30.429 23.213 78.566 Toplam (2) 201.187 191.835 195.663 213.388 98.720 69.951 66.313 234.984 3-Hizmetler: a)Ulaştırma-haberleşme 147.184 169.019 127.257 125.891 30.826 64.273 34.621 129.720
b)Ticaret 17.118 18.107 19.676 20.445 8.723 8.753 7.225 24.701
c)Diğer hizmetler 4.723 4.263 4.893 5.173 2.151 920 1.821 4.892 Toplam (3) 169.025 191.389 151.826 151.509 41.700 73.946 43.667 159.313 4-Mali kuruluşlar 497 18
419
419 Genel toplam (Cari fiyatlarla) 381.910 394.745 359.917 378.115 145.366 149.510 114.666 409.542 Endeks 2011=100 94,1 97,2 88,6 93,1
100,9 Aylık ortalama gider TL 5.257 5.861 5.879 6.591
7.384 Endeks 2011=100 114,6 127,8 128,2 143,7
161,0 Genel toplam (2013 yılı tüketici fiyat.) 179.107 172.370 144.920 140.282
139.995 Endeks 2011=100 88,6 85,3 71,7 69,4
69,3 Aylık ortalama gider TL 2.465 2.559 2.373 2.445
2.524 Endeks 2011=100 107,9 112,0 103,9 107,0
110,5 Çizelge: 20-Sözleşmeli personel sayısı (Kişi) Sektörler Ortalama Yıl sonu 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 2016 yılı toplamı içindeki payı % 1-Tarım 893 1.002 1.010 1.038 1.015 (23) 875 1.053 1.015 1.070 1.029 (41) 1,4 2-Sanayi:
a)Madencilik 4.646 4.536 4.410 4.357 4.287 (70) 4.490 4.318 4.297 4.410 4.215 (195) 5,7
b)İmalat 6.002 5.989 5.971 6.051 5.990 (61) 6.019 5.925 6.022 6.092 6.017 (75) 8,1
c)Enerji 10.453 8.161 8.314 8.130 7.820 (310) 10.639 8.240 8.362 7.927 7.628 (299) 10,3 Toplam (2) 21.101 18.686 18.695 18.538 18.097 (441) 21.148 18.483 18.681 18.429 17.860 (569) 24,0 3-Hizmetler:
a)Ulaştırma-
haberleşme 49.982 50.162 47.780 48.322 48.715 393 49.958 47.411 48.311 48.750 48.724 (26) 65,5
b)Ticaret 3.520 3.641 3.732 3.839 3.790 (49) 3.561 3.723 3.757 3.890 3.693 (197) 5,0
c)Diğer hizmetler 353 252 170 137 120 (17) 308 201 149 125 124 (1) 0,2 Toplam (3) 53.855 54.055 51.682 52.298 52.625 327 53.827 51.335 52.217 52.765 52.541 (224) 70,7 4-Mali kuruluşlar 2.851 2.913 3.036 3.036 2.957 (79) 2.853 3.014 3.061 3.011 2.927 (84) 3,9 Genel toplam 78.700 76.656 74.423 74.910 74.694 (216) 78.703 73.885 74.974 75.275 74.357 (918) 100,0 Endeks 2011=100 101,3 98,7 95,8 96,5 96,2
99,4 93,3 94,7 95,1 93,9

Genel Rapor • 2016 40 Çizelge: 21- Sözleşmeli personel giderleri (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Esas ücret Ek ödeme Sosyal giderler Toplam 1-Tarım 41.535 48.878 52.692 58.437 45.751 6.571 13.896 66.218 2-Sanayi: a)Madencilik 233.377 237.713 247.149 265.058 205.409 20.982 65.515 291.906
b)İmalat 279.933 304.144 326.156 354.923 286.013 18.636 104.299 408.948
c)Enerji 458.835 387.868 445.110 475.486 342.339 49.092 102.843 494.274 Toplam (2) 972.145 929.725 1.018.415 1.095.467 833.761 88.710 272.657 1.195.128 3-Hizmetler: a)Ulaştırma-haberleşme 2.411.360 2.759.418 2.660.988 2.834.079 2.198.501 473.695 610.192 3.282.388
b)Ticaret 157.926 177.642 197.528 213.528 169.914 23.750 55.977 249.641
c)Diğer hizmetler 21.336 17.371 13.438 11.848 6.020 707 5.747 12.474 Toplam (3) 2.590.622 2.954.431 2.871.954 3.059.455 2.374.435 498.152 671.916 3.544.503 4-Mali kuruluşlar 211.884 233.496 253.656 275.897 179.083 69.754 58.597 307.434 Genel toplam (Cari fiyatlarla) 3.816.186 4.166.530 4.196.717 4.489.256 3.433.030 663.187 1.017.066 5.113.283 Endeks 2011=100 118,1 129,0 129,9 138,9
158,3 Aylık ortalama gider TL 4.041 4.529 4.699 4.994
5.705 Endeks 2011=100 116,6 130,6 135,5 144,0
164,5 Genel toplam (2013 yılı tüketici fiyat.) 1.789.704 1.819.366 1.694.138 1.665.525
1.747.892 Endeks 2011=100 111,3 113,1 105,3 103,5
108,7 Aylık ortalama gider TL 1.895 1.978 1.897 1.853
1.950 Endeks 2011=100 109,8 114,6 109,9 107,4
113,0
Çizelge: 22-İşçi sayısı (Kişi) Sektörler Ortalama Yıl sonu 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 2016 yılı toplamı içindeki payı % 1-Tarım 2.521 2.399 2.152 1.961 1.788 (173) 2.402 2.285 2.066 1.878 1.711 (167) 1,6 2-Sanayi: a)Madencilik 22.773 21.166 20.313 19.889 18.909 (980) 21.715 20.387 19.834 19.687 17.995 (1.692) 16,7
b)İmalat 22.819 21.528 20.843 20.606 19.822 (784) 20.223 19.369 18.407 17.757 17.062 (695) 15,8
c)Enerji 19.169 12.295 11.782 9.293 8.260 (1.033) 19.251 12.078 10.471 8.642 7.861 (781) 7,3 Toplam (2) 64.761 54.989 52.938 49.788 46.991 (2.797) 61.189 51.834 48.712 46.086 42.918 (3.168) 39,8 3-Hizmetler: a)Ulaştırma-
haberleşme 19.023 17.603 17.564 17.144 17.263 119 18.284 17.764 17.285 17.305 16.709 (596) 15,5
b)Ticaret 1.074 593 535 537 346 (191) 1.040 561 522 550 495 (55) 0,5
c)Diğer hizmetler 1.621 870 976 908 997 89 1.580 860 881 974 1.049 75 1,0 Toplam (3) 21.718 19.066 19.075 18.589 18.606 17 20.904 19.185 18.688 18.829 18.253 (576) 16,9 4-Mali kuruluşlar 39.852 40.811 41.947 44.452 45.342 890 39.987 41.698 43.293 45.666 44.990 (676) 41,7 Genel toplam 128.852 117.265 116.112 114.790 112.727 (2.063) 124.482 115.002 112.759 112.459 107.872 (4.587) 100,0 Endeks 2011=100 97,8 89,0 88,1 87,1 85,6
97,2 89,8 88,1 87,8 84,3

Sayıştay 41 Çizelge: 21- Sözleşmeli personel giderleri (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Esas ücret Ek ödeme Sosyal giderler Toplam 1-Tarım 41.535 48.878 52.692 58.437 45.751 6.571 13.896 66.218 2-Sanayi: a)Madencilik 233.377 237.713 247.149 265.058 205.409 20.982 65.515 291.906
b)İmalat 279.933 304.144 326.156 354.923 286.013 18.636 104.299 408.948
c)Enerji 458.835 387.868 445.110 475.486 342.339 49.092 102.843 494.274 Toplam (2) 972.145 929.725 1.018.415 1.095.467 833.761 88.710 272.657 1.195.128 3-Hizmetler: a)Ulaştırma-haberleşme 2.411.360 2.759.418 2.660.988 2.834.079 2.198.501 473.695 610.192 3.282.388
b)Ticaret 157.926 177.642 197.528 213.528 169.914 23.750 55.977 249.641
c)Diğer hizmetler 21.336 17.371 13.438 11.848 6.020 707 5.747 12.474 Toplam (3) 2.590.622 2.954.431 2.871.954 3.059.455 2.374.435 498.152 671.916 3.544.503 4-Mali kuruluşlar 211.884 233.496 253.656 275.897 179.083 69.754 58.597 307.434 Genel toplam (Cari fiyatlarla) 3.816.186 4.166.530 4.196.717 4.489.256 3.433.030 663.187 1.017.066 5.113.283 Endeks 2011=100 118,1 129,0 129,9 138,9
158,3 Aylık ortalama gider TL 4.041 4.529 4.699 4.994
5.705 Endeks 2011=100 116,6 130,6 135,5 144,0
164,5 Genel toplam (2013 yılı tüketici fiyat.) 1.789.704 1.819.366 1.694.138 1.665.525
1.747.892 Endeks 2011=100 111,3 113,1 105,3 103,5
108,7 Aylık ortalama gider TL 1.895 1.978 1.897 1.853
1.950 Endeks 2011=100 109,8 114,6 109,9 107,4
113,0
Çizelge: 22-İşçi sayısı (Kişi) Sektörler Ortalama Yıl sonu 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 2016 yılı toplamı içindeki payı % 1-Tarım 2.521 2.399 2.152 1.961 1.788 (173) 2.402 2.285 2.066 1.878 1.711 (167) 1,6 2-Sanayi: a)Madencilik 22.773 21.166 20.313 19.889 18.909 (980) 21.715 20.387 19.834 19.687 17.995 (1.692) 16,7
b)İmalat 22.819 21.528 20.843 20.606 19.822 (784) 20.223 19.369 18.407 17.757 17.062 (695) 15,8
c)Enerji 19.169 12.295 11.782 9.293 8.260 (1.033) 19.251 12.078 10.471 8.642 7.861 (781) 7,3 Toplam (2) 64.761 54.989 52.938 49.788 46.991 (2.797) 61.189 51.834 48.712 46.086 42.918 (3.168) 39,8 3-Hizmetler: a)Ulaştırma-
haberleşme 19.023 17.603 17.564 17.144 17.263 119 18.284 17.764 17.285 17.305 16.709 (596) 15,5
b)Ticaret 1.074 593 535 537 346 (191) 1.040 561 522 550 495 (55) 0,5
c)Diğer hizmetler 1.621 870 976 908 997 89 1.580 860 881 974 1.049 75 1,0 Toplam (3) 21.718 19.066 19.075 18.589 18.606 17 20.904 19.185 18.688 18.829 18.253 (576) 16,9 4-Mali kuruluşlar 39.852 40.811 41.947 44.452 45.342 890 39.987 41.698 43.293 45.666 44.990 (676) 41,7 Genel toplam 128.852 117.265 116.112 114.790 112.727 (2.063) 124.482 115.002 112.759 112.459 107.872 (4.587) 100,0 Endeks 2011=100 97,8 89,0 88,1 87,1 85,6
97,2 89,8 88,1 87,8 84,3

Genel Rapor • 2016 42 Çizelge: 23- İşçi giderleri (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Esas ücret Ek ödeme Sosyal giderler Toplam 1-Tarım 134.817 140.437 154.938 150.237 65.195 25.609 59.468 150.272 2-Sanayi: a)Madencilik 1.550.765 1.559.524 1.534.074 1.759.945 632.852 563.682 660.190 1.856.724
b)İmalat 1.442.952 1.512.957 1.508.865 1.687.362 801.183 369.147 625.639 1.795.969
c)Enerji 1.385.893 1.033.076 1.085.749 898.623 195.572 292.813 244.716 733.101 Toplam (2) 4.379.610 4.105.557 4.128.688 4.345.930 1.629.607 1.225.642 1.530.545 4.385.794 3-Hizmetler: a)Ulaştırma-haberleşme 1.402.251 1.501.798 1.627.585 1.812.036 840.884 539.447 618.157 1.998.488
b)Ticaret 75.111 43.404 43.085 47.101 25.831 8.265 16.477 50.573
c)Diğer hizmetler 137.157 75.133 105.243 105.134 79.716 9.312 37.185 126.213 Toplam (3) 1.614.519 1.620.335 1.775.913 1.964.271 946.431 557.024 671.819 2.175.274 4-Mali kuruluşlar 2.324.155 2.991.371 3.230.685 3.667.433 2.134.189 991.110 1.183.058 4.308.357 Genel toplam (Cari fiyatlarla) 8.453.101 8.857.700 9.290.224 10.127.871 4.775.422 2.799.385 3.444.890 11.019.697 Endeks 2011=100 106,5 111,6 117,1 127,6
138,9 Aylık ortalama gider TL 5.467 6.295 6.668 7.352
8.146 Endeks 2011=100 108,9 125,4 132,8 146,5
162,3 Genel toplam (2013 yılı tüketici fiyat.) 3.964.311 3.867.822 3.750.293 37.574.653
3.766.903 Endeks 2011=100 100,3 97,9 94,9 950,9
95,3 Aylık ortalama gider TL 2.564 2.749 2.692 2.728
2.785 Endeks 2011=100 102,6 110,0 107,7 109,1
111,4 D-MALİ DURUM VE FİNANSMAN 1-Genel mali durum: KİT’lerin 2016 yılı toplam kaynak ve varlıkları (mali kuruluşlar hariç) 2012 yıl sonu değerlerine göre %34,1 oranında artarken son beş yılın ortalama artış oranı ise %9,2 olmuştur. Mukayese edilen yıllara ait kaynak ve varlıkların artış oranları ile yurt içi üretici fiyatlarındaki artış oranları aşağıda gösterilmiştir.
Kaynak - varlık Üretici fiyatları artışı artışı Yıllar % % 2012 13,06 6,09 2013 (10,85) 4,48 2014 13,49 10,25 2015 10,34 5,28 2016 20,14 4,30 Yıllar itibarıyla KİT’lerin kaynak ve varlıklarındaki artışlar 2013 yılındaki azalış dışında artan bir seyir izlemiş ve genel olarak yurt içi üretici fiyatlarındaki artışların üzerinde gerçekleşmiştir. 2016 yılında ise KİT’lerin kaynak ve varlıklarındaki artışlar üretici fiyatlarındaki artışların yaklaşık beş katı düzeyinde olmuştur. KİT’lerin mali durumlarının değerlendirilmesine esas sektörel bazda 2016 yılı varlıklarının ayrıntısına (Ek:3), kaynaklarının ayrıntısına (Ek:4) ekler arasında yer verilmiştir. KİT’lerin 2012-2016 yıllarına ait bilançoları üzerinde gerekli sadeleştirmeler yapılarak hazırlanan konsolide mali durumu gösteren veriler ve bu verilerin kaynak ve varlıklar toplamı içerisindeki payları 24 sayılı, 2016 yılına ait kaynak ve varlıklarının sektörler itibarıyla ayrıntısı 24/a sayılı çizelgede gösterilmiştir.

Sayıştay 43 Çizelge: 23- İşçi giderleri (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Esas ücret Ek ödeme Sosyal giderler Toplam 1-Tarım 134.817 140.437 154.938 150.237 65.195 25.609 59.468 150.272 2-Sanayi: a)Madencilik 1.550.765 1.559.524 1.534.074 1.759.945 632.852 563.682 660.190 1.856.724
b)İmalat 1.442.952 1.512.957 1.508.865 1.687.362 801.183 369.147 625.639 1.795.969
c)Enerji 1.385.893 1.033.076 1.085.749 898.623 195.572 292.813 244.716 733.101 Toplam (2) 4.379.610 4.105.557 4.128.688 4.345.930 1.629.607 1.225.642 1.530.545 4.385.794 3-Hizmetler: a)Ulaştırma-haberleşme 1.402.251 1.501.798 1.627.585 1.812.036 840.884 539.447 618.157 1.998.488
b)Ticaret 75.111 43.404 43.085 47.101 25.831 8.265 16.477 50.573
c)Diğer hizmetler 137.157 75.133 105.243 105.134 79.716 9.312 37.185 126.213 Toplam (3) 1.614.519 1.620.335 1.775.913 1.964.271 946.431 557.024 671.819 2.175.274 4-Mali kuruluşlar 2.324.155 2.991.371 3.230.685 3.667.433 2.134.189 991.110 1.183.058 4.308.357 Genel toplam (Cari fiyatlarla) 8.453.101 8.857.700 9.290.224 10.127.871 4.775.422 2.799.385 3.444.890 11.019.697 Endeks 2011=100 106,5 111,6 117,1 127,6
138,9 Aylık ortalama gider TL 5.467 6.295 6.668 7.352
8.146 Endeks 2011=100 108,9 125,4 132,8 146,5
162,3 Genel toplam (2013 yılı tüketici fiyat.) 3.964.311 3.867.822 3.750.293 37.574.653
3.766.903 Endeks 2011=100 100,3 97,9 94,9 950,9
95,3 Aylık ortalama gider TL 2.564 2.749 2.692 2.728
2.785 Endeks 2011=100 102,6 110,0 107,7 109,1
111,4 D-MALİ DURUM VE FİNANSMAN 1-Genel mali durum: KİT’lerin 2016 yılı toplam kaynak ve varlıkları (mali kuruluşlar hariç) 2012 yıl sonu değerlerine göre %34,1 oranında artarken son beş yılın ortalama artış oranı ise %9,2 olmuştur. Mukayese edilen yıllara ait kaynak ve varlıkların artış oranları ile yurt içi üretici fiyatlarındaki artış oranları aşağıda gösterilmiştir.
Kaynak - varlık Üretici fiyatları artışı artışı Yıllar % % 2012 13,06 6,09 2013 (10,85) 4,48 2014 13,49 10,25 2015 10,34 5,28 2016 20,14 4,30 Yıllar itibarıyla KİT’lerin kaynak ve varlıklarındaki artışlar 2013 yılındaki azalış dışında artan bir seyir izlemiş ve genel olarak yurt içi üretici fiyatlarındaki artışların üzerinde gerçekleşmiştir. 2016 yılında ise KİT’lerin kaynak ve varlıklarındaki artışlar üretici fiyatlarındaki artışların yaklaşık beş katı düzeyinde olmuştur. KİT’lerin mali durumlarının değerlendirilmesine esas sektörel bazda 2016 yılı varlıklarının ayrıntısına (Ek:3), kaynaklarının ayrıntısına (Ek:4) ekler arasında yer verilmiştir. KİT’lerin 2012-2016 yıllarına ait bilançoları üzerinde gerekli sadeleştirmeler yapılarak hazırlanan konsolide mali durumu gösteren veriler ve bu verilerin kaynak ve varlıklar toplamı içerisindeki payları 24 sayılı, 2016 yılına ait kaynak ve varlıklarının sektörler itibarıyla ayrıntısı 24/a sayılı çizelgede gösterilmiştir.

Genel Rapor • 2016 44 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 82.522.942 60,8 81.386.750 67,3 90.325.668 65,8 100.075.526 66,1 121.936.026 67,0 21.860.500 21,8 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 12.012.738 8,9 11.340.216 9,4 14.398.521 10,5 20.438.608 13,5 23.810.590 13,1 3.371.982 16,5 b ) Kısa süreli 41.102.207 30,3 30.547.326 25,3 32.536.509 23,7 30.938.117 20,4 36.177.780 19,9 5.239.663 16,9 Toplam (2) 53.114.945 39,2 41.887.542 34,6 46.935.030 34,2 51.376.725 33,9 59.988.370 33,0 8.611.645 16,8 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) 2.359.788 2,0 24.811 0,0 19.460 0,0 (19.460)

Kaynaklar toplamı 135.637.887 100,0 120.914.504 100,0 137.235.887 100,0 151.432.791 100,0 181.924.396 100,0 30.491.605 20,1 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 62.400.322 46,0 61.197.332 50,6 71.770.537 52,3 79.931.857 52,8 91.624.708 50,4 11.692.851 14,6 b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 2.955.615 2,2 2.729.143 2,3 11.004.096 8,0 14.761.194 9,7 19.611.020 10,8 4.849.826 32,9 Toplam ( 1 ) 65.355.937 48,2 63.926.475 52,9 82.774.633 60,3 94.693.051 62,5 111.235.728 61,1 16.542.677 17,5 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 59.347.271 43,8 46.511.509 38,5 45.793.244 33,4 48.098.340 31,8 58.552.997 32,2 10.454.657 21,7 b ) Hazır değerler 10.935.679 8,1 10.476.520 8,7 8.668.010 6,3 8.641.400 5,7 12.135.671 6,7 3.494.271 40,4 Toplam ( 2 ) 70.282.950 51,8 56.988.029 47,1 54.461.254 39,7 56.739.740 37,5 70.688.668 38,9 13.948.928 24,6 Varlıklar toplamı 135.638.887 100,0 120.914.504 100,0 137.235.887 100,0 151.432.791 100,0 181.924.396 100,0 30.491.605 20,1 () Mali kuruluşlar hariç. Çizelge: 24- KİT'lerin 2012-2016 yılları mali durumu () 2015 Son iki yıl farkı M a l i d u r u m 2016 2012 2013 2014 2012 2013 2014 2015 2016 Mali rasyolar % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

155,37 194,30 192,45 194,79 203,27 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

54,00 49,39 47,70 47,22 49,64 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

75,62 75,19 79,46 79,87 75,14 Disponibilite oranı

26,61 34,30 26,64 27,93 33,54 Genişletilmiş likidite oranı

171,00 186,56 167,39 183,40 195,39 Mali rantabilite oranı

6,25 6,07 (1,58) 3,48 14,95 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100 : Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100 : Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100 : Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100 Paraya çevrilebilir ve hazır : değerler/ Varlıklar toplamı100 Çizelge : 24/a- KİT'lerin 2016 yılı kaynak ve varlıklarının sektörler itibarıyla dağılımı (*) (Bin TL) M a l i d u r u m Tarım Maden İmalat Enerji Ulaş.-hab. Ticaret Diğer hizmetler Ara toplam Sektörler arası düzeltme Toplam Sektördeki ana kuruluş sayısı 1 4 10 5 7 3 10 40

40 Kaynaklar (Pasif) : 1 - Öz kaynaklar 1.332.073 15.737.610 5.229.357 34.024.839 59.480.233 4.951.363 2.319.213 123.074.688 1.138.662 121.936.026 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 8.783.642 517.012 9.550.293 5.202.213 1.351.647 70.053 25.474.860 1.664.270 23.810.590 b ) Kısa süreli 721.300 3.714.571 5.243.153 8.322.630 15.686.273 5.339.350 195.010 39.222.287 3.044.507 36.177.780 Toplam (2) 721.300 12.498.213 5.760.165 17.872.923 20.888.486 6.690.997 265.063 64.697.147 4.708.777 59.988.370 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) Kaynaklar toplamı 2.053.373 28.235.823 10.989.522 51.897.762 80.368.719 11.642.360 2.584.276 187.771.835 5.847.439 181.924.396 Varlıklar (Aktif): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 1.346.017 4.421.816 2.275.928 28.905.523 52.659.806 1.150.738 2.003.542 92.763.370 1.138.662 91.624.708 b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 5.868 16.546.755 19.223 3.046.589 1.459.332 178.514 19.008 21.275.289 176.018 21.099.271 Toplam ( 1 ) 1.351.885 20.968.571 2.295.151 31.952.112 54.119.138 1.329.252 2.022.550 114.038.659 1.314.680 112.723.979 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 669.349 6.635.600 7.643.663 19.853.410 18.635.475 7.933.336 226.671 61.597.504 2.680.766 58.916.738 b ) Hazır değerler 32.139 631.652 1.050.708 92.240 7.614.106 2.379.772 335.055 12.135.672 12.135.672 Toplam ( 2 ) 701.488 7.267.252 8.694.371 19.945.650 26.249.581 10.313.108 561.726 73.733.176 2.680.766 71.052.410 Varlıklar toplamı 2.053.373 28.235.823 10.989.522 51.897.762 80.368.719 11.642.360 2.584.276 187.771.835 3.995.446 183.776.389 Düzeltme öncesi sektör payı 1,09 15,04 5,85 27,64 42,80 6,20 1,38 100,00 2,13 97,87 Düzeltme sonrası sektör payı 1,12 15,36 5,98 28,24 43,73 6,34 1,41 102,17 2,17 100,00 (*) Mali kuruluşlar hariç.

Sayıştay 45 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 82.522.942 60,8 81.386.750 67,3 90.325.668 65,8 100.075.526 66,1 121.936.026 67,0 21.860.500 21,8 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 12.012.738 8,9 11.340.216 9,4 14.398.521 10,5 20.438.608 13,5 23.810.590 13,1 3.371.982 16,5 b ) Kısa süreli 41.102.207 30,3 30.547.326 25,3 32.536.509 23,7 30.938.117 20,4 36.177.780 19,9 5.239.663 16,9 Toplam (2) 53.114.945 39,2 41.887.542 34,6 46.935.030 34,2 51.376.725 33,9 59.988.370 33,0 8.611.645 16,8 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) 2.359.788 2,0 24.811 0,0 19.460 0,0 (19.460)

Kaynaklar toplamı 135.637.887 100,0 120.914.504 100,0 137.235.887 100,0 151.432.791 100,0 181.924.396 100,0 30.491.605 20,1 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 62.400.322 46,0 61.197.332 50,6 71.770.537 52,3 79.931.857 52,8 91.624.708 50,4 11.692.851 14,6 b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 2.955.615 2,2 2.729.143 2,3 11.004.096 8,0 14.761.194 9,7 19.611.020 10,8 4.849.826 32,9 Toplam ( 1 ) 65.355.937 48,2 63.926.475 52,9 82.774.633 60,3 94.693.051 62,5 111.235.728 61,1 16.542.677 17,5 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 59.347.271 43,8 46.511.509 38,5 45.793.244 33,4 48.098.340 31,8 58.552.997 32,2 10.454.657 21,7 b ) Hazır değerler 10.935.679 8,1 10.476.520 8,7 8.668.010 6,3 8.641.400 5,7 12.135.671 6,7 3.494.271 40,4 Toplam ( 2 ) 70.282.950 51,8 56.988.029 47,1 54.461.254 39,7 56.739.740 37,5 70.688.668 38,9 13.948.928 24,6 Varlıklar toplamı 135.638.887 100,0 120.914.504 100,0 137.235.887 100,0 151.432.791 100,0 181.924.396 100,0 30.491.605 20,1 () Mali kuruluşlar hariç. Çizelge: 24- KİT'lerin 2012-2016 yılları mali durumu () 2015 Son iki yıl farkı M a l i d u r u m 2016 2012 2013 2014 2012 2013 2014 2015 2016 Mali rasyolar % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

155,37 194,30 192,45 194,79 203,27 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

54,00 49,39 47,70 47,22 49,64 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

75,62 75,19 79,46 79,87 75,14 Disponibilite oranı

26,61 34,30 26,64 27,93 33,54 Genişletilmiş likidite oranı

171,00 186,56 167,39 183,40 195,39 Mali rantabilite oranı

6,25 6,07 (1,58) 3,48 14,95 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100 : Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100 : Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100 : Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100 Paraya çevrilebilir ve hazır : değerler/ Varlıklar toplamı100 Çizelge : 24/a- KİT'lerin 2016 yılı kaynak ve varlıklarının sektörler itibarıyla dağılımı (*) (Bin TL) M a l i d u r u m Tarım Maden İmalat Enerji Ulaş.-hab. Ticaret Diğer hizmetler Ara toplam Sektörler arası düzeltme Toplam Sektördeki ana kuruluş sayısı 1 4 10 5 7 3 10 40

40 Kaynaklar (Pasif) : 1 - Öz kaynaklar 1.332.073 15.737.610 5.229.357 34.024.839 59.480.233 4.951.363 2.319.213 123.074.688 1.138.662 121.936.026 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 8.783.642 517.012 9.550.293 5.202.213 1.351.647 70.053 25.474.860 1.664.270 23.810.590 b ) Kısa süreli 721.300 3.714.571 5.243.153 8.322.630 15.686.273 5.339.350 195.010 39.222.287 3.044.507 36.177.780 Toplam (2) 721.300 12.498.213 5.760.165 17.872.923 20.888.486 6.690.997 265.063 64.697.147 4.708.777 59.988.370 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) Kaynaklar toplamı 2.053.373 28.235.823 10.989.522 51.897.762 80.368.719 11.642.360 2.584.276 187.771.835 5.847.439 181.924.396 Varlıklar (Aktif): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 1.346.017 4.421.816 2.275.928 28.905.523 52.659.806 1.150.738 2.003.542 92.763.370 1.138.662 91.624.708 b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 5.868 16.546.755 19.223 3.046.589 1.459.332 178.514 19.008 21.275.289 176.018 21.099.271 Toplam ( 1 ) 1.351.885 20.968.571 2.295.151 31.952.112 54.119.138 1.329.252 2.022.550 114.038.659 1.314.680 112.723.979 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 669.349 6.635.600 7.643.663 19.853.410 18.635.475 7.933.336 226.671 61.597.504 2.680.766 58.916.738 b ) Hazır değerler 32.139 631.652 1.050.708 92.240 7.614.106 2.379.772 335.055 12.135.672 12.135.672 Toplam ( 2 ) 701.488 7.267.252 8.694.371 19.945.650 26.249.581 10.313.108 561.726 73.733.176 2.680.766 71.052.410 Varlıklar toplamı 2.053.373 28.235.823 10.989.522 51.897.762 80.368.719 11.642.360 2.584.276 187.771.835 3.995.446 183.776.389 Düzeltme öncesi sektör payı 1,09 15,04 5,85 27,64 42,80 6,20 1,38 100,00 2,13 97,87 Düzeltme sonrası sektör payı 1,12 15,36 5,98 28,24 43,73 6,34 1,41 102,17 2,17 100,00 (*) Mali kuruluşlar hariç.

Genel Rapor • 2016 46 2015 yılı itibarıyla 151,4 milyar TL tutarındaki KİT kaynaklarının; %13,5’i uzun, %20,4’ü kısa süreli olmak üzere toplam %33,9’u yabancı kaynaklardan, %66,1’i de öz kaynaklardan oluşmuştur. 2016 yılı itibarıyla ise KİT’lerin 181,9 milyar TL tutarındaki kaynaklarının; %13,1’i uzun, %19,9’u kısa süreli olmak üzere toplam %33’ü yabancı kaynaklardan, %67’si de öz kaynaklardan oluşmuştur. Çizelgede, sektörler arası düzeltmeler (kompanse) yapılmış olup, bu düzeltmelerden önceki ve sonraki duruma göre sektörlerin toplam varlıklar içerisindeki payları, 28 sayılı çizelgede gösterilmiştir. a) Kaynaklar arasındaki ilişkiler: KİT’lerin 2012-2016 yıllarına ait beş yıllık öz kaynak ve yabancı kaynaklarının durumu aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. 2012-2016 döneminde net öz kaynaklar ortalama %22,2 oranında artış kaydetmiş olup, ön önemli artış 2016 yılında gerçekleşmiştir. 2016 yılında net öz kaynaklar geçen yıla göre %81,8 oranında artış göstermiştir. Kaynaklar içerisinde öz kaynakların payı, yıllar itibarıyla dalgalanma göstermesine rağmen ortalama %65 seviyesinde gerçekleşmiş, 2016 yılında ise bu oran %76,9 oranına çıkmıştır. Öz kaynakları oluşturan unsurlar incelendiğinde; 2016 yılında gerçekleşen artışın geçmiş yıllar karları, sermaye yedekleri vb. diğer öz kaynaklar ile dönem kârının öz kaynaklarda kalacak kısmında görülen artışlardan kaynaklandığı görülmektedir. KİT’lerin son beş yıla ait öz kaynak unsurları, zararları ve net öz kaynakları 25 sayılı, yabancı kaynak unsurlarının ayrıntısı 26 sayılı çizelgede gösterilmiştir. Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % 1 - Ödenmiş sermaye 72.430.874 59,7 81.254.124 67,1 99.935.822 72,4 116.244.890 76,5 126.486.916 53,5 10.242.026 8,8 2 - Yeniden değerleme fonu 3 - Kâr yedekleri 29.729.304 24,5 20.146.317 16,6 20.691.606 15,0 22.524.812 14,8 22.798.106 9,6 273.294 1,2 4 - Diğer öz kaynaklar (Geçmiş yıllar kârları, serm.yedekleri vb.) 15.315.170 12,6 15.221.268 12,6 15.719.937 11,4 10.598.320 7,0 73.462.623 31,1 62.864.303 593,2 5 - Dönem kârlarının öz kaynaklarda kalacak kısmı 3.796.643 3,1 4.518.914 3,7 1.641.980 1,2 2.603.734 1,7 13.821.429 5,8 11.217.695 430,8 Ara toplam 121.271.991 100,0 121.140.623 100,0 137.989.345 100,0 151.971.756 100,0 236.569.074 100,0 84.597.318 55,7 6 - Geçmiş yıllar zararları (-) (35.959.054)(29,7) (32.995.084)(27,2) (41.068.299)(29,8) (48.036.331)(31,6) (50.790.163)(21,5) (2.753.832) 5,7 7 - Dönem net zararı (-) (2.789.995) (2,3) (6.758.789) (5,6) (6.595.378) (4,8) (3.859.899) (2,5) (3.854.515) (1,6) 5.384 (0,1) Toplam öz kaynaklar 82.522.942 68,0 81.386.750 67,2 90.325.668 65,5 100.075.526 65,9 181.924.396 76,9 81.848.870 81,8 8 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) (2.359.788) (24.811) (19.460) 19.460

Net öz kaynaklar 82.522.942 68,0 79.026.962 65,2 90.300.857 65,4 100.056.066 65,8 181.924.396 76,9 81.868.330 81,8 () Mali kuruluşlar hariç. Çizelge: 25- KİT'lerin öz kaynak unsurları () Son iki yıl farkı Öz kaynak unsurları 2015 2016 2012 2013 2014

Sayıştay 47 2015 yılı itibarıyla 151,4 milyar TL tutarındaki KİT kaynaklarının; %13,5’i uzun, %20,4’ü kısa süreli olmak üzere toplam %33,9’u yabancı kaynaklardan, %66,1’i de öz kaynaklardan oluşmuştur. 2016 yılı itibarıyla ise KİT’lerin 181,9 milyar TL tutarındaki kaynaklarının; %13,1’i uzun, %19,9’u kısa süreli olmak üzere toplam %33’ü yabancı kaynaklardan, %67’si de öz kaynaklardan oluşmuştur. Çizelgede, sektörler arası düzeltmeler (kompanse) yapılmış olup, bu düzeltmelerden önceki ve sonraki duruma göre sektörlerin toplam varlıklar içerisindeki payları, 28 sayılı çizelgede gösterilmiştir. a) Kaynaklar arasındaki ilişkiler: KİT’lerin 2012-2016 yıllarına ait beş yıllık öz kaynak ve yabancı kaynaklarının durumu aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. 2012-2016 döneminde net öz kaynaklar ortalama %22,2 oranında artış kaydetmiş olup, ön önemli artış 2016 yılında gerçekleşmiştir. 2016 yılında net öz kaynaklar geçen yıla göre %81,8 oranında artış göstermiştir. Kaynaklar içerisinde öz kaynakların payı, yıllar itibarıyla dalgalanma göstermesine rağmen ortalama %65 seviyesinde gerçekleşmiş, 2016 yılında ise bu oran %76,9 oranına çıkmıştır. Öz kaynakları oluşturan unsurlar incelendiğinde; 2016 yılında gerçekleşen artışın geçmiş yıllar karları, sermaye yedekleri vb. diğer öz kaynaklar ile dönem kârının öz kaynaklarda kalacak kısmında görülen artışlardan kaynaklandığı görülmektedir. KİT’lerin son beş yıla ait öz kaynak unsurları, zararları ve net öz kaynakları 25 sayılı, yabancı kaynak unsurlarının ayrıntısı 26 sayılı çizelgede gösterilmiştir. Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % 1 - Ödenmiş sermaye 72.430.874 59,7 81.254.124 67,1 99.935.822 72,4 116.244.890 76,5 126.486.916 53,5 10.242.026 8,8 2 - Yeniden değerleme fonu 3 - Kâr yedekleri 29.729.304 24,5 20.146.317 16,6 20.691.606 15,0 22.524.812 14,8 22.798.106 9,6 273.294 1,2 4 - Diğer öz kaynaklar (Geçmiş yıllar kârları, serm.yedekleri vb.) 15.315.170 12,6 15.221.268 12,6 15.719.937 11,4 10.598.320 7,0 73.462.623 31,1 62.864.303 593,2 5 - Dönem kârlarının öz kaynaklarda kalacak kısmı 3.796.643 3,1 4.518.914 3,7 1.641.980 1,2 2.603.734 1,7 13.821.429 5,8 11.217.695 430,8 Ara toplam 121.271.991 100,0 121.140.623 100,0 137.989.345 100,0 151.971.756 100,0 236.569.074 100,0 84.597.318 55,7 6 - Geçmiş yıllar zararları (-) (35.959.054)(29,7) (32.995.084)(27,2) (41.068.299)(29,8) (48.036.331)(31,6) (50.790.163)(21,5) (2.753.832) 5,7 7 - Dönem net zararı (-) (2.789.995) (2,3) (6.758.789) (5,6) (6.595.378) (4,8) (3.859.899) (2,5) (3.854.515) (1,6) 5.384 (0,1) Toplam öz kaynaklar 82.522.942 68,0 81.386.750 67,2 90.325.668 65,5 100.075.526 65,9 181.924.396 76,9 81.848.870 81,8 8 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) (2.359.788) (24.811) (19.460) 19.460

Net öz kaynaklar 82.522.942 68,0 79.026.962 65,2 90.300.857 65,4 100.056.066 65,8 181.924.396 76,9 81.868.330 81,8 () Mali kuruluşlar hariç. Çizelge: 25- KİT'lerin öz kaynak unsurları () Son iki yıl farkı Öz kaynak unsurları 2015 2016 2012 2013 2014

Genel Rapor • 2016 48 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % 1-Mali borçlar 7.356.280 13,8 9.101.882 21,7 9.682.860 20,6 13.781.766 26,8 18.977.245 31,6 5.195.479 37,7 a)Kısa süreli 2.351.296 4,4 2.937.739 7,0 3.488.188 10,7 4.440.368 14,4 6.593.434 18,2 2.153.066 48,5 b)Uzun süreli 5.004.984 9,4 6.164.143 14,7 6.194.672 13,2 9.341.398 18,2 12.383.811 20,6 3.042.413 32,6 2-Ticari borçlar 13.550.202 25,5 10.526.983 25,1 10.602.217 22,6 13.549.996 26,4 16.269.427 27,1 2.719.431 20,1 a)Kısa süreli 11.734.963 22,1 9.838.768 23,5 10.018.354 21,3 10.350.613 20,1 12.684.979 21,1 2.334.366 22,6 b)Uzun süreli 1.815.239 3,4 688.215 1,6 583.863 1,2 3.199.383 6,2 3.584.448 6,0 385.065 12,0 3-Vergi borçları 2.271.445 4,3 1.414.823 3,4 768.185 1,6 418.061 0,8 2.883.521 4,8 2.465.460589,7 a)Kısa süreli 2.271.445 4,3 1.362.861 3,3 768.185 1,6 418.061 0,8 2.881.890 4,8 2.463.829589,3 b)Uzun süreli 51.962 0,1 1.631 0,0 1.631 0,0 4-Diğer borçlar 19.524.768 36,8 6.739.963 16,1 8.267.860 17,6 7.995.878 15,6 5.156.020 8,6 (2.839.858)(35,5) a)Kısa süreli 18.338.980 34,5 6.679.810 15,9 8.214.630 17,5 7.920.483 15,4 5.076.059 8,5 (2.844.424)(35,9) b)Uzun süreli 1.185.788 2,2 60.153 0,1 53.230 0,1 75.395 0,1 79.961 0,1 4.566 6,1 5-Diğer yabancı kaynaklar 10.413.250 19,6 14.103.891 33,7 17.613.908 37,5 15.631.024 30,4 16.702.157 27,8 1.071.133 6,9 a)Kısa süreli 6.405.523 12,1 9.728.148 23,2 10.047.152 21,4 7.808.592 15,2 8.941.418 14,9 1.132.826 14,5 b)Uzun süreli 4.007.727 7,5 4.375.743 10,4 7.566.756 16,1 7.822.432 15,2 7.760.739 12,9 (61.693) (0,8) Yabancı kaynaklar toplamı 53.115.945 100,0 41.887.542 100,0 46.935.030 100,0 51.376.725 100,0 59.988.370 100,0 8.611.645 16,8 a)Kısa süreli 41.102.207 77,4 30.547.326 72,9 32.536.509 69,3 30.938.117 60,2 36.177.780 60,3 5.239.663 16,9 b)Uzun süreli 12.013.738 22,6 11.340.216 27,1 14.398.521 30,7 20.438.608 39,8 23.810.590 39,7 3.371.982 16,5 () Mali kuruluşlar hariç. Çizelge: 26 - KİT'lerin yabancı kaynak unsurları () Son iki yıl farkı Yabancı kaynak unsurları 2015 2016 2012 2013 2014

Sayıştay 49 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % 1-Mali borçlar 7.356.280 13,8 9.101.882 21,7 9.682.860 20,6 13.781.766 26,8 18.977.245 31,6 5.195.479 37,7 a)Kısa süreli 2.351.296 4,4 2.937.739 7,0 3.488.188 10,7 4.440.368 14,4 6.593.434 18,2 2.153.066 48,5 b)Uzun süreli 5.004.984 9,4 6.164.143 14,7 6.194.672 13,2 9.341.398 18,2 12.383.811 20,6 3.042.413 32,6 2-Ticari borçlar 13.550.202 25,5 10.526.983 25,1 10.602.217 22,6 13.549.996 26,4 16.269.427 27,1 2.719.431 20,1 a)Kısa süreli 11.734.963 22,1 9.838.768 23,5 10.018.354 21,3 10.350.613 20,1 12.684.979 21,1 2.334.366 22,6 b)Uzun süreli 1.815.239 3,4 688.215 1,6 583.863 1,2 3.199.383 6,2 3.584.448 6,0 385.065 12,0 3-Vergi borçları 2.271.445 4,3 1.414.823 3,4 768.185 1,6 418.061 0,8 2.883.521 4,8 2.465.460589,7 a)Kısa süreli 2.271.445 4,3 1.362.861 3,3 768.185 1,6 418.061 0,8 2.881.890 4,8 2.463.829589,3 b)Uzun süreli 51.962 0,1 1.631 0,0 1.631 0,0 4-Diğer borçlar 19.524.768 36,8 6.739.963 16,1 8.267.860 17,6 7.995.878 15,6 5.156.020 8,6 (2.839.858)(35,5) a)Kısa süreli 18.338.980 34,5 6.679.810 15,9 8.214.630 17,5 7.920.483 15,4 5.076.059 8,5 (2.844.424)(35,9) b)Uzun süreli 1.185.788 2,2 60.153 0,1 53.230 0,1 75.395 0,1 79.961 0,1 4.566 6,1 5-Diğer yabancı kaynaklar 10.413.250 19,6 14.103.891 33,7 17.613.908 37,5 15.631.024 30,4 16.702.157 27,8 1.071.133 6,9 a)Kısa süreli 6.405.523 12,1 9.728.148 23,2 10.047.152 21,4 7.808.592 15,2 8.941.418 14,9 1.132.826 14,5 b)Uzun süreli 4.007.727 7,5 4.375.743 10,4 7.566.756 16,1 7.822.432 15,2 7.760.739 12,9 (61.693) (0,8) Yabancı kaynaklar toplamı 53.115.945 100,0 41.887.542 100,0 46.935.030 100,0 51.376.725 100,0 59.988.370 100,0 8.611.645 16,8 a)Kısa süreli 41.102.207 77,4 30.547.326 72,9 32.536.509 69,3 30.938.117 60,2 36.177.780 60,3 5.239.663 16,9 b)Uzun süreli 12.013.738 22,6 11.340.216 27,1 14.398.521 30,7 20.438.608 39,8 23.810.590 39,7 3.371.982 16,5 () Mali kuruluşlar hariç. Çizelge: 26 - KİT'lerin yabancı kaynak unsurları () Son iki yıl farkı Yabancı kaynak unsurları 2015 2016 2012 2013 2014 2016 yılında toplam yabancı kaynaklar önceki yıla göre %16,8 oranında artış gösterirken, öz kaynaklar artış oranının %81,8 olarak gerçekleşmesi nedeniyle, toplam kaynaklar içerisindeki yabancı kaynak payı 0,9 puan azalarak %33 olmuştur. Yabancı kaynakları oluşturan mali borçlar %37,7, ticari borçlar %20,1, diğer yabancı kaynaklar %6,9 oranında artarken, vergi borçları önceki yıla göre 6 kat artış göstermiş, diğer borçlar %35,5 oranında azalmıştır. b) Varlıklar arasındaki ilişkiler: KİT’lerin 2012-2016 yılları arasındaki beş yıllık dönemde varlıklarının durumu aşağıdaki grafikte gösterilmiştir. KİT’lerin 2016 yılı varlıklarının %50,4’ünü bağlı değerler oluşturmaktadır. Uzun sürede paraya çevrilebilir diğer varlıklar da göz önüne alındığında, duran varlıklar toplam varlıkların %61,1’ini oluşturmaktadır. Toplam varlıkların %38,9’unu oluşturan dönen varlıkların %6,7’si hazır değerlere ait bulunmaktadır. KİT’lerin son beş yıla ait dönen ve duran varlıkları, son iki yılı karşılaştırmalı olarak 27 sayılı çizelgede gösterilmiştir.

Genel Rapor • 2016 50 Varlık unsurları Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % 1-Bağlı değerler : 62.400.322 46,0 61.197.332 50,6 71.770.537 52,3 79.931.857 52,8 91.624.708 50,4 11.692.851 14,6 a)Maddi duran varlıklar 55.108.449 40,6 55.133.015 45,6 64.227.418 46,8 69.676.212 46,0 78.480.002 43,1 8.803.790 12,6 b)Diğer bağlı değerler 7.291.873 5,4 6.064.317 5,0 7.543.119 5,5 10.255.645 6,8 13.144.706 7,2 2.889.061 28,2 2-Stoklar : 17.534.427 12,9 14.519.002 12,0 12.125.086 8,8 14.874.654 9,8 16.027.845 8,8 1.153.191 7,8 a)Dönen 17.534.427 12,9 14.519.002 12,0 12.125.086 8,8 14.803.915 9,8 15.947.072 8,8 1.143.157 7,7 b)Duran 70.739 0,0 80.773 0,0 10.034 14,2 3-Hazineden alacaklar : 2.471.350 1,8 1.346.084 1,1 1.882.267 1,4 5.104.139 3,4 6.292.473 3,5 1.188.334 23,3 a)Dönen 2.429.923 1,8 1.307.879 1,1 1.878.984 1,4 5.101.412 3,4 6.289.852 3,5 1.188.440 23,3 b)Duran 41.427 0,0 38.205 0,0 3.283 0,0 2.727 0,0 2.621 0,0 (106) (3,9) 4-Yurt dışından alacaklar : 1.535.979 1,1 1.838.218 1,5 5.766.334 4,2 1.866.232 1,2 2.507.889 1,4 641.657 34,4 a)Dönen 1.532.723 1,1 1.708.935 1,4 5.679.224 4,1 1.779.105 1,2 2.369.347 1,3 590.242 33,2 b)Duran 3.256 0,0 129.283 0,1 87.110 0,1 87.127 0,1 138.542 0,1 51.415 59,0 5-Diğer alacaklar : 35.594.625 26,2 29.732.069 24,6 36.139.040 26,3 39.824.904 26,3 48.270.353 26,5 8.445.449 21,2 a)Dönen 32.698.174 24,1 27.170.431 22,5 25.225.358 18,4 25.224.320 16,7 28.881.286 15,9 3.656.966 14,5 b)Duran 2.896.451 2,1 2.561.638 2,1 10.913.682 8,0 14.600.584 9,6 19.389.067 10,7 4.788.483 32,8 6-Menkul kıymetler : 776.870 0,6 1.805.279 1,5 884.613 0,6 1.189.605 0,8 5.065.457 2,8 3.875.852 325,8 a)Dönen 776.870 0,6 1.805.262 1,5 884.592 0,6 1.189.588 0,8 5.065.440 2,8 3.875.852 325,8 b)Duran 17 0,0 21 0,0 17 0,0 17 0,0 0 0,0 7-Hazır değerler : 10.935.679 8,1 10.476.520 8,7 8.668.010 6,3 8.641.400 5,7 12.135.671 6,7 3.494.271 40,4 a)Dönen 10.935.679 8,1 10.476.520 8,7 8.668.010 6,3 8.641.400 5,7 12.135.671 6,7 3.494.271 40,4 b)Duran Varlıklar toplamı : 135.638.887 100,0 120.914.504 100,0 137.235.887 100,0 151.432.791 100,0 181.924.396 100,0 30.491.605 20,1 a)Dönen 70.282.950 51,8 56.988.029 47,1 54.461.254 39,7 56.739.740 37,5 70.688.668 38,9 13.948.928 24,6 b)Duran 65.355.937 48,2 63.926.475 52,9 82.774.633 60,3 94.693.051 62,5 111.235.728 61,1 16.542.677 17,5 () Mali kuruluşlar hariç. Çizelge: 27 - KİT'lerin varlıklarının ayrıntısı () Son iki yıl farkı 2015 2016 2012 2013 2014

Sayıştay 51 Varlık unsurları Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % 1-Bağlı değerler : 62.400.322 46,0 61.197.332 50,6 71.770.537 52,3 79.931.857 52,8 91.624.708 50,4 11.692.851 14,6 a)Maddi duran varlıklar 55.108.449 40,6 55.133.015 45,6 64.227.418 46,8 69.676.212 46,0 78.480.002 43,1 8.803.790 12,6 b)Diğer bağlı değerler 7.291.873 5,4 6.064.317 5,0 7.543.119 5,5 10.255.645 6,8 13.144.706 7,2 2.889.061 28,2 2-Stoklar : 17.534.427 12,9 14.519.002 12,0 12.125.086 8,8 14.874.654 9,8 16.027.845 8,8 1.153.191 7,8 a)Dönen 17.534.427 12,9 14.519.002 12,0 12.125.086 8,8 14.803.915 9,8 15.947.072 8,8 1.143.157 7,7 b)Duran 70.739 0,0 80.773 0,0 10.034 14,2 3-Hazineden alacaklar : 2.471.350 1,8 1.346.084 1,1 1.882.267 1,4 5.104.139 3,4 6.292.473 3,5 1.188.334 23,3 a)Dönen 2.429.923 1,8 1.307.879 1,1 1.878.984 1,4 5.101.412 3,4 6.289.852 3,5 1.188.440 23,3 b)Duran 41.427 0,0 38.205 0,0 3.283 0,0 2.727 0,0 2.621 0,0 (106) (3,9) 4-Yurt dışından alacaklar : 1.535.979 1,1 1.838.218 1,5 5.766.334 4,2 1.866.232 1,2 2.507.889 1,4 641.657 34,4 a)Dönen 1.532.723 1,1 1.708.935 1,4 5.679.224 4,1 1.779.105 1,2 2.369.347 1,3 590.242 33,2 b)Duran 3.256 0,0 129.283 0,1 87.110 0,1 87.127 0,1 138.542 0,1 51.415 59,0 5-Diğer alacaklar : 35.594.625 26,2 29.732.069 24,6 36.139.040 26,3 39.824.904 26,3 48.270.353 26,5 8.445.449 21,2 a)Dönen 32.698.174 24,1 27.170.431 22,5 25.225.358 18,4 25.224.320 16,7 28.881.286 15,9 3.656.966 14,5 b)Duran 2.896.451 2,1 2.561.638 2,1 10.913.682 8,0 14.600.584 9,6 19.389.067 10,7 4.788.483 32,8 6-Menkul kıymetler : 776.870 0,6 1.805.279 1,5 884.613 0,6 1.189.605 0,8 5.065.457 2,8 3.875.852 325,8 a)Dönen 776.870 0,6 1.805.262 1,5 884.592 0,6 1.189.588 0,8 5.065.440 2,8 3.875.852 325,8 b)Duran 17 0,0 21 0,0 17 0,0 17 0,0 0 0,0 7-Hazır değerler : 10.935.679 8,1 10.476.520 8,7 8.668.010 6,3 8.641.400 5,7 12.135.671 6,7 3.494.271 40,4 a)Dönen 10.935.679 8,1 10.476.520 8,7 8.668.010 6,3 8.641.400 5,7 12.135.671 6,7 3.494.271 40,4 b)Duran Varlıklar toplamı : 135.638.887 100,0 120.914.504 100,0 137.235.887 100,0 151.432.791 100,0 181.924.396 100,0 30.491.605 20,1 a)Dönen 70.282.950 51,8 56.988.029 47,1 54.461.254 39,7 56.739.740 37,5 70.688.668 38,9 13.948.928 24,6 b)Duran 65.355.937 48,2 63.926.475 52,9 82.774.633 60,3 94.693.051 62,5 111.235.728 61,1 16.542.677 17,5 () Mali kuruluşlar hariç. Çizelge: 27 - KİT'lerin varlıklarının ayrıntısı () Son iki yıl farkı 2015 2016 2012 2013 2014 KİT’lerin son beş yıla ait bağlı değerlerinin, paraya çevrilebilir ve hazır değerlerinin, varlıklar toplamı içindeki oranlarına aşağıda yer verilmiştir.
2012 2013 2014 2015 2016
% % % % % Bağlı değerlerx100
Varlıklar toplamı = 46 50,6 52,3 52,8 50,4
Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerx100 Varlıklar toplamı = 54 49,4 47,7 47,2 49,6 Bağlı değerlerin varlıklar içerisindeki payı yıllar itibarıyla artış göstererek 2015 yılında %52,8’e ulaşmış olup, 2016 yılında 2,4 puan azalırken, paraya çevrilebilir değerler ve hazır değerlerin payı artış göstermiştir. c) Kaynaklarla varlıklar arasındaki ilişkiler: Kaynaklarla varlıklar arasındaki ilişkileri ve yıllara göre izlediği seyri görmek üzere bazı göstergelere aşağıda yer verilmiştir.
2012 2013 2014 2015 2016
% % % % % Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı = Bağlı değerlerx100 Öz kaynaklar = 75,6 75,2 79,5 79,9 75,1 Disponibilite = Hazır değerlerx100 Kısa süreli borçlar = 26,6 34,3 26,6 27,9 33,5 Genişletilmiş likidite oranı = Dönen varlıklarx100 Kısa süreli borçlar = 171,0 186,6 167,4 183,4 195,4 KİT’ler öz kaynakları ile bağlı değerlerini büyük ölçüde karşılayabilecek durumda bulunmaktadırlar. 2016 yılında hazır değerler ile kısa süreli borçları karşılama oranı %33,5 ve dönen varlıklarla kısa süreli borçları karşılama oranı %195,4 seviyesine yükselmiştir. Bu durum KİT’lerin hazır değerlerinin geçen yıla göre %40,4 ve dönen varlıklarının %24,6 oranında artmasından kaynaklanmıştır. 2-Sektörler itibarıyla mali durum: KİT toplam kaynak ve varlıkları ile bunların sektörlere göre dağılımı 28 sayılı çizelgede; sektörlerin mali durumlarına ilişkin veriler ve bu veriler ışığında hesaplanan rasyolar 29-36 sayılı çizelgelerde gösterilmiştir.

Genel Rapor • 2016 52 Toplam (%) Toplam % Toplam % Toplam % Toplam % Toplam (%) 1-Tarım 1.204.637 0,3 1.637.906 0,3 1.768.580 0,3 1.899.688 0,3 2.053.373 0,2 153.685 8,1 2-Sanayi: a)Madencilik 13.346.146 3,0 14.149.600 2,7 17.220.520 2,9 20.991.237 2,9 28.235.823 3,1 7.244.586 34,5 b)İmalat sanayii 8.062.277 1,8 7.623.813 1,5 8.372.859 1,4 8.568.937 1,2 10.989.522 1,2 2.420.585 28,2 c)Enerji 59.980.316 13,7 52.135.636 10,1 48.216.563 8,1 45.751.104 6,4 51.897.762 5,8 6.146.658 13,4 Toplam (2) 81.388.739 18,6 73.909.049 14,4 73.809.942 12,4 75.311.278 10,6 91.123.107 10,1 15.811.829 21,0 3-Hizmetler: a)Ulaştırma-haberleşme 44.953.029 10,3 50.635.672 9,8 59.052.388 9,9 67.226.941 9,4 80.368.719 8,9 13.141.778 19,5 b)Ticaret 8.218.102 1,9 7.683.712 1,5 7.192.071 1,2 9.789.054 1,4 11.642.360 1,3 1.853.306 18,9 c)Diğ.Hizmetler 16.222.623 3,7 1.203.083 0,2 1.212.207 0,2 1.201.276 0,2 2.584.276 0,3 1.383.000 115,1 Toplam (3) 69.393.754 15,8 59.522.467 11,6 67.456.666 11,3 78.217.271 11,0 94.595.355 10,5 16.378.084 20,9 Toplam (1+2+3) 151.987.130 34,7 135.069.422 26,2 143.035.188 24,0 155.428.237 21,8 187.771.835 20,8 32.343.598 20,8 Düzeltme (-) 16.348.243 3,7 14.154.918 2,8 5.799.301 1,0 3.995.446 0,6 5.847.439 0,6 1.851.993 46,4 Net toplam (1+2+3) 135.638.887 31,0 120.914.504 23,5 137.235.887 23,0 151.432.791 21,2 181.924.396 20,2 30.491.605 20,1 4-Mali kuruluşlar 302.308.229 69,0 393.679.287 76,5 458.463.922 77,0 562.260.951 78,8 719.314.773 79,8 157.053.822 27,9 Genel toplam 437.947.116 100,0 514.593.791 100,0 595.699.809 100,0 713.693.742 100,0 901.239.169 100,0 187.545.427 26,3 Çizelge: 28- Varlık ve kaynakların sektörlere göre dağılımı 2015 Son iki yıl farkı Sektör ve alt sektörler 2016 2012 2013 2014 (Bin TL) Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 937.670 77,8 1.169.724 71,4 1.105.043 62,5 1.173.169 61,8 1.332.073 64,9 158.904 13,5 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 735 0,1 569 0,0 253 0,0 0 0,0 0 0,0 0 b ) Kısa süreli 266.232 22,1 467.613 28,5 663.284 37,5 726.519 38,2 721.300 35,1 (5.219) (0,7) Toplam (2) 266.967 22,2 468.182 28,6 663.537 37,5 726.519 38,2 721.300 35,1 (5.219) (0,7) 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) Kaynaklar toplamı 1.204.637 100,0 1.637.906 100,0 1.768.580 100,0 1.899.688 100,0 2.053.373 100,0 153.685 8,1 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 752.569 62,5 1.055.133 64,4 1.201.989 68,0 1.300.534 68,5 1.346.017 65,6 45.483 3,5 b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 4.374 0,4 4.730 0,3 5.018 0,3 5.773 0,3 5.868 0,3 95 1,6 Toplam (1) 756.943 62,8 1.059.863 64,7 1.207.007 68,2 1.306.307 68,8 1.351.885 65,8 45.578 3,5 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 433.743 36,0 568.536 34,7 555.297 31,4 575.784 30,3 669.349 32,6 93.565 16,3 b ) Hazır değerler 13.951 1,2 9.507 0,6 6.276 0,4 17.597 0,9 32.139 1,6 14.542 82,6 Toplam (2) 447.694 37,2 578.043 35,3 561.573 31,8 593.381 31,2 701.488 34,2 108.107 18,2 Varlıklar toplamı 1.204.637 100,0 1.637.906 100,0 1.768.580 100,0 1.899.688 100,0 2.053.373 100,0 153.685 8,1 Çizelge: 29- Tarım sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu M a l i d u r u m 2015 2016 Son iki yıl farkı 2012 2013 2014 2012 2013 2014 2015 2016 Mali rasyolar % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

351,23 249,84 166,54 161,48 184,68 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

37,53 35,58 32,04 31,54 34,45 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

80,26 90,20 108,77 110,86 101,05 Disponibilite oranı

5,24 2,03 0,95 2,42 4,46 Genişletilmiş likidite oranı

168,16 123,62 84,67 81,67 97,25 Mali rantabilite oranı

1,69 2,74 (11,28) (6,81) (6,84) : Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100 : Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100
: Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100
Paraya çevrilebilir ve hazır :
değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100

Sayıştay 53 Toplam (%) Toplam % Toplam % Toplam % Toplam % Toplam (%) 1-Tarım 1.204.637 0,3 1.637.906 0,3 1.768.580 0,3 1.899.688 0,3 2.053.373 0,2 153.685 8,1 2-Sanayi: a)Madencilik 13.346.146 3,0 14.149.600 2,7 17.220.520 2,9 20.991.237 2,9 28.235.823 3,1 7.244.586 34,5 b)İmalat sanayii 8.062.277 1,8 7.623.813 1,5 8.372.859 1,4 8.568.937 1,2 10.989.522 1,2 2.420.585 28,2 c)Enerji 59.980.316 13,7 52.135.636 10,1 48.216.563 8,1 45.751.104 6,4 51.897.762 5,8 6.146.658 13,4 Toplam (2) 81.388.739 18,6 73.909.049 14,4 73.809.942 12,4 75.311.278 10,6 91.123.107 10,1 15.811.829 21,0 3-Hizmetler: a)Ulaştırma-haberleşme 44.953.029 10,3 50.635.672 9,8 59.052.388 9,9 67.226.941 9,4 80.368.719 8,9 13.141.778 19,5 b)Ticaret 8.218.102 1,9 7.683.712 1,5 7.192.071 1,2 9.789.054 1,4 11.642.360 1,3 1.853.306 18,9 c)Diğ.Hizmetler 16.222.623 3,7 1.203.083 0,2 1.212.207 0,2 1.201.276 0,2 2.584.276 0,3 1.383.000 115,1 Toplam (3) 69.393.754 15,8 59.522.467 11,6 67.456.666 11,3 78.217.271 11,0 94.595.355 10,5 16.378.084 20,9 Toplam (1+2+3) 151.987.130 34,7 135.069.422 26,2 143.035.188 24,0 155.428.237 21,8 187.771.835 20,8 32.343.598 20,8 Düzeltme (-) 16.348.243 3,7 14.154.918 2,8 5.799.301 1,0 3.995.446 0,6 5.847.439 0,6 1.851.993 46,4 Net toplam (1+2+3) 135.638.887 31,0 120.914.504 23,5 137.235.887 23,0 151.432.791 21,2 181.924.396 20,2 30.491.605 20,1 4-Mali kuruluşlar 302.308.229 69,0 393.679.287 76,5 458.463.922 77,0 562.260.951 78,8 719.314.773 79,8 157.053.822 27,9 Genel toplam 437.947.116 100,0 514.593.791 100,0 595.699.809 100,0 713.693.742 100,0 901.239.169 100,0 187.545.427 26,3 Çizelge: 28- Varlık ve kaynakların sektörlere göre dağılımı 2015 Son iki yıl farkı Sektör ve alt sektörler 2016 2012 2013 2014 (Bin TL) Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 937.670 77,8 1.169.724 71,4 1.105.043 62,5 1.173.169 61,8 1.332.073 64,9 158.904 13,5 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 735 0,1 569 0,0 253 0,0 0 0,0 0 0,0 0 b ) Kısa süreli 266.232 22,1 467.613 28,5 663.284 37,5 726.519 38,2 721.300 35,1 (5.219) (0,7) Toplam (2) 266.967 22,2 468.182 28,6 663.537 37,5 726.519 38,2 721.300 35,1 (5.219) (0,7) 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) Kaynaklar toplamı 1.204.637 100,0 1.637.906 100,0 1.768.580 100,0 1.899.688 100,0 2.053.373 100,0 153.685 8,1 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 752.569 62,5 1.055.133 64,4 1.201.989 68,0 1.300.534 68,5 1.346.017 65,6 45.483 3,5 b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 4.374 0,4 4.730 0,3 5.018 0,3 5.773 0,3 5.868 0,3 95 1,6 Toplam (1) 756.943 62,8 1.059.863 64,7 1.207.007 68,2 1.306.307 68,8 1.351.885 65,8 45.578 3,5 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 433.743 36,0 568.536 34,7 555.297 31,4 575.784 30,3 669.349 32,6 93.565 16,3 b ) Hazır değerler 13.951 1,2 9.507 0,6 6.276 0,4 17.597 0,9 32.139 1,6 14.542 82,6 Toplam (2) 447.694 37,2 578.043 35,3 561.573 31,8 593.381 31,2 701.488 34,2 108.107 18,2 Varlıklar toplamı 1.204.637 100,0 1.637.906 100,0 1.768.580 100,0 1.899.688 100,0 2.053.373 100,0 153.685 8,1 Çizelge: 29- Tarım sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu M a l i d u r u m 2015 2016 Son iki yıl farkı 2012 2013 2014 2012 2013 2014 2015 2016 Mali rasyolar % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

351,23 249,84 166,54 161,48 184,68 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

37,53 35,58 32,04 31,54 34,45 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

80,26 90,20 108,77 110,86 101,05 Disponibilite oranı

5,24 2,03 0,95 2,42 4,46 Genişletilmiş likidite oranı

168,16 123,62 84,67 81,67 97,25 Mali rantabilite oranı

1,69 2,74 (11,28) (6,81) (6,84) : Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100 : Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100
: Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100
Paraya çevrilebilir ve hazır :
değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100

Genel Rapor • 2016 54 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 9.503.309 71,2 10.310.201 72,9 11.724.463 68,1 12.593.721 60,0 15.737.610 55,7 3.143.889 25,0 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 574.406 4,3 571.684 4,0 2.831.729 16,4 5.963.190 28,4 8.783.642 31,1 2.820.452 47,3 b ) Kısa süreli 3.268.431 24,5 3.267.715 23,1 2.664.328 15,5 2.434.326 11,6 3.714.571 13,2 1.280.245 52,6 Toplam (2) 3.842.837 28,8 3.839.399 27,1 5.496.057 31,9 8.397.516 40,0 12.498.213 44,3 4.100.697 48,8 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) Kaynaklar toplamı 13.346.146 100,0 14.149.600 100,0 17.220.520 100,0 20.991.237 100,0 28.235.823 100,0 7.244.586 34,5 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 4.152.437 31,1 4.054.917 28,7 5.600.552 32,5 5.551.843 26,4 4.421.816 15,7 (1.130.027) (20,4) b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 1.251.994 9,4 2.045.328 14,5 6.438.558 37,4 10.586.316 50,4 16.546.755 58,6 5.960.439 56,3 Toplam ( 1 ) 5.404.431 40,5 6.100.245 43,1 12.039.110 69,9 16.138.159 76,9 20.968.571 74,3 4.830.412 29,9 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 4.808.194 36,0 5.403.668 38,2 4.862.862 28,2 4.479.542 21,3 6.635.600 23,5 2.156.058 48,1 b ) Hazır değerler 3.133.521 23,5 2.645.687 18,7 318.548 1,8 373.536 1,8 631.652 2,2 258.116 69,1 Toplam ( 2 ) 7.941.715 59,5 8.049.355 56,9 5.181.410 30,1 4.853.078 23,1 7.267.252 25,7 2.414.174 49,7 Varlıklar toplamı 13.346.146 100,0 14.149.600 100,0 17.220.520 100,0 20.991.237 100,0 28.235.823 100,0 7.244.586 34,5 Çizelge: 30- Madencilik sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 2016 Son iki yıl farkı M a l i d u r u m 2015 2012 2013 2014 2012 2013 2014 2015 2016 Mali rasyolar % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

247,30 268,54 213,32 149,97 125,92 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

68,89 71,34 67,48 73,55 84,34 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

43,69 39,33 47,77 44,08 28,10 Disponibilite oranı

95,87 80,96 11,96 15,34 17,00 Genişletilmiş likidite oranı

242,98 246,33 194,47 199,36 195,64 Mali rantabilite oranı

27,16 20,32 10,94 11,09 23,42 : Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100 : Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100 : Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100 Paraya çevrilebilir ve hazır : değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 4.279.451 53,1 4.313.908 56,6 4.420.498 52,8 5.084.850 59,3 5.229.357 47,6 144.507 2,8 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 389.612 4,8 322.873 4,2 423.026 5,1 468.527 5,5 517.012 4,7 48.485 10,3 b ) Kısa süreli 3.393.214 42,1 2.987.032 39,2 3.529.335 42,2 3.015.560 35,2 5.243.153 47,7 2.227.593 73,9 Toplam (2) 3.782.826 46,9 3.309.905 43,4 3.952.361 47,2 3.484.087 40,7 5.760.165 52,4 2.276.078 65,3 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) Kaynaklar toplamı 8.062.277 100,0 7.623.813 100,0 8.372.859 100,0 8.568.937 100,0 10.989.522 100,0 2.420.585 28,2 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 1.617.106 20,1 1.697.895 22,3 1.739.477 20,8 2.098.799 24,5 2.275.928 20,7 177.129 8,4 b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 291.299 3,6 157.122 2,1 568.204 6,8 172.121 2,0 19.223 0,2 (152.898) (88,8) Toplam ( 1 ) 1.908.405 23,7 1.855.017 24,3 2.307.681 27,6 2.270.920 26,5 2.295.151 20,9 24.231 1,1 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 5.128.639 63,6 5.201.260 68,2 5.744.738 68,6 5.969.100 69,7 7.643.663 69,6 1.674.563 28,1 b ) Hazır değerler 1.025.233 12,7 567.536 7,4 320.440 3,8 328.917 3,8 1.050.708 9,6 721.791 219,4 Toplam ( 2 ) 6.153.872 76,3 5.768.796 75,7 6.065.178 72,4 6.298.017 73,5 8.694.371 79,1 2.396.354 38,0 Varlıklar toplamı 8.062.277 100,0 7.623.813 100,0 8.372.859 100,0 8.568.937 100,0 10.989.522 100,0 2.420.585 28,2 2016 Son iki yıl farkı M a l i d u r u m 2015 Çizelge: 31- İmalat sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 2012 2013 2014 2012 2013 2014 2015 2016 M ali rasyolar % % % % % M ali yeterlilik oranı (Finansman) : Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar*100

113,13 130,33 111,84 145,94 90,78 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin Paraya çevrilebilir ve hazır varlıklar toplamına oranı : değerler/ Varlıklar toplamı*100

79,94 77,73 79,22 75,51 79,29 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı : Bağlı değerler/Öz kaynaklar*100

37,79 39,36 39,35 41,28 43,52 Disponibilite oranı : Hazır değerler / Kısa süreli borçlar*100

30,21 19,00 9,08 10,91 20,04 Genişletilmiş likidite oranı : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar*100

181,36 193,13 171,85 208,85 165,82 M ali rantabilite oranı : Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar*100

0,31 3,10

Sayıştay 55 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 9.503.309 71,2 10.310.201 72,9 11.724.463 68,1 12.593.721 60,0 15.737.610 55,7 3.143.889 25,0 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 574.406 4,3 571.684 4,0 2.831.729 16,4 5.963.190 28,4 8.783.642 31,1 2.820.452 47,3 b ) Kısa süreli 3.268.431 24,5 3.267.715 23,1 2.664.328 15,5 2.434.326 11,6 3.714.571 13,2 1.280.245 52,6 Toplam (2) 3.842.837 28,8 3.839.399 27,1 5.496.057 31,9 8.397.516 40,0 12.498.213 44,3 4.100.697 48,8 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) Kaynaklar toplamı 13.346.146 100,0 14.149.600 100,0 17.220.520 100,0 20.991.237 100,0 28.235.823 100,0 7.244.586 34,5 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 4.152.437 31,1 4.054.917 28,7 5.600.552 32,5 5.551.843 26,4 4.421.816 15,7 (1.130.027) (20,4) b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 1.251.994 9,4 2.045.328 14,5 6.438.558 37,4 10.586.316 50,4 16.546.755 58,6 5.960.439 56,3 Toplam ( 1 ) 5.404.431 40,5 6.100.245 43,1 12.039.110 69,9 16.138.159 76,9 20.968.571 74,3 4.830.412 29,9 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 4.808.194 36,0 5.403.668 38,2 4.862.862 28,2 4.479.542 21,3 6.635.600 23,5 2.156.058 48,1 b ) Hazır değerler 3.133.521 23,5 2.645.687 18,7 318.548 1,8 373.536 1,8 631.652 2,2 258.116 69,1 Toplam ( 2 ) 7.941.715 59,5 8.049.355 56,9 5.181.410 30,1 4.853.078 23,1 7.267.252 25,7 2.414.174 49,7 Varlıklar toplamı 13.346.146 100,0 14.149.600 100,0 17.220.520 100,0 20.991.237 100,0 28.235.823 100,0 7.244.586 34,5 Çizelge: 30- Madencilik sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 2016 Son iki yıl farkı M a l i d u r u m 2015 2012 2013 2014 2012 2013 2014 2015 2016 Mali rasyolar % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

247,30 268,54 213,32 149,97 125,92 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

68,89 71,34 67,48 73,55 84,34 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

43,69 39,33 47,77 44,08 28,10 Disponibilite oranı

95,87 80,96 11,96 15,34 17,00 Genişletilmiş likidite oranı

242,98 246,33 194,47 199,36 195,64 Mali rantabilite oranı

27,16 20,32 10,94 11,09 23,42 : Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100 : Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100 : Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100 Paraya çevrilebilir ve hazır : değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 4.279.451 53,1 4.313.908 56,6 4.420.498 52,8 5.084.850 59,3 5.229.357 47,6 144.507 2,8 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 389.612 4,8 322.873 4,2 423.026 5,1 468.527 5,5 517.012 4,7 48.485 10,3 b ) Kısa süreli 3.393.214 42,1 2.987.032 39,2 3.529.335 42,2 3.015.560 35,2 5.243.153 47,7 2.227.593 73,9 Toplam (2) 3.782.826 46,9 3.309.905 43,4 3.952.361 47,2 3.484.087 40,7 5.760.165 52,4 2.276.078 65,3 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) Kaynaklar toplamı 8.062.277 100,0 7.623.813 100,0 8.372.859 100,0 8.568.937 100,0 10.989.522 100,0 2.420.585 28,2 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 1.617.106 20,1 1.697.895 22,3 1.739.477 20,8 2.098.799 24,5 2.275.928 20,7 177.129 8,4 b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 291.299 3,6 157.122 2,1 568.204 6,8 172.121 2,0 19.223 0,2 (152.898) (88,8) Toplam ( 1 ) 1.908.405 23,7 1.855.017 24,3 2.307.681 27,6 2.270.920 26,5 2.295.151 20,9 24.231 1,1 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 5.128.639 63,6 5.201.260 68,2 5.744.738 68,6 5.969.100 69,7 7.643.663 69,6 1.674.563 28,1 b ) Hazır değerler 1.025.233 12,7 567.536 7,4 320.440 3,8 328.917 3,8 1.050.708 9,6 721.791 219,4 Toplam ( 2 ) 6.153.872 76,3 5.768.796 75,7 6.065.178 72,4 6.298.017 73,5 8.694.371 79,1 2.396.354 38,0 Varlıklar toplamı 8.062.277 100,0 7.623.813 100,0 8.372.859 100,0 8.568.937 100,0 10.989.522 100,0 2.420.585 28,2 2016 Son iki yıl farkı M a l i d u r u m 2015 Çizelge: 31- İmalat sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 2012 2013 2014 2012 2013 2014 2015 2016 M ali rasyolar % % % % % M ali yeterlilik oranı (Finansman) : Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar*100

113,13 130,33 111,84 145,94 90,78 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin Paraya çevrilebilir ve hazır varlıklar toplamına oranı : değerler/ Varlıklar toplamı*100

79,94 77,73 79,22 75,51 79,29 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı : Bağlı değerler/Öz kaynaklar*100

37,79 39,36 39,35 41,28 43,52 Disponibilite oranı : Hazır değerler / Kısa süreli borçlar*100

30,21 19,00 9,08 10,91 20,04 Genişletilmiş likidite oranı : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar*100

181,36 193,13 171,85 208,85 165,82 M ali rantabilite oranı : Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar*100

0,31 3,10

Genel Rapor • 2016 56 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 30.018.867 50,0 27.386.957 52,5 28.891.117 59,9 29.015.023 63,4 34.024.839 65,6 5.009.816 17,3 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 5.292.126 8,8 5.576.148 10,7 6.572.839 13,6 9.312.430 20,4 9.550.293 18,4 237.863 2,6 b ) Kısa süreli 24.669.323 41,1 21.518.577 41,3 12.752.607 26,4 7.423.651 16,2 8.322.630 16,0 898.979 12,1 Toplam (2) 29.961.449 50,0 27.094.725 52,0 19.325.446 40,1 16.736.081 36,6 17.872.923 34,4 1.136.842 6,8 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) 2.346.046 4,5 Kaynaklar toplamı 59.980.316 100,0 52.135.636 100,0 48.216.563 100,0 45.751.104 100,0 51.897.762 100,0 6.146.658 13,4 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 27.868.426 46,5 23.634.808 45,3 25.939.775 53,8 26.968.859 58,9 28.905.523 55,7 1.936.664 7,2 b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 150.142 0,3 222.336 0,4 3.785.275 7,9 3.484.522 7,6 3.046.589 5,9 (437.933)(12,6) Toplam ( 1 ) 28.018.568 46,7 23.857.144 45,8 29.725.050 61,6 30.453.381 66,6 31.952.112 61,6 1.498.731 4,9 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 29.395.103 49,0 25.353.134 48,6 16.508.969 34,2 14.632.526 32,0 19.853.410 38,3 5.220.884 35,7 b ) Hazır değerler 2.566.645 4,3 2.925.358 5,6 1.982.544 4,1 665.197 1,5 92.240 0,2 (572.957)(86,1) Toplam ( 2 ) 31.961.748 53,3 28.278.492 54,2 18.491.513 38,4 15.297.723 33,4 19.945.650 38,4 4.647.927 30,4 Varlıklar toplamı 59.980.316 100,0 52.135.636 100,0 48.216.563 100,0 45.751.104 100,0 51.897.762 100,0 6.146.658 13,4 Son iki yıl farkı 2015 Çizelge: 32- Enerji sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu M a l i d u r u m 2016 2012 2013 2014 2012 2013 2014 2015 2016 Mali rasyolar % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

100,19 101,08 149,50 173,37 190,37 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

53,54 54,67 46,20 41,05 44,30 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

92,84 86,30 89,78 92,95 84,95 Disponibilite oranı

10,40 13,59 15,55 8,96 1,11 Genişletilmiş likidite oranı

129,56 131,41 145,00 206,07 239,66 Mali rantabilite oranı

8,30 0,80 (5,60) 2,55 14,8 : Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100 : Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100 Paraya çevrilebilir ve hazır : değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100 : Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 28.690.733 63,8 34.579.970 68,3 40.248.029 68,2 47.571.930 70,8 59.480.233 74,0 11.908.303 25,0 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 2.264.702 5,0 2.680.075 5,3 3.093.212 5,2 3.445.776 5,1 5.202.213 6,5 1.756.437 51,0 b ) Kısa süreli 13.997.594 31,1 13.375.627 26,4 15.711.147 26,6 16.209.235 24,1 15.686.273 19,5 (522.962) (3,2) Toplam (2) 16.262.296 36,2 16.055.702 31,7 18.804.359 31,8 19.655.011 29,2 20.888.486 26,0 1.233.475 6,3 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) Kaynaklar toplamı 44.953.029 100,0 50.635.672 100,0 59.052.388 100,0 67.226.941 100,0 80.368.719 100,0 13.141.778 19,5 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 23.879.815 53,1 29.894.217 59,0 36.313.608 61,5 43.068.255 64,1 52.659.806 65,5 9.591.551 22,3 b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 367.697 0,8 173.128 0,3 52.977 0,1 459.864 0,7 1.459.332 1,8 999.468 217,3 Toplam ( 1 ) 24.247.512 53,9 30.067.345 59,4 36.366.585 61,6 43.528.119 64,7 54.119.138 67,3 10.591.019 24,3 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 18.644.307 41,5 17.630.980 34,8 18.332.686 31,0 18.233.508 27,1 18.635.475 23,2 401.967 2,2 b ) Hazır değerler 2.061.210 4,6 2.937.347 5,8 4.353.117 7,4 5.465.314 8,1 7.614.106 9,5 2.148.792 39,3 Toplam ( 2 ) 20.705.517 46,1 20.568.327 40,6 22.685.803 38,4 23.698.822 35,3 26.249.581 32,7 2.550.759 10,8 Varlıklar toplamı 44.953.029 100,0 50.635.672 100,0 59.052.388 100,0 67.226.941 100,0 80.368.719 100,0 13.141.778 19,5 2016 2012 2013 2014 Son iki yıl farkı 2015 M a l i d u r u m Çizelge: 33- Ulaştırma-haberleşme sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 2012 2013 2014 2015 2016 Mali rasyolar % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

176,42 215,38 214,04 242,03 284,75 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

46,88 40,96 38,51 35,94 34,48 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

83,23 86,45 90,22 90,53 88,53 Disponibilite oranı

14,73 21,96 27,71 33,72 48,54 Genişletilmiş likidite oranı

147,92 153,77 144,39 146,21 167,34 Mali rantabilite oranı

4,39 (2,41) 2,12 15,1 : Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100 : Dönem sonuçları (Kâr) /Öz kaynaklar100
: Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100
Paraya çevrilebilir ve hazır :
değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100

Sayıştay 57 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 30.018.867 50,0 27.386.957 52,5 28.891.117 59,9 29.015.023 63,4 34.024.839 65,6 5.009.816 17,3 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 5.292.126 8,8 5.576.148 10,7 6.572.839 13,6 9.312.430 20,4 9.550.293 18,4 237.863 2,6 b ) Kısa süreli 24.669.323 41,1 21.518.577 41,3 12.752.607 26,4 7.423.651 16,2 8.322.630 16,0 898.979 12,1 Toplam (2) 29.961.449 50,0 27.094.725 52,0 19.325.446 40,1 16.736.081 36,6 17.872.923 34,4 1.136.842 6,8 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) 2.346.046 4,5 Kaynaklar toplamı 59.980.316 100,0 52.135.636 100,0 48.216.563 100,0 45.751.104 100,0 51.897.762 100,0 6.146.658 13,4 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 27.868.426 46,5 23.634.808 45,3 25.939.775 53,8 26.968.859 58,9 28.905.523 55,7 1.936.664 7,2 b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 150.142 0,3 222.336 0,4 3.785.275 7,9 3.484.522 7,6 3.046.589 5,9 (437.933)(12,6) Toplam ( 1 ) 28.018.568 46,7 23.857.144 45,8 29.725.050 61,6 30.453.381 66,6 31.952.112 61,6 1.498.731 4,9 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 29.395.103 49,0 25.353.134 48,6 16.508.969 34,2 14.632.526 32,0 19.853.410 38,3 5.220.884 35,7 b ) Hazır değerler 2.566.645 4,3 2.925.358 5,6 1.982.544 4,1 665.197 1,5 92.240 0,2 (572.957)(86,1) Toplam ( 2 ) 31.961.748 53,3 28.278.492 54,2 18.491.513 38,4 15.297.723 33,4 19.945.650 38,4 4.647.927 30,4 Varlıklar toplamı 59.980.316 100,0 52.135.636 100,0 48.216.563 100,0 45.751.104 100,0 51.897.762 100,0 6.146.658 13,4 Son iki yıl farkı 2015 Çizelge: 32- Enerji sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu M a l i d u r u m 2016 2012 2013 2014 2012 2013 2014 2015 2016 Mali rasyolar % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

100,19 101,08 149,50 173,37 190,37 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

53,54 54,67 46,20 41,05 44,30 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

92,84 86,30 89,78 92,95 84,95 Disponibilite oranı

10,40 13,59 15,55 8,96 1,11 Genişletilmiş likidite oranı

129,56 131,41 145,00 206,07 239,66 Mali rantabilite oranı

8,30 0,80 (5,60) 2,55 14,8 : Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100 : Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100 Paraya çevrilebilir ve hazır : değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100 : Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 28.690.733 63,8 34.579.970 68,3 40.248.029 68,2 47.571.930 70,8 59.480.233 74,0 11.908.303 25,0 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 2.264.702 5,0 2.680.075 5,3 3.093.212 5,2 3.445.776 5,1 5.202.213 6,5 1.756.437 51,0 b ) Kısa süreli 13.997.594 31,1 13.375.627 26,4 15.711.147 26,6 16.209.235 24,1 15.686.273 19,5 (522.962) (3,2) Toplam (2) 16.262.296 36,2 16.055.702 31,7 18.804.359 31,8 19.655.011 29,2 20.888.486 26,0 1.233.475 6,3 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) Kaynaklar toplamı 44.953.029 100,0 50.635.672 100,0 59.052.388 100,0 67.226.941 100,0 80.368.719 100,0 13.141.778 19,5 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 23.879.815 53,1 29.894.217 59,0 36.313.608 61,5 43.068.255 64,1 52.659.806 65,5 9.591.551 22,3 b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 367.697 0,8 173.128 0,3 52.977 0,1 459.864 0,7 1.459.332 1,8 999.468 217,3 Toplam ( 1 ) 24.247.512 53,9 30.067.345 59,4 36.366.585 61,6 43.528.119 64,7 54.119.138 67,3 10.591.019 24,3 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 18.644.307 41,5 17.630.980 34,8 18.332.686 31,0 18.233.508 27,1 18.635.475 23,2 401.967 2,2 b ) Hazır değerler 2.061.210 4,6 2.937.347 5,8 4.353.117 7,4 5.465.314 8,1 7.614.106 9,5 2.148.792 39,3 Toplam ( 2 ) 20.705.517 46,1 20.568.327 40,6 22.685.803 38,4 23.698.822 35,3 26.249.581 32,7 2.550.759 10,8 Varlıklar toplamı 44.953.029 100,0 50.635.672 100,0 59.052.388 100,0 67.226.941 100,0 80.368.719 100,0 13.141.778 19,5 2016 2012 2013 2014 Son iki yıl farkı 2015 M a l i d u r u m Çizelge: 33- Ulaştırma-haberleşme sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 2012 2013 2014 2015 2016 Mali rasyolar % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

176,42 215,38 214,04 242,03 284,75 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

46,88 40,96 38,51 35,94 34,48 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

83,23 86,45 90,22 90,53 88,53 Disponibilite oranı

14,73 21,96 27,71 33,72 48,54 Genişletilmiş likidite oranı

147,92 153,77 144,39 146,21 167,34 Mali rantabilite oranı

4,39 (2,41) 2,12 15,1 : Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100 : Dönem sonuçları (Kâr) /Öz kaynaklar100
: Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100
Paraya çevrilebilir ve hazır :
değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100

Genel Rapor • 2016 58 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 4.252.310 51,7 3.831.924 49,9 4.167.259 57,9 4.812.802 49,2 4.951.363 42,5 138.561 2,9 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 2.244.992 27,3 1.932.576 25,2 1.254.411 17,4 1.287.840 13,2 1.351.647 11,6 63.807 5,0 b ) Kısa süreli 1.720.800 20,9 1.919.212 25,0 1.770.401 24,6 3.688.412 37,7 5.339.350 45,9 1.650.938 44,8 Toplam (2) 3.965.792 48,3 3.851.788 50,1 3.024.812 42,1 4.976.252 50,8 6.690.997 57,5 1.714.745 34,5 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) Kaynaklar toplamı 8.218.102 100,0 7.683.712 100,0 7.192.071 100,0 9.789.054 100,0 11.642.360 100,0 1.853.306 18,9 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 1.885.238 22,9 1.098.716 14,3 1.147.487 16,0 1.153.447 11,8 1.150.738 9,9 (2.709) (0,2) b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 80.877 1,0 71.680 0,9 116.077 1,6 155.760 1,6 178.514 1,5 22.754 14,6 Toplam ( 1 ) 1.966.115 23,9 1.170.396 15,2 1.263.564 17,6 1.309.207 13,4 1.329.252 11,4 20.045 1,5 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 5.315.711 64,7 5.242.344 68,2 4.295.689 59,7 6.762.783 69,1 7.933.336 68,1 1.170.553 17,3 b ) Hazır değerler 936.276 11,4 1.270.972 16,5 1.632.818 22,7 1.717.064 17,5 2.379.772 20,4 662.708 38,6 Toplam ( 2 ) 6.251.987 76,1 6.513.316 84,8 5.928.507 82,4 8.479.847 86,6 10.313.108 88,6 1.833.261 21,6 Varlıklar toplamı 8.218.102 100,0 7.683.712 100,0 7.192.071 100,0 9.789.054 100,0 11.642.360 100,0 1.853.306 18,9 Son iki yıl farkı 2015 M a l i d u r u m Çizelge: 34- Ticaret sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 2016 2012 2013 2014 2012 2013 2014 2015 2016 Mali rasyolar % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

107,22 99,48 137,77 96,72 74,00 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

77,06 85,70 84,05 88,22 90,12 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

44,33 28,67 27,54 23,97 23,24 Disponibilite oranı

54,41 66,22 92,23 46,55 44,57 Genişletilmiş likidite oranı

363,32 339,37 334,87 229,91 193,15 Mali rantabilite oranı

5,08 5,70 6,25 7,62 9,35 : Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100 : Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100 : Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100 Paraya çevrilebilir ve hazır : değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 5.779.014 35,6 832.728 69,2 889.562 73,4 962.693 80,1 2.319.213 89,7 1.356.520 140,9 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 1.295.609 8,0 256.332 21,3 223.488 18,4 136.863 11,4 70.053 2,7 (66.810) (48,8) b ) Kısa süreli 9.148.000 56,4 127.765 10,6 123.968 10,2 121.180 10,1 195.010 7,5 73.830 60,9 Toplam (2) 10.443.609 64,4 384.097 31,9 347.456 28,7 258.043 21,5 265.063 10,3 7.020 2,7 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) 13.742 24.811 2,0 19.460 1,6 (19.460) (100,0) Kaynaklar toplamı 16.222.623 100,0 1.203.083 100,0 1.212.207 100,0 1.201.276 100,0 2.584.276 100,0 1.383.000 115,1 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 3.183.143 19,6 800.308 66,5 947.952 78,2 928.782 77,3 2.003.542 77,5 1.074.760 115,7 b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 857.676 5,3 54.860 4,6 38.424 3,2 72.856 6,1 19.008 0,7 (53.848) (73,9) Toplam ( 1 ) 4.040.819 24,9 855.168 71,1 986.376 81,4 1.001.638 83,4 2.022.550 78,3 1.020.912 101,9 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 10.982.961 67,7 227.802 18,9 171.564 14,2 125.863 10,5 226.671 8,8 100.808 80,1 b ) Hazır değerler 1.198.843 7,4 120.113 10,0 54.267 4,5 73.775 6,1 335.055 13,0 261.280 354,2 Toplam ( 2 ) 12.181.804 75,1 347.915 28,9 225.831 18,6 199.638 16,6 561.726 21,7 362.088 181,4 Varlıklar toplamı 16.222.623 100,0 1.203.083 100,0 1.212.207 100,0 1.201.276 100,0 2.584.276 100,0 1.383.000 115,1 Çizelge: 35- Diğer hizmetler sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu Son iki yıl farkı M a l i d u r u m 2015 2016 2012 2013 2014 2012 2013 2014 2015 2016 Mali rasyolar % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

55,34 216,80 256,02 373,07 874,97 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

80,38 33,48 21,80 22,68 22,47 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

55,08 96,11 106,56 96,48 86,39 Disponibilite oranı

13,10 94,01 43,78 60,88 171,81 Genişletilmiş likidite oranı

133,16 272,31 182,17 164,75 288,05 Mali rantabilite oranı

5,70 (12,49) 3,01 3,70 (0,72) : Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100 : Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100
: Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100
Paraya çevrilebilir ve hazır : değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100

Sayıştay 59 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 4.252.310 51,7 3.831.924 49,9 4.167.259 57,9 4.812.802 49,2 4.951.363 42,5 138.561 2,9 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 2.244.992 27,3 1.932.576 25,2 1.254.411 17,4 1.287.840 13,2 1.351.647 11,6 63.807 5,0 b ) Kısa süreli 1.720.800 20,9 1.919.212 25,0 1.770.401 24,6 3.688.412 37,7 5.339.350 45,9 1.650.938 44,8 Toplam (2) 3.965.792 48,3 3.851.788 50,1 3.024.812 42,1 4.976.252 50,8 6.690.997 57,5 1.714.745 34,5 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) Kaynaklar toplamı 8.218.102 100,0 7.683.712 100,0 7.192.071 100,0 9.789.054 100,0 11.642.360 100,0 1.853.306 18,9 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 1.885.238 22,9 1.098.716 14,3 1.147.487 16,0 1.153.447 11,8 1.150.738 9,9 (2.709) (0,2) b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 80.877 1,0 71.680 0,9 116.077 1,6 155.760 1,6 178.514 1,5 22.754 14,6 Toplam ( 1 ) 1.966.115 23,9 1.170.396 15,2 1.263.564 17,6 1.309.207 13,4 1.329.252 11,4 20.045 1,5 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 5.315.711 64,7 5.242.344 68,2 4.295.689 59,7 6.762.783 69,1 7.933.336 68,1 1.170.553 17,3 b ) Hazır değerler 936.276 11,4 1.270.972 16,5 1.632.818 22,7 1.717.064 17,5 2.379.772 20,4 662.708 38,6 Toplam ( 2 ) 6.251.987 76,1 6.513.316 84,8 5.928.507 82,4 8.479.847 86,6 10.313.108 88,6 1.833.261 21,6 Varlıklar toplamı 8.218.102 100,0 7.683.712 100,0 7.192.071 100,0 9.789.054 100,0 11.642.360 100,0 1.853.306 18,9 Son iki yıl farkı 2015 M a l i d u r u m Çizelge: 34- Ticaret sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 2016 2012 2013 2014 2012 2013 2014 2015 2016 Mali rasyolar % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

107,22 99,48 137,77 96,72 74,00 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

77,06 85,70 84,05 88,22 90,12 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

44,33 28,67 27,54 23,97 23,24 Disponibilite oranı

54,41 66,22 92,23 46,55 44,57 Genişletilmiş likidite oranı

363,32 339,37 334,87 229,91 193,15 Mali rantabilite oranı

5,08 5,70 6,25 7,62 9,35 : Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100 : Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100 : Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100 Paraya çevrilebilir ve hazır : değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 5.779.014 35,6 832.728 69,2 889.562 73,4 962.693 80,1 2.319.213 89,7 1.356.520 140,9 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 1.295.609 8,0 256.332 21,3 223.488 18,4 136.863 11,4 70.053 2,7 (66.810) (48,8) b ) Kısa süreli 9.148.000 56,4 127.765 10,6 123.968 10,2 121.180 10,1 195.010 7,5 73.830 60,9 Toplam (2) 10.443.609 64,4 384.097 31,9 347.456 28,7 258.043 21,5 265.063 10,3 7.020 2,7 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) 13.742 24.811 2,0 19.460 1,6 (19.460) (100,0) Kaynaklar toplamı 16.222.623 100,0 1.203.083 100,0 1.212.207 100,0 1.201.276 100,0 2.584.276 100,0 1.383.000 115,1 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 3.183.143 19,6 800.308 66,5 947.952 78,2 928.782 77,3 2.003.542 77,5 1.074.760 115,7 b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 857.676 5,3 54.860 4,6 38.424 3,2 72.856 6,1 19.008 0,7 (53.848) (73,9) Toplam ( 1 ) 4.040.819 24,9 855.168 71,1 986.376 81,4 1.001.638 83,4 2.022.550 78,3 1.020.912 101,9 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 10.982.961 67,7 227.802 18,9 171.564 14,2 125.863 10,5 226.671 8,8 100.808 80,1 b ) Hazır değerler 1.198.843 7,4 120.113 10,0 54.267 4,5 73.775 6,1 335.055 13,0 261.280 354,2 Toplam ( 2 ) 12.181.804 75,1 347.915 28,9 225.831 18,6 199.638 16,6 561.726 21,7 362.088 181,4 Varlıklar toplamı 16.222.623 100,0 1.203.083 100,0 1.212.207 100,0 1.201.276 100,0 2.584.276 100,0 1.383.000 115,1 Çizelge: 35- Diğer hizmetler sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu Son iki yıl farkı M a l i d u r u m 2015 2016 2012 2013 2014 2012 2013 2014 2015 2016 Mali rasyolar % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

55,34 216,80 256,02 373,07 874,97 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

80,38 33,48 21,80 22,68 22,47 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

55,08 96,11 106,56 96,48 86,39 Disponibilite oranı

13,10 94,01 43,78 60,88 171,81 Genişletilmiş likidite oranı

133,16 272,31 182,17 164,75 288,05 Mali rantabilite oranı

5,70 (12,49) 3,01 3,70 (0,72) : Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100 : Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100
: Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100
Paraya çevrilebilir ve hazır : değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100

Genel Rapor • 2016 60 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 44.126.628 14,6 48.076.399 12,2 61.266.550 13,4 68.575.606 12,2 80.557.929 11,2 11.982.323 17,5 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 27.666.387 9,2 40.294.197 10,2 54.967.255 12,0 73.903.172 13,1 116.352.083 16,2 42.448.911 57,4 b ) Kısa süreli 230.515.214 76,3 305.308.691 77,6 342.230.117 74,6 419.782.173 74,7 522.190.152 72,6 102.407.979 24,4 Toplam (2) 258.181.601 85,4 345.602.888 87,8 397.197.372 86,6 493.685.345 87,8 638.542.235 88,8 144.856.890 29,3 3 - Azınlık payları 214.609 0,0 214.609 Kaynaklar toplamı 302.308.229 100,0 393.679.287 100,0 458.463.922 100,0 562.260.951 100,0 719.314.773 100,0 157.053.822 27,9 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 5.085.976 1,7 5.854.469 1,5 9.311.734 2,0 11.604.529 2,1 11.272.496 1,6 (332.033) (2,9) b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 136.913.755 45,3 134.583.567 34,2 199.256.400 43,5 288.812.363 51,4 396.378.616 55,1 107.566.253 37,2 Toplam (1) 141.999.731 47,0 140.438.036 35,7 208.568.134 45,5 300.416.892 53,4 407.651.112 56,7 107.234.220 35,7 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 116.616.691 38,6 196.069.106 49,8 187.921.376 41,0 186.525.583 33,2 220.408.536 30,6 33.882.953 18,2 b ) Hazır değerler 43.691.807 14,5 57.172.145 14,5 61.974.412 13,5 75.318.476 13,4 91.255.125 12,7 15.936.649 21,2 Toplam (2) 160.308.498 53,0 253.241.251 64,3 249.895.788 54,5 261.844.059 46,6 311.663.661 43,3 49.819.602 19,0 Varlıklar toplamı 302.308.229 100,0 393.679.287 100,0 458.463.922 100,0 562.260.951 100,0 719.314.773 100,0 157.053.822 27,9 2016 M a l i d u r u m 2015 Çizelge: 36- Mali kuruluşların 2012-2016 yılları mali durumu Son iki yıl farkı 2012 2013 2014 2012 2013 2014 2015 2016 Mali rasyolar % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

17,09 13,91 15,42 13,89 12,62 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

98,32 98,51 97,97 97,94 98,43 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

11,53 12,18 15,20 16,92 13,99 Disponibilite oranı

18,95 18,73 18,11 17,94 17,48 Genişletilmiş likidite oranı

69,54 82,95 73,02 62,38 59,68 Mali rantabilite oranı

17,70 18,68 15,79 16,68 18,08 : Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100
: Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100 : Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100
Paraya çevrilebilir ve hazır :
değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100
: Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100

Sayıştay 61 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 44.126.628 14,6 48.076.399 12,2 61.266.550 13,4 68.575.606 12,2 80.557.929 11,2 11.982.323 17,5 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 27.666.387 9,2 40.294.197 10,2 54.967.255 12,0 73.903.172 13,1 116.352.083 16,2 42.448.911 57,4 b ) Kısa süreli 230.515.214 76,3 305.308.691 77,6 342.230.117 74,6 419.782.173 74,7 522.190.152 72,6 102.407.979 24,4 Toplam (2) 258.181.601 85,4 345.602.888 87,8 397.197.372 86,6 493.685.345 87,8 638.542.235 88,8 144.856.890 29,3 3 - Azınlık payları 214.609 0,0 214.609 Kaynaklar toplamı 302.308.229 100,0 393.679.287 100,0 458.463.922 100,0 562.260.951 100,0 719.314.773 100,0 157.053.822 27,9 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 5.085.976 1,7 5.854.469 1,5 9.311.734 2,0 11.604.529 2,1 11.272.496 1,6 (332.033) (2,9) b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 136.913.755 45,3 134.583.567 34,2 199.256.400 43,5 288.812.363 51,4 396.378.616 55,1 107.566.253 37,2 Toplam (1) 141.999.731 47,0 140.438.036 35,7 208.568.134 45,5 300.416.892 53,4 407.651.112 56,7 107.234.220 35,7 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 116.616.691 38,6 196.069.106 49,8 187.921.376 41,0 186.525.583 33,2 220.408.536 30,6 33.882.953 18,2 b ) Hazır değerler 43.691.807 14,5 57.172.145 14,5 61.974.412 13,5 75.318.476 13,4 91.255.125 12,7 15.936.649 21,2 Toplam (2) 160.308.498 53,0 253.241.251 64,3 249.895.788 54,5 261.844.059 46,6 311.663.661 43,3 49.819.602 19,0 Varlıklar toplamı 302.308.229 100,0 393.679.287 100,0 458.463.922 100,0 562.260.951 100,0 719.314.773 100,0 157.053.822 27,9 2016 M a l i d u r u m 2015 Çizelge: 36- Mali kuruluşların 2012-2016 yılları mali durumu Son iki yıl farkı 2012 2013 2014 2012 2013 2014 2015 2016 Mali rasyolar % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

17,09 13,91 15,42 13,89 12,62 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

98,32 98,51 97,97 97,94 98,43 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

11,53 12,18 15,20 16,92 13,99 Disponibilite oranı

18,95 18,73 18,11 17,94 17,48 Genişletilmiş likidite oranı

69,54 82,95 73,02 62,38 59,68 Mali rantabilite oranı

17,70 18,68 15,79 16,68 18,08 : Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100
: Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100 : Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100
Paraya çevrilebilir ve hazır :
değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100
: Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 KİT’lerin mali durumlarıyla ilgili olarak, gerek sektörler bazında yapılan incelemede, gerekse bu raporun 3 ve 4 numaralı eklerinde kaynak ve varlıkların ayrıntısı verildiğinden, aşağıda sektörler itibarıyla yapılan mali durum değerlendirmelerinde genel bilgilere yer verilmiştir. a) Tarım sektörü: Tarım sektöründe faaliyet gösteren tek KİT olan TİGEM’in 2016 yılı kaynak ve varlıkları bir önceki döneme göre %8,1 oranında, hazır değerleri %82,6 oranında artmıştır. b) Sanayi sektörü: Sanayi sektöründe faaliyet gösteren KİT’lerin 2012-2016 dönemine ait mali durumları madencilik, imalat ve enerji alt sektörleri bazında aşağıda incelenmiştir. 2016 yılı itibarıyla madencilik sektöründe faaliyet gösteren 4 kuruluşun toplam varlıkları sanayi sektörünün %31’ini oluşturmuştur. Madencilik alt sektöründe faaliyet gösteren KİT’lerin 2016 yılı toplam kaynak ve varlıkları 2012 yılı değerlerine göre %111,6 oranında, bir önceki yıla göre ise %34,5 oranında artmıştır. Artış; dönen varlıklarındaki %49,7’lik artıştan kaynaklanmıştır. 2016 yılında imalat sanayinde faaliyet gösteren 10 kuruluşun toplam kaynak ve varlıkları sanayi sektörünün %12,1’ini oluşturmuştur. İmalat sektöründe faaliyet gösteren KİT’lerin 2016 yılı toplam kaynak ve varlıkları, 2012 yılı değerlerine göre %36,3 oranında ve bir önceki yıla göre %28,2 oranında artmıştır. Sektörde yer alan ESK; 2016 yılında canlı hayvan satışlarından ihtiyacının çok üzerinde nakit girişi sağlamış ve yabancı kaynaklarını ödemiştir. Ayrıca, geçmiş yıllarda zarar eden kuruluşun 2016 yılında kar etmesi sektörün gelişimine önemli katkı sağlamıştır. Ayrıca, T.Şeker Fabrikaları AŞ’nin dönen varlıkları %29,3 oranında artış göstermiş ve sektörü olumlu yönde etkilemiştir. 2016 yılı itibarıyla enerji sektöründe yer alan 5 kuruluşun toplam kaynak ve varlıkları sanayi sektörünün %57’sini oluşturmuştur. Enerji sektöründe faaliyet gösteren KİT’lerin toplam kaynak ve varlıkları 2012-2015 döneminde sektörde gerçekleşen özelleştirmelerin etkisiyle %23,7 oranında azalırken, 2016 yılında%13,4 oranında artış göstermiştir. c) Hizmetler sektörü: Hizmetler sektörünün %85’ini oluşturan Ulaştırma-haberleşme alt sektöründe faaliyet gösteren toplam 7 KİT’in 2016 yılı toplam kaynak ve varlıkları 2012 yılına göre %78,8 oranında, bir önceki döneme göre ise %19,5 oranında artmıştır. Bu artışta, kuruluşların öz kaynaklarındaki %25 oranındaki artış etkili olmuştur. TCDD’nin 2012-2016 faaliyet dönemleri zararla sonuçlandığından, iç kaynak yaratılamamış; kaynak ihtiyacı sürekli olarak Hazine tarafından yapılan sermaye artışları ve Hazine devirli/garantili yurt dışı krediler ile karşılanmıştır. Bu kapsamda 2016 yılında sermayeye mahsuben 4,2 milyar TL ödeme yapılmıştır.

Genel Rapor • 2016 62 Ticaret alanında faaliyet gösteren 3 kuruluşun 2016 yılı toplam kaynak ve varlıkları 2012 yılına göre %41,7, bir önceki döneme göre ise %18,9 oranında artmıştır. Söz konusu artışta; kısa süreli yabancı kaynaklardaki artış etkili olmuştur. Sektörün büyük kuruluşu TMO, her yıl Bakanlar Kurulunca çıkarılan kararnamelerle, tarım ürünlerinin destekleme alımı ve satımında görevlendirilmektedir. İlgili kararnamelerde, verilen görev sonucu meydana gelen zararların Hazine’ce karşılanması gerektiği, ayrıca TMO’nun ürün alımları için gerek duyacağı finansmanın, görev zararlarının ödenmesi için Genel Bütçeye konulan ödenekten yapılacak aktarmalar, T.C. Merkez Bankası’nca sağlanacak reeskont kredisi ve iç ve dış piyasalardan temin edilecek krediler ile karşılanması öngörülmektedir. Kuruluşun 2016 yılı bilançosunda 2016 yılı faaliyetleriyle ilgili görev zararı 1.893 milyon TL, OHAL ve savaş stokları muhafaza görevinden zarar 80,5 milyon TL ve diğer görevler zararı 49,2 milyon TL olmak üzere toplam 2.022,9 milyon TL görev zararı alacağı bulunmaktadır. 2016 yılında, diğer hizmetler alt sektöründe yer alan 10 kuruluşun varlık toplamı geçen yıla göre %115,1 oranında artmıştır. Bu artış, sektöre dahil edilen Ziraat Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ ve Ziraat Katılım Varlık Kiralama AŞ’nin varlıklarından kaynaklanmıştır. d) Mali kuruluşlar: 2016 yılında sektörde bulunan 19 şirketin kaynakları toplamı son beş yılda %137,9 oranında artarken, son dönem yıllık artışı %27,9 ile üretici fiyatları artış endeksinin yaklaşık altı kat üzerinde gerçekleşmiştir. 2015 yılında toplam kaynakların %87,8’i yabancı kaynak, %12,2’si öz kaynaklardan oluşmakta iken, 2016 yılında bu değerler sırasıyla %88,8 ve %11,2 olarak gerçekleşmiş; sektörün mali yeterlilik oranı da 2016 yılında 1,3 puan azalışla %12,6’a gerilemiştir. Sektörün kullandığı yabancı kaynaklar önceki döneme göre %29,3 oranında artış gösterirken, öz kaynak artışı %17,5 seviyesinde olmuştur. 3- Finansman programı ve gerçekleşmesi: KİT’ler, bağlı ortaklıkları, özelleştirme programındaki kuruluşları ve özel kanunlara tabi kuruluşları içeren finansman programları her yıl belirlenmekte ve Hazine Müsteşarlığı tarafından takip edilmektedir. Genel yatırım ve finansman programı kapsamında olan kuruluşların kaynak, ödeme ve yatırım dengesi ile finansman ihtiyacı, temin edilen finansmanın kaynaklarıyla ilgili 2012-2016 dönemine ait değerler 37 sayılı, 2016 yılına ilişkin finansman programı, revize ve kesinleşen değerlerin İDT, KİK, özelleştirme programındaki kuruluşlar ve özel kanunlara tabi kuruluşlar bazında dağılımı 37/a sayılı çizelgede gösterilmiştir. Çizelge: 37- 2012-2016 yılları finansman sonuçları() Tutar (%) I-Yaratılan fonlar (1+2): 3.989.183 (2.027.676) (3.768.055) 4.675.288 14.129.217 9.453.929 202,2 1-Ayıklanmış dönem kâr veya zararı (-) (A+B+C+D+E): 7.318.285 5.135.349 1.796.494 7.739.515 20.319.869 12.580.354 162,5 A-Dönem kâr veya zararı (-): 4.313.555 2.072.222 (1.013.204) 3.608.431 18.171.309 14.562.878 403,6 B-Görev zararı (tahakkuk eden) (-) (1.579.211) (1.761.227) (1.801.810) (1.939.016) (3.338.903) (1.399.887) 72,2 C-Amortisman (cari dönemde ayrılan) (+) 3.876.069 3.679.392 4.131.333 4.367.422 4.871.914 504.492 11,6 D-Karşılık giderleri (cari dönemde ayrılan) (+) 558.139 487.214 106.208 947.769 281.150 (666.619) (70,3) E-Kur farkları (+) 149.733 657.748 373.967 754.909 334.399 (420.510) (55,7) 2-Kanuni yükümlükler (-): (3.329.102) (7.163.025) (5.564.549) (3.064.227) (6.190.652) (3.126.425) 102,0 II-Toplam finansman ihtiyacı: 9.884.518 5.471.448 11.353.692 13.077.583 15.536.593 2.459.010 18,8 -Yatırım 6.426.637 7.216.094 8.588.170 9.192.603 9.015.183 (177.420) (1,9) -Stok artışı 2.266.482 1.453.818 (2.370.856) 1.588.801 805.166 (783.635) (49,3) -Sabit kıymet artışı 1.161.375 (3.007.347) 4.020.283 389.062 4.321.921 3.932.859 1.010,9 -Bağlı ortaklık ve iştiraklerdeki sermaye artışı 30.024 (191.117) 1.116.095 1.907.117 1.394.322 (512.795) (26,9) III-Borçlanma gereği (I-II) 5.895.335 7.499.124 15.121.747 8.402.295 1.407.375 (6.994.920) (83,3) IV-Net faiz ödemesi: (315.596) (528.122) (250.712) (272.346) (666.126) (393.780) 144,6 -Faiz gelirleri (-) (662.589) (758.194) (563.548) (573.445) (1.325.990) (752.545) 131,2 -Faiz giderleri (+) 346.993 230.072 312.836 301.099 659.864 358.765 119,2 V-Faiz dışı fazla (bütçe transferleri hariç) (III-IV) (5.579.739) (8.027.246) (15.372.459) (8.674.641) (2.073.501) 6.601.140 (76,1) VI-Toplam bütçe ve fon transferleri (tahsil veya mahsup olunan): 7.416.718 9.510.487 15.435.243 11.767.002 10.294.881 (1.472.121) (12,5) -Sermaye 5.504.466 7.856.462 13.136.862 9.499.959 7.775.922 (1.724.037) (18,1) -Görev zararı 1.887.577 1.627.094 2.298.381 2.264.844 2.519.675 254.831 11,3 -Yardım 24.675 26.931 0 2.199 (716) (2.915) (132,6) VII-Transferler sonrası faiz dışı fazla (VI-V) 1.836.979 1.483.241 62.784 3.092.361 8.221.380 5.129.019 165,9 ()
M ali kuruluşlar hariç. (Bin TL) Finansman programı büyüklükleri 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı

Sayıştay 63 Ticaret alanında faaliyet gösteren 3 kuruluşun 2016 yılı toplam kaynak ve varlıkları 2012 yılına göre %41,7, bir önceki döneme göre ise %18,9 oranında artmıştır. Söz konusu artışta; kısa süreli yabancı kaynaklardaki artış etkili olmuştur. Sektörün büyük kuruluşu TMO, her yıl Bakanlar Kurulunca çıkarılan kararnamelerle, tarım ürünlerinin destekleme alımı ve satımında görevlendirilmektedir. İlgili kararnamelerde, verilen görev sonucu meydana gelen zararların Hazine’ce karşılanması gerektiği, ayrıca TMO’nun ürün alımları için gerek duyacağı finansmanın, görev zararlarının ödenmesi için Genel Bütçeye konulan ödenekten yapılacak aktarmalar, T.C. Merkez Bankası’nca sağlanacak reeskont kredisi ve iç ve dış piyasalardan temin edilecek krediler ile karşılanması öngörülmektedir. Kuruluşun 2016 yılı bilançosunda 2016 yılı faaliyetleriyle ilgili görev zararı 1.893 milyon TL, OHAL ve savaş stokları muhafaza görevinden zarar 80,5 milyon TL ve diğer görevler zararı 49,2 milyon TL olmak üzere toplam 2.022,9 milyon TL görev zararı alacağı bulunmaktadır. 2016 yılında, diğer hizmetler alt sektöründe yer alan 10 kuruluşun varlık toplamı geçen yıla göre %115,1 oranında artmıştır. Bu artış, sektöre dahil edilen Ziraat Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ ve Ziraat Katılım Varlık Kiralama AŞ’nin varlıklarından kaynaklanmıştır. d) Mali kuruluşlar: 2016 yılında sektörde bulunan 19 şirketin kaynakları toplamı son beş yılda %137,9 oranında artarken, son dönem yıllık artışı %27,9 ile üretici fiyatları artış endeksinin yaklaşık altı kat üzerinde gerçekleşmiştir. 2015 yılında toplam kaynakların %87,8’i yabancı kaynak, %12,2’si öz kaynaklardan oluşmakta iken, 2016 yılında bu değerler sırasıyla %88,8 ve %11,2 olarak gerçekleşmiş; sektörün mali yeterlilik oranı da 2016 yılında 1,3 puan azalışla %12,6’a gerilemiştir. Sektörün kullandığı yabancı kaynaklar önceki döneme göre %29,3 oranında artış gösterirken, öz kaynak artışı %17,5 seviyesinde olmuştur. 3- Finansman programı ve gerçekleşmesi: KİT’ler, bağlı ortaklıkları, özelleştirme programındaki kuruluşları ve özel kanunlara tabi kuruluşları içeren finansman programları her yıl belirlenmekte ve Hazine Müsteşarlığı tarafından takip edilmektedir. Genel yatırım ve finansman programı kapsamında olan kuruluşların kaynak, ödeme ve yatırım dengesi ile finansman ihtiyacı, temin edilen finansmanın kaynaklarıyla ilgili 2012-2016 dönemine ait değerler 37 sayılı, 2016 yılına ilişkin finansman programı, revize ve kesinleşen değerlerin İDT, KİK, özelleştirme programındaki kuruluşlar ve özel kanunlara tabi kuruluşlar bazında dağılımı 37/a sayılı çizelgede gösterilmiştir. Çizelge: 37- 2012-2016 yılları finansman sonuçları() Tutar (%) I-Yaratılan fonlar (1+2): 3.989.183 (2.027.676) (3.768.055) 4.675.288 14.129.217 9.453.929 202,2 1-Ayıklanmış dönem kâr veya zararı (-) (A+B+C+D+E): 7.318.285 5.135.349 1.796.494 7.739.515 20.319.869 12.580.354 162,5 A-Dönem kâr veya zararı (-): 4.313.555 2.072.222 (1.013.204) 3.608.431 18.171.309 14.562.878 403,6 B-Görev zararı (tahakkuk eden) (-) (1.579.211) (1.761.227) (1.801.810) (1.939.016) (3.338.903) (1.399.887) 72,2 C-Amortisman (cari dönemde ayrılan) (+) 3.876.069 3.679.392 4.131.333 4.367.422 4.871.914 504.492 11,6 D-Karşılık giderleri (cari dönemde ayrılan) (+) 558.139 487.214 106.208 947.769 281.150 (666.619) (70,3) E-Kur farkları (+) 149.733 657.748 373.967 754.909 334.399 (420.510) (55,7) 2-Kanuni yükümlükler (-): (3.329.102) (7.163.025) (5.564.549) (3.064.227) (6.190.652) (3.126.425) 102,0 II-Toplam finansman ihtiyacı: 9.884.518 5.471.448 11.353.692 13.077.583 15.536.593 2.459.010 18,8 -Yatırım 6.426.637 7.216.094 8.588.170 9.192.603 9.015.183 (177.420) (1,9) -Stok artışı 2.266.482 1.453.818 (2.370.856) 1.588.801 805.166 (783.635) (49,3) -Sabit kıymet artışı 1.161.375 (3.007.347) 4.020.283 389.062 4.321.921 3.932.859 1.010,9 -Bağlı ortaklık ve iştiraklerdeki sermaye artışı 30.024 (191.117) 1.116.095 1.907.117 1.394.322 (512.795) (26,9) III-Borçlanma gereği (I-II) 5.895.335 7.499.124 15.121.747 8.402.295 1.407.375 (6.994.920) (83,3) IV-Net faiz ödemesi: (315.596) (528.122) (250.712) (272.346) (666.126) (393.780) 144,6 -Faiz gelirleri (-) (662.589) (758.194) (563.548) (573.445) (1.325.990) (752.545) 131,2 -Faiz giderleri (+) 346.993 230.072 312.836 301.099 659.864 358.765 119,2 V-Faiz dışı fazla (bütçe transferleri hariç) (III-IV) (5.579.739) (8.027.246) (15.372.459) (8.674.641) (2.073.501) 6.601.140 (76,1) VI-Toplam bütçe ve fon transferleri (tahsil veya mahsup olunan): 7.416.718 9.510.487 15.435.243 11.767.002 10.294.881 (1.472.121) (12,5) -Sermaye 5.504.466 7.856.462 13.136.862 9.499.959 7.775.922 (1.724.037) (18,1) -Görev zararı 1.887.577 1.627.094 2.298.381 2.264.844 2.519.675 254.831 11,3 -Yardım 24.675 26.931 0 2.199 (716) (2.915) (132,6) VII-Transferler sonrası faiz dışı fazla (VI-V) 1.836.979 1.483.241 62.784 3.092.361 8.221.380 5.129.019 165,9 ()
M ali kuruluşlar hariç. (Bin TL) Finansman programı büyüklükleri 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı

Genel Rapor • 2016 64 Çizelge: 37/a- 2016 yılı finansman durumu (*) Program Revize Kesin Program Revize Kesin Program Revize Kesin Program Revize Kesin Program Revize Kesin 1- Yaratılan fonlar 11.042.132 8.378.629 12.750.272 726.193 621.465 720.211 (22.255) (279.166) (7.327) 474.832 643.238 666.061 12.220.902 9.364.166 14.129.217 Ayıklanmış dönem kâr zararı 15.134.910 11.249.616 16.875.128 2.284.821 2.332.954 2.442.262 (22.255) (274.109) (7.327) 833.178 1.032.524 1.009.806 18.230.654 14.340.985 20.319.869

• Dönem kar zararı (690) 13.160.714 9.355.104 15.955.199 1.704.905 1.732.841 1.844.779 (319.408) (585.788) (327.837) 497.984 720.550 699.168 15.044.195 11.222.707 18.171.309 +Brüt satışlar 85.424.349 80.784.245 86.250.188 4.313.380 4.580.959 4.605.577 3.448.868 5.389.489 3.717.775 3.824.792 4.080.065 3.816.799 97.011.390 94.834.757 98.390.340 -Satış indirimleri 374.884 939.019 1.026.174 454.537 458.465 483.200 831 26.669 602 98.101 107.539 97.665 928.353 1.531.692 1.607.641 +Net satışlar 85.049.465 79.845.225 85.224.015 3.858.844 4.122.493 4.122.377 3.448.037 5.362.820 3.717.173 3.726.692 3.972.526 3.719.134 96.083.037 93.303.064 96.782.699 -Satışların maliyeti 67.103.634 64.509.922 69.065.794 1.939.413 2.087.001 2.077.100 3.031.069 5.030.087 3.389.002 2.703.367 2.910.813 2.792.161 74.777.483 74.537.823 77.324.057 -Faaliyet giderleri 4.412.280 4.295.693 3.955.568 250.105 255.535 246.137 708.538 867.360 769.452 676.346 851.213 722.630 6.047.269 6.269.801 5.693.787 +Diğer faal.olağan gelir ve kâr 7.707.798 9.637.481 11.525.494 396.532 386.568 462.617 224.200 332.005 344.977 225.263 344.319 340.617 8.553.793 10.700.372 12.673.705 -Diğer faal.olağan gider ve zarar 6.179.619 7.924.986 7.304.341 388.498 418.932 406.341 11.990 98.992 31.549 116.161 104.444 99.095 6.696.268 8.547.354 7.841.326 -Finansman giderleri 522.341 847.971 989.647 62.110 38.407 15.847 8.258 0 0 592.708 886.378 1.005.494 +Olağan dışı gelir ve kâr 599.748 1.738.320 5.402.835 48.348 29.506 19.543 61.268 87.717 141.182 113.103 327.854 330.290 822.467 2.183.397 5.893.850 -Olağan dışı gider ve zarar 1.978.423 4.287.349 4.881.794 20.803 44.259 30.180 239.207 333.483 325.319 62.941 57.679 76.987 2.301.374 4.722.770 5.314.280 -Görev zararı 2.004.330 2.758.245 3.338.903 2.004.330 2.758.245 3.338.903 +Cari yıl amortisman 3.839.283 3.501.061 3.676.906 573.743 593.639 595.159 293.876 305.221 303.994 320.368 296.566 295.855 5.027.270 4.696.487 4.871.914 +Karşılık 41.308 891.827 247.527 6.174 6.474 2.324 3.277 6.459 16.516 14.826 15.408 14.783 65.585 920.168 281.150 +Kur farkları 97.934 259.869 334.399 97.934 259.869 334.399 Kanuni yükümlülükler (4.092.777) (2.870.987) (4.124.856) (1.558.628) (1.711.489) (1.722.051) (5.058) (358.346) (389.286) (343.745) (6.009.752) (4.976.819) (6.190.652) -Kurumlar vergisi 978.952 753.981 802.077 335.127 383.635 409.056 2.721 78.425 134.536 134.536 1.392.503 1.274.874 1.345.669 -Tahakkuk eden peşin vergi 3.051.244 1.876.994 3.007.524 340.981 346.568 331.710 8.582 99.596 97.060 43.786 3.491.822 2.329.204 3.383.020 +Mahsup edilen peşin vergi 991.164 699.975 718.851 335.127 336.018 336.018 6.245 78.425 107.016 99.283 1.404.716 1.149.254 1.154.152 -Temettü ödemesi (Hazineye) 895.684 798.988 878.989 1.035.000 1.119.708 1.119.708 225.000 225.000 225.000 2.155.683 2.143.696 2.223.696 -Temettü stopajı (Maliyeye) 158.062 140.998 155.116 182.647 197.595 197.595 33.750 39.706 39.706 374.459 378.299 392.417 2- Toplam finansman ihtiyacı 13.093.953 14.715.739 13.914.952 873.550 827.032 743.852 522.516 1.098.844 566.178 588.422 524.039 311.611 15.078.441 17.165.655 15.536.593 -Yatırım 11.336.311 9.664.240 8.200.951 548.062 465.523 498.841 110.054 160.630 42.431 581.547 515.170 272.960 12.575.974 10.805.563 9.015.183 -Stok artışı (958.901) 126.991 207.467 2.093 3.268 16.449 374.622 960.280 550.302 3.193 3.862 30.948 (578.993) 1.094.401 805.166 -Sabit kıymet artışı 417.043 3.744.378 4.112.211 323.395 358.241 228.562 37.840 (22.065) (26.555) 3.682 5.007 7.703 781.960 4.085.560 4.321.921 -İştirak sermaye artışı 2.299.501 1.180.131 1.394.322 2.299.501 1.180.131 1.394.322 3- Borçlanma gereği 2.051.821 6.337.110 1.164.680 147.357 205.567 23.641 544.771 1.378.010 573.505 113.590 (119.199) (354.450) 2.857.539 7.801.489 1.407.375 4- Net faiz ödemesi 108.484 (109.657) (291.329) (81.884) (80.048) (89.889) 9.618 (66.607) (100.997) (100.940) (191.617) (183.911) (64.722) (447.929) (666.126) -Faiz gelirleri 545.143 697.256 935.649 81.884 80.048 89.889 52.173 104.678 116.541 109.198 191.617 183.911 788.398 1.073.599 1.325.990 +Faiz giderleri 653.627 587.599 644.320 61.791 38.071 15.544 8.258 723.676 625.670 659.864 Faiz dışı fazla (bütçe transferleri hariç) (1.943.337) (6.446.767) (1.456.008) (229.241) (285.615) (113.530) (535.154) (1.444.617) (674.502) (214.530) (72.418) 170.539 (2.922.261) (8.249.418) (2.073.501) Toplam bütçe ve fon transferleri 10.523.386 11.483.640 10.175.820 62.000 413.050 119.061 10.585.386 11.896.690 10.294.881 Sermaye 8.551.000 7.626.869 7.656.891 0 0 0 61.000 412.050 119.030 0 0 0 8.612.000 8.038.919 7.775.922 Görev zararı 1.972.386 2.629.803 2.519.644 0 0 0 1.000 1.000 31 0 0 0 1.973.386 2.630.803 2.519.675 Yardım 0 1.226.968 (716) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.226.968 (716) Faiz dışı fazla (transferler sonrası) 8.580.050 5.036.873 8.719.811 (229.241) (285.615) (113.530) (473.154) (1.031.567) (555.440) (214.530) (72.418) 170.539 7.663.125 3.647.273 8.221.380 Kaynak: Hazine müsteşarlığı Toplam Finansman programı İDT KİK 4046 Özel kanuna tabi

Sayıştay 65 Çizelge: 37/a- 2016 yılı finansman durumu (*) Program Revize Kesin Program Revize Kesin Program Revize Kesin Program Revize Kesin Program Revize Kesin 1- Yaratılan fonlar 11.042.132 8.378.629 12.750.272 726.193 621.465 720.211 (22.255) (279.166) (7.327) 474.832 643.238 666.061 12.220.902 9.364.166 14.129.217 Ayıklanmış dönem kâr zararı 15.134.910 11.249.616 16.875.128 2.284.821 2.332.954 2.442.262 (22.255) (274.109) (7.327) 833.178 1.032.524 1.009.806 18.230.654 14.340.985 20.319.869

• Dönem kar zararı (690) 13.160.714 9.355.104 15.955.199 1.704.905 1.732.841 1.844.779 (319.408) (585.788) (327.837) 497.984 720.550 699.168 15.044.195 11.222.707 18.171.309 +Brüt satışlar 85.424.349 80.784.245 86.250.188 4.313.380 4.580.959 4.605.577 3.448.868 5.389.489 3.717.775 3.824.792 4.080.065 3.816.799 97.011.390 94.834.757 98.390.340 -Satış indirimleri 374.884 939.019 1.026.174 454.537 458.465 483.200 831 26.669 602 98.101 107.539 97.665 928.353 1.531.692 1.607.641 +Net satışlar 85.049.465 79.845.225 85.224.015 3.858.844 4.122.493 4.122.377 3.448.037 5.362.820 3.717.173 3.726.692 3.972.526 3.719.134 96.083.037 93.303.064 96.782.699 -Satışların maliyeti 67.103.634 64.509.922 69.065.794 1.939.413 2.087.001 2.077.100 3.031.069 5.030.087 3.389.002 2.703.367 2.910.813 2.792.161 74.777.483 74.537.823 77.324.057 -Faaliyet giderleri 4.412.280 4.295.693 3.955.568 250.105 255.535 246.137 708.538 867.360 769.452 676.346 851.213 722.630 6.047.269 6.269.801 5.693.787 +Diğer faal.olağan gelir ve kâr 7.707.798 9.637.481 11.525.494 396.532 386.568 462.617 224.200 332.005 344.977 225.263 344.319 340.617 8.553.793 10.700.372 12.673.705 -Diğer faal.olağan gider ve zarar 6.179.619 7.924.986 7.304.341 388.498 418.932 406.341 11.990 98.992 31.549 116.161 104.444 99.095 6.696.268 8.547.354 7.841.326 -Finansman giderleri 522.341 847.971 989.647 62.110 38.407 15.847 8.258 0 0 592.708 886.378 1.005.494 +Olağan dışı gelir ve kâr 599.748 1.738.320 5.402.835 48.348 29.506 19.543 61.268 87.717 141.182 113.103 327.854 330.290 822.467 2.183.397 5.893.850 -Olağan dışı gider ve zarar 1.978.423 4.287.349 4.881.794 20.803 44.259 30.180 239.207 333.483 325.319 62.941 57.679 76.987 2.301.374 4.722.770 5.314.280 -Görev zararı 2.004.330 2.758.245 3.338.903 2.004.330 2.758.245 3.338.903 +Cari yıl amortisman 3.839.283 3.501.061 3.676.906 573.743 593.639 595.159 293.876 305.221 303.994 320.368 296.566 295.855 5.027.270 4.696.487 4.871.914 +Karşılık 41.308 891.827 247.527 6.174 6.474 2.324 3.277 6.459 16.516 14.826 15.408 14.783 65.585 920.168 281.150 +Kur farkları 97.934 259.869 334.399 97.934 259.869 334.399 Kanuni yükümlülükler (4.092.777) (2.870.987) (4.124.856) (1.558.628) (1.711.489) (1.722.051) (5.058) (358.346) (389.286) (343.745) (6.009.752) (4.976.819) (6.190.652) -Kurumlar vergisi 978.952 753.981 802.077 335.127 383.635 409.056 2.721 78.425 134.536 134.536 1.392.503 1.274.874 1.345.669 -Tahakkuk eden peşin vergi 3.051.244 1.876.994 3.007.524 340.981 346.568 331.710 8.582 99.596 97.060 43.786 3.491.822 2.329.204 3.383.020 +Mahsup edilen peşin vergi 991.164 699.975 718.851 335.127 336.018 336.018 6.245 78.425 107.016 99.283 1.404.716 1.149.254 1.154.152 -Temettü ödemesi (Hazineye) 895.684 798.988 878.989 1.035.000 1.119.708 1.119.708 225.000 225.000 225.000 2.155.683 2.143.696 2.223.696 -Temettü stopajı (Maliyeye) 158.062 140.998 155.116 182.647 197.595 197.595 33.750 39.706 39.706 374.459 378.299 392.417 2- Toplam finansman ihtiyacı 13.093.953 14.715.739 13.914.952 873.550 827.032 743.852 522.516 1.098.844 566.178 588.422 524.039 311.611 15.078.441 17.165.655 15.536.593 -Yatırım 11.336.311 9.664.240 8.200.951 548.062 465.523 498.841 110.054 160.630 42.431 581.547 515.170 272.960 12.575.974 10.805.563 9.015.183 -Stok artışı (958.901) 126.991 207.467 2.093 3.268 16.449 374.622 960.280 550.302 3.193 3.862 30.948 (578.993) 1.094.401 805.166 -Sabit kıymet artışı 417.043 3.744.378 4.112.211 323.395 358.241 228.562 37.840 (22.065) (26.555) 3.682 5.007 7.703 781.960 4.085.560 4.321.921 -İştirak sermaye artışı 2.299.501 1.180.131 1.394.322 2.299.501 1.180.131 1.394.322 3- Borçlanma gereği 2.051.821 6.337.110 1.164.680 147.357 205.567 23.641 544.771 1.378.010 573.505 113.590 (119.199) (354.450) 2.857.539 7.801.489 1.407.375 4- Net faiz ödemesi 108.484 (109.657) (291.329) (81.884) (80.048) (89.889) 9.618 (66.607) (100.997) (100.940) (191.617) (183.911) (64.722) (447.929) (666.126) -Faiz gelirleri 545.143 697.256 935.649 81.884 80.048 89.889 52.173 104.678 116.541 109.198 191.617 183.911 788.398 1.073.599 1.325.990 +Faiz giderleri 653.627 587.599 644.320 61.791 38.071 15.544 8.258 723.676 625.670 659.864 Faiz dışı fazla (bütçe transferleri hariç) (1.943.337) (6.446.767) (1.456.008) (229.241) (285.615) (113.530) (535.154) (1.444.617) (674.502) (214.530) (72.418) 170.539 (2.922.261) (8.249.418) (2.073.501) Toplam bütçe ve fon transferleri 10.523.386 11.483.640 10.175.820 62.000 413.050 119.061 10.585.386 11.896.690 10.294.881 Sermaye 8.551.000 7.626.869 7.656.891 0 0 0 61.000 412.050 119.030 0 0 0 8.612.000 8.038.919 7.775.922 Görev zararı 1.972.386 2.629.803 2.519.644 0 0 0 1.000 1.000 31 0 0 0 1.973.386 2.630.803 2.519.675 Yardım 0 1.226.968 (716) 0 0 0 0 0 0 0 0 0 0 1.226.968 (716) Faiz dışı fazla (transferler sonrası) 8.580.050 5.036.873 8.719.811 (229.241) (285.615) (113.530) (473.154) (1.031.567) (555.440) (214.530) (72.418) 170.539 7.663.125 3.647.273 8.221.380 Kaynak: Hazine müsteşarlığı Toplam Finansman programı İDT KİK 4046 Özel kanuna tabi E-İŞLETME ÇALIŞMALARI 1-Alımlar: Kamu hukukuna tâbi olan veya kamu kaynağı kullanan kurum ve kuruluşların yapacakları ihalelerde uygulanacak esas ve usulleri belirleyen 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu 01.01.2003 tarihi itibarıyla yürürlüğe girmiştir. KİT’ler, 4734 sayılı Kanun’un 2/b maddesi ile Kamu İhale Kanunu kapsamı içinde yer almaktadır. 4603 sayılı Kanuna tabi bankaların ise, sadece yapım işleri kanun kapsamında bulunmaktadır. 13.02.2011 tarih 6111 sayılı Kanun ile bu bankaların doğrudan veya dolaylı olarak birlikte ya da ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları şirketlerin yapım ihaleleri dışındaki mal ve hizmet alımları, Kamu İhale Kanunu’nun kapsamı dışına çıkarılmıştır. Kamu İhale Kanunu’nun 2 nci maddesinin son fıkrasında; enerji, su, ulaştırma ve telekomünikasyon sektörlerinde faaliyet gösteren teşebbüs, işletme ve şirketlerin bu Kanun kapsamı dışında olduğu belirtilirken, geçici 4 üncü maddesinde bu kuruluşların kendi kanunları yürürlüğe girinceye kadar 4734 sayılı Kanuna tabi olacakları belirtilmiştir. Ancak, söz konusu kanuni düzenlemenin yapılmamış olması sebebiyle, bu kuruluşlarda 4734 sayılı Kanun uygulanmaya devam edilmektedir. Kamu İhale Kanunu’ndan istisna tutulan mal ve hizmetler, Kanun’un 3 üncü maddesinde düzenlenmiştir. Söz konusu maddenin (g) fıkrasına göre; KİT’ler ile sermayesinin yarısından fazlasına sahip bulundukları her çeşit kuruluş, müessese, birlik, işletme ve şirketlerin; doğrudan mal ve hizmet üretimine veya ana faaliyetlerine yönelik ihtiyaçlarının temini için yapacakları, yaklaşık maliyeti ve sözleşme bedeli, 2015 yılı için 8.168.201 TL’yi aşmayan mal veya hizmet alımları istisna kapsamındadır. İstisna kapsamındaki mal ve hizmetler, kanunun geçici 4 üncü maddesi kapsamında, ilgili kuruluşların talebi üzerine Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenmektedir. KİT’lerin 2012-2016 yılları sektörler itibarıyla mal alımları cari fiyatlarla 38/a, 2003 yılı sabit fiyatlarıyla 38/b, 2012-2016 yılları mal alımlarının gruplar itibarıyla dağılımı 39, 2016 yılı mal alımlarının sektörel ayrıntısı 39/a, sektörler itibarıyla dış alımlar 40, hizmet alımları 41, 2016 yılında yüksek tutarlı alımı olan 25 kuruluşun 2012-2016 yılları ilk madde ve malzeme alımları 42 sayılı çizelgede gösterilmiştir.

Genel Rapor • 2016 66 Çizelge: 38/a – KİT’lerin sektörler itibarıyla tüm mal alımları (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % a) Tarım 177.961 199.022 218.362 229.993 373.822 143.829 62,5 b) Sanayi:
ba) Madencilik 1.703.540 2.233.927 2.812.591 2.781.188 2.098.603 (682.585) (25)
bb) İmalat 3.962.279 4.188.435 4.502.538 5.137.140 7.869.864 2.732.724 53,2
bc) Enerji 24.554.875 18.714.025 22.193.985 17.827.679 14.106.866 (3.720.813) (21) Toplam (b) 30.220.694 25.136.387 29.509.114 25.746.007 24.075.333 (1.670.674) (6) c) Hizmetler
ca)Ulaş.-haberleş. 35.008.431 32.179.003 39.545.036 34.200.160 20.657.447 (13.542.713) (40)
cb)Ticaret 6.091.947 6.023.539 5.958.575 10.337.164 9.898.310 (438.854) (4)
cc) Diğer hizmet 6.272 5.544 5.956 4.268 6.091 1.823 42,7 Toplam(c) 41.106.650 38.208.086 45.509.567 44.541.592 30.561.848 (13.979.744) (31) d) Mali kuruluşlar 216.857 221.146 431.745 249.805 475.458 225.653 90,3 Genel toplam 71.722.162 63.764.641 75.668.788 70.767.397 55.486.461 (15.280.936) (22) Çizelge: 38/b- KİT’lerin sektörler itibarıyla tüm mal alımları (2003 yılı fiyatlarıyla) (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % a) Tarım 85.851 89.755 92.589 92.252 136.387 44.135 47,8 b) Sanayi:
ba) Madencilik 821.815 1.007.453 1.192.584 1.115.554 765.662 (349.892) (31)
bb) İmalat 1.911.467 1.888.895 1.909.149 2.060.543 2.871.270 810.720 39,3
bc) Enerji 11.845.663 8.439.625 9.410.611 7.150.808 5.146.801 (2.004.007) (28) Toplam (b) 14.578.944 11.335.973 12.512.345 10.326.905 8.783.733 (1.543.179) (15) c) Hizmetler:
ca)Ulaş.-haberleşme 16.888.625 14.512.042 16.767.739 13.717.925 7.536.739 7.366.033 53,7
cb)Ticaret 2.938.852 2.716.487 2.526.533 4.146.309 3.611.336 (64.964) (2)
cc)Diğer hizmet 3.026 2.500 2.525 1.712 2.222 412 24,1 Toplam(c) 19.830.503 17.231.030 19.296.797 17.865.946 11.150.297 (6.715.649) (38) d) Mali kuruluşlar 104.615 99.732 183.067 100.199 173.468 73.269 73,1 Genel toplam 34.599.914 28.756.489 32.084.797 28.385.302 20.243.884 (8.141.425) (29)

Sayıştay 67 Çizelge: 38/a – KİT’lerin sektörler itibarıyla tüm mal alımları (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % a) Tarım 177.961 199.022 218.362 229.993 373.822 143.829 62,5 b) Sanayi:
ba) Madencilik 1.703.540 2.233.927 2.812.591 2.781.188 2.098.603 (682.585) (25)
bb) İmalat 3.962.279 4.188.435 4.502.538 5.137.140 7.869.864 2.732.724 53,2
bc) Enerji 24.554.875 18.714.025 22.193.985 17.827.679 14.106.866 (3.720.813) (21) Toplam (b) 30.220.694 25.136.387 29.509.114 25.746.007 24.075.333 (1.670.674) (6) c) Hizmetler
ca)Ulaş.-haberleş. 35.008.431 32.179.003 39.545.036 34.200.160 20.657.447 (13.542.713) (40)
cb)Ticaret 6.091.947 6.023.539 5.958.575 10.337.164 9.898.310 (438.854) (4)
cc) Diğer hizmet 6.272 5.544 5.956 4.268 6.091 1.823 42,7 Toplam(c) 41.106.650 38.208.086 45.509.567 44.541.592 30.561.848 (13.979.744) (31) d) Mali kuruluşlar 216.857 221.146 431.745 249.805 475.458 225.653 90,3 Genel toplam 71.722.162 63.764.641 75.668.788 70.767.397 55.486.461 (15.280.936) (22) Çizelge: 38/b- KİT’lerin sektörler itibarıyla tüm mal alımları (2003 yılı fiyatlarıyla) (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % a) Tarım 85.851 89.755 92.589 92.252 136.387 44.135 47,8 b) Sanayi:
ba) Madencilik 821.815 1.007.453 1.192.584 1.115.554 765.662 (349.892) (31)
bb) İmalat 1.911.467 1.888.895 1.909.149 2.060.543 2.871.270 810.720 39,3
bc) Enerji 11.845.663 8.439.625 9.410.611 7.150.808 5.146.801 (2.004.007) (28) Toplam (b) 14.578.944 11.335.973 12.512.345 10.326.905 8.783.733 (1.543.179) (15) c) Hizmetler:
ca)Ulaş.-haberleşme 16.888.625 14.512.042 16.767.739 13.717.925 7.536.739 7.366.033 53,7
cb)Ticaret 2.938.852 2.716.487 2.526.533 4.146.309 3.611.336 (64.964) (2)
cc)Diğer hizmet 3.026 2.500 2.525 1.712 2.222 412 24,1 Toplam(c) 19.830.503 17.231.030 19.296.797 17.865.946 11.150.297 (6.715.649) (38) d) Mali kuruluşlar 104.615 99.732 183.067 100.199 173.468 73.269 73,1 Genel toplam 34.599.914 28.756.489 32.084.797 28.385.302 20.243.884 (8.141.425) (29) Çizelge: 39- Gruplar itibarıyla KİT'lerin 2012-2016 dönemi mal alımları (Bin TL) Alımlar 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % -İlk madde 12.013.711 10.416.924 13.485.535 9.863.425 8.178.931 (1.684.494) (17) -İşl. malzemesi
ve yedek 1.582.805 1.333.921 2.390.062 1.968.552 2.002.452 33.900 1,7 -Ticari mal 57.843.057 51.759.633 59.337.647 58.486.941 44.593.004 (13.893.937) (24) -Diğer alımlar 282.589 254.163 455.544 448.479 712.074 263.595 58,8 Toplam 71.722.162 63.764.641 75.668.788 70.767.397 55.486.461 (15.280.936) (22) Çizelge:39/a - KİT’lerin 2016 yılı mal alımlarının gruplar itibarıyla ayrıntısı (Bin TL) Alımlar İlk madde İşletme malz. ve yedek Ticari mal Diğer alımlar Toplam a) Tarım 12.475 229.177 131.900 - 373.822 b) Sanayi:
ba) Madencilik 211.847 380.476 1.506.280 - 2.098.603
bb) İmalat 5.332.063 1.010.295 1.527.506 - 7.869.864
bc) Enerji 1.814.482 67.864 12.224.520 - 14.106.866 Toplam (b) 7.358.392 1.458.635 15.258.306 - 24.075.333 c) Hizmetler:
ca)Ulaştırma.-haberleşme 587.254 273.592 19.614.593 182.008 20.657.447
cb)Ticaret 220.044 38.911 9.587.184 52.171 9.898.310
cc) Diğer hizmet 452 609 5.030 6.091 Toplam(c) 807.750 313.112 29.201.777 239.209 30.561.848 d) Mali kuruluşlar 44 1.528 1.021 472.865 475.458 Genel toplam 8.178.931 2.002.452 44.593.004 712.074 55.486.461 Çizelge: 40 – KİT’lerin sektörler itibarıyla dış mal alımları (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % a) Tarım 169 263 26 60 92.343 92.283 153.805 b) Sanayi:
ba) Madencilik 14.451 527.694 300.986 384.327 102.105 (282.222) (73,4)
bb) İmalat 399.976 157.299 219.454 221.737 1.727.053 1.505.316 679
bc) Enerji 5.886 202 7.215 107 - (107) (100) Toplam (b) 420.313 685.195 527.655 606.171 1.829.158 1.222.987 202 c) Hizmetler
ca)Ulaş.-haberleşme 34.156.918 29.646.497 36.213.952 32.521.801 19.397.662 (12.124.139) (40)
cb)Ticaret 9.180 153.442 1.985.981 1.215.585 803.182 (412.403) (34)
cc)Diğer hizmet - - - - - - - Toplam(c) 34.166.098 29.799.939 38.199.933 33.737.386 20.200.844 (13.536.542) (40) d) Mali kuruluşlar 122.678 37.734 105.078 1.223 11.312 10.089 825 Genel toplam 34.709.258 30.523.131 38.832.692 34.344.840 22.133.657 (12.211.183) (35)

Genel Rapor • 2016 68 Çizelge : 41 – KİT’lerin sektörler itibarıyla hizmet alımları (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % a) Tarım 71.134 88.510 103.871 114.118 142.443 28.325 25 b) Sanayi:
ba) Madencilik 677.984 697.791 660.411 980.742 759.393 (221.349) (22,6)
bb) İmalat 308.410 358.272 407.636 440.019 503.499 63.480 14,4
bc) Enerji 880.283 467.902 600.593 602.779 705.067 102.288 17 Toplam (b) 1.866.677 1.523.965 1.668.640 2.023.540 1.967.959 (55.581) (2,7) c) Hizmetler:
ca)Ulaş.-haberleşme 697.213 793.056 1.000.697 1.356.085 1.424.996 68.911 5,1
cb)Ticaret 139.466 140.138 207.827 162.352 202.617 40.265 24,8
cc)Diğer hizmet 41.737 82.392 25.145 20.289 29.674 9.385 46,3 Toplam(c) 878.416 1.015.586 1.233.669 1.538.726 1.657.287 118.561 7,7 d) Mali kuruluşlar 500.262 658.486 795.506 582.112 725.091 142.979 24,6 Genel toplam 3.316.489 3.286.547 3.801.686 4.258.496 4.492.780 234.284 5,5 Çizelge: 42-2016 yılında yüksek tutarlı mal alımı olan 25 kuruluş (Bin TL) Kuruluş Sektör 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % 1 BOTAŞ Ulaştırma 34.168.635 31.651.009 38.548.607 33.329.413 19.841.348 (13.488.065) (40) 2 TETAŞ (1) Enerji 14.342.376 22.589.925 20.937.102 20.195.577 17.009.552 (3.186.025) (16) 3 TMO Ticaret 1.251.621 2.487.782 1.378.389 4.684.511 4.041.630 (642.881) (14) 4 DMO Ticaret 1.518.514 1.582.842 2.118.943 3.283.320 3.440.975 157.655 4,8 5 T. Şeker Fab. AŞ İmalat 1.909.115 2.196.795 2.240.365 2.441.061 3.225.530 784.469 32,1 6 TP Petrol Dağıtım AŞ Ticaret 1.739.806 1.952.915 2.461.243 2.369.333 2.415.705 46.372 2,0 7 ESK İmalat 472.458 420.427 580.081 753.894 2.251.125 1.497.231 198,6 8 EÜAŞ (Konsolide) Enerji 7.777.890 5.605.895 7.887.796 4.106.356 1.827.754 (2.278.602) (55) 9 TKİ Maden 953.239 1.029.488 984.106 1.177.839 1.685.918 508.079 43,1 10 ÇAY-KUR İmalat 861.459 961.884 978.987 1.199.019 1.402.485 203.466 17,0 11 TCDD(Konsolide) Ulaştırma 965.740 574.586 1.072.229 955.041 1.021.084 66.043 6,9 12 MKE İmalat 355.071 340.613 352.178 378.963 501.106 122.143 32,2 13 T.C.Ziraat Bankası Bankacılık 163.906 190.101 345.156 225.831 464.527 238.696 105,7 14 TİGEM Tarım 177.961 199.022 218.362 229.993 373.822 143.829 62,5 15 TÜVASAŞ İmalat 196.032 51.045 49.428 102.543 272.622 170.079 165,9 16 Eti Maden İşletmeleri Maden 136.147 145.024 170.732 212.971 179.163 (33.808) (16) 17 TPAO Maden 525.178 976.398 777.983 446.694 143.963 (302.731) (68) 18 DHMİ Ulaştırma 100.935 118.791 111.867 120.280 134.241 13.961 11,6 19 TÜDEMSAŞ İmalat 52.149 91.645 95.396 144.406 104.832 (39.574) (27) 20 TÜLOMSAŞ İmalat 94.982 110.718 183.374 99.334 102.709 3.375 3,4 21 TTK Maden 88.976 83.017 79.798 102.512 89.559 (12.953) (13) 22 PTT Haberleşme 43.102 37.992 55.870 61.613 67.068 5.455 8,9 23 TEİAŞ Enerji 66.025 48.754 55.401 81.477 54.415 (27.062) (33) 24 TURKSAT Haberleşme 51.634 26.535 57.997 59.654 54.224 (5.430) (9) 25 Kıyı Emniyeti Gen. Md. Ulaştırma 20.051 22.957 26.227 24.011 18.998 (5.013) (21) Toplam 68.033.002 73.496.160 81.767.617 76.785.646 60.724.355 (16.061.291) (21) (1) Sektör içinde kompanse edilen 4,8 milyar TL dahil.

Sayıştay 69 Çizelge : 41 – KİT’lerin sektörler itibarıyla hizmet alımları (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % a) Tarım 71.134 88.510 103.871 114.118 142.443 28.325 25 b) Sanayi:
ba) Madencilik 677.984 697.791 660.411 980.742 759.393 (221.349) (22,6)
bb) İmalat 308.410 358.272 407.636 440.019 503.499 63.480 14,4
bc) Enerji 880.283 467.902 600.593 602.779 705.067 102.288 17 Toplam (b) 1.866.677 1.523.965 1.668.640 2.023.540 1.967.959 (55.581) (2,7) c) Hizmetler:
ca)Ulaş.-haberleşme 697.213 793.056 1.000.697 1.356.085 1.424.996 68.911 5,1
cb)Ticaret 139.466 140.138 207.827 162.352 202.617 40.265 24,8
cc)Diğer hizmet 41.737 82.392 25.145 20.289 29.674 9.385 46,3 Toplam(c) 878.416 1.015.586 1.233.669 1.538.726 1.657.287 118.561 7,7 d) Mali kuruluşlar 500.262 658.486 795.506 582.112 725.091 142.979 24,6 Genel toplam 3.316.489 3.286.547 3.801.686 4.258.496 4.492.780 234.284 5,5 Çizelge: 42-2016 yılında yüksek tutarlı mal alımı olan 25 kuruluş (Bin TL) Kuruluş Sektör 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % 1 BOTAŞ Ulaştırma 34.168.635 31.651.009 38.548.607 33.329.413 19.841.348 (13.488.065) (40) 2 TETAŞ (1) Enerji 14.342.376 22.589.925 20.937.102 20.195.577 17.009.552 (3.186.025) (16) 3 TMO Ticaret 1.251.621 2.487.782 1.378.389 4.684.511 4.041.630 (642.881) (14) 4 DMO Ticaret 1.518.514 1.582.842 2.118.943 3.283.320 3.440.975 157.655 4,8 5 T. Şeker Fab. AŞ İmalat 1.909.115 2.196.795 2.240.365 2.441.061 3.225.530 784.469 32,1 6 TP Petrol Dağıtım AŞ Ticaret 1.739.806 1.952.915 2.461.243 2.369.333 2.415.705 46.372 2,0 7 ESK İmalat 472.458 420.427 580.081 753.894 2.251.125 1.497.231 198,6 8 EÜAŞ (Konsolide) Enerji 7.777.890 5.605.895 7.887.796 4.106.356 1.827.754 (2.278.602) (55) 9 TKİ Maden 953.239 1.029.488 984.106 1.177.839 1.685.918 508.079 43,1 10 ÇAY-KUR İmalat 861.459 961.884 978.987 1.199.019 1.402.485 203.466 17,0 11 TCDD(Konsolide) Ulaştırma 965.740 574.586 1.072.229 955.041 1.021.084 66.043 6,9 12 MKE İmalat 355.071 340.613 352.178 378.963 501.106 122.143 32,2 13 T.C.Ziraat Bankası Bankacılık 163.906 190.101 345.156 225.831 464.527 238.696 105,7 14 TİGEM Tarım 177.961 199.022 218.362 229.993 373.822 143.829 62,5 15 TÜVASAŞ İmalat 196.032 51.045 49.428 102.543 272.622 170.079 165,9 16 Eti Maden İşletmeleri Maden 136.147 145.024 170.732 212.971 179.163 (33.808) (16) 17 TPAO Maden 525.178 976.398 777.983 446.694 143.963 (302.731) (68) 18 DHMİ Ulaştırma 100.935 118.791 111.867 120.280 134.241 13.961 11,6 19 TÜDEMSAŞ İmalat 52.149 91.645 95.396 144.406 104.832 (39.574) (27) 20 TÜLOMSAŞ İmalat 94.982 110.718 183.374 99.334 102.709 3.375 3,4 21 TTK Maden 88.976 83.017 79.798 102.512 89.559 (12.953) (13) 22 PTT Haberleşme 43.102 37.992 55.870 61.613 67.068 5.455 8,9 23 TEİAŞ Enerji 66.025 48.754 55.401 81.477 54.415 (27.062) (33) 24 TURKSAT Haberleşme 51.634 26.535 57.997 59.654 54.224 (5.430) (9) 25 Kıyı Emniyeti Gen. Md. Ulaştırma 20.051 22.957 26.227 24.011 18.998 (5.013) (21) Toplam 68.033.002 73.496.160 81.767.617 76.785.646 60.724.355 (16.061.291) (21) (1) Sektör içinde kompanse edilen 4,8 milyar TL dahil. 2016 yılında KİT’lerin toplam mal alımları, önceki yıla göre % 22 oranında 15,2 milyar TL azalarak 55,5 milyar TL’ye düşmüştür. Azalış büyük ölçüde, BOTAŞ’ın geçen yıla göre doğal gaz alımlarının tutar itibarıyla %40 oranında 13,5 milyar TL azalmasından ve TETAŞ’ın alımlarının önceki yıla göre %16 oranında 3,1 milyar TL azalmasından kaynaklanmıştır. 2016 yılında KİT’lerin toplam mal alımlarının; %37,2’si ulaştırma haberleşme, %25,4’Ü enerji, %17,8’İ ticaret sektöründe, %19,6’sı da diğer sektörlerde gerçekleşmiştir. Ulaştırma haberleşme sektörü içinde en büyük pay, KİT alımlarının 19,8 milyar TL’sini gerçekleştiren BOTAŞ’a aittir. 2016 yılında KİT’lerin dış alımları, BOTAŞ’ın alımlarındaki tutarsal azalışın etkisiyle %35,6 oranında düşmüştür. Dış alımların %87,6’sı ulaştırma sektöründe, %3,7’si ticaret sektöründe gerçekleşmiştir. Ticaret sektöründe yer alan DMO’nun 2011 ve 2012 yıllarında 1,5 milyar TL, 2013 yılında 1,6 milyar TL, 2014 yılında 2,1 milyar TL, 2015 yılında 3,2 milyar TL olarak gerçekleşen alımlarının; 2016 yılında 3,4 milyar TL ile en üst seviyeye çıktığı görülmektedir. KİT’ler içinde en büyük alımı gerçekleştiren ilk 25 kuruluşun 2016 yılı alımlarına bakıldığında, 19,8 milyar TL ile BOTAŞ ilk sırada, sektör içi alımlar dâhil 17 milyar TL ile TETAŞ ikinci sırada yer almıştır. Sektörler itibarıyla genel durum incelendiğinde; tarım sektöründe faaliyet gösteren kuruluş olan TİGEM’in 2016 yılında gerçekleşen alımlar toplamının önceki yıla göre %62,5 oranında artarak 373,8 milyon TL olarak gerçekleştiği görülmektedir. Sanayi sektörünün mal alımları, önceki yıla göre %6 oranında azalarak 24,1 milyar TL’ye düşmüştür. Bu tutarın %11’i madencilik, %19’u imalat ve %69’u enerji sektöründe gerçekleşmiştir. Madencilik sektörü alımları önceki yıla göre %25 oranında azalarak 2,1 milyar TL’ye düşmüş olup bu azalışta, TPAO’nun 2016 yılı alımlarının önceki yıla göre %68 oranında 303 milyon TL azalarak 143,9 milyon TL’ye düşmesi etkili olmuştur. İmalat sektörü alımları, 2016 yılında %53,2 oranında artarak 7,9 milyar TL tutarında gerçekleşmiştir. İmalat sektöründeki alımların %40,9’unu T. Şeker Fabrikaları AŞ, %28,6’sını ESK, %17,8’ini ÇAY-KUR, %6,4’ünü MKE ve kalan %6,3’ünü diğer kuruluşlar gerçekleştirmiştir. Enerji sektörü alımları, 2016 yılında 19,2 milyar TL olarak gerçekleşmiş olup; 4,8 milyar TL tutarındaki sektör içi alımların düşülmesinden sonra nihai değer, 14,1 milyar TL olmuştur. Net alım tutarının görülebilmesi için, EÜAŞ’da üretilen ve TETAŞ’a satılan elektrik enerjisinin tutarı, toplam alımlardan düşülmüştür. Geçen yıla göre gerçekleşen azalış, büyük ölçüde EÜAŞ’ın yakıt alımlarındaki düşüşten ve TETAŞ’ın alımlarındaki düşüşten kaynaklanmıştır.
Ulaştırma-haberleşme sektörü alımları, 2016 yılında %40 oranında azalarak 20,7 milyar TL’ye düşmüştür. Sektör alımlarındaki azalış büyük ölçüde, BOTAŞ’ın geçen yıla göre doğal gaz alımlarının tutar itibarıyla %40 oranında 13,5 milyar TL azalmasından kaynaklanmıştır. Ticaret sektörü alımları 2016 yılında %4,2 oranında azalarak 9,9 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Ticaret sektöründeki alımların %40,8’i TMO, %34,8’i DMO, %24,4’ü ise TP

Genel Rapor • 2016 70 Petrol Dağıtım AŞ tarafından gerçekleştirilmiştir. TMO’nun alımları, 2016 yılında %14 oranında azalış göstermiştir. Ticaret sektöründe faaliyet gösteren DMO’nun alımları, 2016 yılında 157,7 milyon TL artarak 3,4 milyar TL’ye yükselmiştir. DMO’nun ticari mal alımları, müşteri dairelerin talebine bağlı olarak değişmektedir. Türkiye’de kamu kurum ve kuruluşları adına merkezi tedarik hizmetlerini yürütme görevi DMO’ya verilmiştir. Ancak, kamu kurum ve kuruluşlarının DMO’dan alım yapma zorunluluğu bulunmamaktadır. 2000’li yıllardan itibaren bütün dünyada, pek çok alanda işlemlerin elektronik ortamda yapılmasına yönelik çalışmalar yürütülmüş, bu durum kamu alımları dâhil pek çok işlemin birbiri ile bağlantılı olarak daha hızlı bir şekilde gerçekleştirmesi sonucunu ortaya koymuştur. Kurumların birçoğu alımlarda e-tedarik uygulamalarını etkin bir biçimde kullanmakta ya da kurulması yönünde çalışmalar sürdürülmektedir. Elektronik yolla yapılan kamu alımları, müşterilere işlem süresinin kısaltılması ve kolaylaştırılması, maliyeti düşürmesi ve raporlama ve değerlendirme sistemiyle mal alım sürecinin kontrolünde şeffaflık sağlaması gibi avantajlar sunmaktadır. Kamu iktisadi teşebbüslerinin alımlarında elektronik tedarik uygulamalarının; alıcı ve satıcılara zaman ve maliyet tasarrufu sağlanması ve rekabetin artırılması yönünde katkı sağlayacağı dikkate alınarak, kamuda e-tedarik uygulamasına geçilmesi yönünde çalışmalar yapılması yararlı görülmektedir. Mali kuruluşların alımları, 2016 yılında 225,7 milyon TL artarak 475 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Sektördeki alımlar; genel olarak bilgi işlem malzemesi, operasyon amaçlı cihazlar, taşıt yakıtı ve kırtasiye alımlarından oluşmaktadır. Kamu iktisadi teşebbüslerine ait hizmet alımları tutarı, 2016 yılında geçen yıla göre %24,2 oranında artarak 4,5 milyar TL’ye yükselmiştir. 2015 yılına göre meydana gelen artışta, madencilik, ulaştırma haberleşme ve enerji sektörlerindeki hizmet alımlarının artması büyük ölçüde etkili olmuştur. Tarım sektörü hizmet alımlarının tamamı, TİGEM tarafından gerçekleştirilen tarım işçiliği, koruma ve güvelik hizmeti gibi alımları kapsamaktadır. Madencilik sektörü hizmet alımlarının ise yarıdan fazlası TKİ’nin yeraltı üretim işçiliği, kömür nakli ve diğer kalemlerdeki hizmet alımlarından, kalanı TTK, TPAO ve Eti Maden İşletmelerinin alımlarından oluşmaktadır. Enerji sektöründeki hizmet alımları; termik santral teknik bakım ve onarımı, küçük HES işletilmesi, temizlik, araç kiralama, personel taşıma, yemek ve sosyal tesis işletmesi gibi hizmet alım kalemlerini içermektedir. 2016 yılında ulaştırma haberleşme sektörünün hizmet alımları 68,9 milyon TL artış göstererek 1,4 milyar TL’ye yükselmiştir. Ticaret sektöründeki hizmet alımlarının 167,7 milyon TL’si TMO’nun, 20,9 milyon TL’si TP Petrol Dağıtım AŞ’nin, 13,9 milyon TL’si de DMO’nun hizmet alımlarını kapsamaktadır.

Sayıştay 71 Petrol Dağıtım AŞ tarafından gerçekleştirilmiştir. TMO’nun alımları, 2016 yılında %14 oranında azalış göstermiştir. Ticaret sektöründe faaliyet gösteren DMO’nun alımları, 2016 yılında 157,7 milyon TL artarak 3,4 milyar TL’ye yükselmiştir. DMO’nun ticari mal alımları, müşteri dairelerin talebine bağlı olarak değişmektedir. Türkiye’de kamu kurum ve kuruluşları adına merkezi tedarik hizmetlerini yürütme görevi DMO’ya verilmiştir. Ancak, kamu kurum ve kuruluşlarının DMO’dan alım yapma zorunluluğu bulunmamaktadır. 2000’li yıllardan itibaren bütün dünyada, pek çok alanda işlemlerin elektronik ortamda yapılmasına yönelik çalışmalar yürütülmüş, bu durum kamu alımları dâhil pek çok işlemin birbiri ile bağlantılı olarak daha hızlı bir şekilde gerçekleştirmesi sonucunu ortaya koymuştur. Kurumların birçoğu alımlarda e-tedarik uygulamalarını etkin bir biçimde kullanmakta ya da kurulması yönünde çalışmalar sürdürülmektedir. Elektronik yolla yapılan kamu alımları, müşterilere işlem süresinin kısaltılması ve kolaylaştırılması, maliyeti düşürmesi ve raporlama ve değerlendirme sistemiyle mal alım sürecinin kontrolünde şeffaflık sağlaması gibi avantajlar sunmaktadır. Kamu iktisadi teşebbüslerinin alımlarında elektronik tedarik uygulamalarının; alıcı ve satıcılara zaman ve maliyet tasarrufu sağlanması ve rekabetin artırılması yönünde katkı sağlayacağı dikkate alınarak, kamuda e-tedarik uygulamasına geçilmesi yönünde çalışmalar yapılması yararlı görülmektedir. Mali kuruluşların alımları, 2016 yılında 225,7 milyon TL artarak 475 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Sektördeki alımlar; genel olarak bilgi işlem malzemesi, operasyon amaçlı cihazlar, taşıt yakıtı ve kırtasiye alımlarından oluşmaktadır. Kamu iktisadi teşebbüslerine ait hizmet alımları tutarı, 2016 yılında geçen yıla göre %24,2 oranında artarak 4,5 milyar TL’ye yükselmiştir. 2015 yılına göre meydana gelen artışta, madencilik, ulaştırma haberleşme ve enerji sektörlerindeki hizmet alımlarının artması büyük ölçüde etkili olmuştur. Tarım sektörü hizmet alımlarının tamamı, TİGEM tarafından gerçekleştirilen tarım işçiliği, koruma ve güvelik hizmeti gibi alımları kapsamaktadır. Madencilik sektörü hizmet alımlarının ise yarıdan fazlası TKİ’nin yeraltı üretim işçiliği, kömür nakli ve diğer kalemlerdeki hizmet alımlarından, kalanı TTK, TPAO ve Eti Maden İşletmelerinin alımlarından oluşmaktadır. Enerji sektöründeki hizmet alımları; termik santral teknik bakım ve onarımı, küçük HES işletilmesi, temizlik, araç kiralama, personel taşıma, yemek ve sosyal tesis işletmesi gibi hizmet alım kalemlerini içermektedir. 2016 yılında ulaştırma haberleşme sektörünün hizmet alımları 68,9 milyon TL artış göstererek 1,4 milyar TL’ye yükselmiştir. Ticaret sektöründeki hizmet alımlarının 167,7 milyon TL’si TMO’nun, 20,9 milyon TL’si TP Petrol Dağıtım AŞ’nin, 13,9 milyon TL’si de DMO’nun hizmet alımlarını kapsamaktadır.
Diğer hizmetler sektörünün cari yıl hizmet alımları önceki yıla göre %46,3 oranında artarak 29,7 milyon TL’ye yükselirken, mali sektör hizmet alımları, önceki yıla göre %24,6 oranında artarak 725 milyon TL’ye yükselmiştir. KİT'lerde temizlik ve yemek gibi yardımcı hizmetlerin yerine getirilmesini sağlamaya yönelik olarak başlatılan hizmet alımları yöntemi, giderlerde tasarruf sağlanması amacıyla yaygınlaşmış, son yıllarda esas faaliyet alanına giren birçok iş, hizmet alımı ile yürütülür hale gelmiştir. TPAO'da arama ve üretim alanı ile ilgili hizmet alımı gerçekleştirilmektedir. Eti Maden İşletmeleri’nde triyaj (ayıklama), öğütme, ambalajlama gibi bazı işler yüklenici personeli tarafından yapılmaktadır. Aynı şekilde TKİ'de kömür kriblaj (eleme), lavvar (yıkama) ve torbalama tesislerinde çalıştırma ve yer altı üretim işçiliği gibi bazı üretimle ilgili işler yüklenici personeli tarafından yapılmaktadır. KİT’lerde üçüncü kişilerden yapılan hizmet alımlarında, İş Kanunu’ndan doğan maddi yükümlülükler nedeniyle ortaya çıkan hukuki ihtilaflarda, son yıllarda kuruluşlar aleyhine verilen yargı kararlarının sürekli artması, kalıcı ve köklü çözümün sağlanması için yasal bir düzenlemenin yapılması gereğini ortaya koymaktadır. 2-Üretim: Bu bölümde KİT üretimleri; tarım sektörü, sanayi sektörü, hizmetler sektörü ve mali kuruluşlar başlıkları altında incelenmiştir. a) İşletmeci kuruluşlar: aa) Tarım sektörü: KİT’ler içinde esas faaliyet alanı tarım olan ve tarım sektöründe tek KİT durumunda bulunan TİGEM, Türkiye’nin bitkisel ve hayvansal üretimini artırmak, çeşitlendirmek ve ürün kalitesini iyileştirmek amacıyla yetiştirdiği tohumluk, fidan, fide ve benzerleri ile ürettiği damızlık hayvan ve spermaları yetiştiricilere intikal ettirmek, tarım teknolojisi, girdi kullanımı ve ıslahı konularında öncülük ve öğreticilik yapmaktadır. TİGEM bu faaliyetleri sırasında tarımsal üretimde de bulunmaktadır. Yapısal sorunları nedeniyle kârlı ve verimli olarak çalıştırılamayan tarım işletmelerinin tasfiye edilerek, işletme hakkının TİGEM’in amaç ve faaliyetleri doğrultusunda kullanılmak üzere devri veya kiralanması hususunda 04.07.2003 tarih ve 2003/T-13 sayılı YPK kararı alınmıştır 2016 yılı itibarıyla, söz konusu 36 adet tarım işletmesinden, 17 adedi uzun süreli kiralama, 1 adedi kısmi kiralama ve 2 adedi de iştirak şeklinde olup, TİGEM kısmi kiralama yapılmış Boztepe TİM ile birlikte 17 adet tarım işletmesinde üretim faaliyetlerini sürdürmektedir. TİGEM’in başlıca tarımsal mallar üretimi 43 sayılı çizelgede gösterilmiştir.

Genel Rapor • 2016 72 Çizelge: 43 - KİT’lerin başlıca tarımsal ve hayvansal ürün üretimi Ürün cinsi Birim 2012 2013 2014 2015 2016 2015'e göre fark 2016 yılı Türkiye üretimi içindeki KİT payı % Miktar % Buğday Bin ton 260 357 238 347 302 (45) (13,0) 1,47 Arpa Bin ton 17 26 11 27 14 (13) (48,1) 0,21 Silaj mısır (yem) Bin ton 116 145 165 198 194 (4) (2,0) 0,96 Yonca (kuru ot) Bin ton 20 23 28 37 43 6 16,2 - Buzağı Baş 9.260 8.088 9.883 11.279 11.325 46 0,4 - Kuzu Baş 55.655 62.098 70.980 72.744 90.799 18.055 24,8 - Tay Baş 297 311 311 332 341 9 2,7 - 2016 yılı toplam buğday üretimi önceki yıla göre %12,97 oranında azalara 302 bin ton olarak gerçekleşmiştir. 2016 yılında Dünya’da buğday üretimi 728 milyon ton, Türkiye’de ise bir önceki yıla göre %8,7 oranında azalışla 20,64 milyon ton olarak gerçekleşmiştir. 2016 yılı dünya buğday üretiminde Türkiye’nin payı %2,8, TİGEM’in payı ise %0,05 olarak gerçekleşmiştir. TİGEM’in 2016 yılında buğday verimi bir önceki yıla göre %5,6 oranına azalışla 269 kg/da olarak gerçekleşirken, Türkiye ortalama buğday verimi 285 kg/da olarak dünya ortalamasının gerisinde kalmıştır. TÜİK verilerine göre, buğday ekiliş alanlarının 7,9 milyon hektar olduğu Türkiye’de, yaklaşık 510 bin ton buğday tohumluğu ihtiyacı bulunmaktadır. TİGEM 2016 yılında ihtiyacın %18,2’sine karşılık gelen 93 bin ton tohumluk buğday satışı yapılmıştır. Bu miktar ülkenin buğday tohumluğu ihtiyacının %20’sini bile karşılamamaktadır. TİGEM 2016 yılında 9 işletmede 92.860 dekar alanda arpa ekimi ile 30.964 ton arpa üretimi programa alınmış, gerçekleşmede ise Teşekkülün 8 işletmesinde 92.660 dekar alanda arpa ekimi yapılmış, 15.116 da terkin yapılarak, 77.544 da hasat edilen alandan 14.070 ton arpa üretimi gerçekleşmiştir. Teşekkülün arpa üretimi 2016 yılında 2015 yılına göre %48 oranında 13.229 bin ton azalarak 14.070 tona düşmüştür. Aynı dönemde verimlilik te %43 oranında azalarak 181 kg/da olarak gerçekleşmiştir. Yağışların yeterli olmaması verimi olumsuz etkilemiştir. Arpa üretiminin 63.075 dekarı sulu tarım alanlarında yapılmış olup, kuru tarım alanlarının verimliliği 429 kg/da olarak gerçekleşmiştir. Kalan 16.469 dekar arpa üretimi ise kuru tarım alanlarında yapılmış olup bunların ortalama verimliliği ise 114 kg/da olarak gerçekleşmiştir. Türkiye’nin yıllık 250 bin ton arpa tohumluğuna ihtiyacı bulunmaktadır. Ancak TİGEM’in üretimi bu ihtiyacı karşılamaya kâfi gelmemektedir. Arpa, yem ve bira sanayinin önemli bir ham maddesidir. Bu sebeple söz konusu sanayinin talep ettiği kalite ve özelliğe sahip üretimin yapılabilmesi için mutlaka nitelikli tohumluk kullanılması gerekli görülmektedir. TİGEM’in arpa verimlilik oranı 2015 yılına göre %43 oranında azalarak 181 kg/da olarak gerçekleşmiştir. Türkiye’nin yıllık 250 bin ton arpa tohumluğuna ihtiyacı bulunmaktadır.

Sayıştay 73 Çizelge: 43 - KİT’lerin başlıca tarımsal ve hayvansal ürün üretimi Ürün cinsi Birim 2012 2013 2014 2015 2016 2015'e göre fark 2016 yılı Türkiye üretimi içindeki KİT payı % Miktar % Buğday Bin ton 260 357 238 347 302 (45) (13,0) 1,47 Arpa Bin ton 17 26 11 27 14 (13) (48,1) 0,21 Silaj mısır (yem) Bin ton 116 145 165 198 194 (4) (2,0) 0,96 Yonca (kuru ot) Bin ton 20 23 28 37 43 6 16,2 - Buzağı Baş 9.260 8.088 9.883 11.279 11.325 46 0,4 - Kuzu Baş 55.655 62.098 70.980 72.744 90.799 18.055 24,8 - Tay Baş 297 311 311 332 341 9 2,7 - 2016 yılı toplam buğday üretimi önceki yıla göre %12,97 oranında azalara 302 bin ton olarak gerçekleşmiştir. 2016 yılında Dünya’da buğday üretimi 728 milyon ton, Türkiye’de ise bir önceki yıla göre %8,7 oranında azalışla 20,64 milyon ton olarak gerçekleşmiştir. 2016 yılı dünya buğday üretiminde Türkiye’nin payı %2,8, TİGEM’in payı ise %0,05 olarak gerçekleşmiştir. TİGEM’in 2016 yılında buğday verimi bir önceki yıla göre %5,6 oranına azalışla 269 kg/da olarak gerçekleşirken, Türkiye ortalama buğday verimi 285 kg/da olarak dünya ortalamasının gerisinde kalmıştır. TÜİK verilerine göre, buğday ekiliş alanlarının 7,9 milyon hektar olduğu Türkiye’de, yaklaşık 510 bin ton buğday tohumluğu ihtiyacı bulunmaktadır. TİGEM 2016 yılında ihtiyacın %18,2’sine karşılık gelen 93 bin ton tohumluk buğday satışı yapılmıştır. Bu miktar ülkenin buğday tohumluğu ihtiyacının %20’sini bile karşılamamaktadır. TİGEM 2016 yılında 9 işletmede 92.860 dekar alanda arpa ekimi ile 30.964 ton arpa üretimi programa alınmış, gerçekleşmede ise Teşekkülün 8 işletmesinde 92.660 dekar alanda arpa ekimi yapılmış, 15.116 da terkin yapılarak, 77.544 da hasat edilen alandan 14.070 ton arpa üretimi gerçekleşmiştir. Teşekkülün arpa üretimi 2016 yılında 2015 yılına göre %48 oranında 13.229 bin ton azalarak 14.070 tona düşmüştür. Aynı dönemde verimlilik te %43 oranında azalarak 181 kg/da olarak gerçekleşmiştir. Yağışların yeterli olmaması verimi olumsuz etkilemiştir. Arpa üretiminin 63.075 dekarı sulu tarım alanlarında yapılmış olup, kuru tarım alanlarının verimliliği 429 kg/da olarak gerçekleşmiştir. Kalan 16.469 dekar arpa üretimi ise kuru tarım alanlarında yapılmış olup bunların ortalama verimliliği ise 114 kg/da olarak gerçekleşmiştir. Türkiye’nin yıllık 250 bin ton arpa tohumluğuna ihtiyacı bulunmaktadır. Ancak TİGEM’in üretimi bu ihtiyacı karşılamaya kâfi gelmemektedir. Arpa, yem ve bira sanayinin önemli bir ham maddesidir. Bu sebeple söz konusu sanayinin talep ettiği kalite ve özelliğe sahip üretimin yapılabilmesi için mutlaka nitelikli tohumluk kullanılması gerekli görülmektedir. TİGEM’in arpa verimlilik oranı 2015 yılına göre %43 oranında azalarak 181 kg/da olarak gerçekleşmiştir. Türkiye’nin yıllık 250 bin ton arpa tohumluğuna ihtiyacı bulunmaktadır. Ancak TİGEM’in üretimi bu ihtiyacı karşılamaya kâfi gelmemektedir. Arpa, yem ve bira sanayinin önemli bir ham maddesidir. Bu sebeple söz konusu sanayinin talep ettiği kalite ve özelliğe sahip üretimin yapılabilmesi için mutlaka nitelikli tohumluk kullanılması gerekli görülmektedir. TİGEM’in 2.786 bin dekar kültür altı arazisi olup, bunun %31’i oranında 850.016 dekarı sulanabilmektedir. Teşekküle ait arazi varlığının Ceylanpınar İşletmesi hariç önemli bir bölümü su potansiyeli bakımından yeterli değildir. Sulu tarım yapılan işletmelerde ise mevcut yerüstü su kaynaklarından azami ölçüde faydalanılmaya çalışılmaktadır. Türkiye’de hayvancılığın gelişmesi, alınacak birçok mali ve teknik tedbirin yanı sıra üstün nitelikli damızlık temini ile yakından ilgilidir. TİGEM hayvancılık yaparak et ve süt üreten bir kuruluştan ziyade hayvan üretiminde girdi olarak kullanılan damızlık üretimi yapmaktadır. Türkiye hayvancılığının gelişmesinde TİGEM tarafından yetiştirilen damızlıkların önemi büyüktür. 2016 faaliyet döneminde, 12 işletmede 5 ırk ve 14.256 baş ana kadro olmak üzere, 30.764 baş hayvan ile damızlık sığır yetiştiriciliği faaliyetleri sürdürülmüştür. 2016 yılında 9 işletmede koyun yetiştiriciliği faaliyeti yürütülmüştür. Koyunculuk faaliyetleri 10 ırk ve 85.287 ana kadro olmak üzere 179.069 baş damızlık koyun varlığı ile sürdürülmüştür. Ceylanpınar ve Anadolu Tarım İşletmelerinde keçi yetiştiriciliğine devam edilmiştir.
ab) Sanayi sektörü: (1) Madencilik: Dünya fosil yakıt rezervinin, petrol eşdeğeri olarak %74’ünü kömür, %13’ünü petrol ve %13’ünü doğal gaz oluşturmaktadır.
2016 yılı itibarıyla Türkiye’de 14 milyar tonu linyit ve 1,3 milyar tonu da taşkömürü olmak üzere 15,3 milyar ton toplam kömür rezervi bulunmaktadır. Dünya birincil enerji tüketiminin türler bazında dağılımında; %33,6 ile petrol, %29,6 ile kömür, %23,8 ile doğal gaz, %8 ile hidro-elektrik ve %5 ile nükleer yer almaktadır. Kamu eliyle linyit kömürü üretimi TKİ ve EÜAŞ tarafından gerçekleştirilmektedir. TKİ 2016 yılında üretim faaliyetlerini 2 müessese ve 1 işletmesinde sürdürmüştür. 2016 yılında satışı gerçekleştirilen 12,8 milyon ton kömürün; %63,6’sı termik santrallerine, %16,4’ü sanayi kuruluşlarına, %13,6’sı SYD Vakıflarına ve %6,5’i de ısınma amaçlı satışları göstermektedir. Ülkemizde kamu eliyle taşkömürü üretimi TTK tarafından gerçekleştirilmektedir. TTK 2016 yılında üretim faaliyetlerini 5 müessesesinde sürdürmüştür. KİT’lerin birincil enerji kaynakları ve metal dışı maden üretimi 44 sayılı çizelgede gösterilmiştir.

Genel Rapor • 2016 74 Çizelge: 44 -KİT’lerin başlıca birincil enerji kaynakları ve metal dışı maden üretimi Birincil enerji kaynakları Birim 2012 2013 2014 2015 2016 2015'e göre fark 2016 yılı Türkiye üretimi içindeki KİT payı % Miktar % Taşkömürü (tuvenan) Bin Ton 2.441 2.191 2.084 1.585 1.496 (89) (5,6) 53 Linyit Kömürü (tuvenan) Bin Ton 63.343 47.231 44.661 22.907 24.734 1.827 8,0 42 Ham petrol Bin Ton 1.710 1.809 1.800 1.786 1.807 21 1,2 65 Doğalgaz Milyon Sm³ 340 308 252 211 248 37 17,5 68 Tinkal (konsantre) Bin ton 666 131 0 0 0 0 - 100 Üleksit (konsantre) Bin ton 214 193 250 141 144 3 2 100 Kolemanit (konsantre) Bin ton 1.345 1.457 1.621 1.743 1.439 (304) (17,4) 100 2016 yılında Türkiye toplam tuvenan kömür üretimi, linyit ve taşkömürü olarak 53,8 milyon ton olurken, bunun 51,7 milyon tonu linyit, 2,1 milyon tonu da taşkömürü üretimine aittir. 2016 yılında Türkiye genelindeki linyit kömürü üretiminin %23’ü TKİ, %21’i EÜAŞ, taşkömürü üretiminin %77’si TTK, ham petrol üretiminin %65’i ve doğal gaz üretiminin %55’i TPAO tarafından gerçekleştirilmiştir. TPAO’nun doğal gaz üretimi, 2016 yılında önceki yıla göre %17,5 oranında artarak 248 milyon Sm³ olmuştur. Türkiye dünya bor rezervinin %74’üne yakın bir kısmına sahiptir. Dünya bor üretimi 2016 yılında 4,2 milyon ton civarında gerçekleşmiştir. Fiili bor üretiminde; Avrupa (Türkiye) % 50 pay ile birinci sırada yer alırken, bunu Kuzey Amerika (ABD) %25, Güney Amerika (Arjantin, Şili, Peru, Bolivya) %13 ve Asya (Rusya, Çin, Hindistan) %12 payla takip etmiştir. 2) İmalat sanayii sektörü: KİT’lerin başlıca tüketim malları, ara mallar ve yatırım malları üretimi 45 sayılı çizelgede gösterilmiştir.
Çizelge: 45 -KİT’lerin başlıca tüketim malları, ara malları ve yatırım malları üretimi Tüketim malları Birim 2012 2013 2014 2015 2016 2015'e göre fark Türkiye'nin 2016 yılı üretiminde Miktar % KİT payı % 1-Tüketim malları:
a)Gıda maddeleri
-Et ve et ürünleri
Kırmızı et (gövde et) Ton 26.364 21.887 24.681 17.628 29.846 12.218 69,3 2,5
Kanatlı (beyaz) et Ton 254 - - - - - - -
-Süt:
Küçükbaş (koyun) Ton 2.812 3.091 3.199 3.091 2.813 (278) (9,0) 0,2
Büyükbaş (inek) Ton 43.474 54.511 57.220 73.410 76.980 3.570 4,9 0,5
-Çay (paketli) Ton 120.460 129.875 148.487 120.266 125.437 5.171 4,3 53,2
-Şeker Bin ton 1.170 1.295 1.080 1.023 1.404 381 37,2 59,3 b)Diğer
-Gaz maskesi Adet 18.133 23.055 23.294 31.223 7.188 (24.035) (77,0) 100 -Kiremit Bin adet 1.430 1.089 777 1.321 2.311 990 74,9 - 2-Ara mallar:
-İspirto (alkol) Bin lt 5.200 6.400 6.000 5.480 6.785 1.305 23,8 -
-Morfin hidrat Ton 123 119 88 113 107 (6) (5) 100
-Boraks (DH:dekahidrat) Bin ton 158 145 116 61 70 9 14,8 100
-Borik asit Ton 323 257 232 203 239 36 17,7 100
-Boraks (PH:pentahidrat) Bin ton 863 799 840 840 780 (60) (7,1) 100 3-Yatırım malları:
a)Madeni eşya üretimi:
-Metal yapı malzemesi Ton 1.433 1.617 1.502 1.502 1.350 (152) (10,1) - b)Meslek, bilim, ölçü
kontrol ve optik
donatımı üretimi:
-Kesici Adet 12 22 0 3 - - - -
-Ayırıcı Adet 4 776 4 1 11 10 1.000 - c)Demiryolu taşıtları:
-Lokomotif Adet 5 3 10 55 - - - 100
-Yolcu vagonu Adet 120 125 274 14 36 22 157,1 -
-Yük vagonu Adet 873 804 566 346 829 483 139,6 - Kırmızı ve beyaz et üretimi ESK’nın faaliyetleri içerisinde yer almaktadır. ESK 2015 yılında faaliyetlerini; büyükbaş ve küçükbaş hayvan kesiminin yapıldığı 10 adet kırmızı et kombinasında sürdürmüştür. Söz konusu kombinalarda üretim kapasiteleri kırmızı et için 153,7 bin ton/yıldır. 2016 yılında kırmızı et üretimi önceki yıla göre %69,3 oranında artarak 29,9 bin ton gerçekleşirken, beyaz et üretimi (Sincan Kombinasının beyaz et üretiminden çekilmesi ile) yapılmamış, satışı gerçekleştirilen tavuk eti piyasadan temin edilmiştir. Kuruma bağlı kombinaların kesim ve üretim kapasite kullanım oranları; büyükbaş hayvanda %10, küçükbaş hayvanda %4 düzeyinde olup, kapasitelerin çok altında gerçekleşmiştir. KİT’lerde çay üretimi; 2016 yılında 45 adet tasnifli kuru çay ve 2 adet paketleme fabrikasına sahip Çay-Kur tarafından gerçekleştirilmiştir. Tasnifli kuru çay fabrikalarının 32’si Rize, 8’i Trabzon, 4’ü Artvin ve 1’ide Giresun’da bulunmaktadır. 2016 yılında 45 adet

Sayıştay 75 Çizelge: 44 -KİT’lerin başlıca birincil enerji kaynakları ve metal dışı maden üretimi Birincil enerji kaynakları Birim 2012 2013 2014 2015 2016 2015'e göre fark 2016 yılı Türkiye üretimi içindeki KİT payı % Miktar % Taşkömürü (tuvenan) Bin Ton 2.441 2.191 2.084 1.585 1.496 (89) (5,6) 53 Linyit Kömürü (tuvenan) Bin Ton 63.343 47.231 44.661 22.907 24.734 1.827 8,0 42 Ham petrol Bin Ton 1.710 1.809 1.800 1.786 1.807 21 1,2 65 Doğalgaz Milyon Sm³ 340 308 252 211 248 37 17,5 68 Tinkal (konsantre) Bin ton 666 131 0 0 0 0 - 100 Üleksit (konsantre) Bin ton 214 193 250 141 144 3 2 100 Kolemanit (konsantre) Bin ton 1.345 1.457 1.621 1.743 1.439 (304) (17,4) 100 2016 yılında Türkiye toplam tuvenan kömür üretimi, linyit ve taşkömürü olarak 53,8 milyon ton olurken, bunun 51,7 milyon tonu linyit, 2,1 milyon tonu da taşkömürü üretimine aittir. 2016 yılında Türkiye genelindeki linyit kömürü üretiminin %23’ü TKİ, %21’i EÜAŞ, taşkömürü üretiminin %77’si TTK, ham petrol üretiminin %65’i ve doğal gaz üretiminin %55’i TPAO tarafından gerçekleştirilmiştir. TPAO’nun doğal gaz üretimi, 2016 yılında önceki yıla göre %17,5 oranında artarak 248 milyon Sm³ olmuştur. Türkiye dünya bor rezervinin %74’üne yakın bir kısmına sahiptir. Dünya bor üretimi 2016 yılında 4,2 milyon ton civarında gerçekleşmiştir. Fiili bor üretiminde; Avrupa (Türkiye) % 50 pay ile birinci sırada yer alırken, bunu Kuzey Amerika (ABD) %25, Güney Amerika (Arjantin, Şili, Peru, Bolivya) %13 ve Asya (Rusya, Çin, Hindistan) %12 payla takip etmiştir. 2) İmalat sanayii sektörü: KİT’lerin başlıca tüketim malları, ara mallar ve yatırım malları üretimi 45 sayılı çizelgede gösterilmiştir.
Çizelge: 45 -KİT’lerin başlıca tüketim malları, ara malları ve yatırım malları üretimi Tüketim malları Birim 2012 2013 2014 2015 2016 2015'e göre fark Türkiye'nin 2016 yılı üretiminde Miktar % KİT payı % 1-Tüketim malları:
a)Gıda maddeleri
-Et ve et ürünleri
Kırmızı et (gövde et) Ton 26.364 21.887 24.681 17.628 29.846 12.218 69,3 2,5
Kanatlı (beyaz) et Ton 254 - - - - - - -
-Süt:
Küçükbaş (koyun) Ton 2.812 3.091 3.199 3.091 2.813 (278) (9,0) 0,2
Büyükbaş (inek) Ton 43.474 54.511 57.220 73.410 76.980 3.570 4,9 0,5
-Çay (paketli) Ton 120.460 129.875 148.487 120.266 125.437 5.171 4,3 53,2
-Şeker Bin ton 1.170 1.295 1.080 1.023 1.404 381 37,2 59,3 b)Diğer
-Gaz maskesi Adet 18.133 23.055 23.294 31.223 7.188 (24.035) (77,0) 100 -Kiremit Bin adet 1.430 1.089 777 1.321 2.311 990 74,9 - 2-Ara mallar:
-İspirto (alkol) Bin lt 5.200 6.400 6.000 5.480 6.785 1.305 23,8 -
-Morfin hidrat Ton 123 119 88 113 107 (6) (5) 100
-Boraks (DH:dekahidrat) Bin ton 158 145 116 61 70 9 14,8 100
-Borik asit Ton 323 257 232 203 239 36 17,7 100
-Boraks (PH:pentahidrat) Bin ton 863 799 840 840 780 (60) (7,1) 100 3-Yatırım malları:
a)Madeni eşya üretimi:
-Metal yapı malzemesi Ton 1.433 1.617 1.502 1.502 1.350 (152) (10,1) - b)Meslek, bilim, ölçü
kontrol ve optik
donatımı üretimi:
-Kesici Adet 12 22 0 3 - - - -
-Ayırıcı Adet 4 776 4 1 11 10 1.000 - c)Demiryolu taşıtları:
-Lokomotif Adet 5 3 10 55 - - - 100
-Yolcu vagonu Adet 120 125 274 14 36 22 157,1 -
-Yük vagonu Adet 873 804 566 346 829 483 139,6 - Kırmızı ve beyaz et üretimi ESK’nın faaliyetleri içerisinde yer almaktadır. ESK 2015 yılında faaliyetlerini; büyükbaş ve küçükbaş hayvan kesiminin yapıldığı 10 adet kırmızı et kombinasında sürdürmüştür. Söz konusu kombinalarda üretim kapasiteleri kırmızı et için 153,7 bin ton/yıldır. 2016 yılında kırmızı et üretimi önceki yıla göre %69,3 oranında artarak 29,9 bin ton gerçekleşirken, beyaz et üretimi (Sincan Kombinasının beyaz et üretiminden çekilmesi ile) yapılmamış, satışı gerçekleştirilen tavuk eti piyasadan temin edilmiştir. Kuruma bağlı kombinaların kesim ve üretim kapasite kullanım oranları; büyükbaş hayvanda %10, küçükbaş hayvanda %4 düzeyinde olup, kapasitelerin çok altında gerçekleşmiştir. KİT’lerde çay üretimi; 2016 yılında 45 adet tasnifli kuru çay ve 2 adet paketleme fabrikasına sahip Çay-Kur tarafından gerçekleştirilmiştir. Tasnifli kuru çay fabrikalarının 32’si Rize, 8’i Trabzon, 4’ü Artvin ve 1’ide Giresun’da bulunmaktadır. 2016 yılında 45 adet

Genel Rapor • 2016 76 fabrikada 8.645 ton/gün kapasite ile 125 bin ton paketli çay üretimi gerçekleştirilmiştir. En yüksek randıman %20,95 oranı ile Cumhuriyet Çay Fabrikasında, en düşük verim ise %16,28 oranı ile Işıklı Çay Fabrikasında gerçekleşmiştir. 2016 yılında gerçekleşen %19,62 ortalama randıman oranının altında kalan fabrika sayısı ise 21’dir. Gelişen teknolojiye paralel olarak dünya standartlarına uygun paketli çay üretimi yapılabilen, kendi enerjisinin bir kısmını güneş ve denizden üretebilen, içerisinde akıllı depo otomasyon sistemini de barındıran yeni ve modern bir paketleme tesisi yapılması yatırım programına alınmış olup, inşaatına başlanmıştır. Fabrikanın 2018 yılında tamamlanması öngörülmektedir. T. Şeker Fabrikaları AŞ bünyesinde; 25 şeker fabrikası, 4 alkol fabrikası, 5 makine fabrikası, Ankara Elektromekanik Aygıtlar Fabrikası ve Tohum İşleme Fabrikası bulunmaktadır. 2016 yılı kampanya döneminde Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ 25 şeker fabrikasından 21’inde şeker üretimini gerçekleştirmiştir. Ayrıca bünyesindeki 4 alkol fabrikasından sadece Eskişehir’deki fabrika üretim faaliyetlerine devam etmektedir. MKE Ana Statüsü’nün 4 üncü maddesinde Kurumun amacı; “Kalkınma planları ve yıllık programlar çerçevesinde, imalat sanayii alanında, her çeşit silah, mühimmat, patlayıcı madde, makina, teçhizat ve malzeme imalat kapasitelerini karlılık ve verimlilik esasları göz önüne alınarak, savunma ve sivil savunma ihtiyaçlarına göre planlama ve ekonomik bir şekilde üretmek ve pazarlamak” olarak belirlenmiştir. Kurumun bünyesinde bulundurduğu, Ankara’da 4 adet, Kırıkkale’de 5 adet ve Çankırı’da 1 adet olmak üzere toplam 10 adet fabrika, Ankara ve Kırıkkale’de 1’er adet olmak üzere toplam 2 adet İşletme Müdürlüğü ile; mühimmat, silah, roket, patlayıcı/piroteknik/kimyasal maddeler ve çelik/pirinç malzemeler olmak üzere beş ana gruptan oluşan 1.000 adedi aşkın çeşitli savunma sanayii ürününü üretme imkan ve kabiliyetine sahiptir. Gaz maskesi üretiminde ilk üç sıradaki müşterileri Milli Savunma Bakanlığı, Sivil Savunma Genel Müdürlüğü ve Emniyet Genel Müdürlüğü’dür. Sivil Savunma Genel Müdürlüğü son 10 (on) yıldır sipariş vermemektedir. Emniyet Genel Müdürlüğü ise ihtiyacını ihale yolu ile ithalatçı firmalardan temin ettiğinden sadece Jandarma Genel Komutanlığının talepleri karşılanmakta olup, 2016 yılında gaz maskesi üretimi bir önceki yıla göre %77 oranında azalarak 7.188 adet olarak gerçekleşmiştir. 1986 yılından bu yana üretimi devam eden SR10-ST modeli maske, fonksiyonel özellikleri bakımından MSB’nin beklentilerini tam olarak karşılayamamaktadır. Bu nedenle MSB ve Kuvvet Komutanlıklarının istek ve görüşleri doğrultusunda yeni nesil (MKE-NEFES) KBRN panoramik gaz maskesinin 2014 yılında başlatılan tasarım çalışmaları tamamlanmış, üretim için kalıp ve test cihazları ile birlikte montaj aparatlarının tasarımı ve montaj hattı çalışmalarının 2016 sonunda tamamlanacağı planlanmıştır. Çift hat olmak üzere tamamlanan montaj hattında seri üretim deneme çalışmalarına başlanmıştır. Normal boy olarak üretimi yapılacak olan yeni nesil (MKE-NEFES) panoramik gaz maskesinin yapılan testlerinin olumlu raporlandırılmasını takiben, büyük ve küçük bedene göre üretim kalıplarının çeşitlendirilmesi, dokümantasyonun tamamlanması, konfigürasyon planının oluşturulması, hat kalifikasyonun yapılmasını müteakip 2017 yılında seri üretime geçilmesi hedeflenmiştir. Perlitli beton kiremit üretimi yapan, özelleştirme kapsam ve programında bulunan Doğusan Boru San. ve Tic. AŞ tarafından 2016 yılında önceki yıla göre %74,9 oranında artış ile 2,3 milyon adet kiremit üretilmiştir. Buna karşılık kapasite kullanım oranı %10 mertebesinde

Sayıştay 77 fabrikada 8.645 ton/gün kapasite ile 125 bin ton paketli çay üretimi gerçekleştirilmiştir. En yüksek randıman %20,95 oranı ile Cumhuriyet Çay Fabrikasında, en düşük verim ise %16,28 oranı ile Işıklı Çay Fabrikasında gerçekleşmiştir. 2016 yılında gerçekleşen %19,62 ortalama randıman oranının altında kalan fabrika sayısı ise 21’dir. Gelişen teknolojiye paralel olarak dünya standartlarına uygun paketli çay üretimi yapılabilen, kendi enerjisinin bir kısmını güneş ve denizden üretebilen, içerisinde akıllı depo otomasyon sistemini de barındıran yeni ve modern bir paketleme tesisi yapılması yatırım programına alınmış olup, inşaatına başlanmıştır. Fabrikanın 2018 yılında tamamlanması öngörülmektedir. T. Şeker Fabrikaları AŞ bünyesinde; 25 şeker fabrikası, 4 alkol fabrikası, 5 makine fabrikası, Ankara Elektromekanik Aygıtlar Fabrikası ve Tohum İşleme Fabrikası bulunmaktadır. 2016 yılı kampanya döneminde Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ 25 şeker fabrikasından 21’inde şeker üretimini gerçekleştirmiştir. Ayrıca bünyesindeki 4 alkol fabrikasından sadece Eskişehir’deki fabrika üretim faaliyetlerine devam etmektedir. MKE Ana Statüsü’nün 4 üncü maddesinde Kurumun amacı; “Kalkınma planları ve yıllık programlar çerçevesinde, imalat sanayii alanında, her çeşit silah, mühimmat, patlayıcı madde, makina, teçhizat ve malzeme imalat kapasitelerini karlılık ve verimlilik esasları göz önüne alınarak, savunma ve sivil savunma ihtiyaçlarına göre planlama ve ekonomik bir şekilde üretmek ve pazarlamak” olarak belirlenmiştir. Kurumun bünyesinde bulundurduğu, Ankara’da 4 adet, Kırıkkale’de 5 adet ve Çankırı’da 1 adet olmak üzere toplam 10 adet fabrika, Ankara ve Kırıkkale’de 1’er adet olmak üzere toplam 2 adet İşletme Müdürlüğü ile; mühimmat, silah, roket, patlayıcı/piroteknik/kimyasal maddeler ve çelik/pirinç malzemeler olmak üzere beş ana gruptan oluşan 1.000 adedi aşkın çeşitli savunma sanayii ürününü üretme imkan ve kabiliyetine sahiptir. Gaz maskesi üretiminde ilk üç sıradaki müşterileri Milli Savunma Bakanlığı, Sivil Savunma Genel Müdürlüğü ve Emniyet Genel Müdürlüğü’dür. Sivil Savunma Genel Müdürlüğü son 10 (on) yıldır sipariş vermemektedir. Emniyet Genel Müdürlüğü ise ihtiyacını ihale yolu ile ithalatçı firmalardan temin ettiğinden sadece Jandarma Genel Komutanlığının talepleri karşılanmakta olup, 2016 yılında gaz maskesi üretimi bir önceki yıla göre %77 oranında azalarak 7.188 adet olarak gerçekleşmiştir. 1986 yılından bu yana üretimi devam eden SR10-ST modeli maske, fonksiyonel özellikleri bakımından MSB’nin beklentilerini tam olarak karşılayamamaktadır. Bu nedenle MSB ve Kuvvet Komutanlıklarının istek ve görüşleri doğrultusunda yeni nesil (MKE-NEFES) KBRN panoramik gaz maskesinin 2014 yılında başlatılan tasarım çalışmaları tamamlanmış, üretim için kalıp ve test cihazları ile birlikte montaj aparatlarının tasarımı ve montaj hattı çalışmalarının 2016 sonunda tamamlanacağı planlanmıştır. Çift hat olmak üzere tamamlanan montaj hattında seri üretim deneme çalışmalarına başlanmıştır. Normal boy olarak üretimi yapılacak olan yeni nesil (MKE-NEFES) panoramik gaz maskesinin yapılan testlerinin olumlu raporlandırılmasını takiben, büyük ve küçük bedene göre üretim kalıplarının çeşitlendirilmesi, dokümantasyonun tamamlanması, konfigürasyon planının oluşturulması, hat kalifikasyonun yapılmasını müteakip 2017 yılında seri üretime geçilmesi hedeflenmiştir. Perlitli beton kiremit üretimi yapan, özelleştirme kapsam ve programında bulunan Doğusan Boru San. ve Tic. AŞ tarafından 2016 yılında önceki yıla göre %74,9 oranında artış ile 2,3 milyon adet kiremit üretilmiştir. Buna karşılık kapasite kullanım oranı %10 mertebesinde gerçekleşmiştir. Personel sayısının emekli olan personel nedeniyle azalması ve özelleştirme sürecinde olan şirketin eleman temininde yeterince destek olmamasından dolayı yetersiz pazarlama ve satış faaliyetleri, bu sonucu doğuran ana sebepler arasında sayılabilir. Ara malı olarak kullanılmak üzere alkol (ispirto) üretimi Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ tarafından gerçekleştirilmektedir. Bu kuruluşa bağlı Erzurum, Eskişehir, Malatya ve Turhal şeker fabrikaları bünyesinde alkol fabrikaları bulunmaktadır. Alkol üretimi, şeker üretim sürecinin son aşamasında elde edilen melastan gerçekleştirilmektedir. Melasın bünyesinde bulunan yaklaşık %50 oranındaki şeker teknolojik olarak geri kazanılamadığı için melas şurubu alkol, yem ve maya üretiminde kullanılmaktadır. Fabrikaların yıllık alkol üretim kapasitesi 57,6 milyon litredir. Talep azlığı ve diğer 3 fabrikanın çevre sorunları nedeniyle üretimin tamamı Eskişehir fabrikasında gerçekleştirilmiştir. Morfin, TMO’nun 26.000 ton çizilmemiş haşhaş kapsülü işleme kapasitesine sahip Bolvadin Afyon Alkoloidleri fabrikasında üretilmektedir. Üretilen morfin ve türevleri, yurtiçi ihtiyacının karşılanmasının yanı sıra %95’i tıbbi amaçlı olarak ihraç edilmektedir. 2016 yılında işlenen haşhaş kapsülünün %0,4’ü oranında morfin ihtiva ettiği ve yurt dışı piyasada yer alan diğer ülkelerde bunun 5 katı olarak %2 seviyesine kadar çıktığı dikkate alındığında, bu konuda alınacak daha çok mesafe bulunduğu anlaşılmaktadır. TEMSAN’ın Ankara’da Orta ve Yüksek Gerilim Kesici ve Ayırıcı Fabrikası ve Diyarbakır’da Su Türbini ve Jeneratör Fabrikası olmak üzere iki fabrikası bulunmaktadır. Kuruluş, elektrik üretim ve dağıtımında kullanılan kesici ve ayırıcılar, su türbini, jeneratör, elektrik motoru gibi imalatları gerçekleştirmekte, ayrıca hidroelektrik santraller kurmakta ve işletmektedir. TCDD’nin bağlı ortaklıkları olan TÜDEMSAŞ yük vagonu yapımı ve onarımı, TÜLOMSAŞ lokomotif ve yük vagonu yapımı ile bakım ve onarımı, TÜVASAŞ yolcu vagonu yapım ve onarımı alanlarında faaliyet göstermektedir. 2015 yılında 55 adet lokomotif üretimi gerçekleşmiş iken 2016 yılında hiç gerçekleşme olmamıştır. 2016 yılında TÜLOMSAŞ ve TÜDEMSAŞ tarafından toplam 829 adet yük vagonu, TÜVASAŞ tarafından 36 adet yolcu vagonu imal edilmiştir. Yük vagonu üretiminde bir önceki yıla göre %139 ve yolcu vagonundaki %157 oranlarında artış olmuştur. Şirketlerin, sadece TCDD siparişlerine bağımlı kalmaması, dışa açılarak piyasa payını yükseltmesi gereklidir. 2013 yılında çıkarılan “6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanun” la, Türkiye’de yeni bir dönem başlamış; sektör rekabete açılmıştır. Anılan Kanunla TCDD, altyapı işletmecisi olarak ve İDT statüsünde yapılandırılırken; demiryolu tren işletmecisi olarak “TCDD Taşımacılık Anonim Şirketi” unvanıyla yeni bir şirket kurulması öngörülmüştür. 01.01.2017 tarihinden itibaren demiryolu tren işletmecisi olarak faaliyetine başlayan TCDD Taşımacılık AŞ’ye, daha önceden TCDD sorumluluğunda yürütülen yük taşımacılığı, yolcu taşımacılığı ve araç parkı yönetimi ile ilgili görevleri yürüten daire başkanlıkları da devredilmiştir. 3) Enerji (ikincil enerji) sektörü: KİT’lerin ikincil enerji kaynağı üretimi 46 sayılı çizelgede gösterilmiştir.

Genel Rapor • 2016 78 Çizelge: 46 -İkincil enerji kaynakları
2015'e göre fark Türkiye'nin 2016 yılı İkincil enerji Birim 2012 2013 2014 2015 2016 üretimi KİT payı
Miktar % % Elektrik brüt üretim GWh 90.823 77.352 70.469 55.319 46.509 (8.810) (15,9) 17,0 Türkiye’nin elektrik enerjisi kurulu gücü, 2015 yılında 73.147,6 MW seviyesinde, 2016 yılında %7,3 artışla 78.497,4 MW seviyesine ulaşmıştır. Bu dönemde toplam kurulu güç içindeki termik tesislerin payı %56,7’den %56,6’ya, hidrolik tesislerin payı %35,4’den %33,96’ya düşerken, jeotermal, rüzgâr ve güneş enerjisi gibi diğer tesislerinin payı ise %7,9’dan %8,37’ye yükselmiştir. Türkiye’nin elektrik enerjisi brüt üretim miktarı, 2015 yılında 261.783,3 GWh iken, 2016 yılında %4,4 artışla 273.400 GWh seviyesine yükselmiştir. 2016 yılında EÜAŞ’ın toplam brüt enerji üretimi önceki yılın %84’ü oranında 46.509 GWh olarak gerçekleşmiştir. Bu durum önceki yıl brüt üretime göre 8.810 GWh tutarında bir azalmaya karşılık gelmektedir.
EÜAŞ yapmış olduğu bu üretimle Türkiye’de üretilen brüt 273.400 GWh’lik toplam elektrik enerjisinin %17’sini karşılamıştır. Üretimdeki düşüş büyük oranda, EÜAŞ ve bağlı ortaklıklarının toplam kurulu güç içindeki payı önceki yıl %27,2 iken, özelleştirmelerin etkisiyle cari yılda %25,6 seviyesine düşmesinden kaynaklanmaktadır. Önceki yıla göre EÜAŞ’ın 2016 yılında termik kaynaklı enerji üretiminde %58,20, hidrolik kaynaklı enerji üretiminde %0,86 oranında azalma olmuştur. Termik kaynaklı üretim azalmasında özellikle kış aylarında doğal gaz arzında yaşanan sıkıntılar ve genel enerji talebinde yaşanan daralmaya bağlı olarak daha uygun maliyetli hidrolik kaynaklı üretime ağırlık verilerek termik santrallerde üretime ara verilmesi yanında Afşin-Elbistan havzasında yaşanan kömür üretim problemleri etkili olmuştur. EÜAŞ genelinde 2015 yılında; -Doğal gaz ve sıvı yakıtlı santrallerinde; toplam kurulu gücün %19’u oranında 3.779 MW’lık mevcut kurulu güce karşılık, toplam brüt üretimin %24,6’sı oranında 13.628,6 GWh’lik üretim, -Linyit santrallerinde; toplam kurulu gücün %15,6’sı oranında 3.115 MW’lık mevcut kurulu güce karşılık, toplam brüt üretimin %12,2’si oranında 6.726,2 GWh’lik üretim, -Hidrolik santrallerde; toplam kurulu gücün %65,4’ü oranında 13.006,3 MW’lık mevcut kurulu güce karşılık, toplam brüt üretimin %63,2’si oranında 34.964,5 GWh’lik üretim gerçekleştirilmişken, EÜAŞ genelinde 2016 yılında; -Doğal gaz ve sıvı yakıtlı santrallerinde; toplam kurulu gücün %18,84’ü oranında 3.779 MW’lık mevcut kurulu güce karşılık, toplam brüt üretimin %15,8’i oranında 7.026,6 GWh’lik üretim,

Sayıştay 79 Çizelge: 46 -İkincil enerji kaynakları
2015'e göre fark Türkiye'nin 2016 yılı İkincil enerji Birim 2012 2013 2014 2015 2016 üretimi KİT payı
Miktar % % Elektrik brüt üretim GWh 90.823 77.352 70.469 55.319 46.509 (8.810) (15,9) 17,0 Türkiye’nin elektrik enerjisi kurulu gücü, 2015 yılında 73.147,6 MW seviyesinde, 2016 yılında %7,3 artışla 78.497,4 MW seviyesine ulaşmıştır. Bu dönemde toplam kurulu güç içindeki termik tesislerin payı %56,7’den %56,6’ya, hidrolik tesislerin payı %35,4’den %33,96’ya düşerken, jeotermal, rüzgâr ve güneş enerjisi gibi diğer tesislerinin payı ise %7,9’dan %8,37’ye yükselmiştir. Türkiye’nin elektrik enerjisi brüt üretim miktarı, 2015 yılında 261.783,3 GWh iken, 2016 yılında %4,4 artışla 273.400 GWh seviyesine yükselmiştir. 2016 yılında EÜAŞ’ın toplam brüt enerji üretimi önceki yılın %84’ü oranında 46.509 GWh olarak gerçekleşmiştir. Bu durum önceki yıl brüt üretime göre 8.810 GWh tutarında bir azalmaya karşılık gelmektedir.
EÜAŞ yapmış olduğu bu üretimle Türkiye’de üretilen brüt 273.400 GWh’lik toplam elektrik enerjisinin %17’sini karşılamıştır. Üretimdeki düşüş büyük oranda, EÜAŞ ve bağlı ortaklıklarının toplam kurulu güç içindeki payı önceki yıl %27,2 iken, özelleştirmelerin etkisiyle cari yılda %25,6 seviyesine düşmesinden kaynaklanmaktadır. Önceki yıla göre EÜAŞ’ın 2016 yılında termik kaynaklı enerji üretiminde %58,20, hidrolik kaynaklı enerji üretiminde %0,86 oranında azalma olmuştur. Termik kaynaklı üretim azalmasında özellikle kış aylarında doğal gaz arzında yaşanan sıkıntılar ve genel enerji talebinde yaşanan daralmaya bağlı olarak daha uygun maliyetli hidrolik kaynaklı üretime ağırlık verilerek termik santrallerde üretime ara verilmesi yanında Afşin-Elbistan havzasında yaşanan kömür üretim problemleri etkili olmuştur. EÜAŞ genelinde 2015 yılında; -Doğal gaz ve sıvı yakıtlı santrallerinde; toplam kurulu gücün %19’u oranında 3.779 MW’lık mevcut kurulu güce karşılık, toplam brüt üretimin %24,6’sı oranında 13.628,6 GWh’lik üretim, -Linyit santrallerinde; toplam kurulu gücün %15,6’sı oranında 3.115 MW’lık mevcut kurulu güce karşılık, toplam brüt üretimin %12,2’si oranında 6.726,2 GWh’lik üretim, -Hidrolik santrallerde; toplam kurulu gücün %65,4’ü oranında 13.006,3 MW’lık mevcut kurulu güce karşılık, toplam brüt üretimin %63,2’si oranında 34.964,5 GWh’lik üretim gerçekleştirilmişken, EÜAŞ genelinde 2016 yılında; -Doğal gaz ve sıvı yakıtlı santrallerinde; toplam kurulu gücün %18,84’ü oranında 3.779 MW’lık mevcut kurulu güce karşılık, toplam brüt üretimin %15,8’i oranında 7.026,6 GWh’lik üretim, -Linyit santrallerinde; toplam kurulu gücün %115,53’ü oranında 3.115 MW’lık mevcut kurulu güce karşılık, toplam brüt üretimin %10,4’ü oranında 4.820,1 GWh’lik üretim, -Hidrolik santrallerde; toplam kurulu gücün %65,6’sı oranında 13.167,2 MW’lık mevcut kurulu güce karşılık, toplam brüt üretimin %65,64’ü oranında 34.662,5 GWh’lik üretim gerçekleştirilmiştir. 2016 yılı Türkiye üretiminin kuruluşlara dağılımında; %25,92’si EÜAŞ’a, %62,20’si serbest üretim şirketlerine, %7,87’si yap-işlet, %2,11’i yap-işlet-devret modeliyle çalışan üreticilere, %1,91’i işletme hakkı devredilen santrallere aittir. ac)Hizmetler sektörü: (1) Ulaştırma-haberleşme: KİT’lerin ulaştırma ve haberleşme sektöründeki başlıca üretimleri 47 sayılı çizelgede gösterilmiştir. Çizelge: 47 –KİT’lerin başlıca ulaştırma ve haberleşme hizmetleri üretimi Ulaştırma hizmetleri Birim 2012 2013 2014 2015 2016
Türkiye'nin 2015'e 2016 yılı göre fark üretimi KİT Miktar % payı % 1-Ulaştırma hizmetleri:
a)Demiryolu:
-Yolcu taşıma Mil.yolcu km 4.598 3.775 4.393 4.828 4.325 (503) (10,4) 100 -Yük taşıma Mil.ton km 11.223 11.177 11.601 10.474 11.661 1.187 11,3 100 b)Denizyolu:
-Gemi kurtarma Adet 13 15 12 18 16 (2) (11,1) - c)Petrol ve doğalgaz taşıma:
-Doğal gaz Milyon Sm³ 46.773 46.534 50.311 49.958 48.176 (1.782) (3,6) 100 -Ham petrol (boru hattı) Mil.ton/yıl 24 25 13 33 34 1 3,0 100 2-Haberleşme hizmetleri:
a)Posta hizmetleri:
-Mektup Mily.ad. 1.019 959 920 827 709 (118) (14,3) 100 -Kargo/APG/KKTG/Kurye Mily.ad. 39 42 44 49 57 8 16,3 - -Havale Mily.ad. 51,6 30,0 27,0 23,0 20,0 (3) (13,0) - b)Telekomünikasyon
hizmetleri:
-Telgraf (yurt içi) Bin ad. 846 747 525 397 360 (37) (9,3) 100 -Kablo-TV abonesi Bin ad. 1.251 1.182 1.176 1.161 1.188 27,0 2,3 100 Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma İşletmeleri 2016 yılında; 589 adet seyir yardımcısı ile 419 adet yardımcı tesis ile kıyı emniyeti hizmetini, 89 deniz aracı ile kurtarma hizmetlerini yürütmüş, 16 adet gemiye kurtarma yardımı hizmeti vermiştir. 2016 yılında kılavuzluk hizmeti verilen toplam gemi sayısı 7.961 adet olmuştur. BOTAŞ, yerli ve yabancı menşeli ham petrolün borularla taşınması yanında, sıvılaştırılmış doğal gaz ve boru gazının satın alınması, yurt içinde taşınması ve ana müşterilere

Genel Rapor • 2016 80 satılması faaliyetlerini yerine getirmektedir. Petrol boru hatları ile 2016 yılında toplamda 244,8 milyon varil ham petrol taşınmıştır. Geçen yıla göre %100,8 oranında gerçekleşme sağlanmış, geçen yıla göre taşınan ham petrol miktarı 2 milyon varil artmıştır. Ham petrol boru hatlarında toplam kapasite kullanım oranı %39,9 seviyesine gerçekleşmiştir. Haberleşme sektöründe posta hizmetleri PTT tarafından 2016 yıl sonu itibarıyla, 82 başmüdürlüğe bağlı 1.012 merkez müdürlüğü ile merkez müdürlüklerine bağlı 2.347 şube ve 972 acente olmak üzere toplam 4.331 adet işyeri vasıtasıyla yürütülmektedir. Gerek elektronik postanın, gerekse özel kargo ve koli şirketleri ile bankacılık hizmetlerinin gelişmesi, posta hizmetlerinde ana hizmet gurubu olarak kabul edilen mektup postası, koli, havale ve çek hizmetlerinin rekabet ortamına girmesine neden olmuştur. Telgraf hizmetleri ise teknolojik ve ekonomik önemini büyük ölçüde yitirerek en düşük seviyeye inmiştir. Acele posta gönderileri istikrarlı bir şekilde artmaktadır. Türkiye’de uydu haberleşme hizmetleri 22.07.2004 tarihinden itibaren TÜRKSAT tarafından yürütülmektedir. Yapılan yasal düzenlemelerle Şirkete kablo TV şebekesinin işletilmesi ve e-Devlet Kapısının kurulması görevleri de verilmiştir. Şirket, sahibi olduğu uydularda kapasite kullanım oranlarında önemli artışlar sağlamış, Türksat-3A uydusunu hizmete vermiş, Şirket tarafından 2011 yılında başlatılan diğer bir proje kapsamında 2014 yılında hizmete verilen 30 transponderli (Toplam 1750 Mhz bant genişliği) Türksat-4A ve 2016 yılında hizmete verilen 43 transponder kapasiteli (Toplam 3400 Mhz bant genişliği) Türksat- 4B uydularıyla halen kapsanamayan bazı alanların da kapsanması mümkün hale geldiği gibi önemli bir kapasite artışı sağlanmış, ayrıca data haberleşmesi için daha küçük çaplı çanak antenlerle iletişime imkan veren Ka frekans bandında hizmet verilir hale gelinmiştir. Söz konusu uyduların yanı sıra kısmen yerli katkı ile üretilecek Türksat-5A uydusunun temini için çalışmalara başlanılmış, Türksat-6A uydusunun tamamen yerli imkanlarla üretimi konusunda projeye katkı sağlayacak taraflar arasında 15.12.2014 tarihi itibarıyla mutabakat sağlanmıştır. Şirketin yatırımına katkıda bulunduğu Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi (USET)’inde üretilecek olan uydunun 2019 yılında tamamlanarak, 2020 yılında uzaya fırlatılması öngörülmektedir. 2016 yılında DHMİ tarafından işletilen 49 adet havalimanına inen-kalkan toplam uçak sayısı, geçen yıla göre %1,4 oranında azalış göstererek 1.191 bin adete, yolcu sayısı ise %5,7 oranında azalma göstererek 81,8 milyon kişi iç hat ve 61,4 milyon kişi dış hat olmak üzere 143,2 milyon kişi olarak gerçekleşmiştir. 2016 yılında da en çok yolcu trafiği, toplam 60,4 milyon yolcu ile İstanbul Atatürk Havalimanında gerçekleşmiştir. Toplam yolcunun %42,2’si İstanbul Atatürk Havalimanında gerçekleşmiştir. İstanbul Atatürk Havalimanını, 18,8 milyon yolcu ile Antalya Havalimanı ve 13 milyon yolcu ile Ankara Esenboğa Havalimanı izlemiştir. En az yolcu trafiğinin gerçekleştiği havalimanı ise 12,6 bin yolcu ile Uşak Havalimanı olmuştur. Balıkesir Merkez Havalimanında 2016 yılında yolcu trafiği yaşanmamıştır. DHMİ, Türkiye’deki hava meydanlarının işletilmesi, meydan yer hizmetlerinin sağlanması, hava trafik kontrol hizmetlerinin ifası, seyrüsefer sistem ve kolaylıklarının kurulması ve işletilmesi görevinin yanı sıra, YİD modeli ile havalimanları yaptırabilmektedir. Bu kapsamda, 2013 yılında İstanbul Yeni Havalimanının ihalesi yapılmıştır. Söz konusu havalimanı, ilk etabının en geç 42 ayda tamamlanarak işletmeye verilmesi suretiyle 25 yıllık

Sayıştay 81 satılması faaliyetlerini yerine getirmektedir. Petrol boru hatları ile 2016 yılında toplamda 244,8 milyon varil ham petrol taşınmıştır. Geçen yıla göre %100,8 oranında gerçekleşme sağlanmış, geçen yıla göre taşınan ham petrol miktarı 2 milyon varil artmıştır. Ham petrol boru hatlarında toplam kapasite kullanım oranı %39,9 seviyesine gerçekleşmiştir. Haberleşme sektöründe posta hizmetleri PTT tarafından 2016 yıl sonu itibarıyla, 82 başmüdürlüğe bağlı 1.012 merkez müdürlüğü ile merkez müdürlüklerine bağlı 2.347 şube ve 972 acente olmak üzere toplam 4.331 adet işyeri vasıtasıyla yürütülmektedir. Gerek elektronik postanın, gerekse özel kargo ve koli şirketleri ile bankacılık hizmetlerinin gelişmesi, posta hizmetlerinde ana hizmet gurubu olarak kabul edilen mektup postası, koli, havale ve çek hizmetlerinin rekabet ortamına girmesine neden olmuştur. Telgraf hizmetleri ise teknolojik ve ekonomik önemini büyük ölçüde yitirerek en düşük seviyeye inmiştir. Acele posta gönderileri istikrarlı bir şekilde artmaktadır. Türkiye’de uydu haberleşme hizmetleri 22.07.2004 tarihinden itibaren TÜRKSAT tarafından yürütülmektedir. Yapılan yasal düzenlemelerle Şirkete kablo TV şebekesinin işletilmesi ve e-Devlet Kapısının kurulması görevleri de verilmiştir. Şirket, sahibi olduğu uydularda kapasite kullanım oranlarında önemli artışlar sağlamış, Türksat-3A uydusunu hizmete vermiş, Şirket tarafından 2011 yılında başlatılan diğer bir proje kapsamında 2014 yılında hizmete verilen 30 transponderli (Toplam 1750 Mhz bant genişliği) Türksat-4A ve 2016 yılında hizmete verilen 43 transponder kapasiteli (Toplam 3400 Mhz bant genişliği) Türksat- 4B uydularıyla halen kapsanamayan bazı alanların da kapsanması mümkün hale geldiği gibi önemli bir kapasite artışı sağlanmış, ayrıca data haberleşmesi için daha küçük çaplı çanak antenlerle iletişime imkan veren Ka frekans bandında hizmet verilir hale gelinmiştir. Söz konusu uyduların yanı sıra kısmen yerli katkı ile üretilecek Türksat-5A uydusunun temini için çalışmalara başlanılmış, Türksat-6A uydusunun tamamen yerli imkanlarla üretimi konusunda projeye katkı sağlayacak taraflar arasında 15.12.2014 tarihi itibarıyla mutabakat sağlanmıştır. Şirketin yatırımına katkıda bulunduğu Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi (USET)’inde üretilecek olan uydunun 2019 yılında tamamlanarak, 2020 yılında uzaya fırlatılması öngörülmektedir. 2016 yılında DHMİ tarafından işletilen 49 adet havalimanına inen-kalkan toplam uçak sayısı, geçen yıla göre %1,4 oranında azalış göstererek 1.191 bin adete, yolcu sayısı ise %5,7 oranında azalma göstererek 81,8 milyon kişi iç hat ve 61,4 milyon kişi dış hat olmak üzere 143,2 milyon kişi olarak gerçekleşmiştir. 2016 yılında da en çok yolcu trafiği, toplam 60,4 milyon yolcu ile İstanbul Atatürk Havalimanında gerçekleşmiştir. Toplam yolcunun %42,2’si İstanbul Atatürk Havalimanında gerçekleşmiştir. İstanbul Atatürk Havalimanını, 18,8 milyon yolcu ile Antalya Havalimanı ve 13 milyon yolcu ile Ankara Esenboğa Havalimanı izlemiştir. En az yolcu trafiğinin gerçekleştiği havalimanı ise 12,6 bin yolcu ile Uşak Havalimanı olmuştur. Balıkesir Merkez Havalimanında 2016 yılında yolcu trafiği yaşanmamıştır. DHMİ, Türkiye’deki hava meydanlarının işletilmesi, meydan yer hizmetlerinin sağlanması, hava trafik kontrol hizmetlerinin ifası, seyrüsefer sistem ve kolaylıklarının kurulması ve işletilmesi görevinin yanı sıra, YİD modeli ile havalimanları yaptırabilmektedir. Bu kapsamda, 2013 yılında İstanbul Yeni Havalimanının ihalesi yapılmıştır. Söz konusu havalimanı, ilk etabının en geç 42 ayda tamamlanarak işletmeye verilmesi suretiyle 25 yıllık işletme süresi için 22.152 Milyon Avro+ KDV bedelle ihale edilmiş ve 19.11.2013 tarihinde uygulama sözleşmesi imzalanmıştır. Proje ve master plan çalışmaları kapsamında alınması gereken izinler için geçen süreç sonunda 01.05.2015 tarihinde yer teslimi yapılmıştır. İstanbul Yeni Havalimanı birinci etabının 2018 yılında faaliyete geçmesi planlanmaktadır. (2) Ticaret sektörü: KİT’lerin ticaret sektöründeki başlıca üretimleri 48 sayılı çizelgede gösterilmiştir.
Çizelge: 48 –KİT’lerin başlıca ticaret sektörü üretimi Ticaret ürünleri Birim 2012 2013 2014 2015 2016
Türkiye'nin 2015'e 2016 yılı göre fark üretimi KİT Miktar % payı % 1-Kırtasiye ürünleri:
-Klasör Milyon ad. 2,3 1,5 1,1 1,0 2,1 1,1 110,0 -
-Toplu iğne Ton 1,7 2,1 3,5 - - - - -
-Ataş Milyon ad. 39,1 50 24 27 34 7,0 25,9 - 2-İlaç endüstrisi
ürünleri:
-Morfin hidrat Ton 123 119 88 113 107 (6,0) (5,3) - Kamu kuruluşlarının ihtiyaç duydukları malzemelerin tek elden, topluca, zamanında, istenilen kalitede ve uygun fiyatlarla temini DMO tarafından yürütülmektedir. DMO faaliyetlerini 7 Bölge Müdürlüğü, 4 İrtibat Bürosu ve Basım İşletmesi Müdürlüğü ile sürdürmektedir. İstanbul Basım İşletmesinde müşterilerin basılı evrak ihtiyaçlarının karşılanması yanında klasör, toplu iğne, ataş ve zarf üretimi gerçekleştirilmektedir. TMO esas itibarıyla ticari bir kuruluş olup, ana görevi hububat alımı ve bu ürünlerin piyasada istikrarının temin edilmesi ve afyon ile uyuşturucu maddelere konulan devlet tekelini işletmektir. TMO 2016 yılında yurtdışından buğday, arpa, mısır, alımı yapılmamış, yurtiçinden 2,62 milyon ton buğday, 1,9 milyon ton mısır, 4 ton arpa, 16,6 bin ton haşhaş kapsülü alımı yapmıştır. TMO bünyesinde sınai üretim yapan bir alkaloid fabrikası bulunmaktadır. Afyon’un Bolvadin ilçesinde 1981 yılında kurulan Alkaloid Fabrikası, modern teknolojisi ve 26 bin ton çizilmemiş haşhaş kapsülü işleme kapasitesi ile dünyanın belli başlı işletmeleri arasındadır. Alkaloid Fabrikasında 2016 yılında, 25.015 ton kapsül işlenerek 106.522 kg morfin (86.625 kg AMA) üretilmiştir. Ayrıca yan ürün olarak 1.027 kg teknik metanol üretilmiştir. TP Petrol Dağıtım AŞ’nin doğrudan bir üretim faaliyeti bulunmamakta, EPDK mevzuatı çerçevesinde satın aldığı akaryakıtın dağıtımını yaparak faaliyet sahasındaki müşteri ve bayilere yeterli, kaliteli ve sürekli akaryakıt sağlama hizmeti vermektedir. 2015 yılında 1.184 bin m3 beyaz ürün (benzin, motorin, gaz yağı) ve 104 bin ton siyah ürün (fuel oil, diğer) satışı yapan şirket, 2016 yılında 1,231 bin m3 beyaz ürün (benzin, motorin, gaz yağı) ve 199 bin ton siyah ürün (fuel oil, diğer) satışı yapan şirket, 2016 yılı akaryakıt dağıtım pazarında tonaj sıralamasında 6. sırada yer almaktadır.

Genel Rapor • 2016 82 ad) Diğer hizmetler sektörü: KİT’lerin diğer hizmetler sektöründeki başlıca üretimleri 49 sayılı çizelgede gösterilmiştir.
Çizelge: 49 –KİT’lerin başlıca diğer hizmetler üretimi Ürünler Birim 2012 2013 2014 2015 2016
Türkiye'nin 2015'e 2016 yılı göre fark üretimi KİT Miktar % payı % 1-Bankacılık
ürünleri:
-Kredi kartı Milyon ad. 5,6 6,6 6,6 9,3 9,5 0,2 2,2 -
-Banka kartı Milyon ad. 28,4 32,5 34,4 9,5 9,5 0,0 0,0 - 2-İnşaat sektörü
üretimleri:
-Konut ve villa Adet 17.515 12.260 - - - - - -
-Ticari ünite Adet 1.823 2.259 - - - - - - tta Gayrimenkul AŞ, 2010 yılında özelleştirilen Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri’nin elinde bulunan ya da özelleştirme sürecinde bulunan gayrimenkullerle ilgili olarak yapılan ifraz ve tevhit çalışmalarına yardımcı olmak, her tür ve ölçekte plan, imar planı ile değişiklik ve revizyonlarını ve imar uygulamasına ilişkin parselasyon planlarının hazırlanması alanlarında faaliyet göstermiştir. Şirket 2013 yılından itibaren bazı arsaların satışı ve Erzurum Palandöken ve Konaklı Kayak Merkezlerinin işletilmesi ile ilgili olarak ÖİB’ce görevlendirilmiştir. ÖYK’nın 04.07.2016 tarihli ve 2016/46 sayılı Şirket ve Taşınmaz Devrine İlişkin Kararı üzerine, kararda belirtilen işlerin yapılması kaydı ile 5 milyon TL sermaye artırımı yapılarak, Erzurum Palandöken ve Konaklı Kayak Merkezleri Turizm ve Ticaret AŞ, 4046 Sayılı Kanunun 2/i maddesine istinaden 21.07.2016 tarihli Protokolle Erzurum Büyükşehir Belediyesine devredilmiştir. tta Gayrimenkul AŞ mülkiyetindeki taşınmaz sayısı 2016 yılı sonu itibarı ile 799 adettir. 245 adet taşınmaz için (bir defadan fazla çıkılanlar dahil) 149 defa ihale ilanına çıkılmış ve 80 ayrı ihale oturumu yapılmıştır. Toplamda 120,1 milyon TL ihale geliri elde etmiştir. Sektörde faaliyet gösteren Arıcak Turizm ve Ticaret AŞ’ye ait 153 oda, 326 yatak kapasiteli, 4 yıldızlı Aries Oteli Muğla-Fethiye-Çalış mevkiinde hizmet vermektedir. Şirketin tek faaliyeti, Aries Otel’in bir kiracıya tahsis edilerek işletilmesidir. Bileşim Alternatif Dağıtım Kanalları ve Ödeme Sistemleri AŞ; kredili bankacılık ürünleri, kartlı ve/veya elektronik ödeme sistemleri, çağrı merkezleri, internet bankacılığı, ATM ve diğer elektronik bankacılık uygulamaları, üye işyeri çalışmaları alanlarında mevcut veya teknolojik gelişmelerden ötürü ortaya çıkacak her türlü faaliyette bulunmaktadır. Şirket 2016 yılında 3.739 adet ATM’ye hizmet vermiştir. Konut, villa, ticari ünite üretimi alanlarında faaliyet yürütmekte olan TOKİ’nin iştiraki olan Emlak Konut GYO, şirket hisselerinin ikincil halka arzı sonrasında ana sermayedar TOKİ’nin Şirketteki hisse payının %49,33 oranına gerilemesi neticesinde 2013 yılında Sayıştay denetiminden çıkmıştır. Halk GYO’nun faaliyet konusu; gayrimenkul portföyü oluşturmak, geliştirmek ve gayrimenkule dayalı sermaye araçlarına yatırım yapmaktır. 2014 yıl sonu itibarıyla Şirket’in toplam portföy değeri 1.606.190 bin TL’dir. Toplam portföyün %47 oranında 761.300 bin TL’si binalardan, %52 oranında 828.856 bin TL’si gayrimenkul projelerinden, %1 oranında 16.035 bin TL’si bankalardaki vadeli mevduattan oluşmaktadır. Şirket 14 adet gayrimenkulünü kiraya vermiş olup, bunlardan 42 milyon TL kira geliri elde etmiştir. 2010 yılında 477 milyon TL sermaye ile kurulan Halk GYO’nun sermayesi 06.04.2016 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul kararıyla 790 milyon TL’ye çıkarılmıştır. Halk Bankasının, Halk GYO’nun sermayesindeki payı %71,96 iken, 2013-2016 yıllarında yapılan 58.178 bin TL tutarındaki hisse alımlarıyla, Nisan 2017ayı itibarıyla Bankanın payı %79,33’e yükselmiştir. 2016 yıl sonu itibarıyla, Şirket portföyünde bulunan İstanbul Finans Merkezi, Referans Bakırköy, Panorama Plus konut+ticari projesi, Halk Ofis Şekerpınar Projesi, Şehristan Konutları Projesi, Salıpazarı Otel Projesi ile Caddebostan Kentsel Dönüşüm Projesi Şirket’in önemli projeleri arasında yer almaktadır. Bu projelerden İstanbul Finans Merkezi ana yüklenici ihalesinde 08.12.2016 tarihinde YDA İnşaat San. ve Tic. AŞ firması ile sözleşme imzalanmıştır. Kocaeli İli Şekerpınar İlçesinde konumlu ve iki bloktan oluşan Şekerpınar Bankacılık Üssü projesinin A Blok inşaatı tamamlanmış, T. Halk Bankası AŞ’ye 10 yıl süreli olarak kiralanmıştır. Yapım süreci devam eden B Blok’un kiralama / satış süreci ile ilgili Kuzeybatı Gayrimenkul Hizmetleri Danışmanlık ve Tic. AŞ firması, projenin kiralama / satış işlemlerine ilişkin faaliyetlerine devam etmektedir. 2016 yıl sonunda Şirket, gayrimenkul yatırımlarından önceki dönem göre %14 artışla 47,9 milyon TL kira geliri elde etmiştir. Vakıf İnşaat Restorasyon ve Ticaret AŞ’nin faaliyet alanı; inşaat, taahhüt, proje, müşavirlik ve mühendislik etütleri yapmak, restorasyon için restorasyon mimarı, sedefkâr, sanat tarihçisi, kalemkâr vb. meslek mensuplarını kadrosunda bulundurmak ve bu meslek guruplarıyla ilgili okul, enstitü, araştırma merkezi vb. eğitim tesisleri kurmak, yönetmek, işletmek veya işletilmesini sağlamak olup, 2016 yılı içerisinde yapılan sermaye ödemesi bir kısmının ayni sermaye olarak bir kısmının da nakit olarak karşılanması sonucunda faaliyetlerine yeni bir hareket getirmesi, 2016 yılı sonu itibarıyla ihalesi kazanılmış olan restorasyon projesinin bu ivmeyi hızlandırması beklenmektedir. Ödenmiş sermaye artışında ayni sermaye olarak Şirkete devredilen arsalarla ilgili planlama çalışmaları devam etmekte, 2017 yılı içerisinde söz konusu çalışmaların tamamlanmasından sonra Şirketin gelir paylaşımı yöntemiyle yeni bir projenin başlatılması öngörülmektedir. Ziraat Teknoloji AŞ; bilgi işlem faaliyetlerinin yürütülmesinin yanında, her nevi yazılım, donanım, network yapılarının kurulması, bakım ve destek hizmetlerinin sağlanması amacıyla kurulmuş olup, 01.06.2005 tarihinden bu yana T.C. Ziraat Bankası ve iştiraklerinin bilgi işlem faaliyetlerinin yürütülmesi hususunda hizmet vermektedir. Şirket sermayesinin %24’ü Bileşim Alternatif Dağıtım Kanalları ve Ödeme Sistemleri AŞ’ye ait iken, bu payın Ziraat Bankası AŞce 2013 yılında alınmasından sonra, Şirket sermayesinin %100ü T.C. Ziraat Bankası AŞ`ye ait olmuştur.

Sayıştay 83 ad) Diğer hizmetler sektörü: KİT’lerin diğer hizmetler sektöründeki başlıca üretimleri 49 sayılı çizelgede gösterilmiştir.
Çizelge: 49 –KİT’lerin başlıca diğer hizmetler üretimi Ürünler Birim 2012 2013 2014 2015 2016
Türkiye'nin 2015'e 2016 yılı göre fark üretimi KİT Miktar % payı % 1-Bankacılık
ürünleri:
-Kredi kartı Milyon ad. 5,6 6,6 6,6 9,3 9,5 0,2 2,2 -
-Banka kartı Milyon ad. 28,4 32,5 34,4 9,5 9,5 0,0 0,0 - 2-İnşaat sektörü
üretimleri:
-Konut ve villa Adet 17.515 12.260 - - - - - -
-Ticari ünite Adet 1.823 2.259 - - - - - - tta Gayrimenkul AŞ, 2010 yılında özelleştirilen Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri’nin elinde bulunan ya da özelleştirme sürecinde bulunan gayrimenkullerle ilgili olarak yapılan ifraz ve tevhit çalışmalarına yardımcı olmak, her tür ve ölçekte plan, imar planı ile değişiklik ve revizyonlarını ve imar uygulamasına ilişkin parselasyon planlarının hazırlanması alanlarında faaliyet göstermiştir. Şirket 2013 yılından itibaren bazı arsaların satışı ve Erzurum Palandöken ve Konaklı Kayak Merkezlerinin işletilmesi ile ilgili olarak ÖİB’ce görevlendirilmiştir. ÖYK’nın 04.07.2016 tarihli ve 2016/46 sayılı Şirket ve Taşınmaz Devrine İlişkin Kararı üzerine, kararda belirtilen işlerin yapılması kaydı ile 5 milyon TL sermaye artırımı yapılarak, Erzurum Palandöken ve Konaklı Kayak Merkezleri Turizm ve Ticaret AŞ, 4046 Sayılı Kanunun 2/i maddesine istinaden 21.07.2016 tarihli Protokolle Erzurum Büyükşehir Belediyesine devredilmiştir. tta Gayrimenkul AŞ mülkiyetindeki taşınmaz sayısı 2016 yılı sonu itibarı ile 799 adettir. 245 adet taşınmaz için (bir defadan fazla çıkılanlar dahil) 149 defa ihale ilanına çıkılmış ve 80 ayrı ihale oturumu yapılmıştır. Toplamda 120,1 milyon TL ihale geliri elde etmiştir. Sektörde faaliyet gösteren Arıcak Turizm ve Ticaret AŞ’ye ait 153 oda, 326 yatak kapasiteli, 4 yıldızlı Aries Oteli Muğla-Fethiye-Çalış mevkiinde hizmet vermektedir. Şirketin tek faaliyeti, Aries Otel’in bir kiracıya tahsis edilerek işletilmesidir. Bileşim Alternatif Dağıtım Kanalları ve Ödeme Sistemleri AŞ; kredili bankacılık ürünleri, kartlı ve/veya elektronik ödeme sistemleri, çağrı merkezleri, internet bankacılığı, ATM ve diğer elektronik bankacılık uygulamaları, üye işyeri çalışmaları alanlarında mevcut veya teknolojik gelişmelerden ötürü ortaya çıkacak her türlü faaliyette bulunmaktadır. Şirket 2016 yılında 3.739 adet ATM’ye hizmet vermiştir. Konut, villa, ticari ünite üretimi alanlarında faaliyet yürütmekte olan TOKİ’nin iştiraki olan Emlak Konut GYO, şirket hisselerinin ikincil halka arzı sonrasında ana sermayedar TOKİ’nin Şirketteki hisse payının %49,33 oranına gerilemesi neticesinde 2013 yılında Sayıştay denetiminden çıkmıştır. Halk GYO’nun faaliyet konusu; gayrimenkul portföyü oluşturmak, geliştirmek ve gayrimenkule dayalı sermaye araçlarına yatırım yapmaktır. 2014 yıl sonu itibarıyla Şirket’in toplam portföy değeri 1.606.190 bin TL’dir. Toplam portföyün %47 oranında 761.300 bin TL’si binalardan, %52 oranında 828.856 bin TL’si gayrimenkul projelerinden, %1 oranında 16.035 bin TL’si bankalardaki vadeli mevduattan oluşmaktadır. Şirket 14 adet gayrimenkulünü kiraya vermiş olup, bunlardan 42 milyon TL kira geliri elde etmiştir. 2010 yılında 477 milyon TL sermaye ile kurulan Halk GYO’nun sermayesi 06.04.2016 tarihinde yapılan Olağan Genel Kurul kararıyla 790 milyon TL’ye çıkarılmıştır. Halk Bankasının, Halk GYO’nun sermayesindeki payı %71,96 iken, 2013-2016 yıllarında yapılan 58.178 bin TL tutarındaki hisse alımlarıyla, Nisan 2017ayı itibarıyla Bankanın payı %79,33’e yükselmiştir. 2016 yıl sonu itibarıyla, Şirket portföyünde bulunan İstanbul Finans Merkezi, Referans Bakırköy, Panorama Plus konut+ticari projesi, Halk Ofis Şekerpınar Projesi, Şehristan Konutları Projesi, Salıpazarı Otel Projesi ile Caddebostan Kentsel Dönüşüm Projesi Şirket’in önemli projeleri arasında yer almaktadır. Bu projelerden İstanbul Finans Merkezi ana yüklenici ihalesinde 08.12.2016 tarihinde YDA İnşaat San. ve Tic. AŞ firması ile sözleşme imzalanmıştır. Kocaeli İli Şekerpınar İlçesinde konumlu ve iki bloktan oluşan Şekerpınar Bankacılık Üssü projesinin A Blok inşaatı tamamlanmış, T. Halk Bankası AŞ’ye 10 yıl süreli olarak kiralanmıştır. Yapım süreci devam eden B Blok’un kiralama / satış süreci ile ilgili Kuzeybatı Gayrimenkul Hizmetleri Danışmanlık ve Tic. AŞ firması, projenin kiralama / satış işlemlerine ilişkin faaliyetlerine devam etmektedir. 2016 yıl sonunda Şirket, gayrimenkul yatırımlarından önceki dönem göre %14 artışla 47,9 milyon TL kira geliri elde etmiştir. Vakıf İnşaat Restorasyon ve Ticaret AŞ’nin faaliyet alanı; inşaat, taahhüt, proje, müşavirlik ve mühendislik etütleri yapmak, restorasyon için restorasyon mimarı, sedefkâr, sanat tarihçisi, kalemkâr vb. meslek mensuplarını kadrosunda bulundurmak ve bu meslek guruplarıyla ilgili okul, enstitü, araştırma merkezi vb. eğitim tesisleri kurmak, yönetmek, işletmek veya işletilmesini sağlamak olup, 2016 yılı içerisinde yapılan sermaye ödemesi bir kısmının ayni sermaye olarak bir kısmının da nakit olarak karşılanması sonucunda faaliyetlerine yeni bir hareket getirmesi, 2016 yılı sonu itibarıyla ihalesi kazanılmış olan restorasyon projesinin bu ivmeyi hızlandırması beklenmektedir. Ödenmiş sermaye artışında ayni sermaye olarak Şirkete devredilen arsalarla ilgili planlama çalışmaları devam etmekte, 2017 yılı içerisinde söz konusu çalışmaların tamamlanmasından sonra Şirketin gelir paylaşımı yöntemiyle yeni bir projenin başlatılması öngörülmektedir. Ziraat Teknoloji AŞ; bilgi işlem faaliyetlerinin yürütülmesinin yanında, her nevi yazılım, donanım, network yapılarının kurulması, bakım ve destek hizmetlerinin sağlanması amacıyla kurulmuş olup, 01.06.2005 tarihinden bu yana T.C. Ziraat Bankası ve iştiraklerinin bilgi işlem faaliyetlerinin yürütülmesi hususunda hizmet vermektedir. Şirket sermayesinin %24’ü Bileşim Alternatif Dağıtım Kanalları ve Ödeme Sistemleri AŞ’ye ait iken, bu payın Ziraat Bankası AŞce 2013 yılında alınmasından sonra, Şirket sermayesinin %100ü T.C. Ziraat Bankası AŞ`ye ait olmuştur.

Genel Rapor • 2016 84 Çizelge : 50- Kamu sermayeli mevduat bankalarının toplam mevduat içindeki yeri
(Milyon TL) Mevduat türü 2012 2013 2014 2015 2016 Mevduat bankaları Kamu sermayeli bankalar Payı
% Mevduat bankaları Kamu sermayeli bankalar Payı
% Mevduat bankaları Kamu sermayeli bankalar Payı
% Mevduat bankaları Kamu sermayeli bankalar Payı
% Mevduat bankaları Kamu sermayeli bankalar Payı % Tasarruf mevduatı 293.590 84.621 28,8 330.986 91.989 27,8 373.973 98.488 26,3 411.750 113.424 27,5 479.967 131.169 27,3 Resmi kuruluşlar 39.858 21.876 54,9 47.763 25.307 53 45.935 25.810 56,2 52.768 28.236 53,5 56.501 32.323 57,2 Ticari kuruluşlar 125.896 23.241 18,6 148.115 31.993 21,6 164.009 30.537 18,6 173.439 37.983 21,9 218.274 48.975 22,4 Bankalar mevduatı 43.052 14.682 34,1 55.574 18.168 32,7 66.514 22.865 34,4 74.814 24.377 32,6 85.192 34.891 41,0 Döviz tevdiat 218.538 40.355 18,5 311.384 61.295 19,7 352.811 66.158 18,8 488.411 92.086 18,9 562.278 109.562 19,5 Diğer 34.737 11.313 32,6 33.097 9.717 29,4 41.557 9.750 23,5 40.373 10.401 25,8 46.381 12.628 27,2 Kıymetli madenler 14.345 2.852 19,8 16.394 4022 24,5 12.839 3354 26,1 9.143 2.109 23,1 14.251 3.734 26,2 Toplam 770.016 198.940 25,8 943.313 242.491 25,7 1.057.638 256.964 24,3 1.250.698 308.615 24,7 1.462.844 373.282 25,5 Çizelge: 51- Kamu sermayeli mevduat bankalarının toplam krediler içindeki yeri
(Milyon TL) Kredi türü 2012 2013 2014 2015 2016 Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Bankalar Sermayeli % Bankalar Sermayeli % Bankalar Sermayeli % Bankalar Sermayeli % Bankalar Sermayeli % Bankalar
Bankalar
Bankalar
Bankalar
Bankalar
1- Mevduat bankaları:
a) Krediler ve Alacaklar 728.169 136.181 18,7 957.291 194.667 20,3 1.138.064 241.611 21,2 1.367.518 311.742 22,8 1.595.697 389.570 24,4 b) Takipteki krediler (Brüt) 21.588 4.018 18,6 26.931 4.663 17,3 32.750 6.417 19,6 42.724 7.114 16,7 54.299 9.357 17,2 c) Özel karşılıklar (-) (16.239) (2.878) 17,7 (20.884) (3.434) 16,4 (24.612) (4.346) 17,7 (32.545) (5.298) 16,3 (42.650) (7.930) 18,6 d) Net takipteki krediler 5.349 1.140 21,3 6.047 1.229 20,3 8.139 2.070 25,4 10.178 1.816 17,8 11.649 1.427 12,2 Toplam (1) 733.518 137.321 18,7 963.338 195.896 20,3 1.146.203 243.682 21,3 1.377.697 313.558 22,8 1.607.346 390.997 24,3 2- Kalkınma ve yatırım bankaları:
a) Krediler ve alacaklar: 35.342 24.508 69,3 52.044 37.092 71,3 63.310 46.451 73,4 80.692 59.896 74,2 109.035 100.417 92,1 b) Takipteki krediler (Brüt) 299 210 70,2 425 242 56,9 481 237 49,2 479 240 50,0 601 408 67,9 c) Özel karşılıklar (-) (220) (162) 73,6 (283) (161) 56,9 (309) (176) 57 (352) (179) 50,8 (359) (243) 67,7 d) Net takipteki krediler 79 48 60,1 142 81 57 173 61 35,3 128 61 47,9 242 165 68,2 Toplam (2) 35.421 24.556 69,3 52.186 37.173 71,2 63.483 46.512 73,3 80.820 59.957 74,2 109.277 100.582 92,0 Genel toplam 768.939 161.877 21,1 1.015.524 233.069 23 1.209.686 290.194 24 1.458.516 373.515 25,6 1.716.623 491.579 28,6 Marmara Teknokent AŞ, TÜBİTAK MAM bölgesinde yaklaşık 62 hektar alan üzerine kurulu bulunan hukuki statüleri birbirinden farklı Teknoloji Serbest Bölgesi ve Teknoloji Geliştirme Bölgesinde Ar-Ge ve Ar-Ge’ye dayalı faaliyet gösteren firma ve personeline altyapı ve üstyapı olanaklarıyla çeşitli hizmetler sunan bir hizmet üretim kuruluşudur. Şirketin gelirleri; Ar-Ge yapan firmalara verilen hizmetlerin bedellerinden ve firmalara tahsis edilen gayrimenkullerin kira gelirlerinden oluşmuştur. Yönetici Şirket, 2016 yılında tahakkuk eden toplam 13 milyon TL tutarındaki net satış gelirlerinin %42,3 oranında 5,5 milyon TL’sini Teknoloji Geliştirme Bölgesinde faaliyet gösteren 62 girişimci firmadan, %57,7 oranında 7,5 milyon TL’sini Teknoloji Serbest Bölgesinde faaliyette bulunan 25 girişimci firmadan elde etmiştir. b) Mali kuruluşlar: ba) Bankacılık: Kamu sermayeli bankaların 2012-2016 yılları mevduatı ve kredileri, sektör değerleriyle karşılaştırmalı olarak 50 ve 51 sayılı çizelgede verilmiştir.

Sayıştay 85 Çizelge : 50- Kamu sermayeli mevduat bankalarının toplam mevduat içindeki yeri
(Milyon TL) Mevduat türü 2012 2013 2014 2015 2016 Mevduat bankaları Kamu sermayeli bankalar Payı
% Mevduat bankaları Kamu sermayeli bankalar Payı
% Mevduat bankaları Kamu sermayeli bankalar Payı
% Mevduat bankaları Kamu sermayeli bankalar Payı
% Mevduat bankaları Kamu sermayeli bankalar Payı % Tasarruf mevduatı 293.590 84.621 28,8 330.986 91.989 27,8 373.973 98.488 26,3 411.750 113.424 27,5 479.967 131.169 27,3 Resmi kuruluşlar 39.858 21.876 54,9 47.763 25.307 53 45.935 25.810 56,2 52.768 28.236 53,5 56.501 32.323 57,2 Ticari kuruluşlar 125.896 23.241 18,6 148.115 31.993 21,6 164.009 30.537 18,6 173.439 37.983 21,9 218.274 48.975 22,4 Bankalar mevduatı 43.052 14.682 34,1 55.574 18.168 32,7 66.514 22.865 34,4 74.814 24.377 32,6 85.192 34.891 41,0 Döviz tevdiat 218.538 40.355 18,5 311.384 61.295 19,7 352.811 66.158 18,8 488.411 92.086 18,9 562.278 109.562 19,5 Diğer 34.737 11.313 32,6 33.097 9.717 29,4 41.557 9.750 23,5 40.373 10.401 25,8 46.381 12.628 27,2 Kıymetli madenler 14.345 2.852 19,8 16.394 4022 24,5 12.839 3354 26,1 9.143 2.109 23,1 14.251 3.734 26,2 Toplam 770.016 198.940 25,8 943.313 242.491 25,7 1.057.638 256.964 24,3 1.250.698 308.615 24,7 1.462.844 373.282 25,5 Çizelge: 51- Kamu sermayeli mevduat bankalarının toplam krediler içindeki yeri
(Milyon TL) Kredi türü 2012 2013 2014 2015 2016 Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Bankalar Sermayeli % Bankalar Sermayeli % Bankalar Sermayeli % Bankalar Sermayeli % Bankalar Sermayeli % Bankalar
Bankalar
Bankalar
Bankalar
Bankalar
1- Mevduat bankaları:
a) Krediler ve Alacaklar 728.169 136.181 18,7 957.291 194.667 20,3 1.138.064 241.611 21,2 1.367.518 311.742 22,8 1.595.697 389.570 24,4 b) Takipteki krediler (Brüt) 21.588 4.018 18,6 26.931 4.663 17,3 32.750 6.417 19,6 42.724 7.114 16,7 54.299 9.357 17,2 c) Özel karşılıklar (-) (16.239) (2.878) 17,7 (20.884) (3.434) 16,4 (24.612) (4.346) 17,7 (32.545) (5.298) 16,3 (42.650) (7.930) 18,6 d) Net takipteki krediler 5.349 1.140 21,3 6.047 1.229 20,3 8.139 2.070 25,4 10.178 1.816 17,8 11.649 1.427 12,2 Toplam (1) 733.518 137.321 18,7 963.338 195.896 20,3 1.146.203 243.682 21,3 1.377.697 313.558 22,8 1.607.346 390.997 24,3 2- Kalkınma ve yatırım bankaları:
a) Krediler ve alacaklar: 35.342 24.508 69,3 52.044 37.092 71,3 63.310 46.451 73,4 80.692 59.896 74,2 109.035 100.417 92,1 b) Takipteki krediler (Brüt) 299 210 70,2 425 242 56,9 481 237 49,2 479 240 50,0 601 408 67,9 c) Özel karşılıklar (-) (220) (162) 73,6 (283) (161) 56,9 (309) (176) 57 (352) (179) 50,8 (359) (243) 67,7 d) Net takipteki krediler 79 48 60,1 142 81 57 173 61 35,3 128 61 47,9 242 165 68,2 Toplam (2) 35.421 24.556 69,3 52.186 37.173 71,2 63.483 46.512 73,3 80.820 59.957 74,2 109.277 100.582 92,0 Genel toplam 768.939 161.877 21,1 1.015.524 233.069 23 1.209.686 290.194 24 1.458.516 373.515 25,6 1.716.623 491.579 28,6 Marmara Teknokent AŞ, TÜBİTAK MAM bölgesinde yaklaşık 62 hektar alan üzerine kurulu bulunan hukuki statüleri birbirinden farklı Teknoloji Serbest Bölgesi ve Teknoloji Geliştirme Bölgesinde Ar-Ge ve Ar-Ge’ye dayalı faaliyet gösteren firma ve personeline altyapı ve üstyapı olanaklarıyla çeşitli hizmetler sunan bir hizmet üretim kuruluşudur. Şirketin gelirleri; Ar-Ge yapan firmalara verilen hizmetlerin bedellerinden ve firmalara tahsis edilen gayrimenkullerin kira gelirlerinden oluşmuştur. Yönetici Şirket, 2016 yılında tahakkuk eden toplam 13 milyon TL tutarındaki net satış gelirlerinin %42,3 oranında 5,5 milyon TL’sini Teknoloji Geliştirme Bölgesinde faaliyet gösteren 62 girişimci firmadan, %57,7 oranında 7,5 milyon TL’sini Teknoloji Serbest Bölgesinde faaliyette bulunan 25 girişimci firmadan elde etmiştir. b) Mali kuruluşlar: ba) Bankacılık: Kamu sermayeli bankaların 2012-2016 yılları mevduatı ve kredileri, sektör değerleriyle karşılaştırmalı olarak 50 ve 51 sayılı çizelgede verilmiştir.

Genel Rapor • 2016 86 2015 yılı sonunda bankacılık sektöründe faaliyet gösteren toplam banka sayısı 52 olmuştur. Bunların 34’ü mevduat, 13’ü kalkınma ve yatırım bankası statüsündedir. Mevduat bankalarının; 3’ü kamusal, 9’u özel, 21’i yabancı sermayeli banka ve 1 tanesi TMSF bünyesindedir. Kalkınma ve yatırım bankalarının 3’ü kamu sermayeli, 6’sı özel sermayeli ve 4’ü yabancı sermayeli bankalardır. 52 bankadan 5’i (T.C. Ziraat Bankası, T. Halk Bankası, İller Bankası, T. Kalkınma Bankası AŞ ve Türk Eximbank) kamusal sermayeli bankalar olup, 2’si mevduat bankası, 3’ü ise kalkınma ve yatırım bankası statüsündedir. Kamusal sermayeli T. Emlak Bankası ise tasfiye halindedir. Ancak, 27.05.2017 tarih ve 30078 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Ve Bir Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile 15.11.2000 tarih ve 4603 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiş ve ilgili banka tasfiye halinden çıkarılmıştır. “Geçici 3 üncü madde uyarınca tasfiyeye giren “Tasfiye Halinde Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi”, “Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi” adı altında, Genel Kurul tarafından belirlenecek esas sözleşme kapsamında ilgili mevzuatın gerektirdiği izinlerin alınmasını takiben bankacılık faaliyetlerinde bulunmak üzere bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla tasfiye hâlinden çıkmıştır. Bu madde kapsamında tasfiyeden çıkan Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi’nin yeni esas sözleşmesi Genel Kurul tarafından kabul edilinceye kadar Tasfiye Kurulunun ilgili mevzuattan ve esas sözleşmeden kaynaklanan tüm yetki ve sorumlulukları ile Bankanın tüm iş ve işlemlerinde yetki ve sorumluluk Yönetim Kuruluna geçer. Banka, faaliyet izni alıncaya kadar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte kullanmakta olduğu adreste faaliyetlerini sürdürür. 2016 yıl sonu itibarıyla sektörün şube sayısı 11.747, personel sayısı ise 210.910 olarak gerçekleşmiştir. Ayrıca bankacılık sektör verilerine dâhil edilmeyen 5 adet katılım bankası faaliyet göstermektedir. Türk bankacılık sektörünün (katılım bankaları hariç) aktif büyüklüğü 2016 yıl sonunda bir önceki yıla göre %16,1 oranında 359 milyar TL artarak 2.595 milyar TL’ye yükselmiştir. 2016 yılında da krediler aktif büyümesinde belirleyici olmaya devam etmiş ve kredilerin toplam aktifler içindeki payı tarihi yüksek seviyelerini koruyarak ve artırarak %66,1 seviyelerine kadar yükselmiştir. Sektörün toplam mevduat değerleri dikkate alındığında; kamu sermayeli bankaların sektör toplam mevduatından aldıkları pay, 2015 yılında %24,7 iken 2016 yılında 0,8 puan artarak %25,5 olmuştur. T.C. Ziraat Bankası’nın, 2016 yılında bankacılık sektörü mevduatından aldığı pay önceki yıla göre 0,3 puan artarak %15,2 oranına yükselmiş ve mevduat toplamında sektörde lider konumda yer almıştır. T. Halk Bankası ise mevduatta 2016 yılında da sektördeki 47 banka arasında 6. Sıradaki yerini korumuş ve mevduattan aldığı pay önceki yıla göre 0,5 puan artarak %10,3 olmuştur. Bankacılık sektörünün toplam kredileri, önceki yıla göre 2016 yılında %17,7 oranında 258 milyar TL artarak 1.717 milyar TL’ye ulaşırken, kamu sermayeli bankaların kredileri aynı dönemde %27,0 oranında 100,7 milyar TL artarak 474,3 milyar TL’ye ulaşmıştır. Kredilerin artış hızında hem kurdaki yükseliş hem de makro ihtiyati önlemlerin uluslararası düzenlemelere uyumlu hale getirilmesi yanında Hükümetin ekonomik faaliyeti destekleyen çok yönlü

Sayıştay 87 2015 yılı sonunda bankacılık sektöründe faaliyet gösteren toplam banka sayısı 52 olmuştur. Bunların 34’ü mevduat, 13’ü kalkınma ve yatırım bankası statüsündedir. Mevduat bankalarının; 3’ü kamusal, 9’u özel, 21’i yabancı sermayeli banka ve 1 tanesi TMSF bünyesindedir. Kalkınma ve yatırım bankalarının 3’ü kamu sermayeli, 6’sı özel sermayeli ve 4’ü yabancı sermayeli bankalardır. 52 bankadan 5’i (T.C. Ziraat Bankası, T. Halk Bankası, İller Bankası, T. Kalkınma Bankası AŞ ve Türk Eximbank) kamusal sermayeli bankalar olup, 2’si mevduat bankası, 3’ü ise kalkınma ve yatırım bankası statüsündedir. Kamusal sermayeli T. Emlak Bankası ise tasfiye halindedir. Ancak, 27.05.2017 tarih ve 30078 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Ve Bir Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile 15.11.2000 tarih ve 4603 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası Anonim Şirketi ve Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiş ve ilgili banka tasfiye halinden çıkarılmıştır. “Geçici 3 üncü madde uyarınca tasfiyeye giren “Tasfiye Halinde Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi”, “Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi” adı altında, Genel Kurul tarafından belirlenecek esas sözleşme kapsamında ilgili mevzuatın gerektirdiği izinlerin alınmasını takiben bankacılık faaliyetlerinde bulunmak üzere bu maddenin yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla tasfiye hâlinden çıkmıştır. Bu madde kapsamında tasfiyeden çıkan Türkiye Emlak Bankası Anonim Şirketi’nin yeni esas sözleşmesi Genel Kurul tarafından kabul edilinceye kadar Tasfiye Kurulunun ilgili mevzuattan ve esas sözleşmeden kaynaklanan tüm yetki ve sorumlulukları ile Bankanın tüm iş ve işlemlerinde yetki ve sorumluluk Yönetim Kuruluna geçer. Banka, faaliyet izni alıncaya kadar bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte kullanmakta olduğu adreste faaliyetlerini sürdürür. 2016 yıl sonu itibarıyla sektörün şube sayısı 11.747, personel sayısı ise 210.910 olarak gerçekleşmiştir. Ayrıca bankacılık sektör verilerine dâhil edilmeyen 5 adet katılım bankası faaliyet göstermektedir. Türk bankacılık sektörünün (katılım bankaları hariç) aktif büyüklüğü 2016 yıl sonunda bir önceki yıla göre %16,1 oranında 359 milyar TL artarak 2.595 milyar TL’ye yükselmiştir. 2016 yılında da krediler aktif büyümesinde belirleyici olmaya devam etmiş ve kredilerin toplam aktifler içindeki payı tarihi yüksek seviyelerini koruyarak ve artırarak %66,1 seviyelerine kadar yükselmiştir. Sektörün toplam mevduat değerleri dikkate alındığında; kamu sermayeli bankaların sektör toplam mevduatından aldıkları pay, 2015 yılında %24,7 iken 2016 yılında 0,8 puan artarak %25,5 olmuştur. T.C. Ziraat Bankası’nın, 2016 yılında bankacılık sektörü mevduatından aldığı pay önceki yıla göre 0,3 puan artarak %15,2 oranına yükselmiş ve mevduat toplamında sektörde lider konumda yer almıştır. T. Halk Bankası ise mevduatta 2016 yılında da sektördeki 47 banka arasında 6. Sıradaki yerini korumuş ve mevduattan aldığı pay önceki yıla göre 0,5 puan artarak %10,3 olmuştur. Bankacılık sektörünün toplam kredileri, önceki yıla göre 2016 yılında %17,7 oranında 258 milyar TL artarak 1.717 milyar TL’ye ulaşırken, kamu sermayeli bankaların kredileri aynı dönemde %27,0 oranında 100,7 milyar TL artarak 474,3 milyar TL’ye ulaşmıştır. Kredilerin artış hızında hem kurdaki yükseliş hem de makro ihtiyati önlemlerin uluslararası düzenlemelere uyumlu hale getirilmesi yanında Hükümetin ekonomik faaliyeti destekleyen çok yönlü uygulamaları kredi talebini ve arzını olumlu yönde etkilemiştir. Sabit kurlarla, üçüncü çeyrek sonunda %10 olan yıllık kredi artış hızı yıl sonunda %14’e yükselmiştir. Kredi iştahını artıran ve büyümeyi, istihdamı destekleyen çok yönlü önlemler alınmıştır. Bankacılık düzenlemelerinde uluslararası standartlar ile uyum sağlandıktan sonra, makro ihtiyati tedbirler arasında yer alan ve uluslararası kurallara göre daha ağır yükümlükler getiren konularda uluslararası düzenlemelerle uyumlu olarak esneklik sağlanmıştır. 2016 yılında kamu alacakları yapılandırılmış, üretim, yatırım, ihracat ve istihdamı destekleyen yeni teşvikler getirilmiştir. Kredi arz ve talep iştahını artırmak amacıyla kredilerin vade ve teminat koşullarını rahatlatıcı kararlar alınmıştır. Teminat sıkıntısı olan işletmelerin finansmana erişimini kolaylaştırmak amacıyla Hazine teminatlı ve Kredi Garanti Fonu kefaleti ile sağlanacak krediler için Hazine garantilerinde limit on kat artırılarak 250 milyar TL’ye yükseltilmiştir. KOBİ’ler için, faiz ödemeleri KOSGEB tarafından yapılacak kredi imkânı sağlanmıştır. Kamu sermayeli bankaların toplam kredileri, 2015 yıl sonunda sektörün %25,6’sını oluştururken, 2016 yıl sonunda bu oran %27,6’ya yükselmiştir. Sektörün toplam kredileri 2016 yılında toplam aktifin %66,1’ini oluştururken, kamu sermayeli bankaların kredileri aktiflerinin %69,1’ini oluşturmuş, kamu sermayeli bankalarda toplam kredilerin toplam aktife oranı sektör ortalamasının üzerindeki seyrini sürdürmüş, reel kesimi finanse etmekte öncü rol oynamaya devam etmiştir. Kamu sermayeli mevduat bankalarının 2015 yıl sonu itibarıyla kullandırdıkları krediler, tüm mevduat bankaları kredileri içinde %22,8 oranında yer alırken, bu oran 2016 yıl sonunda %24,4’e yükselmiştir. Diğer yandan, kamu sermayeli kalkınma ve yatırım bankalarının 2015 yıl sonundaki kredileri, sektör kalkınma ve yatırım bankaları içinde %75,2 oranında yer alırken, bu oran 2016 yılında %77,2 olarak gerçekleşmiştir. 2015 yılında tasfiye olunacak alacakların (brüt) yıllık artış hızı %20,8 seviyesinde gerçekleşmiştir. Aynı dönemde kredilerin takibe dönüşüm oranı ise %3,2’ye yükselmiştir. 2015 yılında kamu sermayeli mevduat bankalarının brüt takipteki kredilerinin, mevduat bankaları takipteki kredileri içindeki payı %16,7 olup, 2016 yıl sonunda bu oran %17,2’ye yükselirken, kamu sermayeli kalkınma ve yatırım bankalarının 2015 yılındaki brüt takipteki kredilerinin kalkınma ve yatırım bankaları takipteki kredileri içindeki payı %50 düzeyinde iken, bu oran 2016 yıl sonunda %60’a yükselmiştir. (1) Kamu sermayeli mevduat bankaları: Kamu sermayeli mevduat ve ticaret bankalarının sektör bankaları ile birlikte önemli finansal verilerine 52 sayılı çizelgede yer verilmiştir.

Genel Rapor • 2016 88 Çizelge: 52- Mevduat bankalarının finansal değerleri (Milyon TL) Finansal değerler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % 1- Öz kaynaklar:
a) Diğer mevduat bankaları 128.063 133.441 156.040 177.173 202.884 25.711 14,5
b) Kamu bankaları 29.490 32.513 45.076 50.971 59.619 8.648 17,0 Toplam (1) 157.553 165.954 201.116 228.144 262.503 34.359 15,1 2- Mevduat:
a) Diğer mevduat bankaları 571.076 700.822 800.674 942.082 1.089.562 147.480 15,7
b)Kamu bankaları 198.940 242.491 256.964 308.615 373.282 64.667 21,0 Toplam (2) 770.016 943.313 1.057.638 1.250.698 1.462.844 212.146 17,0 3- Krediler ve alacaklar:
a) Diğer mevduat bankaları 596.198 767.442 902.521 1.064.139 1.216.348 152.209 14,3
b) Kamu bankaları 137.320 195.896 243.682 313.558 390.998 77.440 24,7 Toplam (3) 733.518 963.338 1.146.203 1.377.697 1.607.346 229.649 16,7 4- Finansal varlıklar (net):
a) Diğer mevduat bankaları 199.109 207.946 226.128 250.935 275.231 24.296 9,7
b)Kamu bankaları 88.424 91.258 91.407 93.026 102.642 9.616 10,3 Toplam (4) 287.533 299.204 317.536 343.961 377.873 33.912 9,9 5- Toplam aktifler:
a) Diğer mevduat bankaları 974.266 1.217.784 1.400.756 1.638.820 1.863.417 224.597 13,7
b) Kamu bankaları 271.150 347.474 403.023 490.578 589.202 98.624 20,1 Toplam (5) 1.245.416 1.565.258 1.803.780 2.129.397 2.452.619 323.222 15,2 6- Net dönem kârı:
a) Diğer mevduat bankaları 16.294 16.392 16.671 16.411 25.090 8.679 52,9
b) Kamu bankaları 5.245 6.081 6.256 7.478 9.134 1.656 22,1 Toplam (6) 21.539 22.473 22.927 23.889 34.224 10.335 43,3 Kamu sermayeli mevduat bankaları (T.C. Ziraat Bankası AŞ ve T. Halk Bankası AŞ) 2016 faaliyetleri sonunda karlılık dışında bütün diğer unsurlar artışında sektörün üzerinde oranlarda artış sağlamış ve belirleyici rolünü sürdürmüştür. Sermaye yeterliliği standart oranı, bankaların karşı karşıya kaldıkları kredi riski, piyasa riski ve operasyonel riski karşılayacak kadar sermaye (öz kaynak) bulundurma oranıdır. Sermaye yeterliliği standart oranı, “Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik” çerçevesinde hesaplanmaktadır. Yönetmelikte bankaların, konsolide olmayan ve konsolide asgari sermaye yeterlilik oranında %8 olarak tespit edilmiş, BDDK’nın 6.11.2006 tarih ve 2026 sayılı Kararı ile SYR için hedef rasyo değeri %12 olarak belirlenmiştir. Kamu sermayeli mevduat ve ticaret bankalarının sektör bankaları ile birlikte seçilmiş performans verilerine 53 sayılı çizelgede yer verilmiştir. Çizelge: 53– Mevduat bankalarına ait rasyolar (%) Rasyolar Mevduat bankaları T.C. Ziraat Bankası AŞ T. Halk Bankası AŞ 2012 2013 2014 2015 2016 2012 2013 2014 2015 2016 2012 2013 2014 2015 2016 Sermaye yeterlilik standart oranı 17,2 14,6 15,7 15,0 15,1 19,0 13,2 18,2 15,1 14,5 16,2 13,9 13,6 13,8 13,1 Öz kaynaklar / toplam aktifler 12,7 10,6 11,1 10,7 10,7 10,5 8,9 11,5 10,4 10,7 11,4 10,1 10,6 10,3 9,2 Toplam krediler ve alacaklar/toplam aktifler 58,9 61,5 63,5 64,7 65,5 43,9 53,5 57,3 61,7 65,0 60,9 60,6 65,5 67,5 68,4 Tüketici kredileri/toplam krediler ve alacaklar 35,2 33,1 30,0 27,1 25,5 40,4 33,6 29,7 26,9 26,9 26,6 27,2 24,6 21,1 20,0 Takipteki krediler (brüt)/toplam krediler ve alacaklar 2,9 2,8 2,9 3,1 3,4 2,9 2,2 1,9 1,7 1,8 3 2,6 3,6 3,1 3,2 Finansal varlıklar (net)/toplam aktifler 23,1 19,4 17,8 16,5 15,7 40,2 30,3 26,1 21,4 19,3 21,2 20,4 17,3 15,0 14,5 Likit aktifler / toplam aktifler 31,4 28,8 27,9 26,6 25,5 37,4 36,7 35,1 31,6 28,9 22,7 22,5 19,7 19,9 20,3 Net dönem kârı / toplam aktifler 1,7 1,4 1,3 1,1 1,4 1,6 1,6 1,6 1,7 1,8 2,4 2 1,4 1,2 1,1 Net dönem kârı /öz kaynaklar 13,7 13,5 11,4 10,5 13,0 15,4 18,1 14,2 16,4 17,1 21,1 19,4 13,3 11,9 11,9 Grup payı : Toplam kaynaklar (toplam aktifler) 13,1 13,3 13,7 14,2 14,6 8,7 8,9 8,6 8,8 9,4 Toplam krediler ve alacaklar 9,7 11,5 12,4 13,6 14,5 9 8,8 8,9 9,2 9,9 Toplam mevduat 15,4 15 14,5 14,9 15,2 10,4 10,7 9,8 9,8 10,3

Sayıştay 89 Çizelge: 52- Mevduat bankalarının finansal değerleri (Milyon TL) Finansal değerler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % 1- Öz kaynaklar:
a) Diğer mevduat bankaları 128.063 133.441 156.040 177.173 202.884 25.711 14,5
b) Kamu bankaları 29.490 32.513 45.076 50.971 59.619 8.648 17,0 Toplam (1) 157.553 165.954 201.116 228.144 262.503 34.359 15,1 2- Mevduat:
a) Diğer mevduat bankaları 571.076 700.822 800.674 942.082 1.089.562 147.480 15,7
b)Kamu bankaları 198.940 242.491 256.964 308.615 373.282 64.667 21,0 Toplam (2) 770.016 943.313 1.057.638 1.250.698 1.462.844 212.146 17,0 3- Krediler ve alacaklar:
a) Diğer mevduat bankaları 596.198 767.442 902.521 1.064.139 1.216.348 152.209 14,3
b) Kamu bankaları 137.320 195.896 243.682 313.558 390.998 77.440 24,7 Toplam (3) 733.518 963.338 1.146.203 1.377.697 1.607.346 229.649 16,7 4- Finansal varlıklar (net):
a) Diğer mevduat bankaları 199.109 207.946 226.128 250.935 275.231 24.296 9,7
b)Kamu bankaları 88.424 91.258 91.407 93.026 102.642 9.616 10,3 Toplam (4) 287.533 299.204 317.536 343.961 377.873 33.912 9,9 5- Toplam aktifler:
a) Diğer mevduat bankaları 974.266 1.217.784 1.400.756 1.638.820 1.863.417 224.597 13,7
b) Kamu bankaları 271.150 347.474 403.023 490.578 589.202 98.624 20,1 Toplam (5) 1.245.416 1.565.258 1.803.780 2.129.397 2.452.619 323.222 15,2 6- Net dönem kârı:
a) Diğer mevduat bankaları 16.294 16.392 16.671 16.411 25.090 8.679 52,9
b) Kamu bankaları 5.245 6.081 6.256 7.478 9.134 1.656 22,1 Toplam (6) 21.539 22.473 22.927 23.889 34.224 10.335 43,3 Kamu sermayeli mevduat bankaları (T.C. Ziraat Bankası AŞ ve T. Halk Bankası AŞ) 2016 faaliyetleri sonunda karlılık dışında bütün diğer unsurlar artışında sektörün üzerinde oranlarda artış sağlamış ve belirleyici rolünü sürdürmüştür. Sermaye yeterliliği standart oranı, bankaların karşı karşıya kaldıkları kredi riski, piyasa riski ve operasyonel riski karşılayacak kadar sermaye (öz kaynak) bulundurma oranıdır. Sermaye yeterliliği standart oranı, “Bankaların Sermaye Yeterliliğinin Ölçülmesine ve Değerlendirilmesine İlişkin Yönetmelik” çerçevesinde hesaplanmaktadır. Yönetmelikte bankaların, konsolide olmayan ve konsolide asgari sermaye yeterlilik oranında %8 olarak tespit edilmiş, BDDK’nın 6.11.2006 tarih ve 2026 sayılı Kararı ile SYR için hedef rasyo değeri %12 olarak belirlenmiştir. Kamu sermayeli mevduat ve ticaret bankalarının sektör bankaları ile birlikte seçilmiş performans verilerine 53 sayılı çizelgede yer verilmiştir. Çizelge: 53– Mevduat bankalarına ait rasyolar (%) Rasyolar Mevduat bankaları T.C. Ziraat Bankası AŞ T. Halk Bankası AŞ 2012 2013 2014 2015 2016 2012 2013 2014 2015 2016 2012 2013 2014 2015 2016 Sermaye yeterlilik standart oranı 17,2 14,6 15,7 15,0 15,1 19,0 13,2 18,2 15,1 14,5 16,2 13,9 13,6 13,8 13,1 Öz kaynaklar / toplam aktifler 12,7 10,6 11,1 10,7 10,7 10,5 8,9 11,5 10,4 10,7 11,4 10,1 10,6 10,3 9,2 Toplam krediler ve alacaklar/toplam aktifler 58,9 61,5 63,5 64,7 65,5 43,9 53,5 57,3 61,7 65,0 60,9 60,6 65,5 67,5 68,4 Tüketici kredileri/toplam krediler ve alacaklar 35,2 33,1 30,0 27,1 25,5 40,4 33,6 29,7 26,9 26,9 26,6 27,2 24,6 21,1 20,0 Takipteki krediler (brüt)/toplam krediler ve alacaklar 2,9 2,8 2,9 3,1 3,4 2,9 2,2 1,9 1,7 1,8 3 2,6 3,6 3,1 3,2 Finansal varlıklar (net)/toplam aktifler 23,1 19,4 17,8 16,5 15,7 40,2 30,3 26,1 21,4 19,3 21,2 20,4 17,3 15,0 14,5 Likit aktifler / toplam aktifler 31,4 28,8 27,9 26,6 25,5 37,4 36,7 35,1 31,6 28,9 22,7 22,5 19,7 19,9 20,3 Net dönem kârı / toplam aktifler 1,7 1,4 1,3 1,1 1,4 1,6 1,6 1,6 1,7 1,8 2,4 2 1,4 1,2 1,1 Net dönem kârı /öz kaynaklar 13,7 13,5 11,4 10,5 13,0 15,4 18,1 14,2 16,4 17,1 21,1 19,4 13,3 11,9 11,9 Grup payı : Toplam kaynaklar (toplam aktifler) 13,1 13,3 13,7 14,2 14,6 8,7 8,9 8,6 8,8 9,4 Toplam krediler ve alacaklar 9,7 11,5 12,4 13,6 14,5 9 8,8 8,9 9,2 9,9 Toplam mevduat 15,4 15 14,5 14,9 15,2 10,4 10,7 9,8 9,8 10,3

Genel Rapor • 2016 90 Sermaye yeterliliği standart oranı 2016 yılında T.C. Ziraat Bankası’nda %14,5, T. Halk Bankası’nda ise %13,1 olarak gerçekleşmiştir. Kamu mevduat bankaları SYR’si BDDK tarafından belirlenen %12 düzeyinin üzerinde gerçekleşme ile birlikte, 2016 yıl sonunda sektörde %15,5 olarak gerçekleşen SYR’nin altında bulunmaktadır. Mevduat bankalarında ise oran %15,1 seviyesindedir. T.C. Ziraat Bankası’nın 2016 yıl sonu itibarıyla aktif büyüklüğü, bir önceki yıl sonuna göre %18,1 oranında 55 milyar TL artarak 357,8 milyar TL’ye yükselmiş, aktif büyüklüğü itibarıyla 1. sırada yer alan Banka’nın bankacılık sektöründen aldığı pay %13,8, mevduat bankaları içindeki payı da %14,6 olarak gerçekleşmiştir. 2016 yılında Halkbank, aktif büyüklüğü bakımından, önceki döneme göre 6. Sıradaki yerini korumuş, Banka’nın aktif büyüklüğü %23,3 oranında artarak 231,4 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Mevduat bankalarında finansal varlıkların aktif içindeki payı 2016 yılında %15,7 gerçekleşirken; T.C. Ziraat Bankası’nda finansal varlıkların aktifler içindeki payı yıllar itibarıyla düşmekle beraber 2016 yılında sektör oranı olan %16,0 ve mevduat bankaları oranı %15,7’nin üzerinde %19,3 olarak gerçekleşmiştir. Halkbank’ta ise bu oran yıllar itibarıyla düşüş göstermiş ve %14,5 seviyesine gerileyerek sektörün altında gerçekleşmiştir. 2016 yılında mevduat bankalarında aktifin %65,5’ini oluşturan kredi ve alacaklar, önceki yıla göre %17,7 oranında artarak 1,7 trilyon TL seviyesine ulaşmıştır. T. Halk Bankası’nın kullandırdığı krediler önceki döneme göre 2016 yıl sonunda %24,9 oranında artarak 158,4 milyar TL seviyesinde gerçekleşmiş, aktifinin %68,4’ünü oluşturmuştur. Banka’nın kredilerdeki mevduat bankaları payı önceki döneme göre %9,2’den %9,9’a yükselmiştir. T.C. Ziraat Bankası’nın kullandırdığı krediler ise %24,5 oranında artmış ve sektörden aldığı pay %14,5 seviyesine ulaşmıştır. Banka’nın kredilerinde son yıllarda yüksek tutar ve oranlarda artış izlenmiştir. Banka’da kredi ve alacakların aktife oranı %65 olup, sektör oranına yaklaşmıştır. Sektörde (mevduat bankaları) toplam mevduat 2016 yılında 1.462,8 milyar TL seviyesine ulaşmıştır. T.C. Ziraat Bankası’nın mevduatı ise aynı dönemde %19,6 oranında artarak 223 milyar TL olarak gerçekleşmiş sektörden aldığı pay 0,3 puan artarak %15,2 seviyesine yükselmiştir. Mevduat türleri açısından bakıldığında ise; ticari kuruluşlar mevduatı ve döviz tevdiat hesabı dışındaki türlerde lider ve ilk üç sırada yer aldığı görülmektedir. Ticari kuruluşlar mevduatında Banka’nın sektör payı %10,7 seviyesinde gerçekleşmiş ve sektörde sıralamasını yükselterek dördüncü sırada yer almıştır. 2016 yılında T. Halk Bankası’nın mevduat artış hızının %23,0 olarak gerçekleşerek, mevduat toplamının 150,3 milyar TL’ye ulaşmasında, bankalar mevduatının etkisi yüksek olmuştur. Banka’nın mevduattaki sektör payı %9,8’den %10,3’e yükselmiş, mevduatın krediye dönüşüm oranı 2015 yılında %103,8 iken, 2016 yılında %105,4’e yükselmiştir. Banka’da önceki döneme göre vadesiz mevduatın toplam mevduat içindeki payı 2,4 puan artarken, 1 aya kadar mevduatın toplam mevduat içindeki payı 3,6 puan, 1-3 ay vadeli mevduatın toplam mevduat içindeki payı 0,4 puan azalmıştır. 3-6 vadeli mevduatın payı 1,4, 6 ay- 1 yıl vadeli mevduatın payı ise 0,9 puan artmıştır. Önceki yıla göre vadeli bankalar mevduatının payı %32,2, vadesiz bankalar mevduatının payı %136,2 oranında artmıştır. Toplam bankalar mevduatı %55,9 oranında artış göstermiştir.

Sayıştay 91 Sermaye yeterliliği standart oranı 2016 yılında T.C. Ziraat Bankası’nda %14,5, T. Halk Bankası’nda ise %13,1 olarak gerçekleşmiştir. Kamu mevduat bankaları SYR’si BDDK tarafından belirlenen %12 düzeyinin üzerinde gerçekleşme ile birlikte, 2016 yıl sonunda sektörde %15,5 olarak gerçekleşen SYR’nin altında bulunmaktadır. Mevduat bankalarında ise oran %15,1 seviyesindedir. T.C. Ziraat Bankası’nın 2016 yıl sonu itibarıyla aktif büyüklüğü, bir önceki yıl sonuna göre %18,1 oranında 55 milyar TL artarak 357,8 milyar TL’ye yükselmiş, aktif büyüklüğü itibarıyla 1. sırada yer alan Banka’nın bankacılık sektöründen aldığı pay %13,8, mevduat bankaları içindeki payı da %14,6 olarak gerçekleşmiştir. 2016 yılında Halkbank, aktif büyüklüğü bakımından, önceki döneme göre 6. Sıradaki yerini korumuş, Banka’nın aktif büyüklüğü %23,3 oranında artarak 231,4 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Mevduat bankalarında finansal varlıkların aktif içindeki payı 2016 yılında %15,7 gerçekleşirken; T.C. Ziraat Bankası’nda finansal varlıkların aktifler içindeki payı yıllar itibarıyla düşmekle beraber 2016 yılında sektör oranı olan %16,0 ve mevduat bankaları oranı %15,7’nin üzerinde %19,3 olarak gerçekleşmiştir. Halkbank’ta ise bu oran yıllar itibarıyla düşüş göstermiş ve %14,5 seviyesine gerileyerek sektörün altında gerçekleşmiştir. 2016 yılında mevduat bankalarında aktifin %65,5’ini oluşturan kredi ve alacaklar, önceki yıla göre %17,7 oranında artarak 1,7 trilyon TL seviyesine ulaşmıştır. T. Halk Bankası’nın kullandırdığı krediler önceki döneme göre 2016 yıl sonunda %24,9 oranında artarak 158,4 milyar TL seviyesinde gerçekleşmiş, aktifinin %68,4’ünü oluşturmuştur. Banka’nın kredilerdeki mevduat bankaları payı önceki döneme göre %9,2’den %9,9’a yükselmiştir. T.C. Ziraat Bankası’nın kullandırdığı krediler ise %24,5 oranında artmış ve sektörden aldığı pay %14,5 seviyesine ulaşmıştır. Banka’nın kredilerinde son yıllarda yüksek tutar ve oranlarda artış izlenmiştir. Banka’da kredi ve alacakların aktife oranı %65 olup, sektör oranına yaklaşmıştır. Sektörde (mevduat bankaları) toplam mevduat 2016 yılında 1.462,8 milyar TL seviyesine ulaşmıştır. T.C. Ziraat Bankası’nın mevduatı ise aynı dönemde %19,6 oranında artarak 223 milyar TL olarak gerçekleşmiş sektörden aldığı pay 0,3 puan artarak %15,2 seviyesine yükselmiştir. Mevduat türleri açısından bakıldığında ise; ticari kuruluşlar mevduatı ve döviz tevdiat hesabı dışındaki türlerde lider ve ilk üç sırada yer aldığı görülmektedir. Ticari kuruluşlar mevduatında Banka’nın sektör payı %10,7 seviyesinde gerçekleşmiş ve sektörde sıralamasını yükselterek dördüncü sırada yer almıştır. 2016 yılında T. Halk Bankası’nın mevduat artış hızının %23,0 olarak gerçekleşerek, mevduat toplamının 150,3 milyar TL’ye ulaşmasında, bankalar mevduatının etkisi yüksek olmuştur. Banka’nın mevduattaki sektör payı %9,8’den %10,3’e yükselmiş, mevduatın krediye dönüşüm oranı 2015 yılında %103,8 iken, 2016 yılında %105,4’e yükselmiştir. Banka’da önceki döneme göre vadesiz mevduatın toplam mevduat içindeki payı 2,4 puan artarken, 1 aya kadar mevduatın toplam mevduat içindeki payı 3,6 puan, 1-3 ay vadeli mevduatın toplam mevduat içindeki payı 0,4 puan azalmıştır. 3-6 vadeli mevduatın payı 1,4, 6 ay- 1 yıl vadeli mevduatın payı ise 0,9 puan artmıştır. Önceki yıla göre vadeli bankalar mevduatının payı %32,2, vadesiz bankalar mevduatının payı %136,2 oranında artmıştır. Toplam bankalar mevduatı %55,9 oranında artış göstermiştir. Aktif ve pasif vade uyumsuzluğunun giderilmesi, Banka’nın önemli fon kaynağını oluşturan vadeli mevduatın vade yapısının uzatılması ile mümkün olmakta, mevduatın kısa vade diliminde toplanması, Banka’nın kaynak kullanımlarının çoğunlukla orta ve uzun vadeli krediler olması nedeniyle aktif-pasif vade uyumsuzluğunu (likidite riski) ortaya çıkarmaktadır. Banka nakdi kredilerinin %79,2’sinin orta ve uzun vadeli kredi ve alacaklardan oluştuğu dikkate alınacak olursa kaynak yapısının da buna uyumlu oluşturulması için tasarrufu özendirecek yeni ürünlerin geliştirilmesi önem arz etmektedir. Takipteki krediler (brüt) mevduat bankalarında 2016 yıl sonu itibarıyla önceki yıla göre %27,1 oranında artarak 54,3 milyar TL olarak gerçekleşmiş, takipteki krediler (brüt)/toplam krediler ve alacak oranı, 2015 yıl sonunda sektörde %3,1 iken, 2016 yıl sonunda 0,3 puan artarak %3,4’e yükselmiştir. T.C. Ziraat Bankası AŞ’de takip oranı 2015 yılında %1,7 iken, 0,1 puan artarak 2016 yılında %1,8’e yükselmiştir. T. Halk Bankası’nda ise oran sektörle aynı %3,2 seviyesindedir. Bankalar arası Kart Merkezi (BKM) verilerine göre, Türkiye'de toplam kredi kartı sayısı 2016 yıl sonu itibarıyla, %1 oranında artışla 58.795.476 adet olarak gerçekleşmiştir. T.C. Ziraat Bankası’nın kredi kartı sayısı ise 2016 sonunda %17,8 oranında artışla 4.071.847 adet olmuştur. Banka’nın 2015 yıl sonu itibarıyla sektörün kredi kartları toplamı içinde %5,9 oranındaki payı %6,9’a yükselirken; banka kartları toplamı içindeki payı da %19,8’den %21,3 seviyesine yükselmiştir. Banka kartı adedinde sektör lideri olan bankanın, banka kartı alışveriş işlem cirosunda da artış gözlenmiştir. Bankanın, kredi kartı sayısı bakımından banka ölçeğinde düşünüldüğünde uygun bir konumda olmadığı ve sektörün gerisinde kaldığı görülmektedir. 2016 yılında önceki döneme göre bir artış olmakla birlikte, önceki yıllarda olduğu gibi kredi kartlarında sektör payı Banka büyüklüğüne paralel bir seviyeye ulaşamamıştır. Kredi kartı sayısı bakımından önceki döneme göre değişimlere bakıldığı zaman Bankanın sektöre göre daha fazla gelişme gösterdiği ancak Bankanın sektör içindeki payına göre, kredi kartı sayısı bakımından uygun bir konuma henüz ulaşamadığı görülmektedir. T. Halk Bankasının 2015 yıl sonu itibarıyla 3.793.671 adet olan kart sayısı 2016 yıl sonu itibarıyla 3.876.299 adede ulaşmış; 2015 yıl sonu itibarıyla 281.877 olan POS adedi de, 2016 yıl sonu itibarıyla 317.228, Mayıs/2017 itibarıyla 318.140 adet olarak gerçekleşmiştir. 2016 yıl sonu itibarıyla Banka, toplam kart sayısını %2,2 oranında artırarak 3.876.299 adete, toplam kredi kartı cirosunu ise %3,6 oranında artırarak 18.863 milyon TL’ye yükseltmiştir. Kredi kartlarında adet olarak sektör 2015 yılında %2,1, 2016 yılında %1,0 büyürken Banka sırasıyla %11,0 ve %2,2 büyümüştür. Aktif kredi kartı adedinde sektörün %0,7 oranında büyümesine karşın, Banka %3,5 oranında büyümüş olup 2014 yılından bu yana sektörün üzerinde büyüme göstermektedir. Mevduat bankalarının net dönem kârı 2016 yıl sonunda bir önceki yıla göre %43,3 oranında 10,3 milyar TL artışla 34,2 milyar TL olarak gerçekleşirken; T. Halk Bankası’nın net dönem kârı önceki yıla göre %10,5 oranında 243 milyon TL artışla 2,6 milyar TL, T.C. Ziraat Bankasının dönem net kârı önceki yıla göre %27,4 oranında 1,4 milyar TL artışla 6,6 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Net dönem karının aktiflere ve öz kaynaklara oranında T.C. Ziraat Bankası sektör oranının üzerinde, T. Halk Bankası ise sektör oranının altında kalmıştır.

Genel Rapor • 2016 92 (2) Kamu sermayeli kalkınma ve yatırım bankaları: 2016 yıl sonu itibarıyla, önceki yıl olduğu gibi 3’ü kamu sermayeli, 6’sı özel sermayeli ve 4’ü yabancı sermayeli olmak üzere toplam 13 kalkınma ve yatırım bankası mevcuttur. Kalkınma ve yatırım bankaları varlık ve kaynaklar itibarıyla 2015 yıl sonunda tüm bankacılık sektörü aktifinin %4,8’ini oluştururken, 2016 yıl sonunda bu oran %5,5’e yükselmiştir. Kalkınma ve yatırım bankalarının toplam kredileri, önceki yıla göre 2016 yıl sonunda %35,2 oranında, tüm bankacılık sektörünün toplam kredileri de %17,7 oranında artmış; bu nedenle kalkınma ve yatırım bankalarının toplam krediler itibarıyla tüm sektörden aldığı pay, 2015 yılında %5,5 iken, 2016 yılında %6,4’e yükselmiştir. Kamu sermayeli kalkınma ve yatırım bankalarının sektör bankaları ile birlikte önemli finansal verileri 54 sayılı, seçilmiş performans verilerine 55 sayılı çizelgede yer verilmiştir. Çizelge: 54- Kalkınma ve yatırım bankalarının finansal değerleri (Milyon TL) Finansal veriler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % 1- Krediler ve alacaklar: a) Diğer kalkınma ve yatırım bankaları 10.865 15.034 16.971 20.863 26.013 5.150 24,7 b) Kamu bankaları 24.556 37.153 46.512 59.957 83.264 23.307 38,9 Toplam (1) 35.421 52.187 63.483 80.820 109.277 28.457 35,2 2- Öz kaynaklar: a) Diğer kalkınma ve yatırım bankaları 3.452 4.241 4.923 5.429 6.193 764 14,1 b) Kamu bankaları 13.558 14.697 16.292 18.041 20.093 2.052 11,4 Toplam (2) 17.010 18.938 21.215 23.470 26.286 2.816 12,0 3- Toplam aktifler: a) Diğer kalkınma ve yatırım bankaları 21.746 27.032 30.574 38.954 45.567 6.613 17,0 b) Kamu bankaları 30.980 43.080 53.954 67.643 97.162 29.519 43,6 Toplam (3) 52.726 70.112 84.529 106.597 142.729 36.132 33,9 4- Net dönem kârı a) Diğer kalkınma ve yatırım bankaları 510 530 541 627 887 260 41,5 b) Kamu bankaları 557 610 998 1.128 1.313 185 16,4 Toplam (4) 1.067 1.140 1.539 1.755 2.200 445 25,4 Çizelge: 55- Kalkınma ve yatırım bankalarına ait bazı rasyolar (%) Rasyolar Kalkınma ve yatırım bankaları T. Kalkınma Bankası T. Eximbank İller Bankası 2012 2013 2014 2015 2016 2012 2013 2014 2015 2016 2012 2013 2014 2015 2016 2012 2013 2014 2015 2016 Sermaye yeterlilik standart oranı 34,3 32,7 32,8 28,3 23,5 25,2 21,4 20,4 17,8 13,4 25,1 26,2 24,1 18,9 13,4 62,5 59,9 66,0 57,2 49,6 Öz kaynaklar / toplam aktifler 32,3 27 25,1 22,0 18,4 20,1 17,0 16,4 14,7 11,0 23,8 15,7 12,8 10,8 7,6 73,6 69,3 69,6 68,1 64,6 Toplam krediler ve alacaklar/toplam aktifler 67,2 74,4 75,1 75,8 76,6 78,5 77,6 80,3 82,0 77,0 86,3 92,8 94,5 97,1 90,2 70,8 77,2 70,4 69,9 74,3 Takipteki krediler (brüt)/toplam krediler 0,8 0,8 2,2 1,7 0,5 4,3 4,5 3,5 2,7 2,3 0,8 0,5 0,4 0,3 0,4

Likit aktifler / toplam aktifler 29,9 21,5 21,5 19,6 17,9 17,0 18,6 16,2 15,2 20,9 11,3 4,9 3,4 0,4 5,0 27,7 20,0 26,9 26,6 21,7 Net dönem kârı / toplam aktifler 2,0 1,6 1,8 1,6 1,5 1,5 1,0 1,2 1,3 1,0 1,4 1,0 1,3 1,1 0,6 2,3 2,2 3,2 3,1 3,8 Net dönem kârı / öz kaynaklar 6,3 6 7,3 7,5 8,4 7,6 6,1 7,3 8,9 9,2 6,0 6,3 9,9 10,2 8,1 3,1 3,2 4,6 4,6 5,8 Grup payı :
Toplam kaynaklar (toplam aktif)
5,4 5,1 4,6 4,5 4,9 29,3 35,4 39,9 41,7 47,8 24,0 21,0 19,3 17,3 15,3 Toplam krediler ve alacaklar
6,4 5,3 5,0 4,8 4,9 38,3 44,1 50,2 53,4 56,4 25,3 21,8 18,1 15,9 14,9

Sayıştay 93 (2) Kamu sermayeli kalkınma ve yatırım bankaları: 2016 yıl sonu itibarıyla, önceki yıl olduğu gibi 3’ü kamu sermayeli, 6’sı özel sermayeli ve 4’ü yabancı sermayeli olmak üzere toplam 13 kalkınma ve yatırım bankası mevcuttur. Kalkınma ve yatırım bankaları varlık ve kaynaklar itibarıyla 2015 yıl sonunda tüm bankacılık sektörü aktifinin %4,8’ini oluştururken, 2016 yıl sonunda bu oran %5,5’e yükselmiştir. Kalkınma ve yatırım bankalarının toplam kredileri, önceki yıla göre 2016 yıl sonunda %35,2 oranında, tüm bankacılık sektörünün toplam kredileri de %17,7 oranında artmış; bu nedenle kalkınma ve yatırım bankalarının toplam krediler itibarıyla tüm sektörden aldığı pay, 2015 yılında %5,5 iken, 2016 yılında %6,4’e yükselmiştir. Kamu sermayeli kalkınma ve yatırım bankalarının sektör bankaları ile birlikte önemli finansal verileri 54 sayılı, seçilmiş performans verilerine 55 sayılı çizelgede yer verilmiştir. Çizelge: 54- Kalkınma ve yatırım bankalarının finansal değerleri (Milyon TL) Finansal veriler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % 1- Krediler ve alacaklar: a) Diğer kalkınma ve yatırım bankaları 10.865 15.034 16.971 20.863 26.013 5.150 24,7 b) Kamu bankaları 24.556 37.153 46.512 59.957 83.264 23.307 38,9 Toplam (1) 35.421 52.187 63.483 80.820 109.277 28.457 35,2 2- Öz kaynaklar: a) Diğer kalkınma ve yatırım bankaları 3.452 4.241 4.923 5.429 6.193 764 14,1 b) Kamu bankaları 13.558 14.697 16.292 18.041 20.093 2.052 11,4 Toplam (2) 17.010 18.938 21.215 23.470 26.286 2.816 12,0 3- Toplam aktifler: a) Diğer kalkınma ve yatırım bankaları 21.746 27.032 30.574 38.954 45.567 6.613 17,0 b) Kamu bankaları 30.980 43.080 53.954 67.643 97.162 29.519 43,6 Toplam (3) 52.726 70.112 84.529 106.597 142.729 36.132 33,9 4- Net dönem kârı a) Diğer kalkınma ve yatırım bankaları 510 530 541 627 887 260 41,5 b) Kamu bankaları 557 610 998 1.128 1.313 185 16,4 Toplam (4) 1.067 1.140 1.539 1.755 2.200 445 25,4 Çizelge: 55- Kalkınma ve yatırım bankalarına ait bazı rasyolar (%) Rasyolar Kalkınma ve yatırım bankaları T. Kalkınma Bankası T. Eximbank İller Bankası 2012 2013 2014 2015 2016 2012 2013 2014 2015 2016 2012 2013 2014 2015 2016 2012 2013 2014 2015 2016 Sermaye yeterlilik standart oranı 34,3 32,7 32,8 28,3 23,5 25,2 21,4 20,4 17,8 13,4 25,1 26,2 24,1 18,9 13,4 62,5 59,9 66,0 57,2 49,6 Öz kaynaklar / toplam aktifler 32,3 27 25,1 22,0 18,4 20,1 17,0 16,4 14,7 11,0 23,8 15,7 12,8 10,8 7,6 73,6 69,3 69,6 68,1 64,6 Toplam krediler ve alacaklar/toplam aktifler 67,2 74,4 75,1 75,8 76,6 78,5 77,6 80,3 82,0 77,0 86,3 92,8 94,5 97,1 90,2 70,8 77,2 70,4 69,9 74,3 Takipteki krediler (brüt)/toplam krediler 0,8 0,8 2,2 1,7 0,5 4,3 4,5 3,5 2,7 2,3 0,8 0,5 0,4 0,3 0,4

Likit aktifler / toplam aktifler 29,9 21,5 21,5 19,6 17,9 17,0 18,6 16,2 15,2 20,9 11,3 4,9 3,4 0,4 5,0 27,7 20,0 26,9 26,6 21,7 Net dönem kârı / toplam aktifler 2,0 1,6 1,8 1,6 1,5 1,5 1,0 1,2 1,3 1,0 1,4 1,0 1,3 1,1 0,6 2,3 2,2 3,2 3,1 3,8 Net dönem kârı / öz kaynaklar 6,3 6 7,3 7,5 8,4 7,6 6,1 7,3 8,9 9,2 6,0 6,3 9,9 10,2 8,1 3,1 3,2 4,6 4,6 5,8 Grup payı :
Toplam kaynaklar (toplam aktif)
5,4 5,1 4,6 4,5 4,9 29,3 35,4 39,9 41,7 47,8 24,0 21,0 19,3 17,3 15,3 Toplam krediler ve alacaklar
6,4 5,3 5,0 4,8 4,9 38,3 44,1 50,2 53,4 56,4 25,3 21,8 18,1 15,9 14,9

Genel Rapor • 2016 94 2016 yılında, İller Bankası AŞ’nin kaynak ve varlıklar toplamı, önceki yıla göre %18,5 oranında 3,4 milyar TL artarak 21,8 milyar TL’ye yükselmiştir. İller Bankası AŞ, 2016 yıl sonu itibarıyla, aktif toplamı bakımından Türkiye’de faaliyet gösteren (katılım bankaları hariç) 47 adet banka içinde 17. sıradaki yerini muhafaza etmiştir. Ödenmiş sermayesi 11,7 milyar TL olan Banka, toplam 47 banka içinde en yüksek sermayeye sahip banka konumdadır. Mevduat kabul etmeyen özel kanunla kurulmuş bir kalkınma ve yatırım bankası olan İller Bankası’nın toplam nakdi kredileri 2016 yıl sonu itibarıyla önceki yıl sonuna göre %25,9 oranında, 3,3 milyar TL artarak 16,2 milyar TL olmuştur. Banka’nın artış oranının sektörün gerisinde kalması nedeniyle toplam krediler itibarıyla sektörden aldığı pay, 2016 yıl sonunda %14,9’a düşmüştür. 2016 yılında 421 milyon TL kâr elde eden İller Bankası’nın dönem kârının öz kaynak toplamına oranı, özetle “öz kaynak getirisi” faaliyet döneminde %5,8 oranında gerçekleşmiştir. Sektör ortalaması %12,6 ve kalkınma ve yatırım bankaları grup ortalaması %8,4 olup, Bankanın öz kaynak getirisi ortalamaların gerisinde kalmıştır. T. Kalkınma Bankası AŞ’nin 2016 yılı faaliyetleri sonucunda aktif toplamı önceki yıla göre %47,5 oranında artış göstererek 7 milyon TL’ye ulaşmıştır. Banka’nın kullandırdığı toplam krediler ise 2016 yıl sonunda %38,7 oranında artarak 5,4 milyar TL’ye ulaşmıştır. Banka’nın sektörden aldığı pay %4,9 olarak gerçekleşmiş, Banka krediler ve aktif toplamında kalkınma ve yatırım bankaları ortalamasının altında performans sergilemiştir. T. Kalkınma Bankası AŞ’nin takipteki alacakları, 2015 yıl sonuna göre %17,4 oranında 19 milyon TL artarak 126 milyon TL’ye yükselmiştir. 2016 yıl sonu itibarıyla, bankacılık sektör ortalaması %3,2, kalkınma ve yatırım bankaları ortalaması %0,5 olan kredinin takibe dönüşüm oranı, Banka’da %2,3 olarak gerçekleşmiştir. Önceki dönemde %2,7 olan kredinin takibe dönüşüm oranı 2016 yılında düşüş göstermesine rağmen kalkınma ve yatırım bankaları ortalamasının oldukça üzerindedir. T. Eximbank’ın önceki yıl sonuna göre 2016 yıl sonunda; toplam aktiflerini %53,6 oranında, kredilerini %42,8 oranında artırmış ancak net dönem karı %13,9 oranında düşüş göstermiştir. TBB tarafından yayımlanan “Bankalarımız 2016” Raporunda, üye 47 banka içinde aktif sıralamasında T. Eximbank 11, İller Bankası 17, Kalkınma Bankası 27. sırada yer almıştır. (3) Ziraat Katılım Bankası AŞ: BDDK verilerine göre Türkiye’de 2016 yıl sonu itibarıyla 5 katılım bankası mevcut olup, bunların toplam aktif büyüklüğü 2016 yılında %17,3 büyüme kaydederek 132,8 milyar TL’ye ulaşmıştır. Bankacılık sektörü aktiflerine göre katılım bankaları pazar payı 2016 yıl sonu itibarıyla %4,9 olarak gerçekleşmiştir.1 BDDK’nın 10.10.2014 tarihli izni kapsamında T.C. Ziraat Bankası, Ziraat Sigorta AŞ, Ziraat Hayat ve Emeklilik AŞ, Ziraat Yatırım Menkul Değerler AŞ ve Ziraat Teknoloji AŞ
1 Türkiye Katılım Bankaları Birliği - Katılım Bankaları 2016

Sayıştay 95 2016 yılında, İller Bankası AŞ’nin kaynak ve varlıklar toplamı, önceki yıla göre %18,5 oranında 3,4 milyar TL artarak 21,8 milyar TL’ye yükselmiştir. İller Bankası AŞ, 2016 yıl sonu itibarıyla, aktif toplamı bakımından Türkiye’de faaliyet gösteren (katılım bankaları hariç) 47 adet banka içinde 17. sıradaki yerini muhafaza etmiştir. Ödenmiş sermayesi 11,7 milyar TL olan Banka, toplam 47 banka içinde en yüksek sermayeye sahip banka konumdadır. Mevduat kabul etmeyen özel kanunla kurulmuş bir kalkınma ve yatırım bankası olan İller Bankası’nın toplam nakdi kredileri 2016 yıl sonu itibarıyla önceki yıl sonuna göre %25,9 oranında, 3,3 milyar TL artarak 16,2 milyar TL olmuştur. Banka’nın artış oranının sektörün gerisinde kalması nedeniyle toplam krediler itibarıyla sektörden aldığı pay, 2016 yıl sonunda %14,9’a düşmüştür. 2016 yılında 421 milyon TL kâr elde eden İller Bankası’nın dönem kârının öz kaynak toplamına oranı, özetle “öz kaynak getirisi” faaliyet döneminde %5,8 oranında gerçekleşmiştir. Sektör ortalaması %12,6 ve kalkınma ve yatırım bankaları grup ortalaması %8,4 olup, Bankanın öz kaynak getirisi ortalamaların gerisinde kalmıştır. T. Kalkınma Bankası AŞ’nin 2016 yılı faaliyetleri sonucunda aktif toplamı önceki yıla göre %47,5 oranında artış göstererek 7 milyon TL’ye ulaşmıştır. Banka’nın kullandırdığı toplam krediler ise 2016 yıl sonunda %38,7 oranında artarak 5,4 milyar TL’ye ulaşmıştır. Banka’nın sektörden aldığı pay %4,9 olarak gerçekleşmiş, Banka krediler ve aktif toplamında kalkınma ve yatırım bankaları ortalamasının altında performans sergilemiştir. T. Kalkınma Bankası AŞ’nin takipteki alacakları, 2015 yıl sonuna göre %17,4 oranında 19 milyon TL artarak 126 milyon TL’ye yükselmiştir. 2016 yıl sonu itibarıyla, bankacılık sektör ortalaması %3,2, kalkınma ve yatırım bankaları ortalaması %0,5 olan kredinin takibe dönüşüm oranı, Banka’da %2,3 olarak gerçekleşmiştir. Önceki dönemde %2,7 olan kredinin takibe dönüşüm oranı 2016 yılında düşüş göstermesine rağmen kalkınma ve yatırım bankaları ortalamasının oldukça üzerindedir. T. Eximbank’ın önceki yıl sonuna göre 2016 yıl sonunda; toplam aktiflerini %53,6 oranında, kredilerini %42,8 oranında artırmış ancak net dönem karı %13,9 oranında düşüş göstermiştir. TBB tarafından yayımlanan “Bankalarımız 2016” Raporunda, üye 47 banka içinde aktif sıralamasında T. Eximbank 11, İller Bankası 17, Kalkınma Bankası 27. sırada yer almıştır. (3) Ziraat Katılım Bankası AŞ: BDDK verilerine göre Türkiye’de 2016 yıl sonu itibarıyla 5 katılım bankası mevcut olup, bunların toplam aktif büyüklüğü 2016 yılında %17,3 büyüme kaydederek 132,8 milyar TL’ye ulaşmıştır. Bankacılık sektörü aktiflerine göre katılım bankaları pazar payı 2016 yıl sonu itibarıyla %4,9 olarak gerçekleşmiştir.1 BDDK’nın 10.10.2014 tarihli izni kapsamında T.C. Ziraat Bankası, Ziraat Sigorta AŞ, Ziraat Hayat ve Emeklilik AŞ, Ziraat Yatırım Menkul Değerler AŞ ve Ziraat Teknoloji AŞ
1 Türkiye Katılım Bankaları Birliği - Katılım Bankaları 2016 tarafından kurulan Ziraat Katılım Bankası AŞ, BDDK’nın 12.05.2015 tarihli izniyle, 29.05.2015 tarihinde Eminönü Şubesi ile faaliyetine başlamıştır. Katılım bankacılığını geliştirmek, sektörde öncü olmak gibi hedef ve stratejileri benimseyen ve Türkiye’de faaliyete geçen ilk kamu sermayeli katılım bankası statüsüne sahip olan 665 milyon TL öz kaynaklı Bankanın; 2016 yıl sonu itibarıyla aktif büyüklüğü 8 milyar TL’ye, topladığı fonlar 5,6 milyar TL’ye, kullandırılan fonların büyüklüğü 5,6 milyar TL’ye ulaşmıştır. Faaliyet dönemi sonunda Banka’nın aktif büyüklüğü, sektördeki 5 katılım bankasının 132,8 milyar TL olan aktif büyüklüğünün %5,6’sını, topladığı fonlar 84,8 milyar TL tutarındaki toplanan fonların %6,6’sını, kullandırdığı fonlar (krediler) 84,4 milyar TL tutarındaki kullandırılan fonların %6,6’sını, kullandığı öz kaynaklar 11,5 milyar TL tutarındaki kullanılan öz kaynakların %6,7’sini oluşturmuştur. Sektör 2016 yılını 1 milyar TL dönem kârı ile kapatırken, Ziraat Katılım Bankası AŞ’nin kârı 30 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. (4) T.H. Türkiye Emlak Bankası AŞ: 2001 yılında 4603 sayılı Kanun’da yapılan değişiklikle; Banka’nın 2001/2202 sayılı Bakanlar Kurulu Kararında tüm hak ve yükümlülükleriyle birlikte Başbakanlık Toplu Konut İdaresi Başkanlığına devri öngörülen varlıkları ile kanuni takibe intikal etmiş alacakları ve yuva kredileri hariç, bütün hak, alacak ve borçları, alacaklıların rızası ve sair herhangi bir işleme gerek kalmaksızın T.C. Ziraat Bankası AŞ veya T. Halk Bankası AŞ’ye devredilmiş, bankacılık yapma ve mevduat kabul etme yetkisi sona erdirilerek, tasfiye süreci başlatılmıştır. Ancak, 27.05.2017 tarih ve 30078 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Ve Bir Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile ilgili banka tasfiye halinden çıkarılmıştır. Banka’nın, 2012-2016 yıllarına ait başlıca finansal verileri 56 sayılı çizelgede verilmiştir. Çizelge : 56- T.H. T. Emlak Bankası’na ait finansal veriler (Milyon TL) Türü 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % Öz kaynaklar 1.154 1.229 1.338 1.471 1.593 122 8,3 Toplam aktifler 2.193 2.293 2.394 2.642 2.890 248 9,4 Hazineye borçlar 999 998 984 993 1.081 88 8,9 Krediler 21 18 16 - - - - Brüt takipteki krediler 872 989 976 1.109 1.269 160 14,4 Karşılıklar 267 267 269 269 269 0 0,0 Takipteki krediler (Net) 605 722 707 840 1.000 160 19,0 Banka 2016 yılı faaliyetlerini sonucunda 122 milyon TL dönem kârı sağlamış olup öz kaynaklarını 1,6 milyar TL’ye yükseltmiştir.

Genel Rapor • 2016 96 Banka’nın 2016 yıl sonu itibarıyla 2,9 milyar TL olan aktiflerinin %43,2’si vadeye kadar elde tutulacak menkul kıymetlere, %34,6’sı takipteki kredi alacaklarına (net) ve %22,2’si diğer aktiflere aittir. Banka’nın tasfiye sürecine girdiği 06.07.2001 tarihinden 31.12.2016 tarihine kadar, gerek idari yollarla gerekse yasal takip yoluyla, tasfiye olunacak alacaklardan 785.747 bin TL’si anapara, 513.722 bin TL’si faiz ve 17.640 bin TL’si de masraf olmak üzere toplam 1.317.109 bin TL tahsilât sağlanmış, diğer tahsilâtlarla birlikte toplamda 2,382 milyar TL fon oluşturulmuş, bu fonun 2 milyar TL’lik kısmı Hazine’ye aktarılmıştır. Yapılan bu tahsilâtlar ile Banka’ya devredilen toplam 16.116 adet borçludan 10.492 adet firmanın riski tahsil edilerek tasfiye edilmiş, 31.12.2016 itibarıyla borçlu firma sayısı 5.624’e düşmüştür. bb) Diğer mali kuruluşlar: (1) Sigortacılık: 2016 yıl sonu itibarıyla kamu sermayeli 4 sigorta şirketinin ikisi hayat dışı branşlarda, ikisi hayat ve bireysel emeklilik branşlarında faaliyet göstermiştir. Halk Sigorta AŞ ve Ziraat Sigorta AŞ hayat dışı branşlarda, Halk Hayat ve Emeklilik AŞ ve Ziraat Hayat ve Emeklilik AŞ hayat ve bireysel emeklilik branşlarında faaliyet göstermektedir. 2016 yıl sonunda sektörün varlıklar toplamı (reasürans şirketleri hariç) 119 milyar TL’ye ulaşmış olup; bunun 76 milyar TL’lik kısmı cari, kalan kısmı ise cari olmayan varlıklardan oluşmuştur. Sektörde yıl sonunda kaynaklar toplamı içinde yükümlülük/öz sermaye dengesi; öz sermaye %12,5, yükümlülükler de buna paralel %87,5 oranında gerçekleşmiştir. Türkiye’de 2016 yıl sonu itibarıyla faaliyet gösteren 61 şirketin 37’si hayat dışı sigortalarda, 4’ü hayat sigortalarında, 18’i hayat ve emeklilikte, 2’si ise reasürans alanında ruhsat sahibidir. Ancak, ruhsat sahibi olmakla birlikte faaliyette bulunmayan iki hayat dışı, bir hayat ve bir reasürans şirketi bulunmaktadır. Bunlarla birlikte ruhsatlı toplam şirket sayısı 65’e ulaşmaktadır. Türk sigortacılık sektöründe 2016 yılında hayat dışı sigorta branşlarında 35,5 milyar TL, hayat grubu sigorta dallarında ise 5 milyar TL olmak üzere toplam 40,5 milyar TL prim üretimi gerçekleştirilmiştir. Prim üretimi 2015 yılına göre %30,4 oranında artmıştır. Toplam üretimin 39,5 milyar TL’lik kısmı direkt prim üretimi iken, kalan 1 milyar TL’lik kısmı reasürans yoluyla sağlanmıştır. Alınan primler karşılığında yıl içinde sigortalılara verilen toplam teminat tutarı, 6111 sayılı Kanunla Sosyal Güvenlik Kurumu’na devredilen tedavi giderleri teminatı dahil, hastalık/sağlık branşı hariç olmak üzere 89,9 trilyon TL’ye ulaşmıştır. Kamu sermayeli sigorta şirketlerinin 2012-2016 dönemine ait başlıca bilanço kalemleri, toplam prim üretimi ve net dönem kârları, sektör değerleri ile karşılaştırmalı olarak 57 sayılı çizelgede gösterilmiştir. Çizelge : 57- Türkiye’de faaliyette bulunan sigorta şirketleri ile ilgili başlıca bilgiler (*) (Milyon TL) Başlıca bilanço bilgileri 2012 2013 2014 2015 2016 Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Sigortacılık Sermayeli % Sigortacılık Sermayeli % Sigortacılık Sermayeli % Sigortacılık Sermayeli % Sigortacılık Sermayeli % Kaynaklar:
Öz kaynaklar 8.573 475 5,5 10.694 702 6,6 13.187 894 6,8 13.278 957 7,2 16.279 1.331 8,2 Kısa vadeli yükümlülükler 29.017 626 2,2 35.520 847 2,4 39.697 1.175 3 49.989 1.502 3 61.881 2.078 3,4 Uzun vadeli yükümlülükler 13.245 1.072 8,1 16.223 1.813 11,2 28.135 2.714 9,6 35.161 2.036 5,8 44.012 5.525 12,6 Toplam 50.835 2.173 4,3 62.437 3.362 5,4 81.019 4.783 5,9 98.428 6.315 6,4 122.172 8.934 7,3
Varlıklar:
Cari varlıklar 38.505 1.936 5 46.900 2.424 5,2 53.048 2.978 5,6 62.085 3.245 5,2 77.768 4.225 5,4 Cari olmayan varlıklar 12.330 237 1,9 15.537 938 6 27.971 1.805 6,5 36.343 3.070 8,4 44.405 4.708 10,6 Toplam 50.835 2.173 4,3 62.437 3.362 5,4 81.019 4.783 5,9 98.428 6.315 6,4 122.173 8.933 7,3 Toplam prim üretimi 19.829 1.606 8,1 24.227 2.125 8,8 25.991 2.898 11,2 31.056 2.638 8,5 40.487 3.854 9,5 Net dönem kârı -221 176
1.230 302
1.394 344 24,7 101 364
2.596 574 22,1 Kaynak: Sigorta Denetleme Kurulu-Sigortacılık ve Bireysel Emeklilik Faaliyetleri Hakkında Rapor 2016

Sayıştay 97 Banka’nın 2016 yıl sonu itibarıyla 2,9 milyar TL olan aktiflerinin %43,2’si vadeye kadar elde tutulacak menkul kıymetlere, %34,6’sı takipteki kredi alacaklarına (net) ve %22,2’si diğer aktiflere aittir. Banka’nın tasfiye sürecine girdiği 06.07.2001 tarihinden 31.12.2016 tarihine kadar, gerek idari yollarla gerekse yasal takip yoluyla, tasfiye olunacak alacaklardan 785.747 bin TL’si anapara, 513.722 bin TL’si faiz ve 17.640 bin TL’si de masraf olmak üzere toplam 1.317.109 bin TL tahsilât sağlanmış, diğer tahsilâtlarla birlikte toplamda 2,382 milyar TL fon oluşturulmuş, bu fonun 2 milyar TL’lik kısmı Hazine’ye aktarılmıştır. Yapılan bu tahsilâtlar ile Banka’ya devredilen toplam 16.116 adet borçludan 10.492 adet firmanın riski tahsil edilerek tasfiye edilmiş, 31.12.2016 itibarıyla borçlu firma sayısı 5.624’e düşmüştür. bb) Diğer mali kuruluşlar: (1) Sigortacılık: 2016 yıl sonu itibarıyla kamu sermayeli 4 sigorta şirketinin ikisi hayat dışı branşlarda, ikisi hayat ve bireysel emeklilik branşlarında faaliyet göstermiştir. Halk Sigorta AŞ ve Ziraat Sigorta AŞ hayat dışı branşlarda, Halk Hayat ve Emeklilik AŞ ve Ziraat Hayat ve Emeklilik AŞ hayat ve bireysel emeklilik branşlarında faaliyet göstermektedir. 2016 yıl sonunda sektörün varlıklar toplamı (reasürans şirketleri hariç) 119 milyar TL’ye ulaşmış olup; bunun 76 milyar TL’lik kısmı cari, kalan kısmı ise cari olmayan varlıklardan oluşmuştur. Sektörde yıl sonunda kaynaklar toplamı içinde yükümlülük/öz sermaye dengesi; öz sermaye %12,5, yükümlülükler de buna paralel %87,5 oranında gerçekleşmiştir. Türkiye’de 2016 yıl sonu itibarıyla faaliyet gösteren 61 şirketin 37’si hayat dışı sigortalarda, 4’ü hayat sigortalarında, 18’i hayat ve emeklilikte, 2’si ise reasürans alanında ruhsat sahibidir. Ancak, ruhsat sahibi olmakla birlikte faaliyette bulunmayan iki hayat dışı, bir hayat ve bir reasürans şirketi bulunmaktadır. Bunlarla birlikte ruhsatlı toplam şirket sayısı 65’e ulaşmaktadır. Türk sigortacılık sektöründe 2016 yılında hayat dışı sigorta branşlarında 35,5 milyar TL, hayat grubu sigorta dallarında ise 5 milyar TL olmak üzere toplam 40,5 milyar TL prim üretimi gerçekleştirilmiştir. Prim üretimi 2015 yılına göre %30,4 oranında artmıştır. Toplam üretimin 39,5 milyar TL’lik kısmı direkt prim üretimi iken, kalan 1 milyar TL’lik kısmı reasürans yoluyla sağlanmıştır. Alınan primler karşılığında yıl içinde sigortalılara verilen toplam teminat tutarı, 6111 sayılı Kanunla Sosyal Güvenlik Kurumu’na devredilen tedavi giderleri teminatı dahil, hastalık/sağlık branşı hariç olmak üzere 89,9 trilyon TL’ye ulaşmıştır. Kamu sermayeli sigorta şirketlerinin 2012-2016 dönemine ait başlıca bilanço kalemleri, toplam prim üretimi ve net dönem kârları, sektör değerleri ile karşılaştırmalı olarak 57 sayılı çizelgede gösterilmiştir. Çizelge : 57- Türkiye’de faaliyette bulunan sigorta şirketleri ile ilgili başlıca bilgiler (*) (Milyon TL) Başlıca bilanço bilgileri 2012 2013 2014 2015 2016 Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Sigortacılık Sermayeli % Sigortacılık Sermayeli % Sigortacılık Sermayeli % Sigortacılık Sermayeli % Sigortacılık Sermayeli % Kaynaklar:
Öz kaynaklar 8.573 475 5,5 10.694 702 6,6 13.187 894 6,8 13.278 957 7,2 16.279 1.331 8,2 Kısa vadeli yükümlülükler 29.017 626 2,2 35.520 847 2,4 39.697 1.175 3 49.989 1.502 3 61.881 2.078 3,4 Uzun vadeli yükümlülükler 13.245 1.072 8,1 16.223 1.813 11,2 28.135 2.714 9,6 35.161 2.036 5,8 44.012 5.525 12,6 Toplam 50.835 2.173 4,3 62.437 3.362 5,4 81.019 4.783 5,9 98.428 6.315 6,4 122.172 8.934 7,3
Varlıklar:
Cari varlıklar 38.505 1.936 5 46.900 2.424 5,2 53.048 2.978 5,6 62.085 3.245 5,2 77.768 4.225 5,4 Cari olmayan varlıklar 12.330 237 1,9 15.537 938 6 27.971 1.805 6,5 36.343 3.070 8,4 44.405 4.708 10,6 Toplam 50.835 2.173 4,3 62.437 3.362 5,4 81.019 4.783 5,9 98.428 6.315 6,4 122.173 8.933 7,3 Toplam prim üretimi 19.829 1.606 8,1 24.227 2.125 8,8 25.991 2.898 11,2 31.056 2.638 8,5 40.487 3.854 9,5 Net dönem kârı -221 176
1.230 302
1.394 344 24,7 101 364
2.596 574 22,1 Kaynak: Sigorta Denetleme Kurulu-Sigortacılık ve Bireysel Emeklilik Faaliyetleri Hakkında Rapor 2016

Genel Rapor • 2016 98 Kamu sermayeli sigorta şirketlerinden; -Ziraat Hayat ve Emeklilik AŞ, 2016 yılında yürütülen faaliyetleri kapsamında; 1.071,2 milyon TL’si hayat branşından ve 13,1 milyon TL’si de ferdi kaza branşından olmak üzere toplam 1.084,2 milyon TL prim üretimi gerçekleştirilmiş; bir önceki yıl hayat ürünleri prim üretiminde %16,5 pazar payı ile lider konumunda bulunan Şirket’in, 2016 yılında önceki yıla göre pazar payı 4,8 puan yükselerek %21,3 olarak gerçekleşmiş ve bu pazar payı ile sektördeki liderliğini devam ettirmiş ve yılı 231,5 milyon TL, -Halk Hayat ve Emeklilik AŞ 2015 yılında 316,4 milyon TL’lik prim üretimi ile hayat branşındaki şirketler arasındaki 5. yer almış iken; 2016 yılında 395,3 milyon TL’lik prim üretimi ile hayat branşındaki şirketler arasındaki 5. sıradaki yerini korumuş ve yılı 35,9 milyon TL, -Ziraat Sigorta AŞ’nin 2016 yılındaki toplam prim üretimi önceki döneme göre %43,5 oranında artarak 1.337,9 milyon TL’ye yükselmiş ve %3,77 pazar payı ile 8. sıraya yükselmiş ve yılı 128,9 milyon TL, -Halk Sigorta AŞ hayat dışı branşlarda 2015 yılında 757,4 milyon TL prim üretimi ve %2,8 payla 12. sırada yer almış iken; 2016 yılında %36,7 oranında artarak 1.035,5 milyon TL olan prim üretimi ile sektörde 11. sırada yer almış ve yılı 22 milyon TL, net dönem kârıyla kapatmıştır. (2) Sermaye piyasası kurumları: “Aracı kuruluş” terimi, sermaye piyasasında faaliyette bulunmak üzere yetki belgesi almış olan banka, aracı kurum ve vadeli işlemler aracılık şirketlerini ifade etmektedir. (a) Aracı kurumlar: 2016 yıl sonu itibarıyla 88 aracı kurum ve 43 banka olmak üzere toplam 131 üye kuruluş sermaye piyasasında faaliyette bulunmuş olup, kamusal sermayeli 2 aracı kurum; Ziraat Yatırım Menkul Değerler AŞ ve Halk Yatırım Menkul Değerler AŞ’dir. 2016 yılında 21,2 milyar TL’ye ulaşan sektör varlıklarının; %95’i oranında 20,1 milyar TL’si dönen, kalanı duran varlıklardan oluşmuştur. Kaynaklar toplamı içinde öz sermaye %20,5 oranında 4,3 milyar TL, kısa vadeli borçlar %78,9 oranında 16,7 milyar TL ve uzun vadeli borçlar %0,7 oranında 139 milyon TL olmuştur. Kamu sermayeli aracı kurumlar 2016 yılında sektör toplam varlıklarının %8,2’sini, öz kaynaklarının %4,9’unu, hisse senedi işlem hacminin %2,9’unu sağlamış ve cari yılda 39,3 milyon TL net dönem kârı elde etmiştir. Halk Yatırım Menkul Değerler AŞ’nin işlem hacmi, cari yılda %3,1 oranında artışla 29.598 milyon TL’ye yükselmiştir. 2015 yılında işlem yapan 72 aracı kurum arasında 24. sırada yer alan ve pazar payı %1,42 olan Şirket, 2016 yılında işlem yapan 60 aracı kurum arasında 21. sırada yer almış ve pazar payı %1,46 seviyesine gelmiştir. Şirketin hisse senedi işlem hacmindeki bireysel yatırımcı ağırlığının sektöre göre yüksek, kurumsal yatırımcı işlem hacmi ağırlığının ise daha düşük olduğu görülmüştür. Aracı kurumların 2012-2016 yıllarına ait başlıca bilgileri, kamu sermayeli aracı kurumlar ile karşılaştırmalı olarak 58 sayılı çizelgede gösterilmiştir.
Çizelge: 58- Türkiye’de faaliyette bulunan aracı kurumlarla ile ilgili başlıca bilgiler (*) (Milyon TL) Başlıca bilanço bilgileri 2012 2013 2014 2015 2016 Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı aracı sermayeli % aracı sermayeli % aracı sermayeli % aracı sermayeli % aracı sermayeli % kurumlar
kurumlar
kurumlar
kurumlar
kurumlar
Kaynaklar:
Öz kaynaklar 3.058 131 4,3 3.337 152 4,6 3.659 171 4,7 4.010 195 4,9 4.336 208 4,8 Kısa vadeli borçlar 8.218 339 4,1 10.579 531 5 11.395 399 3,5 11.180 95 0,8 16.703 1.249 7,5 Uzun vadeli borçlar 90 2 2,2 71 2 2,8 78 3 3,8 122 4 3,3 139 4 2,9 Toplam 11.366 472 4,2 13.987 685 4,9 15.132 573 3,8 15.312 294 1,9 21.178 1.461 6,9
Varlıklar:
Dönen varlıklar 10.345 460 4,4 12.964 672 5,2 14.138 561 4 14.242 281 2 20.109 1.716 8,5 Duran varlıklar 1.021 12 1,2 1.023 13 1,3 994 11 1,1 1.070 13 1,2 1.069 19 1,8 Toplam 11.366 472 4,2 13.987 685 4,9 15.132 573 3,8 15.312 294 1,9 21.178 1.735 8,2 Hisse senedi işlem hacmi 623.000 28.979 4,7 1.633.717 84.303
1.739.199 48.864 2,8 2.027.393 52.023 2,6 2.014.938 59.023 2,9 Net dönem kârı 275 18
529 16
372 30
433 33
483 39
Kaynak: Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği-Türkiye Sermaye Piyasası 2016

Sayıştay 99 Kamu sermayeli sigorta şirketlerinden; -Ziraat Hayat ve Emeklilik AŞ, 2016 yılında yürütülen faaliyetleri kapsamında; 1.071,2 milyon TL’si hayat branşından ve 13,1 milyon TL’si de ferdi kaza branşından olmak üzere toplam 1.084,2 milyon TL prim üretimi gerçekleştirilmiş; bir önceki yıl hayat ürünleri prim üretiminde %16,5 pazar payı ile lider konumunda bulunan Şirket’in, 2016 yılında önceki yıla göre pazar payı 4,8 puan yükselerek %21,3 olarak gerçekleşmiş ve bu pazar payı ile sektördeki liderliğini devam ettirmiş ve yılı 231,5 milyon TL, -Halk Hayat ve Emeklilik AŞ 2015 yılında 316,4 milyon TL’lik prim üretimi ile hayat branşındaki şirketler arasındaki 5. yer almış iken; 2016 yılında 395,3 milyon TL’lik prim üretimi ile hayat branşındaki şirketler arasındaki 5. sıradaki yerini korumuş ve yılı 35,9 milyon TL, -Ziraat Sigorta AŞ’nin 2016 yılındaki toplam prim üretimi önceki döneme göre %43,5 oranında artarak 1.337,9 milyon TL’ye yükselmiş ve %3,77 pazar payı ile 8. sıraya yükselmiş ve yılı 128,9 milyon TL, -Halk Sigorta AŞ hayat dışı branşlarda 2015 yılında 757,4 milyon TL prim üretimi ve %2,8 payla 12. sırada yer almış iken; 2016 yılında %36,7 oranında artarak 1.035,5 milyon TL olan prim üretimi ile sektörde 11. sırada yer almış ve yılı 22 milyon TL, net dönem kârıyla kapatmıştır. (2) Sermaye piyasası kurumları: “Aracı kuruluş” terimi, sermaye piyasasında faaliyette bulunmak üzere yetki belgesi almış olan banka, aracı kurum ve vadeli işlemler aracılık şirketlerini ifade etmektedir. (a) Aracı kurumlar: 2016 yıl sonu itibarıyla 88 aracı kurum ve 43 banka olmak üzere toplam 131 üye kuruluş sermaye piyasasında faaliyette bulunmuş olup, kamusal sermayeli 2 aracı kurum; Ziraat Yatırım Menkul Değerler AŞ ve Halk Yatırım Menkul Değerler AŞ’dir. 2016 yılında 21,2 milyar TL’ye ulaşan sektör varlıklarının; %95’i oranında 20,1 milyar TL’si dönen, kalanı duran varlıklardan oluşmuştur. Kaynaklar toplamı içinde öz sermaye %20,5 oranında 4,3 milyar TL, kısa vadeli borçlar %78,9 oranında 16,7 milyar TL ve uzun vadeli borçlar %0,7 oranında 139 milyon TL olmuştur. Kamu sermayeli aracı kurumlar 2016 yılında sektör toplam varlıklarının %8,2’sini, öz kaynaklarının %4,9’unu, hisse senedi işlem hacminin %2,9’unu sağlamış ve cari yılda 39,3 milyon TL net dönem kârı elde etmiştir. Halk Yatırım Menkul Değerler AŞ’nin işlem hacmi, cari yılda %3,1 oranında artışla 29.598 milyon TL’ye yükselmiştir. 2015 yılında işlem yapan 72 aracı kurum arasında 24. sırada yer alan ve pazar payı %1,42 olan Şirket, 2016 yılında işlem yapan 60 aracı kurum arasında 21. sırada yer almış ve pazar payı %1,46 seviyesine gelmiştir. Şirketin hisse senedi işlem hacmindeki bireysel yatırımcı ağırlığının sektöre göre yüksek, kurumsal yatırımcı işlem hacmi ağırlığının ise daha düşük olduğu görülmüştür. Aracı kurumların 2012-2016 yıllarına ait başlıca bilgileri, kamu sermayeli aracı kurumlar ile karşılaştırmalı olarak 58 sayılı çizelgede gösterilmiştir.
Çizelge: 58- Türkiye’de faaliyette bulunan aracı kurumlarla ile ilgili başlıca bilgiler (*) (Milyon TL) Başlıca bilanço bilgileri 2012 2013 2014 2015 2016 Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı Tüm Kamu Payı aracı sermayeli % aracı sermayeli % aracı sermayeli % aracı sermayeli % aracı sermayeli % kurumlar
kurumlar
kurumlar
kurumlar
kurumlar
Kaynaklar:
Öz kaynaklar 3.058 131 4,3 3.337 152 4,6 3.659 171 4,7 4.010 195 4,9 4.336 208 4,8 Kısa vadeli borçlar 8.218 339 4,1 10.579 531 5 11.395 399 3,5 11.180 95 0,8 16.703 1.249 7,5 Uzun vadeli borçlar 90 2 2,2 71 2 2,8 78 3 3,8 122 4 3,3 139 4 2,9 Toplam 11.366 472 4,2 13.987 685 4,9 15.132 573 3,8 15.312 294 1,9 21.178 1.461 6,9
Varlıklar:
Dönen varlıklar 10.345 460 4,4 12.964 672 5,2 14.138 561 4 14.242 281 2 20.109 1.716 8,5 Duran varlıklar 1.021 12 1,2 1.023 13 1,3 994 11 1,1 1.070 13 1,2 1.069 19 1,8 Toplam 11.366 472 4,2 13.987 685 4,9 15.132 573 3,8 15.312 294 1,9 21.178 1.735 8,2 Hisse senedi işlem hacmi 623.000 28.979 4,7 1.633.717 84.303
1.739.199 48.864 2,8 2.027.393 52.023 2,6 2.014.938 59.023 2,9 Net dönem kârı 275 18
529 16
372 30
433 33
483 39
Kaynak: Türkiye Sermaye Piyasaları Birliği-Türkiye Sermaye Piyasası 2016

Genel Rapor • 2016 100 Borçlanma araçları piyasasının toplam işlem hacmi önceki döneme göre %10,7 oranında artarken aynı dönemde Şirket işlem hacmi %25,5 oranında düşüş göstermiştir. 2016 yıl sonu verilerine göre Borçlanma Araçları Piyasasının toplam işlem hacmi bir önceki yılın aynı dönemine göre %10,6 artarken, aynı dönemde Şirket işlem hacmi ise %25,5 oranında azalış göstermiştir. Diğer taraftan tüm pazarlar ve Bankalar dahil Şirketin piyasadan aldığı pay %1,65’ten %1,11’e gerilemiştir. Şirket’in 2016 yılı vadeli işlem hacmi önceki döneme göre %19,3 oranında azalış göstererek 7,8 milyon TL’ye gerilemiş, önceki dönemde %0,85 olan pazar payı %0,67’ye gerilemiştir. VİOP işlemi yapan kurumlar arasında 29. sırada yer almıştır. Şirketin 2016 yılında net dönem kârı 14,4 milyon TL olmuştur. Ziraat Yatırım Menkul Değerler AŞ 2016 yılında, alım satıma aracılık faaliyetleri kapsamında; hisse senedi piyasasında %1,5 oranındaki işlem hacmi payı ile 60 aracı kurum arasında 21. sırada yer almıştır. Yine yıl sonu itibarıyla Şirket, Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP) işlem hacminde 66 kurum arasında 24 üncü sırada yer alırken kaldıraçlı alım satım işlemlerinde ise 214.063 milyon TL ile %0,9 oranında pazar payı elde etmiştir. 2016 yılında sektörün toplam aracılık komisyon gelirleri 1,3 milyar TL üzerinden %2,3 oranında 29,3 milyon TL toplam net aracılık geliri sağlanmıştır. Şirket 2016 yılında 21,9 milyon TL faaliyet kârı, 24,9 milyon TL de dönem kârı elde etmiştir. Kalkınma Yatırım Menkul Değerler AŞ’nin 20.03.2012 tarihli Genel Kurulunda hakim ortak Türkiye Kalkınma Bankası AŞ’nin istemi doğrultusunda tasfiye kararı alınmış ve 27.03.2012 tarihinde tescil edilmiştir. 27.03.2012 tarihinde tasfiye işlemleri başlatılan TH Kalkınma Yatırım Menkul Değerler AŞ’nin nakitlerin mevduat olarak değerlendirilmesi ve 6.000 TL kira geliri sonucunda 2016 yıl sonu itibarıyla 584 bin TL net kâr sağlamıştır. (b) Portföy yönetim şirketleri: Portföy yönetim şirketlerinin seçilmiş performans verileri 59 sayılı çizelgede gösterilmiştir. Çizelge: 59- Portföy yönetim şirketlerine ait başlıca bilgiler (Milyon TL) Başlıca Bilgiler Ölçü 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % Portföy büyüklüğü:
-Sektör toplamı Milyon TL 56.368 64.919 81.867 85.896 122.081 36.185 42,1 -Kamu sermayeli " 2.627 3.668 6.872 11.675 15.511 3.836 32,9 -Kamu payı % 4,7 5,7 8,4 13,6 12,7 (0,9) (6,6) Portföy yönetimi komisyon ücretleri:
-Sektör toplamı Milyon TL 201 228 290 334 44 15,2 -Kamu sermayeli " 7 14 23 33 10 43,5 -Kamu payı % 3,5 6,1 7,9 9,9 2,0 25,3 SPK verilerine göre, 2016 yıl sonu itibari ile portföy yönetimi belgesi olan 50 portföy yönetim şirketi bulunmaktadır. Bu şirketlerin yönetmiş oldukları portföyün büyüklüğü önceki yıl sonuna göre %17,3 oranında artarak 122,1 milyar TL olmuştur.

Sayıştay 101 Borçlanma araçları piyasasının toplam işlem hacmi önceki döneme göre %10,7 oranında artarken aynı dönemde Şirket işlem hacmi %25,5 oranında düşüş göstermiştir. 2016 yıl sonu verilerine göre Borçlanma Araçları Piyasasının toplam işlem hacmi bir önceki yılın aynı dönemine göre %10,6 artarken, aynı dönemde Şirket işlem hacmi ise %25,5 oranında azalış göstermiştir. Diğer taraftan tüm pazarlar ve Bankalar dahil Şirketin piyasadan aldığı pay %1,65’ten %1,11’e gerilemiştir. Şirket’in 2016 yılı vadeli işlem hacmi önceki döneme göre %19,3 oranında azalış göstererek 7,8 milyon TL’ye gerilemiş, önceki dönemde %0,85 olan pazar payı %0,67’ye gerilemiştir. VİOP işlemi yapan kurumlar arasında 29. sırada yer almıştır. Şirketin 2016 yılında net dönem kârı 14,4 milyon TL olmuştur. Ziraat Yatırım Menkul Değerler AŞ 2016 yılında, alım satıma aracılık faaliyetleri kapsamında; hisse senedi piyasasında %1,5 oranındaki işlem hacmi payı ile 60 aracı kurum arasında 21. sırada yer almıştır. Yine yıl sonu itibarıyla Şirket, Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası (VİOP) işlem hacminde 66 kurum arasında 24 üncü sırada yer alırken kaldıraçlı alım satım işlemlerinde ise 214.063 milyon TL ile %0,9 oranında pazar payı elde etmiştir. 2016 yılında sektörün toplam aracılık komisyon gelirleri 1,3 milyar TL üzerinden %2,3 oranında 29,3 milyon TL toplam net aracılık geliri sağlanmıştır. Şirket 2016 yılında 21,9 milyon TL faaliyet kârı, 24,9 milyon TL de dönem kârı elde etmiştir. Kalkınma Yatırım Menkul Değerler AŞ’nin 20.03.2012 tarihli Genel Kurulunda hakim ortak Türkiye Kalkınma Bankası AŞ’nin istemi doğrultusunda tasfiye kararı alınmış ve 27.03.2012 tarihinde tescil edilmiştir. 27.03.2012 tarihinde tasfiye işlemleri başlatılan TH Kalkınma Yatırım Menkul Değerler AŞ’nin nakitlerin mevduat olarak değerlendirilmesi ve 6.000 TL kira geliri sonucunda 2016 yıl sonu itibarıyla 584 bin TL net kâr sağlamıştır. (b) Portföy yönetim şirketleri: Portföy yönetim şirketlerinin seçilmiş performans verileri 59 sayılı çizelgede gösterilmiştir. Çizelge: 59- Portföy yönetim şirketlerine ait başlıca bilgiler (Milyon TL) Başlıca Bilgiler Ölçü 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % Portföy büyüklüğü:
-Sektör toplamı Milyon TL 56.368 64.919 81.867 85.896 122.081 36.185 42,1 -Kamu sermayeli " 2.627 3.668 6.872 11.675 15.511 3.836 32,9 -Kamu payı % 4,7 5,7 8,4 13,6 12,7 (0,9) (6,6) Portföy yönetimi komisyon ücretleri:
-Sektör toplamı Milyon TL 201 228 290 334 44 15,2 -Kamu sermayeli " 7 14 23 33 10 43,5 -Kamu payı % 3,5 6,1 7,9 9,9 2,0 25,3 SPK verilerine göre, 2016 yıl sonu itibari ile portföy yönetimi belgesi olan 50 portföy yönetim şirketi bulunmaktadır. Bu şirketlerin yönetmiş oldukları portföyün büyüklüğü önceki yıl sonuna göre %17,3 oranında artarak 122,1 milyar TL olmuştur. Kamunun yönetmiş olduğu 2 portföy yönetim şirketinin 2016 yıl sonu itibarıyla toplam portföy büyüklüğündeki payı %12,7 olmuştur. Ziraat Portföy Yönetimi AŞ 26.11.2002 tarihli portföy yöneticiliği yetki belgesi ile 2003 yılında, Halk Portföy Yönetimi AŞ 21.09.2011 tarihli portföy yöneticiliği yetki belgesi ile 2011 yılında faaliyete başlamıştır. 2016 yılı sonunda sektörün toplam portföy büyüklüğü %17,3 oranında 21,1 milyar TL büyürken, Ziraat Portföy Yönetimi AŞ’nin portföy büyüklüğü %32,6 oranında 2,5 milyar TL büyümüştür. Yönettiği portföy büyüklüğü bakımından Ziraat Portföy Yönetimi AŞ’nin 9.965 milyon TL’lik portföy büyüklüğü ve %8,2’lık pazar payı ile 5. sırada yer almıştır. Halk Portföy Yönetimi AŞ, 2016 yıl sonu itibarıyla önceki yılda olduğu gibi kendisinin kurduğu toplam 11 adet yatırım fonu ile Halk Hayat ve Emeklilik AŞ tarafından kurulan 11 adet emeklilik yatırım fonu olmak üzere toplam 22 adet yatırım fonunu yönetmektedir. Yönetilen bu kurumsal portföyün fon toplam değeri, önceki döneme göre %30,7 oranında artarak 5.109 milyon TL’ye yükselmiş olup, bunun %55,4’ü oranında 2.828 milyon TL’sini Şirket’in menkul kıymet yatırım fonları, %44,6’sı oranında 2.281 milyon TL’sini de Halk Hayat ve Emeklilik AŞ emeklilik yatırım fonları oluşturmuştur. (c) Finansal kiralama şirketleri: Türkiye’de 2015 yıl sonu itibarıyla 28 ve 2016 yıl sonu itibarıyla 26 finansal kiralama şirketi faaliyet göstermiştir. 2016 yıl sonu itibarıyla kamusal sermayeli iki finansal kiralama şirketi Ziraat Finansal Kiralama AŞ ve Halk Finansal Kiralama AŞ’dir. 2016 yıl sonu itibarıyla toplam 48,5 milyar TL olan finansal kiralama sektörü varlıklarının %10,1’ini, kiralama işlemlerinin %10,3’ünü ve net dönem kârının %4,2’sini kamu sermayeli iki şirket gerçekleştirmiştir. Finansal kiralama sektörünün 2016 yıl sonunda gerçekleştirdiği 18.620 milyon TL’lik işlem hacminin %6,1’ini kamu sermayeli şirketler sağlamıştır. Finansal kiralama sektöründe 2016 yılı işlem hacmi önceki döneme göre %7,6 oranında 1,3 milyar TL artış göstererek 18,6 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Aynı dönemde sözleşme adedi de önceki yıla göre %2,7 oranında 626 adet artarak 23.751 adet olarak gerçekleşmiştir. Takipteki finansal kiralama alacakları (brüt)/finansal kiralama alacakları (takipteki FKA dahil) oranının 2013 yılından itibaren izlediği yükseliş trendi 2015 yılı itibarıyla %8,6 ile düşüşe geçmiş fakat cari dönem itibarıyla tekrar önemli oranda yükseliş göstererek %12,9 olarak gerçekleşmiştir. Aynı oran sektörde 2016 yılında %6,6 olarak gerçekleşmiştir. Şirket, 2016 faaliyet dönemini 30 milyon TL kârla kapatmıştır. Ziraat Finansal Kiralama AŞ, 2016 yılında önceki yıla göre %49 oranında 511,5 milyon TL azalışla 533,4 milyon TL olarak gerçekleşen işlem hacmi ile pazar payını %6’dan %2,9 oranına geriletmiştir. 2016 yılında bu alanda 26 firma faaliyet göstermiştir. Kamusal sermayeli finansal kiralama şirketlerinin 2012-2016 yıllarına ait başlıca bilgileri sektör değerleriyle birlikte 60, başlıca rasyolar 61 sayılı çizelgede gösterilmiştir.

Genel Rapor • 2016 102 Çizelge: 60- Türkiye’de faaliyette bulunan finansal kiralama şirketleri ile ilgili başlıca bilgiler () (Milyon TL) Finansal bilgiler 2012 2013 2014 2015 2016 Sektör Kamu Payı Sektör Kamu Payı Sektör Kamu Payı Sektör Kamu Payı Sektör Kamu Payı Toplamı Sermayeli % Toplamı Sermayeli % Toplamı Sermayeli % Toplamı Sermayeli % Toplamı Sermayeli % Kaynaklar:
Öz kaynaklar 4.614 297 6,4 5.344 453 8,5 6.093 498 8,2 6.930 542 7,8 7.800 581 Alınan krediler 13.909 1.364 9,8 19.848 2.812 14,2 22.543 3.296 14,6 27.237 4.043 14,8 31.244 3.938 Diğer pasifler 1.737 176 10,1 3.279 300 9,1 3.942 160 4,1 6.488 227 3,5 9.456 390 Toplam 20.260 1.837 9,1 28.471 3.565 12,5 32.578 3.955 12,1 40.655 4.812 11,8 48.500 4.909 Varlıklar:
Kiralama işlemleri 17.122 1.630 9,5 24.957 3.024 12,1 29.485 3.595 12,2 36.728 4.347 11,8 44.022 4.518 Takipteki alacaklar (Net) 742 63 8,5 883 211 23,9 772 188 24,4 867 254 29,3 1.121 182 Bankalar 1.484 91 6,1 1.493 244 16,3 1.094 99 9,1 1.594 125 7,8 1.555 117 Diğer aktifler 912 53 5,8 1.138 88 7,7 1.227 73 5,9 1.466 86 5,9 1.802 92 Toplam 20.260 1.837 9,1 28.471 3.565 12,5 32.578 3.955 12,1 40.655 4.812 11,8 48.500 4.909 Net dönem kârı 443 61 13,8 450 21 4,7 526 (54) (10,3) 809 43 5,3 922 40 İşlem hacmi 9.582 825 8,6 13.888 2.277 16,4 17.058 1.755 10,3 17.313 2.049 11,8 18.620 1.145 Sözleşme adedi (Bin) 17.787 1.390 7,8 19.790 1.969 9,9 20.302 1.691 8,3 23.125 1.609 7,0 23.751 1.256 Kaynak: Finansal Kurumlar Birliği () Halk Finansal Kiralama A.Ş. 27.05.2011 tarihinde denetime tabi olmuştur. Çizelge: 61- Finansal kiralama sektörüne ait rasyolar
(%) Rasyolar Tüm finansal kiralama sektörü Ziraat Finansal Kiralama Halk Finansal Kiralama 2012 2013 2014 2015 2016 2012 2013 2014 2015 2016 2012 2013 2014 2015 2016 Öz kaynaklar / toplam aktifler 22,7 18,8 18,7 17 16,1 23,3 10,4 10,5 9,78 11,3 12,1 14,5 14,6 12,8 12,3 Takipteki alacaklar (brüt)/toplam alacaklar 8,4 7,4 7 6,3 6,7 5,1 9,9 12,5 9,16 14,7 8,9 10,7 12,2 15,9 11,7 YP Nakdi alacaklar/Toplam nakdi alacaklar 74,3 73,8 70,5 74,7 72,8 71,6 87,6 87,6 84,3 Dönem net kârı / toplam aktifler 2,3 1,8 1,6 2,0 1,9 2,9 0,8 (3) 1,53 1,3 3,6 0,2 0,3 0,25 0,4 Dönem net kârı / öz kaynaklar 10 8,9 27,1 11,7 11,8 29,6 5,8 (30) 15,6 11,2 12,6 1,4 1,7 1,97 3,0 Grup payı : Toplam kaynaklar (toplam aktifler) 3,2 5,4 5,8 6,0 4,8 5,8 7,1 6,3 5,9 5,3 Öz kaynaklar 3,4 2,9 3,3 3,4 3,4 3,1 5,5 4,9 4,4 4,0 Toplam kiralama işlemleri 3,6 5,5 6 6,0 4,9 6,0 5,8 6,2 5,8 5,4 Toplam takipteki alacaklar (Net) 0,9 10,5 10,6 6,9 5,9 7,5 13,4 13,7 22,4 6,4 Dönem net kârı 4,3 3,8 (11,3) 4,6 3,2 9,5 0,9 1,0 0,7 1,0

Sayıştay 103 Çizelge: 60- Türkiye’de faaliyette bulunan finansal kiralama şirketleri ile ilgili başlıca bilgiler () (Milyon TL) Finansal bilgiler 2012 2013 2014 2015 2016 Sektör Kamu Payı Sektör Kamu Payı Sektör Kamu Payı Sektör Kamu Payı Sektör Kamu Payı Toplamı Sermayeli % Toplamı Sermayeli % Toplamı Sermayeli % Toplamı Sermayeli % Toplamı Sermayeli % Kaynaklar:
Öz kaynaklar 4.614 297 6,4 5.344 453 8,5 6.093 498 8,2 6.930 542 7,8 7.800 581 Alınan krediler 13.909 1.364 9,8 19.848 2.812 14,2 22.543 3.296 14,6 27.237 4.043 14,8 31.244 3.938 Diğer pasifler 1.737 176 10,1 3.279 300 9,1 3.942 160 4,1 6.488 227 3,5 9.456 390 Toplam 20.260 1.837 9,1 28.471 3.565 12,5 32.578 3.955 12,1 40.655 4.812 11,8 48.500 4.909 Varlıklar:
Kiralama işlemleri 17.122 1.630 9,5 24.957 3.024 12,1 29.485 3.595 12,2 36.728 4.347 11,8 44.022 4.518 Takipteki alacaklar (Net) 742 63 8,5 883 211 23,9 772 188 24,4 867 254 29,3 1.121 182 Bankalar 1.484 91 6,1 1.493 244 16,3 1.094 99 9,1 1.594 125 7,8 1.555 117 Diğer aktifler 912 53 5,8 1.138 88 7,7 1.227 73 5,9 1.466 86 5,9 1.802 92 Toplam 20.260 1.837 9,1 28.471 3.565 12,5 32.578 3.955 12,1 40.655 4.812 11,8 48.500 4.909 Net dönem kârı 443 61 13,8 450 21 4,7 526 (54) (10,3) 809 43 5,3 922 40 İşlem hacmi 9.582 825 8,6 13.888 2.277 16,4 17.058 1.755 10,3 17.313 2.049 11,8 18.620 1.145 Sözleşme adedi (Bin) 17.787 1.390 7,8 19.790 1.969 9,9 20.302 1.691 8,3 23.125 1.609 7,0 23.751 1.256 Kaynak: Finansal Kurumlar Birliği () Halk Finansal Kiralama A.Ş. 27.05.2011 tarihinde denetime tabi olmuştur. Çizelge: 61- Finansal kiralama sektörüne ait rasyolar
(%) Rasyolar Tüm finansal kiralama sektörü Ziraat Finansal Kiralama Halk Finansal Kiralama 2012 2013 2014 2015 2016 2012 2013 2014 2015 2016 2012 2013 2014 2015 2016 Öz kaynaklar / toplam aktifler 22,7 18,8 18,7 17 16,1 23,3 10,4 10,5 9,78 11,3 12,1 14,5 14,6 12,8 12,3 Takipteki alacaklar (brüt)/toplam alacaklar 8,4 7,4 7 6,3 6,7 5,1 9,9 12,5 9,16 14,7 8,9 10,7 12,2 15,9 11,7 YP Nakdi alacaklar/Toplam nakdi alacaklar 74,3 73,8 70,5 74,7 72,8 71,6 87,6 87,6 84,3 Dönem net kârı / toplam aktifler 2,3 1,8 1,6 2,0 1,9 2,9 0,8 (3) 1,53 1,3 3,6 0,2 0,3 0,25 0,4 Dönem net kârı / öz kaynaklar 10 8,9 27,1 11,7 11,8 29,6 5,8 (30) 15,6 11,2 12,6 1,4 1,7 1,97 3,0 Grup payı : Toplam kaynaklar (toplam aktifler) 3,2 5,4 5,8 6,0 4,8 5,8 7,1 6,3 5,9 5,3 Öz kaynaklar 3,4 2,9 3,3 3,4 3,4 3,1 5,5 4,9 4,4 4,0 Toplam kiralama işlemleri 3,6 5,5 6 6,0 4,9 6,0 5,8 6,2 5,8 5,4 Toplam takipteki alacaklar (Net) 0,9 10,5 10,6 6,9 5,9 7,5 13,4 13,7 22,4 6,4 Dönem net kârı 4,3 3,8 (11,3) 4,6 3,2 9,5 0,9 1,0 0,7 1,0 Ziraat Finansal Kiralama AŞ’nin net finansal kiralama alacakları, 2015 yıl sonunda 2,3 milyar TL iken, 2016 yıl sonunda %6,2 oranında 141,4 milyon TL azalarak 2,1 milyar TL’ye gerilemiştir. Şirket’in 2016 yıl sonu itibarıyla kanuni takipteki finansal kiralama alacakları bir önceki yıl sonuna göre %47 oranında 100,9 milyon TL artarak 315,6 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Halk Finansal Kiralama AŞ 2016 yılı işlem hacmi önceki döneme göre %39 oranında 392 milyon TL azalış kaydederek 612 milyon TL’ye düşmüş, yapılan sözleşme adedi de %19,4 oranında 147 adet azalarak 610 adet olarak gerçekleşmiştir. 2016 yılında finansal kiralama sektöründe faaliyet gösteren 26 şirket arasında Halk Finansal Kiralama AŞ; ödenmiş sermayede %7,8 pay ile 5. sırada, öz kaynaklarda %4,1 pay ile 9 uncu sırada, toplam aktiflerde %5,3 pay ile 8. sırada, net kira alacaklarında %5,4 pay ile 8. sırada yer almıştır. Halk Finansal Kiralama AŞ’nin net finansal kiralama alacakları, 2015 yılında 2.012,2 milyon TL iken, 2016 yılında %17,9 oranında 360,5 milyon TL artarak 2.372,7 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Şirketin dönem sonu itibarıyla kanuni takipteki finansal kiralama alacakları, bir önceki yıl sonuna göre %19,8 oranında 70,8 milyon TL azalarak 286,7 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Kanuni takipteki alacaklar için 214,4 milyon TL karşılık ayrılmış olup, net alacak tutarı 72,3 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Şirket 2016 yılı faaliyet sonucunda 9,5 milyon TL dönem net kârı elde etmiştir. (d) Faktoring şirketleri: BDDK verilerine göre Türkiye’de 2016 yıl sonu itibarıyla 62 faktoring şirketi mevcut olup, bunların toplam aktifleri 33,1 milyar TL, toplam öz kaynakları 5,1 milyar TL, toplam alacakları 31 milyar TL ve toplam net dönem kârları 664 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Sektörde kuruluş ve faaliyet izni verilmesi ile düzenleme, gözetim ve denetim yetkisi BDDK’ya aittir. Kamu sermayeli Halk Faktöring AŞ, T. Halk Bankası önderliğinde kurulmuş ve BDDK izni sonrası 06.06.2012 tarihinde 20 milyon TL sermayesi ile faaliyete geçmiştir. Şirketin sermayesi 2016 yıl sonu itibarıyla 55,5 milyon TL’dir. Büyümesini sürdüren Şirketin 2016 yılı sonu itibarıyla pazar payı, bir önceki döneme göre %103 oranında artarak %1,8’den %3,7’ye yükselmiştir. Şirket’in 2016 yıl sonu itibarıyla brüt faktöring alacağı, önceki döneme göre %133,5 oranında artarak 1.1 milyar TL’ye ulaşmıştır. Bu tutarın %2,1’i oranında 23,3 milyon TL’lik kısmı takibe alınmıştır. Takibe alınan alacaklardan zarar niteliğindekiler dahil olmak üzere tamamı için özel karşılık ayrıldığından takipteki alacaklar net tutarı bakiye vermemiştir. Finansal Kurumlar Birliği’nin 2016 yılı verilerine göre, sektörde faaliyet gösteren 62 şirket arasında Halk Faktöring AŞ, aktif büyüklüğünde 9, öz kaynaklarda 23, faktöring alacaklarında 8, şüpheli alacaklarda 21 ve kârlılıkta 7. sırada yer almıştır. Şirket 2016 yılında 16,1 milyon TL net dönem kârı sağlamıştır. 3-Satışlar: KİT’lerin 2012-2016 yıllarına ilişkin net satış hasılatı cari fiyatlarla 62/a, 2003 yılı fiyatları ile 62/b sayılı çizelgelerde gösterilmiştir.

Genel Rapor • 2016 104 Çizelge 62/a-Net satış hasılatı() (Cari fiyatlarla) (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % a)Tarım 384.420 519.137 496.130 576.425 710.775 134.350 23,3 b)Sanayi:
ba)Madencilik 7.376.088 7.115.774 7.110.808 6.415.823 6.410.194 (5.629) (0,1)
bb)İmalat 5.866.689 6.376.760 7.086.097 8.136.572 10.311.848 2.175.276 26,7
bc)Enerji 32.505.705 27.112.078 24.190.529 23.135.315 26.033.553 2.898.238 12,5 Toplam (b) 45.748.482 40.604.612 38.387.434 37.687.710 43.466.370 5.778.660 15,33 c)Hizmetler:
ca)Ulaştırma-haberleşme 43.042.456 40.108.211 45.248.843 46.002.428 39.326.263 (6.676.165) (14,5)
cb)Ticaret 6.739.174 5.943.706 8.176.879 8.474.199 11.604.039 3.129.840 36,9
cc)Diğer hizmetler 1.319.496 2.682.805 321.367 280.490 268.482 (12.008) (4,3) Toplam (c) 51.101.126 48.734.722 53.747.089 54.757.117 51.198.784 (3.558.333) (6,5) Genel toplam 97.234.028 89.858.471 92.630.653 93.021.252 94.665.154 1.643.902 1,8 () Mali kuruluşlar hariç Çizelge 62/b-Net satış hasılatı() (2003 yılı fiyatlarla) (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % a)Tarım 185.450 234.120 210.367 231.208 259.322 28.114 10,8 b)Sanayi:
ba)Madencilik 3.558.342 3.209.062 3.015.098 2.573.292 2.338.719 (234.573) (10,0)
bb)İmalat 2.830.184 2.875.782 3.004.621 3.263.636 3.762.212 498.576 13,3
bc)Enerji 15.681.270 12.226.968 10.257.178 9.279.738 9.498.177 218.439 2,3 Toplam (b) 22.069.797 18.311.812 16.276.897 15.158.746 15.858.430 699.684 4,4 c)Hizmetler:
ca)Ulaştırma-haberleşme 20.764.367 18.087.946 19.186.246 18.451.898 14.347.938 (4.103.960) (28,6)
cb)Ticaret 3.251.085 2.680.484 3.467.130 3.399.061 4.233.660 834.599 19,7
cc)Diğer hizmetler 636.546 1.209.888 136.265 112.507 97.954 (14.553) (14,9) Toplam (c) 24.651.998 21.978.318 22.789.641 21.963.466 18.679.552 (3.283.914) (17,6) Genel toplam 46.907.245 40.524.250 39.276.905 37.353.420 34.537.982 (2.815.438) (8,2) () Mali kuruluşlar hariç

Sayıştay 105 Çizelge 62/a-Net satış hasılatı() (Cari fiyatlarla) (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % a)Tarım 384.420 519.137 496.130 576.425 710.775 134.350 23,3 b)Sanayi:
ba)Madencilik 7.376.088 7.115.774 7.110.808 6.415.823 6.410.194 (5.629) (0,1)
bb)İmalat 5.866.689 6.376.760 7.086.097 8.136.572 10.311.848 2.175.276 26,7
bc)Enerji 32.505.705 27.112.078 24.190.529 23.135.315 26.033.553 2.898.238 12,5 Toplam (b) 45.748.482 40.604.612 38.387.434 37.687.710 43.466.370 5.778.660 15,33 c)Hizmetler:
ca)Ulaştırma-haberleşme 43.042.456 40.108.211 45.248.843 46.002.428 39.326.263 (6.676.165) (14,5)
cb)Ticaret 6.739.174 5.943.706 8.176.879 8.474.199 11.604.039 3.129.840 36,9
cc)Diğer hizmetler 1.319.496 2.682.805 321.367 280.490 268.482 (12.008) (4,3) Toplam (c) 51.101.126 48.734.722 53.747.089 54.757.117 51.198.784 (3.558.333) (6,5) Genel toplam 97.234.028 89.858.471 92.630.653 93.021.252 94.665.154 1.643.902 1,8 () Mali kuruluşlar hariç Çizelge 62/b-Net satış hasılatı() (2003 yılı fiyatlarla) (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % a)Tarım 185.450 234.120 210.367 231.208 259.322 28.114 10,8 b)Sanayi:
ba)Madencilik 3.558.342 3.209.062 3.015.098 2.573.292 2.338.719 (234.573) (10,0)
bb)İmalat 2.830.184 2.875.782 3.004.621 3.263.636 3.762.212 498.576 13,3
bc)Enerji 15.681.270 12.226.968 10.257.178 9.279.738 9.498.177 218.439 2,3 Toplam (b) 22.069.797 18.311.812 16.276.897 15.158.746 15.858.430 699.684 4,4 c)Hizmetler:
ca)Ulaştırma-haberleşme 20.764.367 18.087.946 19.186.246 18.451.898 14.347.938 (4.103.960) (28,6)
cb)Ticaret 3.251.085 2.680.484 3.467.130 3.399.061 4.233.660 834.599 19,7
cc)Diğer hizmetler 636.546 1.209.888 136.265 112.507 97.954 (14.553) (14,9) Toplam (c) 24.651.998 21.978.318 22.789.641 21.963.466 18.679.552 (3.283.914) (17,6) Genel toplam 46.907.245 40.524.250 39.276.905 37.353.420 34.537.982 (2.815.438) (8,2) () Mali kuruluşlar hariç Mali kuruluşlar hariç KİT’lerin 2016 yılı net satışları toplamı, bir önceki yıla göre cari fiyatlarla yaklaşık %2 oranında 1,6 milyar TL artarak 94,7 milyar TL’ye yükselmiştir. İmalat, enerji, ticaret ve tarım sektörlerinde faaliyet gösteren kuruluşların net satış hasılatındaki artışa mukabil ulaştım-haberleşme, madencilik ve diğer hizmetler sektörlerinde faaliyet gösteren kuruluşların hasılatındaki azalış toplam hasılatın hasılattaki artışın sınırlı kalmasına neden olmuştur. Sabit fiyatlar bazında sektörel satış hasılatlarına bakıldığında; özellikle ulaştırma ve haberleşme sektöründeki azalışın etkisiyle, toplam satışların %8,2 oranında azaldığı görülmektedir. KİT’lerin 2016 yılı net satışlarının sektörel bazda oransal dağılımı grafik 5’te, 2012- 2016 dönemine ait net satış hasılatlarının sektörler itibarıyla seyri cari fiyatlarla 6, sabit fiyatlarla 7 sayılı grafikte gösterilmiştir.

Genel Rapor • 2016 106

Sayıştay 107
Hazine tarafından karşılanan görev zararı ve sübvansiyonların kuruluşlar bazında dağılımı 63 sayılı çizelgede gösterilmiştir. Çizelge 63-Hazinece karşılanan görev zararı ve sübvansiyonlar (Bin TL) Kuruluşlar 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar %
-TMO 588.873 756.807 756.030 772.244 2.022.943 1.250.699 162,0
-TCDD 339.900 356.374 392.228 486.775 439.955 (46.820) (9,6)
-DHMİ 4.748 4.824
-TTK 14.324 23.264 31.559 14.832 18.351 3.519 23,7
-TKİ 631.366 619.958 621.993 665.165 857.654 192.489 28,9
-TİGEM 5.482
Toplam 1.584.693 1.761.227 1.801.810 1.939.016 3.338.903 1.399.887 72,2 KİT’lerin 2016 yılı net satış hasılatı 94,7 milyar TL’nin; 91,4 milyar TL’si mal ve hizmet satışlarından, 3,3 milyar TL’si de Hazine tarafından karşılanan sübvansiyon ve görev zararlarından oluşmuştur. TCDD’ye ayrıca ödenmekte olan yol bakım ve onarım gideri karşılığı, 01.05.2013 tarih ve 28634 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe konulan 6461 sayılı Türkiye Demiryolu Ulaştırmasının Serbestleştirilmesi Hakkında Kanunun geçici 3 üncü maddesiyle Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 5 yıl süreyle sermayeye mahsuben Hazine Müsteşarlığı tarafından karşılanacağı belirtildiğinden söz konusu ödeneğin işletme gelirine alınması uygulamasının yerine, sermayeye mahsuben karşılanması uygulamasına geçilmiştir. a)Tarım sektörü: Türkiye’nin bitkisel ve hayvansal üretimini artırmak, çeşitlendirmek, ürün kalitesini iyileştirmek amacıyla, yetiştirmiş olduğu damızlık hayvan, tohumluk, fidan, fide gibi girdileri yetiştiricilere intikal ettirmek, tarım teknolojisi, girdi kullanımı ve ıslah konularında öncülük ve öğreticilik yapmakla yükümlü olan TİGEM, KİT statüsü içinde tarım sektöründe faaliyet gösteren tek kuruluştur. TİGEM’in 2016 satışları, geçen yıla göre %23,3 oranında 134,4 milyon TL artış göstererek 710,8 milyon TL’ye yükselmiştir. Bu satışların; %77 oranında 545 milyon TL’lik kısmını bitkisel ve hayvansal ürün satışları, %21 oranında 149 milyon TL’lik kısmını Genç Çiftçi Projesi kapsamında yurtiçi ve yurtdışından satın alınıp talep eden çiftçilere yapılan damızlık hayvan satışları, %2 oranında 17 milyon TL’lik kısmını tali ürün ve ilk madde malzeme ile hizmet satışları oluşturmuştur. Toplam satışların %1 oranında 4,4 milyon TL’lik kısmı yurtdışı bitkisel ürün satışlardır. 545 milyon TL’lik esas ürün satışlarının; %61 oranında 335 milyon TL’si bitkisel ürün satışlarından, %39 oranında 210 Milyon TL’si hayvansal ürün satışlarından meydana gelmiştir. b)Sanayi sektörü: ba) Madencilik sektörü: Madencilik sektöründe Eti Maden İşletmeleri, TPAO, TKİ ve TTK olmak üzere 4 kuruluş faaliyet göstermektedir. Bu kuruluşların 2016 yılı net satışları toplamı önceki yıl seviyesinde 6,4 milyar TL olarak gerçekleşmiştir.

Genel Rapor • 2016 108 Bor mineralleri ve türevlerinin üretilmesi, işletilmesi ve pazarlanması alanında faaliyette bulunan Eti Maden İşletmelerinin 2016 yılı net satış hasılatı, 2015 yılına göre %1 oranında 24 milyon TL azalarak 2,2 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Son yıllarda satış miktarı azalmasına karşın döviz kurundaki artıştan dolayı TL cinsinden gelir tutarı bir önceki yıl düzeyinde gerçekleşmiştir. 2016 yılında gerçekleştirilen satışların TL bazında %96,4 oranındaki kısmı yurt dışı satışlardan, %3,6 oranındaki kısmı yurt içi satışlardan oluşmuştur. TPAO’nun 2016 yılında tamamı yurt içine yapılan petrol, doğalgaz ve ana faaliyet konusu hizmet satışlarından olmak üzere 1.730 milyon TL tutarında brüt satış hasılatı elde etmiştir. 154 milyon TL tutarındaki devlet hissesinin indirilmesi sonucu net satış hasılatı 1.577 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Geçen yıla göre net satış hasılatı %13,8 oranında düşmüştür. Satış tutarındaki düşüş büyük ölçüde ham petrol fiyatlarında yaşanan düşüşten kaynaklanmış, ayrıca yeni saha keşfedilememiş olması, mevcut sahaların da çok eski olmasından dolayı tedricen yaşanan üretim düşüşü zararı arttıran diğer etkenler olmuştur. Petrol ve doğalgaz sahalarının geliştirilmesi ve 2016 yılında 22 adet üretim kuyusunun devreye alınması gibi çalışmalarla 2016 yılı günlük üretiminde bir önceki yıla göre bir miktar üretim artışı sağlanmış olsa da, yıllardır üretim yapılan sahalarda üretim düşüşünün meydana gelmesi kaçınılmaz görülmektedir. Cari yıl satışlarının %78,2’i ham petrol, %9,7’si doğalgaz satışları ile ilgili olup, kalan %12,1’lik kısım ise; hizmet satış hasılatı, doğalgaz depolama satış hasılatı ve ortak operasyon satış hasılatına aittir. TKİ’nin 2016 yılı net satış hasılatı bir önceki döneme göre %13,6 oranında 288 milyon TL artarak 2,4 milyar TL’ya yükselmiştir. Hasılatın; 809 milyon TL’si termik santrallere, 858 milyon TL’si Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı aracılığı ile fakir ailelere, 459 milyon TL’si sanayiye, 281 milyon TL’si de ısınma amaçlı ticari kömür satışlarından elde edilmiştir. TTK’nın 2016 yılı net satış hasılatı bir önceki döneme göre %8 oranında 19 milyon TL azalarak 221 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Bu satışların, 183 milyon TL’si kömür satışlarından, 38 milyon TL’si muhtelif hizmet satışı gelirlerinden oluşmuştur. Önceki yıla göre, üretim miktarının %4 oranında 37 bin ton ve satış miktarının da %6 oranında 53 bin ton düşmesinin yanında ortalama satış fiyatının 210,96 TL/ton ile geçen yıldan düşük gerçekleşmesi sonucu üretim ve satış miktarının düşüş oranından daha fazla satış hasılatı düşüşü gerçekleşmiştir. Zonguldak havzasındaki taş kömürünün çıkarılması ve ekonomiye kazandırılması görevini üstlenen TTK’nın 2010 yılında 1,6 milyon ton olarak gerçekleşen satış miktarı yıllar itibarıyla azalarak 2016 yılında 862 bin ton düzeyinde gerçekleşmiştir. Kurumda yeraltı işçi sayısının ve dolayısıyla satılabilir nitelikte kömür üretim miktarının azalmasına bağlı olarak toplam satış miktarı da azalmıştır. Kömür satışlarının; 462 bin tonu bir termik santrale, 309 bin tonu demir-çelik fabrikalarına, 69 bin tonu ısınma amaçlı olarak piyasaya, 22 bin tonu da muhtelif sanayi kuruluşlarına yapılmıştır. bb)İmalat sektörü: İmalat sektöründe yer alan KİT’lerin 2016 yılı net satış hasılatının %35,3’ünü T. Şeker Fabrikaları AŞ gerçekleştirmektedir. Şirket, Şeker Kurumu tarafından tespit edilip üreticilere dağıtımı yapılan kotalar dahilinde üretim yapmaktadır. 2016 yıl sonu itibarıyla Şirket’çe geçen yıla göre %3 oranında fazlasıyla 3,6 milyar TL tutarında satış gerçekleştirilmiştir. Toplam

Sayıştay 109 Bor mineralleri ve türevlerinin üretilmesi, işletilmesi ve pazarlanması alanında faaliyette bulunan Eti Maden İşletmelerinin 2016 yılı net satış hasılatı, 2015 yılına göre %1 oranında 24 milyon TL azalarak 2,2 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Son yıllarda satış miktarı azalmasına karşın döviz kurundaki artıştan dolayı TL cinsinden gelir tutarı bir önceki yıl düzeyinde gerçekleşmiştir. 2016 yılında gerçekleştirilen satışların TL bazında %96,4 oranındaki kısmı yurt dışı satışlardan, %3,6 oranındaki kısmı yurt içi satışlardan oluşmuştur. TPAO’nun 2016 yılında tamamı yurt içine yapılan petrol, doğalgaz ve ana faaliyet konusu hizmet satışlarından olmak üzere 1.730 milyon TL tutarında brüt satış hasılatı elde etmiştir. 154 milyon TL tutarındaki devlet hissesinin indirilmesi sonucu net satış hasılatı 1.577 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Geçen yıla göre net satış hasılatı %13,8 oranında düşmüştür. Satış tutarındaki düşüş büyük ölçüde ham petrol fiyatlarında yaşanan düşüşten kaynaklanmış, ayrıca yeni saha keşfedilememiş olması, mevcut sahaların da çok eski olmasından dolayı tedricen yaşanan üretim düşüşü zararı arttıran diğer etkenler olmuştur. Petrol ve doğalgaz sahalarının geliştirilmesi ve 2016 yılında 22 adet üretim kuyusunun devreye alınması gibi çalışmalarla 2016 yılı günlük üretiminde bir önceki yıla göre bir miktar üretim artışı sağlanmış olsa da, yıllardır üretim yapılan sahalarda üretim düşüşünün meydana gelmesi kaçınılmaz görülmektedir. Cari yıl satışlarının %78,2’i ham petrol, %9,7’si doğalgaz satışları ile ilgili olup, kalan %12,1’lik kısım ise; hizmet satış hasılatı, doğalgaz depolama satış hasılatı ve ortak operasyon satış hasılatına aittir. TKİ’nin 2016 yılı net satış hasılatı bir önceki döneme göre %13,6 oranında 288 milyon TL artarak 2,4 milyar TL’ya yükselmiştir. Hasılatın; 809 milyon TL’si termik santrallere, 858 milyon TL’si Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı aracılığı ile fakir ailelere, 459 milyon TL’si sanayiye, 281 milyon TL’si de ısınma amaçlı ticari kömür satışlarından elde edilmiştir. TTK’nın 2016 yılı net satış hasılatı bir önceki döneme göre %8 oranında 19 milyon TL azalarak 221 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Bu satışların, 183 milyon TL’si kömür satışlarından, 38 milyon TL’si muhtelif hizmet satışı gelirlerinden oluşmuştur. Önceki yıla göre, üretim miktarının %4 oranında 37 bin ton ve satış miktarının da %6 oranında 53 bin ton düşmesinin yanında ortalama satış fiyatının 210,96 TL/ton ile geçen yıldan düşük gerçekleşmesi sonucu üretim ve satış miktarının düşüş oranından daha fazla satış hasılatı düşüşü gerçekleşmiştir. Zonguldak havzasındaki taş kömürünün çıkarılması ve ekonomiye kazandırılması görevini üstlenen TTK’nın 2010 yılında 1,6 milyon ton olarak gerçekleşen satış miktarı yıllar itibarıyla azalarak 2016 yılında 862 bin ton düzeyinde gerçekleşmiştir. Kurumda yeraltı işçi sayısının ve dolayısıyla satılabilir nitelikte kömür üretim miktarının azalmasına bağlı olarak toplam satış miktarı da azalmıştır. Kömür satışlarının; 462 bin tonu bir termik santrale, 309 bin tonu demir-çelik fabrikalarına, 69 bin tonu ısınma amaçlı olarak piyasaya, 22 bin tonu da muhtelif sanayi kuruluşlarına yapılmıştır. bb)İmalat sektörü: İmalat sektöründe yer alan KİT’lerin 2016 yılı net satış hasılatının %35,3’ünü T. Şeker Fabrikaları AŞ gerçekleştirmektedir. Şirket, Şeker Kurumu tarafından tespit edilip üreticilere dağıtımı yapılan kotalar dahilinde üretim yapmaktadır. 2016 yıl sonu itibarıyla Şirket’çe geçen yıla göre %3 oranında fazlasıyla 3,6 milyar TL tutarında satış gerçekleştirilmiştir. Toplam satışların %90,5’i şeker, %5,2’si melas ve yaş küspe, %2,7’si makine fabrikası ürünleri ile alkol, %1,6’sı diğer satışlardan elde edilmiştir. ÇAY-KUR 2016 yılı net satış hasılatı, 2015 yılına göre %9,1 oranında 186 milyon TL artarak 2,2 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. ÇAY-KUR’un miktar olarak 2016 yılı çay satışı ise %11 oranında 23 bin ton artış göstermiştir. MKE Kurumu’nun net satışları 2016 yılında %18,2 oranında 175 milyon TL artışla 1,1 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Bu hasılatın %42,3’ü gerçek ve tüzel kişilere, %32,5’i yurtdışına, %24,5’i resmi dairelere ve %0,7’si KİT’lere yapılan satışlardan elde edilmiştir. Önceki dönem yurt dışına 261,5 milyon TL tutarında satış yapılmışken, bu dönem %41,8 oranında artışla 370,8 milyon TL tutarında satış gerçekleştirilmiştir. ESK, satışları da önceki yıla göre önemli artış göstermiş ve net satış hasılatı %190 oranında artarak 2.492 milyon TL tutarında gerçekleşmiştir. Satış hâsılatının %98,2 oranında 2,4 milyar TL’si esas ürün satışlarından, %1,8 oranında 45 milyon TL’si yan ürün satışlarından meydana gelmiştir. Esas ürün satışlarının %46,3’ünü gövde ve parça et satışları, %44,2’sini canlı hayvan satışları, %5,5’ini süt tozu satışları, %4’ünü şarküteri ürünleri satışları oluşturmuştur. Müşteri grupları itibarıyla satış hasılatının %43’ü besicilere ithal besilik canlı hayvan satışları, %18’i M.S.B. ve Jandarma Genel Komutanlığı’na satışlar, %15’i kasaplara, kırmızı et sanayisi firmalarına, marketlere vb. gövde kırmızı et satışları, %10 bayilere satışlar; %5’i ihracatçı firmalara süt tozu satışları, %4 mağaza satışları, %%’i de resmi daireler, KİT’ler ve diğer satışlar oluşturmuştur. İmalat sektöründe faaliyet gösteren TCDD’nin bağlı ortaklıkları TÜDEMSAŞ, TÜVASAŞ ve TÜLOMSAŞ’ın 2016 yılı toplam net satış hasılatı %9,8 oranında artışla 776 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. TÜDEMSAŞ’ın satışlarında %87, TÜVASAŞ’ın satışlarında %50 artış olurken, TÜLOMSAŞ’ın satışlarında %32 azalış meydana gelmiştir. Sektörde faaliyet gösteren diğer kuruluşlar TEMSAN’ın net satış hasılatı 33,9 milyon TL, Doğusan’ın net satış hasılatı 3,1 milyon TL olmuştur. bc)Enerji sektörü: Enerji sektöründe faaliyet gösteren TETAŞ, EÜAŞ ve TEİAŞ’ın 2016 yılı toplam net satışları geçen yıla göre %33,6 oranında 15,6 milyar azalışla 30,8 milyar TL olmuştur. Bu satışların 16,9 milyar TL’si TETAŞ, 7,4 milyar TL’si EÜAŞ ve 6,6 milyar TL’si TEİAŞ tarafından gerçekleştirilmiştir. 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu ile kurulan ve TEİAŞ’ın A grubu %30 oranındaki hissesine sahip olduğu Enerji Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ), 2015 yılı içerisinde faaliyete başladığından TEİAŞ’ın bünyesinde bulunan PMUM tarafından sürdürülmekte olan piyasa işleticisi görevi Eylül/ 2015 ayı itibarıyla Enerji Piyasaları İşletme AŞ’ye devredilmiştir. 2016 yılında PMUM kapsamındaki enerji alış ve satış faaliyetinin olmaması nedeniyle TEİAŞ’ın net satış hasılatı %67 oranında azalış göstermiştir. Sektör içerisinde EÜAŞ elektrik enerjisini üretmek, TEİAŞ üretilen elektriği iletmek ve yük tevzii faaliyetlerini yürütmek ve TETAŞ ise elektrik ticaret ve taahhüt faaliyetlerinde bulunmaktadır. Bu bağlamda, bu sektörde yer alan kuruluşların birbirleri arasında yaptıkları satışlar toplamı 4,8 milyar TL’nin mahsup edilmesi ile konsolide edilmiş net satış tutarı 26 milyar TL olmaktadır.

Genel Rapor • 2016 110 Sektörde yer alan ve faaliyeti, işletme hakkı devredilen 8 santralin sözleşmeden doğan takip işleri ile sınırlı olan ADÜAŞ’ın 2011-2016 yıllarında, elektrik dağıtımını yapan bağlı ortaklıklarının özelleştirilmiş olması nedeniyle TEDAŞ’ın 2013-2016 yıllarında satış hasılatı bulunmamaktadır. c)Hizmetler sektörü: ca)Ulaştırma-haberleşme sektörü: Ulaştırma ve haberleşme sektöründe TCDD, TDİ, PTT, TÜRKSAT, BOTAŞ, DHMİ ve Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü faaliyet göstermektedir. Sektörün 2016 yılı net satışları toplamı geçen yıla göre %14,5 oranında azalışla 39,3 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Sektör hasılatının %75’ini oluşturan BOTAŞ’ın net satışlarının %20 oranında azalırken diğer kuruluşların hasılatları %1 ila 106 arasında artış göstermiştir. BOTAŞ’ın 2016 yılı satışları bir önceki yıla göre %20 oranında 7,4 milyar TL azalarak 29,1 milyar TL’ye inmiştir. Kuruluşun 2016 yılı net satışları toplamının; %89’u doğal gaz ve sıvılaştırılmış doğal gaz satışlarından, kalanı ise petrol ve doğal gaz taşıma, liman hizmetlerinden elde edilmiştir. 2016 yılında gerçekleştirilen 36,4 milyar Sm³’lük yurt içi doğal gaz satış miktarının sektörel dağılımına bakıldığında ise; %42,2’sini elektrik üretim sektörüne yapılan satışlar, %30,2’sini konut tüketimi, %24,6’sını sanayi tüketimi ve %3’lük kısmını ise toptan satış miktarı oluşturmaktadır. Sektörde tekel olarak faaliyet gösteren TCDD’nin 2016 yılı net satış hasılatı önceki döneme göre %1,1 oranında 19 milyon TL artışla 1,8 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Net satış hasılatının; 18,2’si yurtiçi anahat ve banliyö yolcu taşıma gelirlerinden, % 32’si yurtiçi yük taşıma gelirlerinden, %19,3’ü liman gelirlerinden, %1,9’u hat gelirlerinden, %3,5’i yurtdışı yük gelirlerinden, %24,9’u sübvansiyonlardan, %0,2’si Van Gölü feribot taşımacılığı ve diğer muhtelif gelirlerden meydana gelmiştir. TCDD’nin hizmet satışları esas itibarıyla demiryolu ile yük ve yolcu taşımacılığı oluşturmaktadır. Bu hizmetler 1.1.2017 tarihinden Kuruluşun bağlı ortaklığı olarak faaliyet göstermeye başlayan TCDD Taşımacılık A.Ş.’ye devredilmiştir. Hava seyrüsefer hizmetleri ile hava meydanları terminal ve işletme hizmetleri gelirlerinden oluşan DHMİ’nin 2016 yılı net satışları, geçen yıla göre %6,3 oranında artarak 3,4 milyar TL olarak gerçekleşmiş olup, satışların; %80,8 oranında 2,9 milyar TL’si yurt içi, %19,2 oranında 663 milyon TL’si yurt dışı hizmet gelirlerinden oluşmuştur. Net satış hasılatının %32,4’ü hava seyrüsefer, %22,9’u terminal, %44,7’si işletme hizmeti gelirleri teşkil etmiştir. PTT’nin 2016 yılı net satış hasılatı 2015 yılına göre %17,4 oranında artarak 2,8 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Hasılatın; %68’i posta hizmetlerinden, %19’u parasal posta hizmetlerinden, %11,9’u lojistik faaliyetlerinden ve %1,1’i telgraf hizmetlerinden elde edilmiştir. TÜRKSAT’ın bir önceki döneme göre %11 oranında 95 milyon TL artarak 941 milyon TL olarak gerçekleşen 2016 yılı net satış hasılatının; 390,7 milyon TL’si kablo TV hizmetlerinden, 399,7 milyon TL’si uydu hizmetlerinden, 137,2 milyon TL bilişim e-devlet gelirlerinden, 13,1 milyon TL’si diğer satışlardan elde edilmiştir. Alanında tekel konumunda faaliyet gösteren KEGM’in, fener, tahlisiye, gemi kurtarma, römorkaj, kılavuzluk ve telsiz hizmetleri gelirlerinden oluşan 2016 yılı net satışları geçen yıla

Sayıştay 111 Sektörde yer alan ve faaliyeti, işletme hakkı devredilen 8 santralin sözleşmeden doğan takip işleri ile sınırlı olan ADÜAŞ’ın 2011-2016 yıllarında, elektrik dağıtımını yapan bağlı ortaklıklarının özelleştirilmiş olması nedeniyle TEDAŞ’ın 2013-2016 yıllarında satış hasılatı bulunmamaktadır. c)Hizmetler sektörü: ca)Ulaştırma-haberleşme sektörü: Ulaştırma ve haberleşme sektöründe TCDD, TDİ, PTT, TÜRKSAT, BOTAŞ, DHMİ ve Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü faaliyet göstermektedir. Sektörün 2016 yılı net satışları toplamı geçen yıla göre %14,5 oranında azalışla 39,3 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Sektör hasılatının %75’ini oluşturan BOTAŞ’ın net satışlarının %20 oranında azalırken diğer kuruluşların hasılatları %1 ila 106 arasında artış göstermiştir. BOTAŞ’ın 2016 yılı satışları bir önceki yıla göre %20 oranında 7,4 milyar TL azalarak 29,1 milyar TL’ye inmiştir. Kuruluşun 2016 yılı net satışları toplamının; %89’u doğal gaz ve sıvılaştırılmış doğal gaz satışlarından, kalanı ise petrol ve doğal gaz taşıma, liman hizmetlerinden elde edilmiştir. 2016 yılında gerçekleştirilen 36,4 milyar Sm³’lük yurt içi doğal gaz satış miktarının sektörel dağılımına bakıldığında ise; %42,2’sini elektrik üretim sektörüne yapılan satışlar, %30,2’sini konut tüketimi, %24,6’sını sanayi tüketimi ve %3’lük kısmını ise toptan satış miktarı oluşturmaktadır. Sektörde tekel olarak faaliyet gösteren TCDD’nin 2016 yılı net satış hasılatı önceki döneme göre %1,1 oranında 19 milyon TL artışla 1,8 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Net satış hasılatının; 18,2’si yurtiçi anahat ve banliyö yolcu taşıma gelirlerinden, % 32’si yurtiçi yük taşıma gelirlerinden, %19,3’ü liman gelirlerinden, %1,9’u hat gelirlerinden, %3,5’i yurtdışı yük gelirlerinden, %24,9’u sübvansiyonlardan, %0,2’si Van Gölü feribot taşımacılığı ve diğer muhtelif gelirlerden meydana gelmiştir. TCDD’nin hizmet satışları esas itibarıyla demiryolu ile yük ve yolcu taşımacılığı oluşturmaktadır. Bu hizmetler 1.1.2017 tarihinden Kuruluşun bağlı ortaklığı olarak faaliyet göstermeye başlayan TCDD Taşımacılık A.Ş.’ye devredilmiştir. Hava seyrüsefer hizmetleri ile hava meydanları terminal ve işletme hizmetleri gelirlerinden oluşan DHMİ’nin 2016 yılı net satışları, geçen yıla göre %6,3 oranında artarak 3,4 milyar TL olarak gerçekleşmiş olup, satışların; %80,8 oranında 2,9 milyar TL’si yurt içi, %19,2 oranında 663 milyon TL’si yurt dışı hizmet gelirlerinden oluşmuştur. Net satış hasılatının %32,4’ü hava seyrüsefer, %22,9’u terminal, %44,7’si işletme hizmeti gelirleri teşkil etmiştir. PTT’nin 2016 yılı net satış hasılatı 2015 yılına göre %17,4 oranında artarak 2,8 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Hasılatın; %68’i posta hizmetlerinden, %19’u parasal posta hizmetlerinden, %11,9’u lojistik faaliyetlerinden ve %1,1’i telgraf hizmetlerinden elde edilmiştir. TÜRKSAT’ın bir önceki döneme göre %11 oranında 95 milyon TL artarak 941 milyon TL olarak gerçekleşen 2016 yılı net satış hasılatının; 390,7 milyon TL’si kablo TV hizmetlerinden, 399,7 milyon TL’si uydu hizmetlerinden, 137,2 milyon TL bilişim e-devlet gelirlerinden, 13,1 milyon TL’si diğer satışlardan elde edilmiştir. Alanında tekel konumunda faaliyet gösteren KEGM’in, fener, tahlisiye, gemi kurtarma, römorkaj, kılavuzluk ve telsiz hizmetleri gelirlerinden oluşan 2016 yılı net satışları geçen yıla göre %2,4 oranında artışla 678 milyon TL olmuştur. Bu hasılatın; %45,2’si kılavuzluk ve römorkajlık hizmetlerinden, %46,2’si fener hizmetlerinden, %7,2’si tahlisiye hizmetlerinden, %0,9’u gemi kurtarma ve %0,5’i de telsiz hizmetlerinden elde edilmiştir. TDİ’nin 2016 yılı net satış hasılatı, 2015 yılına göre %1 oranında artışla 37,4 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Bunun; %97,2’si Tekirdağ Liman İşletmesi Müdürlüğü’nden, % 1,4’ü Sarayburnu Liman Müdürlüğü’nden, %1,4’ü de Kabatepe-Güllük Liman Şefliğinden sağlanmıştır. Uzun yıllardır Özelleştirme programında bulunan Kuruluşun mülkiyetinde bulunan limanların tamamına yakın kısmının işletme hakkının devri yoluyla özelleştirilmiş olması, kılavuzluk ve römorkaj hizmetlerinin KEGM’ne devri, Salıpazarı Limanının devri, tersanecilik ve diğer asli faaliyetlerinin de yine zaman içinde sona ermesi nedeniyle, görev ve faaliyet alanı önemli ölçüde daralmış bulunmaktadır. Buna bağlı olarak satış gelirleri azalmıştır. cb)Ticaret sektörü: DMO, TMO ve Türkiye Petrolleri Petrol Dağıtım AŞ’nin faaliyet gösterdiği ticaret sektörünün net satış hasılatı 2015 yılına göre %36,9 oranında artışla 11,6 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Devletin merkezi satın alma birimi olarak faaliyetlerini sürdüren DMO’nun 2016 yılı net satış hasılatı önceki yıla göre %5,3 oranında artışla 3,7 milyar TL’ye yükselmiştir. Bu hasılatın; %46’sı nakil vasıtası, %23’ü demirbaş, mefruşat ve diğer makine teçhizat, %15’i müşteriler için alınan çeşitli malzeme, %11’i büro makineleri, %5’i diğer malzeme satışlarıyla ilgilidir. Ofisin son 5 yıllık satış döneminde en önemli satış kalemini nakil vasıtaları oluşturmaktadır. Ürün sınıflandırması bazında diğer bir önemli satış kalemi demirbaş ve mefruşat malzemeleri gelmektedir. Buradaki 2016 yılı artışı %40 gibi önemli bir orana tekabül etmektedir. TMO 2016 yılında, geçen yıla göre %106 oranında artışla 5,5 milyar TL net satış hasılatı elde etmiştir. Bu satışların; 3,4 milyar TL’si yurt içi, 106 milyon TL’si yurt dışı satış gelirlerinden, 2 milyar TL’si de görev zararlarından oluşmuştur. Görev zararı gelirinin dağıtılmasından sonra yurt içi satış hasılatının; %71,2’si buğday, %23,8’i mısır, %3,4’ü arpa, %1,6’sı diğer bitkisel ürünlerle ilgili olup, yurt dışı satış hasılatının tamamı haşhaş ürünleri satışından elde edilmiştir. Türkiye Petrolleri Petrol Dağıtım AŞ’nin 2016 yılı net satışları, önceki yıla göre %2,7 oranında 61 milyon TL artışla 2,4 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Hasılatın; 2,2 milyar TL’si benzin, motorin ve gazyağı, 215 milyon TL’si fuel oil ve diğer siyah ürünler, 5 milyon TL’si madeni yağ, 24 milyon TL’si diğer ürün satışlarından oluşmuştur. cc)Diğer hizmetler: Diğer hizmetler sektöründe faaliyet gösteren kuruluşların net satışları 2016 yılında %4,3 oranında 12 milyon TL azalışla 268,5 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. 280,5 milyon TL tutarındaki net satış hasılatının; 55 milyon TL’si Bileşim Alternatif Dağıtım Kanalları ve Ödeme Sistemleri AŞ’ye, 110,2 milyon TL’si Ziraat Teknoloji AŞ’ye, 64,5 milyon TL’si Halk GYO’ya, 2 bin TL’si Vakıf İnşaat Restorasyon ve Ticaret AŞ’ye, 12,1 milyon TL’si Marmara Teknokent AŞ’ye, 10,1 milyon TL’si Sümer Holding AŞ’ye, 1,8 milyon TL’si tta Gayrimenkul AŞ’ye, 6,4’ü Ziraat Katılım Varlık Kiralama AŞ’ye, 8,2 milyon TL’si de Ziraaat Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ’ye aittir. Diğer hizmetler sektöründe faaliyet

Genel Rapor • 2016 112 gösteren ve sermayesinin %99,71’i T. Kalkınma Bankası AŞ’ye ait olan Arıcak Turizm AŞ’nin 2016 yılında herhangi bir satış geliri bulunmamaktadır. 4-Stoklar: 2012 yılına nazaran stok miktarı 2013-2014 yıllarında azalırken, 2015 yılından itibaren artmış, 2016 yılında önceki yıla göre %7,8 oranında artış göstermiştir. 2016 yılı stok toplamı 16 milyar TL olup, ticaret, diğer hizmetler ile ulaştırma-haberleşme sektörü dışındaki tüm sektörlerde stokların arttığı görülmektedir. 2016 yılı KİT stoklarının malzeme grupları ve sektörler itibarıyla dağılımına bakıldığında, toplam stokun, 3,5 milyar TL tutarında %21,8’ini ilk madde ve malzemelerin, 669,9 milyon TL tutarında %4’ünü yarı mamullerin, 4,7 milyar TL tutarında %28,9’ini mamullerin, 6,1 milyar TL tutarında %38’ini ticari malların ve 1,1 milyar TL tutarında %6,9’unu da diğer stokların oluşturduğu görülmektedir. Diğer yandan dikey yüzdeler olarak, 2016 yılında toplam KİT stokunun %3,4’ü tarım sektörüne, %50,9’u sanayi sektörüne, %45,4’ü hizmetler sektörüne ve %0,3’ü de mali kuruluşlara ait bulunmaktadır. KİT’lerin 2012-2016 dönemine ilişkin stoklarının sektörler itibarıyla ayrıntısı 64 sayılı, 2016 yılı stoklarının malzeme grupları ve sektörler itibarıyla ayrıntısı 64/a sayılı çizelgede gösterilmiştir. Çizelge:64- KİT'lerin 2012-2016 yılları stokları (Bin TL) Stoklar 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % 1-Tarım 358.819 2,1 403.080 2,8 413.030 3,4 436.211 2,9 543.927 3,4 107.716 24,7 2-Sanayi:
-Madencilik 2.277.475 13,5 2.526.541 17,4 1.412.218 11,6 1.518.638 10,2 1.750.024 10,9 231.386 15,2
-İmalat 4.347.473 25,7 4.276.338 29,4 4.042.441 33,3 4.206.277 28,2 5.510.975 34,3 1.304.698 31,0

• Enerji 1.234.881 7,3 967.484 6,7 796.553 6,6 677.521 4,5 922.850 5,7 245.329 36
  Sanayi toplamı 7.859.829 46,5 7.770.363 53,4 6.251.212 51,5 6.402.436 43,0 8.183.849 50,9 1.781.413 27,8 3-Hizmetler :
  -Ulaştırma- haberleşme 2.735.943 16,2 2.206.258 15,2 2.673.361 22,0 2.553.463 17,1 2.002.232 12,5
  (551.231) (22)
  -Ticaret 3.077.504 18,2 4.079.152 28,1 2.730.318 22,5 5.447.202 36,6 5.274.406 32,8 (172.796) (3,2)
  -Diğer hizmetler 2.840.700 16,8 60.081 0,4 57.165 0,5 35.342 0,2 23.431 0,1
  (11.911) (34)
  Hizmetler toplamı 8.654.147 51,2 6.345.491 43,6 5.460.844 45,0 8.036.007 53,9 7.300.069 45,4
  (735.938) (9) Ara toplam 16.872.795 99,9 14.518.934 99,8 12.125.086 99,8 14.874.654 99,9 16.027.845 99,8 1.153.191 8 4-Mali kuruluşlar 24.445 0,1 22.949 0,2 20.242 0,2 20.771 0,1 36.560 0,2 15.789 76,0
  Genel toplam 16.897.240 100,0 14.541.883 100,0 12.145.328 100,0 14.895.425 100,0 16.064.405 100,0 1.168.980 7,8

Sayıştay 113 gösteren ve sermayesinin %99,71’i T. Kalkınma Bankası AŞ’ye ait olan Arıcak Turizm AŞ’nin 2016 yılında herhangi bir satış geliri bulunmamaktadır. 4-Stoklar: 2012 yılına nazaran stok miktarı 2013-2014 yıllarında azalırken, 2015 yılından itibaren artmış, 2016 yılında önceki yıla göre %7,8 oranında artış göstermiştir. 2016 yılı stok toplamı 16 milyar TL olup, ticaret, diğer hizmetler ile ulaştırma-haberleşme sektörü dışındaki tüm sektörlerde stokların arttığı görülmektedir. 2016 yılı KİT stoklarının malzeme grupları ve sektörler itibarıyla dağılımına bakıldığında, toplam stokun, 3,5 milyar TL tutarında %21,8’ini ilk madde ve malzemelerin, 669,9 milyon TL tutarında %4’ünü yarı mamullerin, 4,7 milyar TL tutarında %28,9’ini mamullerin, 6,1 milyar TL tutarında %38’ini ticari malların ve 1,1 milyar TL tutarında %6,9’unu da diğer stokların oluşturduğu görülmektedir. Diğer yandan dikey yüzdeler olarak, 2016 yılında toplam KİT stokunun %3,4’ü tarım sektörüne, %50,9’u sanayi sektörüne, %45,4’ü hizmetler sektörüne ve %0,3’ü de mali kuruluşlara ait bulunmaktadır. KİT’lerin 2012-2016 dönemine ilişkin stoklarının sektörler itibarıyla ayrıntısı 64 sayılı, 2016 yılı stoklarının malzeme grupları ve sektörler itibarıyla ayrıntısı 64/a sayılı çizelgede gösterilmiştir. Çizelge:64- KİT'lerin 2012-2016 yılları stokları (Bin TL) Stoklar 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % 1-Tarım 358.819 2,1 403.080 2,8 413.030 3,4 436.211 2,9 543.927 3,4 107.716 24,7 2-Sanayi:
-Madencilik 2.277.475 13,5 2.526.541 17,4 1.412.218 11,6 1.518.638 10,2 1.750.024 10,9 231.386 15,2
-İmalat 4.347.473 25,7 4.276.338 29,4 4.042.441 33,3 4.206.277 28,2 5.510.975 34,3 1.304.698 31,0

• Enerji 1.234.881 7,3 967.484 6,7 796.553 6,6 677.521 4,5 922.850 5,7 245.329 36
  Sanayi toplamı 7.859.829 46,5 7.770.363 53,4 6.251.212 51,5 6.402.436 43,0 8.183.849 50,9 1.781.413 27,8 3-Hizmetler :
  -Ulaştırma- haberleşme 2.735.943 16,2 2.206.258 15,2 2.673.361 22,0 2.553.463 17,1 2.002.232 12,5
  (551.231) (22)
  -Ticaret 3.077.504 18,2 4.079.152 28,1 2.730.318 22,5 5.447.202 36,6 5.274.406 32,8 (172.796) (3,2)
  -Diğer hizmetler 2.840.700 16,8 60.081 0,4 57.165 0,5 35.342 0,2 23.431 0,1
  (11.911) (34)
  Hizmetler toplamı 8.654.147 51,2 6.345.491 43,6 5.460.844 45,0 8.036.007 53,9 7.300.069 45,4
  (735.938) (9) Ara toplam 16.872.795 99,9 14.518.934 99,8 12.125.086 99,8 14.874.654 99,9 16.027.845 99,8 1.153.191 8 4-Mali kuruluşlar 24.445 0,1 22.949 0,2 20.242 0,2 20.771 0,1 36.560 0,2 15.789 76,0
  Genel toplam 16.897.240 100,0 14.541.883 100,0 12.145.328 100,0 14.895.425 100,0 16.064.405 100,0 1.168.980 7,8

Genel Rapor • 2016 114 Çizelge: 64/a - Stok türleri itibarıyla 2016 yılı stokları (Bin TL) Stoklar İlk madde malzeme Yarı mamul Mamul Ticari mal Diğer Toplam 1-Tarım sektörü 67.366 146.666 277.841 19.399 32.655 543.927 2-Sanayi sektörü:
-Madencilik 910.895 115.847 429.616 77.941 215.725 1.750.024
-İmalat 1.008.222 336.703 3.835.396 100.307 230.347 5.510.975
-Enerji 595.958 11.683 315.209 922.850 Toplam (2) 2.515.075 452.550 4.276.695 178.248 761.281 8.183.849 3-Hizmetler sektörü:
-Ulaş.- haberleşme 695.690 65.450 5.984 1.110.478 124.630 2.002.232
-Ticaret 229.221 5.313 79.451 4.802.770 157.651 5.274.406
-Diğer hizmetler 873 18.226 4.332 23.431 Toplam (3) 925.784 70.763 103.661 5.913.248 286.613 7.300.069 Ara toplam 3.508.225 669.979 4.658.197 6.110.895 1.080.549 16.027.845 4-Mali kuruluşlar 36.560 36.560 Genel toplam 3.508.225 669.979 4.658.197 6.110.895 1.117.109 16.064.405 2016 yılında toplam KİT stoku içinde ilk sırayı 4,9 milyar TL ile, TMO almış olup, ağırlıklı olarak hububat ürünlerinden oluşan stoklar, piyasa düzenlemelerinden kaynaklanan nedenlerle yıllar itibarıyla farklılık göstermektedir. İkinci sıradaki T.Şeker Fabrikaları AŞ’nin stokları, 2,7 milyar TL düzeyindedir. T. Şeker Fabrikaları AŞ’nin stoklarının tamamına yakını şeker, melas, yaş küspe vb. mamul stoklarından oluşmaktadır. Bu iki kuruluşu, 1,1 milyar TL tutarında stok ile üçüncü sırada BOTAŞ takip etmiştir. BOTAŞ’ın stoklarının büyük bölümünün gelecek yıllar ihtiyacı stoklardan oluştuğu görülmektedir. 5- İşletme sonuçları: a) Satışların kârlılığı: KİT’lerin dönemine ilişkin faaliyet kârı veya zararlarının oluşumu cari fiyatlarla 65/a, 2003 yılı fiyatlarıyla 65/b, sektörel bazda 2016 yılı faaliyet sonuçları 66 sayılı çizelgelerde gösterilmiştir.
Pazarlama Satış Faaliyet Satış Brüt Satış Net Satışların satış ve Diğer maliyeti kârı veya maliyetine satışlar indirimleri satışlar maliyeti dağıtım giderler tutarı zararı göre kar giderleri veya zarar (1) (2) (3=1-2) (4) (5) (6) (7=4+5+6) (8=3-7) (8/7)% 2012 123.598.121 1.178.757 122.419.364 112.549.728 1.959.802 4.066.093 118.575.623 3.843.741 3,2 2013 113.646.153 1.369.741 112.276.412 100.169.639 999.988 4.193.627 105.363.254 6.913.158 6,6 2014 121.578.624 1.537.771 120.040.853 116.484.865 1.106.398 4.421.514 122.012.777 (1.971.924) (1,6) 2015 117.938.252 1.377.745 116.560.507 105.785.318 1.567.889 4.357.366 111.710.573 4.849.934 4,3 2016 101.142.510 1.703.454 99.439.056 79.595.581 1.176.786 4.747.421 85.519.788 13.919.268 16,3 Son iki yıl farkı (16.795.742) 325.709 (17.121.451) (26.189.737) (391.103) 390.055 (26.190.785) 9.069.334 11,9 Artış yada azalış (%) (14,2) 23,6 (14,7) (24,8) (24,9) 9,0 (23,4) (187,0) (274,9) () Mali kuruluşlar hariç. Pazarlama Satış Faaliyet Satış Brüt Satış Net Satışların satış ve Diğer maliyeti kârı veya maliyetine satışlar indirimleri satışlar maliyeti dağıtım giderler tutarı zararı göre kar giderleri veya zarar (1) (2) (3=1-2) (4) (5) (6) (7=4+5+6) (8=3-7) (8/7)% 2012 59.625.704 568.651 59.057.052 54.295.783 945.440 1.961.548 57.202.771 1.854.282 3,2 2013 51.251.986 617.724 50.634.262 45.174.366 450.973 1.891.236 47.516.575 3.117.686 6,6 2014 51.551.316 652.040 50.899.276 49.391.479 469.131 1.874.794 51.735.404 (836.128) (1,6) 2015 47.305.865 552.623 46.753.242 42.431.237 628.891 1.747.770 44.807.899 1.945.343 4,3 2016 36.901.204 621.494 36.279.710 29.039.943 429.343 1.732.066 31.201.353 5.078.357 16,3 Son iki yıl farkı (10.404.661) 68.871 (10.473.532) (13.391.294) (199.548) (15.704) (13.606.546) 3.133.014 11,9 Artış yada azalış (%) (22,0) 12,5 (22,4) (31,6) (31,7) (0,9) (30,4) (161,1) (274,9) () Mali kuruluşlar hariç. Yıllar Çizelge : 65/a - KİT'lerin 2012-2016 yılları satış sonuçları (Cari fiyatlarla) () (Bin TL) Yıllar Çizelge : 65/b - KİT'lerin 2012-2016 yılları satış sonuçları (2003 yılı fiyatlarıyla) () (Bin TL)

Sayıştay 115 Çizelge: 64/a - Stok türleri itibarıyla 2016 yılı stokları (Bin TL) Stoklar İlk madde malzeme Yarı mamul Mamul Ticari mal Diğer Toplam 1-Tarım sektörü 67.366 146.666 277.841 19.399 32.655 543.927 2-Sanayi sektörü:
-Madencilik 910.895 115.847 429.616 77.941 215.725 1.750.024
-İmalat 1.008.222 336.703 3.835.396 100.307 230.347 5.510.975
-Enerji 595.958 11.683 315.209 922.850 Toplam (2) 2.515.075 452.550 4.276.695 178.248 761.281 8.183.849 3-Hizmetler sektörü:
-Ulaş.- haberleşme 695.690 65.450 5.984 1.110.478 124.630 2.002.232
-Ticaret 229.221 5.313 79.451 4.802.770 157.651 5.274.406
-Diğer hizmetler 873 18.226 4.332 23.431 Toplam (3) 925.784 70.763 103.661 5.913.248 286.613 7.300.069 Ara toplam 3.508.225 669.979 4.658.197 6.110.895 1.080.549 16.027.845 4-Mali kuruluşlar 36.560 36.560 Genel toplam 3.508.225 669.979 4.658.197 6.110.895 1.117.109 16.064.405 2016 yılında toplam KİT stoku içinde ilk sırayı 4,9 milyar TL ile, TMO almış olup, ağırlıklı olarak hububat ürünlerinden oluşan stoklar, piyasa düzenlemelerinden kaynaklanan nedenlerle yıllar itibarıyla farklılık göstermektedir. İkinci sıradaki T.Şeker Fabrikaları AŞ’nin stokları, 2,7 milyar TL düzeyindedir. T. Şeker Fabrikaları AŞ’nin stoklarının tamamına yakını şeker, melas, yaş küspe vb. mamul stoklarından oluşmaktadır. Bu iki kuruluşu, 1,1 milyar TL tutarında stok ile üçüncü sırada BOTAŞ takip etmiştir. BOTAŞ’ın stoklarının büyük bölümünün gelecek yıllar ihtiyacı stoklardan oluştuğu görülmektedir. 5- İşletme sonuçları: a) Satışların kârlılığı: KİT’lerin dönemine ilişkin faaliyet kârı veya zararlarının oluşumu cari fiyatlarla 65/a, 2003 yılı fiyatlarıyla 65/b, sektörel bazda 2016 yılı faaliyet sonuçları 66 sayılı çizelgelerde gösterilmiştir.
Pazarlama Satış Faaliyet Satış Brüt Satış Net Satışların satış ve Diğer maliyeti kârı veya maliyetine satışlar indirimleri satışlar maliyeti dağıtım giderler tutarı zararı göre kar giderleri veya zarar (1) (2) (3=1-2) (4) (5) (6) (7=4+5+6) (8=3-7) (8/7)% 2012 123.598.121 1.178.757 122.419.364 112.549.728 1.959.802 4.066.093 118.575.623 3.843.741 3,2 2013 113.646.153 1.369.741 112.276.412 100.169.639 999.988 4.193.627 105.363.254 6.913.158 6,6 2014 121.578.624 1.537.771 120.040.853 116.484.865 1.106.398 4.421.514 122.012.777 (1.971.924) (1,6) 2015 117.938.252 1.377.745 116.560.507 105.785.318 1.567.889 4.357.366 111.710.573 4.849.934 4,3 2016 101.142.510 1.703.454 99.439.056 79.595.581 1.176.786 4.747.421 85.519.788 13.919.268 16,3 Son iki yıl farkı (16.795.742) 325.709 (17.121.451) (26.189.737) (391.103) 390.055 (26.190.785) 9.069.334 11,9 Artış yada azalış (%) (14,2) 23,6 (14,7) (24,8) (24,9) 9,0 (23,4) (187,0) (274,9) () Mali kuruluşlar hariç. Pazarlama Satış Faaliyet Satış Brüt Satış Net Satışların satış ve Diğer maliyeti kârı veya maliyetine satışlar indirimleri satışlar maliyeti dağıtım giderler tutarı zararı göre kar giderleri veya zarar (1) (2) (3=1-2) (4) (5) (6) (7=4+5+6) (8=3-7) (8/7)% 2012 59.625.704 568.651 59.057.052 54.295.783 945.440 1.961.548 57.202.771 1.854.282 3,2 2013 51.251.986 617.724 50.634.262 45.174.366 450.973 1.891.236 47.516.575 3.117.686 6,6 2014 51.551.316 652.040 50.899.276 49.391.479 469.131 1.874.794 51.735.404 (836.128) (1,6) 2015 47.305.865 552.623 46.753.242 42.431.237 628.891 1.747.770 44.807.899 1.945.343 4,3 2016 36.901.204 621.494 36.279.710 29.039.943 429.343 1.732.066 31.201.353 5.078.357 16,3 Son iki yıl farkı (10.404.661) 68.871 (10.473.532) (13.391.294) (199.548) (15.704) (13.606.546) 3.133.014 11,9 Artış yada azalış (%) (22,0) 12,5 (22,4) (31,6) (31,7) (0,9) (30,4) (161,1) (274,9) () Mali kuruluşlar hariç. Yıllar Çizelge : 65/a - KİT'lerin 2012-2016 yılları satış sonuçları (Cari fiyatlarla) () (Bin TL) Yıllar Çizelge : 65/b - KİT'lerin 2012-2016 yılları satış sonuçları (2003 yılı fiyatlarıyla) () (Bin TL)

Genel Rapor • 2016 116 Çizelge : 66 - KİT'lerin sektörler itibarıyla 2016 yılı satış sonuçları (Cari fiyatlarla) () (Bin TL) Satış sonuçları Brüt satışlar
(1) Satış indirimleri
(2) Net satışlar
(3=1-2) Satışların maliyeti
(4) Pazarlama satış ve dağıtım giderleri
(5) Diğer giderler
(6) Satış maliyeti tutarı (7=4+5+6) Faaliyet kârı veya zararı (8=3-7) Satış maliyetine göre kâr veya zarar
(8/7) (%) a) Tarım 710.775 710.775 588.698 11.154 167.262 767.114 (56.339) (7,3) b) Sanayi: (1) Madencilik 6.608.210 198.014 6.410.196 4.615.071 441.826 1.331.124 6.388.021 22.175 0,3 (2) İmalat sanayi 10.506.468 194.620 10.311.848 8.770.759 264.317 531.255 9.566.331 745.517 7,8 (3) Enerji 31.345.882 538.429 30.807.453 24.916.983 9.907 927.422 25.854.312 4.953.141 19,2 Toplam (b) 48.460.560 931.063 47.529.497 38.302.813 716.050 2.789.801 41.808.664 5.720.833 13,7 c) Hizmetler: (1) Ulaştırma-haberleşme 39.927.672 601.409 39.326.263 30.022.670 170.281 1.517.756 31.710.707 7.615.556 24,0 (2) Ticaret 11.771.948 167.909 11.604.039 10.577.696 277.496 120.888 10.976.080 627.959 5,7 (3) Diğer hizmetler 271.555 3.073 268.482 103.704 1.805 151.714 257.223 11.259 4,4 Toplam ( c) 51.971.175 772.391 51.198.784 40.704.070 449.582 1.790.358 42.944.010 8.254.774 19,2 KİT toplamı 101.142.510 1.703.454 99.439.056 79.595.581 1.176.786 4.747.421 85.519.788 13.919.268 16,3 () Mali kuruluşlar hariç

Sayıştay 117 Çizelge : 66 - KİT'lerin sektörler itibarıyla 2016 yılı satış sonuçları (Cari fiyatlarla) () (Bin TL) Satış sonuçları Brüt satışlar
(1) Satış indirimleri
(2) Net satışlar
(3=1-2) Satışların maliyeti
(4) Pazarlama satış ve dağıtım giderleri
(5) Diğer giderler
(6) Satış maliyeti tutarı (7=4+5+6) Faaliyet kârı veya zararı (8=3-7) Satış maliyetine göre kâr veya zarar
(8/7) (%) a) Tarım 710.775 710.775 588.698 11.154 167.262 767.114 (56.339) (7,3) b) Sanayi: (1) Madencilik 6.608.210 198.014 6.410.196 4.615.071 441.826 1.331.124 6.388.021 22.175 0,3 (2) İmalat sanayi 10.506.468 194.620 10.311.848 8.770.759 264.317 531.255 9.566.331 745.517 7,8 (3) Enerji 31.345.882 538.429 30.807.453 24.916.983 9.907 927.422 25.854.312 4.953.141 19,2 Toplam (b) 48.460.560 931.063 47.529.497 38.302.813 716.050 2.789.801 41.808.664 5.720.833 13,7 c) Hizmetler: (1) Ulaştırma-haberleşme 39.927.672 601.409 39.326.263 30.022.670 170.281 1.517.756 31.710.707 7.615.556 24,0 (2) Ticaret 11.771.948 167.909 11.604.039 10.577.696 277.496 120.888 10.976.080 627.959 5,7 (3) Diğer hizmetler 271.555 3.073 268.482 103.704 1.805 151.714 257.223 11.259 4,4 Toplam ( c) 51.971.175 772.391 51.198.784 40.704.070 449.582 1.790.358 42.944.010 8.254.774 19,2 KİT toplamı 101.142.510 1.703.454 99.439.056 79.595.581 1.176.786 4.747.421 85.519.788 13.919.268 16,3 () Mali kuruluşlar hariç KİT’lerin 2012 yılına göre 2016 yılı brüt satışları cari fiyatlarla %18,2 oranında azalırken, net satış gelirleri azalış oranı %18,8 satış maliyet giderleri azalış oranı %29,3 olarak gerçekleşmiştir. Tarım dışındaki sektörlerin dönem sonuçları kâr oluşturmasına bağlı olarak 2016 yılı 13,9 milyar TL faaliyet kârı ile kapanmıştır. Sabit fiyatlar bazında dalgalı seyir izleyen net satış gelirleri 2016 yılında 2012 yılına göre %38,6 oranında azalışla 36,3 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. KİT’lerin son beş yıllık faaliyet sonuçlarına göre hesaplanan maliyet, dönem, satış, faaliyet sonucu göstergeleri ile mali kârlılık göstergeleri 67 sayılı çizelgede gösterilmiştir.
Çizelge: 67- KİT'lerle ilgili satış göstergeleri () (%) Göstergeler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 1-Maliyet giderleri göstergesi:
-Satış, Üretim maliyeti/Net satış hasılatı x 100 91,9 89,2 97 90,8 80,0 (10,8) 2-Dönem giderleri göstergesi:
-Satış giderleri/Net satış hasılatı x 100 1,6 0,9 0,9 1,3 1,2 (0,1)
-Diğer dönem giderleri/Net satış hasılatı x 100 3,3 3,7 3,7 3,7 4,8 1,1 3-Satış göstergesi:
-Satış maliyeti tutarı/Net satış hasılatı x 100 96,8 93,8 101,6 95,8 86,0 (9,8) 4-Faaliyet sonucu göstergesi:
-Faaliyet kârı/Net satış hasılatı x 100 3,2 6,2 (1,6) 4,2 14,0 9,8 5-Mali kârlılık/(zararlılık) :
-Dönem sonucu/Öz kaynaklar x 100 6,3 6,1 (1,6) 3,5 3,5 5,1
-Dönem sonucu/Aktif toplamı x 100 3,8 4,1 (0,1) 2,3 2,3 2,4
()Mali kuruluşlar hariç. b) Dönem sonuçları: KİT’lerin 2012-2016 yıllarına ilişkin dönem sonuçlarının oluşumu cari fiyatlarla 68/a, 2003 sabit fiyatlarıyla 68/b, 2016 yılı dönem sonuçlarının sektörler itibarıyla ayrıntısı 69, kuruluş bazında brüt satış kârı veya zararı ile faaliyet ve dönem sonuçları 70 sayılı çizelgede gösterilmiştir.

Genel Rapor • 2016 118 Çizelge: 68/a - KİT'lerin 2012-2016 yılları gelir ve gider unsurları (Cari fiyatlarla) () (Bin TL) Tutar % A-Brüt satışlar 123.598.121 113.646.153 121.578.624 117.938.252 101.142.510 (16.795.742) (14,2) 1-Yurt içi satışlar 94.594.103 94.374.721 95.141.941 93.684.271 92.133.452 (1.550.819) (1,7) 2-Yurt dışı satışlar 14.617.418 3.915.357 4.844.747 5.772.999 5.687.047 (85.952) (1,5) 3-Diğer gelirler 14.386.600 15.356.075 21.591.936 18.480.982 3.322.011 (15.158.971) (82,0) B-Satış indirimleri (-) 1.178.757 1.369.741 1.537.771 1.377.745 1.703.454 325.709 23,6 1- Satıştan iadeler (-) 528.720 643.188 742.255 491.876 568.469 76.593 15,6 2- Satış iskontoları (-) 99.334 339.720 144.589 185.829 319.507 133.678 71,9 3- Diğer indirimler (-) 550.703 386.833 650.927 700.040 815.478 115.438 16,5 C-Net satışlar 122.419.364 112.276.412 120.040.853 116.560.507 99.439.056 (17.121.451) (14,7) D-Satışların maliyeti (-) 112.549.728 100.169.639 116.484.865 105.785.318 79.595.581 (26.189.737) (24,8) 1-Satılan mamuller maliyeti (-) 33.504.853 16.034.845 21.778.145 19.505.567 35.997.864 16.492.297 84,6 2- Satılan ticari mallar maliyeti (-) 55.411.694 61.755.573 67.638.145 62.021.842 32.827.073 (29.194.769) (47,1) 3-Satılan hizmet maliyeti (-) 10.772.108 8.391.226 6.738.451 6.966.544 9.947.610 2.981.066 42,8 4-Diğer satışların maliyeti (-) 12.861.073 13.987.995 20.330.124 17.291.365 823.034 (16.468.331) (95,2) Brüt satış kârı 9.869.636 12.106.773 3.555.988 10.775.189 19.843.475 9.068.286 84,2 E-Faaliyet giderleri (-) 6.025.895 5.193.615 5.527.912 5.925.255 5.924.207 (1.048) (0,0) 1-Araştırma ve geliştirme giderleri (-) 493.082 449.991 795.821 1.094.285 550.231 (544.054) (49,7) 2-Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri (-) 1.959.802 999.988 1.106.398 1.567.889 1.176.786 (391.103) (24,9) 3-Genel yönetim giderleri (-) 3.573.011 3.743.636 3.625.693 3.263.081 4.197.190 934.109 28,6 Faaliyet kârı 3.843.741 6.913.158 1.971.924- 4.849.934 13.919.268 9.069.334 187,0 F-Diğer faal. olağan gelir ve kârlar 7.364.440 9.070.922 9.024.183 11.867.283 12.910.552 1.043.269 8,8 1-İştiraklerden temettü gelirleri 680.827 1.017.793 616.405 395.455 522.954 127.499 32,2 2-Bağlı ortaklıklardan temettü gelirleri 663.030 700.892 323.966 105.936 2.981 (102.955) (97,2) 3-Faiz gelirleri 799.194 1.094.803 891.868 978.897 1.351.248 372.351 38,0 4-Komisyon gelirleri 4.083 558 1.049 1.103 1.230 127 11,5 5-Konusu kalmayan karşılıklar 243.503 97.754 119.711 58.390 123.603 65.213 111,7 6-Menkul kıymet satış kârları 33.528 82.484 451.423 68.247 26.026 (42.221) (61,9) 7-Kambiyo kârları 1.150.550 1.570.747 1.983.763 4.112.911 5.083.410 970.499 23,6 8-Reeskont faiz gelirleri 40.113 35.944 38.636 108.597 1.404 (107.193) (98,7) 9-Enflasyon düzeltmesi kârları 10-Diğer olağan gelir ve kârlar 3.749.612 4.469.947 4.597.362 6.037.747 5.797.696 (240.051) (4,0) G-Diğer faal. olağan gider ve zararlar (-) 4.409.855 5.706.870 5.669.996 8.686.071 8.126.960 (559.111) (6,4) 1-Komisyon giderleri (-) 22.687 25.356 30.970 30.181 28.221 (1.960) (6,5) 2-Karşılık giderleri (-) 583.056 530.174 111.811 970.650 285.739 (684.911) (70,6) 3-Menkul kıymet satış zararları (-) 27.475 10.264 24.793 19.010 19.469 459 2,4 4-Kambiyo zararları (-) 795.734 1.091.717 1.288.405 2.584.106 3.429.249 845.143 32,7 5-Reeskont faiz giderleri (-) 35.944 47.369 26.790 94.225 17.428 (76.797) (81,5) 6-Enflasyon düzeltmesi zararları (-) 7-Diğer olağan gider ve zararlar (-) 2.944.959 4.001.990 4.187.227 4.987.899 4.346.854 (641.045) (12,9) H-Finansman giderleri (-) 501.578 1.043.114 645.881 1.144.215 1.023.242 (120.973) (10,6) 1-Kısa vadeli borçlanma giderleri (-) 166.212 106.632 165.095 160.703 227.888 67.185 41,8 2-Uzun vadeli borçlanma giderleri (-) 335.366 936.482 480.786 983.512 795.354 (188.158) (19,1) Olağan kâr 6.296.748 9.234.096 736.382 6.886.931 17.679.618 10.792.687 156,7 I-Olağan dışı gelir ve kârlar 3.591.947 4.182.074 2.248.792 1.292.058 5.907.190 4.615.132 357,2 J-Olağandışı gider ve zararlar (-) 4.731.849 8.477.426 4.412.807 4.693.872 5.337.596 643.724 13,7 Dönem kârı veya zararı 5.156.846 4.938.744 (1.427.633) 3.485.117 18.249.212 14.764.095 423,6 K-Dönem kârı vergi ve diğer yasal
yükümlülük karşılıkları 1.386.924 1.900.062 1.085.218 1.320.459 4.047.104 2.726.645 206,5 Net dönem kârı veya zararı 3.769.922 3.038.682 (2.512.851) 2.164.658 14.202.108 12.037.450 556,1 () Mali kuruluşlar hariç Gelir ve giderler Son iki yıl farkı2015 2016201420132012

Sayıştay 119 Çizelge: 68/a - KİT'lerin 2012-2016 yılları gelir ve gider unsurları (Cari fiyatlarla) () (Bin TL) Tutar % A-Brüt satışlar 123.598.121 113.646.153 121.578.624 117.938.252 101.142.510 (16.795.742) (14,2) 1-Yurt içi satışlar 94.594.103 94.374.721 95.141.941 93.684.271 92.133.452 (1.550.819) (1,7) 2-Yurt dışı satışlar 14.617.418 3.915.357 4.844.747 5.772.999 5.687.047 (85.952) (1,5) 3-Diğer gelirler 14.386.600 15.356.075 21.591.936 18.480.982 3.322.011 (15.158.971) (82,0) B-Satış indirimleri (-) 1.178.757 1.369.741 1.537.771 1.377.745 1.703.454 325.709 23,6 1- Satıştan iadeler (-) 528.720 643.188 742.255 491.876 568.469 76.593 15,6 2- Satış iskontoları (-) 99.334 339.720 144.589 185.829 319.507 133.678 71,9 3- Diğer indirimler (-) 550.703 386.833 650.927 700.040 815.478 115.438 16,5 C-Net satışlar 122.419.364 112.276.412 120.040.853 116.560.507 99.439.056 (17.121.451) (14,7) D-Satışların maliyeti (-) 112.549.728 100.169.639 116.484.865 105.785.318 79.595.581 (26.189.737) (24,8) 1-Satılan mamuller maliyeti (-) 33.504.853 16.034.845 21.778.145 19.505.567 35.997.864 16.492.297 84,6 2- Satılan ticari mallar maliyeti (-) 55.411.694 61.755.573 67.638.145 62.021.842 32.827.073 (29.194.769) (47,1) 3-Satılan hizmet maliyeti (-) 10.772.108 8.391.226 6.738.451 6.966.544 9.947.610 2.981.066 42,8 4-Diğer satışların maliyeti (-) 12.861.073 13.987.995 20.330.124 17.291.365 823.034 (16.468.331) (95,2) Brüt satış kârı 9.869.636 12.106.773 3.555.988 10.775.189 19.843.475 9.068.286 84,2 E-Faaliyet giderleri (-) 6.025.895 5.193.615 5.527.912 5.925.255 5.924.207 (1.048) (0,0) 1-Araştırma ve geliştirme giderleri (-) 493.082 449.991 795.821 1.094.285 550.231 (544.054) (49,7) 2-Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri (-) 1.959.802 999.988 1.106.398 1.567.889 1.176.786 (391.103) (24,9) 3-Genel yönetim giderleri (-) 3.573.011 3.743.636 3.625.693 3.263.081 4.197.190 934.109 28,6 Faaliyet kârı 3.843.741 6.913.158 1.971.924- 4.849.934 13.919.268 9.069.334 187,0 F-Diğer faal. olağan gelir ve kârlar 7.364.440 9.070.922 9.024.183 11.867.283 12.910.552 1.043.269 8,8 1-İştiraklerden temettü gelirleri 680.827 1.017.793 616.405 395.455 522.954 127.499 32,2 2-Bağlı ortaklıklardan temettü gelirleri 663.030 700.892 323.966 105.936 2.981 (102.955) (97,2) 3-Faiz gelirleri 799.194 1.094.803 891.868 978.897 1.351.248 372.351 38,0 4-Komisyon gelirleri 4.083 558 1.049 1.103 1.230 127 11,5 5-Konusu kalmayan karşılıklar 243.503 97.754 119.711 58.390 123.603 65.213 111,7 6-Menkul kıymet satış kârları 33.528 82.484 451.423 68.247 26.026 (42.221) (61,9) 7-Kambiyo kârları 1.150.550 1.570.747 1.983.763 4.112.911 5.083.410 970.499 23,6 8-Reeskont faiz gelirleri 40.113 35.944 38.636 108.597 1.404 (107.193) (98,7) 9-Enflasyon düzeltmesi kârları 10-Diğer olağan gelir ve kârlar 3.749.612 4.469.947 4.597.362 6.037.747 5.797.696 (240.051) (4,0) G-Diğer faal. olağan gider ve zararlar (-) 4.409.855 5.706.870 5.669.996 8.686.071 8.126.960 (559.111) (6,4) 1-Komisyon giderleri (-) 22.687 25.356 30.970 30.181 28.221 (1.960) (6,5) 2-Karşılık giderleri (-) 583.056 530.174 111.811 970.650 285.739 (684.911) (70,6) 3-Menkul kıymet satış zararları (-) 27.475 10.264 24.793 19.010 19.469 459 2,4 4-Kambiyo zararları (-) 795.734 1.091.717 1.288.405 2.584.106 3.429.249 845.143 32,7 5-Reeskont faiz giderleri (-) 35.944 47.369 26.790 94.225 17.428 (76.797) (81,5) 6-Enflasyon düzeltmesi zararları (-) 7-Diğer olağan gider ve zararlar (-) 2.944.959 4.001.990 4.187.227 4.987.899 4.346.854 (641.045) (12,9) H-Finansman giderleri (-) 501.578 1.043.114 645.881 1.144.215 1.023.242 (120.973) (10,6) 1-Kısa vadeli borçlanma giderleri (-) 166.212 106.632 165.095 160.703 227.888 67.185 41,8 2-Uzun vadeli borçlanma giderleri (-) 335.366 936.482 480.786 983.512 795.354 (188.158) (19,1) Olağan kâr 6.296.748 9.234.096 736.382 6.886.931 17.679.618 10.792.687 156,7 I-Olağan dışı gelir ve kârlar 3.591.947 4.182.074 2.248.792 1.292.058 5.907.190 4.615.132 357,2 J-Olağandışı gider ve zararlar (-) 4.731.849 8.477.426 4.412.807 4.693.872 5.337.596 643.724 13,7 Dönem kârı veya zararı 5.156.846 4.938.744 (1.427.633) 3.485.117 18.249.212 14.764.095 423,6 K-Dönem kârı vergi ve diğer yasal
yükümlülük karşılıkları 1.386.924 1.900.062 1.085.218 1.320.459 4.047.104 2.726.645 206,5 Net dönem kârı veya zararı 3.769.922 3.038.682 (2.512.851) 2.164.658 14.202.108 12.037.450 556,1 () Mali kuruluşlar hariç Gelir ve giderler Son iki yıl farkı2015 2016201420132012 Çizelge: 68/b - KİT'lerin 2012-2016 yılları gelir ve gider unsurları (2003 yılı fiyatlarıyla) () Tutar % A-Brüt satışlar 59.625.704 51.251.986 51.551.316 47.305.865 36.901.204 (10.404.661) (22,0) 1-Yurt içi satışlar 45.633.703 42.560.982 40.341.732 37.577.422 33.614.306 (3.963.116) (10,5) 2-Yurt dışı satışlar 7.051.675 1.765.742 2.054.252 2.315.591 2.074.883 (240.708) (10,4) 3-Diğer gelirler 6.940.325 6.925.262 9.155.332 7.412.852 1.212.015 (6.200.838) (83,6) B-Satış indirimleri (-) 568.651 617.724 652.040 552.623 621.494 68.871 12,5 1- Satıştan iadeler (-) 255.063 290.064 314.728 197.295 207.402 10.107 5,1 2- Satış iskontoları (-) 47.920 153.206 61.308 74.537 116.570 42.033 56,4 3- Diğer indirimler (-) 265.668 174.453 276.004 280.791 297.522 16.731 6,0 C-Net satışlar 59.057.052 50.634.262 50.899.276 46.753.242 36.279.710 (10.473.532) (22,4) D-Satışların maliyeti (-) 54.295.783 45.174.366 49.391.479 42.431.237 29.039.943 (13.391.294) (31,6) 1-Satılan mamuller maliyeti (-) 16.163.275 7.231.372 9.234.288 7.823.821 13.133.593 5.309.772 67,9 2- Satılan ticari mallar maliyeti (-) 26.731.484 27.850.443 28.679.675 24.877.398 11.976.750 (12.900.649) (51,9) 3-Satılan hizmet maliyeti (-) 5.196.637 3.784.264 2.857.213 2.794.330 3.629.322 834.993 29,9 4-Diğer satışların maliyeti (-) 6.204.387 6.308.287 8.620.304 6.935.689 300.279 (6.635.410) (95,7) Brüt satış kârı veya zararı 4.761.270 5.459.896 1.507.797 4.322.004 7.239.766 2.917.762 67,5 E-Faaliyet giderleri (-) 2.906.988 2.342.209 2.343.925 2.376.662 2.161.409 (215.252) (9,1) 1-Araştırma ve geliştirme giderleri (-) 237.871 202.936 337.441 438.925 200.748 (238.177) (54,3) 2-Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri (-) 945.440 450.973 469.131 628.891 429.343 (199.548) (31,7) 3-Genel yönetim giderleri (-) 1.723.677 1.688.300 1.537.353 1.308.845 1.531.318 222.473 17,0 Faaliyet kârı veya zararı 1.854.282 3.117.686 (836.128) 1.945.343 5.078.357 3.133.014 161,1 F-Diğer faali.olağan gelir ve kârlar 3.552.723 4.090.792 3.826.401 4.760.051 4.710.333 (49.718) (1,0) 1-İştiraklerden temettü gelirleri 328.442 459.003 261.366 158.620 190.796 32.177 20,3 2-Bağlı ortaklıklardan temettü gelirleri 319.856 316.087 137.367 42.492 1.088 (41.404) (97,4) 3-Faiz gelirleri 385.544 493.733 378.167 392.642 492.994 100.352 25,6 4-Komisyon gelirleri 1.970 252 445 442 449 6 1,4 5-Konusu kalmayan karşılıklar 117.470 44.085 50.759 23.421 45.096 21.675 92,5 6-Menkul kıymet satış kârları 16.174 37.199 191.411 27.374 9.495 (17.879) (65,3) 7-Kambiyo kârları 555.044 708.373 841.148 1.649.718 1.854.650 204.932 12,4 8-Reeskont faiz gelirleri 19.351 16.210 16.382 43.559 512 (43.047) (98,8) 9-Enflasyon düzeltmesi kârları 10-Diğer olağan gelir ve kârlar 1.808.873 2.015.851 1.949.356 2.421.783 2.115.253 (306.530) (12,7) G-Diğer faal. olağan gider ve zararlar (-) 2.127.384 2.573.676 2.404.171 3.484.044 2.965.070 (518.974) (14,9) 1-Komisyon giderleri (-) 10.945 11.435 13.132 12.106 10.296 (1.810) (14,9) 2-Karşılık giderleri (-) 281.276 239.097 47.410 389.335 104.250 (285.084) (73,2) 3-Menkul kıymet satış zararları (-) 13.254 4.629 10.513 7.625 7.103 (522) (6,8) 4-Kambiyo zararları (-) 383.875 492.341 546.305 1.036.503 1.251.140 214.637 20,7 5-Reeskont faiz giderleri (-) 17.340 21.362 11.359 37.794 6.358 (31.436) (83,2) 6-Enflasyon düzeltmesi zararları (-) 7-Diğer olağan gider ve zararlar (-) 1.420.695 1.804.812 1.775.452 2.000.681 1.585.922 (414.759) (20,7) H-Finansman giderleri (-) 241.969 470.422 273.864 458.953 373.323 (85.629) (18,7) 1-Kısa vadeli borçlanma giderleri (-) 80.183 48.089 70.003 64.459 83.143 18.684 29,0 2-Uzun vadeli borçlanma giderleri (-) 161.786 422.333 203.861 394.494 290.180 (104.314) (26,4) Olağan kâr veya zarar 3.037.652 4.164.380 312.238 2.762.397 6.450.297 3.687.900 133,5 I-Olağan dışı gelir ve kârlar 1.732.812 1.886.026 953.524 518.254 2.155.201 1.636.947 315,9 J-Olağandışı gider ve zararlar (-) 2.282.719 3.823.138 1.871.102 1.882.745 1.947.388 64.643 3,4 Dönem kârı veya zararı 2.487.745 2.227.268 (605.340) 1.397.905 6.658.109 5.260.204 376,3 K-Dönem kârı vergi ve diğer yasal
yükümlülük karşılıkları 669.074 856.887 460.150 529.645 1.476.560 946.915 178,8 Net dönem kârı veya zararı 1.818.670 1.370.381 (1.065.490) 868.260 5.181.549 4.313.290 496,8 () Mali kuruluşlar hariç (Bin TL) Gelir ve giderler 2015 Son iki yıl farkı20162012 2013 2014

Genel Rapor • 2016 120 (Bin TL) M aden İmalat Enerji San. top. Ulaş.-hab. Ticaret Diğer hizm. Hiz.top. A-Brüt satışlar 710.775 6.608.210 10.506.468 31.345.882 48.460.560 39.927.672 11.771.948 271.555 51.971.175 101.142.510 1-Yurt içi satışlar 692.739 4.442.820
9.989.202 30.559.950 44.991.972 36.562.044 9.617.271 269.426 46.448.741 92.133.452 2-Yurt dışı satışlar 4.403 2.165.390
485.343 2.650.733 2.924.499 105.796 1.616 3.031.911 5.687.047 3-Diğer gelirler 13.633 31.923 785.932 817.855 441.129 2.048.881 513 2.490.523 3.322.011 B-Satış indirimleri (-) 0 198.014 194.620 538.429 931.063 601.409 167.909 3.073 772.391 1.703.454 1- Satıştan iadeler (-) 2.460
920 494.698 498.078 10.363 57.347 2.681 70.391 568.469 2- Satış iskontoları (-) 192.241 31.000 223.241 95.024 1.086 156 96.266 319.507 3- Diğer indirimler (-) 195.554
1.459 12.731 209.744 496.022 109.476 236 605.734 815.478 C-Net satışlar 710.775 6.410.196 10.311.848 30.807.453 47.529.497 39.326.263 11.604.039 268.482 51.198.784 99.439.056 D-Satışların maliyeti (-) 588.698 4.615.071 8.770.759 24.916.983 38.302.813 30.022.670 10.577.696 103.704 40.704.070 79.595.581 1-Satılan mamuller maliyeti (-) 455.036 4.321.480
6.950.055 20.559.030 31.830.565 3.568.260 143.000 1.003 3.712.263 35.997.864 2- Satılan ticari mallar maliyeti (-) 123.287 197.771
1.588.588 0 1.786.359 20.481.458 10.425.393 10.576 30.917.427 32.827.073 3-Satılan hizmet maliyeti (-) 0 95.820
41.994 3.745.577 3.883.391 5.972.952 6.614 84.653 6.064.219 9.947.610 4-Diğer satışların maliyeti (-) 10.375 190.122 612.376 802.498 2.689 7.472 10.161 823.034 Brüt satış kârı veya zararı 122.077 1.795.125 1.541.089 5.890.470 9.226.684 9.303.593 1.026.343 164.778 10.494.714 19.843.475 E-Faaliyet giderleri (-) 178.416 1.772.950 795.572 937.329 3.505.851 1.688.037 398.384 153.519 2.239.940 5.924.207 1-Araştırma ve geliştirme giderleri (-) 1.041 392.666
45.220 437.886 12.910 1.403 96.991 111.304 550.231 2-Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri (-) 11.154 441.826
264.317 9.907 716.050 170.281 277.496 1.805 449.582 1.176.786 3-Genel yönetim giderleri (-) 166.221 938.458
486.035 927.422 2.351.915 1.504.846 119.485 54.723 1.679.054 4.197.190 Faaliyet kârı veya zararı (56.339) 22.175 745.517 4.953.141 5.720.833 7.615.556 627.959 11.259 8.254.774 13.919.268 F-Diğer faaliyetlerden olağan gelir ve kârlar 70.619 4.158.852 166.448 4.985.290 9.310.590 3.101.807 336.387 91.149 3.529.343 12.910.552 1-İştiraklerden temettü gelirleri 422.882
8.321 84.828 516.031 4.569 2.354 6.923 522.954 2-Bağlı ortaklıklardan temettü gelirleri 0 0 0 2.981 2.981 2.981 3-Faiz gelirleri 1.581 218.797
36.009 296.686 551.492 671.778 116.340 10.057 798.175 1.351.248 4-Komisyon gelirleri 248 248 982 982 1.230 5-Konusu kalmayan karşılıklar 1.649
1.374 48.001 51.024 69.641 909 2.029 72.579 123.603 6-M enkul kıymet satış kârları 3 364 364 6.431 17.634 1.594 25.659 26.026 7-Kambiyo kârları 49 3.092.112
91.459 106.690 3.290.261 1.608.949 180.299 3.852 1.793.100 5.083.410 8-Reeskont faiz gelirleri 30 30 0 1.374 1.374 1.404 9-Enflasyon düzeltmesi kârları 0 10-Diğer olağan gelir ve kârlar 68.986 423.412
28.643 4.449.085 4.901.140 739.457 19.831 68.282 827.570 5.797.696 G-Diğer faal. olağan gider ve zarar(-) 43.219 1.630.353 139.101 4.243.533 6.012.987 1.800.694 257.815 12.401 2.070.910 8.126.960 1-Komisyon giderleri (-) 36
1.119 1.929 3.084 24.971 166 25.137 28.221 2-Karşılık giderleri (-) 509 3.045
2.601 42.825 48.471 214.067 16.384 6.308 236.759 285.739 3-M enkul kıymet satış zararları (-) 156 0 19.469 19.469 19.469 4-Kambiyo zararları (-) 47 1.470.903
111.841 97.953 1.680.697 1.525.938 220.047 2.520 1.748.505 3.429.249 5-Reeskont faiz giderleri (-) 47 47 15.475 1.906 17.381 17.428 6-Enflasyon düzeltmesi zararları (-) 7-Diğer olağan gider ve zararlar (-) 42.663 156.369
23.337 4.100.826 4.280.532 20.243 9 3.407 23.659 4.346.854 H-Finansman giderleri (-) 59.940 306.924 128.652 279.184 714.760 231.153 9.559 7.830 248.542 1.023.242 1-Kısa vadeli borçlanma giderleri (-) 59.940 1.161
128.652 20.406 150.219 1.718 9.559 6.452 17.729 227.888 2-Uzun vadeli borçlanma giderleri (-) 305.763
258.778 564.541 229.435 1.378 230.813 795.354 Olağan kâr veya zararı (88.879) 2.243.750 644.212 5.415.714 8.303.676 8.685.516 696.972 82.177 9.464.665 17.679.618 I-Olağan dışı gelir ve kârlar 32.409 3.212.453
108.595 480.761 3.801.809 1.970.208 95.356 7.408 2.072.972 5.907.190 J-Olağandışı gider ve zararlar (-) 34.626 1.770.701
590.516 852.123 3.213.340 1.667.301 329.535 92.794 2.089.630 5.337.596 Dönem kârı veya zararı (91.096) 3.685.502 162.291 5.044.352 8.892.145 8.988.423 462.793 (3.209) 9.448.007 18.249.212 K-Dönem kârı vergi ve diğer yasal yükümlülük karşılıkları (-) 634.729
12.643 798.260 1.445.632 2.501.488 98.128 1.856 2.601.472 4.047.104 Dönem net kârı veya zararı (91.096) 3.050.773 149.648 4.246.092 7.446.513 6.486.935 364.665 (5.065) 6.846.535 14.202.108 () M ali kuruluşlar hariç KİT toplamı Gelir ve giderler Tarım Sanayi Hizmetler Çizelge: 69- 2016 yılı dönem sonucunun oluşumu () Bürüt satış Faaliyet Dönem Bürüt satış Faaliyet Dönem Bürüt satış Faaliyet Dönem Bürüt satış Faaliyet Dönem Bürüt satış Faaliyet Dönem kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı Tarım : TİGEM 142.981 30.865 15.823 173.178 43.574 32.054 86.249 (60.409) (124.681) 130.995 (36.878) (79.874) 122.077 (56.399) (91.096) M adencilik : ETİ M aden İşl. AŞ 996.283 749.880 779.077 1.053.081 773.966 841.797 1.288.464 938.557 1.032.916 1.486.459 1.112.387 1.248.003 1.479.179 1.080.222 1.234.064 TKİ (Konsolide) 1.221.875 842.318 860.016 721.637 362.127 178.037 540.777 109.778 (8.865) 349.127 (33.109) 81.340 101.272 (319.580) 2.019 TTK (Konsolide) (356.250) (487.073) (529.356) (387.205) (526.941) (558.658) (390.825) (542.993) (580.760) (505.326) (669.352) (755.652) (590.948) (770.169) (887.209) TPAO 1.602.163 697.533 1.471.136 1.865.675 972.183 1.634.199 1.348.876 98.692 839.412 990.670 (352.358) 822.580 805.622 31.702 3.336.628 İm alat : ESK
39.121 (21.493) (25.534) 28.518 (38.434) (45.447) (45.308) (86.445) (91.142) 116.607 71.886 67.492 297.872 230.904 202.394 M KE 376.862 198.411 138.808 387.398 199.196 136.862 359.082 151.428 5.759 419.485 191.980 47.746 483.599 208.860 888 Sümer Holding AŞ (1) T. Şeker Fabrikaları AŞ
124.148 (43.845) (198.228) 61.070 (116.581) (251.362) 183.994 (3.793) (197.026) 227.059 22.491 (100.279) 314.899 91.122 (76.495) T.Elektromekanik San. AŞ
(10.189) (22.446) (36.862) (20.223) (33.927) (49.136) 2.050 (13.400) (23.080) (11.015) (29.613) (42.785) (3.615) (21.982) (36.444) ÇAY-KUR 171.758 (1.681) (64.828) 194.851 (44.034) (39.301) 256.039 36.276 12.062 414.393 117.061 22.671 394.434 239.596 82.124 T.Vagon Sanayi TAŞ 11.192 (1.113) (22.301) 6.562 (7.594) (21.393) 22.767 6.700 13 25.898 6.765 1.326 23.137 2.823 2.175 T.Lokomotif ve M otor San. TAŞ 25.112 9.409 (4.326) 25.093 8.335 (8.031) 29.774 14.442 3.702 71.279 53.611 27.486 34.776 12.187 3.506 T.Demiryolu M ak.San. TAŞ
(14.602) (23.335) (42.375) 13.579 4.158 323 10.659 10.598 1.687 1.071 (9.920) (8.926) (4.851) (16.504) (15.066) Acıpayam Selüloz San. ve Tic. AŞ
DOĞUSAN Boru San. ve Tic. AŞ 265 (513) (1.013) 227 (541) (1.176) 80 (740) (1.528) 698 (297) (1.402) 838 (421) (1.315) TH KBİ (2) (1.345) 9.439 (1.448) 6.980 (1.301) 1.976 (1.235) 2.209 (1.068) 524 Enerji : T. Elektrik Tic. ve Taahhüt AŞ 1.113.414 1.069.606 859.122 616.299 561.722 573.859 (35.775) (99.411) 25.429 (653.990) (714.636) (559.070) (117.071) (194.851) 190.078 EÜAŞ (Konsolide) 1.102.023 947.297 573.440 3.678.468 3.516.047 2.981.214 (1.309.783) (1.509.670) (2.527.342) 1.663.782 1.456.785 131.026 3.799.233 3.567.761 3.126.285 TEDAŞ (3) 1.248.200 (596.988) (34.543) (361.341) (4.373.150) (381.360) (539.853) (394.768) (190.598) (483.009) (231.976) T. Elektrik İletim AŞ 919.438 843.416 1.090.538 690.090 605.427 1.037.169 1.272.787 1.171.048 1.422.558 1.399.252 1.281.948 1.354.968 2.208.308 2.065.722 1.957.187 Ankara Doğal Elektrik Üretim ve Tic. AŞ (877) 2.843 (1.084) 1.106 (1.432) 1.977 (2.051) 3.866 (2.482) 2.778 Ulaştırm a - haberleşm e : TDİ 13.085 (21.657) (12.015) 14.819 (13.217) 12.647 2.302 (26.337) (20.825) 14.646 (12.531) 5.599 15.961 (9.007) 16.705 BOTAŞ (686.748) (771.188) (606.244) 10.972 (68.234) 1.556.465 (1.679.791) (1.765.826) (587.278) 2.462.834 2.357.324 541.810 8.110.334 7.996.365 8.934.236 TCDD (Füzyon) (737.751) (1.132.199) (877.508) (740.945) (1.178.359) (1.280.554) (1.481.850) (1.983.927) (1.874.310) (1.612.254) (2.137.554) (2.098.074) (1.794.853) (2.375.285) (2.506.465) PTT 433.670 52.287 171.445 524.995 (124.947) 64.543 549.207 117.579 287.925 651.207 178.780 425.314 746.703 132.378 550.222 DHM İ 788.281 672.076 754.756 1.050.904 933.831 796.275 1.451.737 1.317.397 918.923 1.760.221 1.628.135 1.573.234 1.669.212 1.518.953 1.527.057 Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma İşl. 222.448 148.975 155.028 239.903 154.575 167.938 280.094 211.262 228.345 392.617 305.655 344.943 376.065 280.187 317.722 TÜRKSAT 135.475 125.807 185.130 149.459 111.464 200.751 101.754 55.287 79.128 210.071 142.051 217.759 180.171 71.966 148.946 Ticaret : DM O 135.291 63.081 92.924 139.551 59.479 110.693 143.319 47.017 137.144 195.901 83.103 203.475 218.364 85.652 211.039 TM O 220.263 137.244 13.530 328.100 222.723 102.635 359.304 205.100 70.073 347.324 207.469 149.738 587.777 413.627 172.414 Başkent Doğalgaz Dağıtım AŞ 95.907 56.861 57.304 T. Petrolleri Petrol Dağıtım AŞ 106.552 39.808 52.244 105.133 26.940 5.183 84.879 19.847 53.262 73.006 (1.179) 13.605 220.202 128.680 79.340 2016 Kuruluşlar 2012 2013 2014 2015 (Bin TL) Çizelge: 70- KİT'lerin 2012-2016 dönem i faaliyet ve dönem sonuçları

Sayıştay 121 (Bin TL) M aden İmalat Enerji San. top. Ulaş.-hab. Ticaret Diğer hizm. Hiz.top. A-Brüt satışlar 710.775 6.608.210 10.506.468 31.345.882 48.460.560 39.927.672 11.771.948 271.555 51.971.175 101.142.510 1-Yurt içi satışlar 692.739 4.442.820
9.989.202 30.559.950 44.991.972 36.562.044 9.617.271 269.426 46.448.741 92.133.452 2-Yurt dışı satışlar 4.403 2.165.390
485.343 2.650.733 2.924.499 105.796 1.616 3.031.911 5.687.047 3-Diğer gelirler 13.633 31.923 785.932 817.855 441.129 2.048.881 513 2.490.523 3.322.011 B-Satış indirimleri (-) 0 198.014 194.620 538.429 931.063 601.409 167.909 3.073 772.391 1.703.454 1- Satıştan iadeler (-) 2.460
920 494.698 498.078 10.363 57.347 2.681 70.391 568.469 2- Satış iskontoları (-) 192.241 31.000 223.241 95.024 1.086 156 96.266 319.507 3- Diğer indirimler (-) 195.554
1.459 12.731 209.744 496.022 109.476 236 605.734 815.478 C-Net satışlar 710.775 6.410.196 10.311.848 30.807.453 47.529.497 39.326.263 11.604.039 268.482 51.198.784 99.439.056 D-Satışların maliyeti (-) 588.698 4.615.071 8.770.759 24.916.983 38.302.813 30.022.670 10.577.696 103.704 40.704.070 79.595.581 1-Satılan mamuller maliyeti (-) 455.036 4.321.480
6.950.055 20.559.030 31.830.565 3.568.260 143.000 1.003 3.712.263 35.997.864 2- Satılan ticari mallar maliyeti (-) 123.287 197.771
1.588.588 0 1.786.359 20.481.458 10.425.393 10.576 30.917.427 32.827.073 3-Satılan hizmet maliyeti (-) 0 95.820
41.994 3.745.577 3.883.391 5.972.952 6.614 84.653 6.064.219 9.947.610 4-Diğer satışların maliyeti (-) 10.375 190.122 612.376 802.498 2.689 7.472 10.161 823.034 Brüt satış kârı veya zararı 122.077 1.795.125 1.541.089 5.890.470 9.226.684 9.303.593 1.026.343 164.778 10.494.714 19.843.475 E-Faaliyet giderleri (-) 178.416 1.772.950 795.572 937.329 3.505.851 1.688.037 398.384 153.519 2.239.940 5.924.207 1-Araştırma ve geliştirme giderleri (-) 1.041 392.666
45.220 437.886 12.910 1.403 96.991 111.304 550.231 2-Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri (-) 11.154 441.826
264.317 9.907 716.050 170.281 277.496 1.805 449.582 1.176.786 3-Genel yönetim giderleri (-) 166.221 938.458
486.035 927.422 2.351.915 1.504.846 119.485 54.723 1.679.054 4.197.190 Faaliyet kârı veya zararı (56.339) 22.175 745.517 4.953.141 5.720.833 7.615.556 627.959 11.259 8.254.774 13.919.268 F-Diğer faaliyetlerden olağan gelir ve kârlar 70.619 4.158.852 166.448 4.985.290 9.310.590 3.101.807 336.387 91.149 3.529.343 12.910.552 1-İştiraklerden temettü gelirleri 422.882
8.321 84.828 516.031 4.569 2.354 6.923 522.954 2-Bağlı ortaklıklardan temettü gelirleri 0 0 0 2.981 2.981 2.981 3-Faiz gelirleri 1.581 218.797
36.009 296.686 551.492 671.778 116.340 10.057 798.175 1.351.248 4-Komisyon gelirleri 248 248 982 982 1.230 5-Konusu kalmayan karşılıklar 1.649
1.374 48.001 51.024 69.641 909 2.029 72.579 123.603 6-M enkul kıymet satış kârları 3 364 364 6.431 17.634 1.594 25.659 26.026 7-Kambiyo kârları 49 3.092.112
91.459 106.690 3.290.261 1.608.949 180.299 3.852 1.793.100 5.083.410 8-Reeskont faiz gelirleri 30 30 0 1.374 1.374 1.404 9-Enflasyon düzeltmesi kârları 0 10-Diğer olağan gelir ve kârlar 68.986 423.412
28.643 4.449.085 4.901.140 739.457 19.831 68.282 827.570 5.797.696 G-Diğer faal. olağan gider ve zarar(-) 43.219 1.630.353 139.101 4.243.533 6.012.987 1.800.694 257.815 12.401 2.070.910 8.126.960 1-Komisyon giderleri (-) 36
1.119 1.929 3.084 24.971 166 25.137 28.221 2-Karşılık giderleri (-) 509 3.045
2.601 42.825 48.471 214.067 16.384 6.308 236.759 285.739 3-M enkul kıymet satış zararları (-) 156 0 19.469 19.469 19.469 4-Kambiyo zararları (-) 47 1.470.903
111.841 97.953 1.680.697 1.525.938 220.047 2.520 1.748.505 3.429.249 5-Reeskont faiz giderleri (-) 47 47 15.475 1.906 17.381 17.428 6-Enflasyon düzeltmesi zararları (-) 7-Diğer olağan gider ve zararlar (-) 42.663 156.369
23.337 4.100.826 4.280.532 20.243 9 3.407 23.659 4.346.854 H-Finansman giderleri (-) 59.940 306.924 128.652 279.184 714.760 231.153 9.559 7.830 248.542 1.023.242 1-Kısa vadeli borçlanma giderleri (-) 59.940 1.161
128.652 20.406 150.219 1.718 9.559 6.452 17.729 227.888 2-Uzun vadeli borçlanma giderleri (-) 305.763
258.778 564.541 229.435 1.378 230.813 795.354 Olağan kâr veya zararı (88.879) 2.243.750 644.212 5.415.714 8.303.676 8.685.516 696.972 82.177 9.464.665 17.679.618 I-Olağan dışı gelir ve kârlar 32.409 3.212.453
108.595 480.761 3.801.809 1.970.208 95.356 7.408 2.072.972 5.907.190 J-Olağandışı gider ve zararlar (-) 34.626 1.770.701
590.516 852.123 3.213.340 1.667.301 329.535 92.794 2.089.630 5.337.596 Dönem kârı veya zararı (91.096) 3.685.502 162.291 5.044.352 8.892.145 8.988.423 462.793 (3.209) 9.448.007 18.249.212 K-Dönem kârı vergi ve diğer yasal yükümlülük karşılıkları (-) 634.729
12.643 798.260 1.445.632 2.501.488 98.128 1.856 2.601.472 4.047.104 Dönem net kârı veya zararı (91.096) 3.050.773 149.648 4.246.092 7.446.513 6.486.935 364.665 (5.065) 6.846.535 14.202.108 () M ali kuruluşlar hariç KİT toplamı Gelir ve giderler Tarım Sanayi Hizmetler Çizelge: 69- 2016 yılı dönem sonucunun oluşumu () Bürüt satış Faaliyet Dönem Bürüt satış Faaliyet Dönem Bürüt satış Faaliyet Dönem Bürüt satış Faaliyet Dönem Bürüt satış Faaliyet Dönem kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı Tarım : TİGEM 142.981 30.865 15.823 173.178 43.574 32.054 86.249 (60.409) (124.681) 130.995 (36.878) (79.874) 122.077 (56.399) (91.096) M adencilik : ETİ M aden İşl. AŞ 996.283 749.880 779.077 1.053.081 773.966 841.797 1.288.464 938.557 1.032.916 1.486.459 1.112.387 1.248.003 1.479.179 1.080.222 1.234.064 TKİ (Konsolide) 1.221.875 842.318 860.016 721.637 362.127 178.037 540.777 109.778 (8.865) 349.127 (33.109) 81.340 101.272 (319.580) 2.019 TTK (Konsolide) (356.250) (487.073) (529.356) (387.205) (526.941) (558.658) (390.825) (542.993) (580.760) (505.326) (669.352) (755.652) (590.948) (770.169) (887.209) TPAO 1.602.163 697.533 1.471.136 1.865.675 972.183 1.634.199 1.348.876 98.692 839.412 990.670 (352.358) 822.580 805.622 31.702 3.336.628 İm alat : ESK
39.121 (21.493) (25.534) 28.518 (38.434) (45.447) (45.308) (86.445) (91.142) 116.607 71.886 67.492 297.872 230.904 202.394 M KE 376.862 198.411 138.808 387.398 199.196 136.862 359.082 151.428 5.759 419.485 191.980 47.746 483.599 208.860 888 Sümer Holding AŞ (1) T. Şeker Fabrikaları AŞ
124.148 (43.845) (198.228) 61.070 (116.581) (251.362) 183.994 (3.793) (197.026) 227.059 22.491 (100.279) 314.899 91.122 (76.495) T.Elektromekanik San. AŞ
(10.189) (22.446) (36.862) (20.223) (33.927) (49.136) 2.050 (13.400) (23.080) (11.015) (29.613) (42.785) (3.615) (21.982) (36.444) ÇAY-KUR 171.758 (1.681) (64.828) 194.851 (44.034) (39.301) 256.039 36.276 12.062 414.393 117.061 22.671 394.434 239.596 82.124 T.Vagon Sanayi TAŞ 11.192 (1.113) (22.301) 6.562 (7.594) (21.393) 22.767 6.700 13 25.898 6.765 1.326 23.137 2.823 2.175 T.Lokomotif ve M otor San. TAŞ 25.112 9.409 (4.326) 25.093 8.335 (8.031) 29.774 14.442 3.702 71.279 53.611 27.486 34.776 12.187 3.506 T.Demiryolu M ak.San. TAŞ
(14.602) (23.335) (42.375) 13.579 4.158 323 10.659 10.598 1.687 1.071 (9.920) (8.926) (4.851) (16.504) (15.066) Acıpayam Selüloz San. ve Tic. AŞ
DOĞUSAN Boru San. ve Tic. AŞ 265 (513) (1.013) 227 (541) (1.176) 80 (740) (1.528) 698 (297) (1.402) 838 (421) (1.315) TH KBİ (2) (1.345) 9.439 (1.448) 6.980 (1.301) 1.976 (1.235) 2.209 (1.068) 524 Enerji : T. Elektrik Tic. ve Taahhüt AŞ 1.113.414 1.069.606 859.122 616.299 561.722 573.859 (35.775) (99.411) 25.429 (653.990) (714.636) (559.070) (117.071) (194.851) 190.078 EÜAŞ (Konsolide) 1.102.023 947.297 573.440 3.678.468 3.516.047 2.981.214 (1.309.783) (1.509.670) (2.527.342) 1.663.782 1.456.785 131.026 3.799.233 3.567.761 3.126.285 TEDAŞ (3) 1.248.200 (596.988) (34.543) (361.341) (4.373.150) (381.360) (539.853) (394.768) (190.598) (483.009) (231.976) T. Elektrik İletim AŞ 919.438 843.416 1.090.538 690.090 605.427 1.037.169 1.272.787 1.171.048 1.422.558 1.399.252 1.281.948 1.354.968 2.208.308 2.065.722 1.957.187 Ankara Doğal Elektrik Üretim ve Tic. AŞ (877) 2.843 (1.084) 1.106 (1.432) 1.977 (2.051) 3.866 (2.482) 2.778 Ulaştırm a - haberleşm e : TDİ 13.085 (21.657) (12.015) 14.819 (13.217) 12.647 2.302 (26.337) (20.825) 14.646 (12.531) 5.599 15.961 (9.007) 16.705 BOTAŞ (686.748) (771.188) (606.244) 10.972 (68.234) 1.556.465 (1.679.791) (1.765.826) (587.278) 2.462.834 2.357.324 541.810 8.110.334 7.996.365 8.934.236 TCDD (Füzyon) (737.751) (1.132.199) (877.508) (740.945) (1.178.359) (1.280.554) (1.481.850) (1.983.927) (1.874.310) (1.612.254) (2.137.554) (2.098.074) (1.794.853) (2.375.285) (2.506.465) PTT 433.670 52.287 171.445 524.995 (124.947) 64.543 549.207 117.579 287.925 651.207 178.780 425.314 746.703 132.378 550.222 DHM İ 788.281 672.076 754.756 1.050.904 933.831 796.275 1.451.737 1.317.397 918.923 1.760.221 1.628.135 1.573.234 1.669.212 1.518.953 1.527.057 Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma İşl. 222.448 148.975 155.028 239.903 154.575 167.938 280.094 211.262 228.345 392.617 305.655 344.943 376.065 280.187 317.722 TÜRKSAT 135.475 125.807 185.130 149.459 111.464 200.751 101.754 55.287 79.128 210.071 142.051 217.759 180.171 71.966 148.946 Ticaret : DM O 135.291 63.081 92.924 139.551 59.479 110.693 143.319 47.017 137.144 195.901 83.103 203.475 218.364 85.652 211.039 TM O 220.263 137.244 13.530 328.100 222.723 102.635 359.304 205.100 70.073 347.324 207.469 149.738 587.777 413.627 172.414 Başkent Doğalgaz Dağıtım AŞ 95.907 56.861 57.304 T. Petrolleri Petrol Dağıtım AŞ 106.552 39.808 52.244 105.133 26.940 5.183 84.879 19.847 53.262 73.006 (1.179) 13.605 220.202 128.680 79.340 2016 Kuruluşlar 2012 2013 2014 2015 (Bin TL) Çizelge: 70- KİT'lerin 2012-2016 dönem i faaliyet ve dönem sonuçları

Genel Rapor • 2016 122 Bürüt satış Faaliyet Dönem Bürüt satış Faaliyet Dönem Bürüt satış Faaliyet Dönem Bürüt satış Faaliyet Dönem Bürüt satış Faaliyet Dönem kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı Diğer hizmetler : Gayrimenkul AŞ (111.318) (150.607) (163.332) (73.973) (101.973) (116.809) (7.897) (27.571) (33.219) (6.821) (23.656) (42.148) (3.010) (18.108) (61.240) Arıcak Turizm Tic. AŞ
(376) (519) (591) (377) (612) (613) (378) (526) (526) (378) (551) (551) (378) (607) (607) Bileşim Ziraat-Halk Alt.Dağ.Kan.Ve Öd.Sis. AŞ 4.010 716 1.615 6.189 2.674 3.571 (434) (3.700) 2.248 3.677 149 2.112 3.984 1.347 4.652 Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ort. AŞ 499.242 432.716 488.913 1.158.011 957.190 1.230.195 Ziraat Teknoloji Hizm. AŞ 13.290 904 868 49.503 6.858 3.602 75.015 8.924 6.265 78.362 3.751 3.120 102.538 3.702 2.777 TÜBİTAK M armara Teknokent AŞ 4.993 2.854 2.880 2.948 443 3.271 3.933 3.129 4.240 389 (2.073) 3.452 4.302 1.454 3.540 Vakıf İnş. Rest. ve Tic. AŞ 2.212 1.362 2.004 310 (614) 205 1.503 (268) 1.343 3.953 1.634 2.928 2 (2.592) (1.071) Halk Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ 16.290 12.311 12.005 30.956 24.385 29.211 51.553 40.977 56.168 70.292 61.686 61.509 41.799 31.961 34.780 Sümer Holding AŞ
1.026 (15.117) (14.986) 2.017 (14.258) (26.411) 1.831 (14.680) (9.753) 3.817 (12.956) 5.166 928 (18.404) 374 Ziraat Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ 13.585 Ziraat Katılım Varlık Kiralama AŞ 1 Bankalar : TH T. Emlak Bankası AŞ 31.360 94.140 137.151 165.683 158.014 T.C. Ziraat Bankası AŞ 3.504.725 4.378.523 5.178.733 6.567.623 8.569.135 Ziraat Katılım Bankası AŞ (11.708) 40.482 İller Bankası AŞ 393.942 441.018 709.283 779.904 1.109.566 T. Halk Bankası AŞ
3.329.139 3.364.892 2.727.255 2.855.643 3.351.550 T. İhracat Kredi Bankası AŞ 221.191 245.927 427.009 489.406 421.325 T. Kalkınma Bankası AŞ 55.083 47.262 59.179 80.081 92.846 Diğer mali kuruluşlar : Halk Sigorta AŞ 16.265 52.839 56.538 12.217 32.525 Halk Hayat ve Emeklilik AŞ 58.644 91.972 110.874 132.907 191.527 Halk Yatırım M enkul Değerler AŞ 12.513 11.538 20.696 14.200 18.327 Halk Finansal Kiralama AŞ 27.228 20.600 6.409 7.780 14.743 Halk Portföy Yönetimi AŞ 583 1.642 2.847 5.668 9.298 Halk Faktoring AŞ (333) 1.293 9.339 13.270 20.748 Kalkınma M enkul Değerler AŞ
201 296 454 600 736 Ziraat Finansal Kiralama AŞ 19.401 10.705 (51.115) 49.368 44.207 Ziraat Hayat ve Emeklilik AŞ 89.288 164.902 183.228 203.818 292.771 Ziraat Sigorta AŞ 58.582 69.982 81.300 110.070 162.378 Ziraat Portföy Yönetimi AŞ 811 237 3.040 7.031 10.606 Ziraat Yatırım M enkul Değerler AŞ 9.157 9.998 11.893 23.573 27.548 (2) Faaliyeti durdurulduğu için satış hasılatı yoktur. (3)2012 değerleri konsolide. (1) 2012 yılından itibaren diğer hizmetler içinde değerlendirilmiştir. 2016 Kuruluşlar 2012 2013 2014 2015 Çizelge: 70- KİT'lerin 2012-2016 dönemi faaliyet ve dönem sonuçları (devam) (Bin TL)

Sayıştay 123 Bürüt satış Faaliyet Dönem Bürüt satış Faaliyet Dönem Bürüt satış Faaliyet Dönem Bürüt satış Faaliyet Dönem Bürüt satış Faaliyet Dönem kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı Diğer hizmetler : Gayrimenkul AŞ (111.318) (150.607) (163.332) (73.973) (101.973) (116.809) (7.897) (27.571) (33.219) (6.821) (23.656) (42.148) (3.010) (18.108) (61.240) Arıcak Turizm Tic. AŞ
(376) (519) (591) (377) (612) (613) (378) (526) (526) (378) (551) (551) (378) (607) (607) Bileşim Ziraat-Halk Alt.Dağ.Kan.Ve Öd.Sis. AŞ 4.010 716 1.615 6.189 2.674 3.571 (434) (3.700) 2.248 3.677 149 2.112 3.984 1.347 4.652 Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ort. AŞ 499.242 432.716 488.913 1.158.011 957.190 1.230.195 Ziraat Teknoloji Hizm. AŞ 13.290 904 868 49.503 6.858 3.602 75.015 8.924 6.265 78.362 3.751 3.120 102.538 3.702 2.777 TÜBİTAK M armara Teknokent AŞ 4.993 2.854 2.880 2.948 443 3.271 3.933 3.129 4.240 389 (2.073) 3.452 4.302 1.454 3.540 Vakıf İnş. Rest. ve Tic. AŞ 2.212 1.362 2.004 310 (614) 205 1.503 (268) 1.343 3.953 1.634 2.928 2 (2.592) (1.071) Halk Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ 16.290 12.311 12.005 30.956 24.385 29.211 51.553 40.977 56.168 70.292 61.686 61.509 41.799 31.961 34.780 Sümer Holding AŞ
1.026 (15.117) (14.986) 2.017 (14.258) (26.411) 1.831 (14.680) (9.753) 3.817 (12.956) 5.166 928 (18.404) 374 Ziraat Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ 13.585 Ziraat Katılım Varlık Kiralama AŞ 1 Bankalar : TH T. Emlak Bankası AŞ 31.360 94.140 137.151 165.683 158.014 T.C. Ziraat Bankası AŞ 3.504.725 4.378.523 5.178.733 6.567.623 8.569.135 Ziraat Katılım Bankası AŞ (11.708) 40.482 İller Bankası AŞ 393.942 441.018 709.283 779.904 1.109.566 T. Halk Bankası AŞ
3.329.139 3.364.892 2.727.255 2.855.643 3.351.550 T. İhracat Kredi Bankası AŞ 221.191 245.927 427.009 489.406 421.325 T. Kalkınma Bankası AŞ 55.083 47.262 59.179 80.081 92.846 Diğer mali kuruluşlar : Halk Sigorta AŞ 16.265 52.839 56.538 12.217 32.525 Halk Hayat ve Emeklilik AŞ 58.644 91.972 110.874 132.907 191.527 Halk Yatırım M enkul Değerler AŞ 12.513 11.538 20.696 14.200 18.327 Halk Finansal Kiralama AŞ 27.228 20.600 6.409 7.780 14.743 Halk Portföy Yönetimi AŞ 583 1.642 2.847 5.668 9.298 Halk Faktoring AŞ (333) 1.293 9.339 13.270 20.748 Kalkınma M enkul Değerler AŞ
201 296 454 600 736 Ziraat Finansal Kiralama AŞ 19.401 10.705 (51.115) 49.368 44.207 Ziraat Hayat ve Emeklilik AŞ 89.288 164.902 183.228 203.818 292.771 Ziraat Sigorta AŞ 58.582 69.982 81.300 110.070 162.378 Ziraat Portföy Yönetimi AŞ 811 237 3.040 7.031 10.606 Ziraat Yatırım M enkul Değerler AŞ 9.157 9.998 11.893 23.573 27.548 (2) Faaliyeti durdurulduğu için satış hasılatı yoktur. (3)2012 değerleri konsolide. (1) 2012 yılından itibaren diğer hizmetler içinde değerlendirilmiştir. 2016 Kuruluşlar 2012 2013 2014 2015 Çizelge: 70- KİT'lerin 2012-2016 dönemi faaliyet ve dönem sonuçları (devam) (Bin TL) KİT’lerin 2016 yılı brüt satışları önceki döneme göre %14,2 oranında azalışla 101,1 milyar TL’ye ve satışların maliyeti %24,8 oranında azalışla 79,6 milyar TL’ye düşmüş, faaliyet giderleri yaklaşık olarak geçen dönemle aynı kalmakla birlikte faaliyet sonucu %187 oranında artış göstererek 13,9 milyar TL kâra ulaşmıştır. Faaliyet dışı gelir ve kârlar ile gider ve zararlar ve finansman giderlerinin de etkisiyle dönem sonucu da 18,2 milyar TL kâr olarak gerçekleşmiştir.
Dönem sonucuna bağlı olarak, vergi karşılıkları %206,5 oranında artarak 4 milyar TL tutarında tahakkuk etmiştir. KİT’lerin 2016 yılı net dönem sonucu önceki döneme göre %556,1 oranında iyileşme göstererek 14,2 milyar TL kâr olarak gerçekleşmiştir. 2003 yılı sabit fiyatları bazında 2016 yılı dönem sonucu önceki döneme göre iyileşme göstermekle birlikte, 2012 yılı seviyesinin üstünde 6,7 milyar TL, dönem net kârı ise 5,2 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. KİT’lerin kuruluş bazında 2016 yılı kârlılık performansları ile faaliyet dönemi içerisinde sektörü ve/veya kuruluşu etkileyen önemli gelişmelerin yanı sıra, seçilmiş mali rasyolar yardımıyla bunların mali yapılarına ilişkin olarak kamuoyunun bilgilendirilmesini amaçlayan değerlendirmelere raporun “Mali Durum ve Finansman” bölümünde yer verilmiştir. c)Finansman giderleri: 2016 yılı finansman giderleri önceki döneme göre %10,7 oranında artışla 1,5 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Finansman giderleri ağırlıklı olarak ulaştırma ve enerji sektörlerinde faaliyet gösteren KİT’lere ait bulunmaktadır. KİT’lerin 2012-2016 yıllarına ait finansman giderleri cari fiyatlarla 71/a sayılı, 2003 yılı fiyatlarıyla 71/b, 2016 yılı finansman giderlerinin sektörler itibarıyla ayrıntısı 72, 2012-2016 yıllarında tahakkuk eden finansman giderlerinin, sektörler itibarıyla faiz, kredi komisyonları ve kur farkları olarak ayrıntısına 73, 2012-2016 yılları kâr ve zarar hesaplarında yer alan finansman giderlerinin, cari yıl ve 2003 yılı sabit fiyatlarıyla faaliyet ve dönem sonuçlarına etkisi 74 sayılı çizelgede gösterilmiştir.

Genel Rapor • 2016 124 Çizelge: 71/a - 2012-2016 yılları finansman giderleri (Cari fiyatlarla) () Tutar % 1- Kaydedildiği hesaplar bakımından : İşletme maliyetine giren 166.497 116.726 104.705 110.326 223.090 112.764 102,2
Kâr ve zarar hesabına alınan 657.894 1.070.669 646.047 1.181.606 1.023.350 (158.256) (13,4) Yatırım bedellerine giren 48.021 34.050 16.041 73.351 264.425 191.074 260,5 Toplam 872.412 1.221.445 766.793 1.365.283 1.510.865 145.582 10,7 2- Ödendiği yada alacak kaydedildiği yerler bakımından : Hazineye 271.301 373.546 109.482 61.137 79.147 18.010 29,5
T.İhracat Kredi Bankası (Eximbank) Öteki KİT'ler 795 2 1 2 2 İç borçlar için başkaca yerler 345.597 185.546 224.566 568.683 547.632 (21.051) (3,7) Dış borçlar için verilen 254.696 458.641 430.962 734.306 618.013 (116.293) (15,8) Diğer 23 203.710 1.782 1.157 266.071 264.914 22.896,6 Toplam 872.412 1.221.445 766.793 1.365.283 1.510.865 145.582 10,7 () Mali kuruluşlar hariç. Çizelge : 71/b - 2012-2016 yılları finansman giderleri (2003 yılı fiyatlarıyla) () Tutar % 1- Kaydedildiği hesaplar bakımından : İşletme maliyetine giren 80.322 52.641 44.397 44.253 81.393 37.140 83,9
Kâr ve zarar hesabına alınan 317.379 482.849 273.934 473.951 373.363 (100.588) (21,2) Yatırım bedellerine giren 23.166 15.356 6.802 29.422 96.474 67.052 227,9 Toplam 420.865 550.846 325.133 547.625 551.230 3.605 0,7 2- Ödendiği yada alacak kaydedildiği yerler bakımından : Hazineye 130.880 168.461 46.422 24.522 28.876 4.354 17,8
T.İhracat Kredi Bankası (Eximbank) Öteki KİT'ler 384 1 1 1 İç borçlar için başkaca yerler 166.722 83.677 95.220 228.103 199.800 (28.303) (12,4) Dış borçlar için verilen 122.869 206.837 182.735 294.535 225.478 (69.057) (23,4) Diğer 11 91.869 756 464 97.074 96.610 20.817,5 Toplam 420.865 550.846 325.132 547.625 551.230 3.605 0,7 () Mali kuruluşlar hariç. (Bin TL) Verilen faiz, komisyon ve kur farkları 2015 2016 Son iki yıl farkı (Bin TL) Verilen faiz, komisyon ve kur farkları 2015 2016 Son iki yıl farkı 2012 2013 2014 2012 2013 2014

Sayıştay 125 Çizelge: 71/a - 2012-2016 yılları finansman giderleri (Cari fiyatlarla) () Tutar % 1- Kaydedildiği hesaplar bakımından : İşletme maliyetine giren 166.497 116.726 104.705 110.326 223.090 112.764 102,2
Kâr ve zarar hesabına alınan 657.894 1.070.669 646.047 1.181.606 1.023.350 (158.256) (13,4) Yatırım bedellerine giren 48.021 34.050 16.041 73.351 264.425 191.074 260,5 Toplam 872.412 1.221.445 766.793 1.365.283 1.510.865 145.582 10,7 2- Ödendiği yada alacak kaydedildiği yerler bakımından : Hazineye 271.301 373.546 109.482 61.137 79.147 18.010 29,5
T.İhracat Kredi Bankası (Eximbank) Öteki KİT'ler 795 2 1 2 2 İç borçlar için başkaca yerler 345.597 185.546 224.566 568.683 547.632 (21.051) (3,7) Dış borçlar için verilen 254.696 458.641 430.962 734.306 618.013 (116.293) (15,8) Diğer 23 203.710 1.782 1.157 266.071 264.914 22.896,6 Toplam 872.412 1.221.445 766.793 1.365.283 1.510.865 145.582 10,7 () Mali kuruluşlar hariç. Çizelge : 71/b - 2012-2016 yılları finansman giderleri (2003 yılı fiyatlarıyla) () Tutar % 1- Kaydedildiği hesaplar bakımından : İşletme maliyetine giren 80.322 52.641 44.397 44.253 81.393 37.140 83,9
Kâr ve zarar hesabına alınan 317.379 482.849 273.934 473.951 373.363 (100.588) (21,2) Yatırım bedellerine giren 23.166 15.356 6.802 29.422 96.474 67.052 227,9 Toplam 420.865 550.846 325.133 547.625 551.230 3.605 0,7 2- Ödendiği yada alacak kaydedildiği yerler bakımından : Hazineye 130.880 168.461 46.422 24.522 28.876 4.354 17,8
T.İhracat Kredi Bankası (Eximbank) Öteki KİT'ler 384 1 1 1 İç borçlar için başkaca yerler 166.722 83.677 95.220 228.103 199.800 (28.303) (12,4) Dış borçlar için verilen 122.869 206.837 182.735 294.535 225.478 (69.057) (23,4) Diğer 11 91.869 756 464 97.074 96.610 20.817,5 Toplam 420.865 550.846 325.132 547.625 551.230 3.605 0,7 () Mali kuruluşlar hariç. (Bin TL) Verilen faiz, komisyon ve kur farkları 2015 2016 Son iki yıl farkı (Bin TL) Verilen faiz, komisyon ve kur farkları 2015 2016 Son iki yıl farkı 2012 2013 2014 2012 2013 2014 Çizelge: 72- 2016 yılı finansman giderleri () Maden İmalat Enerji San. top. Ulaş.-hab. Ticaret Diğ. hiz. Hiz.top. 1- Kaydedildiği hesaplar bakımından: İşletme maliyetine giren 6.864 6.864 216.226 216.226 223.090
Kar ve zarar hesabına alınan 59.940 306.924 128.759 279.184 714.867 231.153 9.559 7.831 248.543 1.023.350
Yatırım bedellerine giren 39.509 39.509 224.916 224.916 264.425 Toplam 59.940 306.924 135.623 318.693 761.240 456.069 225.785 7.831 689.685 1.510.865 2- Ödendiği yada alacak kaydedildiği yerler bakımından: Hazineye 79.147 79.147 79.147
Öteki KİT'ler 2 2 2 İç borçlar için başkaca yerler 59.940 306.924 24.550 20.103 351.577 135.282 1.436 136.718 548.235
Dış borçlar için verilen 2 298.588 298.590 228.990 90.433 319.423 618.013
Diğer 111.071 111.071 147.932 70 6.395 154.397 265.468 Toplam 59.940 306.924 135.623 318.693 761.240 456.069 225.785 7.831 689.685 1.510.865 () Mali kuruluşlar hariç. (Bin TL) Tarım Verilen faiz, komisyon ve kur farkları Hizmetler KİT toplamı Sanayi

Genel Rapor • 2016 126 Çizelge : 73- Finansman giderlerinin ayrıntısı () Kredi Kur Kredi Kur Kredi Kur Kredi Kur Kredi Kur kom. farkı kom. farkı kom. farkı kom. farkı kom. farkı Tarım 3.763 3.763 12.601 12.601 30.806 30.806 47.710 47.710 59.940 59.940 Sanayi: -Madencilik 8 222 230 102 102 33.173 33.173 172.870 2 172.872 293.703 13.221 306.924 -İmalat 104.924 3.960 108.884 71.342 15.260 86.602 134.919 1.157 136.076 104.267 104.267 135.533 9 81 135.623 -Enerji 84.776 44 146.200 231.020 50.324 3 445.396 495.723 43.138 2.972 246.394 292.504 29.365 247 405.724 435.336 34.431 305 283.957 318.693 Sanayi toplamı 189.708 266 150.160 340.134 121.666 105 460.656 582.427 178.057 36.145 247.551 461.753 306.502 249 405.724 712.475 463.667 13.535 284.038 761.240 Hizmetler: -Ulaş.-haberleşme 196.870 1.128 17.516 215.514 43.254 387 377.406 421.047 49.951 3.831 134.929 188.711 72.247 407.371 479.618 95.525 360.544 456.069 -Ticaret 203.614 1.691 18.367 223.672 97.986 1.684 26.282 125.952 78.794 21 4.849 83.664 87.022 718 36.089 123.829 139.144 70 86.571 225.785 -Diğer hizmetler 89.148 61 120 89.329 79.418 79.418 1.859 1.859 1.651 1.651 7.831 7.831 Hizmetler toplamı 489.632 2.880 36.003 528.515 220.658 2.071 403.688 626.417 130.604 3.852 139.778 274.234 160.920 718 443.460 605.098 242.500 70 447.115 689.685 KİT toplamı 683.103 3.146 186.163 872.412 354.925 2.176 864.344 1.221.445 339.467 39.997 387.329 766.793 515.132 967 849.184 1.365.283 766.107 13.605 731.153 1.510.865 () Mali kuruluşlar hariç. 2013 2012 Sektörler Faiz Toplam Faiz Toplam Faiz Toplam Faiz (Bin TL) 2015 2016 Toplam Faiz 2014 Toplam

Sayıştay 127 Çizelge : 73- Finansman giderlerinin ayrıntısı () Kredi Kur Kredi Kur Kredi Kur Kredi Kur Kredi Kur kom. farkı kom. farkı kom. farkı kom. farkı kom. farkı Tarım 3.763 3.763 12.601 12.601 30.806 30.806 47.710 47.710 59.940 59.940 Sanayi: -Madencilik 8 222 230 102 102 33.173 33.173 172.870 2 172.872 293.703 13.221 306.924 -İmalat 104.924 3.960 108.884 71.342 15.260 86.602 134.919 1.157 136.076 104.267 104.267 135.533 9 81 135.623 -Enerji 84.776 44 146.200 231.020 50.324 3 445.396 495.723 43.138 2.972 246.394 292.504 29.365 247 405.724 435.336 34.431 305 283.957 318.693 Sanayi toplamı 189.708 266 150.160 340.134 121.666 105 460.656 582.427 178.057 36.145 247.551 461.753 306.502 249 405.724 712.475 463.667 13.535 284.038 761.240 Hizmetler: -Ulaş.-haberleşme 196.870 1.128 17.516 215.514 43.254 387 377.406 421.047 49.951 3.831 134.929 188.711 72.247 407.371 479.618 95.525 360.544 456.069 -Ticaret 203.614 1.691 18.367 223.672 97.986 1.684 26.282 125.952 78.794 21 4.849 83.664 87.022 718 36.089 123.829 139.144 70 86.571 225.785 -Diğer hizmetler 89.148 61 120 89.329 79.418 79.418 1.859 1.859 1.651 1.651 7.831 7.831 Hizmetler toplamı 489.632 2.880 36.003 528.515 220.658 2.071 403.688 626.417 130.604 3.852 139.778 274.234 160.920 718 443.460 605.098 242.500 70 447.115 689.685 KİT toplamı 683.103 3.146 186.163 872.412 354.925 2.176 864.344 1.221.445 339.467 39.997 387.329 766.793 515.132 967 849.184 1.365.283 766.107 13.605 731.153 1.510.865 () Mali kuruluşlar hariç. 2013 2012 Sektörler Faiz Toplam Faiz Toplam Faiz Toplam Faiz (Bin TL) 2015 2016 Toplam Faiz 2014 Toplam Çizelge: 74- KİT'lerin finansman giderlerinin dönem sonucuna etkisi () Finansman giderleri dönem sonucu ilişkisi Tutar % Cari fiyatlarla: -Faaliyet sonucu 3.843.741 6.913.158 (1.971.924) 4.849.934 13.919.268 9.069.334 187,0 -Finansman giderleri 657.894 1.070.669 646.047 1.181.606 1.023.242 (158.364) (13,4) -Dönem sonucu 5.156.846 4.938.744 (1.427.633) 3.485.117 18.249.212 14.764.095 423,6 2003 yılı fiyatlarıyla: -Faaliyet sonucu 1.854.282 3.117.686 (836.128) 1.945.343 5.078.357 3.133.014 161,1 -Finansman giderleri 317.379 482.849 273.934 473.951 373.323 (100.627) (21,2) -Dönem sonucu 2.487.745 2.227.268 (605.340) 1.397.905 6.658.109 5.260.204 376,3 () Mali kuruluşlar hariç. (Bin TL) 2015 2016 Son iki yıl farkı2012 2013 2014 Yatırım projelerinden kaynaklanan finansman maliyetleri ile diğer borçlanma maliyetine ilişkin tahakkuk eden faiz, kur farkı ve komisyon giderleri, varlıkların maliyet bedellerine ya da netice hesaplarına aktarılmaktadır. Bu çerçevede 2016 yılında yaklaşık 1,5 milyar TL olarak tahakkuk eden finansman giderinin %67,7 oranında 1 milyar TL’si netice hesaplarına yansıtılmıştır. d) Kamu iktisadi teşebbüslerinin genel ekonomi ile ilişkileri: KİT’lerin son beş yıllık dönemde yarattıkları katma değerin Türkiye’de yaratılan toplam GSMH değerleri içindeki payları ve KİT’lerin Hazineye katkılarını gösteren çizelgeler Raporun “KİT’lerin Türkiye Ekonomisi İçindeki Yeri” başlıklı ikinci bölümünde yer almıştır. KİT’lerin 2012-2016 yıllarında tahakkuk eden vergileri 75, 2016 yılında tahakkuk eden vergilerin sektörler itibarıyla ayrıntısı 75/a, 2012-2016 yıllarında uluslararası ticaretten sağlanan ve ödenen döviz tutarları 76, 2016 yılında sağlanan ve ödenen dövizlerin sektörler itibarıyla ayrıntısı 76/a, 2012-2016 yıllarında üretici ve alıcı fiyatlarıyla GSMH’ye katkısı 77, 2016 yılı GSMH’ye katkının sektörler itibarıyla ayrıntısı 77/a sayılı çizelgede gösterilmiştir.

Genel Rapor • 2016 128 Çizelge : 75- KİT'lerin 2012-2016 yıllarında tahakkuk eden vergileri Tutar (% ) A- Kuruluşun yükümlü olduğu vergi, resim, harç ve fonlar : 1-Gelirden alınan :

• Gelir vergisi
• Kurumlar vergisi 3.722.821 3.069.524 3.081.301 2.578.921 6.957.076 4.378.155 169,8
• Fonlar
• Diğer 83.779 156.811 156.811 Toplam (1) 3.722.821 3.069.524 3.165.080 2.578.921 7.113.887 4.534.966 175,8 2-Servetten alınan :
• M otorlu taşıtlar vergisi 6.301 6.356 5.924 6.337 6.317 (20) (0,3)
• Emlak vergisi (Belediyelere ödenen) 87.102 91.332 96.503 96.068 89.594 (6.474) (6,7)
• Diğer 636 12.204 20.463 27.921 33.626 5.705 20,4 Toplam (2) 94.039 109.892 122.890 130.326 129.537 (789) (0,6) 3-M al ve hizmetten alınan : (Dolaylı vergiler)
• KDV 3.915.866 2.932.558 2.053.166 2.854.595 4.081.975 1.227.380 43,0
• Özel tüketim vergisi 1.170.443 1.171.930 1.457.032 1.898.862 2.029.589 130.727 6,9
• Banka ve sigorta muam ele vergisi 82.193 105.493 156.055 160.076 266.976 106.900 66,8
• Dam ga vergisi 203.613 188.434 159.260 246.963 261.279 14.316 5,8
• Dış ticarette ödenen vergiler 52 809 465 554 (554) (100,0)
• Harçlar 146.400 201.389 182.654 220.648 251.526 30.878 14,0
• Belediyelere ödenen(Emlak vergisi dışında) vergi resim ve harçlar 16.468 16.389 41.379 22.188 18.045 (4.143) (18,7)
• Özel iletişim vergisi 29.249 35.270 29.882 30.380 42.233 11.853 39,0
• Özel işlem vergisi
• Şans oyunları vergisi
• Haberleşme vergisi 224 224
• Fonlar 126 7 7
• Diğerleri 84.989 53.840 42.051 16.168 47.872 31.704 196,1 Toplam (3) 5.649.273 4.706.238 4.121.944 5.450.434 6.999.726 1.549.292 28,4 Toplam (2+3) 5.743.312 4.816.130 4.244.834 5.580.760 14.113.613 8.532.853 152,9 Toplam (A) 9.466.133 7.885.654 7.409.914 8.159.681 14.243.150 6.083.469 74,6 B- Kuruluşun sorumlu olduğu vergi, resim, harç ve fonlar :
• Personelden kesilen gelir ve dam ga vergisi 1.867.802 1.959.869 2.021.323 2.263.035 2.445.309 182.274 8,1
• Yüklenici , üretici ve ortaklardan kesilen gelir, kurumlar ve dam ga vergisi 2.870.502 3.533.492 4.365.980 4.564.749 5.136.144 571.395 12,5 -Tevkif edilen KDV 472.202 580.269 625.579 719.922 1.398.046 678.124 94,2
• Elektrik ve havagazı tüketim vergisi 659.677 21.369 37.659 12.752 619 (12.133) (95,1)
• Fonlar
• Diğerleri 954.813 1.594.745 1.766.649 2.390.117 2.803.656 413.539 17,3 Toplam (B) 6.824.996 7.689.744 8.817.190 9.950.575 11.783.774 1.833.199 18,4 Genel toplam (A+B) 16.291.129 15.575.398 16.227.104 18.110.256 26.026.924 7.916.668 43,7 (Bin TL) Vergi türleri 2015 2016 Son iki yıl farkı 2012 2013 2014 Çizelge : 75/a - 2016 yılında tahakkuk eden vergiler M adencilik İmalat Enerji Sanayi toplamı Ulaş-hab. Ticaret Diğer hizmetler Hizmetler toplamı A- Kuruluşun yükümlü olduğu vergi, resim, harç ve fonlar : 1-Gelirden alınan
• Gelir vergisi
• Kurumlar vergisi 634.729 12.643 798.260 1.445.632 2.501.488 98.128 1.856 2.601.472 2.909.972 6.957.076
• Fonlar 156.811 156.811 156.811
• Diğer Toplam (1) 634.729 12.643 798.260 1.445.632 2.658.299 98.128 1.856 2.758.283 2.909.972 7.113.887 2-Servetten alınan :
• M otorlu taşıtlar vergisi 243 1.578 772 516 2.866 1.450 556 19 2.025 1.183 6.317
• Emlak vergisi (Belediyelere ödenen) 1.924 12.145 30.650 6.204 48.999 17.987 5.429 2.314 25.730 12.941 89.594
• Diğer 11 11 118 4.226 4.344 29.271 33.626 Toplam (2) 2.167 13.723 31.433 6.720 51.876 19.555 5.985 6.559 32.099 43.395 129.537 3-M al ve hizmetten alınan : (Dolaylı Vergiler)
• KDV 472.133 237.950 897.770 1.607.853 2.013.654 185.303 9.381 2.208.338 265.784 4.081.975
• Özel tüketim vergisi 8.024 104 8.128 846.639 1.174.591 2.021.230 231 2.029.589
• Banka ve sigorta muamele vergisi 13.646 1 13.647 253.329 266.976
• Damga vergisi 5.001 11.167 33.478 50.381 95.026 108.058 35.814 680 144.552 16.700 261.279
• Dış ticarette ödenen vergiler
• Harçlar 116 1.686 1.151 3.079 5.916 752 619 639 2.010 243.484 251.526
• Belediyelere ödenen(Emlak vergisi dışında) vergi, resim ve harçlar 32 3.770 2.201 18 5.989 3.435 553 1.320 5.308 6.716 18.045
• Özel iletişim vergisi 186 4 4 35.599 6 35.605 6.438 42.233
• Özel işlem vergisi
• Şans oyunları vergisi 7 7
• Haberleşme vergisi 224 224 224
• Fonlar -Diğer 132 37.940 59 3 38.002 152 44 474 670 9.068 47.872 Toplam (3) 5.467 534.720 274.843 951.355 1.760.918 3.022.159 1.396.924 12.501 4.431.584 801.758 6.999.727 Toplam (2+3) 7.634 548.443 306.276 958.075 1.812.794 3.041.714 1.402.909 19.060 4.463.683 845.153 7.129.264 Toplam (A) 7.634 1.183.172 318.919 1.756.335 3.258.426 5.700.013 1.501.037 20.916 7.221.966 3.755.125 14.243.151 B- Kuruluşun sorumlu olduğu vergi, resim, harç ve fonlar :
• Personelden kesilen edilen gelir ve damga vergisi 27.340 124.202 291.478 271.170 686.850 812.881 45.373 11.913 870.167 860.952 2.445.309
• Yüklenici, üretici ve ortaklardan kesilen gelir, kurumlar ve damga vergisi 8.080 60.973 165.964 87.824 314.761 359.081 147.397 2.545 509.023 4.304.280 5.136.144 -Tevkif edilen KDV 41.978 101.754 37.417 167.605 306.776 301.823 625.027 4.831 931.681 117.611 1.398.046
• Elektrik ve havagazı tüketim vergisi 78 493 48 619 619
• Fonlar
• Diğerleri 13.873 205 72.143 86.221 8.667 141.375 7 150.049 2.567.386 2.803.656 Toplam (B) 77.398 300.880 495.557 598.790 1.395.227 1.482.452 959.172 19.296 2.460.920 7.850.228 11.783.773 Genel toplam (A+B) 85.032 1.484.052 814.476 2.355.125 4.653.653 7.182.465 2.460.209 40.212 9.682.886 11.605.353 26.026.924 (Bin TL) M ali kur. KİT toplamı Tarım Vergi türleri Sanayi Hizmetler

Sayıştay 129 Çizelge : 75- KİT'lerin 2012-2016 yıllarında tahakkuk eden vergileri Tutar (% ) A- Kuruluşun yükümlü olduğu vergi, resim, harç ve fonlar : 1-Gelirden alınan :

• Gelir vergisi
• Kurumlar vergisi 3.722.821 3.069.524 3.081.301 2.578.921 6.957.076 4.378.155 169,8
• Fonlar
• Diğer 83.779 156.811 156.811 Toplam (1) 3.722.821 3.069.524 3.165.080 2.578.921 7.113.887 4.534.966 175,8 2-Servetten alınan :
• M otorlu taşıtlar vergisi 6.301 6.356 5.924 6.337 6.317 (20) (0,3)
• Emlak vergisi (Belediyelere ödenen) 87.102 91.332 96.503 96.068 89.594 (6.474) (6,7)
• Diğer 636 12.204 20.463 27.921 33.626 5.705 20,4 Toplam (2) 94.039 109.892 122.890 130.326 129.537 (789) (0,6) 3-M al ve hizmetten alınan : (Dolaylı vergiler)
• KDV 3.915.866 2.932.558 2.053.166 2.854.595 4.081.975 1.227.380 43,0
• Özel tüketim vergisi 1.170.443 1.171.930 1.457.032 1.898.862 2.029.589 130.727 6,9
• Banka ve sigorta muam ele vergisi 82.193 105.493 156.055 160.076 266.976 106.900 66,8
• Dam ga vergisi 203.613 188.434 159.260 246.963 261.279 14.316 5,8
• Dış ticarette ödenen vergiler 52 809 465 554 (554) (100,0)
• Harçlar 146.400 201.389 182.654 220.648 251.526 30.878 14,0
• Belediyelere ödenen(Emlak vergisi dışında) vergi resim ve harçlar 16.468 16.389 41.379 22.188 18.045 (4.143) (18,7)
• Özel iletişim vergisi 29.249 35.270 29.882 30.380 42.233 11.853 39,0
• Özel işlem vergisi
• Şans oyunları vergisi
• Haberleşme vergisi 224 224
• Fonlar 126 7 7
• Diğerleri 84.989 53.840 42.051 16.168 47.872 31.704 196,1 Toplam (3) 5.649.273 4.706.238 4.121.944 5.450.434 6.999.726 1.549.292 28,4 Toplam (2+3) 5.743.312 4.816.130 4.244.834 5.580.760 14.113.613 8.532.853 152,9 Toplam (A) 9.466.133 7.885.654 7.409.914 8.159.681 14.243.150 6.083.469 74,6 B- Kuruluşun sorumlu olduğu vergi, resim, harç ve fonlar :
• Personelden kesilen gelir ve dam ga vergisi 1.867.802 1.959.869 2.021.323 2.263.035 2.445.309 182.274 8,1
• Yüklenici , üretici ve ortaklardan kesilen gelir, kurumlar ve dam ga vergisi 2.870.502 3.533.492 4.365.980 4.564.749 5.136.144 571.395 12,5 -Tevkif edilen KDV 472.202 580.269 625.579 719.922 1.398.046 678.124 94,2
• Elektrik ve havagazı tüketim vergisi 659.677 21.369 37.659 12.752 619 (12.133) (95,1)
• Fonlar
• Diğerleri 954.813 1.594.745 1.766.649 2.390.117 2.803.656 413.539 17,3 Toplam (B) 6.824.996 7.689.744 8.817.190 9.950.575 11.783.774 1.833.199 18,4 Genel toplam (A+B) 16.291.129 15.575.398 16.227.104 18.110.256 26.026.924 7.916.668 43,7 (Bin TL) Vergi türleri 2015 2016 Son iki yıl farkı 2012 2013 2014 Çizelge : 75/a - 2016 yılında tahakkuk eden vergiler M adencilik İmalat Enerji Sanayi toplamı Ulaş-hab. Ticaret Diğer hizmetler Hizmetler toplamı A- Kuruluşun yükümlü olduğu vergi, resim, harç ve fonlar : 1-Gelirden alınan
• Gelir vergisi
• Kurumlar vergisi 634.729 12.643 798.260 1.445.632 2.501.488 98.128 1.856 2.601.472 2.909.972 6.957.076
• Fonlar 156.811 156.811 156.811
• Diğer Toplam (1) 634.729 12.643 798.260 1.445.632 2.658.299 98.128 1.856 2.758.283 2.909.972 7.113.887 2-Servetten alınan :
• M otorlu taşıtlar vergisi 243 1.578 772 516 2.866 1.450 556 19 2.025 1.183 6.317
• Emlak vergisi (Belediyelere ödenen) 1.924 12.145 30.650 6.204 48.999 17.987 5.429 2.314 25.730 12.941 89.594
• Diğer 11 11 118 4.226 4.344 29.271 33.626 Toplam (2) 2.167 13.723 31.433 6.720 51.876 19.555 5.985 6.559 32.099 43.395 129.537 3-M al ve hizmetten alınan : (Dolaylı Vergiler)
• KDV 472.133 237.950 897.770 1.607.853 2.013.654 185.303 9.381 2.208.338 265.784 4.081.975
• Özel tüketim vergisi 8.024 104 8.128 846.639 1.174.591 2.021.230 231 2.029.589
• Banka ve sigorta muamele vergisi 13.646 1 13.647 253.329 266.976
• Damga vergisi 5.001 11.167 33.478 50.381 95.026 108.058 35.814 680 144.552 16.700 261.279
• Dış ticarette ödenen vergiler
• Harçlar 116 1.686 1.151 3.079 5.916 752 619 639 2.010 243.484 251.526
• Belediyelere ödenen(Emlak vergisi dışında) vergi, resim ve harçlar 32 3.770 2.201 18 5.989 3.435 553 1.320 5.308 6.716 18.045
• Özel iletişim vergisi 186 4 4 35.599 6 35.605 6.438 42.233
• Özel işlem vergisi
• Şans oyunları vergisi 7 7
• Haberleşme vergisi 224 224 224
• Fonlar -Diğer 132 37.940 59 3 38.002 152 44 474 670 9.068 47.872 Toplam (3) 5.467 534.720 274.843 951.355 1.760.918 3.022.159 1.396.924 12.501 4.431.584 801.758 6.999.727 Toplam (2+3) 7.634 548.443 306.276 958.075 1.812.794 3.041.714 1.402.909 19.060 4.463.683 845.153 7.129.264 Toplam (A) 7.634 1.183.172 318.919 1.756.335 3.258.426 5.700.013 1.501.037 20.916 7.221.966 3.755.125 14.243.151 B- Kuruluşun sorumlu olduğu vergi, resim, harç ve fonlar :
• Personelden kesilen edilen gelir ve damga vergisi 27.340 124.202 291.478 271.170 686.850 812.881 45.373 11.913 870.167 860.952 2.445.309
• Yüklenici, üretici ve ortaklardan kesilen gelir, kurumlar ve damga vergisi 8.080 60.973 165.964 87.824 314.761 359.081 147.397 2.545 509.023 4.304.280 5.136.144 -Tevkif edilen KDV 41.978 101.754 37.417 167.605 306.776 301.823 625.027 4.831 931.681 117.611 1.398.046
• Elektrik ve havagazı tüketim vergisi 78 493 48 619 619
• Fonlar
• Diğerleri 13.873 205 72.143 86.221 8.667 141.375 7 150.049 2.567.386 2.803.656 Toplam (B) 77.398 300.880 495.557 598.790 1.395.227 1.482.452 959.172 19.296 2.460.920 7.850.228 11.783.773 Genel toplam (A+B) 85.032 1.484.052 814.476 2.355.125 4.653.653 7.182.465 2.460.209 40.212 9.682.886 11.605.353 26.026.924 (Bin TL) M ali kur. KİT toplamı Tarım Vergi türleri Sanayi Hizmetler

Genel Rapor • 2016 130 Çizelge: 76- KİT'ler tarafından 2012 - 2016 yıllarında sağlanan ve ödenen dövizler Tutar (%) Dış alemden sağlanan: 1- İhracat bedellerinden 3.306.772 3.850.102 3.591.534 4.266.058 4.861.606 595.548 14,0 2-Sermaye hareketlerinden 10.122.753 14.838.003 15.959.113 24.519.640 32.335.474 7.815.834 31,9 3-Görünmeyen işlemlerden 1.932.434 2.049.160 3.895.972 4.585.076 4.227.429 (357.647) (7,8) Toplam (1) 15.361.959 20.737.265 20.737.265 33.370.774 41.424.509 8.053.735 24,1 Dış aleme ödenen: 1-İthalat bedellerine 36.441.631 32.119.091 39.614.085 39.044.673 22.541.179 (16.503.494) (42,3) 2-Sermaye hareketlerine 3.005.924 3.990.226 14.512.484 13.023.743 16.622.272 3.598.529 27,6 3-Görünmeyen işlemlere 1.327.277 1.637.222 5.906.318 1.298.271 3.442.650 2.144.379 165,2 Toplam (2) 40.774.832 37.746.539 60.032.887 53.366.687 42.606.101 (10.760.586) (20,2) Denge farkı (+) 10.169.806 13.338.843 10.527.474 19.743.614 23.604.953 3.861.339 19,6 Denge farkı (-) (35.582.679) (30.348.117) (47.113.742) (39.739.554) (24.786.545) 14.953.009 (37,6) Net denge farkı (25.412.873) (17.009.274) (36.586.268) (19.995.940) (1.181.592) 18.814.348 (94,1) (Bin TL) Dış ödemeler dengesine etki 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Çizelge:76/a- 2016 yılında sağlanan ve ödenen dövizler (Bin TL) Madencilik İmalat Enerji Sanayi toplamı Ulaş-hab. Ticaret Diğer hizmetler Hizmetler toplamı Dış alemden sağlanan: 1- İhracat bedellerinden 4.403 2.165.391 484.799 2.650.190 1.399.803 105.796 262 1.505.861 701.152 4.861.606 2-Sermaye hareketlerinden 294.692 383.300 677.992 133.858 133.858 31.523.624 32.335.474 3-Görünmeyen işlemlerden 2.497.792 849 33.543 2.532.184 1.529.781 1.038 1.530.819 169.421 4.232.424 Toplam (1) 4.403 4.957.875 485.648 416.843 5.860.366 3.063.442 105.796 1.300 3.170.538 32.394.197 41.429.504 Dış aleme ödenen: 1-İthalat bedellerine 208.816 194.828 1.721.268 34.953 1.951.049 19.514.482 812.647 311 20.327.440 53.874 22.541.179 2-Sermaye hareketlerine 4.427.447 472.542 4.899.989 139.970 139.970 11.582.313 16.622.272 3-Görünmeyen işlemlere 1.382.947 34.778 296.484 1.714.209 396.177 90.433 228 486.838 1.241.603 3.442.650 Toplam 208.816 6.005.222 1.756.046 803.979 8.565.247 20.050.629 903.080 539 20.954.248 12.877.790 42.606.101 Denge farkı (+) 2.114.984 398.065 2.513.049 1.368.387 14.230 1.300 1.383.917 19.707.987 23.604.953 Denge farkı (-) (204.413) (3.167.326) (1.668.463) (387.136) (5.222.925) (18.355.574) (811.514) (539) (19.167.627) (191.580) (24.786.545) Net denge farkı (204.413) (1.052.342) (1.270.398) (387.136) (2.709.876) (16.987.187) (797.284) 761 (17.783.710) 19.516.407 (1.181.592) Hizmetler Mali kur. KİT toplamı Dış ödemeler dengesine etki Tarım Sanayi

Sayıştay 131 Çizelge: 76- KİT'ler tarafından 2012 - 2016 yıllarında sağlanan ve ödenen dövizler Tutar (%) Dış alemden sağlanan: 1- İhracat bedellerinden 3.306.772 3.850.102 3.591.534 4.266.058 4.861.606 595.548 14,0 2-Sermaye hareketlerinden 10.122.753 14.838.003 15.959.113 24.519.640 32.335.474 7.815.834 31,9 3-Görünmeyen işlemlerden 1.932.434 2.049.160 3.895.972 4.585.076 4.227.429 (357.647) (7,8) Toplam (1) 15.361.959 20.737.265 20.737.265 33.370.774 41.424.509 8.053.735 24,1 Dış aleme ödenen: 1-İthalat bedellerine 36.441.631 32.119.091 39.614.085 39.044.673 22.541.179 (16.503.494) (42,3) 2-Sermaye hareketlerine 3.005.924 3.990.226 14.512.484 13.023.743 16.622.272 3.598.529 27,6 3-Görünmeyen işlemlere 1.327.277 1.637.222 5.906.318 1.298.271 3.442.650 2.144.379 165,2 Toplam (2) 40.774.832 37.746.539 60.032.887 53.366.687 42.606.101 (10.760.586) (20,2) Denge farkı (+) 10.169.806 13.338.843 10.527.474 19.743.614 23.604.953 3.861.339 19,6 Denge farkı (-) (35.582.679) (30.348.117) (47.113.742) (39.739.554) (24.786.545) 14.953.009 (37,6) Net denge farkı (25.412.873) (17.009.274) (36.586.268) (19.995.940) (1.181.592) 18.814.348 (94,1) (Bin TL) Dış ödemeler dengesine etki 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Çizelge:76/a- 2016 yılında sağlanan ve ödenen dövizler (Bin TL) Madencilik İmalat Enerji Sanayi toplamı Ulaş-hab. Ticaret Diğer hizmetler Hizmetler toplamı Dış alemden sağlanan: 1- İhracat bedellerinden 4.403 2.165.391 484.799 2.650.190 1.399.803 105.796 262 1.505.861 701.152 4.861.606 2-Sermaye hareketlerinden 294.692 383.300 677.992 133.858 133.858 31.523.624 32.335.474 3-Görünmeyen işlemlerden 2.497.792 849 33.543 2.532.184 1.529.781 1.038 1.530.819 169.421 4.232.424 Toplam (1) 4.403 4.957.875 485.648 416.843 5.860.366 3.063.442 105.796 1.300 3.170.538 32.394.197 41.429.504 Dış aleme ödenen: 1-İthalat bedellerine 208.816 194.828 1.721.268 34.953 1.951.049 19.514.482 812.647 311 20.327.440 53.874 22.541.179 2-Sermaye hareketlerine 4.427.447 472.542 4.899.989 139.970 139.970 11.582.313 16.622.272 3-Görünmeyen işlemlere 1.382.947 34.778 296.484 1.714.209 396.177 90.433 228 486.838 1.241.603 3.442.650 Toplam 208.816 6.005.222 1.756.046 803.979 8.565.247 20.050.629 903.080 539 20.954.248 12.877.790 42.606.101 Denge farkı (+) 2.114.984 398.065 2.513.049 1.368.387 14.230 1.300 1.383.917 19.707.987 23.604.953 Denge farkı (-) (204.413) (3.167.326) (1.668.463) (387.136) (5.222.925) (18.355.574) (811.514) (539) (19.167.627) (191.580) (24.786.545) Net denge farkı (204.413) (1.052.342) (1.270.398) (387.136) (2.709.876) (16.987.187) (797.284) 761 (17.783.710) 19.516.407 (1.181.592) Hizmetler Mali kur. KİT toplamı Dış ödemeler dengesine etki Tarım Sanayi

Genel Rapor • 2016 132 Firma ölçeğinde katma değerin oluşumu (Gelir yoluyla) Tutar (% ) A-Pozitif etkiler : Personel giderleri (Yevmiyeler dahil) 1 12.165.826 12.771.150 13.520.127 14.670.043 16.258.606 1.588.563 10,8 Verilen faizler (Yurt içi) 2 720.220 616.665 564.723 709.051 1.106.873 397.822 56,1 Verilen bina ve arazi kiraları 3 368.490 434.771 482.543 482.676 972.382 489.706 101,5 Karşılık giderleri 4 3.552.212 4.350.314 3.296.952 4.178.443 6.487.129 2.308.686 55,3 M evzuat gereğince katılma payları 5 137.498 149.648 195.013 177.722 239.817 62.095 34,9 Dernek ve benzeri yerlere bağışlar 6 49.745 55.948 46.729 34.550 701.926 667.376 1.931,6 Geçmiş yıllara aid gider ve zararlar 7 1.027.694 1.227.679 1.820.207 2.661.851 1.748.990 (912.861) (34,3) İç sigorta fonu gideri 8 191.429 202.274 195.364 154.479 254.158 99.679 64,5 Amortisman ve tükenme payları 9 4.048.253 3.979.226 5.369.374 4.145.228 4.793.060 647.832 15,6 Dış aleme ödenen giderler 10 1.327.277 1.637.222 5.906.318 1.298.271 3.588.863 2.290.592 176,4 Diğer pozitif etkiler 11 7.436.041 12.958.981 7.644.411 8.408.729 14.034.968 5.626.239 66,9 Dönem kârı 12 15.623.669 20.711.678 14.922.478 18.883.315 36.726.062 17.842.747 94,5 Toplam (A) 13 46.648.354 59.095.556 53.964.239 55.804.358 86.912.834 31.108.476 55,7 B-Negatif etkiler (-) : Alınan faizler (Yurt içi) 14 1.556.425 1.926.681 2.084.589 2.491.411 3.379.324 887.913 35,6 Alınan bina ve arazi kiraları 15 516.817 557.634 320.160 273.803 303.930 30.127 11,0 Karşılıklardan kullanılmayan kısım 16 701.898 959.847 1.079.407 1.552.807 1.194.895 (357.912) (23,0) Geçmiş yıllara ait gelir ve kârlar 17 452.146 902.535 389.155 544.237 619.640 75.403 13,9 İştiraklerden alınan kâr payları 18 1.509.393 1.975.694 1.304.896 907.775 1.057.613 149.838 16,5 İç sigorta fonundan yapılan tahsilat 19 56.892 14.711 6.171 67.918 170.108 102.190 150,5 Dış alemden sağlanan gelirler 20 1.932.434 2.049.160 3.895.972 4.585.076 4.227.691 (357.385) (7,8) Diğer negatif etkiler 21 8.096.414 8.881.125 7.727.009 8.107.654 19.984.846 11.877.192 146,5 Dönem zararı 22 2.634.375 6.772.041 6.671.304 3.891.067 3.908.804 17.737 0,5 Toplam (B) 23 17.456.794 24.039.428 23.478.663 22.421.748 34.846.851 12.425.103 55,4 Üretici fiyatlarıyla gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH)'ya
katkı (A-B) 24 29.191.560 35.056.128 30.485.576 33.382.610 52.065.983 18.683.373 56,0 Sübvansiyonlar (-) 25 1.600.511 2.483.623 756.422 1.258.998 2.492.141 1.233.143 97,9 Hazine yardımları (-) 26 Diğer yardım ve bağışlar (-) 27 9.332 5.115 876 5.649 45 (5.604) (99,2) Vergi iadeleri (-) 28 317 (317) 100,0 Tüketicilere yansıtılan vergi ve fonlar 29 5.743.312 4.816.308 4.244.833 5.580.760 7.129.263 1.548.503 27,7 Alıcı fiyatlarıyla gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH)'ya katkı 30 33.325.029 37.383.698 33.973.111 37.698.406 56.703.060 19.004.654 50,4 Dış aleme ödenen giderler (-) 31 (1.327.277) (1.637.222) (5.906.318) (1.298.271) (3.589.174) (2.290.903) 176,5 Dış alemden sağlanan gelirler 32 1.932.434 2.049.160 3.895.972 4.585.076 4.227.429 (357.647) (7,8) Alıcı fiyatlarıyla gayrisafi milli hasıla (GSM H)'ya katkı 33 33.930.186 37.795.636 31.962.765 40.985.211 57.341.315 16.356.104 39,9
Çizelge: 77- KİT'lerin 2012 - 2016 yıllarında GSM H'ye katkısı (Cari fiyatlarla) (Bin TL) Sıra no 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı (Bin TL) Madencilik İmalat Enerji Sanayi toplamı Ulaş-hab. Ticaret Diğer hizmetler Hizmetler toplamı A-Pozitif etkiler : Personel giderleri (Yevmiyeler dahil) 1 210.229 2.169.773 2.231.850 1.244.211 5.645.834 5.235.038 312.237 143.193 5.690.468 11.546.531 4.712.075 16.258.606 Verilen faizler (Yurt içi) 2 59.940 306.321 135.534 30.189 472.044 5.336 139.185 7.960 152.481 684.465 422.408 1.106.873 Verilen bina ve arazi kiraları 3 136 100.864 6.311 114.051 221.226 68.718 23.587 4.755 97.060 318.422 653.960 972.382 Karşılık giderleri 4 509 22.866 2.863 89.628 115.357 214.067 16.384 7.845 238.296 354.162 6.132.967 6.487.129 Mevzuat gereğince katılma payları 5 873 14.907 7.019 3.933 25.859 78.649 4.784 1.505 84.938 111.670 128.147 239.817 Dernek ve benzeri yerlere bağışlar 6 0 16.363 0 641.330 657.693 4.139 5 0 4.144 661.837 40.089 701.926 Geçmiş yıllara aid gider ve zararlar 7 24.050 177.350 211.183 196.156 584.689 365.093 23.367 38.002 426.462 1.035.201 713.789 1.748.990 İç sigorta fonu gideri 8 0 17.814 7.746 134.091 159.651 80.307 13.815 99 94.221 253.872 286 254.158 Amortisman ve tükenme payları 9 165.841 851.178 128.928 1.003.954 1.984.060 2.003.778 92.589 6.230 2.102.597 4.252.498 540.562 4.793.060 Dış aleme ödenen giderler 10 0 1.382.947 34.778 296.484 1.714.209 542.390 90.433 228 633.051 2.347.260 1.241.603 3.588.863 Diğer pozitif etkiler 11 53.286 3.222.948 516.286 4.847.212 8.586.446 2.810.940 500.581 23.051 3.334.572 11.974.304 2.060.664 14.034.968 Dönem karı 12 4.572.711 291.611 5.276.328 10.140.650 11.494.888 462.793 59.399 12.017.080 22.157.730 14.568.332 36.726.062 Toplam (A) 13 514.864 12.856.042 3.574.109 13.877.567 30.307.718 22.903.343 1.679.760 292.267 24.875.370 55.697.952 31.214.882 86.912.834 B-Negatif etkiler (-) Alınan faizler (Yurt içi) 14 1.581 218.797 36.646 296.687 552.130 671.777 116.340 17.392 805.509 1.359.220 2.020.104 3.379.324 Alınan bina ve arazi kiraları 15 64.225 80.077 2.321 11.932 94.330 101.132 4.169 3.086 108.387 266.942 36.988 303.930 Karşılıklardan kullanılmayan kısım 16 3 2.281 1.057 48.002 51.340 69.642 909 2.030 72.581 123.924 1.070.971 1.194.895 Geçmiş yıllara ait gelir ve karlar 17 1.463 30.016 6.839 52.800 89.655 273.415 29.603 3.459 306.477 397.595 222.045 619.640 İştiraklerden alınan kar payları 18 0 422.882 8.474 84.828 516.184 4.569 0 4.458 9.027 525.211 532.402 1.057.613 İç sigorta fonundan yapılan tahsilat 19 0 742 432 110.950 112.124 3.396 17 54.568 57.981 170.105 3
170.108 Dış alemden sağlanan gelirler 20 0 2.492.797 849 33.543 2.527.189 1.529.781 0 1.300 1.531.081 4.058.270 169.421 4.227.691 Diğer negatif etkiler 21 99.981 6.635.749 262.536 4.970.568 11.868.853 3.870.260 284.820 47.287 4.202.367 16.171.201 3.813.645 19.984.846 Dönem zararı 22 91.096 887.209 129.320 231.796 1.248.325 2.506.465 0 62.918 2.569.383 3.908.804

3.908.804 Toplam (B) 23 258.349 10.770.550 448.474 5.841.106 17.060.130 9.030.437 435.858 196.498 9.662.793 26.981.272 7.865.579 34.846.851 Üretici fiyatlarıyla gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH)'ya katkı (A-B) 24 256.515 2.085.492 3.125.635 8.036.461 13.247.588 13.872.906 1.243.902 95.769 15.212.577 28.716.680 23.349.303 52.065.983 Sübvansiyonlar (-) 25 (29.243) (29.243) (439.955) (2.022.943) (2.462.898) (2.492.141) (2.492.141) Hazine yardımları (-) 26 Diğer yardım ve bağışlar (-) 27 (45) (45) (45) (45) Vergi iadeleri (-) 28 Tüketicilere yansıtılan vergi ve fonlar 29 7.634 548.443 306.277 958.075 1.812.795 3.041.715 1.402.909 19.057 4.463.681 6.284.110 845.153 7.129.263 Alıcı fiyatlarıyla gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH)'ya katkı 30 264.149 2.633.935 3.402.669 8.994.536 15.031.140 16.474.621 623.868 114.826 17.213.315 32.508.604 24.194.456 56.703.060 Dış aleme ödenen giderler (-) 31 (1.382.947) (34.778) (296.484) (1.714.209) (542.390) (90.433) (539) (633.362) (2.347.571) (1.241.603) (3.589.174) Dış alemden sağlanan gelirler 32 2.492.797 849 33.543 2.527.189 1.529.781 1.038 1.530.819 4.058.008 169.421 4.227.429 Alıcı fiyatlarıyla gayrisafi milli hasıla (GSMH)'ya katkı 33 264.149 3.743.785 3.368.740 8.731.595 15.844.120 17.462.012 533.435 115.325 18.110.772 34.219.041 23.122.274 57.341.315 Çizelge: 77/a- 2016 yılında KİT'lerin GSMH'ye katkısı KİT toplamı Hizmetler Ara toplam Mali kur. Firma ölçeğinde katma değerin oluşumu
(Gelir yoluyla) Sıra no Tarım Sanayi

Sayıştay 133 Firma ölçeğinde katma değerin oluşumu (Gelir yoluyla) Tutar (% ) A-Pozitif etkiler : Personel giderleri (Yevmiyeler dahil) 1 12.165.826 12.771.150 13.520.127 14.670.043 16.258.606 1.588.563 10,8 Verilen faizler (Yurt içi) 2 720.220 616.665 564.723 709.051 1.106.873 397.822 56,1 Verilen bina ve arazi kiraları 3 368.490 434.771 482.543 482.676 972.382 489.706 101,5 Karşılık giderleri 4 3.552.212 4.350.314 3.296.952 4.178.443 6.487.129 2.308.686 55,3 M evzuat gereğince katılma payları 5 137.498 149.648 195.013 177.722 239.817 62.095 34,9 Dernek ve benzeri yerlere bağışlar 6 49.745 55.948 46.729 34.550 701.926 667.376 1.931,6 Geçmiş yıllara aid gider ve zararlar 7 1.027.694 1.227.679 1.820.207 2.661.851 1.748.990 (912.861) (34,3) İç sigorta fonu gideri 8 191.429 202.274 195.364 154.479 254.158 99.679 64,5 Amortisman ve tükenme payları 9 4.048.253 3.979.226 5.369.374 4.145.228 4.793.060 647.832 15,6 Dış aleme ödenen giderler 10 1.327.277 1.637.222 5.906.318 1.298.271 3.588.863 2.290.592 176,4 Diğer pozitif etkiler 11 7.436.041 12.958.981 7.644.411 8.408.729 14.034.968 5.626.239 66,9 Dönem kârı 12 15.623.669 20.711.678 14.922.478 18.883.315 36.726.062 17.842.747 94,5 Toplam (A) 13 46.648.354 59.095.556 53.964.239 55.804.358 86.912.834 31.108.476 55,7 B-Negatif etkiler (-) : Alınan faizler (Yurt içi) 14 1.556.425 1.926.681 2.084.589 2.491.411 3.379.324 887.913 35,6 Alınan bina ve arazi kiraları 15 516.817 557.634 320.160 273.803 303.930 30.127 11,0 Karşılıklardan kullanılmayan kısım 16 701.898 959.847 1.079.407 1.552.807 1.194.895 (357.912) (23,0) Geçmiş yıllara ait gelir ve kârlar 17 452.146 902.535 389.155 544.237 619.640 75.403 13,9 İştiraklerden alınan kâr payları 18 1.509.393 1.975.694 1.304.896 907.775 1.057.613 149.838 16,5 İç sigorta fonundan yapılan tahsilat 19 56.892 14.711 6.171 67.918 170.108 102.190 150,5 Dış alemden sağlanan gelirler 20 1.932.434 2.049.160 3.895.972 4.585.076 4.227.691 (357.385) (7,8) Diğer negatif etkiler 21 8.096.414 8.881.125 7.727.009 8.107.654 19.984.846 11.877.192 146,5 Dönem zararı 22 2.634.375 6.772.041 6.671.304 3.891.067 3.908.804 17.737 0,5 Toplam (B) 23 17.456.794 24.039.428 23.478.663 22.421.748 34.846.851 12.425.103 55,4 Üretici fiyatlarıyla gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH)'ya
katkı (A-B) 24 29.191.560 35.056.128 30.485.576 33.382.610 52.065.983 18.683.373 56,0 Sübvansiyonlar (-) 25 1.600.511 2.483.623 756.422 1.258.998 2.492.141 1.233.143 97,9 Hazine yardımları (-) 26 Diğer yardım ve bağışlar (-) 27 9.332 5.115 876 5.649 45 (5.604) (99,2) Vergi iadeleri (-) 28 317 (317) 100,0 Tüketicilere yansıtılan vergi ve fonlar 29 5.743.312 4.816.308 4.244.833 5.580.760 7.129.263 1.548.503 27,7 Alıcı fiyatlarıyla gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH)'ya katkı 30 33.325.029 37.383.698 33.973.111 37.698.406 56.703.060 19.004.654 50,4 Dış aleme ödenen giderler (-) 31 (1.327.277) (1.637.222) (5.906.318) (1.298.271) (3.589.174) (2.290.903) 176,5 Dış alemden sağlanan gelirler 32 1.932.434 2.049.160 3.895.972 4.585.076 4.227.429 (357.647) (7,8) Alıcı fiyatlarıyla gayrisafi milli hasıla (GSM H)'ya katkı 33 33.930.186 37.795.636 31.962.765 40.985.211 57.341.315 16.356.104 39,9
Çizelge: 77- KİT'lerin 2012 - 2016 yıllarında GSM H'ye katkısı (Cari fiyatlarla) (Bin TL) Sıra no 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı (Bin TL) Madencilik İmalat Enerji Sanayi toplamı Ulaş-hab. Ticaret Diğer hizmetler Hizmetler toplamı A-Pozitif etkiler : Personel giderleri (Yevmiyeler dahil) 1 210.229 2.169.773 2.231.850 1.244.211 5.645.834 5.235.038 312.237 143.193 5.690.468 11.546.531 4.712.075 16.258.606 Verilen faizler (Yurt içi) 2 59.940 306.321 135.534 30.189 472.044 5.336 139.185 7.960 152.481 684.465 422.408 1.106.873 Verilen bina ve arazi kiraları 3 136 100.864 6.311 114.051 221.226 68.718 23.587 4.755 97.060 318.422 653.960 972.382 Karşılık giderleri 4 509 22.866 2.863 89.628 115.357 214.067 16.384 7.845 238.296 354.162 6.132.967 6.487.129 Mevzuat gereğince katılma payları 5 873 14.907 7.019 3.933 25.859 78.649 4.784 1.505 84.938 111.670 128.147 239.817 Dernek ve benzeri yerlere bağışlar 6 0 16.363 0 641.330 657.693 4.139 5 0 4.144 661.837 40.089 701.926 Geçmiş yıllara aid gider ve zararlar 7 24.050 177.350 211.183 196.156 584.689 365.093 23.367 38.002 426.462 1.035.201 713.789 1.748.990 İç sigorta fonu gideri 8 0 17.814 7.746 134.091 159.651 80.307 13.815 99 94.221 253.872 286 254.158 Amortisman ve tükenme payları 9 165.841 851.178 128.928 1.003.954 1.984.060 2.003.778 92.589 6.230 2.102.597 4.252.498 540.562 4.793.060 Dış aleme ödenen giderler 10 0 1.382.947 34.778 296.484 1.714.209 542.390 90.433 228 633.051 2.347.260 1.241.603 3.588.863 Diğer pozitif etkiler 11 53.286 3.222.948 516.286 4.847.212 8.586.446 2.810.940 500.581 23.051 3.334.572 11.974.304 2.060.664 14.034.968 Dönem karı 12 4.572.711 291.611 5.276.328 10.140.650 11.494.888 462.793 59.399 12.017.080 22.157.730 14.568.332 36.726.062 Toplam (A) 13 514.864 12.856.042 3.574.109 13.877.567 30.307.718 22.903.343 1.679.760 292.267 24.875.370 55.697.952 31.214.882 86.912.834 B-Negatif etkiler (-) Alınan faizler (Yurt içi) 14 1.581 218.797 36.646 296.687 552.130 671.777 116.340 17.392 805.509 1.359.220 2.020.104 3.379.324 Alınan bina ve arazi kiraları 15 64.225 80.077 2.321 11.932 94.330 101.132 4.169 3.086 108.387 266.942 36.988 303.930 Karşılıklardan kullanılmayan kısım 16 3 2.281 1.057 48.002 51.340 69.642 909 2.030 72.581 123.924 1.070.971 1.194.895 Geçmiş yıllara ait gelir ve karlar 17 1.463 30.016 6.839 52.800 89.655 273.415 29.603 3.459 306.477 397.595 222.045 619.640 İştiraklerden alınan kar payları 18 0 422.882 8.474 84.828 516.184 4.569 0 4.458 9.027 525.211 532.402 1.057.613 İç sigorta fonundan yapılan tahsilat 19 0 742 432 110.950 112.124 3.396 17 54.568 57.981 170.105 3
170.108 Dış alemden sağlanan gelirler 20 0 2.492.797 849 33.543 2.527.189 1.529.781 0 1.300 1.531.081 4.058.270 169.421 4.227.691 Diğer negatif etkiler 21 99.981 6.635.749 262.536 4.970.568 11.868.853 3.870.260 284.820 47.287 4.202.367 16.171.201 3.813.645 19.984.846 Dönem zararı 22 91.096 887.209 129.320 231.796 1.248.325 2.506.465 0 62.918 2.569.383 3.908.804

3.908.804 Toplam (B) 23 258.349 10.770.550 448.474 5.841.106 17.060.130 9.030.437 435.858 196.498 9.662.793 26.981.272 7.865.579 34.846.851 Üretici fiyatlarıyla gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH)'ya katkı (A-B) 24 256.515 2.085.492 3.125.635 8.036.461 13.247.588 13.872.906 1.243.902 95.769 15.212.577 28.716.680 23.349.303 52.065.983 Sübvansiyonlar (-) 25 (29.243) (29.243) (439.955) (2.022.943) (2.462.898) (2.492.141) (2.492.141) Hazine yardımları (-) 26 Diğer yardım ve bağışlar (-) 27 (45) (45) (45) (45) Vergi iadeleri (-) 28 Tüketicilere yansıtılan vergi ve fonlar 29 7.634 548.443 306.277 958.075 1.812.795 3.041.715 1.402.909 19.057 4.463.681 6.284.110 845.153 7.129.263 Alıcı fiyatlarıyla gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH)'ya katkı 30 264.149 2.633.935 3.402.669 8.994.536 15.031.140 16.474.621 623.868 114.826 17.213.315 32.508.604 24.194.456 56.703.060 Dış aleme ödenen giderler (-) 31 (1.382.947) (34.778) (296.484) (1.714.209) (542.390) (90.433) (539) (633.362) (2.347.571) (1.241.603) (3.589.174) Dış alemden sağlanan gelirler 32 2.492.797 849 33.543 2.527.189 1.529.781 1.038 1.530.819 4.058.008 169.421 4.227.429 Alıcı fiyatlarıyla gayrisafi milli hasıla (GSMH)'ya katkı 33 264.149 3.743.785 3.368.740 8.731.595 15.844.120 17.462.012 533.435 115.325 18.110.772 34.219.041 23.122.274 57.341.315 Çizelge: 77/a- 2016 yılında KİT'lerin GSMH'ye katkısı KİT toplamı Hizmetler Ara toplam Mali kur. Firma ölçeğinde katma değerin oluşumu
(Gelir yoluyla) Sıra no Tarım Sanayi

Genel Rapor • 2016 134 KİT’lerin yarattıkları katma değerin faktörler itibarıyla dağılımı 78 sayılı çizelgede gösterilmiştir.
Çizelge: 78- KİT'lerin yarattıkları katma değerin faktörler itibarıyla dağılımı (%) Katma değer unsurları 2012 2013 2014 2015 2016 Personel giderleri 36,5 34,2 39,8 38,9 28,7 Dernek vb. yerlere bağışlar 0,1 0,1 0,1 0,1 1,2 Mevzuat gereğince katılma payları 0,4 0,4 0,6 0,5 0,4 Verilen-alınan faiz farkı (2,5) (3,6) (4,5) (4,7) (4,0) Verilen-alınan kiralar farkı (0,4) (0,3) 0,5 0,6 1,2 İç sigorta fonu (Net) 0,4 0,5 0,6 0,2 0,1 Karşılıklar (Net) 8,6 9 6,5 7 9,3 İştirak karları (4,5) (5,2) (3,8) (2,4) (1,9) Amortismanlar 12,1 10,6 15,8 11 8,5 Geçmiş yıllara ait gider ve zararlar (net) 1,7 0,9 4,2 5,6 2,0 Dış âleme ödenen giderler (Net) (1,8) (1,1) 5,9 (8,7) (1,1) Tüketicilere yansıtılan vergi ve fonlar 17,2 12,9 12,5 14,8 12,6 Hazine yardımları, sübvansiyonlar, diğer yard. (-) (4,8) (6,5) (2,2) (3,4) (4,4) Diğer pozitif ve negatif etkiler (Net) (2) 10,9 (0,2) 0,8 (10,5) Dönem kârı veya zararı (+,-) 39 37,3 24,3 39,8 57,9 Toplam 100 100 100 100 100,0 2016 yılında KİT’ler tarafından yaratılan 56,7 milyar TL tutarındaki katma değerin %28,7’si toplam dönem kârları toplamının dönem zararlarını aşan kısmına, %57,9’u çalışanlara ücret olarak yapılan ödemelere ve %12,6’sı tüketicilere yansıtılan vergi ve fonlara aittir.

Sayıştay 135 KİT’lerin yarattıkları katma değerin faktörler itibarıyla dağılımı 78 sayılı çizelgede gösterilmiştir.
Çizelge: 78- KİT'lerin yarattıkları katma değerin faktörler itibarıyla dağılımı (%) Katma değer unsurları 2012 2013 2014 2015 2016 Personel giderleri 36,5 34,2 39,8 38,9 28,7 Dernek vb. yerlere bağışlar 0,1 0,1 0,1 0,1 1,2 Mevzuat gereğince katılma payları 0,4 0,4 0,6 0,5 0,4 Verilen-alınan faiz farkı (2,5) (3,6) (4,5) (4,7) (4,0) Verilen-alınan kiralar farkı (0,4) (0,3) 0,5 0,6 1,2 İç sigorta fonu (Net) 0,4 0,5 0,6 0,2 0,1 Karşılıklar (Net) 8,6 9 6,5 7 9,3 İştirak karları (4,5) (5,2) (3,8) (2,4) (1,9) Amortismanlar 12,1 10,6 15,8 11 8,5 Geçmiş yıllara ait gider ve zararlar (net) 1,7 0,9 4,2 5,6 2,0 Dış âleme ödenen giderler (Net) (1,8) (1,1) 5,9 (8,7) (1,1) Tüketicilere yansıtılan vergi ve fonlar 17,2 12,9 12,5 14,8 12,6 Hazine yardımları, sübvansiyonlar, diğer yard. (-) (4,8) (6,5) (2,2) (3,4) (4,4) Diğer pozitif ve negatif etkiler (Net) (2) 10,9 (0,2) 0,8 (10,5) Dönem kârı veya zararı (+,-) 39 37,3 24,3 39,8 57,9 Toplam 100 100 100 100 100,0 2016 yılında KİT’ler tarafından yaratılan 56,7 milyar TL tutarındaki katma değerin %28,7’si toplam dönem kârları toplamının dönem zararlarını aşan kısmına, %57,9’u çalışanlara ücret olarak yapılan ödemelere ve %12,6’sı tüketicilere yansıtılan vergi ve fonlara aittir. F-YATIRIMLAR 1-Genel durum: 2016 Yılı Programında yer alan toplam 464 milyar TL tutarındaki sabit sermaye yatırımının; 101 milyar TL’si kamuyla, 363 milyar TL’si özel sektörle ilgilidir. Önceki yıla göre özel sektör yatırımlarının %7,8 oranında, kamu yatırımlarının %16,3 oranında artması öngörülmüştür. Sabit sermaye yatırımı 2016 yılı programına göre kamu kesimi yatırımında %26,8 oranında azalış, özel kesim yatırımında ise %3,5 oranında artış olmak üzere toplamda 2016 yılında %5 oranında artarak 440,7 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. 2016 Yılı Yatırım Programında 3.042 proje için ayrılan 80,4 milyar TL tutarındaki ödenek içinde %29,8 oranındaki pay ile ulaştırma-haberleşme sektörü ilk sırayı almış, bunu %20,3 ile diğer kamu hizmetleri, %16,8 ile eğitim, %13,4 tarım ve %9,2 ile sağlık sektörü izlemiş, Enerji sektörünün payı ise %6,2 olmuştur. 2016 yılı kamu yatırım tahsisleri içinde madencilik, imalat, turizm ve konut sektörlerinin toplam payı ise %4,3 olmuştur. 2016 yılı kamu ve özel sektör sermaye yatırımları toplamı 2015 yılına göre %9,1 artışla 440,7 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. 2016 yılında mali kuruluşlar dahil KİT yatırımlarında 13,5 milyar TL olan revize yatırım ödeneğinin %78’i oranında 10,5 milyar TL nakdi gerçekleşme oluşmuştur. KİT yatırımlarının 2016 yılı nakdi gerçekleşme oranları incelendiğinde; en yüksek gerçekleşme %117,1 oranı ile mali kuruluşlar, en düşük gerçekleşme %46,7 oranı ile imalat sektöründe meydana gelmiştir. Yatırım büyüklükleri itibarıyla 2016 yılı toplam KİT yatırımlarının; %47’si ulaştırma- haberleşme, %29,9’u enerji, %9,3’ü madencilik, %4,9’u imalat, %4’ü mali kuruluşlara, %3,8’i tarım, %0,8’i diğer hizmetlere ve kalan %0,2’lik kısmı da ticarete aittir. 2016 yılına göre nakdi harcamalarda en yüksek artış %57.037 ile ticaret sektöründe en büyük düşüş ise % 50,8 oranı ile İmalat sektöründe gerçekleşmiştir. 2012-2016 döneminde KİT yatırımlarının sektörler itibarıyla dağılımı 79 sayılı ve 2016 yılı yatırımlarının program ve gerçekleşmeleri 79/a sayılı çizelgelerde gösterilmiştir.

Genel Rapor • 2016 136 Çizelge: 79 – KİT’lerin 2012-2016 yılları nakdi yatırım harcamaları (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar (%) a) Tarım 307.363 80.510 322.239 292.150 248.448 (43.702) (15,0) b) Sanayi: ba) Madencilik 1.204.879 950.671 274.497 282.266 872.879 590.613 209,2
bb) İmalat 162.736 492.047 302.217 630.719 310.404 (320.315) (50,8)
bc) Enerji 1.893.920 1.535.353 3.263.591 3.955.538 2.757.341 (1.198.197) (30,3) Toplam (b) 3.261.535 2.978.071 3.840.305 4.868.523 3.940.624 (927.899) (19,1) c) Hizmetler ca) Ulaştırma-haberleşme 3.988.003 5.697.601 4.940.526 4.393.131 5.602.572 1.209.441 27,5
cb) Ticaret 5.931 4.054 9.621
11.061 11.061 11.061
cc) Diğer hizmetler 23.909 42.685 20.161 23.386 16.150 (7.236) (30,9) Toplam (c) 4.017.843 5.744.340 4.970.308 4.416.517 5.629.783 1.213.266 27,5 d) Mali kuruluşlar 860.465 1.364.108 323.747 1.277.030 593.046 (683.984) (53,6) Genel toplam (a+b+c+d) 8.447.206 10.167.029 9.456.599 10.854.220 10.411.901 (442.319) (4,1)
Çizelge : 79/a – KİT’lerin sektörler itibarıyla 2016 yılı yatırım harcaması Sektörler Projenin son tutarı Bin TL Başlangıçtan 2016 yılı sonuna kadar 2016 yılı Ödeneğinin Son Tutarı Bin TL 2016 yılında Gerçekleşen (%) Nakdi Ödeme Bin TL Fiziki Yatırım Bin TL Nakdi Ödeme Bin TL Fiziki Yatırım Bin TL Nakdi Fiziki Tümünde 2016 Tümünde 2016 a) Tarım 2.335.577 1.055.787 832.154 504.584 248.448 139.663 45 49 36 28 b) Sanayi:
ba) Madencilik 6.333.030 1.107.945 839.160 1.255.183 872.879 862.815 17 70 13 69
bb) İmalat 2.196.984 690.030 603.144 665.220 310.404 279.518 31 47 27 42
bc) Enerji 36.765.849 8.580.912 7.653.501 4.018.562 2.757.341 2.703.051 23 69 21 67 Toplam (b) 45.295.863 10.378.887 9.095.805 5.938.965 3.940.624 3.845.384 23 66 20 65 c) Hizmetler:
ca)Ulaştırma-haberleşme 74.338.189 24.478.936 25.119.692 6.239.522 5.602.572 6.250.421 33 90 34 100
cb) Ticaret 39.438 17.065 17.065 33.000 11.061 11.061 43 34 43 34
cc) Diğer hizmetler 51.090 18.817 18.817 8.210 16.150 16.150 37 197 37 197 Toplam (c) 74.428.717 24.514.818 25.155.574 6.280.732 5.701.004 6.382.727 23 88 25 99 d) Mali kuruluşlar 791.311 423.630 423.630 500.401 593.046 585.931 54 119 54 117 Genel toplam (a+b+c+d) 122.851.468 36.373.122 35.507.163 13.224.682 10.411.901 10.848.610 30 79 29 82

Sayıştay 137 Çizelge: 79 – KİT’lerin 2012-2016 yılları nakdi yatırım harcamaları (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar (%) a) Tarım 307.363 80.510 322.239 292.150 248.448 (43.702) (15,0) b) Sanayi: ba) Madencilik 1.204.879 950.671 274.497 282.266 872.879 590.613 209,2
bb) İmalat 162.736 492.047 302.217 630.719 310.404 (320.315) (50,8)
bc) Enerji 1.893.920 1.535.353 3.263.591 3.955.538 2.757.341 (1.198.197) (30,3) Toplam (b) 3.261.535 2.978.071 3.840.305 4.868.523 3.940.624 (927.899) (19,1) c) Hizmetler ca) Ulaştırma-haberleşme 3.988.003 5.697.601 4.940.526 4.393.131 5.602.572 1.209.441 27,5
cb) Ticaret 5.931 4.054 9.621
11.061 11.061 11.061
cc) Diğer hizmetler 23.909 42.685 20.161 23.386 16.150 (7.236) (30,9) Toplam (c) 4.017.843 5.744.340 4.970.308 4.416.517 5.629.783 1.213.266 27,5 d) Mali kuruluşlar 860.465 1.364.108 323.747 1.277.030 593.046 (683.984) (53,6) Genel toplam (a+b+c+d) 8.447.206 10.167.029 9.456.599 10.854.220 10.411.901 (442.319) (4,1)
Çizelge : 79/a – KİT’lerin sektörler itibarıyla 2016 yılı yatırım harcaması Sektörler Projenin son tutarı Bin TL Başlangıçtan 2016 yılı sonuna kadar 2016 yılı Ödeneğinin Son Tutarı Bin TL 2016 yılında Gerçekleşen (%) Nakdi Ödeme Bin TL Fiziki Yatırım Bin TL Nakdi Ödeme Bin TL Fiziki Yatırım Bin TL Nakdi Fiziki Tümünde 2016 Tümünde 2016 a) Tarım 2.335.577 1.055.787 832.154 504.584 248.448 139.663 45 49 36 28 b) Sanayi:
ba) Madencilik 6.333.030 1.107.945 839.160 1.255.183 872.879 862.815 17 70 13 69
bb) İmalat 2.196.984 690.030 603.144 665.220 310.404 279.518 31 47 27 42
bc) Enerji 36.765.849 8.580.912 7.653.501 4.018.562 2.757.341 2.703.051 23 69 21 67 Toplam (b) 45.295.863 10.378.887 9.095.805 5.938.965 3.940.624 3.845.384 23 66 20 65 c) Hizmetler:
ca)Ulaştırma-haberleşme 74.338.189 24.478.936 25.119.692 6.239.522 5.602.572 6.250.421 33 90 34 100
cb) Ticaret 39.438 17.065 17.065 33.000 11.061 11.061 43 34 43 34
cc) Diğer hizmetler 51.090 18.817 18.817 8.210 16.150 16.150 37 197 37 197 Toplam (c) 74.428.717 24.514.818 25.155.574 6.280.732 5.701.004 6.382.727 23 88 25 99 d) Mali kuruluşlar 791.311 423.630 423.630 500.401 593.046 585.931 54 119 54 117 Genel toplam (a+b+c+d) 122.851.468 36.373.122 35.507.163 13.224.682 10.411.901 10.848.610 30 79 29 82

Genel Rapor • 2016 138 2-Yatırımların sektörel dağılımı: a)Tarım sektörü: 2016 yılında tarım sektörüne yapılan KİT nakdi yatırımları tutarı cari yıl ödeneğine göre %49,2 oranında 248,4 milyon TL olup başlıca yatırımcı kuruluşlar TİGEM, ÇAY-KUR, TMO ve Türkiye Şeker Fabrikalarıdır. TMO hem tarım hem da imalat sektöründe yer almaktadır. Tarım sektöründe yapılan 248,4 milyon TL tutarındaki nakdi harcamanın %43,4’ü ÇAY-KUR tarafından yapılmıştır. b)Sanayii sektörü: Madencilik sektöründe 2016 yılı KİT yatırımlarının nakdi gerçekleşme tutarı ödeneğine göre %69,5 oranında 872,9 milyon TL olup, başlıca yatırımcı KİT’ler Eti Maden, EÜAŞ, TPAO, TKİ ve TTK ve bağlı ortaklarıdır. EÜAŞ hem enerji hem de madencilik sektöründe, Eti Maden ise hem imalat hem de madencilik sektöründe yer almaktadır. Madencilik sektöründeki nakdi gerçekleşmenin %54,1’i TPAO ve %12,5’İ ise EÜAŞ tarafından gerçekleştirilmiştir. 2016 yılında imalat sektörüne yapılan KİT nakdi yatırımları tutarı cari yıl ödeneğine göre %46,7 oranında 310,4 milyon TL olup, başlıca yatırımcı kuruluşlar Eti Maden, MKE, TEMSAN, TCCD, EBK, TMO, Sümer Holding ve TEDAŞ’tır. İmalat sektöründeki toplam 310,4 milyon TL’nin %42,9’u MKE tarafından gerçekleştirilmiş olup, bu sektördeki en büyük nakdi gerçekleşme payını oluşturmaktadır. Enerji sektöründe 2016 yılı KİT nakdi yatırımları tutarı cari yıl ödeneğine göre %68,6 oranında 2,8 milyar TL olup, başlıca yatırımcı kuruluşlar; TEİAŞ, BOTAŞ, EÜAŞ, TPPD, ile TETAŞ’tır. Sektörün yatırım toplamı 2,8 milyar TL’nin %76,2’si TEİAŞ tarafından gerçekleştirilmiş olup, bu sektördeki en büyük nakdi gerçekleşme payını oluşturmaktadır. TEİAŞ enerji iletim faaliyetlerinde tekel konumunda olup, 2016 yılı enerji sektörü yatırımları kapsamında; muhtelif etütler, elektrik iletim hatları ve trafo merkezleri yapımı ve idame yenileme nitelikli yatırımlar yürütülmüştür. Enerji sektöründe, elektriğin güvenilir ve düşük maliyetli olarak planlanması, işletilmesi ve tüketicilere kaliteli, yeterli ve düşük maliyetli elektrik enerjisi arz edilebilmesi için; özellikle dağıtım sistemindeki kayıp-kaçağın azaltılması hususunda gerekli tedbirlerin alınması ve yatırımların yapılması, elektriğin üretimi, iletimi ve dağıtımında enerji verimliliğini artırmaya yönelik yatırımların özendirilmesi ve öncelik verilmesi konuları önemini korumaktadır. 2016 yılında Türkiye genelinde üretilen enerjinin %32,8’i doğal gaz kullanılarak üretilmiştir. Tamamına yakını ithal kaynak olan doğal gazla enerji üretiminde %32,8 oranındaki dışa bağımlılık önemli bir arz güvenliği riski oluşturmakta, ayrıca elektrik üretiminde maliyetlerin azaltılması olanağını da güçleştirmektedir. Rezervleri belirlenen ve termik santral kurulabilecek özellikte olan linyit sahalarının devreye sokulması sonucu yerli kurulu gücünün artırılması mümkün görülmektedir. Termik santrallerde tüketimi fazla olan yüksek kaliteli çelikten üretilen kazan boruları, türbin kanatları gibi malzemeler ile hidrolik santrallerde türbin dizayn ve üretimi olmak üzere santrallerde yer alan tüm elektromekanik teçhizattaki yerli dizayn ve üretim oranlarının arttırılması önemini korumaktadır.

Sayıştay 139 2-Yatırımların sektörel dağılımı: a)Tarım sektörü: 2016 yılında tarım sektörüne yapılan KİT nakdi yatırımları tutarı cari yıl ödeneğine göre %49,2 oranında 248,4 milyon TL olup başlıca yatırımcı kuruluşlar TİGEM, ÇAY-KUR, TMO ve Türkiye Şeker Fabrikalarıdır. TMO hem tarım hem da imalat sektöründe yer almaktadır. Tarım sektöründe yapılan 248,4 milyon TL tutarındaki nakdi harcamanın %43,4’ü ÇAY-KUR tarafından yapılmıştır. b)Sanayii sektörü: Madencilik sektöründe 2016 yılı KİT yatırımlarının nakdi gerçekleşme tutarı ödeneğine göre %69,5 oranında 872,9 milyon TL olup, başlıca yatırımcı KİT’ler Eti Maden, EÜAŞ, TPAO, TKİ ve TTK ve bağlı ortaklarıdır. EÜAŞ hem enerji hem de madencilik sektöründe, Eti Maden ise hem imalat hem de madencilik sektöründe yer almaktadır. Madencilik sektöründeki nakdi gerçekleşmenin %54,1’i TPAO ve %12,5’İ ise EÜAŞ tarafından gerçekleştirilmiştir. 2016 yılında imalat sektörüne yapılan KİT nakdi yatırımları tutarı cari yıl ödeneğine göre %46,7 oranında 310,4 milyon TL olup, başlıca yatırımcı kuruluşlar Eti Maden, MKE, TEMSAN, TCCD, EBK, TMO, Sümer Holding ve TEDAŞ’tır. İmalat sektöründeki toplam 310,4 milyon TL’nin %42,9’u MKE tarafından gerçekleştirilmiş olup, bu sektördeki en büyük nakdi gerçekleşme payını oluşturmaktadır. Enerji sektöründe 2016 yılı KİT nakdi yatırımları tutarı cari yıl ödeneğine göre %68,6 oranında 2,8 milyar TL olup, başlıca yatırımcı kuruluşlar; TEİAŞ, BOTAŞ, EÜAŞ, TPPD, ile TETAŞ’tır. Sektörün yatırım toplamı 2,8 milyar TL’nin %76,2’si TEİAŞ tarafından gerçekleştirilmiş olup, bu sektördeki en büyük nakdi gerçekleşme payını oluşturmaktadır. TEİAŞ enerji iletim faaliyetlerinde tekel konumunda olup, 2016 yılı enerji sektörü yatırımları kapsamında; muhtelif etütler, elektrik iletim hatları ve trafo merkezleri yapımı ve idame yenileme nitelikli yatırımlar yürütülmüştür. Enerji sektöründe, elektriğin güvenilir ve düşük maliyetli olarak planlanması, işletilmesi ve tüketicilere kaliteli, yeterli ve düşük maliyetli elektrik enerjisi arz edilebilmesi için; özellikle dağıtım sistemindeki kayıp-kaçağın azaltılması hususunda gerekli tedbirlerin alınması ve yatırımların yapılması, elektriğin üretimi, iletimi ve dağıtımında enerji verimliliğini artırmaya yönelik yatırımların özendirilmesi ve öncelik verilmesi konuları önemini korumaktadır. 2016 yılında Türkiye genelinde üretilen enerjinin %32,8’i doğal gaz kullanılarak üretilmiştir. Tamamına yakını ithal kaynak olan doğal gazla enerji üretiminde %32,8 oranındaki dışa bağımlılık önemli bir arz güvenliği riski oluşturmakta, ayrıca elektrik üretiminde maliyetlerin azaltılması olanağını da güçleştirmektedir. Rezervleri belirlenen ve termik santral kurulabilecek özellikte olan linyit sahalarının devreye sokulması sonucu yerli kurulu gücünün artırılması mümkün görülmektedir. Termik santrallerde tüketimi fazla olan yüksek kaliteli çelikten üretilen kazan boruları, türbin kanatları gibi malzemeler ile hidrolik santrallerde türbin dizayn ve üretimi olmak üzere santrallerde yer alan tüm elektromekanik teçhizattaki yerli dizayn ve üretim oranlarının arttırılması önemini korumaktadır. Enerji arz güvenliğinin sağlanabilmesi ve enerjide dışa bağımlılığımızın azaltılması, bazı tedbirler alınmasını zorunlu kılmaktadır. Enerji sektöründeki sürdürülebilirliğin devamlılığı açısından, yıllardır süregelen termik santral teknolojileri konusunda dışa bağımlılığın azaltılması amacı ile söz konusu bu teknolojilerin yerli sanayimize kazandırılması ülkemiz açısından büyük önem arz etmektedir. HES teknolojileri alanında yurt dışına olan bağımlılığı azaltmak ve sanayimizi üretici haline getirmek için bu konuda Ar-Ge ve yenilik faaliyetlerine hız kazandırılması amacıyla çalışmalara hız verildiği anlaşılmaktadır. Güneş enerjisinde yüksek potansiyele sahip olan ülkemizde elektrik üretiminde güneş enerjisi teknolojilerinin kullanılması için yapılan çalışmalara hız verildiği görülmektedir. Kömür rezervlerine uygun, çevre mevzuatlarını sağlayabilecek yerli baca gazı arıtma teknolojilerinin Ar-Ge çalışmaları ile geliştirilmesi ve santral ölçeğinde uygulanması konusunda yeterli düzeye gelinememiştir. Sürdürülebilir kalkınmanın öneminin gittikçe daha çok anlaşıldığı günümüzde, enerji verimliliğine yönelik çabaların değeri de aynı oranda artmaktadır. c)Hizmetler sektörü: Ulaştırma-haberleşme sektöründe 2016 yılı KİT nakdi yatırımları tutarı cari yıl ödeneğine göre %89,8 oranında 5,6 milyar TL olup, başlıca yatırımcı kuruluşlar; TCDD, DHMİ, PTT, Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü, TÜRKSAT ve TDİ’dir. Bu sektördeki toplam 5,6 milyar TL’nin %87,2’si oranında 4,9 milyar TL’si TCDD tarafından harcanmış olup, bu sektördeki en büyük nakdi gerçekleşme payını oluşturmaktadır. TCDD’nin 2016 yılı hizmetler sektörü faaliyetleri 2,5 milyar TL dönem zararı ile kapanmış; geçmiş yıllar zararı ile birlikte bilanço zararı 16,1 milyar TL’ye ulaşmıştır. Gelişmiş ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişimlerinde önemli rol oynayan demiryolu taşımacılığının Türkiye’de uzun yıllar ihmal edilmiş olması ve etkin bir konuma gelememesi, yüksek maliyetlerle işletmecilik yapmak zorunda kalan TCDD üzerindeki finansal yükü artırmıştır. Bu olumsuz yapı, demiryolu sektörünün ve TCDD’nin başlıca ana sorununu oluşturmaktadır. TCDD’nin, modern, hızlı ve güvenli bir taşımacılık faaliyetinde bulunan, ekonomik teşkilat yapısına sahip, verimli çalışan ve rekabet gücü yüksek bir kuruluş haline getirilmesi önem arz etmektedir. Bu çerçevede demiryolu taşımacılığının modernizasyonuna yönelik olarak yürütülmekte olan yatırımların sürdürülmesi ve demiryolu ağının ülke sathına yaygınlaştırılması önem arz etmektedir. Demiryolu işletmeciliğinin modernizasyonu, bu alandaki rekabet gücünün yükseltilmesi ve demiryolu taşımacılığının toplam taşımacılık içindeki payının artırılması yönünde çeşitli yatırım projeleri uygulamaya konulmuş bulunmaktadır. Hızlı tren projeleri başta olmak üzere, bu alandaki yatırımların en uygun maliyetle ve zamanında tamamlanması gerekmektedir. Bu nedenle yatırım projelerinin ayrıntılı araştırmalara ve zemin- sondaj etütlerine dayalı olarak hazırlanması, ihalelere gerçekçi metrajlar üzerinden çıkılması, zorunlu haller dışında ihaleden sonra projelerde kapsamlı değişikliklere, dolayısıyla işlerin tasfiyesine gidilmemesi hususları üzerinde önemle durulmalıdır.

Genel Rapor • 2016 140 Hızlı tren projelerinin yanı sıra, konvansiyonel hatların modernizasyonuna da ağırlık verilmelidir. Demiryolu hatlarının yaklaşık % 90 oranındaki ağırlıklı kısmında tek hat işletmeciliği yapıldığı görülmekte olup bu durum etkin ve verimli çalışmayı olumsuz yönde etkilemektedir. Bu nedenle çift hatlı yolların artırılması hususu önem arz etmektedir. Diğer yandan genel iyileştirme programları çerçevesinde elektrifikasyon uygulamaları ve sinyalizasyon sistemi de yaygınlaştırılmalıdır. Ayrıca, demiryolu hatlarının ve çeken-çekilen araçların yenilenmesi çalışmaları sürdürülmelidir. Diğer hizmetler sektöründe 2016 yılı KİT nakdi yatırımları cari yıl ödeneğine göre %196,7 oranında 16,2 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Bu sektördeki yatırımların %91 oranında 14,7 milyon TL’si TÜBİTAK Marmara Teknokent AŞ’ye aittir. Ticaret sektörü yatırımları, cari yıl ödeneğine göre %33,5 oranında 11,1 milyon TL ile DMO’ya aittir. d)Mali kuruluşlar: Mali kuruluşların 2016 yılı KİT nakdi yatırımları tutarı cari yıl ödeneğine göre %118,5 oranında 593 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Sektörde faaliyet gösteren başlıca kuruluşlar T.C. Ziraat Bankası ve iştirakleri, Türkiye Halk Bankası ve iştirakleri, Türkiye İhracat ve Kredi Bankası ile İller Bankası’dır. Bu sektördeki en büyük nakdi gerçekleşme %66,9 oranında 425,4 milyon TL ile T.C. Ziraat Bankasına aittir.

Sayıştay 141 Hızlı tren projelerinin yanı sıra, konvansiyonel hatların modernizasyonuna da ağırlık verilmelidir. Demiryolu hatlarının yaklaşık % 90 oranındaki ağırlıklı kısmında tek hat işletmeciliği yapıldığı görülmekte olup bu durum etkin ve verimli çalışmayı olumsuz yönde etkilemektedir. Bu nedenle çift hatlı yolların artırılması hususu önem arz etmektedir. Diğer yandan genel iyileştirme programları çerçevesinde elektrifikasyon uygulamaları ve sinyalizasyon sistemi de yaygınlaştırılmalıdır. Ayrıca, demiryolu hatlarının ve çeken-çekilen araçların yenilenmesi çalışmaları sürdürülmelidir. Diğer hizmetler sektöründe 2016 yılı KİT nakdi yatırımları cari yıl ödeneğine göre %196,7 oranında 16,2 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Bu sektördeki yatırımların %91 oranında 14,7 milyon TL’si TÜBİTAK Marmara Teknokent AŞ’ye aittir. Ticaret sektörü yatırımları, cari yıl ödeneğine göre %33,5 oranında 11,1 milyon TL ile DMO’ya aittir. d)Mali kuruluşlar: Mali kuruluşların 2016 yılı KİT nakdi yatırımları tutarı cari yıl ödeneğine göre %118,5 oranında 593 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Sektörde faaliyet gösteren başlıca kuruluşlar T.C. Ziraat Bankası ve iştirakleri, Türkiye Halk Bankası ve iştirakleri, Türkiye İhracat ve Kredi Bankası ile İller Bankası’dır. Bu sektördeki en büyük nakdi gerçekleşme %66,9 oranında 425,4 milyon TL ile T.C. Ziraat Bankasına aittir. G-ÖZELLEŞTİRME ÇALIŞMALARI 1-Özelleştirme politikaları: 2014–2018 yıllarını kapsayan Onuncu Kalkınma Planında; özelleştirme uygulamalarının, uzun vadeli sektörel öncelikler çerçevesinde belirlenmiş bir program dâhilinde sürdürülmesi, uygulamalarda halka arz yönteminin kullanılmasına ağırlık verilmesi, kamu elektrik üretim tesislerinin önemli bir bölümü ile dağıtım varlıklarının tümünün özelleştirilmesinin tamamlanması, kamu kesiminin özelleştirmeler dışında tuttuğu santrallerle elektrik üretimine devam etmesi, iletim ve toptan satış faaliyetlerini sürdürmesi hedeflenmiştir. 2-Mevzuat: Özelleştirmeye ilişkin temel yasal düzenlemeler; 2983, 3291 ve 4046 sayılı kanunlarla yapılırken, enerji, telekomünikasyon, şans oyunlarının özelleştirilmesi ve gayrimenkul satışları için ayrı düzenlemeler yapılmıştır. 320 sayılı Milli Piyango İdaresi Genel Müdürlüğü Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname’nin 23.07.2010 tarih ve 6009 sayılı Kanun’la 2 nci maddesinin ikinci fıkrası değiştirilerek; şans oyunlarının tertibiyle ilgili iş ve hizmetlerin TTK’ya göre kurulmuş olan anonim şirketlere yaptırılmasına ilişkin usul ve esasların bir yönetmelikle belirlenmesi ve ihale işlemlerine Bakanlar Kurulu kararıyla başlanması esası getirilmiştir. 4603 sayılı Kanun ile; TC. Ziraat Bankası, Türkiye Halk Bankası AŞ ve Türkiye Emlak Bankası AŞ’nin özelleştirmeye hazırlanmalarını sağlayacak şekilde yeniden yapılandırılmaları düzenlenmiş, bu bankaların hisselerinin 4046 sayılı Kanun çerçevesinde satış yöntemiyle özelleştirilmeleri öngörülmüştür. Enerji sektörünü düzenleyen 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 18 inci maddesinde; TEDAŞ, EÜAŞ ve bunların müessese, bağlı ortaklık, iştirak, işletme ve işletme birimleri ile varlıklarının özelleştirilmesinin 4046 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde Özelleştirme İdaresi Başkanlığı (ÖİB) tarafından yürütüleceği düzenlenmiştir. 5335 sayılı Kanun’un 32 inci maddesinde; TCDD Genel Müdürlüğünün mülkiyetindeki taşınmazlardan, işletmecilik fazlası olanların belirlenmesine ve bu taşınmazların satışına karar verilmesine TCDD Yönetim Kurulu yetkili kılınmış, satış bedellerinin TCDD tarafından yeni demiryolu inşaatı ve mevcut demiryollarının bakımı, onarımı ve iyileştirilmesi ile demiryolu araçlarının temininde kullanılacağı karara bağlanmıştır. TCDD’ye ait işletmecilik fazlası taşınmazlardan, Yönetim Kurulunca uygun görülenlerin 4046 sayılı Kanun çerçevesinde ÖİB tarafından özelleştirilmesi halinde elde edilecek gelirlerin, özelleştirme giderleri düşüldükten sonra TCDD’ye aktarılması öngörülmüştür. ÖYK’nın 03.02.2017 tarih ve 2017/1, 3 ve 5 sayılı kararları ile özelleştirme kapsam ve programında bulunan T.Halk Bankası AŞ’nin %51,11, TDİ’nin %49 oranındaki hisseleri ile TCDD’nin İzmir Limanı, 680 sayılı KHK’nın 82 nci maddesi ile değişik 320 sayılı KHK’nın ek 2 nci maddesi gereğince şans oyunlarına ilişkin lisans Türkiye Varlık Fonuna devredilmiştir. 3-Özelleştirme uygulamaları: Denetlenen kuruluşlardan özelleştirme kapsam ve programında bulunanlar 80 sayılı çizelgede gösterilmiştir.

Genel Rapor • 2016 142 Çizelge: 80- Özelleştirme kapsam ve programındaki kuruluşlar Şirket / kuruluş adı Kapsam ve programa alınma tarihi Kamu payı
% A- Özelleştirme kapsamında olanlar:
1-EÜAŞ santralları 30.05.2003 100 B- Özelleştirme kapsam ve programında olanlar:
1-Ankara Doğal Elektrik Üretim ve Ticaret AŞ (1) 27.12.2006 100 2-Doğusan Boru Sanayi ve Ticaret AŞ 12.07.2007 56,09 3-EÜAŞ işletimindeki hidroelektrik santralleri (1) 19.10.2009 100 4-Sümer Holding AŞ (1) 11.09.1987 100 5-TH Karadeniz Bakır İşletmeleri AŞ (KBİ) 25.11.1993 99,99 6-Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ (1) 12.08.2008 100 7-TP Petrol Dağıtım AŞ (2) 15.06.2015 100 8-tta Gayrimenkul AŞ (3) 05.02.2001 100 9-T. Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAŞ) (4) 05.02.2001 100 10-TEMSAN (5) 15.06.2015 100 11-T.Denizcilik İşletmeleri AŞ (1)(6) 10.08.1993 100 12-TCDD’ye ait İzmir Limanı (7) 30.12.2004 100 13-T. Halk Bankası AŞ (7) 05.02.2001 51,11 Kaynak: http://www.oib.gov.tr/portfoy/portfoy_genel.htm (1) Hisse senedi veya tesis ve varlık satışı biçiminde kısmen özelleştirme işlemi gerçekleştirilmiştir. (2) 04.04.2017 tarihi itibarıyla özelleştirildi. (3) 31.08.2016 tarihi itibarıyla Sümer Holding AŞ ile birleşti. (4) 25.04.2017 tarihi itibarıyla özelleştirme kapsam ve programından çıktı. (5) 17.04.2017 tarihi itibarıyla özelleştirme kapsam ve programından çıktı. (6) 03.02.2017 tarihi itibarıyla hisselerin %49’u Türkiye Varlık Fonuna devredildi. (7) 03.02.2017 tarihi itibarıyla Türkiye Varlık Fonuna devredildi. 2016 yılında gerçekleştirilen özelleştirmelerden elde edilen 1,3 milyar ABD Doları tutarındaki gelirin, 1,2 milyar ABD Doları KİT’lere ait varlıkların özelleştirilmesinden sağlanmıştır. Özelleştirme kapsamına alınan kuruluş ve varlıkların bağlı oldukları kuruluşla ilişkileri kesilmemekte, özelleştirme hazırlık çalışmaları tamamlandıktan sonra özelleştirme programına alınmaktadırlar. Özelleştirme kapsam ve programında olan kuruluş ve varlıklarla ilgili olarak 2016 yılı özelleştirme uygulamalarına aşağıda yer verilmiştir. 1-Ankara Doğal Elektrik Üretim ve Ticaret AŞ: ÖYK’nın 27.12.2006 tarih ve 2006/100 sayılı kararıyla özelleştirme kapsam ve programına alınan 9 adet elektrik üretim santralinin tek çatı altında toplanması amacıyla 2007 yılında Ankara Doğal Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş kurulmuştur. Şirkete ait elektrik üretim santrallerinin tamamının satışı ÖYK’nın 07.05.2008 tarih ve 2008/29 nolu kararı ile onaylanmış ve devir işlemi 01.09.2008 tarihinde gerçekleştirilmiştir. 01.09.2008 tarihten itibaren herhangi bir üretim faaliyeti bulunmayan Şirketin faaliyetleri; işletme hakkı devir sözleşmeleri kapsamında mülkiyeti kendisine ait olan

Sayıştay 143 Çizelge: 80- Özelleştirme kapsam ve programındaki kuruluşlar Şirket / kuruluş adı Kapsam ve programa alınma tarihi Kamu payı
% A- Özelleştirme kapsamında olanlar:
1-EÜAŞ santralları 30.05.2003 100 B- Özelleştirme kapsam ve programında olanlar:
1-Ankara Doğal Elektrik Üretim ve Ticaret AŞ (1) 27.12.2006 100 2-Doğusan Boru Sanayi ve Ticaret AŞ 12.07.2007 56,09 3-EÜAŞ işletimindeki hidroelektrik santralleri (1) 19.10.2009 100 4-Sümer Holding AŞ (1) 11.09.1987 100 5-TH Karadeniz Bakır İşletmeleri AŞ (KBİ) 25.11.1993 99,99 6-Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ (1) 12.08.2008 100 7-TP Petrol Dağıtım AŞ (2) 15.06.2015 100 8-tta Gayrimenkul AŞ (3) 05.02.2001 100 9-T. Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAŞ) (4) 05.02.2001 100 10-TEMSAN (5) 15.06.2015 100 11-T.Denizcilik İşletmeleri AŞ (1)(6) 10.08.1993 100 12-TCDD’ye ait İzmir Limanı (7) 30.12.2004 100 13-T. Halk Bankası AŞ (7) 05.02.2001 51,11 Kaynak: http://www.oib.gov.tr/portfoy/portfoy_genel.htm (1) Hisse senedi veya tesis ve varlık satışı biçiminde kısmen özelleştirme işlemi gerçekleştirilmiştir. (2) 04.04.2017 tarihi itibarıyla özelleştirildi. (3) 31.08.2016 tarihi itibarıyla Sümer Holding AŞ ile birleşti. (4) 25.04.2017 tarihi itibarıyla özelleştirme kapsam ve programından çıktı. (5) 17.04.2017 tarihi itibarıyla özelleştirme kapsam ve programından çıktı. (6) 03.02.2017 tarihi itibarıyla hisselerin %49’u Türkiye Varlık Fonuna devredildi. (7) 03.02.2017 tarihi itibarıyla Türkiye Varlık Fonuna devredildi. 2016 yılında gerçekleştirilen özelleştirmelerden elde edilen 1,3 milyar ABD Doları tutarındaki gelirin, 1,2 milyar ABD Doları KİT’lere ait varlıkların özelleştirilmesinden sağlanmıştır. Özelleştirme kapsamına alınan kuruluş ve varlıkların bağlı oldukları kuruluşla ilişkileri kesilmemekte, özelleştirme hazırlık çalışmaları tamamlandıktan sonra özelleştirme programına alınmaktadırlar. Özelleştirme kapsam ve programında olan kuruluş ve varlıklarla ilgili olarak 2016 yılı özelleştirme uygulamalarına aşağıda yer verilmiştir. 1-Ankara Doğal Elektrik Üretim ve Ticaret AŞ: ÖYK’nın 27.12.2006 tarih ve 2006/100 sayılı kararıyla özelleştirme kapsam ve programına alınan 9 adet elektrik üretim santralinin tek çatı altında toplanması amacıyla 2007 yılında Ankara Doğal Elektrik Üretim ve Ticaret A.Ş kurulmuştur. Şirkete ait elektrik üretim santrallerinin tamamının satışı ÖYK’nın 07.05.2008 tarih ve 2008/29 nolu kararı ile onaylanmış ve devir işlemi 01.09.2008 tarihinde gerçekleştirilmiştir. 01.09.2008 tarihten itibaren herhangi bir üretim faaliyeti bulunmayan Şirketin faaliyetleri; işletme hakkı devir sözleşmeleri kapsamında mülkiyeti kendisine ait olan santrallerde yapılacak yatırımlar ve sigorta işlerinin izlenmesi, ayrılacak amortismanların takibi ve yapılan işlerle ilgili denetim ve kontrollük görevi gibi hususlarla sınırlı kalmıştır. Şirket 2016 yılında, 4046 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi kapsamında, işletme hakkı devri suretiyle özelleştirilen santrallar üzerindeki işletme hakkı devir sözleşmelerinden doğan denetim ve kontrollük görevinin yanı sıra, ÖİB tarafından verilen yetkiler çerçevesinde bazı taşınmazların özelleştirilmesi işlemlerini yürütmüştür. ÖYK’nın 22.07.2015 tarih ve 2015/63 sayılı kararı ile Şirketin 2020 yılına kadar tamamlanmak üzere blok satış yöntemiyle özelleştirilmesine karar verilmiştir. Karar kapsamında çıkılan özelleştirme ihalesinde son teklif verme tarihi 09.10.2015 olarak belirlenmesine rağmen, 22.10.2015 tarih ve 909 sayılı ÖİB oluru ile ihale iptal edilmiş ve teklif zarfları açılmadan iade edilmiştir. ADÜAŞ’a ait bazı taşınmazların varlık satışı, bazı taşınmazların 49 yıl süreyle işletme hakkı verilmesi, bazı taşınmazların varlık satışı ve/veya kullanım izninin devri ve/veya işletme hakkının verilmesi suretiyle Şirket tarafından özelleştirilmesini öngören 27.10.2015 tarih ve 921 sayılı ÖİB kararı kapsamında yapılan ihale sonucunda pazarlık ve açık artırma turları ile varlıkların toplam 76 milyon TL bedelle özelleştirilmesine ilişkin karar ÖYK’nın 14.03.2016 tarih ve 2016/31 sayılı kararıyla onaylanmıştır. Gerçekleştirilen özelleştirme çalışmalarından sonra, Şirket’in ÖİB’den kiraladığı otoparkın hizmet alımı yoluyla işlettirilmesi dışında bir işletmecilik faaliyeti bulunmamakta olup, önceki yıllarda Özelleştirme Fonuna ödenmeyen temettülerin değerlendirilmesinden elde edilen faiz gelirleri de 2016 yılında 54.755 bin TL tutarındaki temettünün devredilmesinden sonra önemli oranda azalmıştır. Şirketin 2.482 bin TL’si faaliyet gideri olmak üzere 4.046 bin TL olarak gerçekleşen 2016 yılı giderlerinin 1.577 bin TL’si özelleştirilmek üzere devredilen iki iştirakten alınan temettü gelirlerinden karşılanmıştır. Şirketin tasfiye sürecine ilişkin olarak Yönetim Kurulu’na sunulan 18.07.2017 tarih ve TKR-15 sayılı takrirde; -2008 yılından bu yana Sayıştay Başkanlığı tarafından yapılan denetimler sonucunda getirilen önerilerde, 01.09.2008 tarihinden itibaren faaliyet alanı daralan Şirketin geleceği hakkında karar verilmesi, Şirketin santrallerle ilgili devir sözleşmesinden kaynaklanan takip işleri dışında işletme faaliyetinin bulunmadığı, sadece 4046 sayılı Kanun kapsamında kendisine devredilen taşınmazların değer tespit ve satışını yürüttüğü, ayrıca faaliyet giderlerinin tamamını Özelleştirme Fonu’na aktarılmayarak Şirket bünyesinde bırakılan fonlarla karşılamakta olduğu ve ilave giderlere sebebiyet verildiği hususları dikkate alınarak, ÖİB tarafından Şirketin bir an önce özelleştirilmesi veya bir kamu kurumu ile birleştirilmek sureti ile tüzel kişiliğinin sonlandırılmasının istendiği, -4046 sayılı Kanunun 3 üncü maddesinin (e) bendinde özelleştirme kapsamına alınan kuruluşlardan gerekli görülenlerin küçültülmesine, faaliyetlerinin süreli veya süresiz olarak durdurulmasına, kapatılmasına ve tasfiyesine karar verilmesinin ÖYK’nın görevleri arasında belirtilmiş olduğu ve Şirketin tasfiye edilmesine ilişkin olarak ÖİB tarafından ÖYK Kararı alınması gerektiği tespit edildikten sonra, -Ana faaliyet konusu, yapılan mevzuat değişikliği sonucunda sona eren, bu nedenle atıl durumda kalan ve otopark işletmesinden elde edilen gelir ile faiz geliri dışında herhangi bir

Genel Rapor • 2016 144 gelir kaynağı bulunmayan Şirketin tasfiye edilerek tüzel kişiliğinin sona erdirilmesinin Sayıştay Başkanlığı tarafından yapılan öneriler de dikkate alınarak uygun olacağı değerlendirilerek, -Şirketçe alınacak karar doğrultusunda konuya yönelik iş ve işlemlerin yapılmasında Genel Müdürlüğün yetkilendirilmesi hususunun görüşülerek karara bağlanmak üzere Yönetim Kurulu gündemine alınması talep edilmiştir. Genel Müdürlüğün 18.07.2017 tarih ve 15 sayılı takririnin görüşüldüğü Şirket Yönetim Kurulu’nun 19.07.2017 tarih ve 2017/15 sayılı kararıyla; -Şirketin tasfiye edilerek tüzel kişiliğinin sona erdirilmesinin uygun olacağı, -Konuya yönelik iş ve işlemlerin yapılması hususunda Genel Müdürlüğün yetkili kılınması, oybirliğiyle kabul edilmiştir. 2017/15 sayılı Yönetim Kurulu kararı, 27.07.2017 tarih ve 471 sayılı yazıyla gereği yapılmak üzere ÖİB’ye gönderilmiştir. 2-Doğusan Boru Sanayi ve Ticaret AŞ: Şirketin, ÖİB’ye ait %56,09 oranındaki hissesi, ÖYK’nın 18.01.2008 tarih ve 2008/003 sayılı kararına istinaden blok satış yoluyla özelleştirilmesi için ihaleye çıkılmış, ancak teklif gelmemiştir. Şirketteki kamu hisselerinin satışına yönelik olarak 2008 yılından beri sürdürülen çalışmalardan sonuç alınamamıştır. Şirket hisselerinin satışa ilişkin ilk ihale 22.12.2008 tarihinde yapılmış, teklif alınamadığı için ihale iptal edilmiştir. 13.05.2010 tarihinde çıkılan ihaleye de teklif verilmemiştir. 18.05.2011 tarihinde üçüncü kez ihaleye çıkılmış ve 6 firmadan teklif alınmış olmasına karşılık, teklif veren firmaların dördü teminatlarını yakarak ihaleden çekilmiştir. 15.11.2012 tarihinde yapılan ihalede üç firma teklif vermiş ve ÖYK`nın 12.02.2013 tarih ve 2013/16 sayılı Kararı ile hisselerin satışı onaylanmış olmasına karşılık, alıcı yükümlülüğünü yerine getirmemiştir. 11.05.2016 tarihinde çıkılan 5. ihale ise gelen tekliflerin yetersiz olması nedeniyle iptal edilmiştir. 3-Elektrik Üretim AŞ: Kamu elektrik üretim santrallerinin 3096 sayılı Kanun kapsamındaki özelleştirme işlemleri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından, 4046 sayılı Kanun kapsamındaki özelleştirme işlemleri ise ÖİB tarafından yürütülmüştür. 2008 yılında yürürlüğe giren 5784 sayılı Kanunda; EÜAŞ’ın özelleştirme programına alınan birim ve varlıklarının 4046 sayılı Kanun gereğince doğrudan ÖİB’ye aktarılması yerine EÜAŞ bünyesinde kalması ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile ilgilerinin devam etmesi, özelleştirmeye hazırlık ve özelleştirme işlemlerinin 4046 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yürütülmesi hususları düzenlenmiştir. 2013 yılında yürürlüğe giren 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nda da; TEDAŞ, EÜAŞ ve bunların müessese, bağlı ortaklık, iştirak, işletme ve işletme birimleri ile varlıklarının

Sayıştay 145 gelir kaynağı bulunmayan Şirketin tasfiye edilerek tüzel kişiliğinin sona erdirilmesinin Sayıştay Başkanlığı tarafından yapılan öneriler de dikkate alınarak uygun olacağı değerlendirilerek, -Şirketçe alınacak karar doğrultusunda konuya yönelik iş ve işlemlerin yapılmasında Genel Müdürlüğün yetkilendirilmesi hususunun görüşülerek karara bağlanmak üzere Yönetim Kurulu gündemine alınması talep edilmiştir. Genel Müdürlüğün 18.07.2017 tarih ve 15 sayılı takririnin görüşüldüğü Şirket Yönetim Kurulu’nun 19.07.2017 tarih ve 2017/15 sayılı kararıyla; -Şirketin tasfiye edilerek tüzel kişiliğinin sona erdirilmesinin uygun olacağı, -Konuya yönelik iş ve işlemlerin yapılması hususunda Genel Müdürlüğün yetkili kılınması, oybirliğiyle kabul edilmiştir. 2017/15 sayılı Yönetim Kurulu kararı, 27.07.2017 tarih ve 471 sayılı yazıyla gereği yapılmak üzere ÖİB’ye gönderilmiştir. 2-Doğusan Boru Sanayi ve Ticaret AŞ: Şirketin, ÖİB’ye ait %56,09 oranındaki hissesi, ÖYK’nın 18.01.2008 tarih ve 2008/003 sayılı kararına istinaden blok satış yoluyla özelleştirilmesi için ihaleye çıkılmış, ancak teklif gelmemiştir. Şirketteki kamu hisselerinin satışına yönelik olarak 2008 yılından beri sürdürülen çalışmalardan sonuç alınamamıştır. Şirket hisselerinin satışa ilişkin ilk ihale 22.12.2008 tarihinde yapılmış, teklif alınamadığı için ihale iptal edilmiştir. 13.05.2010 tarihinde çıkılan ihaleye de teklif verilmemiştir. 18.05.2011 tarihinde üçüncü kez ihaleye çıkılmış ve 6 firmadan teklif alınmış olmasına karşılık, teklif veren firmaların dördü teminatlarını yakarak ihaleden çekilmiştir. 15.11.2012 tarihinde yapılan ihalede üç firma teklif vermiş ve ÖYK`nın 12.02.2013 tarih ve 2013/16 sayılı Kararı ile hisselerin satışı onaylanmış olmasına karşılık, alıcı yükümlülüğünü yerine getirmemiştir. 11.05.2016 tarihinde çıkılan 5. ihale ise gelen tekliflerin yetersiz olması nedeniyle iptal edilmiştir. 3-Elektrik Üretim AŞ: Kamu elektrik üretim santrallerinin 3096 sayılı Kanun kapsamındaki özelleştirme işlemleri Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından, 4046 sayılı Kanun kapsamındaki özelleştirme işlemleri ise ÖİB tarafından yürütülmüştür. 2008 yılında yürürlüğe giren 5784 sayılı Kanunda; EÜAŞ’ın özelleştirme programına alınan birim ve varlıklarının 4046 sayılı Kanun gereğince doğrudan ÖİB’ye aktarılması yerine EÜAŞ bünyesinde kalması ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile ilgilerinin devam etmesi, özelleştirmeye hazırlık ve özelleştirme işlemlerinin 4046 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde yürütülmesi hususları düzenlenmiştir. 2013 yılında yürürlüğe giren 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nda da; TEDAŞ, EÜAŞ ve bunların müessese, bağlı ortaklık, iştirak, işletme ve işletme birimleri ile varlıklarının özelleştirilmesinin 4046 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde ÖİB tarafından yürütülmesi öngörülmüştür. ÖYK’nın 2015/55 sayılı kararı ile EÜAŞ’a ait özelleştirme kapsamında bulunan 3 termik ve 6 HES özelleştirme programına, kapsamda olmayan 20 HES özelleştirme kapsam ve programına alınmış ve özelleştirme işlemlerinin 31.12.2020 tarihine kadar tamamlanması kararlaştırılmıştır. 2016 yılında ÖYK’nın; -22.02.2016 tarih ve2016/15 sayılı kararı ile Manavgat HES, -22.02.2016 tarih ve 2016/16 sayılı kararı ile Fethiye HES, -22.02.2016 tarih ve 2016/17 sayılı kararı ile Karacaören 1 ve Karacaören 2 HES, -22.02.2016 tarih ve 2016/29 sayılı kararı ile Kadıncık 1 ve Kadıncık 2 HES, -14.03.2016 tarih ve 2016/31 sayılı kararı ile Hopa Termik Santral taşınmazları, -04.02.2016 tarih ve 2016/35 sayılı kararı ile Doğankent, Kürtün ve Torul HES’lerinin, işletme hakkı verilmesi şeklinde özelleştirilmeleri kararlaştırılmış, HES’lerin devir işlemleri 2016 yılında gerçekleştirilmiştir. ÖYK’nın 26.09.2016 tarih ve 2016/56 sayılı kararı ile de, EÜAŞ’a ait “Enerji Üretim ve Rezerv Alanları”nın özelleştirme kapsam ve programına alınması kararlaştırılmıştır. 4-Sümer Holding AŞ: 1987 yılında özelleştirme kapsamına alınan Şirket, 1994 yılında yürürlüğe giren 4046 sayılı Kanunla özelleştirme kapsam ve programına alınmış sayılmış, ÖİB’nin 02.07.1999 tarih ve 3179 sayılı yazısıyla; Özelleştirme kapsam ve programına alınarak kendisine devredilen iştirak paylarının özelleştirilmesi çalışmalarını yapmakla da görevlendirilmiştir. 4046 sayılı Kanun’un 20 nci maddesi hükmüne göre devir bilançosu üzerinden tüm hak ve yükümlülüklerinin yanı sıra mevcut personeliyle birlikte Holding bünyesinde birleştirilmiş ve tasfiyesiz infisah suretiyle tüzel kişilikleri sonlandırılmış KİT sayısı 8’e ulaşmıştır. Doğrudan kendisine ait işletmelerin özelleştirilme işlemi en son 2005 yılında tamamlanmış bulunan Holding’in mevcut faaliyetleri, halihazırda bünyesine dahil olmuş kuruluşlardan devreden dava dosyalarıyla alacakların takip ve tahsilinin yanı sıra, kimi işletmelerin mal ve hizmet üretim ve satışıyla sınırlıdır. Özelleştirme sürecine ilişkin ÖYK’nın 06.07.2015 tarih, 2015/58 sayılı kararında; toplantısında; Holding’in özelleştirme süresinin, Holding ile birleştirilerek tüzel kişiliği sona erdirilen şirketlerden Holding’e devredilen fabrika, işletme, iştirak ve diğer varlıklar ile doğrudan özelleştirme programına alınan varlık, işletme, fabrika, iştirak hissesi ve diğer varlıklardan Holding’e devredilenlerin özelleştirme ve diğer işlemlerinin 31.12.2020 tarihine kadar tamamlanması öngörülmüştür. Özelleştirme İdaresi Başkanlığının 05.09.2016 tarih ve 149-K020 sayılı kararı gereğince tta Gayrimenkul AŞ’nin çıkarılacak devir bilançosu üzerinden tüm hak ve yükümlülükleriyle birlikte Sümer Holding AŞ’ye devrine karar verilmiş, devir işlemi 31.08.2016 tarihi itibarıyla gerçekleştirilmiştir.

Genel Rapor • 2016 146 Yönetim Kurulunun 22.09.2016 tarih ve 9/35 sayılı yönetim kurulu kararı ile kabul edilen ÖİB’nin 03.10.2016 tarih 688 sayılı kararı ile onaylanan Ana Sözleşme Tadil Tasarısı 26.10.2016 tarih 9184 sayılı Ticaret Sicili gazetesinde kabul edilerek yürürlüğe girmiştir. 2016 yıl sonu itibarıyla portföyünde bulunan Taşucu işletmesi 23.01.2017 tarih ve ÖİB’nın K003/69 sayılı kararı ile Türkiye Denizcilik İşletmesine bedelsiz devredilmesine karar verilmiştir. Şirketin 3 maden sahası ve 15 iştiraki bulunmaktadır. 5-TH Karadeniz Bakır İşletmeleri AŞ: 1993 yılında özelleştirme kapsamına alınan Şirket, 1994 yılında yürürlüğe giren 4046 sayılı Kanunla özelleştirme kapsam ve programına alınmış sayılmıştır. Varlıklarının özelleştirilmesinden sonra, işletme faaliyetleri tamamen sona eren Şirket hakkında, ÖYK’nın 22.06.2007 tarih ve 2007/42 sayılı kararıyla, 07.09.2007 tarihinden geçerli olmak üzere tasfiye edilmesine ve tasfiye işlemlerinin Şirket Yönetim Kurulu tarafından yerine getirilmesine karar verilmiştir. ÖYK kararı kapsamında 20.08.2007 tarihinde yapılan Olağanüstü Genel Kurul toplantısında tasfiyesi kabul edilen Şirketin tasfiye işlemleri 2016 yılında da tamamlanamamıştır. 6-Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ: Şirket 20.12.2000 tarih ve 2000/92 sayılı ÖYK kararıyla özelleştirme kapsamına, 08.10.2007 tarih ve 2007/57 sayılı ÖYK kararıyla da özelleştirme programına alınmıştır. 14.07.2008 tarih ve 2008/42 sayılı ÖYK kararıyla; Şirkete bağlı fabrikaların tek tek satılması yerine, gruplar halinde satılması öngörülmüştür. Bu amaçla fabrikalar 6 portföye ayrılmış ve özelleştirmenin bu strateji ile yapılması öngörülmüştür. TÜRKŞEKER fabrikalarının özelleştirilmesine ilişkin çalışmalar ve atıl arsa-arazi ve diğer taşınmazların özelleştirilmesine ilişkin olarak ÖİB ve TÜRKŞEKER tarafından sürdürülen çalışmalar devam etmektedir. 2016 yılında ÖYK’nın 22.02.2016 tarih ve 2016/13 sayılı kararıyla Ağrı ve Bor şeker fabrikalarının satışına karar verilmiştir. 2000 yılından beri özelleştirme kapsamında bulunan ve ÖYK’nın değişik tarihli kararlarıyla özelleştirme süresi sürekli uzatılan Şirketin özelleştirilmesi 2016 yılında da gerçekleştirilememiş, ÖYK’nın 21.11.2016 tarihli ve 2016/67 sayılı kararıyla Türkşeker’in özelleştirme işlemlerinin 31.12.2018 tarihine kadar tamamlanmasına karar verilmiştir. 7-TP Petrol Dağıtım AŞ: ÖYK’nın 15.06.2015 tarihli ve 2015/55 sayılı kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alınan Türkiye Petrolleri Petrol Dağıtım AŞ, 20.10.2016 tarihinde yapılan ihale sonucunda, Şirket’in %100 oranındaki hissesi ÖYK’nın 28.12.2016 tarih 2016/96 sayılı 490 milyon TL bedelle satılmış, 04.04.2017 tarihinde imzalanan hisse satış sözleşmesi ile devir teslim işlemi gerçekleştirilmiştir. 8-tta Gayrimenkul AŞ: ÖYK’nın 05.02.2001 tarih ve 2001/06 sayılı kararıyla özelleştirme kapsam ve programına alınan Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri AŞ’nin, üretim tesisleri ve taşınmazlarının özelleştirilmesi 15.01.2012 tarihinde tamamlanmış olup, ÖİB Başkanlık

Sayıştay 147 Yönetim Kurulunun 22.09.2016 tarih ve 9/35 sayılı yönetim kurulu kararı ile kabul edilen ÖİB’nin 03.10.2016 tarih 688 sayılı kararı ile onaylanan Ana Sözleşme Tadil Tasarısı 26.10.2016 tarih 9184 sayılı Ticaret Sicili gazetesinde kabul edilerek yürürlüğe girmiştir. 2016 yıl sonu itibarıyla portföyünde bulunan Taşucu işletmesi 23.01.2017 tarih ve ÖİB’nın K003/69 sayılı kararı ile Türkiye Denizcilik İşletmesine bedelsiz devredilmesine karar verilmiştir. Şirketin 3 maden sahası ve 15 iştiraki bulunmaktadır. 5-TH Karadeniz Bakır İşletmeleri AŞ: 1993 yılında özelleştirme kapsamına alınan Şirket, 1994 yılında yürürlüğe giren 4046 sayılı Kanunla özelleştirme kapsam ve programına alınmış sayılmıştır. Varlıklarının özelleştirilmesinden sonra, işletme faaliyetleri tamamen sona eren Şirket hakkında, ÖYK’nın 22.06.2007 tarih ve 2007/42 sayılı kararıyla, 07.09.2007 tarihinden geçerli olmak üzere tasfiye edilmesine ve tasfiye işlemlerinin Şirket Yönetim Kurulu tarafından yerine getirilmesine karar verilmiştir. ÖYK kararı kapsamında 20.08.2007 tarihinde yapılan Olağanüstü Genel Kurul toplantısında tasfiyesi kabul edilen Şirketin tasfiye işlemleri 2016 yılında da tamamlanamamıştır. 6-Türkiye Şeker Fabrikaları AŞ: Şirket 20.12.2000 tarih ve 2000/92 sayılı ÖYK kararıyla özelleştirme kapsamına, 08.10.2007 tarih ve 2007/57 sayılı ÖYK kararıyla da özelleştirme programına alınmıştır. 14.07.2008 tarih ve 2008/42 sayılı ÖYK kararıyla; Şirkete bağlı fabrikaların tek tek satılması yerine, gruplar halinde satılması öngörülmüştür. Bu amaçla fabrikalar 6 portföye ayrılmış ve özelleştirmenin bu strateji ile yapılması öngörülmüştür. TÜRKŞEKER fabrikalarının özelleştirilmesine ilişkin çalışmalar ve atıl arsa-arazi ve diğer taşınmazların özelleştirilmesine ilişkin olarak ÖİB ve TÜRKŞEKER tarafından sürdürülen çalışmalar devam etmektedir. 2016 yılında ÖYK’nın 22.02.2016 tarih ve 2016/13 sayılı kararıyla Ağrı ve Bor şeker fabrikalarının satışına karar verilmiştir. 2000 yılından beri özelleştirme kapsamında bulunan ve ÖYK’nın değişik tarihli kararlarıyla özelleştirme süresi sürekli uzatılan Şirketin özelleştirilmesi 2016 yılında da gerçekleştirilememiş, ÖYK’nın 21.11.2016 tarihli ve 2016/67 sayılı kararıyla Türkşeker’in özelleştirme işlemlerinin 31.12.2018 tarihine kadar tamamlanmasına karar verilmiştir. 7-TP Petrol Dağıtım AŞ: ÖYK’nın 15.06.2015 tarihli ve 2015/55 sayılı kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alınan Türkiye Petrolleri Petrol Dağıtım AŞ, 20.10.2016 tarihinde yapılan ihale sonucunda, Şirket’in %100 oranındaki hissesi ÖYK’nın 28.12.2016 tarih 2016/96 sayılı 490 milyon TL bedelle satılmış, 04.04.2017 tarihinde imzalanan hisse satış sözleşmesi ile devir teslim işlemi gerçekleştirilmiştir. 8-tta Gayrimenkul AŞ: ÖYK’nın 05.02.2001 tarih ve 2001/06 sayılı kararıyla özelleştirme kapsam ve programına alınan Tütün, Tütün Mamulleri, Tuz ve Alkol İşletmeleri AŞ’nin, üretim tesisleri ve taşınmazlarının özelleştirilmesi 15.01.2012 tarihinde tamamlanmış olup, ÖİB Başkanlık Makamının 03.02.2012 tarih ve 135 sayılı Oluru ile Şirketin unvanı tta Gayrimenkul AŞ olarak değiştirilmiş ve Şirket gayrimenkul imar, ifraz ve satışlarında görevlendirilmiştir. Şirket, 2015 yılı içerisinde 222.159.564 TL’lik varlık satışı veya devri ile 62.299.125 TL’lik bedelli devir işlemi gerçekleştirmiştir. Şirket tüzel kişiliği, ÖİB’nin 26.08.2016 tarih ve 607 sayılı oluru ile, 31.08.2016 tarihi itibarıyla Sümer Holding AŞ ile birleştirilmek suretiyle sona erdirilmiştir. 9-T.Elektrik Dağıtım AŞ (TEDAŞ): TEDAŞ Genel Müdürlüğü bünyesinde kurulan elektrik dağıtım ve elektrik perakende şirketlerinin tümü 2013 yılı itibarıyla özelleştirilmiş olup; TEDAŞ Genel Müdürlüğü de 25.04.2017 tarih ve 2017/12 sayılı ÖYK kararıyla özelleştirme kapsam ve programından çıkarılmıştır. 10-TEMSAN AŞ: ÖYK’nın 15.06.2015 tarihli ve 2015/55 sayılı kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alınan TEMSAN AŞ’nin özelleştirilmesi konusunda bir gelişme kaydedilememiş, Şirket 17.04.2017 tarih ve 2017/11 sayılı ÖYK kararıyla, özelleştirme kapsam ve programından çıkarılmıştır. 11-Türkiye Denizcilik İşletmeleri AŞ (TDİ): TDİ, Bakanlar Kurulu’nun 10.08.1993 tarih ve 93/4693 sayılı Kararı ile özelleştirme kapsamına alınarak Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’na bağlanmış, 24.11.1994 tarihinde de özelleştirme programına alınmıştır. 2016 yılında TDİ ile ilgili ÖYK ve ÖİB kararlarına aşağıda yer verilmiştir: Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın 23.03.2016 tarih ve 2016/ÖİB-K-21 sayılı kararı ile; Şirket adına kayıtlı İstanbul ili, Kadıköy ilçesi, Kozyatağı Mahallesi, Uzay Sokakta bulunan ve tapuda 3117 ada, 94 nolu parselde kayıtlı meskenin (Kozyatağı Lojmanı) Satış yöntemi ve Pazarlık Usulü uygulanmak suretiyle en yüksek teklifi veren Teklif Sahibine verilmesine ve isteklilerin sözleşmeyi imzalamaktan imtina etmesi durumunda teminatlarının Şirket lehine irat olarak kaydedilmesine ve ihalenin iptal edilmesine; bu karar gereklerinin ve Kozyatağı Lojmanı’nın devir işlemlerinin İhale Şartnamesindeki hükümler doğrultusunda Şirket tarafından yerine getirilmesine karar verilmiştir. Özelleştirme İdaresi Başkanlığı’nın 24.03.2016 tarih ve 2016/ÖİB-K-23 sayılı kararı ile; Şirket adına kayıtlı Kastamonu ili, Cide İlçesi, Cumhuriyet Mahallesi, Liman Mevkii, tapuda 303 ada, 4 nolu parselde kayıtlı taşınmazın (Cide Eski Yolcu Salonu) Satış yöntemi ve Pazarlık Usulü uygulanmak suretiyle en yüksek teklifi veren Teklif Sahibine verilmesine, teklif sahibinin sözleşmeyi imtina etmesi veya diğer yükümlülükleri yerine getirmemesi halinde teminatının Şirket lehine irat kaydedilmesine ve ihalenin iptal edilmesine; bu karar gereklerinin ve Cide Eski Yolcu Salonu’nun devir işlemlerinin İhale Şartnamesindeki hükümler doğrultusunda Şirket tarafından yerine getirilmesine karar verilmiştir. 2017 yılı içerisinde ise Özelleştirme İdaresi Başkanlığı Başkanlığının 23.01.2017 tarihli olurunda; Bakanlar Kurulu’nun 11.09.1987 tarihli ve 87/12184 sayılı Kararı ile özelleştirme kapsamına, 4046 sayılı Kanun’un geçici 11. Maddesi uyarınca da özelleştirme programına alınan Sümer Holding A.Ş.’nin özelleştirme çalışmalarının Özelleştirme Yüksek Kurulu’nun

Genel Rapor • 2016 148 muhtelif kararları çerçevesinde sürdürülmekte olduğu belirtilmiştir. 4046 sayılı Kanun’un 20. Maddesi (A) Fıkrasının “sermayesinin tamamı İdareye ait olan anonim şirket statüsündeki kuruluşların aktiflerinin, anonim şirket statüsünde olmayan kuruluşların ise varlıklarının tamamının veya bir kısmının özelleştirme programında bulunan ve sermayesinin tamamı İdareye ait başka bir anonim şirkete veya kuruluşa bedelli veya bedelsiz devrine İdarece karar verilir.” hükmü çerçevesinde, Holding’e ait Taşucu İşletmesi ve Limanı ile ilgili olarak; -İşletmenin (personeli ile birlikte) ve İşletmenin kullanımında olan taşınır ve taşınmazların, -Devre konu İşletme’ye, taşınır ve taşınmazlara ilişkin olarak Holding tarafından imzalanmış ve yürürlükte olan sözleşmelerin, -Devre konu İşletme’ye, taşınır ve taşınmazlara ilişkin mevcut diğer hak ve yükümlülüklerin, Bedelsiz olarak Türkiye Denizcilik İşletmeleri AŞ’ye devredilmesi uygun görülmüştür. ÖYK’nın 03.02.2017 tarih ve 2017/3 sayılı kararı ile TDİ AŞ’nin sermayesinin %49’una tekabül eden hisse, özelleştirme kapsam ve programından çıkartılarak Türkiye Varlık Fonu'na devredilmiştir. 12-TCDD İzmir Limanı: TCDD’nin 6 limanı 30.12.2004 tarih ve 2004/128 sayılı ÖYK kararıyla özelleştirme programına alınmış ve 02.06.2005 tarih ve 2005/54 sayılı Kararıyla özelleştirme stratejisi belirlenmiştir. Bu kapsamda ÖYK’nın muhtelif tarihlerde aldığı kararlar çerçevesinde işletme haklarının devri suretiyle özelleştirilen limanlardan Mersin limanının teslimi 2007 yılında, Bandırma ve Samsun Limanlarının teslimi 2010 yılında, İskenderun Limanının teslimi 2011 yılında, Derince Limanının teslimi 2015 yılında gerçekleştirilmiştir. İzmir Limanının özelleştirme süreci 2016 yılında da devam etmiştir. 03.02.2017 tarih ve 2017/5 sayılı ÖYK kararı ile; -ÖYK’nın 30.12.2004 tarih ve 2004/128 sayılı kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alınan TCDD İzmir Limanı’nın, özelleştirme kapsam ve programından çıkartılarak 19.08.2016 tarihli ve 6741 sayılı Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketinin Kurulması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 4’üncü maddesinin (a) bendi uyarınca Türkiye Varlık Fonu’na devrine, -İzmir Limanı’nın Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketi tarafından üçüncü kişilere devri işlemleri tamamlanıncaya kadar TCDD’nin yönetiminde kalmasına ve TCDD tarafından işletilmeye devam edilmesine, devir sonrası bu limanları devralacak yatırımcıların bakım onarım ve diğer yükümlülüklerine ilişkin denetim ve kontrollerinin TCDD tarafından yerine getirilmesine, karar verilmiştir. 13-Türkiye Halk Bankası AŞ: Kamu bankalarının özelleştirmeye hazırlanması ve yeniden yapılandırılması amacıyla 2000 yılında yürürlüğe giren 4603 sayılı Kanun kapsamında Banka hakkında, yeniden

Sayıştay 149 muhtelif kararları çerçevesinde sürdürülmekte olduğu belirtilmiştir. 4046 sayılı Kanun’un 20. Maddesi (A) Fıkrasının “sermayesinin tamamı İdareye ait olan anonim şirket statüsündeki kuruluşların aktiflerinin, anonim şirket statüsünde olmayan kuruluşların ise varlıklarının tamamının veya bir kısmının özelleştirme programında bulunan ve sermayesinin tamamı İdareye ait başka bir anonim şirkete veya kuruluşa bedelli veya bedelsiz devrine İdarece karar verilir.” hükmü çerçevesinde, Holding’e ait Taşucu İşletmesi ve Limanı ile ilgili olarak; -İşletmenin (personeli ile birlikte) ve İşletmenin kullanımında olan taşınır ve taşınmazların, -Devre konu İşletme’ye, taşınır ve taşınmazlara ilişkin olarak Holding tarafından imzalanmış ve yürürlükte olan sözleşmelerin, -Devre konu İşletme’ye, taşınır ve taşınmazlara ilişkin mevcut diğer hak ve yükümlülüklerin, Bedelsiz olarak Türkiye Denizcilik İşletmeleri AŞ’ye devredilmesi uygun görülmüştür. ÖYK’nın 03.02.2017 tarih ve 2017/3 sayılı kararı ile TDİ AŞ’nin sermayesinin %49’una tekabül eden hisse, özelleştirme kapsam ve programından çıkartılarak Türkiye Varlık Fonu'na devredilmiştir. 12-TCDD İzmir Limanı: TCDD’nin 6 limanı 30.12.2004 tarih ve 2004/128 sayılı ÖYK kararıyla özelleştirme programına alınmış ve 02.06.2005 tarih ve 2005/54 sayılı Kararıyla özelleştirme stratejisi belirlenmiştir. Bu kapsamda ÖYK’nın muhtelif tarihlerde aldığı kararlar çerçevesinde işletme haklarının devri suretiyle özelleştirilen limanlardan Mersin limanının teslimi 2007 yılında, Bandırma ve Samsun Limanlarının teslimi 2010 yılında, İskenderun Limanının teslimi 2011 yılında, Derince Limanının teslimi 2015 yılında gerçekleştirilmiştir. İzmir Limanının özelleştirme süreci 2016 yılında da devam etmiştir. 03.02.2017 tarih ve 2017/5 sayılı ÖYK kararı ile; -ÖYK’nın 30.12.2004 tarih ve 2004/128 sayılı kararı ile özelleştirme kapsam ve programına alınan TCDD İzmir Limanı’nın, özelleştirme kapsam ve programından çıkartılarak 19.08.2016 tarihli ve 6741 sayılı Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketinin Kurulması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 4’üncü maddesinin (a) bendi uyarınca Türkiye Varlık Fonu’na devrine, -İzmir Limanı’nın Türkiye Varlık Fonu Yönetimi Anonim Şirketi tarafından üçüncü kişilere devri işlemleri tamamlanıncaya kadar TCDD’nin yönetiminde kalmasına ve TCDD tarafından işletilmeye devam edilmesine, devir sonrası bu limanları devralacak yatırımcıların bakım onarım ve diğer yükümlülüklerine ilişkin denetim ve kontrollerinin TCDD tarafından yerine getirilmesine, karar verilmiştir. 13-Türkiye Halk Bankası AŞ: Kamu bankalarının özelleştirmeye hazırlanması ve yeniden yapılandırılması amacıyla 2000 yılında yürürlüğe giren 4603 sayılı Kanun kapsamında Banka hakkında, yeniden yapılandırma süreci başlatılmış, 11.08.2006 tarih ve 2006/69 sayılı ÖYK Kararıyla, Banka’daki kamu hisseleri ÖİB’ye devredilmiştir. ÖİB’ye devredilen hisselerin %24,98’ine tekabül eden 312,3 milyon TL’lik hisse, 10.05.2007 tarihinde halka arz edilmiş, ÖYK’nın 04.10.2012 tarih 2012/150 sayılı Kararı ile de, ÖİB’ye ait toplam sermayedeki %23,92’lik hisselerin halka arzı 21.11.2012 tarihinde tamamlanmıştır. İkincil halka arzla, Banka’nın halka açıklık oranı %48,9’a yükselmiştir. 2016 yıl sonu itibarıyla, nitelikli paya sahip hissedar ÖİB’nin payı %51,106’dır. ÖYK’nın 29.12.2014 tarihli 129 ve 130 sayılı kararları ile; Şirketin bağlı ortaklıklarından Halk Hayat ve Emeklilik AŞ sermayesindeki %100 oranındaki Banka payının %90’lık kısmının blok satış yöntemi ile, Halk Sigorta AŞ sermayesindeki Bankaya ait %89,18 ile Halk Yatırım Menkul Değerler AŞ’ye ait %4,31 olmak üzere toplam %93,49 oranındaki hissenin blok satış yöntemi ile özelleştirilmesine; özelleştirme işlemlerinin 13.11.2015 tarihine kadar tamamlanmasına karar verilmiş olup, bu kapsamda 19.01.2015 tarihinde açılan ihaleler, 13.08.2015 tarihinde iptal edilmiştir. ÖYK’nın 03.02.2017 tarih ve 2017/1 sayılı kararı ile T.Halk Bankası AŞ’nin sermayesinin %51,106’sına tekabül eden hisse, özelleştirme kapsam ve programından çıkartılarak Türkiye Varlık Fonu'na devredilmiştir. 14-Milli Piyango İdaresi: Şans oyunları lisansının verilmesine yönelik işlemlere ÖYK’nın 12.09.2003 tarihli ve 2003/62 sayılı kararı ile başlanmıştır. 2009 yılında gerçekleştirilen ilk ihale, teklif bedellerinin yetersiz kalması nedeniyle iptal edilirken, 2014 yılında yapılan ikinci ihale, ÖYK tarafından onaylanmış olmasına rağmen, birinci ve ikinci sıradaki teklif sahiplerinin yükümlülüklerini yerine getirmemesi üzerine yeni ihale süreci başlatılmıştır. ÖYK’nın 05.04.2016 tarihli ve 2016/41 sayılı Kararı ile yeniden başlatılan özelleştirme sürecinde; ÖİB tarafından 320 sayılı KHK hükümleri çerçevesinde, karşılığı nakit olmak üzere planlama, tertip etme ve çekiliş düzenleme hakkı MPİ’ye ait olan piyango, hemen kazan ve sayısal oyunlar ile ilgili mevzuat çerçevesinde izin verilebilecek olan benzer şans oyunlarını içeren lisansın, 10 yıl süre ile topluca verilmek suretiyle özelleştirilmesine ilişkin olarak 06.05.2016 tarihinde çıkılan ihalede ön yeterlilik son başvuru tarihi 10.02.2017, son teklif verme tarihi ise 10.03.2017 olarak belirlenmiştir. 06.01.2017 tarih ve 29940 sayılı Mükerrer Resmi Gazetede yayımlanmış olan 680 sayılı KHK’nın 82 nci maddesi ile 320 sayılı KHK’nın ek 2 nci maddesi değiştirilmiş ve şans oyunlarına ilişkin lisans 06.01.2017 tarihi itibarıyla 49 yıl süreyle Türkiye Varlık Fonuna verilmesi nedeniyle “Şans Oyunlarının Lisans Verilmesi Suretiyle Özelleştirilmesi” ihalesi iptal edilmiştir.

Genel Rapor • 2016 150 II. DİĞER KURULUŞLAR A-DİĞER KURULUŞLARIN HUKUKİ YAPISI VE DENETİM ŞEKLİ 2010 yılına kadar; -Teşkilat kanunlarında denetimi Sayıştay tarafından yapılması öngörülen genel bütçeden yardım alan bağımsız bütçeli idarelerle, -İlgili mevzuatlarında Sayıştay denetimine tabi olmamakla birlikte, TBMM KİT Komisyonunun aldığı kararlar gereğince sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait olan ya da sonradan bu kapsama giren, kuruluş ve şirketler diğer kuruluşlar kapsamında değerlendirilmiştir. Önceki yıllarda diğer kuruluşlar arasında değerlendirilmiş olup, 2010 yılında yürürlüğe giren 6085 sayılı Kanun kapsamında Sayıştay’ın denetimine tabi kuruluşlardan; Anayasa’daki KİT tanımı çerçevesinde belirli alanlarda işletmecilik yapmak üzere kurulmuş kuruluş ve ortaklıklar 2011 yılından itibaren KİT’ler arasında değerlendirilmiş, kendilerine bazı kamu yetki ve görevleri verilmiş olup, galip vasıfları bu kamu hizmetlerini yürütmek olan kuruluşlar ise diğer kuruluşlar bölümünde değerlendirilmeye devam edilmiştir. B-DİĞER KURULUŞLARIN TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİNDEKİ YERİ Diğer kuruluşlar tarafından kullanılan 273,1 milyar TL tutarındaki kaynağın; %77,2 oranında 210,8 milyar TL’si mali kuruluşlar içinde yer alan T. Vakıflar Bankası TAO tarafından, %22,8 oranında 62,3 milyar TL’si TRT, MPM ve TOKİ’nin yer aldığı, ulaştırma ve diğer hizmetler sektöründeki kuruluşlar tarafından kullanılmıştır. 2012-2016 döneminde KİT’ler içinde değerlendirilmeyen kuruluşların sektörler itibarıyla ayrıntısına Ek:2’de, rapor kapsamındaki kuruluşların 2016 yılına ilişkin başlıca bilgilerine Ek:8’de yer verilmiştir. Diğer kuruluşlara ait başlıca bilgilere 81 sayılı çizelgede yer verilmiştir.

Sayıştay 151 II. DİĞER KURULUŞLAR A-DİĞER KURULUŞLARIN HUKUKİ YAPISI VE DENETİM ŞEKLİ 2010 yılına kadar; -Teşkilat kanunlarında denetimi Sayıştay tarafından yapılması öngörülen genel bütçeden yardım alan bağımsız bütçeli idarelerle, -İlgili mevzuatlarında Sayıştay denetimine tabi olmamakla birlikte, TBMM KİT Komisyonunun aldığı kararlar gereğince sermayesinin yarısından fazlası kamuya ait olan ya da sonradan bu kapsama giren, kuruluş ve şirketler diğer kuruluşlar kapsamında değerlendirilmiştir. Önceki yıllarda diğer kuruluşlar arasında değerlendirilmiş olup, 2010 yılında yürürlüğe giren 6085 sayılı Kanun kapsamında Sayıştay’ın denetimine tabi kuruluşlardan; Anayasa’daki KİT tanımı çerçevesinde belirli alanlarda işletmecilik yapmak üzere kurulmuş kuruluş ve ortaklıklar 2011 yılından itibaren KİT’ler arasında değerlendirilmiş, kendilerine bazı kamu yetki ve görevleri verilmiş olup, galip vasıfları bu kamu hizmetlerini yürütmek olan kuruluşlar ise diğer kuruluşlar bölümünde değerlendirilmeye devam edilmiştir. B-DİĞER KURULUŞLARIN TÜRKİYE EKONOMİSİ İÇİNDEKİ YERİ Diğer kuruluşlar tarafından kullanılan 273,1 milyar TL tutarındaki kaynağın; %77,2 oranında 210,8 milyar TL’si mali kuruluşlar içinde yer alan T. Vakıflar Bankası TAO tarafından, %22,8 oranında 62,3 milyar TL’si TRT, MPM ve TOKİ’nin yer aldığı, ulaştırma ve diğer hizmetler sektöründeki kuruluşlar tarafından kullanılmıştır. 2012-2016 döneminde KİT’ler içinde değerlendirilmeyen kuruluşların sektörler itibarıyla ayrıntısına Ek:2’de, rapor kapsamındaki kuruluşların 2016 yılına ilişkin başlıca bilgilerine Ek:8’de yer verilmiştir. Diğer kuruluşlara ait başlıca bilgilere 81 sayılı çizelgede yer verilmiştir. Son A rtış Toplu bilgiler Ö lçü 2012 2013 2014 2015 2016 iki yıl veya farkı azalış (% ) Esas serm aye Bin TL 2.682.001 2.682.001 2.682.001 2.682.001 2.682.001

Ö denm iş serm aye " 2.682.001 2.682.001 2.682.001 2.682.001 2.682.001

Serm aye ödem e oranı % 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 100,0 K aynaklar : Ö z kaynaklar Bin TL 34.736.661 38.192.433 44.586.752 49.547.783 55.595.190 6.047.407 12,2 Yabancı kaynaklar : -K ısa süreli " 94.182.843 120.663.677 138.309.375 158.352.118 162.307.399 3.955.281 2,5 -U zun süreli " 24.601.134 25.381.251 29.667.027 28.424.932 55.192.267 26.767.335 94,2 Varlıklar : -D önen varlıklar (N et) " 60.135.514 82.356.249 91.488.544 103.702.982 126.853.690 23.150.708 22,3 -D uran varlıklar (N et) " 92.303.071 101.881.112 121.074.610 126.520.238 146.241.166 19.720.928 15,6 Yatırım harcam aları (N akdi) " 360.214 484.283 116.313 467.260 114.935 (352.325) (75,4) Tüm alım lar tutarı " 463.045 595.067 665.856 725.306 861.605 136.299 18,8 N et satış hasılatı () " 7.799.503 6.748.871 9.227.615 7.359.393 8.334.655 975.262 13,3 Satışların m aliyeti () " 3.662.641 3.104.474 4.836.203 3.786.748 4.204.153 417.405 11,0 M evduat " 67.242.290 81.532.814 91.756.968 109.922.534 123.838.377 13.915.843 12,7 Verilen krediler " 68.101.671 86.728.786 104.563.428 123.776.425 147.709.056 23.932.631 19,3 Sübvansiyonlar " 7.287 5.153 6.051 6.094

(6.094) (100,0) Stoklar: -İlk m adde ve m alzem e " 22.899 27.985 23.661 24.149 21.328 (2.821) (11,7) -Yarı m am ul-ara m am ul " 1.035 1.044 6.893.615 8.426.536 10.090.127 1.663.591 19,7 -M am ul " 496.698 302.263 288.836 1.012.970 362.271 (650.699) (64,2) -Ticari m al " 4.438.361 6.908.547 1.115 1.125 142 (983) (87,4) Personel: M em ur (ortalam a) K işi 688 720 712 680 646 (34) (5,0) Sözleşm eli personel (ortalam a) " 7.658 7.737 7.791 7.970 7.697 (273) (3,4) İşçi (ortalam a) " 13.215 14.249 15.049 15.271 15.916 645 4,2 Toplam personel giderleri Bin TL 1.481.626 1.668.846 1.816.032 2.067.657 2.295.369 227.712 11,0 Toplam m em ur giderleri " 27.212 30.367 32.678 34.560 38.450 3.890 11,3 Toplam sözleşm eli personel giderleri " 531.634 528.431 587.158 647.512 758.215 110.703 17,1 Toplam işçi giderleri " 922.275 1.107.736 1.193.801 1.357.421 1.495.996 138.575 10,2 A ylık kişi başına m em ur giderleri TL 3.296 3.515 3.825 4.235 4.960 725 17,1 A ylık kişi başına sözleşm eli personel giderleri " 5.785 5.692 6.280 6.770 8.209 1.439 21,3 A ylık kişi başına işçi giderleri " 5.816 6.478 6.610 7.407 7.684 277 3,7 Tahakkuk eden kurum lar vergisi Bin TL 509.713 256.587 602.546 407.945 727.859 319.914 78,4 Tahakkuk eden tüm vergiler " 1.472.117 959.422 1.363.187 1.185.397 1.575.496 390.099 32,9 GSYH 'ye katkı (üretici fiyatlarıyla) " 8.351.220 8.395.844 9.250.195 9.432.145 8.197.664 (1.234.481) (13,1) GSYH 'ye katkı (alıcı fiyatlarıyla) " 9.088.088 8.966.751 9.858.385 10.045.137 8.871.858 (1.173.279) (11,7) GSM H 'ye katkı (alıcı fiyatlarıyla) " 9.064.839 8.725.029 9.580.092 9.637.480 13.022.262 3.384.782 35,1 İşletm e faaliyetleri kârları toplam ı () " 3.382.617 2.806.164 3.469.121 2.742.181 3.029.432 287.251 10,5 İşletm e faaliyetleri zararları toplam ı () " (34.913) (37.606) (34.701) (225.425) (18.286) 207.139 (91,9) Finansm an giderleri (yatırım lar hariç)(*) " 861 2.195 468 767 731 (36) (4,7) D önem kârları toplam ı Bin TL 5.867.052 5.383.350 6.942.684 6.074.278 4.182.624 (1.891.654) (31,1) D önem zararları toplam ı Bin TL

(52.294)

(146.973)

146.973 (100,0) (*) M ali kuruluşlar hariç. Çizelge : 81

• D iğer kuruluşların 2012-2016 dönem ine ait başlıca bilgileri

Genel Rapor • 2016 152 C-İSTİHDAM 1-Personel statüsü: Diğer kuruluşlar kapsamında olan kuruluşlardan kendi kuruluş kanunu bulunanlarda istihdam edilen personelin hangi statüde çalıştırılacağı kanunlarında belirlenmiştir. Bu kuruluşlardan; -AOÇ faaliyetlerini 657 sayılı Kanun kapsamında istihdam edilen memurlar, 4857 sayılı Kanun kapsamında istihdam edilen işçiler ve istisnai hallerde de sözleşmeli statüde istihdam edilen personel ile yürütmektedir. -TRT’de çalışan personelin tamamı sözleşmeli statüde, Vakıfbank personeli 4857 sayılı İş Kanunu kapsamındadır. -MPİ çalışanların tamamı memur statüsünde iken, TOKİ’de çalışanlar memur ve sözleşmeli personel statüsünde istihdam edilmiştir. -Belirtilen kuruluşlar dışındaki diğer kuruluşlarda ise genellikle 4857 sayılı İş Kanununa tabi işçi personel istihdam edilmektedir. 2-Personel istihdamı: Diğer kuruluşlarda çalışan personel sayısı, bu kapsamdaki kuruluş sayısına bağlı olarak değişkenlik göstermektedir. Diğer kuruluşlarda çalışan ortalama personel sayısı genel olarak artan bir seyir izlemiş, 2011 yılında 100 olan ortalama çalışan endeksi 2016 yılında 119,4 olarak gerçekleşmiştir. 2016 yılında çalışan ortalama 23.980 personelin; %62,7 oranında 15.032 kişisi mali kuruluş olarak faaliyet gösteren T. Vakıflar Bankası AO’da, %30,5 oranında 7.324 kişisi ulaştırma haberleşme sektöründe faaliyet gösteren TRT’de, %5,4 oranında 1.294’u diğer hizmetler sektöründe faaliyet gösteren kuruluşlarda, %1,4 oranında 330’u tarım sektöründe faaliyet gösteren AOÇ’de istihdam edilmiştir. Diğer kuruluşlarda çalışan personelin statüleri itibarıyla dağılımı 82 sayılı çizelgede gösterilmiştir. Çizelge: 82- Diğer kuruluşlarda çalışan personel (Kişi) Yıllar Memurlar Sözleşmeliler İşçiler Toplam Ortalama Yıl sonu Ortalama Yıl sonu Ortalama Yıl sonu Ortalama Yıl sonu 2012 688 722 7.658 7.706 13.215 13.832 21.561 22.260 2013 720 722 7.737 7.780 14.249 15.317 22.706 23.819 2014 712 704 7.791 7.814 15.049 15.253 23.552 23.771 2015 680 667 7.970 8.108 15.271 15.732 23.921 24.507 2016 646 670 7.697 7.955 15.916 15.355 24.259 23.980 2016 yılında diğer kuruluşlarda çalışan ortalama 23.980 personelin; %2,8’i memur, %33,2’si sözleşmeli personel, %64’ü işçi statüsünde istihdam edilmiş olup, işçi statüsünde

Sayıştay 153 istihdam edilen 15.355 personelin; %9,3 oranında 2.230’u kapsam dışı personel, %90,6 oranında 13.103’ü daimi işçi, %0,1 oranında 22’si geçici işçi statüsündedir. KİT’lerde olduğu gibi bu kuruluşlarda da yüklenici aracılığı ile işçi temini uygulaması yaygın olarak kullanılmakta olup, 2015 yıl sonu itibarıyla 5.716 kişi olan yüklenici işçisi sayısı 2015 yıl sonu itibarıyla 6.198 kişi olarak gerçekleşmiştir. Diğer kuruluşların 2016 yılına göre %11 oranında 227,7 milyon TL artarak 2,3 milyar TL olarak gerçekleşen toplam personel harcamalarının; 2,7 milyon TL’si kuruluş dışı yönetim ve denetim kurulu üyelerine yapılan ödemeler, 38,5 milyon TL’si memur, 758,2 milyon TL’si sözleşmeli personel, 1,5 milyar TL’si işçi personelle ilgili olup, harcamaların 75,3 milyon TL’si geçmiş yıllarla ilgili olarak gerçekleştirilmiştir. Toplam personel giderleri 2012 yılına göre %54,9 oranında artış göstermiş olup, aynı dönemde sabit fiyatlar bazında artış oranı %12,9 olarak gerçekleşmiştir. İşçiler için 2016 yılında yapılan toplam 1,5 milyar TL tutarındaki harcamanın; %0,5 oranında 7,1 milyon TL’si kapsam dışı personel, kalan tutar kapsam içi ve geçici işçiler için yapılmıştır. Diğer kuruluşlarda 2012-2016 yıllarında istihdam edilen personelin sektörler itibarıyla ortalama ve yıl sonu çalışan sayıları 83 sayılı, toplam personel giderleri 84 sayılı, memur, sözleşmeli ve işçi personel için yapılan harcamaların sektörler itibarıyla ayrıntısı 85/a-c sayılı çizelgelerde gösterilmiştir. 3-Personelle ilgili sosyal konular: Diğer kuruluşlarda istihdam edilen personel için 2016 yılında gerçekleşen personel giderlerinin %27,5’ini oluşturan 631,3 milyon TL tutarındaki sosyal amaçlı giderlerin; 556 milyon TL’si cari yılla, 75,3 milyon TL’si geçmiş yıl giderleriyle ilgilidir. Toplam sosyal giderler içinde %45,7 oranında 288,8 milyon TL ile en büyük pay SGK primi ve işsizlik sigortası primi işveren payı giderlerine ait olup, emekli olan işçilere ödenen kıdem tazminatı %8 oranında 50,3 milyon TL, memur ve sözleşmeli personel için ödenen emekli ikramiyesi %1,8 oranında 11,5 milyon TL olarak gerçekleşmiştir.

Genel Rapor • 2016 154 Çizelge: 83-Diğer kuruluşlar personeli (Kişi) Sektörler Ortalama Yıl sonu 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 2016 yılı toplamı içindeki payı % 1-Tarım 363 364 348 339 330 (9) 371 357 347 331 307 (24) 1,3 2-Hizmetler:
0,0
a)Ulaştırma-haberleşme 7.053 7.137 7.171 7.338 7.324 (14) 7.106 7.159 7.182 7.473 7.068 (405) 29,1
b)Diğer hizmetler 1.281 1.324 1.342 1.299 1.294 (5) 1.320 1.360 1.322 1.293 1.269 (24) 5,2 Toplam (2) 8.334 8.461 8.513 8.637 8.618 (19) 8.426 8.519 8.504 8.766 8.337 (429) 34,4 3-Mali kuruluşlar 12.864 13.881 14.691 14.945 15.032 87 13.463 14.943 14.920 15.410 15.615 205 64,4 Genel toplam 21.561 22.706 23.552 23.921 23.980 59 22.260 23.819 23.771 24.507 24.259 (248) 100 Endeks 2011=100 98,6 103,8 107,7 109,4 109,7
103,3 110,5 110,3 113,7 112,6
Çizelge: 84- Diğer kuruluşlar personel giderleri (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Esas ücret Ek ödeme Sosyal giderler Toplam 1-Tarım 17.041 18.259 21.263 22.651 8.647 6.492 9.326 24.465 3-Hizmetler: a)Ulaştırma-haberleşme 489.234 483.068 536.628 592.037 404.437 134.084 155.494 694.015
b)Diğer hizmetler 72.792 80.498 88.550 93.665 46.589 36.755 23.921 107.265 Toplam (3) 562.026 563.566 625.178 685.702 451.026 170.839 179.415 801.280 3-Mali kuruluşlar 902.559 1.087.021 1.169.591 1.359.304 596.694 430.364 442.566 1.469.624 Genel toplam (Cari fiyatlarla) 1.481.626 1.668.846 1.816.032 2.067.657 1.056.367 607.695 631.307 2.295.369 Endeks 2011=100 103,9 117,1 127,4 145,1
161,0 Genel toplam 694.849 728.722 733.099 767.106
784.634 (2013 yılı Tüketici fiyatlarıyla)
Endeks 2011=100 97,9 102,7 103,3 108,1
110,6

Sayıştay 155 Çizelge: 83-Diğer kuruluşlar personeli (Kişi) Sektörler Ortalama Yıl sonu 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 2016 yılı toplamı içindeki payı % 1-Tarım 363 364 348 339 330 (9) 371 357 347 331 307 (24) 1,3 2-Hizmetler:
0,0
a)Ulaştırma-haberleşme 7.053 7.137 7.171 7.338 7.324 (14) 7.106 7.159 7.182 7.473 7.068 (405) 29,1
b)Diğer hizmetler 1.281 1.324 1.342 1.299 1.294 (5) 1.320 1.360 1.322 1.293 1.269 (24) 5,2 Toplam (2) 8.334 8.461 8.513 8.637 8.618 (19) 8.426 8.519 8.504 8.766 8.337 (429) 34,4 3-Mali kuruluşlar 12.864 13.881 14.691 14.945 15.032 87 13.463 14.943 14.920 15.410 15.615 205 64,4 Genel toplam 21.561 22.706 23.552 23.921 23.980 59 22.260 23.819 23.771 24.507 24.259 (248) 100 Endeks 2011=100 98,6 103,8 107,7 109,4 109,7
103,3 110,5 110,3 113,7 112,6
Çizelge: 84- Diğer kuruluşlar personel giderleri (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Esas ücret Ek ödeme Sosyal giderler Toplam 1-Tarım 17.041 18.259 21.263 22.651 8.647 6.492 9.326 24.465 3-Hizmetler: a)Ulaştırma-haberleşme 489.234 483.068 536.628 592.037 404.437 134.084 155.494 694.015
b)Diğer hizmetler 72.792 80.498 88.550 93.665 46.589 36.755 23.921 107.265 Toplam (3) 562.026 563.566 625.178 685.702 451.026 170.839 179.415 801.280 3-Mali kuruluşlar 902.559 1.087.021 1.169.591 1.359.304 596.694 430.364 442.566 1.469.624 Genel toplam (Cari fiyatlarla) 1.481.626 1.668.846 1.816.032 2.067.657 1.056.367 607.695 631.307 2.295.369 Endeks 2011=100 103,9 117,1 127,4 145,1
161,0 Genel toplam 694.849 728.722 733.099 767.106
784.634 (2013 yılı Tüketici fiyatlarıyla)
Endeks 2011=100 97,9 102,7 103,3 108,1
110,6 Çizelge: 85/a- Memur giderleri (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 1-Tarım 3.176 3.392 3.524 4.070 4.399 329 2-Hizmetler:
a)Ulaştırma-haberleşme
b)Diğer hizmetler 24.036 26.975 29.154 30.490 34.051 3.561 Toplam (2) 24.036 26.975 29.154 30.490 34.051 3.561 3-Mali kuruluşlar
Genel toplam (Cari fiyatlarla) 27.212 30.367 32.678 34.560 38.450 3.890 Endeks 2011=100 115,3 128,6 138,4 146,4 162,9
Genel toplam 12.762 13.260 13.219 12.822 13.144 322 (2013 yılı Tüketici fiyatlarıyla)
Endeks 2011=100 108,6 112,8 112,5 109,1 111,8
Çizelge: 85/b- Sözleşmeli personel giderleri (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 1-Tarım
2-Hizmetler:
a)Ulaştırma-haberleşme 488.946 482.755 536.303 591.673 693.593 101.920
b)Diğer hizmetler 42.688 45.676 50.855 55.839 64.622 8.783 Toplam (2) 531.634 528.431 587.158 647.512 758.215 110.703 3-Mali kuruluşlar
Genel toplam (Cari fiyatlarla) 531.634 528.431 587.158 647.512 758.215 110.703 Endeks 2011=100 120,6 119,8 133,2 146,8 171,9
Genel toplam 249.324 230.746 237.025 240.229 259.183 18.954 (2013 yılı Tüketici fiyatlarıyla)
Endeks 2011=100 113,6 105,1 108,0 109,4 118,1
Çizelge: 85/c- İşçi giderleri (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı 1-Tarım 13.865 14.867 17.739 18.581 20.066 1.485 2-Hizmetler:
a)Ulaştırma-haberleşme
b)Diğer hizmetler 5.851 7.612 8.304 7.058 8.436 1.378 Toplam (2) 5.851 7.612 8.304 7.058 8.436 1.378 3-Mali kuruluşlar 902.559 1.085.257 1.167.758 1.357.421 1.467.494 110.073 Genel toplam (Cari fiyatlarla) 922.275 1.107.736 1.193.801 1.383.060 1.495.996 112.936 Endeks 2011=100 96,3 115,6 124,6 144,4 156,2
Genel toplam 432.526 483.706 481.915 513.119 511.382 (1.737) (2013 yılı Tüketici fiyatlarıyla)
Endeks 2011=100 90,7 101,4 101,0 107,6 107,2

Genel Rapor • 2016 156 D- MALİ DURUM VE FİNANSMAN 1- Genel mali durum: Diğer kuruluşların 2016 yılı toplam kaynak ve varlıkları (mali kuruluşlar hariç) geçen yıla göre %13,6 oranında ve 2012 yıl sonu değerlerine göre %28,6 oranında artış göstermiştir. Mukayese edilen yıllara ait kaynak ve varlıkların artış oranları ile üretici fiyatlarındaki artış oranları aşağıda gösterilmiştir. Kaynak Üretici varlık fiyatları artışı artışı Yıllar % % 2012 18,7 6,1 2013 2,2 4,5 2014 11,8 10,25 2015 (0,97) 5,28 2016 13,6 4,3 Diğer kuruluşların mali durumlarının değerlendirilmesine esas, sektörel bazda 2016 yılı varlıkların ayrıntısına Ek:5’te, kaynakların ayrıntısına Ek:6’da yer verilmiştir. Sayıştay tarafından denetlenen KİT’lerin dışındaki diğer kuruluşların 2012-2016 yıllarına ait genel mali durumları toplu olarak 86 sayılı çizelgede, 2016 yılı varlık ve kaynaklarının sektörler itibarıyla ayrıntısı 86/a sayılı çizelgede gösterilmiştir. Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 22.818.507 47,1 25.676.112 51,9 29.915.002 54,0 32.880.235 60,0 36.476.479 58,6 3.596.244 10,9 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 15.234.687 31,5 12.730.069 25,7 13.004.233 23,5 7.916.386 14,4 9.645.832 15,5 1.729.446 21,8 b ) Kısa süreli 11.431.886 23,7 11.081.989 22,5 12.428.148 22,6 14.019.647 25,6 16.127.362 25,9 2.107.715 15,0 Toplam (2) 26.666.573 55,1 23.812.058 48,1 25.432.381 46,0 21.936.033 40,0 25.773.194 41,4 3.837.161 17,5 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) (1.082.053) (2,2) 0,0 0,0 Kaynaklar toplamı 48.403.027 100,0 49.488.170 100,0 55.347.383 100,0 54.816.268 100,0 62.249.673 100,0 7.433.405 13,6 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 2.764.849 5,7 3.320.301 6,7 2.701.460 4,9 2.672.577 4,9 2.663.693 4,3 (8.884) (0,3) b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 22.293.826 46,1 19.111.905 38,6 22.361.744 40,4 16.959.143 30,9 17.656.745 28,4 697.602 4,1 Toplam ( 1 ) 25.058.675 51,8 22.432.206 45,3 25.063.204 45,3 19.631.720 35,8 20.320.438 32,6 688.718 3,5 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 22.056.820 45,6 24.483.941 49,5 28.413.799 51,3 32.977.184 60,2 39.843.785 64,0 6.866.601 20,8 b ) Hazır değerler 1.287.532 2,8 2.572.023 5,2 1.870.380 3,4 2.207.364 4,0 2.085.450 3,4 (121.914) (5,5) Toplam ( 2 ) 23.344.352 48,2 27.055.964 54,7 30.284.179 54,7 35.184.548 64,2 41.929.235 67,4 6.744.687 19,2 Varlıklar toplamı 48.403.027 100,0 49.488.170 100,0 55.347.383 100,0 54.816.268 100,0 62.249.673 100,0 7.433.405 13,6 () Mali kuruluşlar hariç. Çizelge: 86- Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları mali durumu () 2016 2014 Son iki yıl farkı M a l i d u r u m 2013 2015 2012 Mali rasyolar 2012 2013 2014 2015 2016 % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

85,57 107,83 117,63 149,89 141,53 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

94,29 93,29 95,12 95,12 95,72 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

12,12 12,93 9,03 8,13 7,30 Disponibilite oranı

11,26 23,21 15,05 15,74 12,93 Genişletilmiş likidite oranı

204,20 222,6 243,67 250,97 259,99 Mali rantabilite oranı

25,70 20,76 15,81 10,51 11,48 : Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100 : Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100
: Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100
Paraya çevrilebilir ve hazır : değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100

Sayıştay 157 D- MALİ DURUM VE FİNANSMAN 1- Genel mali durum: Diğer kuruluşların 2016 yılı toplam kaynak ve varlıkları (mali kuruluşlar hariç) geçen yıla göre %13,6 oranında ve 2012 yıl sonu değerlerine göre %28,6 oranında artış göstermiştir. Mukayese edilen yıllara ait kaynak ve varlıkların artış oranları ile üretici fiyatlarındaki artış oranları aşağıda gösterilmiştir. Kaynak Üretici varlık fiyatları artışı artışı Yıllar % % 2012 18,7 6,1 2013 2,2 4,5 2014 11,8 10,25 2015 (0,97) 5,28 2016 13,6 4,3 Diğer kuruluşların mali durumlarının değerlendirilmesine esas, sektörel bazda 2016 yılı varlıkların ayrıntısına Ek:5’te, kaynakların ayrıntısına Ek:6’da yer verilmiştir. Sayıştay tarafından denetlenen KİT’lerin dışındaki diğer kuruluşların 2012-2016 yıllarına ait genel mali durumları toplu olarak 86 sayılı çizelgede, 2016 yılı varlık ve kaynaklarının sektörler itibarıyla ayrıntısı 86/a sayılı çizelgede gösterilmiştir. Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 22.818.507 47,1 25.676.112 51,9 29.915.002 54,0 32.880.235 60,0 36.476.479 58,6 3.596.244 10,9 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 15.234.687 31,5 12.730.069 25,7 13.004.233 23,5 7.916.386 14,4 9.645.832 15,5 1.729.446 21,8 b ) Kısa süreli 11.431.886 23,7 11.081.989 22,5 12.428.148 22,6 14.019.647 25,6 16.127.362 25,9 2.107.715 15,0 Toplam (2) 26.666.573 55,1 23.812.058 48,1 25.432.381 46,0 21.936.033 40,0 25.773.194 41,4 3.837.161 17,5 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) (1.082.053) (2,2) 0,0 0,0 Kaynaklar toplamı 48.403.027 100,0 49.488.170 100,0 55.347.383 100,0 54.816.268 100,0 62.249.673 100,0 7.433.405 13,6 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 2.764.849 5,7 3.320.301 6,7 2.701.460 4,9 2.672.577 4,9 2.663.693 4,3 (8.884) (0,3) b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 22.293.826 46,1 19.111.905 38,6 22.361.744 40,4 16.959.143 30,9 17.656.745 28,4 697.602 4,1 Toplam ( 1 ) 25.058.675 51,8 22.432.206 45,3 25.063.204 45,3 19.631.720 35,8 20.320.438 32,6 688.718 3,5 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 22.056.820 45,6 24.483.941 49,5 28.413.799 51,3 32.977.184 60,2 39.843.785 64,0 6.866.601 20,8 b ) Hazır değerler 1.287.532 2,8 2.572.023 5,2 1.870.380 3,4 2.207.364 4,0 2.085.450 3,4 (121.914) (5,5) Toplam ( 2 ) 23.344.352 48,2 27.055.964 54,7 30.284.179 54,7 35.184.548 64,2 41.929.235 67,4 6.744.687 19,2 Varlıklar toplamı 48.403.027 100,0 49.488.170 100,0 55.347.383 100,0 54.816.268 100,0 62.249.673 100,0 7.433.405 13,6 () Mali kuruluşlar hariç. Çizelge: 86- Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları mali durumu () 2016 2014 Son iki yıl farkı M a l i d u r u m 2013 2015 2012 Mali rasyolar 2012 2013 2014 2015 2016 % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

85,57 107,83 117,63 149,89 141,53 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

94,29 93,29 95,12 95,12 95,72 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

12,12 12,93 9,03 8,13 7,30 Disponibilite oranı

11,26 23,21 15,05 15,74 12,93 Genişletilmiş likidite oranı

204,20 222,6 243,67 250,97 259,99 Mali rantabilite oranı

25,70 20,76 15,81 10,51 11,48 : Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100 : Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100
: Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100
Paraya çevrilebilir ve hazır : değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100

Genel Rapor • 2016 158 Çizelge: 86/a - Diğer kuruluşların 2016 yılı kaynak ve varlıklarının sektörler itibarıyla dağılımı () (Bin TL) M a l i d u r u m Tarım Ulaş.- haber. Diğ.hizmet. Toplam Kaynaklar (Pasif) : 1 - Öz kaynaklar 100.409 2.161.904 34.214.166 36.476.479 2 - Yabancı kaynaklar: a ) Uzun süreli 3816 52762 9589254 9.645.832 b ) Kısa süreli 11786 126370 15989206 16.127.362 Toplam (2) 15.602 179.132 25.578.460 25.773.194 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) Kaynaklar toplamı 116.011 2.341.036 59.792.626 62.249.673 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar: a ) Bağlı değerler 25.214 351.147 2.287.332 2.663.693 b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 1.132.585 16.524.160 17.656.745 Toplam (1) 25.214 1.483.732 18.811.492 20.320.438 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 72.298 394.155 39.377.332 39.843.785 b ) Hazır değerler 18.499 463.149 1.603.802 2.085.450 Toplam (2) 90.797 857.304 40.981.134 41.929.235 Varlıklar toplamı 116.011 2.341.036 59.792.626 62.249.673 Sektör payı 0,19 3,76 96,05 100 () Mali kuruluşlar hariç. Diğer kuruluşların kaynaklar ve varlıklar toplamı yıllar itibarıyla sürekli artarak 2014 yılında 55,3 milyar TL’ye ulaşmış, ancak 2015 yılında %1 oranında azalarak 54,8 milyar TL’ye gerilemiştir. 2016 yılında ise geçen yıla göre %13,6 oranındaki artışla 62,2 milyar TL’ye ulaşmıştır. Cari dönem kaynak ve varlıklarının %0,2’si tarım, %99,8’i de hizmetler sektörüne aittir. Diğer kuruluşların mali bünye incelemesi aşağıda yapılmıştır. a) Kaynaklar arasındaki ilişkiler: Diğer kuruluşların 2012-2016 yıllarına ait öz kaynak unsurları 87 sayılı, yabancı kaynak unsurları 88 sayılı çizelgede ayrıntılı olarak gösterilmiştir. Çizelge: 87 - Diğer kuruluşların öz kaynak unsurları (*) Öz kaynak unsurları 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % 1 - Ödenmiş sermaye 182.001 0,8 182.001 0,7 182.001 0,6 182.001 0,6 182.001 0,3

2 - Sermaye düzeltmesi olumlu farkı 11.275 0,0 11.275 0,0 11.275 0,0 11.275 0,0 11.275 0,0

3 - Kâr yedekleri 1.461.722 6,4 1.643.107 6,4 1.758.213 5,9 1.901.286 5,8 1.768.315 2,8 (132.971) (7,0) 4 - Diğer öz kaynaklar ( Geçmiş yıllar kârları, serm.yedekleri vb.) 17.644.189 77,2 20.987.269 81,5 23.801.866 79,3 27.754.175 84,2 56.774.948 91,1 29.020.773 104,6 5 - Dönem kârlarının öz kaynaklarda kalacak kısmı 3.545.370 15,5 2.930.153 11,4 4.246.833 14,2 3.116.685 9,5 3.598.321 5,8 481.636 15,5 Ara toplam 22.844.557 100,0 25.753.805 100,0 30.000.188 100,0 32.965.422 100,0 62.334.860 100,0 29.369.438 89,1 6 - Geçmiş yıllar zararları (-) (26.050) (0,1) (26.050) (0,1) (85.186) (0,3) (85.187) (0,3) (85.187) (0,1)

7 - Dönem net zararı (-)

(51.643) (0,2) Net öz kaynaklar 22.818.507 99,9 25.676.112 99,7 29.915.002 99,7 32.880.235 99,7 62.249.673 99,9 29.369.438 89,3 (*) Mali kuruluşlar hariç.

Sayıştay 159 Çizelge: 86/a - Diğer kuruluşların 2016 yılı kaynak ve varlıklarının sektörler itibarıyla dağılımı () (Bin TL) M a l i d u r u m Tarım Ulaş.- haber. Diğ.hizmet. Toplam Kaynaklar (Pasif) : 1 - Öz kaynaklar 100.409 2.161.904 34.214.166 36.476.479 2 - Yabancı kaynaklar: a ) Uzun süreli 3816 52762 9589254 9.645.832 b ) Kısa süreli 11786 126370 15989206 16.127.362 Toplam (2) 15.602 179.132 25.578.460 25.773.194 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) Kaynaklar toplamı 116.011 2.341.036 59.792.626 62.249.673 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar: a ) Bağlı değerler 25.214 351.147 2.287.332 2.663.693 b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 1.132.585 16.524.160 17.656.745 Toplam (1) 25.214 1.483.732 18.811.492 20.320.438 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 72.298 394.155 39.377.332 39.843.785 b ) Hazır değerler 18.499 463.149 1.603.802 2.085.450 Toplam (2) 90.797 857.304 40.981.134 41.929.235 Varlıklar toplamı 116.011 2.341.036 59.792.626 62.249.673 Sektör payı 0,19 3,76 96,05 100 () Mali kuruluşlar hariç. Diğer kuruluşların kaynaklar ve varlıklar toplamı yıllar itibarıyla sürekli artarak 2014 yılında 55,3 milyar TL’ye ulaşmış, ancak 2015 yılında %1 oranında azalarak 54,8 milyar TL’ye gerilemiştir. 2016 yılında ise geçen yıla göre %13,6 oranındaki artışla 62,2 milyar TL’ye ulaşmıştır. Cari dönem kaynak ve varlıklarının %0,2’si tarım, %99,8’i de hizmetler sektörüne aittir. Diğer kuruluşların mali bünye incelemesi aşağıda yapılmıştır. a) Kaynaklar arasındaki ilişkiler: Diğer kuruluşların 2012-2016 yıllarına ait öz kaynak unsurları 87 sayılı, yabancı kaynak unsurları 88 sayılı çizelgede ayrıntılı olarak gösterilmiştir. Çizelge: 87 - Diğer kuruluşların öz kaynak unsurları (*) Öz kaynak unsurları 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % 1 - Ödenmiş sermaye 182.001 0,8 182.001 0,7 182.001 0,6 182.001 0,6 182.001 0,3

2 - Sermaye düzeltmesi olumlu farkı 11.275 0,0 11.275 0,0 11.275 0,0 11.275 0,0 11.275 0,0

3 - Kâr yedekleri 1.461.722 6,4 1.643.107 6,4 1.758.213 5,9 1.901.286 5,8 1.768.315 2,8 (132.971) (7,0) 4 - Diğer öz kaynaklar ( Geçmiş yıllar kârları, serm.yedekleri vb.) 17.644.189 77,2 20.987.269 81,5 23.801.866 79,3 27.754.175 84,2 56.774.948 91,1 29.020.773 104,6 5 - Dönem kârlarının öz kaynaklarda kalacak kısmı 3.545.370 15,5 2.930.153 11,4 4.246.833 14,2 3.116.685 9,5 3.598.321 5,8 481.636 15,5 Ara toplam 22.844.557 100,0 25.753.805 100,0 30.000.188 100,0 32.965.422 100,0 62.334.860 100,0 29.369.438 89,1 6 - Geçmiş yıllar zararları (-) (26.050) (0,1) (26.050) (0,1) (85.186) (0,3) (85.187) (0,3) (85.187) (0,1)

7 - Dönem net zararı (-)

(51.643) (0,2) Net öz kaynaklar 22.818.507 99,9 25.676.112 99,7 29.915.002 99,7 32.880.235 99,7 62.249.673 99,9 29.369.438 89,3 (*) Mali kuruluşlar hariç.

Genel Rapor • 2016 160 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % 1-Mali borçlar 1.584.119 5,9 1.582.446 6,6 1.477.308 5,8 1.466.417 6,7 1.475.283 5,7 8.866 0,6 a)Kısa süreli 332.108 1,2 308.359 1,3 414.871 1,6 192.911 0,9 201.777 0,8 8.866 4,6 b)Uzun süreli 1.252.011 4,7 1.274.087 5,4 1.062.437 4,2 1.273.506 5,8 1.273.506 4,9 0 0,0 2-Ticari borçlar 24.354.170 91,3 21.447.561 90,1 23.117.641 90,9 19.405.328 88,5 22.935.526 89,0 3.530.198 18,2 a)Kısa süreli 10.474.876 39,3 10.094.566 42,4 11.283.762 44,4 12.876.415 58,7 14.652.555 56,9 1.776.140 13,8 b)Uzun süreli 13.879.294 52,0 11.352.995 47,7 11.833.879 46,5 6.528.913 29,8 8.282.971 32,1 1.754.058 26,9 3-Vergi borçları 281.779 1,1 138.462 0,6 151.139 0,6 165.242 0,8 169.443 0,7 4.201 2,5 a)Kısa süreli 281.779 1,1 138.462 0,6 151.139 0,6 165.242 0,8 169.443 0,7 4.201 2,5 b)Uzun süreli 4-Diğer borçlar 65.848 0,2 58.429 0,2 93.158 0,4 164.558 0,8 166.478 0,6 1.920 1,2 a)Kısa süreli 50.495 0,2 58.429 0,2 93.158 0,4 114.801 0,5 113.731 0,4 (1.070) (0,9) b)Uzun süreli 15.353 0,1 49.757 0,2 52.747 0,2 2.990 0,0 5-Diğer yab. kaynaklar 380.657 1,4 585.160 2,5 593.135 2,3 734.488 3,3 1.026.464 4,0 291.976 39,8 a)Kısa süreli 292.628 1,1 482.173 2,0 485.218 1,9 670.278 3,1 989.856 3,8 319.578 47,7 b)Uzun süreli 88.029 0,3 102.987 0,4 107.917 0,4 64.210 0,3 36.608 0,1 (27.602)(43,0) Toplam 26.666.573 100,0 23.812.058 100,0 25.432.381 100,0 21.936.033 100,0 25.773.194 100,0 3.837.161 17,5 a)Kısa süreli 11.431.886 42,9 11.081.989 46,5 12.428.148 48,9 14.019.647 63,9 16.127.362 62,6 2.107.715 15,0 b)Uzun süreli 15.234.687 57,1 12.730.069 53,5 13.004.233 51,1 7.916.386 36,1 9.645.832 37,4 1.729.446 21,8 () Mali kuruluşlar hariç. Çizelge: 88 - Diğer kuruluşların yabancı kaynak unsurları () 2016 Son iki yıl farkı 2015 Yabancı kaynak unsurları 2012 2013 2014

Sayıştay 161 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % 1-Mali borçlar 1.584.119 5,9 1.582.446 6,6 1.477.308 5,8 1.466.417 6,7 1.475.283 5,7 8.866 0,6 a)Kısa süreli 332.108 1,2 308.359 1,3 414.871 1,6 192.911 0,9 201.777 0,8 8.866 4,6 b)Uzun süreli 1.252.011 4,7 1.274.087 5,4 1.062.437 4,2 1.273.506 5,8 1.273.506 4,9 0 0,0 2-Ticari borçlar 24.354.170 91,3 21.447.561 90,1 23.117.641 90,9 19.405.328 88,5 22.935.526 89,0 3.530.198 18,2 a)Kısa süreli 10.474.876 39,3 10.094.566 42,4 11.283.762 44,4 12.876.415 58,7 14.652.555 56,9 1.776.140 13,8 b)Uzun süreli 13.879.294 52,0 11.352.995 47,7 11.833.879 46,5 6.528.913 29,8 8.282.971 32,1 1.754.058 26,9 3-Vergi borçları 281.779 1,1 138.462 0,6 151.139 0,6 165.242 0,8 169.443 0,7 4.201 2,5 a)Kısa süreli 281.779 1,1 138.462 0,6 151.139 0,6 165.242 0,8 169.443 0,7 4.201 2,5 b)Uzun süreli 4-Diğer borçlar 65.848 0,2 58.429 0,2 93.158 0,4 164.558 0,8 166.478 0,6 1.920 1,2 a)Kısa süreli 50.495 0,2 58.429 0,2 93.158 0,4 114.801 0,5 113.731 0,4 (1.070) (0,9) b)Uzun süreli 15.353 0,1 49.757 0,2 52.747 0,2 2.990 0,0 5-Diğer yab. kaynaklar 380.657 1,4 585.160 2,5 593.135 2,3 734.488 3,3 1.026.464 4,0 291.976 39,8 a)Kısa süreli 292.628 1,1 482.173 2,0 485.218 1,9 670.278 3,1 989.856 3,8 319.578 47,7 b)Uzun süreli 88.029 0,3 102.987 0,4 107.917 0,4 64.210 0,3 36.608 0,1 (27.602)(43,0) Toplam 26.666.573 100,0 23.812.058 100,0 25.432.381 100,0 21.936.033 100,0 25.773.194 100,0 3.837.161 17,5 a)Kısa süreli 11.431.886 42,9 11.081.989 46,5 12.428.148 48,9 14.019.647 63,9 16.127.362 62,6 2.107.715 15,0 b)Uzun süreli 15.234.687 57,1 12.730.069 53,5 13.004.233 51,1 7.916.386 36,1 9.645.832 37,4 1.729.446 21,8 () Mali kuruluşlar hariç. Çizelge: 88 - Diğer kuruluşların yabancı kaynak unsurları () 2016 Son iki yıl farkı 2015 Yabancı kaynak unsurları 2012 2013 2014 Son beş yılda öz kaynaklar; çok önemli bir artış trendi göstererek, %172,8 oranında büyürken, önceki döneme göre artış ise %89,3 oranında olmuştur. 2016 yılı öz kaynaklarının yaklaşık %99,7’sini bünyede bırakılan kârlar ve yedekler oluşturmuş; ödenmiş sermayenin oranı %0,3 olarak gerçekleşmiştir. Özellikle TOKİ, Milli Piyango ve TRT gibi kuruluşlar, elde ettikleri dönem karları ile diğer kuruluşların öz kaynak birikimine önemli ölçüde katkıda bulunmuşlardır. Son beş yıllık dönemde; kullanılan yabancı kaynaklar 25 milyar TL düzeyinde gerçekleşmiş, 2016 yılında kullanılan yabancı kaynaklar 25,8 milyar TL’ye ulaşmıştır. Bu tutarın %89’unun ticari borçlardan, %5,7’si faize tabi mali borçlardan oluşmuştur. Öz kaynaklar ile yabancı kaynaklar birlikte değerlendirildiğinde; diğer kuruluşların toplam kaynakları içinde öz kaynak kullanımının son beş yıllık dönemde ortalama %50 seviyesinde bulunduğu, bu oranın 2015 yılında %60 seviyesine çıktığı, 2016 yılında ise %58,6 seviyesine gerilediği görülmüştür. Aynı dönemde öz kaynak kârlılığı ortalama %20 seviyesinden %11,5 seviyesine gerilemiştir. 2016 yılında diğer kuruluşların toplam karlılık oranı üretici fiyatlarındaki artışların yaklaşık üç katı düzeyinde gerçekleşmiştir. b) Varlıklar arasındaki ilişkiler: Diğer kuruluşların 2012-2016 yıllarına ait varlık unsurları dönen ve duran olarak, son iki yılın değerleri ise karşılaştırmalı olarak 89 sayılı çizelgede gösterilmiştir.

Genel Rapor • 2016 162 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % 1-Bağlı değerler 2.764.849 5,7 3.320.301 6,7 2.701.460 4,9 2.672.577 4,9 2.663.693 4,3 (8.884) (0,3) a)Maddi duran varlıklar 735.290 1,5 720.746 1,5 3.583 0,0 703.885 1,3 681.399 1,1 (22.486) (3,2) b)Diğer bağlı değerler 2.029.559 4,2 2.599.555 5,3 2.697.877 4,9 1.968.692 3,6 1.982.294 3,2 13.602 0,7 2-Stoklar 5.021.013 10,4 7.292.782 14,7 7.268.607 13,1 9.518.064 17,4 10.531.920 16,9 1.013.856 10,7 a)Dönen 5.021.013 10,4 7.292.782 14,7 7.268.607 13,1 9.518.064 17,4 10.531.920 16,9 1.013.856 10,7 b)Duran 3-Hazineden alacaklar 1.061 0,0 1.061 a)Dönen 1.061 0,0 1.061 b)Duran 4-Yurt dışından alacaklar 2.410 0,0 2.996 0,0 3.033 0,0 2.147 0,0 4.117 0,0 1.970 91,8 a)Dönen 2.409 0,0 2.996 0,0 3.033 0,0 2.147 0,0 4.117 0,0 1.970 91,8 b)Duran 1 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 5-Diğer alacaklar 39.322.456 81,2 36.296.835 73,3 43.503.903 78,6 40.415.929 73,7 49.963.305 80,3 9.547.376 23,6 a)Dönen 17.028.631 35,2 17.184.930 34,7 21.142.159 38,2 23.456.786 42,8 29.306.560 47,1 5.849.774 24,9 b)Duran 22.293.825 46,1 19.111.905 38,6 22.361.744 40,4 16.959.143 30,9 17.656.745 28,4 697.602 4,1 6-Menkul kıymetler 4.767 0,0 3.233 0,0 0 0,0 187 0,0 127 0,0 (60) 0,0 a)Dönen 4.767 0,0 3.233 0,0 0 0,0 187 0,0 127 0,0 (60) 0,0 b)Duran 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0 0,0 7-Hazır değerler 1.287.532 2,7 2.572.023 5,2 1.870.380 3,4 2.207.364 4,0 2.085.450 3,4 (121.914) (5,5) a)Dönen 1.287.532 2,7 2.572.023 5,2 1.870.380 3,4 2.207.364 4,0 2.085.450 3,4 (121.914) (5,5) b)Duran Toplam : 48.403.027 100,0 49.488.170 100,0 55.347.383 100,0 54.816.268 100,0 62.249.673 100,0 7.433.405 13,6 a)Dönen 23.344.352 48,2 27.055.964 54,7 30.284.179 54,7 35.184.548 64,2 41.929.235 67,4 6.744.687 19,2 b)Duran 25.058.675 51,8 22.432.206 45,3 25.063.204 45,3 19.631.720 35,8 20.320.438 32,6 688.718 3,5 () Mali kuruluşlar hariç. 2016 Son iki yıl farkı 2015 Çizelge : 89 - Diğer kuruluşların varlık unsurları () 2012 2013 2014 Varlık unsurları

Sayıştay 163 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % 1-Bağlı değerler 2.764.849 5,7 3.320.301 6,7 2.701.460 4,9 2.672.577 4,9 2.663.693 4,3 (8.884) (0,3) a)Maddi duran varlıklar 735.290 1,5 720.746 1,5 3.583 0,0 703.885 1,3 681.399 1,1 (22.486) (3,2) b)Diğer bağlı değerler 2.029.559 4,2 2.599.555 5,3 2.697.877 4,9 1.968.692 3,6 1.982.294 3,2 13.602 0,7 2-Stoklar 5.021.013 10,4 7.292.782 14,7 7.268.607 13,1 9.518.064 17,4 10.531.920 16,9 1.013.856 10,7 a)Dönen 5.021.013 10,4 7.292.782 14,7 7.268.607 13,1 9.518.064 17,4 10.531.920 16,9 1.013.856 10,7 b)Duran 3-Hazineden alacaklar 1.061 0,0 1.061 a)Dönen 1.061 0,0 1.061 b)Duran 4-Yurt dışından alacaklar 2.410 0,0 2.996 0,0 3.033 0,0 2.147 0,0 4.117 0,0 1.970 91,8 a)Dönen 2.409 0,0 2.996 0,0 3.033 0,0 2.147 0,0 4.117 0,0 1.970 91,8 b)Duran 1 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 5-Diğer alacaklar 39.322.456 81,2 36.296.835 73,3 43.503.903 78,6 40.415.929 73,7 49.963.305 80,3 9.547.376 23,6 a)Dönen 17.028.631 35,2 17.184.930 34,7 21.142.159 38,2 23.456.786 42,8 29.306.560 47,1 5.849.774 24,9 b)Duran 22.293.825 46,1 19.111.905 38,6 22.361.744 40,4 16.959.143 30,9 17.656.745 28,4 697.602 4,1 6-Menkul kıymetler 4.767 0,0 3.233 0,0 0 0,0 187 0,0 127 0,0 (60) 0,0 a)Dönen 4.767 0,0 3.233 0,0 0 0,0 187 0,0 127 0,0 (60) 0,0 b)Duran 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0 0,0 7-Hazır değerler 1.287.532 2,7 2.572.023 5,2 1.870.380 3,4 2.207.364 4,0 2.085.450 3,4 (121.914) (5,5) a)Dönen 1.287.532 2,7 2.572.023 5,2 1.870.380 3,4 2.207.364 4,0 2.085.450 3,4 (121.914) (5,5) b)Duran Toplam : 48.403.027 100,0 49.488.170 100,0 55.347.383 100,0 54.816.268 100,0 62.249.673 100,0 7.433.405 13,6 a)Dönen 23.344.352 48,2 27.055.964 54,7 30.284.179 54,7 35.184.548 64,2 41.929.235 67,4 6.744.687 19,2 b)Duran 25.058.675 51,8 22.432.206 45,3 25.063.204 45,3 19.631.720 35,8 20.320.438 32,6 688.718 3,5 () Mali kuruluşlar hariç. 2016 Son iki yıl farkı 2015 Çizelge : 89 - Diğer kuruluşların varlık unsurları () 2012 2013 2014 Varlık unsurları Beş yıllık dönemde diğer kuruluşların varlıkları %28,6 oranında büyüme göstermiştir. 2016 yılında toplam varlıkların %80,3’ünü oluşturan alacakların %64,7’sini kısa vadeli, %35,3’ünü uzun vadeli alacaklar oluşturmuştur. Diğer kuruluşların son beş yıla ait bağlı değerlerinin, paraya çevrilebilir ve hazır değerlerinin, varlıklar toplamı içindeki oranlarına aşağıda yer verilmiştir.
2012 2013 2014 2015 2016 % % % % % Bağlı değerler x 100 = 5,7 6,7 4,9 4,9 4,3 Varlıklar toplamı
Paraya çevrilebilir ve hazır değerler x 100 = 94,3 93,3 95,1 95,1 95,7 Varlıklar toplamı
c) Kaynaklarla varlıklar arasındaki ilişkiler: Kaynaklarla varlıklar arasındaki ilişkileri ve yıllara göre izlediği seyri görmek üzere bazı göstergelere aşağıda yer verilmiştir.
2012 2013 2014 2015 2016
% % % % %
Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı = Bağlı değerler x 100 = 12,1 12,9 9,0 8,1 4,3 Öz kaynaklar
Disponibilite oranı = Hazır değerler x 100 = 11,3 23,2 15,0 15,7 12,9 Kısa süreli borçlar
Genişletilmiş likidite oranı = Dönen varlıklar x 100 = 204,2 222,6 243,7 251,0 260,0 Kısa süreli borçlar
2016 yılında öz kaynaklardaki büyük artış nedeniyle bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı düşüş göstermiştir. Ayrıca; kısa süreli borçlarda görülen artış nedeniyle disponibilite oranında da 2,8 puan düşüş gerçekleşmiştir. Ancak, dönen varlıklar toplamında görülen artış sayesinde likidite oranında artış görülmüştür. 2- Sektörler itibarıyla mali durum: Diğer kuruluşların toplam kaynak ve varlıkları ile bunların sektörlere göre dağılımı 90 sayılı; sektörlerin son beş yıllık mali durumlarına ilişkin veriler ve bu veriler ışığında hesaplanan rasyolar 91-94 sayılı çizelgelerde gösterilmiştir.

Genel Rapor • 2016 164 Çizelge: 90- Varlık ve kaynakların sektörlere göre dağılımı Sektör ve alt sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Toplam % Toplam % Toplam % Toplam % Toplam % Toplam % Bin TL Bin TL Bin TL Bin TL Bin TL Bin TL 1-Tarım 89.611 0,1 84.217 0,0 90.615 0,0 106.288 0,0 116.011 0,0 9.723 9,1 2-Hizmetler: a)Ulaştırma-haberleş. 1.873.296 1,2 2.003.212 1,1 2.169.313 1,0 2.078.410 0,9 2.341.036 0,9 262.626 12,6 b)Ticaret 6.177 0,0 c)Diğer hizmetler 46.433.943 30,5 47.400.741 25,7 53.087.455 25,0 52.631.570 22,3 59.792.626 21,9 7.161.056 13,6 Toplam (3) 48.313.416 31,7 49.403.953 26,8 55.256.768 26,0 54.709.980 23,2 62.133.662 22,8 7.423.682 13,6 Toplam (1+2+3) 48.403.027 31,8 49.488.170 26,9 55.347.383 26,0 54.816.268 23,2 62.249.673 22,8 7.433.405 13,6 3-Mali kuruluşlar 104.035.558 68,2 134.749.191 73,1 157.215.771 74,0 181.508.565 76,8 210.845.183 77,2 29.336.618 16,2 Genel toplam 152.438.585 100,0 184.237.361 100,0 212.563.154 100,0 236.324.833 100,0 273.094.856 100,0 36.770.023 15,6 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 79.061 88,2 71.542 84,9 74.884 82,6 88.823 83,6 100.409 86,6 11.586 13,0 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 2.330 2,6 2.692 3,2 3.063 3,4 3.447 3,2 3.816 3,3 369 10,7 b ) Kısa süreli 8.220 9,2 9.983 11,9 12.668 14,0 14.018 13,2 11.786 10,2 (2.232) (15,9) Toplam (2) 10.550 11,8 12.675 15,1 15.731 17,4 17.465 16,4 15.602 13,4 (1.863) (10,7) 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) Kaynaklar toplamı 89.611 100,0 84.217 100,0 90.615 100,0 106.288 100,0 116.011 100,0 9.723 9,1 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 23.535 26,3 24.580 29,2 26.080 28,8 25.740 24,2 25.214 21,7 (526) (2,0) b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler Toplam ( 1 ) 23.535 26,3 24.580 29,2 26.080 28,8 25.740 24,2 25.214 21,7 (526) (2,0) 2 - Dönen varlıklar: a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 38.551 43,0 45.950 54,6 57.209 63,1 66.649 62,7 72.298 62,3 5.649 8,5 b ) Hazır değerler 27.525 30,7 13.687 16,3 7.326 8,1 13.899 13,1 18.499 15,9 4.600 33,1 Toplam ( 2 ) 66.076 73,7 59.637 70,8 64.535 71,2 80.548 75,8 90.797 78,3 10.249 12,7 Varlıklar toplamı 89.611 100,0 84.217 100,0 90.615 100,0 106.288 100,0 116.011 100,0 9.723 9,1 Çizelge : 91 - Tarım sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 2012 2013 2014 2015 Son iki yıl farkı M a l i d u r u m 2016 M ali rasyolar 2012 2013 2014 2015 2016 % % % % % M ali yeterlilik oranı (Finansman)

749,39 564,43 476,03 508,58 643,56 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

73,74 70,81 71,22 75,78 78,27 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

29,77 34,36 34,83 28,98 25,11 Disponibilite oranı

334,85 137,10 57,83 99,15 156,96 Genişletilmiş likidite oranı

803,84 597,39 509,43 574,60 770,38 M ali rantabilite oranı

4,11 13,90 6,36 20,03 14,10 : Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100 : Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100
: Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100
Paraya çevrilebilir ve hazır : değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100

Sayıştay 165 Çizelge: 90- Varlık ve kaynakların sektörlere göre dağılımı Sektör ve alt sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Toplam % Toplam % Toplam % Toplam % Toplam % Toplam % Bin TL Bin TL Bin TL Bin TL Bin TL Bin TL 1-Tarım 89.611 0,1 84.217 0,0 90.615 0,0 106.288 0,0 116.011 0,0 9.723 9,1 2-Hizmetler: a)Ulaştırma-haberleş. 1.873.296 1,2 2.003.212 1,1 2.169.313 1,0 2.078.410 0,9 2.341.036 0,9 262.626 12,6 b)Ticaret 6.177 0,0 c)Diğer hizmetler 46.433.943 30,5 47.400.741 25,7 53.087.455 25,0 52.631.570 22,3 59.792.626 21,9 7.161.056 13,6 Toplam (3) 48.313.416 31,7 49.403.953 26,8 55.256.768 26,0 54.709.980 23,2 62.133.662 22,8 7.423.682 13,6 Toplam (1+2+3) 48.403.027 31,8 49.488.170 26,9 55.347.383 26,0 54.816.268 23,2 62.249.673 22,8 7.433.405 13,6 3-Mali kuruluşlar 104.035.558 68,2 134.749.191 73,1 157.215.771 74,0 181.508.565 76,8 210.845.183 77,2 29.336.618 16,2 Genel toplam 152.438.585 100,0 184.237.361 100,0 212.563.154 100,0 236.324.833 100,0 273.094.856 100,0 36.770.023 15,6 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 79.061 88,2 71.542 84,9 74.884 82,6 88.823 83,6 100.409 86,6 11.586 13,0 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 2.330 2,6 2.692 3,2 3.063 3,4 3.447 3,2 3.816 3,3 369 10,7 b ) Kısa süreli 8.220 9,2 9.983 11,9 12.668 14,0 14.018 13,2 11.786 10,2 (2.232) (15,9) Toplam (2) 10.550 11,8 12.675 15,1 15.731 17,4 17.465 16,4 15.602 13,4 (1.863) (10,7) 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) Kaynaklar toplamı 89.611 100,0 84.217 100,0 90.615 100,0 106.288 100,0 116.011 100,0 9.723 9,1 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 23.535 26,3 24.580 29,2 26.080 28,8 25.740 24,2 25.214 21,7 (526) (2,0) b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler Toplam ( 1 ) 23.535 26,3 24.580 29,2 26.080 28,8 25.740 24,2 25.214 21,7 (526) (2,0) 2 - Dönen varlıklar: a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 38.551 43,0 45.950 54,6 57.209 63,1 66.649 62,7 72.298 62,3 5.649 8,5 b ) Hazır değerler 27.525 30,7 13.687 16,3 7.326 8,1 13.899 13,1 18.499 15,9 4.600 33,1 Toplam ( 2 ) 66.076 73,7 59.637 70,8 64.535 71,2 80.548 75,8 90.797 78,3 10.249 12,7 Varlıklar toplamı 89.611 100,0 84.217 100,0 90.615 100,0 106.288 100,0 116.011 100,0 9.723 9,1 Çizelge : 91 - Tarım sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 2012 2013 2014 2015 Son iki yıl farkı M a l i d u r u m 2016 M ali rasyolar 2012 2013 2014 2015 2016 % % % % % M ali yeterlilik oranı (Finansman)

749,39 564,43 476,03 508,58 643,56 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

73,74 70,81 71,22 75,78 78,27 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

29,77 34,36 34,83 28,98 25,11 Disponibilite oranı

334,85 137,10 57,83 99,15 156,96 Genişletilmiş likidite oranı

803,84 597,39 509,43 574,60 770,38 M ali rantabilite oranı

4,11 13,90 6,36 20,03 14,10 : Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100 : Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100
: Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100
Paraya çevrilebilir ve hazır : değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100

Genel Rapor • 2016 166 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 1.791.251 95,6 1.904.387 95,1 2.056.655 94,8 1.909.682 91,9 2.161.904 92,3 252.222 13,2 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 40.083 2,1 43.438 2,2 46.654 2,2 49.772 2,4 52.762 2,3 2.990 6,0 b ) Kısa süreli 41.962 2,2 55.387 2,8 66.004 3,0 118.956 5,7 126.370 5,4 7.414 6,2 Toplam (2) 82.045 4,4 98.825 4,9 112.658 5,2 168.728 8,1 179.132 7,7 10.404 6,2 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) Kaynaklar toplamı 1.873.296 100,0 2.003.212 100,0 2.169.313 100,0 2.078.410 100,0 2.341.036 100,0 262.626 12,6 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 408.523 21,8 1.040.832 52,0 371.291 17,1 379.894 18,3 351.147 15,0 (28.747) (7,6) b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 562.157 30,0 2.698 0,1 783.504 36,1 971.892 46,8 1.132.585 48,4 160.693 16,5 Toplam ( 1 ) 970.680 51,8 1.043.530 52,1 1.154.795 53,2 1.351.786 65,0 1.483.732 63,4 131.946 9,8 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 502.300 26,8 409.824 20,5 419.116 19,3 395.463 19,0 394.155 16,8 (1.308) (0,3) b ) Hazır değerler 400.316 21,4 549.858 27,4 595.402 27,4 331.161 15,9 463.149 19,8 131.988 39,9 Toplam ( 2 ) 902.616 48,2 959.682 47,9 1.014.518 46,8 726.624 35,0 857.304 36,6 130.680 18,0 Varlıklar toplamı 1.873.296 100,0 2.003.212 100,0 2.169.313 100,0 2.078.410 100,0 2.341.036 100,0 262.626 12,6 Çizelge : 92 - Ulaştırma-haberleşme sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 2012 2013 2014 M a l i d u r u m Son iki yıl farkı 2015 2016 Mali rasyolar 2012 2013 2014 2015 2016 % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

2.183,25 1.927,03 1.825,57 1.131,81 1.206,88 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

78,19 48,04 82,88 81,72 85,00 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

22,81 54,65 18,05 19,89 16,24 Disponibilite oranı

954,00 992,76 902,07 278,39 366,50 Genişletilmiş likidite oranı

2.151,03 1.732,68 1.537,06 610,83 678,41 Mali rantabilite oranı

10,02 5,94 7,40 (7,70) 11,67 : Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100 : Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100 : değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100 : Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100 Paraya çevrilebilir ve hazır Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 20.948.195 45,1 23.700.183 50,0 27.783.463 52,3 30.881.730 58,7 34.214.166 57,2 3.332.436 10,8 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 15.176.921 32,7 12.683.939 26,8 12.954.516 24,4 7.863.167 14,9 9.589.254 16,0 1.726.087 22,0 b ) Kısa süreli 10.308.827 22,2 11.016.619 23,2 12.349.476 23,3 13.886.673 26,4 15.989.206 26,7 2.102.533 15,1 Toplam (2) 25.485.748 54,9 23.700.558 50,0 25.303.992 47,7 21.749.840 41,3 25.578.460 42,8 3.828.620 17,6 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) Kaynaklar toplamı 46.433.943 100,0 47.400.741 100,0 53.087.455 100,0 52.631.570 100,0 59.792.626 100,0 7.161.056 13,6 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 2.328.027 5,0 2.254.889 4,8 2.304.089 4,3 2.266.943 4,3 2.287.332 3,8 20.389 0,9 b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 21.731.669 46,8 19.109.207 40,3 21.578.240 40,6 15.987.251 30,4 16.524.160 27,6 536.909 3,4 Toplam ( 1 ) 24.059.696 51,8 21.364.096 45,1 23.882.329 45,0 18.254.194 34,7 18.811.492 31,5 557.298 3,1 2 - Dönen varlıklar : a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 21.514.556 46,3 24.028.167 50,7 27.937.474 52,6 32.515.072 61,8 39.377.332 65,9 6.862.260 21,1 b ) Hazır değerler 859.691 1,9 2.008.478 4,2 1.267.652 2,4 1.862.304 3,5 1.603.802 2,7 (258.502) (13,9) Toplam ( 2 ) 22.374.247 48,2 26.036.645 54,9 29.205.126 55,0 34.377.376 65,3 40.981.134 68,5 6.603.758 19,2 Varlıklar toplamı 46.433.943 100,0 47.400.741 100,0 53.087.455 100,0 52.631.570 100,0 59.792.626 100,0 7.161.056 13,6 Çizelge : 93 - Diğer hizmetler sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 2012 2013 2014 M a l i d u r u m Son iki yıl farkı 2015 2016 Mali rasyolar 2012 2013 2014 2015 2016 % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

82,20 100,00 109,80 141,99 133,76 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

94,99 95,24 95,66 95,69 96,17 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

11,11 9,51 8,29 7,34 6,69 Disponibilite oranı

8,34 18,23 10,26 13,41 10,03 Genişletilmiş likidite oranı

217,04 236,34 236,49 247,56 256,30 Mali rantabilite oranı

18,13 13,61 16,46 11,61 11,45 : Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100
: Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100
: değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100
: Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100
Paraya çevrilebilir ve hazır

Sayıştay 167 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 1.791.251 95,6 1.904.387 95,1 2.056.655 94,8 1.909.682 91,9 2.161.904 92,3 252.222 13,2 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 40.083 2,1 43.438 2,2 46.654 2,2 49.772 2,4 52.762 2,3 2.990 6,0 b ) Kısa süreli 41.962 2,2 55.387 2,8 66.004 3,0 118.956 5,7 126.370 5,4 7.414 6,2 Toplam (2) 82.045 4,4 98.825 4,9 112.658 5,2 168.728 8,1 179.132 7,7 10.404 6,2 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) Kaynaklar toplamı 1.873.296 100,0 2.003.212 100,0 2.169.313 100,0 2.078.410 100,0 2.341.036 100,0 262.626 12,6 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 408.523 21,8 1.040.832 52,0 371.291 17,1 379.894 18,3 351.147 15,0 (28.747) (7,6) b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 562.157 30,0 2.698 0,1 783.504 36,1 971.892 46,8 1.132.585 48,4 160.693 16,5 Toplam ( 1 ) 970.680 51,8 1.043.530 52,1 1.154.795 53,2 1.351.786 65,0 1.483.732 63,4 131.946 9,8 2 - Dönen varlıklar a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 502.300 26,8 409.824 20,5 419.116 19,3 395.463 19,0 394.155 16,8 (1.308) (0,3) b ) Hazır değerler 400.316 21,4 549.858 27,4 595.402 27,4 331.161 15,9 463.149 19,8 131.988 39,9 Toplam ( 2 ) 902.616 48,2 959.682 47,9 1.014.518 46,8 726.624 35,0 857.304 36,6 130.680 18,0 Varlıklar toplamı 1.873.296 100,0 2.003.212 100,0 2.169.313 100,0 2.078.410 100,0 2.341.036 100,0 262.626 12,6 Çizelge : 92 - Ulaştırma-haberleşme sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 2012 2013 2014 M a l i d u r u m Son iki yıl farkı 2015 2016 Mali rasyolar 2012 2013 2014 2015 2016 % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

2.183,25 1.927,03 1.825,57 1.131,81 1.206,88 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

78,19 48,04 82,88 81,72 85,00 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

22,81 54,65 18,05 19,89 16,24 Disponibilite oranı

954,00 992,76 902,07 278,39 366,50 Genişletilmiş likidite oranı

2.151,03 1.732,68 1.537,06 610,83 678,41 Mali rantabilite oranı

10,02 5,94 7,40 (7,70) 11,67 : Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100 : Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100 : değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100 : Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100 Paraya çevrilebilir ve hazır Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 20.948.195 45,1 23.700.183 50,0 27.783.463 52,3 30.881.730 58,7 34.214.166 57,2 3.332.436 10,8 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 15.176.921 32,7 12.683.939 26,8 12.954.516 24,4 7.863.167 14,9 9.589.254 16,0 1.726.087 22,0 b ) Kısa süreli 10.308.827 22,2 11.016.619 23,2 12.349.476 23,3 13.886.673 26,4 15.989.206 26,7 2.102.533 15,1 Toplam (2) 25.485.748 54,9 23.700.558 50,0 25.303.992 47,7 21.749.840 41,3 25.578.460 42,8 3.828.620 17,6 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) Kaynaklar toplamı 46.433.943 100,0 47.400.741 100,0 53.087.455 100,0 52.631.570 100,0 59.792.626 100,0 7.161.056 13,6 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 2.328.027 5,0 2.254.889 4,8 2.304.089 4,3 2.266.943 4,3 2.287.332 3,8 20.389 0,9 b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 21.731.669 46,8 19.109.207 40,3 21.578.240 40,6 15.987.251 30,4 16.524.160 27,6 536.909 3,4 Toplam ( 1 ) 24.059.696 51,8 21.364.096 45,1 23.882.329 45,0 18.254.194 34,7 18.811.492 31,5 557.298 3,1 2 - Dönen varlıklar : a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 21.514.556 46,3 24.028.167 50,7 27.937.474 52,6 32.515.072 61,8 39.377.332 65,9 6.862.260 21,1 b ) Hazır değerler 859.691 1,9 2.008.478 4,2 1.267.652 2,4 1.862.304 3,5 1.603.802 2,7 (258.502) (13,9) Toplam ( 2 ) 22.374.247 48,2 26.036.645 54,9 29.205.126 55,0 34.377.376 65,3 40.981.134 68,5 6.603.758 19,2 Varlıklar toplamı 46.433.943 100,0 47.400.741 100,0 53.087.455 100,0 52.631.570 100,0 59.792.626 100,0 7.161.056 13,6 Çizelge : 93 - Diğer hizmetler sektörünün 2012-2016 yılları mali durumu 2012 2013 2014 M a l i d u r u m Son iki yıl farkı 2015 2016 Mali rasyolar 2012 2013 2014 2015 2016 % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

82,20 100,00 109,80 141,99 133,76 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

94,99 95,24 95,66 95,69 96,17 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

11,11 9,51 8,29 7,34 6,69 Disponibilite oranı

8,34 18,23 10,26 13,41 10,03 Genişletilmiş likidite oranı

217,04 236,34 236,49 247,56 256,30 Mali rantabilite oranı

18,13 13,61 16,46 11,61 11,45 : Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100
: Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100
: değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100
: Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100
Paraya çevrilebilir ve hazır

Genel Rapor • 2016 168 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 11.918.154 11,5 12.516.321 9,3 14.671.750 9,3 16.667.548 9,2 19.118.711 9,1 2.451.163 14,7 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 9.366.447 9,0 12.651.182 9,4 16.662.794 10,6 20.508.546 11,3 45.546.435 21,6 25.037.889 122,1 b ) Kısa süreli 82.750.957 79,5 109.581.688 81,3 125.881.227 80,1 144.332.471 79,5 146.180.037 69,3 1.847.566 1,3 Toplam (2) 92.117.404 88,5 122.232.870 90,7 142.544.021 90,7 164.841.017 90,8 191.726.472 90,9 26.885.455 16,3 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) Kaynaklar toplamı 104.035.558 100,0 134.749.191 100,0 157.215.771 100,0 181.508.565 100,0 210.845.183 100,0 29.336.618 16,2 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 2.526.587 2,4 2.943.136 2,2 2.586.732 1,6 3.429.036 1,9 3.700.343 1,8 271.307 7,9 b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 64.717.809 62,2 76.505.770 56,8 93.424.674 59,4 109.561.095 60,4 122.220.385 58,0 12.659.290 11,6 Toplam ( 1 ) 67.244.396 64,6 79.448.906 59,0 96.011.406 61,1 112.990.131 62,3 125.920.728 59,7 12.930.597 11,4 2 - Dönen varlıklar : a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 23.011.886 22,1 34.412.669 25,5 37.637.187 23,9 43.158.321 23,8 58.208.356 27,6 15.050.035 34,9 b ) Hazır değerler 13.779.276 13,2 20.887.616 15,5 23.567.178 15,0 25.360.113 14,0 26.716.099 12,7 1.355.986 5,3 Toplam ( 2 ) 36.791.162 35,4 55.300.285 41,0 61.204.365 38,9 68.518.434 37,7 84.924.455 40,3 16.406.021 23,9 Varlıklar toplamı 104.035.558 100,0 134.749.191 100,0 157.215.771 100,0 181.508.565 100,0 210.845.183 100,0 24.292.794 13,4 Çizelge : 94 - Mali kuruluşların 2012-2016 yılları mali durumu 2012 2013 2014 M a l i d u r u m Son iki yıl farkı 2015 2016 Mali rasyolar 2012 2013 2014 2015 2016 % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

12,94 10,24 10,29 10,11 9,97 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

97,57 97,82 98,35 98,11 98,24 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

21,20 23,51 17,63 20,57 19,35 Disponibilite oranı

16,65 19,06 18,72 17,57 18,28 Genişletilmiş likidite oranı

44,46 50,46 48,62 47,47 58,10 Mali rantabilite oranı

15,82 15,84 15,09 14,82 17,76 : Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100
: Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100
: değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100
: Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100
Paraya çevrilebilir ve hazır Diğer kuruluşların, varlık ve kaynaklarındaki artış oranı mali kuruluşlar dahil olmak üzere bir önceki yıla göre sırasıyla; 2012 yılında %17,7, 2013 yılında %20,9, 2014 yılında %15,4, 2015 yılında %11,2 ve 2016 yılında %15,6 olarak gerçekleşmiş; cari dönem kaynak ve varlıkları beş yıl önceki değerlerine göre %79,2 oranında artmıştır. 2016 yılında kaynaklar toplamının %0,04’ü tarım, %22,8’i hizmetler ve %77,2’si mali sektöre aittir. Tarım sektöründe faaliyet gösteren AOÇ, faaliyetlerini %86,6 gibi yüksek oranda öz kaynakla sürdürmektedir. Hizmetler sektöründe faaliyet gösteren kuruluşlar, diğer kuruluşların 2016 yılı toplam kaynak ve varlıklarının %22,8’ini kullanmış olup, sektörde ulaştırma-haberleşme ve diğer hizmetler alt sektörlerinde faaliyet gösteren kuruluşlar bulunmaktadır. Ulaştırma-haberleşme alt sektöründe yer alan tek kuruluş TRT’dir. Faaliyetlerini %92,3 oranında öz kaynak ile sürdüren kuruluşun toplam varlıklarının %19,8’ini karşılayan oranda hazır değer bulunmaktadır. Kuruluşun varlıklar toplamı geçen yıla göre %12,6 oranında artmıştır. Bu artış öz kaynak artışından kaynaklanmıştır. Diğer hizmetler alt sektöründe ise 2016 yılında 4 kuruluş yer almış olup; bu kuruluşların cari dönem kaynak ve varlık toplamları, diğer tüm kuruluşların kullandığı kaynak ve varlıkların %21,9’unu, hizmetler sektörünün ise %96,2’sini oluşturmuştur. Sektör kaynaklarının %57,2’si öz kaynaklarla karşılanırken, bağlı değerlerin varlıklar içindeki payı ise %3,8’dir. Mali sektörde yer alan tek kuruluş Vakıfbank olup, sektörün diğer kuruluşlar varlık ve kaynakları içerisindeki payı %77,2’dir. Bankanın kaynaklar toplamının geçen yıla göre %16,2 oranında artması, uzun süreli yabancı kaynaklarda görülen 25 milyar TL tutarındaki artıştan kaynaklanmıştır. 3- Finansman programı ve gerçekleşmesi: Diğer kuruluşların finansman programları ve gerçekleşme durumları, kuruluşlara göre farklılık göstermekte olup, bu bölümde konsolide veya ayrı ayrı bir değerlendirme yapılmamıştır.

Sayıştay 169 Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL % Kaynaklar ( Pasif ) : 1 - Öz kaynaklar 11.918.154 11,5 12.516.321 9,3 14.671.750 9,3 16.667.548 9,2 19.118.711 9,1 2.451.163 14,7 2 - Yabancı kaynaklar : a ) Uzun süreli 9.366.447 9,0 12.651.182 9,4 16.662.794 10,6 20.508.546 11,3 45.546.435 21,6 25.037.889 122,1 b ) Kısa süreli 82.750.957 79,5 109.581.688 81,3 125.881.227 80,1 144.332.471 79,5 146.180.037 69,3 1.847.566 1,3 Toplam (2) 92.117.404 88,5 122.232.870 90,7 142.544.021 90,7 164.841.017 90,8 191.726.472 90,9 26.885.455 16,3 3 - Yabancı kaynaklara sirayet eden zarar (-) Kaynaklar toplamı 104.035.558 100,0 134.749.191 100,0 157.215.771 100,0 181.508.565 100,0 210.845.183 100,0 29.336.618 16,2 Varlıklar ( Aktif ): 1 - Duran varlıklar : a ) Bağlı değerler 2.526.587 2,4 2.943.136 2,2 2.586.732 1,6 3.429.036 1,9 3.700.343 1,8 271.307 7,9 b ) Uzun sürede paraya çevrilebilir değerler 64.717.809 62,2 76.505.770 56,8 93.424.674 59,4 109.561.095 60,4 122.220.385 58,0 12.659.290 11,6 Toplam ( 1 ) 67.244.396 64,6 79.448.906 59,0 96.011.406 61,1 112.990.131 62,3 125.920.728 59,7 12.930.597 11,4 2 - Dönen varlıklar : a ) Kısa sürede paraya çevrilebilir değerler 23.011.886 22,1 34.412.669 25,5 37.637.187 23,9 43.158.321 23,8 58.208.356 27,6 15.050.035 34,9 b ) Hazır değerler 13.779.276 13,2 20.887.616 15,5 23.567.178 15,0 25.360.113 14,0 26.716.099 12,7 1.355.986 5,3 Toplam ( 2 ) 36.791.162 35,4 55.300.285 41,0 61.204.365 38,9 68.518.434 37,7 84.924.455 40,3 16.406.021 23,9 Varlıklar toplamı 104.035.558 100,0 134.749.191 100,0 157.215.771 100,0 181.508.565 100,0 210.845.183 100,0 24.292.794 13,4 Çizelge : 94 - Mali kuruluşların 2012-2016 yılları mali durumu 2012 2013 2014 M a l i d u r u m Son iki yıl farkı 2015 2016 Mali rasyolar 2012 2013 2014 2015 2016 % % % % % Mali yeterlilik oranı (Finansman)

12,94 10,24 10,29 10,11 9,97 Paraya çevrilebilir ve hazır değerlerin varlıklar toplamına oranı

97,57 97,82 98,35 98,11 98,24 Bağlı değerlerin öz kaynaklara oranı

21,20 23,51 17,63 20,57 19,35 Disponibilite oranı

16,65 19,06 18,72 17,57 18,28 Genişletilmiş likidite oranı

44,46 50,46 48,62 47,47 58,10 Mali rantabilite oranı

15,82 15,84 15,09 14,82 17,76 : Öz kaynaklar/yabancı kaynaklar100
: Dönem sonuçları (Kâr) / Öz kaynaklar100
: değerler/ Varlıklar toplamı100 : Bağlı değerler/Öz kaynaklar100
: Hazır değerler / Kısa süreli borçlar100 : Dönen varlıklar / Kısa süreli borçlar100
Paraya çevrilebilir ve hazır Diğer kuruluşların, varlık ve kaynaklarındaki artış oranı mali kuruluşlar dahil olmak üzere bir önceki yıla göre sırasıyla; 2012 yılında %17,7, 2013 yılında %20,9, 2014 yılında %15,4, 2015 yılında %11,2 ve 2016 yılında %15,6 olarak gerçekleşmiş; cari dönem kaynak ve varlıkları beş yıl önceki değerlerine göre %79,2 oranında artmıştır. 2016 yılında kaynaklar toplamının %0,04’ü tarım, %22,8’i hizmetler ve %77,2’si mali sektöre aittir. Tarım sektöründe faaliyet gösteren AOÇ, faaliyetlerini %86,6 gibi yüksek oranda öz kaynakla sürdürmektedir. Hizmetler sektöründe faaliyet gösteren kuruluşlar, diğer kuruluşların 2016 yılı toplam kaynak ve varlıklarının %22,8’ini kullanmış olup, sektörde ulaştırma-haberleşme ve diğer hizmetler alt sektörlerinde faaliyet gösteren kuruluşlar bulunmaktadır. Ulaştırma-haberleşme alt sektöründe yer alan tek kuruluş TRT’dir. Faaliyetlerini %92,3 oranında öz kaynak ile sürdüren kuruluşun toplam varlıklarının %19,8’ini karşılayan oranda hazır değer bulunmaktadır. Kuruluşun varlıklar toplamı geçen yıla göre %12,6 oranında artmıştır. Bu artış öz kaynak artışından kaynaklanmıştır. Diğer hizmetler alt sektöründe ise 2016 yılında 4 kuruluş yer almış olup; bu kuruluşların cari dönem kaynak ve varlık toplamları, diğer tüm kuruluşların kullandığı kaynak ve varlıkların %21,9’unu, hizmetler sektörünün ise %96,2’sini oluşturmuştur. Sektör kaynaklarının %57,2’si öz kaynaklarla karşılanırken, bağlı değerlerin varlıklar içindeki payı ise %3,8’dir. Mali sektörde yer alan tek kuruluş Vakıfbank olup, sektörün diğer kuruluşlar varlık ve kaynakları içerisindeki payı %77,2’dir. Bankanın kaynaklar toplamının geçen yıla göre %16,2 oranında artması, uzun süreli yabancı kaynaklarda görülen 25 milyar TL tutarındaki artıştan kaynaklanmıştır. 3- Finansman programı ve gerçekleşmesi: Diğer kuruluşların finansman programları ve gerçekleşme durumları, kuruluşlara göre farklılık göstermekte olup, bu bölümde konsolide veya ayrı ayrı bir değerlendirme yapılmamıştır.

Genel Rapor • 2016 170 E-İŞLETME ÇALIŞMALARI 1-Alımlar: Diğer kuruluşlar içinde yer alan yedi kuruluşun; 2012-2016 dönemi mal alımlarının sektörler itibarıyla ayrıntısı 95 sayılı, 2016 yılı mal alımlarının gruplar itibarıyla ayrıntısı 95/a, gruplar bazında yıllar itibarıyla ayrıntısı 95/b, 2012-2016 dönemi hizmet alımlarının sektörler itibarıyla ayrıntısı 96 sayılı çizelgelerde gösterilmiştir. Çizelge: 95- Diğer kuruluşların sektörler itibarıyla tüm mal alımları (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % a) Tarım 43.207 62.713 57.565 47.015 41.836 (5.179) (11) b) Hizmetler:
ba)Ulaş.-haberleşme 11.593 2.467 12.598 14.962 12.297 (2.665) (17,8)
bb)Diğer hizmetler 10.381 10.578 11.178 16.029 13.885 (2.144) (13,4) Toplam(b) 21.974 13.045 23.776 30.991 26.182 (4.809) (15,5) c) Mali kuruluşlar 29.237 35.804 39.163 20.214 16.901 (3.313) (16,4) Genel toplam 94.418 111.562 120.504 98.220 84.919 (13.301) (13,5) Çizelge: 95/a- Diğer kuruluşların mal alımlarının gruplar itibarıyla ayrıntısı (Bin TL) Sektörler İlk madde İşletme malzemesi ve yedek Ticari mal Diğer alımlar Toplam a) Tarım 28.940 12.609 287 - 41.836 b) Hizmetler:
ba)Ulaş.-haberleşme 12.297 - - - 12.297
bb)Diğer hizmetler 4.224 9.481 - 180 13.885 Toplam(b) 16.521 9.481 - - 26.182 c) Mali kuruluşlar - - - 16.901 16.901 Genel toplam 45.461 22.090 287 17.081 84.919 Çizelge: 95/b – Diğer kuruluşların gruplar itibarıyla mal alımları (Bin TL) Alımlar 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % -İlk madde 40.751 48.452 43.899 53.441 45.461 (7.980) (14,9) -İşletme malzemesi - - - - - - -
ve yedek 20.998 25.649 36.981 24.137 22.090 (2.047) (8,5) -Ticari mal 321 246 365 306 287 (19) (6,2) -Diğer alımlar 32.348 37.215 39.259 20.336 17.081 (3.255) (16) Toplam 94.418 111.562 120.504 98.220 84.919 (13.301) (13,5)

Sayıştay 171 E-İŞLETME ÇALIŞMALARI 1-Alımlar: Diğer kuruluşlar içinde yer alan yedi kuruluşun; 2012-2016 dönemi mal alımlarının sektörler itibarıyla ayrıntısı 95 sayılı, 2016 yılı mal alımlarının gruplar itibarıyla ayrıntısı 95/a, gruplar bazında yıllar itibarıyla ayrıntısı 95/b, 2012-2016 dönemi hizmet alımlarının sektörler itibarıyla ayrıntısı 96 sayılı çizelgelerde gösterilmiştir. Çizelge: 95- Diğer kuruluşların sektörler itibarıyla tüm mal alımları (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % a) Tarım 43.207 62.713 57.565 47.015 41.836 (5.179) (11) b) Hizmetler:
ba)Ulaş.-haberleşme 11.593 2.467 12.598 14.962 12.297 (2.665) (17,8)
bb)Diğer hizmetler 10.381 10.578 11.178 16.029 13.885 (2.144) (13,4) Toplam(b) 21.974 13.045 23.776 30.991 26.182 (4.809) (15,5) c) Mali kuruluşlar 29.237 35.804 39.163 20.214 16.901 (3.313) (16,4) Genel toplam 94.418 111.562 120.504 98.220 84.919 (13.301) (13,5) Çizelge: 95/a- Diğer kuruluşların mal alımlarının gruplar itibarıyla ayrıntısı (Bin TL) Sektörler İlk madde İşletme malzemesi ve yedek Ticari mal Diğer alımlar Toplam a) Tarım 28.940 12.609 287 - 41.836 b) Hizmetler:
ba)Ulaş.-haberleşme 12.297 - - - 12.297
bb)Diğer hizmetler 4.224 9.481 - 180 13.885 Toplam(b) 16.521 9.481 - - 26.182 c) Mali kuruluşlar - - - 16.901 16.901 Genel toplam 45.461 22.090 287 17.081 84.919 Çizelge: 95/b – Diğer kuruluşların gruplar itibarıyla mal alımları (Bin TL) Alımlar 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % -İlk madde 40.751 48.452 43.899 53.441 45.461 (7.980) (14,9) -İşletme malzemesi - - - - - - -
ve yedek 20.998 25.649 36.981 24.137 22.090 (2.047) (8,5) -Ticari mal 321 246 365 306 287 (19) (6,2) -Diğer alımlar 32.348 37.215 39.259 20.336 17.081 (3.255) (16) Toplam 94.418 111.562 120.504 98.220 84.919 (13.301) (13,5)
Çizelge: 96 - Diğer kuruluşların sektörler itibarıyla hizmet alımları (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % a) Tarım 2.635 6.033 8.301 7.190 9.957 2.767 38,5 b) Hizmetler:
ba)Ulaş.-haberleşme 103.989 123.557 115.122 131.699 157.712 26.013 19,8
bb) Diğer hizmetler 43.614 177.128 154.309 175.698 206.246 30.548 17,4 Toplam(b) 147.603 300.685 269.431 307.397 363.958 56.561 18,4 c) Mali kuruluşlar 218.389 255.753 267.620 312.499 402.771 90.272 28,9 Genel toplam 368.627 562.471 545.352 627.086 776.686 149.600 23,9 2016 yılında diğer kuruluşların mal alımları önceki yıla göre %13,5 oranında azalarak 84,9 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Bu azalışta diğer kuruluşlar içinde tarım sektöründe faaliyette bulunan AOÇ’nin, alımlarındaki önceki yıla göre %11 oranındaki azalışlar ve mali sektörde yer alan Vakıfbank’ın alımlarındaki %16,4 oranındaki azalışlar ile ulaştırma- haberleşme sektöründe faaliyette bulunan tek kuruluş olan TRT’nin alımlarındaki %17,8 oranındaki azalışlar etkili olmuştur. Diğer kuruluşlar içinde tarım sektöründe faaliyette bulunan AOÇ’nin, 2016 yılında toplam alım tutarı, önceki yıla göre %18,3 oranında azalmış olup, alımların 28,9 milyon TL’si esas üretimle ilgili ilk maddelere, 12,6 milyon TL’si yardımcı ilk madde ve malzemelere, 287 bin TL’si ise ticari mallara ilişkin alımlardan oluşmaktadır. Sanayi sektöründe yer alan kuruluşlar, 2011 yılından itibaren KİT’ler arasında değerlendirildiğinden bu sektörde alım bulunmamaktadır. Hizmetler sektörü mal alımları 2016 yılında, %15,5 oranında azalarak 26,2 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. 2016 yılında ulaştırma-haberleşme sektörüne ait 12,3 milyon TL tutarındaki mal alımının tamamı TRT tarafından gerçekleştirilmiştir. TRT’nin alımları önceki yıla göre 2,7 milyon TL azalmıştır. Diğer hizmetler sektörü mal alımları ise 2016 yılında önceki yıla göre %13,4 oranında azalarak 13,9 milyon TL’ye düşmüştür. Mali kuruluş olarak Vakıfbank’ın 2016 yılında 16,9 milyon TL tutarındaki alım harcamaları, bilgi işlem malzemesi, kırtasiye, basılı kâğıt alımlarıyla ilgilidir. 2016 yılında diğer kuruluşların hizmet alımları, önceki yıla göre %23,9 oranında artarak 776,7 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Hizmet alımlarının 2015 yılına göre artmasında TRT ve Vakıfbank’a ait alımlardaki artış etkili olmuştur. Diğer kuruluşlar içinde tarım sektöründe faaliyet gösteren tek kuruluş olan AOÇ’de 2016 yılında, ihale yoluyla 2,8 milyon TL tutarında güvenlik hizmetleri, 2,7 milyon TL tutarında temizlik hizmetleri, 2,5 milyon TL tutarında nakliye hizmeti, 1,1 milyon TL tutarında da tamir, bakım ve diğer hizmetler satın alınmıştır. Hizmet sektöründe TRT dışındaki diğer kuruluşların hizmet alımları ise, 2016 yılında önceki yıla göre %17,4 oranında artış göstererek, 206,2 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Bu tutarın, 162,5 milyon TL’si TOKİ, 37,8 milyon TL’si MPİ, 4,6 milyon TL’si İstanbul Olimpiyat Oyunları Hazırlık ve Düzenleme Kurulu, 5,9 milyon TL’si ise Şeker Kurumu tarafından gerçekleştirilmiştir.

Genel Rapor • 2016 172 TOKİ’de 2016 yılı hizmet alımları tutarı önceki yıla göre %19,1 oranında artarak 162,5 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Hizmet alımlarının büyük bölümünü oluşturan müşavirlik hizmetleri, İdarenin yapım işlerinde inşaat kontrollüğü, işletmeye alma ve proje yönetimi hizmetlerini yerine getirmek üzere 4734 sayılı Kanun’un 20 nci maddesine göre belli istekliler arasında ihale yöntemine göre ihalesini gerçekleştirdiği danışmanlık/müşavirlik işlerini kapsamaktadır. İstanbul Olimpiyat Oyunları Hazırlık ve Düzenleme Kurulu tarafından; 2016 yılında 4,6 milyon TL ödeme gerçekleştirilmiştir. 2016 yılı hizmet alımlarının, %86,6’sı oranında 3.940 bin TL’sini Atatürk Olimpiyat Stadyumla ilgili koruma güvenlik hizmetleri, elektronik, ses, tesisat, mekanik işleri, çim saha bakım hizmetleri oluşturmaktadır.
Vakıfbank’ın 2016 yılı hizmet alımları, önceki yıla göre 90,2 milyon TL artarak 402,8 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. 2-Üretim: Diğer kuruluşlar, tarım, hizmetler ve bankacılık sektörlerinde faaliyet göstermiştir. a) İşletmeci kuruluşlar: aa)Tarım sektörü: Sektörde faaliyet gösteren Atatürk Orman Çiftliği, Atatürk tarafından bağış mektubu ile Hazine’ye bağışlandığında 55.538 dekar arazi varlığına sahipken; yaklaşık 22.240 dekar arazi varlığı 1939-1983 yılları arasında çıkarılan yasalarla ve Devlet Ziraat İşletmeleri Kurumu Yönetim Kurulu kararları ile yaklaşık 43 dekar arazi ise 1973-1996 yılları arasında yargı kararları ile Milli Savunma Bakanlığı, Hazine, MKE ve THK ile çeşitli kurum ve kuruluşlara satılmış veya devredilmiş olup günümüzde mevcut arazi varlığı 33.256 dekardır. Ankara’da yeşil alan ihtiyacının Çiftlikte yapılan bitkisel üretim faaliyetlerinin önüne geçmesi sebebiyle bu faaliyetler yıllar itibarıyla azaltılmış, ağaçlandırma çalışmalarına daha çok önem verilmiştir. Bu kapsamda bitkisel üretim faaliyetlerinde kullanılmakta olan ve buğday ekimi yapılan yaklaşık 1.700 dekar tarım arazisine Çiftlik Yönetim Kurulunun 23.10.2015 tarih ve 40/172 sayılı kararıyla 2015-2016 sezonunda ekim yapılmamasına karar verilmiştir. Bitkisel üretim faaliyetlerinde kullanılmama kararı alınan ve daha önce buğday ekimi yapılan yaklaşık 1.700 dekar tarım arazisinin yaklaşık 600 dekarlık kısmının fidan üretimi faaliyetlerinde ve ağaçlandırmak amacıyla ayrıldığı, kuru tarım arazilerinin ise ağaçlandırılabilmesi için çalışmaların devam ettiği görülmüştür. Bitkisel Üretim Müdürlüğünde değişik tür ve cinslerde meyve fidanı yetiştirilmekte ve süs bitkileri üretimi yapılmaktadır. 2016 yılında 12 türde 27 çeşit meyve fidanı, 516 dekar açık alan, 1 dekar cam sera, 4 dekar plastik serada 37 çeşit dış mekân süs bitkisi üretimi gerçekleştirilmiştir. AOÇ’nin başlıca tarımsal ve hayvansal mallar üretimi 97 sayılı çizelgede gösterilmiştir.
Çizelge: 97-Başlıca tarımsal ve hayvansal ürün üretimi Ürün cinsi Birim 2012 2013 2014 2015 2016 2015'e göre fark 2016 yılı Türkiye üretimi içindeki payı % Miktar % Buğday Ton 158 541 88 85 - - - - Kuru yonca Ton 160 - - -
Kuru çayır Ton 31 22 - - -
Yeşil yonca Ton 128 - - - -
Meyve fidanı Adet 16.741 14.110 22.506 16.365 20.800 4.435 27,1
Süs bitkisi Adet 29.847 132.391 70.853 72.322 73.954 1.632 2,3
Pastörize süt Bin lt 10.656 13.825 13.899 11.517 9.943 (1.574) (13,7) 0,688 Ayran Bin lt 907 1.005 977 882 1.024 142 16,1 0,149 Yoğurt Ton 5.248 6.240 5.641 4.185 3.528 (657) (15,7) 0,301 Tereyağı Ton 201 206 174 160 170 10 6,3
Dondurma Ton 722 589 619 689 735 46 6,7
Beyaz peynir Ton 242 247 141 93 74 (19) (20,4)
Kaşar/dil peyniri Ton 110 133 94 80 91 11 13,8
Süt tozu Ton 96 0 0 21 21 -
Bal Ton 208 220 232 232 195 (37)
Şarap Bin lt 8 8 15 - - - -
Domates suyu Bin lt 68 75 37 189 - - -
Meyve suyu Bin lt 329 399 289 289 109 (180) (62,3)
Sirke Bin lt 8 5 10 8 (2) (20,0)
Pekmez Ton 7 12 11 5 8 3 60,0
Salça Ton 12 13 16 17 20 3 17,6
Tahin Ton 7 18 16 10 2 (8) (80,0)
Turşu Ton 90 88 91 99 47 (52) (52,5)
ab)Hizmetler sektörü: (1) Ulaştırma-haberleşme: 2016 Yılı Genel Yayın Planı’nda yurtiçine yayın yapan Radyo-1, Radyo-2 (TRT-FM), Radyo-3, Radyo-4, TRT-Nağme, TRT-Türkü ve TRT-Radyo Haber programlarının haftalık yayın süresi 168 saat (7 gün x 24 saat) olarak planlanmıştır. Bölge Radyolarının ise haftada 14 saat yayın yapmaları öngörülmüştür. Kuruluşça, yurtiçine yönelik sürdürülen radyo yayınları beş ulusal, beş bölgesel ve üç yerel radyodan yapılmakta olup, TRT radyolarının yayın merkezi durumundaki Ankara Radyosu tarafından, cari yılda 6 postadan (Radyo-1, TRT-FM, Radyo-3, TRT Nağme, TRT Türkü ve Kent Radyo Ankara) 52.560 saat yayın gerçekleştirilmiştir. TRT 2016 yılında, Kurum tarafından yayınlanan programlar 24 saat esasına göre kesintisiz sürdürülmekle birlikte, bazı programların zaman paylaşımlı olarak yayınlanması nedeniyle haftalık yayın süresi 2.204 saat olarak öngörülmüş olup, 2016 yılında televizyonların toplam yayın süresi 7.358.400 dakika olarak 17 kanaldan televizyon yayını gerçekleşmiştir. (2) Diğer hizmetler: 2016 yılında diğer hizmetler sektöründe; MPİ, İstanbul Olimpiyat Oyunları Hazırlık ve Düzenleme Kurulu, TOKİ ve Şeker Kurumu faaliyet göstermiştir. Milli Piyango İdaresi; milli piyango çekilişi, hemen-kazan ve sayısal loto oyunları ile eşya piyangoları gibi karşılığı nakit olmayan çekilişlere izin vermek ve izlemek, talih oyunları işletmelerini denetlemekle görevlendirilmiştir.

Sayıştay 173 TOKİ’de 2016 yılı hizmet alımları tutarı önceki yıla göre %19,1 oranında artarak 162,5 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Hizmet alımlarının büyük bölümünü oluşturan müşavirlik hizmetleri, İdarenin yapım işlerinde inşaat kontrollüğü, işletmeye alma ve proje yönetimi hizmetlerini yerine getirmek üzere 4734 sayılı Kanun’un 20 nci maddesine göre belli istekliler arasında ihale yöntemine göre ihalesini gerçekleştirdiği danışmanlık/müşavirlik işlerini kapsamaktadır. İstanbul Olimpiyat Oyunları Hazırlık ve Düzenleme Kurulu tarafından; 2016 yılında 4,6 milyon TL ödeme gerçekleştirilmiştir. 2016 yılı hizmet alımlarının, %86,6’sı oranında 3.940 bin TL’sini Atatürk Olimpiyat Stadyumla ilgili koruma güvenlik hizmetleri, elektronik, ses, tesisat, mekanik işleri, çim saha bakım hizmetleri oluşturmaktadır.
Vakıfbank’ın 2016 yılı hizmet alımları, önceki yıla göre 90,2 milyon TL artarak 402,8 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. 2-Üretim: Diğer kuruluşlar, tarım, hizmetler ve bankacılık sektörlerinde faaliyet göstermiştir. a) İşletmeci kuruluşlar: aa)Tarım sektörü: Sektörde faaliyet gösteren Atatürk Orman Çiftliği, Atatürk tarafından bağış mektubu ile Hazine’ye bağışlandığında 55.538 dekar arazi varlığına sahipken; yaklaşık 22.240 dekar arazi varlığı 1939-1983 yılları arasında çıkarılan yasalarla ve Devlet Ziraat İşletmeleri Kurumu Yönetim Kurulu kararları ile yaklaşık 43 dekar arazi ise 1973-1996 yılları arasında yargı kararları ile Milli Savunma Bakanlığı, Hazine, MKE ve THK ile çeşitli kurum ve kuruluşlara satılmış veya devredilmiş olup günümüzde mevcut arazi varlığı 33.256 dekardır. Ankara’da yeşil alan ihtiyacının Çiftlikte yapılan bitkisel üretim faaliyetlerinin önüne geçmesi sebebiyle bu faaliyetler yıllar itibarıyla azaltılmış, ağaçlandırma çalışmalarına daha çok önem verilmiştir. Bu kapsamda bitkisel üretim faaliyetlerinde kullanılmakta olan ve buğday ekimi yapılan yaklaşık 1.700 dekar tarım arazisine Çiftlik Yönetim Kurulunun 23.10.2015 tarih ve 40/172 sayılı kararıyla 2015-2016 sezonunda ekim yapılmamasına karar verilmiştir. Bitkisel üretim faaliyetlerinde kullanılmama kararı alınan ve daha önce buğday ekimi yapılan yaklaşık 1.700 dekar tarım arazisinin yaklaşık 600 dekarlık kısmının fidan üretimi faaliyetlerinde ve ağaçlandırmak amacıyla ayrıldığı, kuru tarım arazilerinin ise ağaçlandırılabilmesi için çalışmaların devam ettiği görülmüştür. Bitkisel Üretim Müdürlüğünde değişik tür ve cinslerde meyve fidanı yetiştirilmekte ve süs bitkileri üretimi yapılmaktadır. 2016 yılında 12 türde 27 çeşit meyve fidanı, 516 dekar açık alan, 1 dekar cam sera, 4 dekar plastik serada 37 çeşit dış mekân süs bitkisi üretimi gerçekleştirilmiştir. AOÇ’nin başlıca tarımsal ve hayvansal mallar üretimi 97 sayılı çizelgede gösterilmiştir.
Çizelge: 97-Başlıca tarımsal ve hayvansal ürün üretimi Ürün cinsi Birim 2012 2013 2014 2015 2016 2015'e göre fark 2016 yılı Türkiye üretimi içindeki payı % Miktar % Buğday Ton 158 541 88 85 - - - - Kuru yonca Ton 160 - - -
Kuru çayır Ton 31 22 - - -
Yeşil yonca Ton 128 - - - -
Meyve fidanı Adet 16.741 14.110 22.506 16.365 20.800 4.435 27,1
Süs bitkisi Adet 29.847 132.391 70.853 72.322 73.954 1.632 2,3
Pastörize süt Bin lt 10.656 13.825 13.899 11.517 9.943 (1.574) (13,7) 0,688 Ayran Bin lt 907 1.005 977 882 1.024 142 16,1 0,149 Yoğurt Ton 5.248 6.240 5.641 4.185 3.528 (657) (15,7) 0,301 Tereyağı Ton 201 206 174 160 170 10 6,3
Dondurma Ton 722 589 619 689 735 46 6,7
Beyaz peynir Ton 242 247 141 93 74 (19) (20,4)
Kaşar/dil peyniri Ton 110 133 94 80 91 11 13,8
Süt tozu Ton 96 0 0 21 21 -
Bal Ton 208 220 232 232 195 (37)
Şarap Bin lt 8 8 15 - - - -
Domates suyu Bin lt 68 75 37 189 - - -
Meyve suyu Bin lt 329 399 289 289 109 (180) (62,3)
Sirke Bin lt 8 5 10 8 (2) (20,0)
Pekmez Ton 7 12 11 5 8 3 60,0
Salça Ton 12 13 16 17 20 3 17,6
Tahin Ton 7 18 16 10 2 (8) (80,0)
Turşu Ton 90 88 91 99 47 (52) (52,5)
ab)Hizmetler sektörü: (1) Ulaştırma-haberleşme: 2016 Yılı Genel Yayın Planı’nda yurtiçine yayın yapan Radyo-1, Radyo-2 (TRT-FM), Radyo-3, Radyo-4, TRT-Nağme, TRT-Türkü ve TRT-Radyo Haber programlarının haftalık yayın süresi 168 saat (7 gün x 24 saat) olarak planlanmıştır. Bölge Radyolarının ise haftada 14 saat yayın yapmaları öngörülmüştür. Kuruluşça, yurtiçine yönelik sürdürülen radyo yayınları beş ulusal, beş bölgesel ve üç yerel radyodan yapılmakta olup, TRT radyolarının yayın merkezi durumundaki Ankara Radyosu tarafından, cari yılda 6 postadan (Radyo-1, TRT-FM, Radyo-3, TRT Nağme, TRT Türkü ve Kent Radyo Ankara) 52.560 saat yayın gerçekleştirilmiştir. TRT 2016 yılında, Kurum tarafından yayınlanan programlar 24 saat esasına göre kesintisiz sürdürülmekle birlikte, bazı programların zaman paylaşımlı olarak yayınlanması nedeniyle haftalık yayın süresi 2.204 saat olarak öngörülmüş olup, 2016 yılında televizyonların toplam yayın süresi 7.358.400 dakika olarak 17 kanaldan televizyon yayını gerçekleşmiştir. (2) Diğer hizmetler: 2016 yılında diğer hizmetler sektöründe; MPİ, İstanbul Olimpiyat Oyunları Hazırlık ve Düzenleme Kurulu, TOKİ ve Şeker Kurumu faaliyet göstermiştir. Milli Piyango İdaresi; milli piyango çekilişi, hemen-kazan ve sayısal loto oyunları ile eşya piyangoları gibi karşılığı nakit olmayan çekilişlere izin vermek ve izlemek, talih oyunları işletmelerini denetlemekle görevlendirilmiştir.

Genel Rapor • 2016 174 2016 yılında 2,3 milyar TL brüt satış hasılatı elde edilmiştir. Brüt satış hasılatından 1,2 milyar TL tutarında dağıtılan ikramiyelerin ve 231 milyon TL tutarında şans oyunları vergisinin tenzilinden sonra 859 milyon TL tutarında net satış hasılatı elde edilmiştir. Net satış hasılatı geçen yıla göre %13,2 oranında artış göstermiştir. 2016 yılı faaliyetlerinden sağlanan 859,3 milyon TL tutarındaki net satış hasılatının %79’u (678,4 milyon TL) sayısal loto oyunlarından, %17‘si (149,2 milyon TL) milli piyango biletinden, %4’ü (31,7 milyon TL) de hemen-kazan şans oyunlarından elde edilmiştir. İstanbul kentinin “Uluslararası Olimpiyat Anlaşma Şartlarına” uygun olarak olimpiyatlara hazırlanması ve olimpiyat oyunlarının düzenlenmesi ile ilgili esas ve usulleri belirlemek amacıyla kurulan İstanbul Olimpiyat Oyunları Hazırlık ve Düzenleme Kurulu (HDK) bir yandan olimpiyat oyunları için alt yapı yatırımlarının gerçekleştirilmesine çalışırken, diğer yandan olimpiyat oyunlarının İstanbul’da yapılması için gerekli çalışmaları yürütmektedir. HDK, faaliyetlerine başladığı ilk yıllarda Olimpiyat Oyunları’nın organizasyonu ile ilgili olarak projeler hazırlayan ve bu projelerin tanıtımını IOC nezdinde yapan bir Kurul iken, başta Atatürk Olimpiyat Stadyumu olmak üzere doğrudan spor tesisleri inşa eden yatırımcı bir kuruluş niteliğini alarak İstanbul Olimpiyat Projesini hayata geçirmek üzere yatırımlara başlamıştır. TOKİ’nin başlıca görevi, konut ihtiyacının karşılanması amacıyla; ferdi ve toplu konut kredisi vermek, konut ve alt yapı uygulamaları yapmak ve yaptırmak suretiyle konut piyasasında Devletin düzenleyici rolünü yerine getirmek ve fiyat istikrarını oluşturmak, İdareye kaynak sağlamak üzere kâr amaçlı projeler geliştirmek olarak belirlenmiştir. Esas itibarıyla alt yapılı arsa üretimi ve toplu konut yapımcılarına kredi desteği sağlama görevlerini ifa eden İdare, 2002 yılından itibaren sosyal konut üretimine, 2008 yılından itibaren de kamu kurum ve kuruluşlarının hizmet binası, hastane, okul vb. tesislerin yapımına ağırlık ve öncelik vermeye başlamıştır. TOKİ konut seferberliği kapsamında, 2003-2016 döneminde, 753.946 adet konutun yapımı tamamlanarak teslim edilmiştir. 2015 yılında 7,3 milyar TL’ye ulaşan konut yatırım harcamaları, 2016 yılında olarak 8,2 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Şeker Kurumu yurt içi şeker talebini yurt içi üretimle karşılanması ilkesi doğrultusunda sektörde düzenlemeler yapmaktadır. Şeker arzı Şeker Kurulu tarafından belirlenen kotayla planlanmakta ve üretimde de istikrar sağlanmaktadır. Türkiye’nin şeker üretim kapasitesi 3.1 milyon ton/yıl pancar şekeri ve 1 milyon ton/yıl nişasta kökenli şeker olmak üzere toplam 4.1 milyon ton/yıl düzeyindedir. Şeker Kanunu’nda A Kotası; yurt içi talebe göre üretilen ve pazarlama yılı içinde iç pazara verilebilen şeker miktarı, B Kotası; A kotasının belli bir oranına tekabül eden ve güvenlik payı için bulundurulmak üzere üretilen şeker miktarı olarak tanımlanmaktadır. Şeker Kurulu tarafından 2015/2016 pazarlama yılında A kotası pancar şekeri için 2.504 bin ton, nişasta bazlı şeker için 265 bin ton, B kotası pancar şekeri için 119 bin ton kota belirlenmiş ve bu kotalar üreticilere kapasiteleri oranında tahsis edilmiştir. 4733 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesi hükümleri kapsamında, Hazine Müsteşarlığı adına alınan tütünler için 2015 yılında yapılan işletme faaliyetleri ve satışları, tta Gayrimenkul

Sayıştay 175 2016 yılında 2,3 milyar TL brüt satış hasılatı elde edilmiştir. Brüt satış hasılatından 1,2 milyar TL tutarında dağıtılan ikramiyelerin ve 231 milyon TL tutarında şans oyunları vergisinin tenzilinden sonra 859 milyon TL tutarında net satış hasılatı elde edilmiştir. Net satış hasılatı geçen yıla göre %13,2 oranında artış göstermiştir. 2016 yılı faaliyetlerinden sağlanan 859,3 milyon TL tutarındaki net satış hasılatının %79’u (678,4 milyon TL) sayısal loto oyunlarından, %17‘si (149,2 milyon TL) milli piyango biletinden, %4’ü (31,7 milyon TL) de hemen-kazan şans oyunlarından elde edilmiştir. İstanbul kentinin “Uluslararası Olimpiyat Anlaşma Şartlarına” uygun olarak olimpiyatlara hazırlanması ve olimpiyat oyunlarının düzenlenmesi ile ilgili esas ve usulleri belirlemek amacıyla kurulan İstanbul Olimpiyat Oyunları Hazırlık ve Düzenleme Kurulu (HDK) bir yandan olimpiyat oyunları için alt yapı yatırımlarının gerçekleştirilmesine çalışırken, diğer yandan olimpiyat oyunlarının İstanbul’da yapılması için gerekli çalışmaları yürütmektedir. HDK, faaliyetlerine başladığı ilk yıllarda Olimpiyat Oyunları’nın organizasyonu ile ilgili olarak projeler hazırlayan ve bu projelerin tanıtımını IOC nezdinde yapan bir Kurul iken, başta Atatürk Olimpiyat Stadyumu olmak üzere doğrudan spor tesisleri inşa eden yatırımcı bir kuruluş niteliğini alarak İstanbul Olimpiyat Projesini hayata geçirmek üzere yatırımlara başlamıştır. TOKİ’nin başlıca görevi, konut ihtiyacının karşılanması amacıyla; ferdi ve toplu konut kredisi vermek, konut ve alt yapı uygulamaları yapmak ve yaptırmak suretiyle konut piyasasında Devletin düzenleyici rolünü yerine getirmek ve fiyat istikrarını oluşturmak, İdareye kaynak sağlamak üzere kâr amaçlı projeler geliştirmek olarak belirlenmiştir. Esas itibarıyla alt yapılı arsa üretimi ve toplu konut yapımcılarına kredi desteği sağlama görevlerini ifa eden İdare, 2002 yılından itibaren sosyal konut üretimine, 2008 yılından itibaren de kamu kurum ve kuruluşlarının hizmet binası, hastane, okul vb. tesislerin yapımına ağırlık ve öncelik vermeye başlamıştır. TOKİ konut seferberliği kapsamında, 2003-2016 döneminde, 753.946 adet konutun yapımı tamamlanarak teslim edilmiştir. 2015 yılında 7,3 milyar TL’ye ulaşan konut yatırım harcamaları, 2016 yılında olarak 8,2 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Şeker Kurumu yurt içi şeker talebini yurt içi üretimle karşılanması ilkesi doğrultusunda sektörde düzenlemeler yapmaktadır. Şeker arzı Şeker Kurulu tarafından belirlenen kotayla planlanmakta ve üretimde de istikrar sağlanmaktadır. Türkiye’nin şeker üretim kapasitesi 3.1 milyon ton/yıl pancar şekeri ve 1 milyon ton/yıl nişasta kökenli şeker olmak üzere toplam 4.1 milyon ton/yıl düzeyindedir. Şeker Kanunu’nda A Kotası; yurt içi talebe göre üretilen ve pazarlama yılı içinde iç pazara verilebilen şeker miktarı, B Kotası; A kotasının belli bir oranına tekabül eden ve güvenlik payı için bulundurulmak üzere üretilen şeker miktarı olarak tanımlanmaktadır. Şeker Kurulu tarafından 2015/2016 pazarlama yılında A kotası pancar şekeri için 2.504 bin ton, nişasta bazlı şeker için 265 bin ton, B kotası pancar şekeri için 119 bin ton kota belirlenmiş ve bu kotalar üreticilere kapasiteleri oranında tahsis edilmiştir. 4733 sayılı Kanunun geçici 6 ncı maddesi hükümleri kapsamında, Hazine Müsteşarlığı adına alınan tütünler için 2015 yılında yapılan işletme faaliyetleri ve satışları, tta Gayrimenkul AŞ’nin işletmeleri aracılığı ile yerine getirilmekte, muhasebe kayıtları Genel Müdürlük merkezinde ayrı olarak tutulmaktadır. 2016 yılında 405 ton işlenmiş yaprak tütün 1.004.102 TL bedelle yurt dışına çeşitli firmalarca ihraç edilmiştir. b) Mali kuruluşlar: Sektörde faaliyet gösteren Vakıfbank’ın vakıf hisseleri kamu payı olarak değerlendirilmediğinden, Banka, Anayasa’nın 165 inci maddesine göre denetlenmemekte; 6219 sayılı Kanun’un 14/3 maddesi uyarınca Sayıştay tarafından hazırlanan rapor Banka Genel Kuruluna sunulmaktadır. 2016 yılında Banka’nın sektörden aldığı pay mevduatta 0,2 azalış gösterirken; aktif ve kredilerde sektörden aldığı pay değişmemiş, toplam aktiflerden aldığı pay değişmemiş ve toplam kredilerden aldığı pay ise 0,1 puan artarak %8,6 olmuştur. Banka’nın 2011-2015 yılları arasındaki performansı değerlendirildiğinde, mevduat, öz kaynaklar ve net dönem kârı kalemlerinde sektör ortalamasının üzerinde, toplam aktif-pasif, finansal varlıklarda ise sektörün altında bir artış görülmektedir. 2016 yılında ise; aktif pasif büyümesi ve finansal varlıklarda sektör ortalamalarında, mevduat, öz kaynak ve kârlılık artışında sektörün gerisinde büyüme göstermiştir. Aynı dönemde, sektörün sermaye yeterlilik standart (SYR) oranı 0,1 puan azalarak %15,5 olarak gerçekleşirken, Bankanın sermaye yeterlilik standart oranı 0,3 puan azalarak %14,2 ile sektörün gerisinde gerçekleşmiştir. Banka toplam aktiflerinin %69,5’i, mevduat bankalarında ise %65,5’i kredilerden oluşmaktadır. Takipteki kredilerin toplam kredilere (brüt) oranındaki gelişime bakıldığında; satışı yapılan takipteki kredilerde dahil olmak üzere, sektörün bu oranında 0,6 puanlık bir kötüleşme, Bankada ise herhangi bir satış işlemi yapmamış ve 0,4 puanlık bir kötüleşme ile %4,3 seviyesinde gerçekleşmiştir. Sorunlu hale gelmesi muhtemel kredilerin tespitine ve söz konusu kredilerin takibe intikalini önlemek için, erken uyarı sistemleri ve kapsamının genişletilerek gerekli tedbirlerin alınmasına yönelik çalışmaların etkin bir şekilde sürdürülmesi gereklidir. Diğer yandan sektörün “net dönem kârı/toplam aktifler” oranı sektörün 0,1 puan altında %1,3 olarak gerçekleşmiştir. Sektörde “net dönem kârı/öz kaynaklar” oranı %13,0 iken, bu oran Bankada %14,0 oranı ile sektörün üstünde oluşmuştur. Banka 2016 yıl sonu itibarıyla aktif toplamında, mevduatta, öz kaynakta ve kredilerde 7. sırada, kârlılıkta 6. sırada yer alarak 2015 yıl sonundaki konumunu korumuştur. Banka’nın 2012-2016 yıllarına ait önemli finansal verileri, sektör bankaları ile birlikte 98 sayılı, mevduat bankaları içindeki yerini gösteren seçilmiş performans değerleri 99 sayılı çizelgede verilmiştir.

Genel Rapor • 2016 176 Çizelge: 98- T. Vakıflar Bankasının başlıca finansal verileri (Milyon TL) Başlıca değerler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % 1- Öz kaynaklar:
a) Diğer mevduat bankaları 145.635 153.438 186.445 211.477 243.385 31.908 15,1
b) Vakıfbank 11.918 12.516 14.671 16.667 19.118 2.451 14,7 Toplam (1) 157.553 165.954 201.116 228.144 262.503 34.359 15,1 2- Mevduat:
a) Diğer mevduat bankaları 702.774 861.780 965.881 1.140.775 1.339.006 198.231 17,4
b) Vakıfbank 67.242 81.533 91.757 109.923 123.838 13.915 12,7 Toplam (2) 770.016 943.313 1.057.638 1.250.698 1.462.844 212.146 17,0 3- Krediler ve alacaklar:
a) Diğer mevduat bankaları 665.385 876.586 1.041.619 1.253.916 1.459.634 205.718 16,4
b) Vakıfbank 68.133 86.752 104.584 123.781 147.712 23.931 19,3 Toplam (3) 733.518 963.338 1.146.203 1.377.697 1.607.346 229.649 16,7 4- Finansal varlıklar (net):
a) Diğer mevduat bankaları 269.065 277.076 293.977 318.624 350.262 31.638 9,9
b) Vakıfbank 18.468 22.128 23.558 25.337 27.611 2.274 9,0 Toplam (4) 287.533 299.204 317.536 343.961 377.873 33.912 9,9 5- Toplam aktifler:
a) Diğer mevduat bankaları 1.140.836 1.429.762 1.645.562 1.946.450 2.240.079 293.629 15,1
b) Vakıfbank 104.580 135.496 158.218 182.947 212.540 29.593 16,2 Toplam (5) 1.245.416 1.565.258 1.803.780 2.129.397 2.452.619 323.222 15,2 6- Net dönem kârı:
a) Diğer mevduat bankaları 20.079 20.887 21.174 21.959 31.521 9.562 43,5
b) Vakıfbank 1.460 1.586 1.753 1.930 2.703 773 40,1 Toplam (6) 21.539 22.473 22.927 23.889 34.224 10.335 43,3 Çizelge : 99– T. Vakıflar Bankasına ait rasyolar (%) Rasyolar Mevduat bankaları Vakıfbank 2012 2013 2014 2015 2016 2012 2013 2014 2015 2016 Sermaye yeterlilik standart oranı 17,2 14,6 15,7 15,0 15,1 16,1 13,7 14,0 14,5 14,2 Öz kaynaklar / toplam aktifler 12,7 10,6 11,1 10,7 10,7 11,4 9,3 9,3 9,2 9,1 Toplam krediler ve alacaklar / toplam aktifler 58,9 61,5 63,5 64,7 65,5 65,1 64,0 66,1 67,7 69,5 Tüketici kredileri/toplam krediler ve alacaklar 35,2 33,1 30,0 27,1 25,5 35,6 35,1 31,4 29,6 27,8 Takipteki krediler (brüt)/toplam krediler ve alacaklar 2,9 2,8 2,9 3,1 3,4 4,0 4,1 3,8 3,9 4,3 Finansal varlıklar (net) /toplam aktifler 23,1 19,4 17,8 16,5 15,7 17,7 16,3 14,9 13,8 13,0 Likit aktifler / toplam aktifler 31,4 28,8 27,9 26,6 25,5 27,2 28,3 26,0 24,3 22,4 Net dönem kârı / toplam aktifler 1,7 1,4 1,3 1,1 1,4 1,4 1,2 1,1 1,1 1,3 Net dönem kârı / öz kaynaklar 13,7 13,5 11,4 10,5 13,0 12,3 12,6 11,9 11,5 14,0 Grup payı :
Toplam kaynaklar (toplam aktifler) 8,4 8,7 8,8 8,6 8,7 Toplam krediler ve alacaklar 9,3 9,0 9,1 9,0 9,2 Toplam mevduat 8,7 8,6 8,7 8,8 8,5

Sayıştay 177 Çizelge: 98- T. Vakıflar Bankasının başlıca finansal verileri (Milyon TL) Başlıca değerler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % 1- Öz kaynaklar:
a) Diğer mevduat bankaları 145.635 153.438 186.445 211.477 243.385 31.908 15,1
b) Vakıfbank 11.918 12.516 14.671 16.667 19.118 2.451 14,7 Toplam (1) 157.553 165.954 201.116 228.144 262.503 34.359 15,1 2- Mevduat:
a) Diğer mevduat bankaları 702.774 861.780 965.881 1.140.775 1.339.006 198.231 17,4
b) Vakıfbank 67.242 81.533 91.757 109.923 123.838 13.915 12,7 Toplam (2) 770.016 943.313 1.057.638 1.250.698 1.462.844 212.146 17,0 3- Krediler ve alacaklar:
a) Diğer mevduat bankaları 665.385 876.586 1.041.619 1.253.916 1.459.634 205.718 16,4
b) Vakıfbank 68.133 86.752 104.584 123.781 147.712 23.931 19,3 Toplam (3) 733.518 963.338 1.146.203 1.377.697 1.607.346 229.649 16,7 4- Finansal varlıklar (net):
a) Diğer mevduat bankaları 269.065 277.076 293.977 318.624 350.262 31.638 9,9
b) Vakıfbank 18.468 22.128 23.558 25.337 27.611 2.274 9,0 Toplam (4) 287.533 299.204 317.536 343.961 377.873 33.912 9,9 5- Toplam aktifler:
a) Diğer mevduat bankaları 1.140.836 1.429.762 1.645.562 1.946.450 2.240.079 293.629 15,1
b) Vakıfbank 104.580 135.496 158.218 182.947 212.540 29.593 16,2 Toplam (5) 1.245.416 1.565.258 1.803.780 2.129.397 2.452.619 323.222 15,2 6- Net dönem kârı:
a) Diğer mevduat bankaları 20.079 20.887 21.174 21.959 31.521 9.562 43,5
b) Vakıfbank 1.460 1.586 1.753 1.930 2.703 773 40,1 Toplam (6) 21.539 22.473 22.927 23.889 34.224 10.335 43,3 Çizelge : 99– T. Vakıflar Bankasına ait rasyolar (%) Rasyolar Mevduat bankaları Vakıfbank 2012 2013 2014 2015 2016 2012 2013 2014 2015 2016 Sermaye yeterlilik standart oranı 17,2 14,6 15,7 15,0 15,1 16,1 13,7 14,0 14,5 14,2 Öz kaynaklar / toplam aktifler 12,7 10,6 11,1 10,7 10,7 11,4 9,3 9,3 9,2 9,1 Toplam krediler ve alacaklar / toplam aktifler 58,9 61,5 63,5 64,7 65,5 65,1 64,0 66,1 67,7 69,5 Tüketici kredileri/toplam krediler ve alacaklar 35,2 33,1 30,0 27,1 25,5 35,6 35,1 31,4 29,6 27,8 Takipteki krediler (brüt)/toplam krediler ve alacaklar 2,9 2,8 2,9 3,1 3,4 4,0 4,1 3,8 3,9 4,3 Finansal varlıklar (net) /toplam aktifler 23,1 19,4 17,8 16,5 15,7 17,7 16,3 14,9 13,8 13,0 Likit aktifler / toplam aktifler 31,4 28,8 27,9 26,6 25,5 27,2 28,3 26,0 24,3 22,4 Net dönem kârı / toplam aktifler 1,7 1,4 1,3 1,1 1,4 1,4 1,2 1,1 1,1 1,3 Net dönem kârı / öz kaynaklar 13,7 13,5 11,4 10,5 13,0 12,3 12,6 11,9 11,5 14,0 Grup payı :
Toplam kaynaklar (toplam aktifler) 8,4 8,7 8,8 8,6 8,7 Toplam krediler ve alacaklar 9,3 9,0 9,1 9,0 9,2 Toplam mevduat 8,7 8,6 8,7 8,8 8,5 3- Satışlar: Diğer kuruluşların 2012-2016 dönemine ait net satış hasılatları, sektör bazında ayrıntılı olarak cari fiyatlarla 100/a sayılı, sabit fiyatlarla 100/b sayılı çizelgede gösterilmiştir. Çizelge 100/a-Net satış hasılatı() (Cari fiyatlarla) (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % a)Tarım 51.600 64.772 64.658 62.176 59.646 (2.530) (4,1) b)Hizmetler:
ba)Ulaştırma-haberleşme 1.375.506 1.477.226 1.548.449 1.677.045 2.033.140 356.095 21,2
bb)Ticaret 352 330
bc)Diğer hizmetler 6.372.045 5.206.543 7.614.508 5.620.172 6.241.869 621.697 11,1 Toplam (b) 7.747.903 6.684.099 9.162.957 7.297.217 8.275.009 977.792 13,4 Genel toplam 7.799.503 6.748.871 9.227.615 7.359.393 8.334.655 975.262 13,3 () Mali kuruluşlar hariç
Çizelge 100/b-Net satış hasılatı() (2003 yılı fiyatlarla) (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % a)Tarım 24.893 29.211 27.416 24.939 21.761 (3.178) (12,7) b)Hizmetler:
ba)Ulaştırma-haberleşme 663.566 666.197 656.568 672.675 741.778 69.103 10,3
bb)Ticaret 170 149
bc)Diğer hizmetler 3.073.976 2.348.040 3.228.675 2.254.291 2.277.306 23.015 1,0 Toplam (b) 3.737.712 3.014.386 3.885.243 2.926.965 3.019.084 92.119 3,1 Genel toplam 3.762.605 3.043.597 3.912.659 2.951.904 3.040.845 88.941 3,0 () Mali kuruluşlar hariç
Diğer kuruluşlar net satış hasılatı; 2016 yılında, bir önceki döneme göre %13,2 oranında yaklaşık 1 milyar TL artarak 8,3 milyar TL’ye yükselmiştir. Net satış hasılatındaki artış, TRT ve diğer hizmetler sektöründe faaliyet gösteren TOKİ’nin satış hasılatlarında meydana gelen artıştan kaynaklanmıştır. a)Tarım sektörü: Sektörde yer alan AOÇ’nin 2016 yılı net satış hasılatı, bir önceki yıla göre %4,1 oranında 2,5 milyon TL azalışla 59,6 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. Hasılatın; %85’i süt ve süt mamulleri, %12,6’sı bal, meyve suyu, turşu vb. ürünler, %1,7’i bitkisel ürün, %0,7’si fidan, çiçek, süs bitkileri vb. satışlarından elde edilmiştir. b)Hizmetler sektörü: ba)Ulaştırma-haberleşme sektörü: Sektörde yer alan TRT’nin 2016 yılı net satış hasılatı %21,2 oranında 356 milyon TL artışla 2 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Hasılatın; %39’u elektrik payı gelirlerinden, %46,9’u bandrol gelirlerinden, %10,4’ü reklam gelirlerinden, %1,4’ü mal ve hizmet satışı gelirlerinden, %0,6’sı sponsorluk gelirlerinden, %1,7’si diğer gelirlerden oluşmuştur.

Genel Rapor • 2016 178 bb)Ticaret sektörü: Ekici Tütünleri Satış Piyasalarının Desteklenmesi İşleri 2013 yılında tta Gayrimenkul AŞ’ye devredilmesinden sonra sektörde 2014 ila 2016 yıllarında net satış hasılatı elde edilmemiştir. bc)Diğer hizmetler sektörü: Sektörün net satış hasılatının %86,1’ini sağlayan TOKİ’nin 2016 yılı hasılatı, önceki yıla göre %10,8 oranında 523 milyar TL artarak 5,4 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Bu satışların; %98,5’i olağan taşınmaz satış gelirinden, %1’i gelir paylaşım esaslı satış gelirinden, bakiyesi diğer faaliyet gelirlerinden oluşmuştur. Net satışlardaki artışın tamamı, olağan taşınmaz satışlarında yer alan konut ve arsa satışlarındaki artıştan meydana gelmiştir. 2016 yılında sektörde faaliyet gösteren MPİ 859,4 milyon TL, T. Şeker Kurumu 8,6 milyon TL, İstanbul Olimpiyat Oyunları Hazırlama ve Düzenleme Kurulu 2,4 milyon TL net satış hasılatı elde etmiştir. 4-Stoklar: 2016 yılında diğer kuruluşların yıl sonu stokunun tamamına yakını, hizmetler sektörünün diğer hizmetler alt başlığında izlenen TOKİ’ye aittir. TOKİ’nin stokları ağırlıklı olarak arazi ve arsa stokları ile olağan taşınmaz stoklarından oluşmaktadır. TOKİ stoklarının önceki yıla göre %10,7 oranında artarak 10,4 milyar TL’ye yükseldiği görülmüştür. Diğer kuruluşların 2012-2016 dönemine ilişkin stoklarının sektörler itibarıyla ayrıntısı 101 sayılı, 2016 yılı stoklarının malzeme grupları ve sektörler itibarıyla ayrıntısı 101/a sayılı çizelgede gösterilmiştir. Çizelge: 101 - Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları stokları (Bin TL) Stoklar 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % a)Tarım: 14.204 0,3 20.697 0,3 15.813 0,2 14.289 0,1 12.911 0,1
(1.378) (10) b)Hizmetler:
-Ulaştırma–haberleşme 72.688 1,4 66.402 0,9 66.966 0,9 64.080 0,7 63.523 0,6
(557) (1)
-Ticaret 1.413 0 -Diğer hizmetler 4.932.708 98,2 7.205.683 98,7 7.185.828 98,8 9.439.695 99,1 10.455.486 99,2 1.015.791 10,8 Toplam (b) 5.006.809 99,6 7.272.085 99,6 7.252.794 99,7 9.503.775 99,8 10.519.009 99,8 1.015.234 10,7 Ara toplam 5.021.013 99,9 7.292.782 99,9 7.268.607 99,9 9.518.064 99,9 10.531.920 99,9 1.013.856 10,7 c)Mali kuruluşlar 7.248 0,1 5.194 0,1 9.164 0,1 9.268 0,1 10.270 0,1 1.002 10,8
Genel toplam 5.028.261 100,0 7.297.976 100,0 7.277.771 100,0 9.527.332 100,0 10.542.190 100,0 1.014.858 10,7

Sayıştay 179 bb)Ticaret sektörü: Ekici Tütünleri Satış Piyasalarının Desteklenmesi İşleri 2013 yılında tta Gayrimenkul AŞ’ye devredilmesinden sonra sektörde 2014 ila 2016 yıllarında net satış hasılatı elde edilmemiştir. bc)Diğer hizmetler sektörü: Sektörün net satış hasılatının %86,1’ini sağlayan TOKİ’nin 2016 yılı hasılatı, önceki yıla göre %10,8 oranında 523 milyar TL artarak 5,4 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. Bu satışların; %98,5’i olağan taşınmaz satış gelirinden, %1’i gelir paylaşım esaslı satış gelirinden, bakiyesi diğer faaliyet gelirlerinden oluşmuştur. Net satışlardaki artışın tamamı, olağan taşınmaz satışlarında yer alan konut ve arsa satışlarındaki artıştan meydana gelmiştir. 2016 yılında sektörde faaliyet gösteren MPİ 859,4 milyon TL, T. Şeker Kurumu 8,6 milyon TL, İstanbul Olimpiyat Oyunları Hazırlama ve Düzenleme Kurulu 2,4 milyon TL net satış hasılatı elde etmiştir. 4-Stoklar: 2016 yılında diğer kuruluşların yıl sonu stokunun tamamına yakını, hizmetler sektörünün diğer hizmetler alt başlığında izlenen TOKİ’ye aittir. TOKİ’nin stokları ağırlıklı olarak arazi ve arsa stokları ile olağan taşınmaz stoklarından oluşmaktadır. TOKİ stoklarının önceki yıla göre %10,7 oranında artarak 10,4 milyar TL’ye yükseldiği görülmüştür. Diğer kuruluşların 2012-2016 dönemine ilişkin stoklarının sektörler itibarıyla ayrıntısı 101 sayılı, 2016 yılı stoklarının malzeme grupları ve sektörler itibarıyla ayrıntısı 101/a sayılı çizelgede gösterilmiştir. Çizelge: 101 - Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları stokları (Bin TL) Stoklar 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % Tutar % a)Tarım: 14.204 0,3 20.697 0,3 15.813 0,2 14.289 0,1 12.911 0,1
(1.378) (10) b)Hizmetler:
-Ulaştırma–haberleşme 72.688 1,4 66.402 0,9 66.966 0,9 64.080 0,7 63.523 0,6
(557) (1)
-Ticaret 1.413 0 -Diğer hizmetler 4.932.708 98,2 7.205.683 98,7 7.185.828 98,8 9.439.695 99,1 10.455.486 99,2 1.015.791 10,8 Toplam (b) 5.006.809 99,6 7.272.085 99,6 7.252.794 99,7 9.503.775 99,8 10.519.009 99,8 1.015.234 10,7 Ara toplam 5.021.013 99,9 7.292.782 99,9 7.268.607 99,9 9.518.064 99,9 10.531.920 99,9 1.013.856 10,7 c)Mali kuruluşlar 7.248 0,1 5.194 0,1 9.164 0,1 9.268 0,1 10.270 0,1 1.002 10,8
Genel toplam 5.028.261 100,0 7.297.976 100,0 7.277.771 100,0 9.527.332 100,0 10.542.190 100,0 1.014.858 10,7

Genel Rapor • 2016 180 Çizelge : 101/a - Stok türleri itibarıyla diğer kuruluşların 2016 yılı stokları (Bin TL) Stoklar İlk madde malzeme Yarı mamul Mamul Ticari mal Diğer Toplam a)Tarım 7.708 - 5.027 49 127 12.911 b)Hizmetler:
-Ulaş- haberleşme 13.107 - 117 93 50.206 63.523
-Ticaret - - - - - -
-Diğer hizmetler 513 10.090.127 357.127 - 7.719 10.455.486 Hizmetler toplamı 13.620 10.090.127 357.244 93 57.925 10.519.009 Ara toplam 21.328 10.090.127 362.271 142 58.052 10.531.920 c)Mali kuruluşlar - - - - 10.270 10.270 Genel toplam 21.328 10.090.127 362.271 142 68.322 10.542.190 Diğer kuruluşların stokları, önceki yıla göre %10,7 oranında artarak 10,5 milyar TL’ye yükselmiş olup bu artış büyük ölçüde, TOKİ stoklarının önceki yıla göre %10,7 oranında artarak 10,4 milyar TL’ye yükselmesinden kaynaklanmıştır. Önceki yıllarda olduğu gibi, 2016 yılı itibarıyla de stokların tamamına yakını hizmetler sektöründe bulunmaktadır. 5-İşletme sonuçları: a)Satışların kârlılığı: 2016 yılında diğer kuruluşların brüt satışları toplamı önceki döneme göre %13,6 oranında artış göstererek 9,9 milyar TL’ye, satışların maliyeti %11,0 artarak 4,2 milyar TL’ye, satış maliyetleri toplamı da %9,9 oranında artışla 5,3 milyar TL’ye, faaliyet sonucu da %19,6 oranında artışla 3,0 milyar TL’ye yükselmiştir. Diğer kuruluşların 2012-2016 dönemi satış sonuçlarının oluşumu cari fiyatlarla 102/a, 2003 yılı sabit fiyatlarıyla 102/b, satış sonuçlarının sektörler itibarıyla ayrıntısı 103 sayılı çizelgede gösterilmiştir. b) Dönem sonuçları: 2016 yılında diğer kuruluşların toplam dönem kârında %19,6 oranında artış gerçekleşmiştir. 2003 yılı fiyatları baz alındığında diğer kuruluşların 2015 yılında 1,0 milyar TL olarak gerçekleşen toplam dönem kârı 2016 yılında 1,1 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. 2016 yılı finansman giderleri tutarı 731 bin TL olarak gerçekleşmiştir. Diğer kuruluşların 2012-2016 yıllarında dönem sonuçlarının oluşumu cari fiyatlarla 104/a, 2003 yılı fiyatlarıyla 104/b, 2016 yılı dönem sonuçlarının sektörler itibarıyla ayrıntısı 105, kuruluşların brüt satış kârı veya zararı, işletme faaliyetleri ve dönem sonuçları 106, aynı dönemde kaydedildiği hesaplar ve ödendiği yerler itibarıyla finansman giderleri 107 sayılı çizelgede gösterilmiştir. Pazarlama Satış Faaliyet Satış Brüt Satış Net Satışların satış ve Diğer maliyeti kârı veya maliyetine satışlar indirimleri satışlar maliyeti dağıtım giderler tutarı zararı göre kâr giderleri veya zarar (1) (2) (3=1-2) (4) (5) (6) (7=4+5+6) (8=3-7) (8/7)% 2012 9.079.062 1.279.559 7.799.503 3.662.641 245.311 543.847 4.451.799 3.347.704 75,2 2013 8.107.927 1.359.056 6.748.871 3.104.474 279.593 596.246 3.980.313 2.768.558 69,6 2014 10.686.562 1.458.947 9.227.615 4.836.203 285.356 671.636 5.793.195 3.434.420 69,6 2015 8.717.623 1.358.230 7.359.393 3.786.748 272.387 783.502 4.842.637 2.516.756 69,6 2016 9.900.868 1.566.213 8.334.655 4.204.153 267.583 851.773 5.323.509 3.011.146 69,6 Son iki yıl farkı 1.183.245 207.983 975.262 417.405 (4.804) 68.271 480.872 494.390 102,8 Artış veya azalış(%) 13,6 15,3 13,3 11,0 (1,8) 8,7 9,9 19,6 147,8 () Mali kuruluşlar hariç. Pazarlama Satış Faaliyet Satış Brüt Satış Net Satışların satış ve Diğer maliyeti kârı veya maliyetine satışlar indirimleri satışlar maliyeti dağıtım giderler tutarı zararı göre kâr giderleri veya zarar (1) (2) (3=1-2) (4) (5) (6) (7=4+5+6) (8=3-7) (8/7)% 2012 4.379.884 617.280 3.762.605 1.766.916 118.342 262.360 2.147.619 1.614.986 75,2 2013 3.656.502 612.905 3.043.597 1.400.051 126.090 268.894 1.795.036 1.248.560 69,6 2014 4.531.276 618.617 3.912.659 2.050.629 120.996 284.785 2.456.409 1.456.250 59,3 2015 3.496.700 544.796 2.951.904 1.518.891 109.256 314.268 1.942.416 1.009.489 52,0 2016 3.612.269 571.423 3.040.846 1.533.859 97.626 310.764 1.942.249 1.098.598 56,6 Son iki yıl farkı 115.569 26.627 88.942 14.967 (11.630) (3.504) (167) 89.109 (7,3) Artış veya azalış(%) 3,3 4,9 3,0 1,0 (10,6) (1,1) (0,0) 8,8 (14,1) () Mali kuruluşlar hariç. (Bin TL) Yıllar (Bin TL) Yıllar Çizelge : 102/a- Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları satış sonuçları (Cari fiyatlarla) () Çizelge : 102/b - Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları satış sonuçları (2003 yılı fiyatlarıyla) ()

Sayıştay 181 Çizelge : 101/a - Stok türleri itibarıyla diğer kuruluşların 2016 yılı stokları (Bin TL) Stoklar İlk madde malzeme Yarı mamul Mamul Ticari mal Diğer Toplam a)Tarım 7.708 - 5.027 49 127 12.911 b)Hizmetler:
-Ulaş- haberleşme 13.107 - 117 93 50.206 63.523
-Ticaret - - - - - -
-Diğer hizmetler 513 10.090.127 357.127 - 7.719 10.455.486 Hizmetler toplamı 13.620 10.090.127 357.244 93 57.925 10.519.009 Ara toplam 21.328 10.090.127 362.271 142 58.052 10.531.920 c)Mali kuruluşlar - - - - 10.270 10.270 Genel toplam 21.328 10.090.127 362.271 142 68.322 10.542.190 Diğer kuruluşların stokları, önceki yıla göre %10,7 oranında artarak 10,5 milyar TL’ye yükselmiş olup bu artış büyük ölçüde, TOKİ stoklarının önceki yıla göre %10,7 oranında artarak 10,4 milyar TL’ye yükselmesinden kaynaklanmıştır. Önceki yıllarda olduğu gibi, 2016 yılı itibarıyla de stokların tamamına yakını hizmetler sektöründe bulunmaktadır. 5-İşletme sonuçları: a)Satışların kârlılığı: 2016 yılında diğer kuruluşların brüt satışları toplamı önceki döneme göre %13,6 oranında artış göstererek 9,9 milyar TL’ye, satışların maliyeti %11,0 artarak 4,2 milyar TL’ye, satış maliyetleri toplamı da %9,9 oranında artışla 5,3 milyar TL’ye, faaliyet sonucu da %19,6 oranında artışla 3,0 milyar TL’ye yükselmiştir. Diğer kuruluşların 2012-2016 dönemi satış sonuçlarının oluşumu cari fiyatlarla 102/a, 2003 yılı sabit fiyatlarıyla 102/b, satış sonuçlarının sektörler itibarıyla ayrıntısı 103 sayılı çizelgede gösterilmiştir. b) Dönem sonuçları: 2016 yılında diğer kuruluşların toplam dönem kârında %19,6 oranında artış gerçekleşmiştir. 2003 yılı fiyatları baz alındığında diğer kuruluşların 2015 yılında 1,0 milyar TL olarak gerçekleşen toplam dönem kârı 2016 yılında 1,1 milyar TL olarak gerçekleşmiştir. 2016 yılı finansman giderleri tutarı 731 bin TL olarak gerçekleşmiştir. Diğer kuruluşların 2012-2016 yıllarında dönem sonuçlarının oluşumu cari fiyatlarla 104/a, 2003 yılı fiyatlarıyla 104/b, 2016 yılı dönem sonuçlarının sektörler itibarıyla ayrıntısı 105, kuruluşların brüt satış kârı veya zararı, işletme faaliyetleri ve dönem sonuçları 106, aynı dönemde kaydedildiği hesaplar ve ödendiği yerler itibarıyla finansman giderleri 107 sayılı çizelgede gösterilmiştir. Pazarlama Satış Faaliyet Satış Brüt Satış Net Satışların satış ve Diğer maliyeti kârı veya maliyetine satışlar indirimleri satışlar maliyeti dağıtım giderler tutarı zararı göre kâr giderleri veya zarar (1) (2) (3=1-2) (4) (5) (6) (7=4+5+6) (8=3-7) (8/7)% 2012 9.079.062 1.279.559 7.799.503 3.662.641 245.311 543.847 4.451.799 3.347.704 75,2 2013 8.107.927 1.359.056 6.748.871 3.104.474 279.593 596.246 3.980.313 2.768.558 69,6 2014 10.686.562 1.458.947 9.227.615 4.836.203 285.356 671.636 5.793.195 3.434.420 69,6 2015 8.717.623 1.358.230 7.359.393 3.786.748 272.387 783.502 4.842.637 2.516.756 69,6 2016 9.900.868 1.566.213 8.334.655 4.204.153 267.583 851.773 5.323.509 3.011.146 69,6 Son iki yıl farkı 1.183.245 207.983 975.262 417.405 (4.804) 68.271 480.872 494.390 102,8 Artış veya azalış(%) 13,6 15,3 13,3 11,0 (1,8) 8,7 9,9 19,6 147,8 () Mali kuruluşlar hariç. Pazarlama Satış Faaliyet Satış Brüt Satış Net Satışların satış ve Diğer maliyeti kârı veya maliyetine satışlar indirimleri satışlar maliyeti dağıtım giderler tutarı zararı göre kâr giderleri veya zarar (1) (2) (3=1-2) (4) (5) (6) (7=4+5+6) (8=3-7) (8/7)% 2012 4.379.884 617.280 3.762.605 1.766.916 118.342 262.360 2.147.619 1.614.986 75,2 2013 3.656.502 612.905 3.043.597 1.400.051 126.090 268.894 1.795.036 1.248.560 69,6 2014 4.531.276 618.617 3.912.659 2.050.629 120.996 284.785 2.456.409 1.456.250 59,3 2015 3.496.700 544.796 2.951.904 1.518.891 109.256 314.268 1.942.416 1.009.489 52,0 2016 3.612.269 571.423 3.040.846 1.533.859 97.626 310.764 1.942.249 1.098.598 56,6 Son iki yıl farkı 115.569 26.627 88.942 14.967 (11.630) (3.504) (167) 89.109 (7,3) Artış veya azalış(%) 3,3 4,9 3,0 1,0 (10,6) (1,1) (0,0) 8,8 (14,1) () Mali kuruluşlar hariç. (Bin TL) Yıllar (Bin TL) Yıllar Çizelge : 102/a- Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları satış sonuçları (Cari fiyatlarla) () Çizelge : 102/b - Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları satış sonuçları (2003 yılı fiyatlarıyla) ()

Genel Rapor • 2016 182 (Bin TL) Satış sonuçları Brüt satışlar
(1) Satış indirimleri
(2) Net satışlar (3=1-2) Satışların maliyeti
(4) Pazarlama satış ve dağıtım giderleri
(5) Diğer giderler
(6) Satış maliyeti tutarı (7=4+5+6) Faaliyet kârı veya zararı (8=3-7) Satış maliyetine göre kâr veya zarar
(8/7) (%) a) Tarım 63.940 4.294 59.646 53.739 2.542 0 56.281 3.365 6,0 b) Hizmetler: ba)Ulaştırma-haber. 2.040.994 7.854 2.033.140 1.174.866 7.527 654.214 1.836.607 196.533 10,7
bb)Diğer hizmetler 7.795.934 1.554.065 6.241.869 2.975.548 257.514 197.559 3.430.621 2.811.248 81,9 Toplam (b) 9.836.928 1.561.919 8.275.009 4.150.414 265.041 851.773 5.267.228 3.007.781 57,1 Genel toplam 9.900.868 1.566.213 8.334.655 4.204.153 267.583 851.773 5.323.509 3.011.146 56,6 () Mali kuruluşlar hariç Çizelge: 103- Diğer kuruluşların sektörler itibarıyla 2016 yılı satış sonuçları ()

Sayıştay 183 (Bin TL) Satış sonuçları Brüt satışlar
(1) Satış indirimleri
(2) Net satışlar (3=1-2) Satışların maliyeti
(4) Pazarlama satış ve dağıtım giderleri
(5) Diğer giderler
(6) Satış maliyeti tutarı (7=4+5+6) Faaliyet kârı veya zararı (8=3-7) Satış maliyetine göre kâr veya zarar
(8/7) (%) a) Tarım 63.940 4.294 59.646 53.739 2.542 0 56.281 3.365 6,0 b) Hizmetler: ba)Ulaştırma-haber. 2.040.994 7.854 2.033.140 1.174.866 7.527 654.214 1.836.607 196.533 10,7
bb)Diğer hizmetler 7.795.934 1.554.065 6.241.869 2.975.548 257.514 197.559 3.430.621 2.811.248 81,9 Toplam (b) 9.836.928 1.561.919 8.275.009 4.150.414 265.041 851.773 5.267.228 3.007.781 57,1 Genel toplam 9.900.868 1.566.213 8.334.655 4.204.153 267.583 851.773 5.323.509 3.011.146 56,6 () Mali kuruluşlar hariç Çizelge: 103- Diğer kuruluşların sektörler itibarıyla 2016 yılı satış sonuçları ()
Çizelge: 104/a - Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları dönem sonucunun oluşumu () (Cari fiyatlarla) Tutar (%) A-Brüt satışlar 9.079.062 8.107.927 10.686.562 8.717.623 9.900.868 1.183.245 13,6 1-Yurt içi satışlar 7.844.097 6.725.419 9.260.443 7.166.552 8.113.894 947.342 13,2 2-Yurt dışı satışlar 19.147 16.635 17.216 19.847 28.988 9.141 46,1 3-Diğer gelirler 1.215.818 1.365.873 1.408.903 1.531.224 1.757.986 226.762 14,8 B-Satış indirimleri (-) 1.279.559 1.359.056 1.458.947 1.358.230 1.566.213 207.983 15,3 1- Satıştan iadeler (-) 8.949 13.092 155.490 24.057 93.906 69.849 290,3 2- Satış iskontoları (-) 1.773 3.916 3- Diğer indirimler (-) 1.270.610 1.345.964 1.301.684 1.334.173 1.468.391 134.218 10,1 C-Net satışlar 7.799.503 6.748.871 9.227.615 7.359.393 8.334.655 975.262 13,3 D-Satışların maliyeti (-) 3.662.641 3.104.474 4.836.203 3.786.748 4.204.153 417.405 11,0 1-Satılan mamuller maliyeti (-) 2.740.680 2.237.824 3.869.960 2.455.989 2.985.076 529.087 21,5 2- Satılan ticari mallar maliyeti (-) 3.062 2.742 605 441 1.448 1.007 228,3 3-Satılan hizmet maliyeti (-) 872.624 863.908 965.638 1.330.318 1.217.629 (112.689) (8,5) 4-Diğer satışların maliyeti (-) 46.275 Brüt satış kârı veya zararı 4.136.862 3.644.397 4.391.412 3.572.645 4.130.502 557.857 15,6 E-Faaliyet giderleri (-) 789.158 875.839 956.992 1.055.889 1.119.356 63.467 6,0 1-Araştırma ve geliştirme giderleri (-) 856 930 618 1.175 1.972 797 67,8 2-Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri (-) 245.311 279.593 285.356 272.387 267.583 (4.804) (1,8) 3-Genel yönetim giderleri (-) 542.991 595.316 671.018 782.327 849.801 67.474 8,6 Faaliyet kârı veya zararı 3.347.704 2.768.558 3.434.420 2.516.756 3.011.146 494.390 19,6 F-Diğer faaliyetlerden olağan gelir ve kârlar 706.005 758.866 850.352 1.044.043 1.104.305 60.262 5,8 1-İştiraklerden temettü gelirleri 89.622 150.444 230.945 211.243 226.617 15.374 7,3 2-Bağlı ortaklıklardan temettü gelirleri 3-Faiz gelirleri 131.286 106.805 130.508 174.822 122.233 (52.589) (30,1) 4-Komisyon gelirleri 811 0 100,0 5-Konusu kalmayan karşılıklar 5.063 11.283 9.926 6.467 2.580 (3.887) (60,1) 6-Menkul kıymet satış kârları 9 22 4 23 4.134 4.111 17.873,9 7-Kambiyo kârları 2.992 94.979 45.816 137.469 137.665 196 0,1 8-Reeskont faiz gelirleri 9-Enflasyon düzeltmesi kârları 10-Diğer olağan gelir ve kârlar 476.222 395.333 433.153 514.019 611.076 97.057 18,9 G-Diğer faaliyetlerden olağan gider ve zararlar (-) 90.581 343.501 64.874 158.922 119.038 (39.884) (25,1) 1-Komisyon giderleri (-) 795 102 128 313 16.465 16.152 5.160,4 2-Karşılık giderleri (-) 14.818 165.085 18.807 15.881 3.194 (12.687) (79,9) 3-Menkul kıymet satış zararları (-) 4-Kambiyo zararları (-) 3.364 14.948 5.253 6.860 11.669 4.809 70,1 5-Reeskont faiz giderleri (-) 6-Enflasyon düzeltmesi zararları (-) 7-Diğer olağan gider ve zararlar (-) 71.604 163.366 40.686 135.868 87.710 (48.158) (35,4) H-Finansman giderleri (-) 861 2.195 468 767 731 (36) (4,7) 1-Kısa vadeli borçlanma giderleri (-) 22 2.195 353 205 74 (131) (63,9) 2-Uzun vadeli borçlanma giderleri (-) 839 115 562 657 95 Olağan kâr veya zarar 3.962.267 3.181.728 4.219.430 3.401.110 3.995.682 594.572 17,5 I-Olağan dışı gelir ve kârlar 90.673 189.145 524.692 72.620 225.348 152.728 210,3 J-Olağandışı gider ve zararlar (-) 71.249 22.731 15.114 16.718 38.406 21.688 129,7 Dönem kârı veya zararı 3.981.691 3.348.142 4.729.008 3.457.012 4.182.624 725.612 21,0 K-Dönem kârı vergi ve diğ.yasal yüküm.karş.(-) 433.464 470.283 1.027 3.738 2.906 (832) (22,3) Dönem net kârı veya zararı 3.548.227 2.877.859 4.727.981 3.453.274 4.179.718 726.444 21,0 () Mali kuruluşlar hariç (Bin TL) Gelir ve giderler Son iki yıl farkı2012 2013 2014 2015 2016

Genel Rapor • 2016 184 Çizelge: 104/b - Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları dönem sonucunun oluşumu () (2003 yılı fiyatlarıyla) Tutar (%) A-Brüt satışlar 4.379.884 3.656.502 4.531.276 3.496.700 3.612.269 115.569 3,3 1-Yurt içi satışlar 3.784.117 3.033.020 3.926.579 2.874.555 2.960.303 85.748 3,0 2-Yurt dışı satışlar 9.237 7.502 7.300 7.961 10.576 2.615 32,9 3-Diğer gelirler 586.530 615.980 597.398 614.185 641.390 27.205 4,4 B-Satış indirimleri (-) 617.280 612.905 618.617 544.796 571.423 26.627 4,9 1- Satıştan iadeler (-) 4.317 5.904 65.930 9.649 34.261 24.612 255,1 2- Satış iskontoları (-) 3- Diğer indirimler (-) 612.963 607.001 551.935 535.146 535.733 587 0,1 C-Net satışlar 3.762.605 3.043.597 3.912.659 2.951.904 3.040.846 88.942 3,0 D-Satışların maliyeti (-) 1.766.916 1.400.051 2.050.629 1.518.891 1.533.859 14.967 1,0 1-Satılan mamuller maliyeti (-) 1.322.148 1.009.211 1.640.926 985.115 1.089.086 103.972 10,6 2- Satılan ticari mallar maliyeti (-) 1.477 1.237 257 177 528 351 198,7 3-Satılan hizmet maliyeti (-) 420.968 389.604 409.446 533.600 444.244 (89.356) (16,7) 4-Diğer satışların maliyeti (-) 22.324 0 Brüt satış kârı veya zararı 1.995.688 1.643.545 1.862.030 1.433.013 1.506.987 73.974 5,2 E-Faaliyet giderleri (-) 380.702 394.985 405.780 423.525 408.390 (15.135) (3,6) 1-Araştırma ve geliştirme giderleri (-) 413 419 262 471 719 248 52,7 2-Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri (-) 118.342 126.090 120.996 109.256 97.626 (11.630) (10,6) 3-Genel yönetim giderleri (-) 261.948 268.475 284.523 313.797 310.045 (3.752) (1,2) Faaliyet kârı veya zararı 1.614.986 1.248.560 1.456.250 1.009.489 1.098.598 89.109 8,8 F-Diğer faaliyetlerden olağan gelir ve kârlar 340.588 342.232 360.563 418.773 402.899 (15.874) (3,8) 1-İştiraklerden temettü gelirleri 43.235 67.847 97.924 84.731 82.680 (2.051) (2,4) 2-Bağlı ortaklıklardan temettü gelirleri 3-Faiz gelirleri 63.334 48.167 55.338 70.122 44.596 (25.526) (36,4) 4-Komisyon gelirleri 5-Konusu kalmayan karşılıklar 2.442 5.088 4.209 2.594 941 (1.653) (63,7) 6-Menkul kıymet satış kârları 4 10 2 9 1.508 1.499 16.248,9 7-Kambiyo kârları 1.443 42.833 19.427 55.140 50.226 (4.914) (8,9) 8-Reeskont faiz gelirleri 9-Enflasyon düzeltmesi kârları 10-Diğer olağan gelir ve kârlar 229.737 178.287 183.664 206.177 222.947 16.771 8,1 G-Diğer faaliyetlerden olağan gider ve zararlar (-) 43.698 154.912 27.508 63.745 43.430 (20.314) (31,9) 1-Komisyon giderleri (-) 384 46 54 126 6.007 5.882 4.684,8 2-Karşılık giderleri (-) 7.148 74.450 7.974 6.370 1.165 (5.205) (81,7) 3-Menkul kıymet satış zararları (-) 4-Kambiyo zararları (-) 1.623 6.741 2.227 2.752 4.257 1.506 54,7 5-Reeskont faiz giderleri (-) 0 6-Enflasyon düzeltmesi zararları (-) 7-Diğer olağan gider ve zararlar (-) 34.543 73.675 17.252 54.498 32.000 (22.497) (41,3) H-Finansman giderleri (-) 415 990 198 308 267 (41) (13,3) 1-Kısa vadeli borçlanma giderleri (-) 11 990 150 82 27 (55) (67,2) 2-Uzun vadeli borçlanma giderleri (-) 405 0 240 240 Olağan kâr veya zarar 1.911.461 1.434.891 1.789.107 1.364.209 1.457.799 93.590 6,9 I-Olağan dışı gelir ve kârlar 43.742 85.300 222.478 29.128 82.217 53.088 182,3 J-Olağandışı gider ve zararlar (-) 34.372 10.251 6.409 6.706 14.012 7.306 109,0 Dönem kârı veya zararı 1.920.831 1.509.940 2.005.176 1.386.632 1.526.004 139.372 10,1 K-Dönem kârı vergi ve diğ.yasal yüküm.karş.(-) 209.110 212.088 435 1.499 1.060 (439) (29,3) Dönem net kârı veya zararı 1.711.721 1.297.853 2.004.741 1.385.133 1.524.944 139.811 10,1 () Mali kuruluşlar hariç (Bin TL) Gelir ve giderler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı

Sayıştay 185 Çizelge: 104/b - Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları dönem sonucunun oluşumu () (2003 yılı fiyatlarıyla) Tutar (%) A-Brüt satışlar 4.379.884 3.656.502 4.531.276 3.496.700 3.612.269 115.569 3,3 1-Yurt içi satışlar 3.784.117 3.033.020 3.926.579 2.874.555 2.960.303 85.748 3,0 2-Yurt dışı satışlar 9.237 7.502 7.300 7.961 10.576 2.615 32,9 3-Diğer gelirler 586.530 615.980 597.398 614.185 641.390 27.205 4,4 B-Satış indirimleri (-) 617.280 612.905 618.617 544.796 571.423 26.627 4,9 1- Satıştan iadeler (-) 4.317 5.904 65.930 9.649 34.261 24.612 255,1 2- Satış iskontoları (-) 3- Diğer indirimler (-) 612.963 607.001 551.935 535.146 535.733 587 0,1 C-Net satışlar 3.762.605 3.043.597 3.912.659 2.951.904 3.040.846 88.942 3,0 D-Satışların maliyeti (-) 1.766.916 1.400.051 2.050.629 1.518.891 1.533.859 14.967 1,0 1-Satılan mamuller maliyeti (-) 1.322.148 1.009.211 1.640.926 985.115 1.089.086 103.972 10,6 2- Satılan ticari mallar maliyeti (-) 1.477 1.237 257 177 528 351 198,7 3-Satılan hizmet maliyeti (-) 420.968 389.604 409.446 533.600 444.244 (89.356) (16,7) 4-Diğer satışların maliyeti (-) 22.324 0 Brüt satış kârı veya zararı 1.995.688 1.643.545 1.862.030 1.433.013 1.506.987 73.974 5,2 E-Faaliyet giderleri (-) 380.702 394.985 405.780 423.525 408.390 (15.135) (3,6) 1-Araştırma ve geliştirme giderleri (-) 413 419 262 471 719 248 52,7 2-Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri (-) 118.342 126.090 120.996 109.256 97.626 (11.630) (10,6) 3-Genel yönetim giderleri (-) 261.948 268.475 284.523 313.797 310.045 (3.752) (1,2) Faaliyet kârı veya zararı 1.614.986 1.248.560 1.456.250 1.009.489 1.098.598 89.109 8,8 F-Diğer faaliyetlerden olağan gelir ve kârlar 340.588 342.232 360.563 418.773 402.899 (15.874) (3,8) 1-İştiraklerden temettü gelirleri 43.235 67.847 97.924 84.731 82.680 (2.051) (2,4) 2-Bağlı ortaklıklardan temettü gelirleri 3-Faiz gelirleri 63.334 48.167 55.338 70.122 44.596 (25.526) (36,4) 4-Komisyon gelirleri 5-Konusu kalmayan karşılıklar 2.442 5.088 4.209 2.594 941 (1.653) (63,7) 6-Menkul kıymet satış kârları 4 10 2 9 1.508 1.499 16.248,9 7-Kambiyo kârları 1.443 42.833 19.427 55.140 50.226 (4.914) (8,9) 8-Reeskont faiz gelirleri 9-Enflasyon düzeltmesi kârları 10-Diğer olağan gelir ve kârlar 229.737 178.287 183.664 206.177 222.947 16.771 8,1 G-Diğer faaliyetlerden olağan gider ve zararlar (-) 43.698 154.912 27.508 63.745 43.430 (20.314) (31,9) 1-Komisyon giderleri (-) 384 46 54 126 6.007 5.882 4.684,8 2-Karşılık giderleri (-) 7.148 74.450 7.974 6.370 1.165 (5.205) (81,7) 3-Menkul kıymet satış zararları (-) 4-Kambiyo zararları (-) 1.623 6.741 2.227 2.752 4.257 1.506 54,7 5-Reeskont faiz giderleri (-) 0 6-Enflasyon düzeltmesi zararları (-) 7-Diğer olağan gider ve zararlar (-) 34.543 73.675 17.252 54.498 32.000 (22.497) (41,3) H-Finansman giderleri (-) 415 990 198 308 267 (41) (13,3) 1-Kısa vadeli borçlanma giderleri (-) 11 990 150 82 27 (55) (67,2) 2-Uzun vadeli borçlanma giderleri (-) 405 0 240 240 Olağan kâr veya zarar 1.911.461 1.434.891 1.789.107 1.364.209 1.457.799 93.590 6,9 I-Olağan dışı gelir ve kârlar 43.742 85.300 222.478 29.128 82.217 53.088 182,3 J-Olağandışı gider ve zararlar (-) 34.372 10.251 6.409 6.706 14.012 7.306 109,0 Dönem kârı veya zararı 1.920.831 1.509.940 2.005.176 1.386.632 1.526.004 139.372 10,1 K-Dönem kârı vergi ve diğ.yasal yüküm.karş.(-) 209.110 212.088 435 1.499 1.060 (439) (29,3) Dönem net kârı veya zararı 1.711.721 1.297.853 2.004.741 1.385.133 1.524.944 139.811 10,1 () Mali kuruluşlar hariç (Bin TL) Gelir ve giderler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Çizelge: 105- Diğer kuruluşların 2016 yılı dönem sonucunun oluşumu () (Bin TL) Ulaştırma haberleşme Diğer hizmetler Hizmetler toplamı A-Brüt satışlar 63.940 2.040.994 7.795.934 9.836.928 9.900.868 1-Yurt içi satışlar 63.940 274.325 7.775.629 8.049.954 8.113.894 2-Yurt dışı satışlar 11.096 17.892 28.988 28.988 3-Diğer gelirler 1.755.573 2.413 1.757.986 1.757.986 B-Satış indirimleri (-) 4.294 7.854 1.554.065 1.561.919 1.566.213 1- Satıştan iadeler (-) 2.586 3.938 87.382 91.320 93.906 2- Satış iskontoları (-) 3.916 3.916 3.916 3- Diğer indirimler (-) 1.708 1.466.683 1.466.683 1.468.391 C-Net satışlar 59.646 2.033.140 6.241.869 8.275.009 8.334.655 D-Satışların maliyeti (-) 53.739 1.174.866 2.975.548 4.150.414 4.204.153 1-Satılan mamuller maliyeti (-) 53.455 232 2.931.389 2.931.621 2.985.076 2- Satılan ticari mallar maliyeti (-) 284 1.164 1.164 1.448 3-Satılan hizmet maliyeti (-) 1.173.470 44.159 1.217.629 1.217.629 4-Diğer satışların maliyeti (-) Brüt satış kârı veya zararı 5.907 858.274 3.266.321 4.124.595 4.130.502 E-Faaliyet giderleri (-) 2.542 661.741 455.073 1.116.814 1.119.356 1-Araştırma ve geliştirme giderleri (-) 1.971 1 1.972 1.972 2-Pazarlama, satış ve dağıtım giderleri (-) 2.542 7.527 257.514 265.041 267.583 3-Genel yönetim giderleri (-) 652.243 197.558 849.801 849.801 Faaliyet kârı veya zararı 3.365 196.533 2.811.248 3.007.781 3.011.146 F-Diğer faaliyetlerden olağan gelir ve kârlar 40.099 46.293 1.017.913 1.064.206 1.104.305 1-İştiraklerden temettü gelirleri 6 226.611 226.611 226.617 2-Bağlı ortaklıklardan temettü gelirleri 3-Faiz gelirleri 1.343 15.626 105.264 120.890 122.233 4-Komisyon gelirleri 5-Konusu kalmayan karşılıklar 112 1 2.467 2.468 2.580 6-Menkul kıymet satış kârları 4.134 4.134 4.134 7-Kambiyo kârları 137.665 137.665 137.665 8-Reeskont faiz gelirleri 9-Enflasyon düzeltmesi kârları
10-Diğer olağan gelir ve kârlar 38.638 26.532 545.906 572.438 611.076 G-Diğer faal. olağan gider ve zararlar (-) 27.487 36.895 54.656 91.551 119.038 1-Komisyon giderleri (-) 16.465 16.465 16.465 2-Karşılık giderleri (-) 98 3.062 34 3.096 3.194 3-Menkul kıymet satış zararları (-) 4-Kambiyo zararları (-) 11.597 72 11.669 11.669 5-Reeskont faiz giderleri (-) 6-Enflasyon düzeltmesi zararları (-) 7-Diğer olağan gider ve zararlar (-) 27.389 5.771 54.550 60.321 87.710 H-Finansman giderleri (-) 731 731 731 1-Kısa vadeli borçlanma giderleri (-) 74 74 74 2-Uzun vadeli borçlanma giderleri (-) 657 657 657 Olağan kâr veya zarar 15.977 205.931 3.773.774 3.979.705 3.995.682 I-Olağan dışı gelir ve kârlar 932 66.566 157.850 224.416 225.348 J-Olağandışı gider ve zararlar (-) 2.750 20.275 15.381 35.656 38.406 Dönem kârı veya zararı 14.159 252.222 3.916.243 4.168.465 4.182.624 K-Dönem kârı vergi ve diğ.yas.yüküm.karş. (-) 2.906 2.906 Dönem net kârı veya zararı 11.253 252.222 3.916.243 4.168.465 4.179.718 () Mali kuruluşlar hariç ToplamGelir ve giderler Tarım Hizmetler

Genel Rapor • 2016 186 Brüt satış Faaliyet Dönem Brüt satış Faaliyet Dönem Brüt satış Faaliyet Dönem Brüt satış Faaliyet Dönem Brüt satış Faaliyet Dönem Kuruluşlar kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı Tarım : Atatürk Orman Çiftliği
(5.475) (17.903) 3.248 (7.541) (20.909) 9.944 (9.479) (19.965) 4.763 1.246 (9.184) 17.791 5.907 3.365 14.159 Ulaştırma-haberleşme : TRT
542.066 132.741 179.450 653.210 208.581 113.136 624.225 101.351 152.268 390.708 (201.429) (146.973) 858.274 196.533 252.222 Ticaret : Ekici Tütünleri Satış Piyasalarının Destek. İşleri (2.052) (2.818) 2.964 (1.825) (1.825) (651) Diğer hizmetler : Milli Piyango İdaresi
654.026 379.535 432.719 708.028 396.548 468.192 710.168 399.677 481.148 714.739 405.021 483.562 815.211 506.967 581.397 Olimpiyat Oyunları Haz. ve Düzenleme Kurulu
744 (14.192) 28.997 1.203 (14.872) (51.643) 2.542 (14.736) 63.544 3.221 (14.812) 844 2.413 (18.286) 56.593 Şeker Kurumu 8.308 1.996 2.268 7.751 1.122 1.378 8.042 1.028 1.369 8.919 1.354 2.608 8.647 459 1.534 Toplu Konut İdaresi 2.939.245 2.868.345 3.332.045 2.283.571 2.199.913 2.807.786 3.055.914 616.705 4.025.916 2.453.812 799.895 3.099.180 2.440.050 885.911 3.276.719 Bankalar : T.Vakıflar Bankası TAO 1.885.361 1.982.914 2.213.676 2.470.293 3.395.524
Çizelge: 106- Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları faaliyet ve dönem sonuçları 2016 (Bin TL) 2015 2012 2013 2014

Sayıştay 187 Brüt satış Faaliyet Dönem Brüt satış Faaliyet Dönem Brüt satış Faaliyet Dönem Brüt satış Faaliyet Dönem Brüt satış Faaliyet Dönem Kuruluşlar kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya kârı veya zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı zararı Tarım : Atatürk Orman Çiftliği
(5.475) (17.903) 3.248 (7.541) (20.909) 9.944 (9.479) (19.965) 4.763 1.246 (9.184) 17.791 5.907 3.365 14.159 Ulaştırma-haberleşme : TRT
542.066 132.741 179.450 653.210 208.581 113.136 624.225 101.351 152.268 390.708 (201.429) (146.973) 858.274 196.533 252.222 Ticaret : Ekici Tütünleri Satış Piyasalarının Destek. İşleri (2.052) (2.818) 2.964 (1.825) (1.825) (651) Diğer hizmetler : Milli Piyango İdaresi
654.026 379.535 432.719 708.028 396.548 468.192 710.168 399.677 481.148 714.739 405.021 483.562 815.211 506.967 581.397 Olimpiyat Oyunları Haz. ve Düzenleme Kurulu
744 (14.192) 28.997 1.203 (14.872) (51.643) 2.542 (14.736) 63.544 3.221 (14.812) 844 2.413 (18.286) 56.593 Şeker Kurumu 8.308 1.996 2.268 7.751 1.122 1.378 8.042 1.028 1.369 8.919 1.354 2.608 8.647 459 1.534 Toplu Konut İdaresi 2.939.245 2.868.345 3.332.045 2.283.571 2.199.913 2.807.786 3.055.914 616.705 4.025.916 2.453.812 799.895 3.099.180 2.440.050 885.911 3.276.719 Bankalar : T.Vakıflar Bankası TAO 1.885.361 1.982.914 2.213.676 2.470.293 3.395.524
Çizelge: 106- Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları faaliyet ve dönem sonuçları 2016 (Bin TL) 2015 2012 2013 2014 Çizelge: 107 - Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları finansman giderleri () Tutar (%) 1-Kaydedildiği hesaplar bakımından : İşletme maliyetine giren Kâr ve zarar hesabına alınan 861 2.195 468 767 731 (36) (4,7) Yatırım bedellerine giren Toplam 861 2.195 468 767 731 (36) (4,7) 2-Ödendiği yada alacak kaydedildiği
yerler bakımından: Hazineye 839 İç borçlar için başkaca yerler 22 61 205 74 (131) (63,9) Dış borçlar için verilen 2.134 468 562 657 95 16,9
Diğer Toplam 861 2.195 468 767 731 (36) (4,7) () Mali kuruluşlar hariç. (Bin TL) Verilen faiz, komisyon ve kur farkları 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı c) Diğer kuruluşların genel ekonomi ile ilişkileri: 2016 yılında diğer kuruluşların yükümlü oldukları vergi, resim, harç ve fon tahakkukları 2015 yılına göre %32,9 oranında artışla 1,6 milyar TL düzeyinde gerçekleşmiştir. Kuruluşların sorumlu olduğu 3,2 milyar TL tutarındaki vergi, resim, harç ve fonlar da dikkate alındığında 2016 yılı toplam vergi tahakkukları 4,8 milyar TL olmuştur. 2016 yılında tahakkuk eden vergi ve benzeri diğer yükümlülüklerin; %69,1’i mali kuruluşlardan sağlanırken, bu sektörü %30,6 pay oranı ile hizmetler sektörü izlemiştir. Diğer kuruluşlar tarafından 2016 yılında ithal edilen mal ve hizmetler karşılığında 110,8 milyon TL ödeme yapılmıştır. Sermaye hareketleri ve görünmeyen işlemlerden sağlanan ve ödenen döviz tutarları hesaba katıldığında diğer kuruluşların 2016 yılında dış dünya ile olan bütün işlemlerden sağladığı dövizin tutarı 16,4 milyar TL, ödediği dövizin toplam tutarı ise 11,9 milyar TL’dir. Diğer kuruluşların üretici fiyatlarıyla GSYH’ye katkısı 2015 yılında 9,4 milyar TL iken 2016 yılında 8,2 milyar TL’ye düşmüştür. 2016 yılında 13 milyar TL olan alıcı fiyatlarıyla GSMH’ye katkının %64,4’ü mali kuruluşlar, %35,3’ü hizmetler sektörü, geriye kalan %0,3’ü de tarım sektörü tarafından sağlanmıştır. Diğer kuruluşların 2012-2016 yıllarında tahakkuk eden vergileri 108, 2016 yılında tahakkuk eden vergilerin sektörler itibarıyla ayrıntısı 108/a, 2012-2016 yıllarında uluslararası ticaretten sağlanan ve ödenen döviz tutarları 109, 2016 yılında sağlanan ve ödenen dövizlerin sektörler itibarıyla ayrıntısı 109/a, 2012-2016 dönemi üretici ve alıcı fiyatlarıyla GSMH’ye katkısı cari fiyatlarla 110 sayılı, 2016 yılı GSMH’ye katkının sektörler itibarıyla ayrıntısı 110/a sayılı çizelgede gösterilmiştir.

Genel Rapor • 2016 188 Tutar (%) A- Kuruluşun yükümlü olduğu vergi, resim, harç ve fonlar : 1- Gelirden alınan:

• Gelir vergisi 5.298 10.124 11.668 18.654 10.931 (7.723) (41,4)
• Kurumlar vergisi 509.713 256.587 602.546 407.945 727.859 319.914 78,4
• Fonlar
  -Diğer 59 3.865 3.865 Toplam (1) 515.011 266.711 614.273 426.599 742.655 316.056 74,1 2- Servetten alınan :
• Motorlu taşıtlar vergisi 1.052 1.103 955 828 658 (170) (20,5)
• Emlak vergisi (Belediyelere ödenen) 30.732 35.634 44.721 55.025 56.513 1.488 2,7 -Diğer 451 72 (72) Toplam (2) 31.784 37.188 45.676 55.925 57.171 1.246 2,2 3- Mal ve hizmetten alınan : (Dolaylı vergiler)
• KDV 347.097 369.176 392.958 379.728 415.121 35.393 9,3
• Özel tüketim vergisi 11 8 469 721 83 (638) (88,5)
• Banka ve sigorta muamele vergisi 321.663 15.203 25.022 24.395 35.082 10.687 43,8
• Damga vergisi 11.208 6.976 8.295 8.894 7.712 (1.182) (13,3)
• Dış ticarette ödenen vergiler 12 4 15 4 (11)
• Harçlar 48.092 59.050 66.340 75.104 80.982 5.878 7,8
• Belediyelere ödenen (Emlak vergisi
  hariç) vergi, resim ve harçlar 2.391 2.891 2.943 4.036 3.131 (905) (22,4)
• Özel iletişim vergisi
• Özel işlem vergisi
• Şans oyunları vergisi 187.939 200.825 204.955 209.045 231.225 22.180 10,6
• Haberleşme vergisi
• Fonlar
• Diğer 6.909 1.394 2.252 935 2.330 1.395 149,2 Toplam (3) 925.322 655.523 703.238 702.873 775.670 72.797 10,4 Toplam (2+3) 957.106 692.711 748.914 758.798 832.841 74.043 9,8 Toplam (A) 1.472.117 959.422 1.363.187 1.185.397 1.575.496 390.099 32,9 B- Kuruluşun sorumlu olduğu vergi, resim, harç ve fonlar :
  -Personelden kesilen gelir ve damga vergisi 240.376 287.151 313.315 351.813 389.699 37.886 10,8 -Yüklenici, üretici ve ortaklardan kesilen gelir, kurumlar ve damga vergisi 222.384 234.890 291.396 288.283 312.970 24.687 8,6 -Tevkif edilen KDV 243.677 246.300 331.672 355.289 407.005 51.716 14,6
• Elektrik ve havagazı tüketim vergisi 76 143
• Fonlar
• Diğerleri 791.981 1.448.818 1.518.757 1.807.058 2.127.924 320.866 17,8 Toplam (B) 1.498.418 2.217.235 2.455.283 2.802.443 3.237.598 435.155 15,5 Genel toplam (A+B) 2.970.535 3.176.657 3.818.470 3.987.840 4.813.094 825.254 20,7 Son iki yıl farkı (Bin TL) Vergi türleri 2012 2013 2014 2015 2016 Çizelge: 108- Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları vergi tahakkukları

Sayıştay 189 Tutar (%) A- Kuruluşun yükümlü olduğu vergi, resim, harç ve fonlar : 1- Gelirden alınan:

• Gelir vergisi 5.298 10.124 11.668 18.654 10.931 (7.723) (41,4)
• Kurumlar vergisi 509.713 256.587 602.546 407.945 727.859 319.914 78,4
• Fonlar
  -Diğer 59 3.865 3.865 Toplam (1) 515.011 266.711 614.273 426.599 742.655 316.056 74,1 2- Servetten alınan :
• Motorlu taşıtlar vergisi 1.052 1.103 955 828 658 (170) (20,5)
• Emlak vergisi (Belediyelere ödenen) 30.732 35.634 44.721 55.025 56.513 1.488 2,7 -Diğer 451 72 (72) Toplam (2) 31.784 37.188 45.676 55.925 57.171 1.246 2,2 3- Mal ve hizmetten alınan : (Dolaylı vergiler)
• KDV 347.097 369.176 392.958 379.728 415.121 35.393 9,3
• Özel tüketim vergisi 11 8 469 721 83 (638) (88,5)
• Banka ve sigorta muamele vergisi 321.663 15.203 25.022 24.395 35.082 10.687 43,8
• Damga vergisi 11.208 6.976 8.295 8.894 7.712 (1.182) (13,3)
• Dış ticarette ödenen vergiler 12 4 15 4 (11)
• Harçlar 48.092 59.050 66.340 75.104 80.982 5.878 7,8
• Belediyelere ödenen (Emlak vergisi
  hariç) vergi, resim ve harçlar 2.391 2.891 2.943 4.036 3.131 (905) (22,4)
• Özel iletişim vergisi
• Özel işlem vergisi
• Şans oyunları vergisi 187.939 200.825 204.955 209.045 231.225 22.180 10,6
• Haberleşme vergisi
• Fonlar
• Diğer 6.909 1.394 2.252 935 2.330 1.395 149,2 Toplam (3) 925.322 655.523 703.238 702.873 775.670 72.797 10,4 Toplam (2+3) 957.106 692.711 748.914 758.798 832.841 74.043 9,8 Toplam (A) 1.472.117 959.422 1.363.187 1.185.397 1.575.496 390.099 32,9 B- Kuruluşun sorumlu olduğu vergi, resim, harç ve fonlar :
  -Personelden kesilen gelir ve damga vergisi 240.376 287.151 313.315 351.813 389.699 37.886 10,8 -Yüklenici, üretici ve ortaklardan kesilen gelir, kurumlar ve damga vergisi 222.384 234.890 291.396 288.283 312.970 24.687 8,6 -Tevkif edilen KDV 243.677 246.300 331.672 355.289 407.005 51.716 14,6
• Elektrik ve havagazı tüketim vergisi 76 143
• Fonlar
• Diğerleri 791.981 1.448.818 1.518.757 1.807.058 2.127.924 320.866 17,8 Toplam (B) 1.498.418 2.217.235 2.455.283 2.802.443 3.237.598 435.155 15,5 Genel toplam (A+B) 2.970.535 3.176.657 3.818.470 3.987.840 4.813.094 825.254 20,7 Son iki yıl farkı (Bin TL) Vergi türleri 2012 2013 2014 2015 2016 Çizelge: 108- Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları vergi tahakkukları Ulaş-hab. Diğer hiz. Hizmetler toplamı A- Kuruluşun yükümlü olduğu vergi, resim, harç ve fonlar : 1- Gelirden alınan
• Gelir vergisi 10.931 10.931 10.931
• Kurumlar vergisi 2.906 724.953 727.859
• Fonlar
• Diğer 3.865 3.865 3.865 Toplam (1) 2.906 14.796 14.796 724.953 742.655 2- Servetten alınan :
• Motorlu taşıtlar vergisi 14 14 644 658
• Emlak vergisi (Belediyelere ödenen) 961 7.479 44.504 51.983 3.569 56.513
• Diğer Toplam (2) 961 7.479 44.518 51.997 4.213 57.171 3- Mal ve hizmetten alınan : (Dolaylı Vergiler)
• KDV 5.514 409.607 409.607 415.121 -Özel tüketim vergisi 11 72 72 83
• Banka ve sigorta muamele vergisi 35.082 35.082
• Damga vergisi 1.735 247 1.982 5.730 7.712
• Dış ticarette ödenen vergiler 4 4 4
• Harçlar 222 1 223 80.759 80.982
• Belediyelere ödenen (Emlak vergisi hariç) vergi resim ve harçlar 110 30 11 41 2.980 3.131
• Özel iletişim vergisi
• Özel işlem vergisi
• Şans oyunları vergisi 231.225 231.225 231.225
• Haberleşme vergisi
• Fonlar
• Diğer 344 344 1.986 2.330 Toplam (3) 5.635 2.407 641.091 643.498 126.537 775.670 Toplam (2+3) 6.596 9.886 685.609 695.495 130.750 832.841 Toplam (A) 9.502 9.886 700.405 710.291 855.703 1.575.496 B- Kuruluşun sorumlu olduğu vergi, resim, harç ve fonlar : -Personelden kesilen gelir ve damga vergisi 2.731 81.300 12.696 93.996 292.972 389.699 -Yüklenici, üretici ve ortaklardan kesilen gelir, kurumlar ve damga vergisi 1.536 19.132 292.237 311.369 65 312.970 -Tevkif edilen KDV 57.538 299.745 357.283 49.722 407.005
• Elektrik ve havagazı tüketim vergisi
• Fonlar
• Diğerleri 2.127.924 2.127.924 Toplam (B) 4.267 157.970 604.678 762.648 2.470.683 3.237.598 Genel toplam (A+B) 13.769 167.856 1.305.083 1.472.939 3.326.386 4.813.094 (Bin TL) Vergi türleri Tarım Hizmetler Mali kuruluşlar Toplam Çizelge: 108/a - Diğer kuruluşların 2016 yılında tahakkuk eden vergileri

Genel Rapor • 2016 190 Çizelge: 109- 2012-2016 yıllarında sağlanan ve ödenen dövizler Tutar (%) Dış alemden sağlanan: 1- İhracat bedellerinden 4.490 1.254 1.073
2-Sermaye hareketlerinden 540.473 14.708.006 14.187.778 15.958.019 11.252.733 (4.705.286) (29,5) 3-Görünmeyen işlemlerden 49.496 71.415 71.153 178.271 5.145.316 4.967.045 2.786,2 Toplam (1) 594.459 14.780.675 14.260.004 16.136.290 16.398.049 261.759 1,6 Dış aleme ödenen: 1-İthalat bedellerine 96.093 70.718 88.832 257.139 110.825 (146.314) (56,9) 2-Sermaye hareketlerine 537.694 4.389 4.448 574 10.849.231 10.848.657 1.890.009,9 3-Görünmeyen işlemlere 72.745 313.137 349.446 585.928 994.911 408.983 69,8 Toplam 706.532 388.244 442.726 843.641 11.954.967 11.111.326 1.317,1 Denge farkı (+) 31.250 14.470.563 13.909.857 15.550.943 4.498.334 (11.052.609) (71,1) Denge farkı (-) (117.405) (78.132) (92.579) (258.294) (55.252) 203.042 (78,6) Net denge farkı (86.155) 14.392.431 13.817.278 15.292.649 4.443.082 (10.849.567) (70,9) (Bin TL) Ödemeler dengesine etki 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı (Bin TL) Ulaş-hab. Diğer hizmetler Hizmetler toplamı Dış alemden sağlanan: 1- İhracat bedellerinden
2-Sermaye hareketlerinden 11.252.733 11.252.733 3-Görünmeyen işlemlerden 11.096 17.892 28.988 5.116.328 5.145.316 Toplam (1) 11.096 17.892 28.988 16.369.061 16.398.049 Dış aleme ödenen:
1-İthalat bedellerine 62.662 62.662 48.163 110.825 2-Sermaye hareketlerine 10.849.231 10.849.231 3-Görünmeyen işlemlere 3.686 6.294 9.980 984.931 994.911 Toplam (2) 66.348 6.294 72.642 11.882.325 11.954.967 Denge farkı (+) 11.598 11.598 4.486.736 4.498.334 Denge farkı (-) (55.252) (55.252) (55.252) Net denge farkı (55.252) 11.598 (43.654) 4.486.736 4.443.082 Toplam Çizelge: 109/a - Diğer kuruluşlarca 2016 yılında sağlanan ve ödenen dövizler Ödemeler dengesine etki Tarım Hizmetler Mali kuruluşlar Firma ölçeğinde katma değerin oluşumu (Gelir yoluyla) Tutar (%) A-Pozitif etkiler : Personel giderleri (Yevmiyeler dahil) 1 1.450.632 1.673.154 1.812.233 2.079.654 2.251.687 172.033 8,3 Verilen faizler (Yurt içi) 2 860 424 96 205 86 (119) (58,0) Verilen bina ve arazi kiraları 3 171.385 194.323 225.844 328.431 298.316 (30.115) (9,2) Karşılık giderleri 4 1.477.258 2.043.968 1.706.058 1.591.215 2.282.474 691.259 43,4 M evzuat gereğince katılma payları 5 32.980 36.696 43.839 46.338 53.280 6.942 15,0 Dernek ve benzeri yerlere bağışlar 6 3.233 980 449 1.029 7.586 6.557 637,2 Geçmiş yıllara ait gider ve zararlar 7 137.423 55.632 207.329 247.093 120.652 (126.441) (51,2) İç sigorta fonu gideri 8 15.023 14.957 1.864 3.586 5.059 1.473 41,1 Amortisman ve tükenme payları 9 203.452 203.466 215.135 241.389 250.393 9.004 3,7 Dış aleme ödenen giderler 10 72.745 313.137 349.446 585.928 994.912 408.984 69,8 Diğer pozitif etkiler 11 1.284.010 1.359.528 1.796.121 2.012.363 1.665.539 (346.824) (17,2) Dönem kârı 12 5.867.052 5.383.350 6.942.684 6.074.278 7.578.148 1.503.870 24,8 Toplam (A) 13 10.716.053 11.279.615 13.301.098 13.211.509 15.508.132 2.296.623 17,4 B-Negatif etkiler (-) : Alınan faizler (Yurt içi) 14 132.238 107.970 130.531 174.824 122.234 (52.590) (30,1) Alınan bina ve arazi kiraları 15 48.056 66.494 74.995 82.031 81.542 (489) (0,6) Karşılıklardan kullanılmayan kısım 16 465.828 521.290 840.114 834.310 676.173 (158.137) (19,0) Geçmiş yıllara ait gelir ve karlar 17 65.013 151.161 516.565 78.070 221.930 143.860 184,3 İştiraklerden alınan kar payları 18 146.700 204.445 297.233 273.373 318.370 44.997 16,5 İç sigorta fonundan yapılan tahsilat 19 5
11 2
(2) Dış alemden sağlanan gelirler 20 49.496 71.415 71.153 178.271 5.145.316 4.967.045 2.786,2 Diğer negatif etkiler 21 1.457.497 1.708.702 2.120.301 2.011.510 744.903 (1.266.607) (63,0) Dönem zararı 22 52.294 146.973 (146.973) (100,0) Toplam (B) 23 2.364.833 2.883.771 4.050.903 3.779.364 7.310.468 3.531.104 93,4 Üretici fiyatlarıyla gayri safi yurt içi hasıla
(GSYH)'ya katkı (A-B) 24 8.351.220 8.395.844 9.250.195 9.432.145 8.197.664 (1.234.481) (13,1) Subvansiyonlar (-) 25 7.287 5.153 6.051 6.094 (6.094) (100,0) Hazine yardımları (-) 26 204.642 108.900 126.631 130.793 150.000 19.207 Diğer yardım ve bağışlar (-) 27 8.309 7.751 8.042 8.919 8.647 (272) (3,0) Vergi iadeleri (-) 28

Tüketicilere yansıtılan vergi ve fonlar 29 957.106 692.711 748.914 758.798 832.841 74.043 9,8 Alıcı fiyatlarıyla gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH)'ya katkı 30 9.088.088 8.966.751 9.858.385 10.045.137 8.871.858 (1.173.279) (11,7) Dış aleme ödenen giderler (-) 31 (72.745) (313.137) (349.446) (585.928) (994.912) (408.984) 69,8 Dış alemden sağlanan gelirler 32 49.496 71.415 71.153 178.271 5.145.316 4.967.045 2.786,2 Alıcı fiyatlarıyla gayrisafi milli hasıla (GSM H)'ya katkı 33 9.064.839 8.725.029 9.580.092 9.637.480 13.022.262 3.384.782 35,1 (Bin TL) Sıra no 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Çizelge: 110 - Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları GSM H'ye katkısı

Sayıştay 191 Çizelge: 109- 2012-2016 yıllarında sağlanan ve ödenen dövizler Tutar (%) Dış alemden sağlanan: 1- İhracat bedellerinden 4.490 1.254 1.073
2-Sermaye hareketlerinden 540.473 14.708.006 14.187.778 15.958.019 11.252.733 (4.705.286) (29,5) 3-Görünmeyen işlemlerden 49.496 71.415 71.153 178.271 5.145.316 4.967.045 2.786,2 Toplam (1) 594.459 14.780.675 14.260.004 16.136.290 16.398.049 261.759 1,6 Dış aleme ödenen: 1-İthalat bedellerine 96.093 70.718 88.832 257.139 110.825 (146.314) (56,9) 2-Sermaye hareketlerine 537.694 4.389 4.448 574 10.849.231 10.848.657 1.890.009,9 3-Görünmeyen işlemlere 72.745 313.137 349.446 585.928 994.911 408.983 69,8 Toplam 706.532 388.244 442.726 843.641 11.954.967 11.111.326 1.317,1 Denge farkı (+) 31.250 14.470.563 13.909.857 15.550.943 4.498.334 (11.052.609) (71,1) Denge farkı (-) (117.405) (78.132) (92.579) (258.294) (55.252) 203.042 (78,6) Net denge farkı (86.155) 14.392.431 13.817.278 15.292.649 4.443.082 (10.849.567) (70,9) (Bin TL) Ödemeler dengesine etki 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı (Bin TL) Ulaş-hab. Diğer hizmetler Hizmetler toplamı Dış alemden sağlanan: 1- İhracat bedellerinden
2-Sermaye hareketlerinden 11.252.733 11.252.733 3-Görünmeyen işlemlerden 11.096 17.892 28.988 5.116.328 5.145.316 Toplam (1) 11.096 17.892 28.988 16.369.061 16.398.049 Dış aleme ödenen:
1-İthalat bedellerine 62.662 62.662 48.163 110.825 2-Sermaye hareketlerine 10.849.231 10.849.231 3-Görünmeyen işlemlere 3.686 6.294 9.980 984.931 994.911 Toplam (2) 66.348 6.294 72.642 11.882.325 11.954.967 Denge farkı (+) 11.598 11.598 4.486.736 4.498.334 Denge farkı (-) (55.252) (55.252) (55.252) Net denge farkı (55.252) 11.598 (43.654) 4.486.736 4.443.082 Toplam Çizelge: 109/a - Diğer kuruluşlarca 2016 yılında sağlanan ve ödenen dövizler Ödemeler dengesine etki Tarım Hizmetler Mali kuruluşlar Firma ölçeğinde katma değerin oluşumu (Gelir yoluyla) Tutar (%) A-Pozitif etkiler : Personel giderleri (Yevmiyeler dahil) 1 1.450.632 1.673.154 1.812.233 2.079.654 2.251.687 172.033 8,3 Verilen faizler (Yurt içi) 2 860 424 96 205 86 (119) (58,0) Verilen bina ve arazi kiraları 3 171.385 194.323 225.844 328.431 298.316 (30.115) (9,2) Karşılık giderleri 4 1.477.258 2.043.968 1.706.058 1.591.215 2.282.474 691.259 43,4 M evzuat gereğince katılma payları 5 32.980 36.696 43.839 46.338 53.280 6.942 15,0 Dernek ve benzeri yerlere bağışlar 6 3.233 980 449 1.029 7.586 6.557 637,2 Geçmiş yıllara ait gider ve zararlar 7 137.423 55.632 207.329 247.093 120.652 (126.441) (51,2) İç sigorta fonu gideri 8 15.023 14.957 1.864 3.586 5.059 1.473 41,1 Amortisman ve tükenme payları 9 203.452 203.466 215.135 241.389 250.393 9.004 3,7 Dış aleme ödenen giderler 10 72.745 313.137 349.446 585.928 994.912 408.984 69,8 Diğer pozitif etkiler 11 1.284.010 1.359.528 1.796.121 2.012.363 1.665.539 (346.824) (17,2) Dönem kârı 12 5.867.052 5.383.350 6.942.684 6.074.278 7.578.148 1.503.870 24,8 Toplam (A) 13 10.716.053 11.279.615 13.301.098 13.211.509 15.508.132 2.296.623 17,4 B-Negatif etkiler (-) : Alınan faizler (Yurt içi) 14 132.238 107.970 130.531 174.824 122.234 (52.590) (30,1) Alınan bina ve arazi kiraları 15 48.056 66.494 74.995 82.031 81.542 (489) (0,6) Karşılıklardan kullanılmayan kısım 16 465.828 521.290 840.114 834.310 676.173 (158.137) (19,0) Geçmiş yıllara ait gelir ve karlar 17 65.013 151.161 516.565 78.070 221.930 143.860 184,3 İştiraklerden alınan kar payları 18 146.700 204.445 297.233 273.373 318.370 44.997 16,5 İç sigorta fonundan yapılan tahsilat 19 5
11 2
(2) Dış alemden sağlanan gelirler 20 49.496 71.415 71.153 178.271 5.145.316 4.967.045 2.786,2 Diğer negatif etkiler 21 1.457.497 1.708.702 2.120.301 2.011.510 744.903 (1.266.607) (63,0) Dönem zararı 22 52.294 146.973 (146.973) (100,0) Toplam (B) 23 2.364.833 2.883.771 4.050.903 3.779.364 7.310.468 3.531.104 93,4 Üretici fiyatlarıyla gayri safi yurt içi hasıla
(GSYH)'ya katkı (A-B) 24 8.351.220 8.395.844 9.250.195 9.432.145 8.197.664 (1.234.481) (13,1) Subvansiyonlar (-) 25 7.287 5.153 6.051 6.094 (6.094) (100,0) Hazine yardımları (-) 26 204.642 108.900 126.631 130.793 150.000 19.207 Diğer yardım ve bağışlar (-) 27 8.309 7.751 8.042 8.919 8.647 (272) (3,0) Vergi iadeleri (-) 28

Tüketicilere yansıtılan vergi ve fonlar 29 957.106 692.711 748.914 758.798 832.841 74.043 9,8 Alıcı fiyatlarıyla gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH)'ya katkı 30 9.088.088 8.966.751 9.858.385 10.045.137 8.871.858 (1.173.279) (11,7) Dış aleme ödenen giderler (-) 31 (72.745) (313.137) (349.446) (585.928) (994.912) (408.984) 69,8 Dış alemden sağlanan gelirler 32 49.496 71.415 71.153 178.271 5.145.316 4.967.045 2.786,2 Alıcı fiyatlarıyla gayrisafi milli hasıla (GSM H)'ya katkı 33 9.064.839 8.725.029 9.580.092 9.637.480 13.022.262 3.384.782 35,1 (Bin TL) Sıra no 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Çizelge: 110 - Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları GSM H'ye katkısı

Genel Rapor • 2016 192 (Bin TL) Firma ölçeğinde katma değerin oluşumu (Gelir yoluyla) Ulaş-hab. Diğer hiz. Hizmetler toplamı A-Pozitif etkiler : Personel giderleri (Yevmiyeler dahil) 1 22.083 679.886 105.108 784.994 1.444.610 2.251.687 Verilen faizler (Yurt içi) 2 12 74 86 86 Verilen bina ve arazi kiraları 3 22.506 867 23.373 274.943 298.316 Karşılık giderleri 4 98 3.062 34 3.096 2.279.280 2.282.474 M evzuat gereğince katılma payları 5 81 20.189 107 20.296 32.903 53.280 Dernek ve benzeri yerlere bağışlar 6 1 1 7.585 7.586 Geçmiş yıllara ait gider ve zararlar 7 2.731 16.378 6.488 22.866 95.055 120.652 İç sigorta fonu gideri 8 369 2.957 1.733 4.690 5.059 Amortisman ve tükenme payları 9 1.462 62.798 14.037 76.835 172.096 250.393 Dış aleme ödenen giderler 10 3.687 6.294 9.981 984.931 994.912 Diğer pozitif etkiler 11 25.496 7.528 32.391 39.919 1.600.124 1.665.539 Dönem kârı 12 14.159 252.222 3.916.243 4.168.465 3.395.524 7.578.148 Toplam (A) 13 66.479 1.071.226 4.083.376 5.154.602 10.287.051 15.508.132 B-Negatif etkiler (-) Alınan faizler (Yurt içi) 14 1.343 15.626 105.265 120.891 122.234 Alınan bina ve arazi kiraları 15 38.548 14.074 27.997 42.071 923 81.542 Karşılıklardan kullanılmayan kısım 16 111 1 2.446 2.447 673.615 676.173 Geçmiş yıllara ait gelir ve karlar 17 118 43.560 151.429 194.989 26.823 221.930 İştiraklerden alınan kar payları 18 6
226.611 226.611 91.753 318.370 İç sigorta fonundan yapılan tahsilat 19 0 0 Dış alemden sağlanan gelirler 20 11.096 17.892 28.988 5.116.328 5.145.316 Diğer negatif etkiler 21 906 53.673 437.654 491.327 252.670 744.903 Dönem zararı 22

0 Toplam (B) 23 41.032 138.030 969.294 1.107.324 6.162.112 7.310.468 Üretici fiyatlarıyla gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH)'ya katkı (A-B) 24 25.447 933.196 3.114.082 4.047.278 4.124.939 8.197.664 Sübvansiyonlar (-) 25

Hazine yardımları (-) 26 150.000 150.000 150.000 Diğer yardım ve bağışlar (-) 27 8.647 8.647 8.647 Vergi iadeleri(-) 28

Tüketicilere yansıtılan vergi ve fonlar 29 6.596 9.886 685.609 695.495 130.750 832.841 Alıcı fiyatlarıyla gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH)'ya katkı 30 32.043 943.082 3.641.044 4.584.126 4.255.689 8.871.858 Dış aleme ödenen giderler (-) 31 (3.687) (6.294) (9.981) (984.931) (994.912) Dış alemden sağlanan gelirler 32 11.096 17.892 28.988 5.116.328 5.145.316 Alıcı fiyatlarıyla gayrisafi milli hasıla (GSM H)'ya katkı 33 32.043 950.491 3.652.642 4.603.133 8.387.086 13.022.262 Çizelge: 110/a - Diğer kuruluşların 2016 yılı GSM H'ye katkısı Hizmetler M ali kur. Toplam Sıra no Tarım

Sayıştay 193 (Bin TL) Firma ölçeğinde katma değerin oluşumu (Gelir yoluyla) Ulaş-hab. Diğer hiz. Hizmetler toplamı A-Pozitif etkiler : Personel giderleri (Yevmiyeler dahil) 1 22.083 679.886 105.108 784.994 1.444.610 2.251.687 Verilen faizler (Yurt içi) 2 12 74 86 86 Verilen bina ve arazi kiraları 3 22.506 867 23.373 274.943 298.316 Karşılık giderleri 4 98 3.062 34 3.096 2.279.280 2.282.474 M evzuat gereğince katılma payları 5 81 20.189 107 20.296 32.903 53.280 Dernek ve benzeri yerlere bağışlar 6 1 1 7.585 7.586 Geçmiş yıllara ait gider ve zararlar 7 2.731 16.378 6.488 22.866 95.055 120.652 İç sigorta fonu gideri 8 369 2.957 1.733 4.690 5.059 Amortisman ve tükenme payları 9 1.462 62.798 14.037 76.835 172.096 250.393 Dış aleme ödenen giderler 10 3.687 6.294 9.981 984.931 994.912 Diğer pozitif etkiler 11 25.496 7.528 32.391 39.919 1.600.124 1.665.539 Dönem kârı 12 14.159 252.222 3.916.243 4.168.465 3.395.524 7.578.148 Toplam (A) 13 66.479 1.071.226 4.083.376 5.154.602 10.287.051 15.508.132 B-Negatif etkiler (-) Alınan faizler (Yurt içi) 14 1.343 15.626 105.265 120.891 122.234 Alınan bina ve arazi kiraları 15 38.548 14.074 27.997 42.071 923 81.542 Karşılıklardan kullanılmayan kısım 16 111 1 2.446 2.447 673.615 676.173 Geçmiş yıllara ait gelir ve karlar 17 118 43.560 151.429 194.989 26.823 221.930 İştiraklerden alınan kar payları 18 6
226.611 226.611 91.753 318.370 İç sigorta fonundan yapılan tahsilat 19 0 0 Dış alemden sağlanan gelirler 20 11.096 17.892 28.988 5.116.328 5.145.316 Diğer negatif etkiler 21 906 53.673 437.654 491.327 252.670 744.903 Dönem zararı 22

0 Toplam (B) 23 41.032 138.030 969.294 1.107.324 6.162.112 7.310.468 Üretici fiyatlarıyla gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH)'ya katkı (A-B) 24 25.447 933.196 3.114.082 4.047.278 4.124.939 8.197.664 Sübvansiyonlar (-) 25

Hazine yardımları (-) 26 150.000 150.000 150.000 Diğer yardım ve bağışlar (-) 27 8.647 8.647 8.647 Vergi iadeleri(-) 28

Tüketicilere yansıtılan vergi ve fonlar 29 6.596 9.886 685.609 695.495 130.750 832.841 Alıcı fiyatlarıyla gayrisafi yurt içi hasıla (GSYH)'ya katkı 30 32.043 943.082 3.641.044 4.584.126 4.255.689 8.871.858 Dış aleme ödenen giderler (-) 31 (3.687) (6.294) (9.981) (984.931) (994.912) Dış alemden sağlanan gelirler 32 11.096 17.892 28.988 5.116.328 5.145.316 Alıcı fiyatlarıyla gayrisafi milli hasıla (GSM H)'ya katkı 33 32.043 950.491 3.652.642 4.603.133 8.387.086 13.022.262 Çizelge: 110/a - Diğer kuruluşların 2016 yılı GSM H'ye katkısı Hizmetler M ali kur. Toplam Sıra no Tarım F- YATIRIMLAR Diğer kuruluşların 2012-2016 dönemi sabit sermaye yatırımları 111 sayılı çizelgede gösterilmiştir. Çizelge: 111– Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları nakdi yatırım harcamaları (Bin TL) Sektörler 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki yıl farkı Tutar (%) a) Tarım 237 578 2.950 1.668 1.229 (439) (26,3) b) Sanayi (İmalat) 594 544 - - - - - c) Hizmetler:
-Ulaştırma-haberleşme 38.935 44.549 30.390 75.418 30.334 (45.084) (59,8)
-Diğer hizmetler 35.295 27.548 15.705 5.719 40.887 35.168 615 Toplam (c) 74.230 72.097 46.095 81.137 71.221 (9.916) (12,2) d) Mali kuruluşlar 285.153 411.064 67.268 384.455 42.485 (341.970) (88,9) Genel toplam (a+b+c+d) 360.214 484.283 116.313 467.260 114.935 (352.325) (75,4) Diğer kuruluşların 2016 yılı yatırımları geçen yıla göre %352 oranında artarak 114,9 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. 2016 yılında tarım, mali kuruluşlar ve ulaştırma ve haberleşme sektörü yatırımlarında azalış kaydedilirken, diğer hizmetler sektöründe artış olmuştur.

Genel Rapor • 2016 194 III. İŞTİRAKLER A-İŞTİRAK TANIMI, İŞTİRAK NEDENLERİ, HUKUKİ YAPISI 233 sayılı KHK’nın 2 nci maddesinin altıncı fıkrası iştiraki; iktisadi devlet teşekküllerinin veya kamu iktisadi kuruluşlarının veya bağlı ortaklıkların, sermayelerinin en az %15, en çok %50 sine sahip bulundukları anonim şirketler, olarak tanımlanmıştır. 233 sayılı KHK’nın 27/1 inci maddesine göre, bir teşebbüsün veya bağlı ortaklığın bir anonim şirkete iştiraki, kuruluşun önerisi üzerine YPK kararıyla yapılabilmektedir. Söz konusu KHK’nın 27/2 nci maddesi gereği, bir anonim şirkete iştirak için teşebbüsün veya bağlı ortaklığın şirket sermayesine katılma oranının en az %15 olması ve bu oranın ortaklığın sermaye artırması halinde de korunması gerekmektedir. 233 sayılı KHK’nın; -28 inci maddesinde; teşebbüs veya bağlı ortaklıklara ait iştiraklerin yönetim kurullarında, teşebbüs ve bağlı ortaklığı temsilen her %15 hisse için en az bir üye bulundurulacağı, söz konusu temsilcilerin, teşebbüsün veya bağlı ortaklığın kendi mensupları arasından ve imkan dahilinde iştirakin bulunduğu yere en yakın teşebbüs veya bağlı ortaklık birimi içinden veya dışardan teşebbüs veya bağlı ortaklığın yönetim kurulunun göstereceği adaylar arasından seçileceği, -38 inci maddesinde; iştiraklerin tasfiye, devir, satış ve işletme haklarının verilme kararının Yüksek Planlama Kurulu tarafından alınacağı, -58 inci maddesinin üçüncü fıkrasında; teşebbüslerin, bu KHK hükümleriyle bağlı olmaksızın yurt dışında şirket kurmalarına ve kurulmuş şirketlere iştirak etmelerine izin vermeye ve bu konularda ilgili esasları kurumlar itibarıyla belirlemeye Bakanlar Kurulunun yetkili olduğu, -Geçici 2 nci maddesinde; teşebbüslerin ve bağlı ortaklıkların faaliyet alanları dışında kalan ve normal piyasa şartları içinde elden çıkarılmaları mümkün olan mevcut iştirak paylarının devir veya tasfiyesinin bu KHK’nın yürürlüğe girdiği tarihi izleyen bir yıl içinde bitirileceği, mevcut iştiraklerden teşebbüsün faaliyet alanı içinde kalanlardan iştirak payları %10’un altında olup, devamında kamu yararı veya ekonomik yarar bulunanların YPK kararıyla muhafaza edileceği, hükümleri yer almıştır. Bankacılık sektörü açısından, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun tanımlar ve kısaltmalar başlıklı 3 üncü maddesinde; -Bağlı ortaklık; ana ortaklığın kontrolü altında faaliyet gösteren ortaklıkları, -İştirakleri ifade eden nitelikli pay; bir ortaklığın sermayesinin veya oy haklarının doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya daha fazlasını teşkil eden paylar ile bu oranın altında olsa dahi yönetim kurullarına üye belirleme imtiyazı veren payları, şeklinde tanımlanmıştır. 5411 sayılı Kanun’un ortaklık paylarına ilişkin sınırlamalar başlıklı 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında, “Bankaların; kredi kuruluşları ve finansal kuruluşlar dışındaki bir ortaklıktaki

Sayıştay 195 III. İŞTİRAKLER A-İŞTİRAK TANIMI, İŞTİRAK NEDENLERİ, HUKUKİ YAPISI 233 sayılı KHK’nın 2 nci maddesinin altıncı fıkrası iştiraki; iktisadi devlet teşekküllerinin veya kamu iktisadi kuruluşlarının veya bağlı ortaklıkların, sermayelerinin en az %15, en çok %50 sine sahip bulundukları anonim şirketler, olarak tanımlanmıştır. 233 sayılı KHK’nın 27/1 inci maddesine göre, bir teşebbüsün veya bağlı ortaklığın bir anonim şirkete iştiraki, kuruluşun önerisi üzerine YPK kararıyla yapılabilmektedir. Söz konusu KHK’nın 27/2 nci maddesi gereği, bir anonim şirkete iştirak için teşebbüsün veya bağlı ortaklığın şirket sermayesine katılma oranının en az %15 olması ve bu oranın ortaklığın sermaye artırması halinde de korunması gerekmektedir. 233 sayılı KHK’nın; -28 inci maddesinde; teşebbüs veya bağlı ortaklıklara ait iştiraklerin yönetim kurullarında, teşebbüs ve bağlı ortaklığı temsilen her %15 hisse için en az bir üye bulundurulacağı, söz konusu temsilcilerin, teşebbüsün veya bağlı ortaklığın kendi mensupları arasından ve imkan dahilinde iştirakin bulunduğu yere en yakın teşebbüs veya bağlı ortaklık birimi içinden veya dışardan teşebbüs veya bağlı ortaklığın yönetim kurulunun göstereceği adaylar arasından seçileceği, -38 inci maddesinde; iştiraklerin tasfiye, devir, satış ve işletme haklarının verilme kararının Yüksek Planlama Kurulu tarafından alınacağı, -58 inci maddesinin üçüncü fıkrasında; teşebbüslerin, bu KHK hükümleriyle bağlı olmaksızın yurt dışında şirket kurmalarına ve kurulmuş şirketlere iştirak etmelerine izin vermeye ve bu konularda ilgili esasları kurumlar itibarıyla belirlemeye Bakanlar Kurulunun yetkili olduğu, -Geçici 2 nci maddesinde; teşebbüslerin ve bağlı ortaklıkların faaliyet alanları dışında kalan ve normal piyasa şartları içinde elden çıkarılmaları mümkün olan mevcut iştirak paylarının devir veya tasfiyesinin bu KHK’nın yürürlüğe girdiği tarihi izleyen bir yıl içinde bitirileceği, mevcut iştiraklerden teşebbüsün faaliyet alanı içinde kalanlardan iştirak payları %10’un altında olup, devamında kamu yararı veya ekonomik yarar bulunanların YPK kararıyla muhafaza edileceği, hükümleri yer almıştır. Bankacılık sektörü açısından, 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun tanımlar ve kısaltmalar başlıklı 3 üncü maddesinde; -Bağlı ortaklık; ana ortaklığın kontrolü altında faaliyet gösteren ortaklıkları, -İştirakleri ifade eden nitelikli pay; bir ortaklığın sermayesinin veya oy haklarının doğrudan veya dolaylı olarak yüzde on veya daha fazlasını teşkil eden paylar ile bu oranın altında olsa dahi yönetim kurullarına üye belirleme imtiyazı veren payları, şeklinde tanımlanmıştır. 5411 sayılı Kanun’un ortaklık paylarına ilişkin sınırlamalar başlıklı 56 ncı maddesinin birinci fıkrasında, “Bankaların; kredi kuruluşları ve finansal kuruluşlar dışındaki bir ortaklıktaki payı kendi öz kaynaklarının yüzde onbeşini, bu ortaklıklardaki paylarının toplam tutarı ise kendi öz kaynaklarının yüzde altmışını aşamaz” hükmü getirilmiş, diğer fıkralarda iştirak oranlarının öz kaynaklar karşısındaki durumu ile banka sermayesinde payı bulunan ortaklıkların iştirak ilişkisi düzenlenmiştir. Bankacılık sektörü için, bağlı ortaklık, iştirak, birlikte kontrol edilen ortaklıklar ve satılmaya hazır finansal varlıklarda izlenen ortaklıkların ayrı ayrı tanımlanması gerekmektedir. BDDK tarafından çıkarılan ve 08.11.2006 tarihli ve 26340 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Bankaların Konsolide Finansal Tablolarının Düzenlenmesine İlişkin Tebliğde; -Bağlı ortaklık; ana ortaklığın kontrolü altında faaliyet gösteren ortaklık, -İştirak; ana ortaklık bankanın sermayesine katıldığı, üzerinde kontrolü bulunmamakla birlikte önemli etkinliğe sahip olduğu yurt içinde veya yurt dışında kurulu bulunan ortaklık, -Birlikte kontrol edilen ortaklıklar; iş ortaklıkları ve adi ortaklıklar dahil olmak üzere, ana ortaklık bankanın bir ortaklık sözleşmesi çerçevesinde başka gruplarla birlikte kontrol ettiği, yurt içinde veya yurt dışında kurulu bulunan ortaklık, -Satılmaya hazır finansal varlıklarda izlenen ortaklık payları ise; %10’a kadar ortaklık yapılan yurt içinde veya yurt dışında kurulu bulunan ortaklıklar, şeklinde tanımlanmıştır. B-İŞTİRAKLERİN DENETİMİ: Anonim şirket statüsündeki iştiraklerin yönetim ve denetim organları Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre teşkil edilmektedir. Dolayısıyla 233 sayılı KHK’nın iştiraklerin yönetimi başlıklı 28 inci maddesinde yer alan; teşebbüs veya bağlı ortaklıklara ait iştiraklerin yönetim kurullarında, teşebbüs ve bağlı ortaklığı temsilen her %15 hisse için en az bir üye bulundurulacağı hükmü saklı kalmak kaydıyla kamu iştiraklerinin gerek yönetim kurulu üyesi, gerekse denetçilerinin seçimi, kamu kesiminin etkinliğine, şirket ana sözleşmesine ve iştirak payına bağlıdır. Kuruluşlar iştiraklerinde çoğu kez bakanlık veya kendi personelinden yönetim ve denetim kurulu adaylarını, hisselerini temsil eden vekili vasıtasıyla iştirakin genel kurulunda seçtirmektedir.
5411 sayılı Kanun’un konsolide denetim başlıklı 66 ncı maddesinde ise; konsolide bazda sınırlama ve oranlara tabi olan ana ortaklık bankalar ve bunların yurt içi ve dışı bağlı ortaklıkları, birlikte kontrol edilen ortaklıkları, şube ve temsilciliklerinin konsolide denetime tabi olduğu, denetim sonuçları ile denetime esas bilgi ve belgeler anılan yetkili mercilerin görüşü alınarak BDDK’ca belirlenecek usul ve esaslara göre paylaşılacağı ve kullanılacağı belirtilmiştir. Zaman içinde şirketlerde yapılan sermaye artışlarına özel sektörün katılmaması nedeniyle taahhüt edilmeyen sermaye artışlarının kamu tarafından taahhüt edilmesi veya şirketlerin nakit ihtiyaçlarının karşılanması için verilen ve geri dönmeyen kredilerin sermayeye eklenmesi sonucu kamu payı %50’nin üzerine çıkan şirketler 3346 sayılı Kanun’un 2 nci maddesi kapsamında Sayıştay tarafından denetlenmektedir.

Genel Rapor • 2016 196 4046 sayılı Kanunda da; özelleştirme programında olan kuruluşlardaki sermaye payı %50'nin altına düşünceye kadar bu kuruluşların Sayıştay tarafından denetlenmesi öngörülmüştür. 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun denetim alanını düzenleyen 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde öngörülen %50 sınırının Anayasa Mahkemesinin 04.12.2014 tarih ve 2014/184 K. Sayılı kararıyla iptal edilmesi üzerine, 14.01.2016 tarih ve 6661 sayılı Kanun’un; 19 uncu maddesiyle; -6085 sayılı Kanun’un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde yer alan “sermayesindeki kamu payı doğrudan veya dolaylı olarak %50’den fazla olan” ibaresinin “sermayesinde doğrudan veya dolaylı olarak kamu payı olan” şeklinde değiştirilmek suretiyle, sermayesinde kamu payı olan tüm kuruluşlar herhangi bir sınırlamaya tabi tutulmaksızın Sayıştay’ın denetimine tabi kılınmış, -Aynı fıkranın sonuna eklenen “(a) ve (b) bentleri kapsamına giren şirketlerden doğrudan veya dolaylı olarak kamu payı %50’den az olup ilgili mevzuatı uyarınca bağımsız denetime tabi olan; şirketler, bunların iştirakleri ve bağlı ortaklıklarının denetimi, ilgili mevzuatı uyarınca düzenlenen ve Sayıştaya gönderilecek olan bağımsız denetim raporları esas alınarak yapılır. Sayıştay, münhasıran kendisine sunulan bağımsız denetim raporlarını esas alarak hazırlayacağı raporu Türkiye Büyük Millet Meclisine sunar.” hükmü ile, bağımsız denetime tabi olan iştiraklerin raporlama şekli de belirlenmiştir. 2016 yıl sonu itibarıyla, Sayıştay tarafından 3346 sayılı Kanun kapsamında denetlenmekte olan kuruluşlara ait toplam 140 adet iştirak bulunmaktadır. İştirakler arasında yer alan T.C. Merkez Bankasının sermayesindeki kamu payı %77,9 olmasına rağmen 3346 sayılı Kanun’un 2’nci maddesinin üçüncü fıkrası ile bu Kanunla konulan denetimin dışında tutulmuştur. C-İŞTİRAK UYGULAMALARI 2016 yıl sonu itibarıyla 140 adet iştirak bulunmaktadır. Bazı kamu kurum ve kuruluşlarının, sermayesine çok düşük oranda katıldıkları iştiraklerde, sermayeyi temsilen bir yönetim kurulu üyesi bulundurma hakkı bulunmadığı gibi, şirketlerin tasarrufları üzerinde etkili olma imkânı da bulunmamaktadır. T.C. Ziraat Bankası, TPAO ve BOTAŞ’ın bazı şirketleri ise sermayesinin tamamı ilgili kuruluşlara ait olmak üzere yurt dışında kurulmuştur. Bazı iştiraklerin dönem sonuçlarının kuruluş kayıtlarına zamanında intikal ettirilmemesi, dönem kârları üzerinden yapılacak temettü tahsilatlarının takibini zorlaştırmaktadır. İştiraklere ait başlıca bilgiler 112 sayılı çizelgede gösterilmiş, ayrıntılı bilgilere Ek:7’de yer verilmiştir. Çizelgeler denetim raporlarında yer alan bilgiler çerçevesinde hazırlanmış, muhasebe kayıtlarında enflasyon düzeltmeleri nedeniyle oluşan farklar göz önüne alınmamıştır.

Sayıştay 197 Çizelge: 112- İştiraklere ait başlıca bilgiler Başlıca bilgiler Ölçü 2012 2013 2014 2015 2016 Son iki Değişme yıl farkı oranı % İştirak edilen şirket sayısı:
-Bir kuruluşun iştirak ettiği Adet 54 54 54 49 51 2 4,1 -Birden fazla kuruluşun iştirak ettiği Adet 11 12 12 14 15 1 7,1 -Tasfiye halindeki ve faaliyetsiz iştirakler Adet 16 18 15 16 15 (1) (6,3) -Yabancı sermayeli iştirakler Adet 42 40 42 42 45 3 7,1 -% 50'den fazla kamu payı olanlar Adet 17 14 11 13 14 1 7,7 Toplam Adet 140 138 134 134 140 6 4,5 İştiraklerin:
-Esas sermayeleri Bin TL 24.663.008 29.472.385 34.005.888 32.834.553 42.524.923 9.690.370 29,5 -Ödenmiş sermayeleri Bin TL 21.899.551 27.679.623 32.561.897 29.533.787 40.349.504 10.815.717 36,6 -Sermaye ödeme oranı % 88,8 93,9 95,8 89,9 94,9 4,9 5,5 Denetlenen kuruluşların iştirakleri:
-Sermaye taahhüdü Bin TL 5.019.689 5.739.051 7.803.029 9.891.689 12.996.385 3.104.696 31,4 -Sermaye ödemesi Bin TL 4.984.093 5.604.323 6.658.045 8.372.729 11.062.150 2.689.421 32,1 -Sermaye ödeme oranı % 99,3 97,7 85,3 84,6 85,1 0,5 0,6 -Denetlenen kuruluşların, iştiraklerin sermayesine katılma oranı % 20,4 23,2 22,9 30,1 30,6 0,4 1,4 İştiraklerin:
-Dönem kârları toplamı Bin TL 9.268.607 9.865.819 16.641.548 59.269.612 67.208.368 7.938.756 13,4 -Dönem zararları toplamı Bin TL (371.292) (581.122) (265.971) (624.019) (584.687) 39.332 (6,3) Denetlenen kuruluşların payına düşen:
-Temettü Bin TL 709.019 904.013 517.311 421.819 153.995 (267.824) (63,5) -Temettünün ödenen iştirak payına oranı % 14,2 12,7 7,8 5,0 1,4 (3,6) (72,4)

Genel Rapor • 2016 198 IV. DENETLENEN KURULUŞLARIN GENEL VE ORTAK SORUNLARI İLE ÖNERİLER 1-İstihdamla ilgili sorunlar ve öneriler: a) Sorunlar: -Kuruluşların birçoğunda bilimsel yöntemlerle hazırlanmış norm kadrolar bulunmaması, gerçek personel ihtiyacının tespitini ve işin niteliğine uygun personel seçimini güçleştirmekte, mevcut kadroların ihtiyaca göre dağılımını da olumsuz yönde etkilemektedir. -4857 sayılı İş Kanunu’nun geçici 6 ncı maddesi gereğince özel bir kanunla düzenlenmesi öngörülen “Kıdem Tazminatı Fonu”nun tesis edilmemiş olması, kuruluşların kıdem tazminatı ödedikleri dönemdeki yüklerini artırmaktadır. -Kuruluşlarda çalışan yüklenici işçileri tarafından, “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik uzmanlık gerektiren işler dışında olan bir işin bölünerek yükleniciye (alt işverene) verildiği ve aynı işin bir bölümünde asıl işveren kamu kuruluşunun işçisi ile birlikte çalışıldığı” iddiası ve bu durumun 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2 nci maddesinin 7 nci fıkrasına aykırılık oluşturduğu gerekçesiyle açtıkları davaların, genellikle kuruluşlar aleyhine sonuçlanması, kuruluşlara ek istihdam ve ek işçilik maliyetleri getirmektedir. -Kamu iktisadi teşebbüslerine iç denetçi kadrosu tahsis edilmesine ve finansman kararnameleri ile iç denetimle ilgili düzenlemelerin yapılması öngörülmüş olmasına rağmen, iç denetçi kadrolarına atanacak olan personelin statüsü, özlük hakları ve maaş unsurları ile ilgili herhangi bir yasal düzenlemenin bulunmaması ve ilgili personelin iç denetçi kadrolarına atanması durumunda ödenecek ek ödeme, zam ve tazminat oranları ile uygulanacak statüye ilişkin tereddütler nedeniyle gerekli atamalar yapılamamakta, iç denetim faaliyetleri iç denetçi atanma yeterliliğine sahip olan personel arasından görevlendirme yapılmak suretiyle yerine getirilmeye çalışılmaktadır. b) Öneriler: -Kuruluşların faaliyetlerin uygun sayı ve nitelikte personelle yürütülmesinin sağlanabilmesi için, bilimsel esaslara dayalı norm kadroların uygulamaya konulmasına yönelik çalışmalar yapılmalıdır. -4857 sayılı İş Kanunu’nun geçici 6 ncı maddesinde, özel bir kanunla düzenlenmesi öngörülen “Kıdem Tazminatı Fonu”nun kurulması sağlanmalıdır. -Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarına ait genel yatırım ve finansman kararnamelerinde öngörüldüğü gibi; esas faaliyet konusu işlerde yüklenici personeli çalıştırılmaması; hizmet alımlarında, yüklenici işçisinin muhatabının teşebbüs değil yüklenici firma olması, yüklenici işçilerin teşebbüsle olan ilişkilerinde, iş hukukuna göre devamlılık arz edebilecek hükümlerin sözleşmelerde yer almaması hususlarına kuruluşlarca gereken özen gösterilmelidir. -Kamu iktisadi teşebbüslerinin iç denetçi kadrolarına atanacaklara ödenecek ek ödeme, zam ve tazminat oranları ile uygulanacak statüye ilişkin mevzuat düzenlemeleri biran evvel gerçekleştirilmelidir.

Sayıştay 199 IV. DENETLENEN KURULUŞLARIN GENEL VE ORTAK SORUNLARI İLE ÖNERİLER 1-İstihdamla ilgili sorunlar ve öneriler: a) Sorunlar: -Kuruluşların birçoğunda bilimsel yöntemlerle hazırlanmış norm kadrolar bulunmaması, gerçek personel ihtiyacının tespitini ve işin niteliğine uygun personel seçimini güçleştirmekte, mevcut kadroların ihtiyaca göre dağılımını da olumsuz yönde etkilemektedir. -4857 sayılı İş Kanunu’nun geçici 6 ncı maddesi gereğince özel bir kanunla düzenlenmesi öngörülen “Kıdem Tazminatı Fonu”nun tesis edilmemiş olması, kuruluşların kıdem tazminatı ödedikleri dönemdeki yüklerini artırmaktadır. -Kuruluşlarda çalışan yüklenici işçileri tarafından, “işletmenin ve işin gereği ile teknolojik uzmanlık gerektiren işler dışında olan bir işin bölünerek yükleniciye (alt işverene) verildiği ve aynı işin bir bölümünde asıl işveren kamu kuruluşunun işçisi ile birlikte çalışıldığı” iddiası ve bu durumun 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2 nci maddesinin 7 nci fıkrasına aykırılık oluşturduğu gerekçesiyle açtıkları davaların, genellikle kuruluşlar aleyhine sonuçlanması, kuruluşlara ek istihdam ve ek işçilik maliyetleri getirmektedir. -Kamu iktisadi teşebbüslerine iç denetçi kadrosu tahsis edilmesine ve finansman kararnameleri ile iç denetimle ilgili düzenlemelerin yapılması öngörülmüş olmasına rağmen, iç denetçi kadrolarına atanacak olan personelin statüsü, özlük hakları ve maaş unsurları ile ilgili herhangi bir yasal düzenlemenin bulunmaması ve ilgili personelin iç denetçi kadrolarına atanması durumunda ödenecek ek ödeme, zam ve tazminat oranları ile uygulanacak statüye ilişkin tereddütler nedeniyle gerekli atamalar yapılamamakta, iç denetim faaliyetleri iç denetçi atanma yeterliliğine sahip olan personel arasından görevlendirme yapılmak suretiyle yerine getirilmeye çalışılmaktadır. b) Öneriler: -Kuruluşların faaliyetlerin uygun sayı ve nitelikte personelle yürütülmesinin sağlanabilmesi için, bilimsel esaslara dayalı norm kadroların uygulamaya konulmasına yönelik çalışmalar yapılmalıdır. -4857 sayılı İş Kanunu’nun geçici 6 ncı maddesinde, özel bir kanunla düzenlenmesi öngörülen “Kıdem Tazminatı Fonu”nun kurulması sağlanmalıdır. -Kamu iktisadi teşebbüsleri ve bağlı ortaklıklarına ait genel yatırım ve finansman kararnamelerinde öngörüldüğü gibi; esas faaliyet konusu işlerde yüklenici personeli çalıştırılmaması; hizmet alımlarında, yüklenici işçisinin muhatabının teşebbüs değil yüklenici firma olması, yüklenici işçilerin teşebbüsle olan ilişkilerinde, iş hukukuna göre devamlılık arz edebilecek hükümlerin sözleşmelerde yer almaması hususlarına kuruluşlarca gereken özen gösterilmelidir. -Kamu iktisadi teşebbüslerinin iç denetçi kadrolarına atanacaklara ödenecek ek ödeme, zam ve tazminat oranları ile uygulanacak statüye ilişkin mevzuat düzenlemeleri biran evvel gerçekleştirilmelidir. 2-Mali durumla ilgili sorunlar ve öneriler: a) Sorunlar: -Kuruluşların faaliyetlerini yürütmede ihtiyaç duydukları öz kaynaklarının yetersizliği yanında destekleme faaliyetlerinden ve görev zararından doğan Hazineden alacaklarının zamanında ve tam olarak ödenmemesi, ilgili kuruluşların mali yapısında olumsuzluklara neden olmaktadır. -KİT’ler, alacaklarının tahsilindeki gecikmeler nedeniyle, yükümlülüklerini yerine getirebilmek için kredi kullanmak ve dolayısıyla ilave finansman yüküne katlanmak zorunda kalmaktadır. b) Öneriler: -Kuruluşların finansman ihtiyaçlarının karşılanmasında yabancı kaynak kullanımının ve finansman yükünün azaltılması için gereken sermaye artırımlarının yapılmasının yanı sıra, ödenmemiş sermayeleri ile Hazine tarafından karşılanması gereken görev zararlarının zamanında ödenmesi sağlanmalıdır. -Alacakların zamanında tahsil edilmesi sağlanmalı, kamu kuruluşlarının birbirlerine sattıkları mal ve hizmetlerin bedelinin zamanında ödenmesi için etkin önlemler alınmalıdır. 3- İşletme çalışmalarıyla ilgili sorunlar ve öneriler: a) Alımlarla ilgili sorunlar ve öneriler: aa) Sorunlar: -4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun geçici 4 üncü maddesinde; enerji, su, ulaştırma ve telekomünikasyon sektörlerinde faaliyet gösteren kuruluşlar, özel kanunları yürürlüğe girinceye kadar bu Kanun’a tabi tutulmuş olup, söz konusu sektörlerde faaliyet gösteren kuruluşların tabi olacağı kanuni düzenleme yapılmamıştır. ab) Öneriler: -4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun geçici 4 üncü maddesinde sayılan enerji, su, ulaştırma ve telekomünikasyon sektörlerinde faaliyet gösteren kuruluşların kendi özel durumlarına uygun yasal düzenleme yapılmalıdır. b) Mali kuruluşlarla ilgili sorunlar ve öneriler: ba) Sorunlar: -Kamu sermayeli mevduat bankalarının mevduat vadelerinin kısa olması kaynak maliyetlerinin yüksek gerçekleşmesine neden olmaktadır. -Kamu bankaları, POS terminali kullanımı, kredi kartları sayısı ile işlem ciroları hacminde aktif büyüklüklerine göre sektör oranlarının altında kalmıştır. bb) Öneriler: -Kaynak maliyetlerini düşürücü yönde yapılan çalışmaların devam ettirilerek, banka bilançosunun pasif tarafında ortalama vadenin uzatılması ve düşük maliyetli kaynaklara yönelmek suretiyle maliyetlerin düşürülmesi sağlanmalıdır. -Kamu bankalarının, POS terminali kullanımı, kredi kartı sayısı ve işlem cirosu bakımından bankacılık sektöründeki pazar paylarını artırıcı politikaların geliştirilmesinin yanında, gelecekte sağlayacağı rekabet avantajları nedenleriyle internet bankacılığı müşteri

Genel Rapor • 2016 200 sayısı ile işlem hacminin arttırılması hususlarında daha fazla gayret gösterilmeli, müşteriyi teşvik edici politika ve uygulamalar geliştirilmelidir. 4- Yatırımlarla ilgili sorunlar ve öneriler: a) Sorunlar: -Enerji sektöründe, elektriğin üretiminden, iletim, dağıtım ve nihai tüketiciler tarafından kullanımında enerji verimliliğini artırmaya yönelik yatırımların özendirilmesi ve öncelik verilmesi konuları önemini korumakta olup, enerji üretim tesislerinde yer alan teçhizattaki yerli dizayn ve üretim payları düşük seviyelerdedir. Türkiye’nin birincil enerji arzında büyük oranda yurt dışından karşılanan petrol ve doğal gaz kaynaklarına olan bağımlılığı devam etmektedir. Özellikle elektrik üretiminde doğal gazın payı yüksekliğini sürdürmekte, bu kaynakta sınırlı sayıda ülkeye olan bağımlılık arz güvenliği açısından ayrıca bir risk unsuru olarak görülmektedir. -Son yıllarda hızlı tren hattı ve çift hat yapımı çalışmalarına ağırlık verilmiş olmasına karşılık, demiryolu hatlarının %90 gibi yüksek oranındaki kısmında tek hat işletmeciliği yapılması; verimli, etkin çalışmayı, tren trafiğini ve dolayısıyla işletmecilik gelirlerini olumsuz yönde etkilemektedir. Demiryolu taşımacılığının toplam taşımacılık içindeki payının halen düşük seviyelerde bulunması nedeniyle, yük ve yolcu ulaştırma hizmetlerinin etkin, verimli, ekonomik, çevreye duyarlı, emniyetli ve kaliteli bir şekilde sürdürülmek üzere geliştirilmesi hususu önemini korumaktadır. b) Öneriler: -Enerji sektöründe; üretilen elektrik enerjisinin üretim, iletim ve dağıtımında verimliliği artırıcı tedbirler alınmalı, arz güvenliğini sağlamak üzere yerli kaynaklar ile ithal enerji kaynakları çeşitlendirilmeli, enerji santrallerinde yer alan tüm elektromekanik teçhizattaki yerli dizayn ve üretim oranlarını artırıcı planlamalar yapılmalı, üretimde dışa bağımlılığın azaltılmasına çalışılmalıdır. -Demiryolu işletmeciliğinin modernizasyonu demiryolu taşımacılığının toplam taşımacılık içindeki payının artırılabilmesi için; demiryolu hatlarında çift hatlı yolların arttırılması, yük ve yolcu ulaştırma hizmetlerinin geliştirilmesi, hatların daha etkin, verimli, ekonomik, çevreye duyarlı, emniyetli ve kaliteli bir şekilde kullanılmasına yönelik tedbirler alınmalıdır.

Sayıştay 201 sayısı ile işlem hacminin arttırılması hususlarında daha fazla gayret gösterilmeli, müşteriyi teşvik edici politika ve uygulamalar geliştirilmelidir. 4- Yatırımlarla ilgili sorunlar ve öneriler: a) Sorunlar: -Enerji sektöründe, elektriğin üretiminden, iletim, dağıtım ve nihai tüketiciler tarafından kullanımında enerji verimliliğini artırmaya yönelik yatırımların özendirilmesi ve öncelik verilmesi konuları önemini korumakta olup, enerji üretim tesislerinde yer alan teçhizattaki yerli dizayn ve üretim payları düşük seviyelerdedir. Türkiye’nin birincil enerji arzında büyük oranda yurt dışından karşılanan petrol ve doğal gaz kaynaklarına olan bağımlılığı devam etmektedir. Özellikle elektrik üretiminde doğal gazın payı yüksekliğini sürdürmekte, bu kaynakta sınırlı sayıda ülkeye olan bağımlılık arz güvenliği açısından ayrıca bir risk unsuru olarak görülmektedir. -Son yıllarda hızlı tren hattı ve çift hat yapımı çalışmalarına ağırlık verilmiş olmasına karşılık, demiryolu hatlarının %90 gibi yüksek oranındaki kısmında tek hat işletmeciliği yapılması; verimli, etkin çalışmayı, tren trafiğini ve dolayısıyla işletmecilik gelirlerini olumsuz yönde etkilemektedir. Demiryolu taşımacılığının toplam taşımacılık içindeki payının halen düşük seviyelerde bulunması nedeniyle, yük ve yolcu ulaştırma hizmetlerinin etkin, verimli, ekonomik, çevreye duyarlı, emniyetli ve kaliteli bir şekilde sürdürülmek üzere geliştirilmesi hususu önemini korumaktadır. b) Öneriler: -Enerji sektöründe; üretilen elektrik enerjisinin üretim, iletim ve dağıtımında verimliliği artırıcı tedbirler alınmalı, arz güvenliğini sağlamak üzere yerli kaynaklar ile ithal enerji kaynakları çeşitlendirilmeli, enerji santrallerinde yer alan tüm elektromekanik teçhizattaki yerli dizayn ve üretim oranlarını artırıcı planlamalar yapılmalı, üretimde dışa bağımlılığın azaltılmasına çalışılmalıdır. -Demiryolu işletmeciliğinin modernizasyonu demiryolu taşımacılığının toplam taşımacılık içindeki payının artırılabilmesi için; demiryolu hatlarında çift hatlı yolların arttırılması, yük ve yolcu ulaştırma hizmetlerinin geliştirilmesi, hatların daha etkin, verimli, ekonomik, çevreye duyarlı, emniyetli ve kaliteli bir şekilde kullanılmasına yönelik tedbirler alınmalıdır. EKLER 1- KİT’lerin 2012-2016 yılları dönem sonuçları 2- Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları dönem sonuçları 3- KİT’lerin 2016 yılı varlıklarının ayrıntısı 4- KİT’lerin 2016 yılı kaynaklarının ayrıntısı 5- Diğer kuruluşların 2016 yılı varlıklarının ayrıntısı 6- Diğer kuruluşların 2016 yılı kaynaklarının ayrıntısı 7- 2016 yılı iştirak bilgileri 8- Denetlenen kuruluşların 2016 yılına ilişkin başlıca bilgileri

Genel Rapor • 2016 (Ek : 1/1) Kuruluşlar 2012 2013 2014 2015 2016 Tarım : Tarım İşletmeleri 15.823 32.054 (124.681) (79.874) (91.096) Madencilik : Eti Maden İşletmeleri (1) 779.077 841.797 1.032.916 1.248.003 1.234.064 T. Kömür İşletmeleri (Konsolide) 860.016 178.037 (8.865) 81.340 2.019 T. Taşkömürü Kurumu (Konsolide) (529.356) (558.658) (580.760) (755.652) (887.209) T. Petrolleri AO (1) 1.471.136 1.634.199 839.412 822.580 3.336.628 Madencilik toplamı 2.580.873 2.095.375 1.282.703 1.396.271 3.685.502 İmalat : Çay İşletmeleri (1) (64.828) (39.301) 12.062 22.671 82.124 Et ve Süt Kurumu (25.534) (45.447) (91.142) 67.492 202.394 Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu 138.808 136.862 5.759 47.746 888 T.Elektromekanik Sanayii AŞ (36.862) (49.136) (23.080) (42.785) (36.444) T. Şeker Fabrikaları AŞ (198.228) (251.362) (197.026) (100.279) (76.495) T.Demiryolu Mak.San.TAŞ (42.375) 323 1.687 (8.926) (15.066) T.Lokomotif ve Motor San.TAŞ (4.326) (8.031) 3.702 27.486 3.506 T.Vagon Sanayi TAŞ (22.301) (21.393) 13 1.326 2.175 TH Karadeniz Bakır İşletmeleri AŞ 9.439 6.980 1.976 2.209 524 DOĞUSAN Boru San. ve Tic. AŞ (1.013) (1.176) (1.528) (1.402) (1.315) İmalat toplamı (247.220) (271.681) (287.577) 15.538 162.291 Enerji : Elektrik Üretim AŞ (Konsolide) 573.440 2.981.214 (2.527.342) 131.026 3.126.285 T. Elektrik Dağıtım AŞ (2) (34.543) (4.373.150) (539.853) (190.598) (231.976) T. Elektrik İletim AŞ 1.090.538 1.037.169 1.422.558 1.354.968 1.957.187 T.Elektrik Tic. ve Taahhüt AŞ 859.122 573.859 25.429 (559.070) 190.078 Ankara Doğal Elektrik Üretim ve Tic.AŞ 2.843 1.106 1.977 3.866 2.778 Enerji toplamı 2.491.400 220.198 (1.617.231) 740.192 5.044.352 Ulaştırma - haberleşme : Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (1) (606.244) 1.556.465 (587.278) 541.810 8.934.236 Devlet Hava Meydanları İşletmesi 754.756 796.275 918.923 1.573.234 1.527.057 Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma İşletmeleri 155.028 167.938 228.345 344.943 317.722 PTT (1) 171.445 64.543 287.925 425.314 550.222 T.C.Devlet Demiryolları (Füzyon) (877.508) (1.280.554) (1.874.310) (2.098.074) (2.506.465) T. Denizcilik İşletmeleri AŞ (3) (12.015) 12.647 (20.825) 5.599 16.705 TÜRKSAT AŞ (1) 185.130 200.751 79.128 217.759 148.946 Ulaştırma - haberleşme toplamı (229.408) 1.518.065 (968.092) 1.010.585 8.988.423 Ticaret : Başkent Doğalgaz Dağıtım AŞ (4) 57.304 Devlet Malzeme Ofisi 92.924 110.693 137.144 203.475 211.039 Toprak Mahsulleri Ofisi 13.530 102.635 70.073 149.738 172.414 TP Petrol Dağıtım AŞ (5) 52.244 5.183 53.262 13.605 79.340 Ticaret toplamı 216.002 218.511 260.479 366.818 462.793 (1) 24.01.2017 tarih ve 2017/9756 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla T.Varlık Fonuna devredildi. (3) 03.02.2017 tarih ve 2017/3 sayılı ÖYK kararıyla hissesinin %49'u T.Varlık Fonuna devredildi. (4) 31.05.2013 tarihinde özelleştirildi. (5) 04.04.2017 tarihinde özelleştirildi. KİT'lerin 2012-2016 yılları dönem sonuçları (Bin TL) (2) 2012 değeri konsolide.

Sayıştay (Ek : 1/1) Kuruluşlar 2012 2013 2014 2015 2016 Tarım : Tarım İşletmeleri 15.823 32.054 (124.681) (79.874) (91.096) Madencilik : Eti Maden İşletmeleri (1) 779.077 841.797 1.032.916 1.248.003 1.234.064 T. Kömür İşletmeleri (Konsolide) 860.016 178.037 (8.865) 81.340 2.019 T. Taşkömürü Kurumu (Konsolide) (529.356) (558.658) (580.760) (755.652) (887.209) T. Petrolleri AO (1) 1.471.136 1.634.199 839.412 822.580 3.336.628 Madencilik toplamı 2.580.873 2.095.375 1.282.703 1.396.271 3.685.502 İmalat : Çay İşletmeleri (1) (64.828) (39.301) 12.062 22.671 82.124 Et ve Süt Kurumu (25.534) (45.447) (91.142) 67.492 202.394 Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu 138.808 136.862 5.759 47.746 888 T.Elektromekanik Sanayii AŞ (36.862) (49.136) (23.080) (42.785) (36.444) T. Şeker Fabrikaları AŞ (198.228) (251.362) (197.026) (100.279) (76.495) T.Demiryolu Mak.San.TAŞ (42.375) 323 1.687 (8.926) (15.066) T.Lokomotif ve Motor San.TAŞ (4.326) (8.031) 3.702 27.486 3.506 T.Vagon Sanayi TAŞ (22.301) (21.393) 13 1.326 2.175 TH Karadeniz Bakır İşletmeleri AŞ 9.439 6.980 1.976 2.209 524 DOĞUSAN Boru San. ve Tic. AŞ (1.013) (1.176) (1.528) (1.402) (1.315) İmalat toplamı (247.220) (271.681) (287.577) 15.538 162.291 Enerji : Elektrik Üretim AŞ (Konsolide) 573.440 2.981.214 (2.527.342) 131.026 3.126.285 T. Elektrik Dağıtım AŞ (2) (34.543) (4.373.150) (539.853) (190.598) (231.976) T. Elektrik İletim AŞ 1.090.538 1.037.169 1.422.558 1.354.968 1.957.187 T.Elektrik Tic. ve Taahhüt AŞ 859.122 573.859 25.429 (559.070) 190.078 Ankara Doğal Elektrik Üretim ve Tic.AŞ 2.843 1.106 1.977 3.866 2.778 Enerji toplamı 2.491.400 220.198 (1.617.231) 740.192 5.044.352 Ulaştırma - haberleşme : Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (1) (606.244) 1.556.465 (587.278) 541.810 8.934.236 Devlet Hava Meydanları İşletmesi 754.756 796.275 918.923 1.573.234 1.527.057 Kıyı Emniyeti ve Gemi Kurtarma İşletmeleri 155.028 167.938 228.345 344.943 317.722 PTT (1) 171.445 64.543 287.925 425.314 550.222 T.C.Devlet Demiryolları (Füzyon) (877.508) (1.280.554) (1.874.310) (2.098.074) (2.506.465) T. Denizcilik İşletmeleri AŞ (3) (12.015) 12.647 (20.825) 5.599 16.705 TÜRKSAT AŞ (1) 185.130 200.751 79.128 217.759 148.946 Ulaştırma - haberleşme toplamı (229.408) 1.518.065 (968.092) 1.010.585 8.988.423 Ticaret : Başkent Doğalgaz Dağıtım AŞ (4) 57.304 Devlet Malzeme Ofisi 92.924 110.693 137.144 203.475 211.039 Toprak Mahsulleri Ofisi 13.530 102.635 70.073 149.738 172.414 TP Petrol Dağıtım AŞ (5) 52.244 5.183 53.262 13.605 79.340 Ticaret toplamı 216.002 218.511 260.479 366.818 462.793 (1) 24.01.2017 tarih ve 2017/9756 sayılı Bakanlar Kurulu kararıyla T.Varlık Fonuna devredildi. (3) 03.02.2017 tarih ve 2017/3 sayılı ÖYK kararıyla hissesinin %49'u T.Varlık Fonuna devredildi. (4) 31.05.2013 tarihinde özelleştirildi. (5) 04.04.2017 tarihinde özelleştirildi. KİT'lerin 2012-2016 yılları dönem sonuçları (Bin TL) (2) 2012 değeri konsolide. (Ek : 1/2) Kuruluşlar 2012 2013 2014 2015 2016 Diğer hizmetler : Arıcak Turizm Tic. AŞ (591) (613) (526) (551) (607) Bileşim Alternatif Dağ.Kan.ve Öd.Sis. AŞ (6) 1.615 3.571 2.248 2.112 4.652 Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ort.AŞ (7) 488.913 1.230.195 Halk Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ (6) 12.005 29.211 56.168 61.509 34.780 Sümer Holding AŞ (14.986) (26.411) (9.753) 5.166 374 tta Gayrimenkul AŞ (8) (163.332) (116.809) (33.219) (42.148) (61.240) TÜBİTAK Marmara Teknokent AŞ 2.880 3.271 4.240 3.452 3.540 Vakıf İnşaatRestorasyon ve Tic. AŞ 2.004 205 1.343 2.928 (1.071) Ziraat Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ (1,9) 13.585 Ziraat Katılım Varlık Kiralama AŞ (1,10) 1 Ziraat Teknoloji AŞ (1,11) 868 3.602 6.265 3.120 2.777 Diğer hizmetler toplamı 329.376 1.126.222 26.766 35.588 (3.209) Bankalar : İller Bankası AŞ 393.942 441.018 709.283 779.904 1.109.566 T.C.Ziraat Bankası AŞ (1) 3.504.725 4.378.523 5.178.733 6.567.623 8.569.135 T. Halk Bankası AŞ (6) 3.329.139 3.364.892 2.727.255 2.855.643 3.351.550 T.H.T.Emlak Bankası AŞ 31.360 94.140 137.151 165.683 158.014 T.İhracat Kredi Bankası AŞ 221.191 245.927 427.009 489.406 421.325 T.Kalkınma Bankası AŞ 55.083 47.262 59.179 80.081 92.846 Ziraat Katılım Bankası AŞ (1,12) (11.708) 40.482 Bankalar toplamı 7.535.440 8.571.762 9.238.610 10.926.632 13.742.918 Diğer mali kuruluşlar : Halk Faktoring AŞ (6) (333) 1.293 9.339 13.270 20.748 Halk Finansal Kiralama AŞ (6) 27.228 20.600 6.409 7.780 14.743 Halk Hayat ve Emeklilik AŞ (6) 58.644 91.972 110.874 132.907 191.527 Halk Portföy Yönetimi AŞ (6) 583 1.642 2.847 5.668 9.298 Halk Sigorta AŞ (6) 16.265 52.839 56.538 12.217 32.525 Halk Yatırım Menkul Değerler AŞ (6) 12.513 11.538 20.696 14.200 18.327 T.H. Kalkınma Yatırım Menkul Değerler AŞ 201 296 454 600 736 Ziraat Finansal Kiralama AŞ (1) 24.069 10.705 (51.115) 49.368 44.207 Ziraat Hayat ve Emeklilik AŞ (1) 89.288 164.902 183.228 203.818 292.771 Ziraat Portföy Yönetimi AŞ (1) 811 237 3.940 7.031 10.606 Ziraat Sigorta AŞ (1) 58.582 69.982 81.300 110.070 162.378 Ziraat Yatırım Menkul Değerler AŞ (1) 9.157 9.998 11.893 23.573 27.548 Diğer mali kuruluşlar toplamı 297.008 436.004 436.403 580.502 825.414 (6) 03.02.2017 tarih ve 2017/1 ve 5 sayılı ÖYK kararlarıyla T.Varlık Fonuna devredildi. (7) 18.11.2013 itibarıyla halka arz edildi. (8) 21.10.2016 itibarıyla Sümer Holding AŞ ile birleşti. (9) 01.11.2016 tarihinde denetime girdi. (10) 22.01.2016 tarihinde denetime girdi. (11) 08.04.2014 tarihine kadar Fintek Finansal Teknoloji Hizmetleri AŞ. (12) 16.02.2015 itibarıyla faaliyete geçti. KİT'lerin 2012-2016 yılları dönem sonuçları (devam) (Bin TL)

Genel Rapor • 2016 (Ek : 2) Kuruluşlar 2012 2013 2014 2015 2016 Tarım : Atatürk Orman Çiftliği 3.248 9.044 4.763 17.791 14.159 Ulaştırma-haberleşme : TRT 179.450 113.136 152.268 (146.973) 252.222 Ticaret : Ekici Tütünleri Satış Piyasalarını Destek. İşleri (1) 2.964 (651) Diğer hizmetler : Milli Piyango İdaresi 432.719 468.192 481.148 483.562 581.397 Olimpiyat Oyunları Haz.ve Düz.Kurulu 28.997 (51.643) 63.544 844 56.593 Şeker Kurumu 2.268 1.378 1.369 2.608 1.534 TOKİ 3.332.045 2.807.786 4.025.916 3.099.180 3.276.719 Diğer hizmetler toplamı 3.796.029 3.225.713 4.571.977 3.586.194 3.916.243 Bankalar : T.Vakıflar Bankası TAO 1.885.361 1.982.914 2.213.676 2.470.293 3.395.524 Diğer kuruluşların 2012-2016 yılları dönem sonuçları (Bin TL) (1) 6456 sayılı Kanunla 18.04.2013 tarihi itbarıyla tta Gayrimenkul AŞ'ye devredilmiştir.

Genel Rapor • 2016 Sayıştay KİT’lerin 2016 yılı varlıklarının ayrıntısı (Bin TL) (Ek : 3) Varlıklar Kod Tarım Sanayi Hizmetler Kompanse KİT net toplamı Mali kuruluşlar KİT toplamıMadencilik İmalat Enerji Toplam Ulaştırma-haberleşme Ticaret Diğer hizmetler Toplam Bankalar Diğer mali kuruluşlar Kompanse Mali kuruluşlar toplamı Dönen Duran Toplam Dönen Duran Toplam Dönen Duran Toplam Dönen Duran Toplam Dönen Duran Toplam Dönen Duran Toplam Dönen Duran Toplam Dönen Duran Toplam Dönen Duran Toplam Dönen Duran Toplam Dönen Duran Toplam Dönen Duran Toplam Dönen Duran Toplam Dönen Duran Toplam Dönen Duran Toplam Dönen Duran Toplam 1-Hazır ve paraya çevrilebilir değerler: Kasa ve bankalar: Kasa mevcudu 1 167 167 150 150 717 717 83 83 950 950 222.867 222.867 118 118 13 13 222.998 222.998 224.115 224.115 4.368.704 4.368.704 824.741 824.741 5.193.445 5.193.445 5.417.560 5.417.560 Bankalardaki nakit 2 31.732 31.732 621.529 621.530 972.275 972.275 92.086 92.086 1.685.890 1.685.891 7.344.725 7.344.725 2.177.519 2.177.519 335.039 335.039 9.857.283 9.857.283 11.574.905 11.574.905 31.696.003 31.696.003 3.136.908 3.136.908 34.832.911 34.832.911 46.407.816 46.407.816 Kanuni karşılıklar kasası 3 9.749 9.749 3.411 3.411 13.160 13.160 202.135 202.135 202.135 202.135 215.295 215.295 50.645.267 50.645.267 50.645.267 50.645.267 50.860.562 50.860.562 Diğer 4 240 240 223 223 74.305 74.305 71 71 74.599 74.599 46.514 46.514 3 3 46.517 46.517 121.356 121.356 540.200 540.200 43.302 43.302 583.502 583.502 704.858 704.858 Hazır değerler toplamı 5 32.139 32.139 631.651 631.652 1.050.708 1.050.708 92.240 92.240 1.774.599 1.774.600 7.614.106 7.614.106 2.379.772 2.379.772 335.055 335.055 10.328.933 10.328.933 12.135.671 12.135.671 87.250.174 87.250.174 4.004.951 4.004.951 91.255.125 91.255.125 103.390.796 103.390.796 Kasa ve bankalar toplamı 6 32.139 32.139 631.651 631.652 1.050.708 1.050.708 92.240 92.240 1.774.599 1.774.600 7.614.106 7.614.106 2.379.772 2.379.772 335.055 335.055 10.328.933 10.328.933 12.135.671 12.135.671 87.250.174 87.250.174 4.004.951 4.004.951 91.255.125 91.255.125 103.390.796 103.390.796 Menkul kıymetler:
Hisse senetleri 7 26.227 712.324 738.551 27.668 13 27.681 53.895 712.337 766.232 53.895 712.337 766.232 Tahvil, senet ve bonolar 8 3.205 3.205 59.710 59.710 30.516 30.516 90.226 90.226 93.431 93.431 61.270.604 41.055.942 102.326.546 385.215 4.115 389.330 61.655.819 41.060.057 102.715.876 61.749.250 41.060.057 102.809.307 Diğer 9 105.360 105.360 3.443 3.443 4.858.990 17 4.859.007 4.967.793 17 4.967.810 77 77 1 1 4.138 4.138 4.216 4.216 4.972.009 17 4.972.026 2.504.798 360.999 2.865.797 4.184 4.184 2.508.982 360.999 2.869.981 7.480.991 361.016 7.842.007 Menkul kıymetler toplamı 10 3.205 3.205 105.360 105.360 3.443 3.443 4.858.990 17 4.859.007 4.967.793 17 4.967.810 59.787 59.787 1 1 34.654 34.654 94.442 94.442 5.065.440 17 5.065.457 63.801.629 42.129.265 105.930.894 417.067 4.128 421.195 64.218.696 42.133.393 106.352.089 69.284.136 42.133.410 110.651.314 Alacaklar:
Bankaların verdiği krediler 11 141.703.935 343.806.767 485.510.702 141.703.935 343.806.767 485.510.702 141.703.935 343.806.767 485.510.702 Ticari alacaklar:
KİT’lerden 12 100 606 706 36.621 163.609 200.230 47.345 56 47.401 2.957.129 2.957.129 3.041.095 163.665 3.204.760 126.479 126.479 160.171 160.171 715 715 287.365 287.365 837.416 9 837.425 2.491.144 164.262 2.655.406 2.491.144 164.262 2.655.406 Resmi daireler 13 11 856 867 1.305.095 1.305.095 79.379 192 79.571 18.289 18.289 1.402.763 192 1.402.955 3.457.544 2.771 3.460.315 58.678 58.678 5.105 1.728 6.833 3.521.327 4.499 3.525.826 4.924.101 5.547 4.929.648 52.689 52.689 52.689 52.689 4.924.101 58.236 4.982.337 Bağlı ortaklıklar 14 331.445 180 331.625 331.445 180 331.625 347.573 347.573 347.573 347.573 71.223 71.223 607.795 180 607.975 2.658 2.658 2.658 2.658 610.453 180 610.633 İştiraklerden 15 18.328 18.328 18.328 18.328 18.328 18.328 18.328 18.328 Yurt dışından 16 521.471 521.471 65.109 65.109 869 869 587.449 587.449 1.699.310 1.699.310 38.743 38.743 1.738.053 1.738.053 2.325.502 2.325.502 35.680 35.680 35.680 35.680 2.361.182 2.361.182 Diğer 17 33.964 3.696 37.660 389.380 11.671 401.051 1.420.749 9.706 1.430.455 4.190.793 2.958.613 7.149.406 6.000.922 2.979.990 8.980.912 4.406.174 21.928 4.428.102 200.228 1.410 201.638 117.234 1.653 118.887 4.723.636 24.991 4.748.627 10.758.522 3.008.677 13.767.199 7.018.866 4.481.596 11.500.462 3.193.932 5.387.757 8.581.689 10.212.798 9.869.353 20.082.151 20.971.320 12.878.030 33.849.350 Ticari alacaklar toplamı 18 34.075 5.158 39.233 2.270.895 175.280 2.446.175 1.944.027 10.134 1.954.161 7.167.080 2.958.613 10.125.693 11.382.002 3.144.027 14.526.029 10.037.080 24.699 10.061.779 457.820 1.410 459.230 123.054 3.381 126.435 10.617.954 29.490 10.647.444 908.639 9 908.648 21.125.392 3.178.666 24.304.058 7.018.866 4.534.285 11.553.151 3.232.270 5.387.757 8.620.027 10.251.136 9.922.042 20.173.178 31.376.528 13.100.708 44.477.236 Diğer alacaklar:
Hazineden 19 40.209 40.209 21 2.621 2.642 3.311.564 3.311.564 3.351.794 2.621 3.354.415 1.171.873 1.171.873 1.766.185 1.766.185 2.938.058 2.938.058 6.289.852 2.621 6.292.473 18.384 18.384 18.384 18.384 6.308.236 2.621 6.310.857 KİT’lerden 20 1.824.159 1.622.031 3.446.190 1.012 1.012 26.727 26.727 1.851.898 1.622.031 3.473.929 32 32 22 22 54 54 1.851.952 1.622.031 3.473.983
Resmi daireler 21 5.680 5.680 4.092 4.092 5.079 5.079 14.851 14.851 19.006 19.006 98.682 98.682 1.382 1.382 119.070 119.070 133.921 133.921 133.921 133.921 Bağlı ortaklıklar 22 1.756 13.879.818 13.881.574 1.756 13.879.818 13.881.574 1.382.208 1.427.238 2.809.446 1.382.208 1.427.238 2.809.446 283.916 42.230 326.146 1.100.048 15.264.826 16.364.874 205 205 205 205 1.100.253 15.264.826 16.365.079 İştiraklerden 23 2.561 2.561 109.372 557.192 666.564 4.103 4.103 51 51 113.526 557.192 670.718 108 108 108 108 116.195 557.192 673.387 116.195 557.192 673.387 Yurt dışından 24 31.396 138.542 169.938 85 85 11.401 11.401 42.882 138.542 181.424 963 963 963 963 43.845 138.542 182.387 43.845 138.542 182.387 Diğer 25 18.673 710 19.383 95.805 95.805 9.187 84 9.271 1.890.873 87.959 1.978.832 1.995.865 88.043 2.083.908 288.091 7.395 295.486 45.010 177.104 222.114 14.574 127 14.701 347.675 184.626 532.301 2.362.213 273.379 2.635.592 3.020.372 87 3.020.459 14.856 6.200 21.056 3.035.228 6.287 3.041.515 5.397.441 279.666 5.677.107 Diğer alacaklar toplamı 26 21.234 710 21.944 2.108.377 16.197.583 18.305.960 18.500 2.705 21.205 5.245.695 87.959 5.333.654 7.372.572 16.288.247 23.660.819 2.862.249 1.434.633 4.296.882 1.909.909 177.104 2.087.013 15.978 127 16.105 4.788.136 1.611.864 6.400.000 2.135.868 1.664.261 3.800.129 10.046.074 16.236.560 26.282.634 3.038.961 87 3.039.048 14.856 6.200 21.056 3.053.817 6.287 3.060.104 13.099.891 16.242.847 29.342.738 Alacaklar toplamı 27 55.309 5.868 61.177 4.379.272 16.372.863 20.752.135 1.962.527 12.839 1.975.366 12.412.775 3.046.572 15.459.347 18.754.574 19.432.274 38.186.848 12.899.329 1.459.332 14.358.661 2.367.729 178.514 2.546.243 139.032 3.508 142.540 15.406.090 1.641.354 17.047.444 3.044.507 1.664.270 4.708.777 31.171.466 19.415.226 50.586.692 151.761.762 348.341.139 500.102.901 3.247.126 5.393.957 8.641.083 155.008.888 353.735.096 508.743.984 186.180.354 373.150.322 559.330.676 Stoklar :
İlk madde malzeme 28 67.366 67.366 910.895 910.895 1.008.222 1.008.222 595.958 595.958 2.515.075 2.515.075 695.690 695.690 229.221 229.221 873 873 925.784 925.784 3.508.225 3.508.225 3.508.225 3.508.225 Yarı mamuller 29 146.666 146.666 115.847 115.847 336.703 336.703 452.550 452.550 65.450 65.450 5.313 5.313 70.763 70.763 669.979 669.979 669.979 669.979 Mamuller 30 277.841 277.841 429.616 429.616 3.835.396 3.835.396 11.683 11.683 4.276.695 4.276.695 5.984 5.984 79.451 79.451 18.226 18.226 103.661 103.661 4.658.197 4.658.197 4.658.197 4.658.197 Ticari mallar 31 19.399 19.399 77.941 77.941 100.307 100.307 178.248 178.248 1.110.478 1.110.478 4.802.770 4.802.770 5.913.248 5.913.248 6.110.895 6.110.895 6.110.895 6.110.895 Diğer 32 32.655 32.655 134.952 80.773 215.725 230.347 230.347 315.209 315.209 680.508 80.773 761.281 124.630 124.630 157.651 157.651 4.332 4.332 286.613 286.613 999.776 80.773 1.080.549 36.560 36.560 36.560 36.560 1.036.336 80.773 1.117.109 Stoklar toplamı 33 543.927 543.927 1.669.251 80.773 1.750.024 5.510.975 5.510.975 922.850 922.850 8.103.076 80.773 8.183.849 2.002.232 2.002.232 5.274.406 5.274.406 23.431 23.431 7.300.069 7.300.069 15.947.072 80.773 16.027.845 36.560 36.560 36.560 36.560 15.983.632 80.773 16.064.405 Diğer paraya çevrilebilir değerler 34 66.908 66.908 481.717 93.120 574.837 166.718 6.384 173.102 1.658.795 1.658.795 2.307.230 99.504 2.406.734 3.674.127 3.674.127 291.200 291.200 29.554 15.500 45.054 3.994.881 15.500 4.010.381 6.369.019 115.004 6.484.023 861.060 501.024 1.362.084 283.332 9.103 292.435 1.144.392 510.127 1.654.519 7.513.411 625.131 8.138.542 Kısa sürede para.çevrilebilir değerler 35 669.349 5.868 675.217 6.635.600 16.546.755 23.182.356 7.643.663 19.223 7.662.886 19.853.410 3.046.589 22.899.999 34.132.673 19.612.567 53.745.241 18.635.475 1.459.332 20.094.807 7.933.336 178.514 8.111.850 226.671 19.008 245.679 26.795.482 1.656.854 28.452.336 3.044.507 3.044.507 58.552.997 58.552.997 216.461.011 390.971.428 607.432.439 3.947.525 5.407.188 9.354.713 220.408.536 396.378.616 616.787.152 278.961.533 278.961.533 Paraya çevrilebilir ve hazır değerler 36 701.488 5.868 707.356 7.267.251 16.546.755 23.814.007 8.694.371 19.223 8.713.594 19.945.650 3.046.589 22.992.239 35.907.272 19.612.567 55.519.840 26.249.581 1.459.332 27.708.913 10.313.108 178.514 10.491.622 561.726 19.008 580.734 37.124.415 1.656.854 38.781.269 3.044.507 1.664.270 4.708.777 70.688.668 19.611.020 90.299.688 303.711.185 390.971.428 694.682.613 7.952.476 5.407.188 13.359.664 311.663.661 396.378.616 708.042.277 382.352.329 415.989.636 798.341.965 Bağlı değerler:
İştirakler 37 10.769 10.769 61.975 61.975 46.308 46.308 65.298 65.298 173.581 173.581 1.793.945 1.793.945 25.500 25.500 11.024 11.024 1.830.469 1.830.469 2.014.819 2.014.819 399.307 399.307 34.126 34.126 433.433 433.433 2.448.252 2.448.252 Bağlı ortaklıklar 38 5.738 5.738 5.738 5.738 5.084.409 5.084.409 49.110 49.110 5.133.519 5.133.519 1.138.662 1.138.662 4.000.595 4.000.595 48.750 48.750 1.327 1.327 2.031.250 2.031.250 (1.981.173) (1.981.173) 2.019.422 2.019.422 Maddi duran varlıklar: 39
Maddi duran varlıklar edinme değeri 40 1.289.439 1.289.439 7.106.274 7.106.274 8.502.019 8.502.019 50.818.583 50.818.583 66.426.876 66.426.876 62.326.525 62.326.525 2.847.972 2.847.972 990.194 990.194 66.164.691 66.164.691 133.881.006 133.881.006 11.963.188 11.963.188 34.753 34.753 11.997.941 11.997.941 145.878.947 145.878.947 Birikmiş amortismanlar (-) 41 (441.290) (441.290) (3.790.610) (3.790.610) (6.429.703) (6.429.703) (24.783.172) (24.783.172) (35.003.485) (35.003.485) (17.996.749) (17.996.749) (1.859.632) (1.859.632) (99.848) (99.848) (19.956.229) (19.956.229) (55.401.004) (55.401.004) (2.636.137) (2.636.137) (24.998) (24.998) (2.661.135) (2.661.135) (58.062.139) (58.062.139) Maddi duran varlıklar (net) 42 848.149 848.149 3.315.664 3.315.664 2.072.316 2.072.316 26.035.411 26.035.411 31.423.391 31.423.391 44.329.776 44.329.776 988.340 988.340 890.346 890.346 46.208.462 46.208.462 78.480.002 78.480.002 9.327.051 9.327.051 9.755 9.755 9.336.806 9.336.806 87.816.808 87.816.808 Maddi olmayan duran varlıklar (net) 43 5.365 5.365 411.293 411.293 153.685 153.685 1.041.822 1.041.822 1.606.800 1.606.800 132.082 132.082 132.870 132.870 14.090 14.090 279.042 279.042 1.891.207 1.891.207 511.544 511.544 10.425 10.425 521.969 521.969 2.413.176 2.413.176 Özel tükenmeye tabi varlıklar (net) 10.525 10.525 621.339 621.339 (1.099) (1.099) 47.763 47.763 668.003 668.003 (1.056) (1.056) (1.056) (1.056) 677.472 677.472 677.472 677.472 Diğer bağlı değerler 44 471.209 471.209 5.807 5.807 4.718 4.718 1.715.229 1.715.229 1.725.754 1.725.754 1.319.594 1.319.594 4.028 4.028 1.040.028 1.040.028 2.363.650 2.363.650 4.560.613 4.560.613 2.937.168 2.937.168 24.293 24.293 2.961.461 2.961.461 7.522.074 7.522.074 Bağlı değerler toplamı 45 1.346.017 1.346.017 4.421.816 4.421.816 2.275.928 2.275.928 28.905.523 28.905.523 35.603.267 35.603.267 52.659.806 52.659.806 1.150.738 1.150.738 2.003.542 2.003.542 55.814.086 55.814.086 1.138.662 1.138.662 91.624.708 91.624.708 13.223.820 13.223.820 79.926 79.926 2.031.250 2.031.250 11.272.496 11.272.496 102.897.204 102.897.204 Varlıklar toplamı 46 701.488 1.351.885 2.053.373 7.267.251 20.968.572 28.235.823 8.694.371 2.295.151 10.989.522 19.945.650 31.952.112 51.897.762 35.907.272 55.215.835 91.123.107 26.249.581 54.119.138 80.368.719 10.313.108 1.329.252 11.642.360 561.726 2.022.550 2.584.276 37.124.415 57.470.940 94.595.355 3.044.507 2.802.932 5.847.439 70.688.668 111.235.728 181.924.396 303.711.185 404.195.248 707.906.433 7.952.476 5.487.114 13.439.590 2.031.250 2.031.250 311.663.661 407.651.112 719.314.773 382.352.329 518.886.840 901.239.169 Not : İşletmeci kitlerin 4.708.777 bin TL’si KİT’lerden ve bağlı ortaklıklardan alacaklar, 1.138.662 bin TL’si bağlı ortaklıklardaki sermaye hesabı olmak üzere toplam 5.847.439 bin TL tutarındaki aktif değerleri ile mali kuruluşların 2.031.250 bin TL tutarındaki bağlı ortaklıklar sermaye payları, pasif hesaplar içinde yer alan KİT’lere borçlar, bağlı ortaklıklara borçlar ve ödenmiş sermaye hesaplarına mahsup edilmiştir.

Genel Rapor • 2016 Sayıştay KİT’lerin 2016 yılı kaynaklarının ayrıntısı (Bin TL) (Ek : 4) Kaynaklar Kod Tarım Sanayi Hizmetler Kompanse KİT net toplamı Mali kuruluşlar KİT toplamıMadencilik İmalat Enerji Toplam Ulaştırma-haberleşme Ticaret Diğer hizmetler Toplam Bankalar Diğer mali kuruluşlar Kompanse Mali kuruluşlar toplamı Kısa süreli Uzun süreli Toplam Kısa süreli Uzun süreli Toplam Kısa süreli Uzun süreli Toplam Kısa süreli Uzun süreli Toplam Kısa süreli Uzun süreli Toplam Kısa süreli Uzun süreli Toplam Kısa süreli Uzun süreli Toplam Kısa süreli Uzun süreli Toplam Kısa süreli Uzun süreli Toplam Kısa süreli Uzun süreli Toplam Kısa süreli Uzun süreli Toplam Kısa süreli Uzun süreli Toplam Kısa süreli Uzun süreli Toplam Kısa süreli Uzun süreli Toplam Kısa süreli Uzun süreli Toplam Kısa süreli Uzun süreli Toplam 1-Yabancı kaynaklar: Mevduat: Tasarruf mevduatı 1 137.290.244 1.662.080 138.952.324 137.290.244 1.662.080 138.952.324 137.290.244 1.662.080 138.952.324 Diğer mevduat 2 226.485.234 23.509.320 249.994.554 226.485.234 23.509.320 249.994.554 226.485.234 23.509.320 249.994.554 Mevduat toplamı 3 363.775.478 25.171.400 388.946.878 363.775.478 25.171.400 388.946.878 363.775.478 25.171.400 388.946.878 Mali borçlar:
Hazine kredisi 4 1.081.184 1.081.184 1.081.184 1.081.184 1.081.184 1.081.184 Hazine aracı.sağ.dış.kredi 5 228.492 1.193.140 1.421.632 228.492 1.193.140 1.421.632 916.578 1.943.258 2.859.836 199.008 199.008 1.115.586 1.943.258 3.058.844 1.344.078 3.136.398 4.480.476 44.143 1.266.428 1.310.571 44.143 1.266.428 1.310.571 1.388.221 4.402.826 5.791.047 Banka kredileri 6 495.000 495.000 509.069 7.750.916 8.259.985 1.298.450 1.298.450 242.466 242.466 2.049.985 7.750.916 9.800.901 2.641 2.641 2.517.740 2.517.740 2.444 11.544 13.988 2.522.825 11.544 2.534.369 5.067.810 7.762.460 12.830.270 52.738.232 45.855.962 98.594.194 3.375.883 1.625.570 5.001.453 56.114.115 47.481.532 103.595.647 61.181.925 55.243.992 116.425.917 Diğer krediler 7 260.864 7.498.263 7.759.127 141.350 141.350 402.214 7.498.263 7.900.477 402.214 7.498.263 7.900.477 Çıkarılmış menkul kıymet taksit ve faizleri 8 100.000 100.000 100.000 100.000 100.000 100.000 2.489.793 18.089.941 20.579.734 272.943 256.822 529.765 2.762.736 18.346.763 21.109.499 2.862.736 18.346.763 21.209.499 Diğer 9 189.114 189.114 81.522 1.295.839 1.377.361 81.522 1.484.953 1.566.475 24 24 24 24 81.546 1.484.953 1.566.499 66.680.218 565.505 67.245.723 152.826 2.640.859 2.793.685 66.833.044 3.206.364 70.039.408 66.914.590 4.691.317 71.605.907 Mali borçlar toplamı 10 495.000 495.000 509.069 7.750.916 8.259.985 1.298.450 189.114 1.487.564 552.480 2.488.979 3.041.459 2.359.999 10.429.009 12.789.008 919.243 1.943.258 2.862.501 2.716.748 2.716.748 102.444 11.544 113.988 3.738.435 1.954.802 5.693.237 6.593.434 12.383.811 18.977.245 122.213.250 74.357.283 196.570.533 3.943.002 4.523.251 8.466.253 126.156.252 78.880.534 205.036.786 132.749.686 91.264.345 224.014.031 Ticari borçlar:
KİT’lere 11 63 63 2.034 2.034 248.489 9 248.498 584.553 584.553 835.076 9 835.085 2.259 2.259 18 18 2.277 2.277 837.416 9 837.425
Resmi dairelere 12 304 304 104.586 209.400 313.986 180.426 196 180.622 56.058 245.509 301.567 341.070 455.105 796.175 57.080 57.080 3 3 17 17 57.100 57.100 398.474 455.105 853.579 133.668 133.668 133.668 133.668 398.474 588.773 987.247 Bağlı ortaklıklara 13 28.774 28.774 28.774 28.774 42.449 42.449 42.449 42.449 71.223 71.223 99 99 99 99 99 99 İştiraklere 14 879 879 879 879 741 741 741 741 1.620 1.620 1.620 1.620 Yurt dışına 15 53.833 53.833 3.541 3.541 4.747 4.747 62.121 62.121 1.978.845 1.978.845 1.978.845 1.978.845 2.040.966 2.040.966 2.040.966 2.040.966 Diğer 16 51.157 51.157 610.193 610.193 2.006.700 128.839 2.135.539 2.083.998 2.958.930 5.042.928 4.700.891 3.087.769 7.788.660 3.929.382 41.172 3.970.554 1.551.184 1.551.184 11.305 402 11.707 5.491.871 41.574 5.533.445 10.243.919 3.129.343 13.373.262 7.092.791 3.013.628 10.106.419 241.813 241.813 7.334.604 3.013.628 10.348.232 17.578.523 6.142.971 23.721.494 Ticari borçlar toplamı 17 51.524 51.524 770.646 209.400 980.046 2.467.930 129.044 2.596.974 2.730.235 3.204.439 5.934.674 5.968.811 3.542.883 9.511.694 6.010.015 41.172 6.051.187 1.551.205 1.551.205 12.063 402 12.465 7.573.283 41.574 7.614.857 908.639 9 908.648 12.684.979 3.584.448 16.269.427 7.092.890 3.147.296 10.240.186 241.813 241.813 7.334.703 3.147.296 10.481.999 20.019.682 6.731.744 26.751.426 Diğer borçlar:
KİT’lere 18 8.141 8.141 22.304 84 22.388 842.923 842.923 873.368 84 873.452 1.814.050 1.622.031 3.436.081 1.814.050 1.622.031 3.436.081 1.851.952 1.622.031 3.473.983 835.466 84 835.550 835.466 84 835.550 Resmi dairelere 19 21 21 13.187 2.134 15.321 19.869 19.869 266.769 266.769 299.825 2.134 301.959 656.987 656.987 100.000 100.000 1.398 1.398 758.385 758.385 1.058.231 2.134 1.060.365 5.653 41.199 46.852 790 790 6.443 41.199 47.642 1.064.674 43.333 1.108.007 Sosyal güvenlik kuruluşlarına 20 12.062 12.062 3.504 3.504 386 386 15.952 15.952 890 890 357 357 1.247 1.247 17.199 17.199 26.174 26.174 1.974 1.974 28.148 28.148 45.347 45.347 Bağlı ortaklıklara 21 18.555 18.555 18.555 18.555 265.361 42.230 307.591 265.361 42.230 307.591 283.916 42.230 326.146
İştiraklere 22 1.158 1.158 61.648 61.648 62.806 62.806 100 100 100 100 62.906 62.906 62.906 62.906 Yurt dışına 23 10.455 10.455 3.946 3.946 14.401 14.401 146.975 146.975 146.975 146.975 161.376 161.376 161.376 161.376 Diğer 24 973 973 70.460 48.506 118.966 859.888 29.237 889.125 1.052.735 1.052.735 1.983.083 77.743 2.060.826 913.628 913.628 32.656 32.656 10.541 10.541 956.825 956.825 2.940.881 77.743 3.018.624 5.963.014 5.963.014 66.499 66.499 6.029.513 6.029.513 8.970.394 77.743 9.048.137 Diğer borçlar toplamı 25 994 994 132.860 50.640 183.500 906.723 29.321 936.044 2.228.407 2.228.407 3.267.990 79.961 3.347.951 3.797.991 1.664.261 5.462.252 132.656 132.656 12.296 12.296 3.942.943 1.664.261 5.607.204 2.135.868 1.664.261 3.800.129 5.076.059 79.961 5.156.020 5.994.841 41.199 6.036.040 69.263 69.263 6.064.104 41.199 6.105.303 11.140.163 121.160 11.261.323 Diğer yabancı kaynaklar:
İç sigorta fonları 26 135.658 135.658 93.429 93.429 1.041.057 1.041.057 1.270.144 1.270.144 471.819 471.819 179.128 179.128 37.244 37.244 688.191 688.191 1.958.335 1.958.335 3.631 3.631 848 848 4.479 4.479 4.479 1.958.335 1.962.814 Kıdem taz.karşılıkları 27 52.115 416.708 468.823 1.204 10.928 12.132 214.764 214.764 53.319 642.400 695.719 10.884 231.560 242.444 1.690 1.690 10.300 7.341 17.641 21.184 240.591 261.775 74.503 882.991 957.494 1.587.848 1.587.848 12.398 12.398 1.600.246 1.600.246 74.503 2.483.237 2.557.740 Dönem kârı.Haz.ödenecek kâr payı 28 1.411.504 1.411.504 705 705 943.808 943.808 2.356.017 2.356.017 1.557.181 1.557.181 151.838 151.838 1.709.019 1.709.019 4.065.036 4.065.036 294.118 294.118 294.118 294.118 4.359.154 4.359.154 Dönem kârı diğ.ort.öden.kâr payı 29 135.420 135.420 135.420 135.420 59.821 59.821 36.001 36.001 95.822 95.822 231.242 231.242 611.669 611.669 268.846 268.846 880.515 880.515 1.111.757 1.111.757 Dönem kârı öd.ver.ve yas.yük. 30 1.631 1.631 15.816 15.816 481.709 481.709 497.525 1.631 499.156 167.316 167.316 37.774 37.774 1.786 1.786 206.876 206.876 704.401 1.631 706.032 544.955 544.955 43.689 43.689 588.644 588.644 1.293.045 1.631 1.294.676 Ödenecek diğer vergiler 31 3.235 3.235 356.157 356.157 147.882 147.882 146.955 146.955 650.994 650.994 1.396.538 1.396.538 122.030 122.030 4.692 4.692 1.523.260 1.523.260 2.177.489 2.177.489 847.100 847.100 29.661 29.661 876.761 876.761 3.054.250 3.054.250 Diğer 32 170.547 170.547 346.800 218.689 565.489 404.443 65.176 469.619 1.239.036 2.601.054 3.840.090 1.990.279 2.884.919 4.875.198 1.827.105 850.143 2.677.248 567.278 1.170.829 1.738.107 15.428 13.522 28.950 2.409.811 2.034.494 4.444.305 4.570.637 4.919.413 9.490.050 14.484.880 6.913.321 21.398.201 1.730.218 598.087 2.328.305 16.215.098 7.511.408 23.726.506 20.785.735 12.430.821 33.216.556 Diğer yabancı kaynak toplamı 33 173.782 173.782 2.301.996 772.686 3.074.682 570.050 169.533 739.583 2.811.508 3.856.875 6.668.383 5.683.554 4.799.094 10.482.648 4.959.024 1.553.522 6.512.546 938.741 1.351.647 2.290.388 68.207 58.107 126.314 5.965.972 2.963.276 8.929.248 11.823.308 7.762.370 19.585.678 16.786.353 8.501.169 25.287.522 2.073.262 610.485 2.683.747 18.859.615 9.111.654 27.971.269 30.682.923 16.874.024 47.556.947 Negatif konsolidasyon şerefiyesi 34
Yabancı kaynaklar toplamı 35 721.300 721.300 3.714.571 8.783.642 12.498.213 5.243.153 517.012 5.760.165 8.322.630 9.550.293 17.872.923 17.280.354 18.850.947 36.131.301 15.686.273 5.202.213 20.888.486 5.339.350 1.351.647 6.690.997 195.010 70.053 265.063 21.220.633 6.623.913 27.844.546 3.044.507 1.664.270 4.708.777 36.177.780 23.810.590 59.988.370 515.862.812 111.218.347 627.081.159 6.327.340 5.133.736 11.461.076 522.190.152 116.352.083 638.542.235 558.367.932 140.162.673 698.530.605 Öz kaynaklar:
Esas sermaye 36 2.080.000 2.080.000 14.750.000 14.750.000 6.630.000 6.630.000 41.180.000 41.180.000 62.560.000 62.560.000 66.693.543 66.693.543 3.000.582 3.000.582 13.447.710 13.447.710 83.141.835 83.141.835 1.138.662 1.138.662 146.643.173 146.643.173 29.547.000 29.547.000 1.284.250 1.284.250 2.031.250 2.031.250 28.800.000 28.800.000 175.443.173 175.443.173 Ödenmemiş sermaye (-) 37 (339.253) (339.253) (1.350.000) (1.350.000) (480.620) (480.620) (6.318.568) (6.318.568) (8.149.188) (8.149.188) (6.745.740) (6.745.740) (47.636) (47.636) (4.874.440) (4.874.440) (11.667.816) (11.667.816) (20.156.257) (20.156.257) (6.310.251) (6.310.251) (6.310.251) (6.310.251) (26.466.508) (26.466.508) Ödenmiş sermaye 38 1.740.747 1.740.747 13.400.000 13.400.000 6.149.380 6.149.380 34.861.432 34.861.432 54.410.812 54.410.812 59.947.803 59.947.803 2.952.946 2.952.946 8.573.270 8.573.270 71.474.019 71.474.019 1.138.662 1.138.662 126.486.916 126.486.916 23.236.749 23.236.749 1.284.250 1.284.250 2.031.250 2.031.250 22.489.749 22.489.749 148.976.665 148.976.665 Sermaye düzeltmesi olumlu farkları 39 3.384 3.384 299.940 299.940 303.324 303.324 454.504 454.504 8.498 8.498 463.002 463.002 766.326 766.326 3.197.010 3.197.010 3.197.010 3.197.010 3.963.336 3.963.336 Sermaye düzeltmesi olumsuz farkları (-) 40
Tahsis serm.olmayan kuruluş.fon veya k. 41
Sermaye yedekleri 42 1.012.318 1.012.318 19.936 19.936 1.411.800 1.411.800 2.444.054 2.444.054 111.993 111.993 (19.875) (19.875) 92.118 92.118 2.536.172 2.536.172 5.281.369 5.281.369 169.678 169.678 5.451.047 5.451.047 7.987.219 7.987.219 Kâr yedekleri 43 15.711 15.711 4.782.050 4.782.050 1.108.919 1.108.919 6.882.059 6.882.059 12.773.028 12.773.028 8.341.121 8.341.121 1.060.189 1.060.189 608.057 608.057 10.009.367 10.009.367 22.798.106 22.798.106 39.582.100 39.582.100 102.751 102.751 39.684.851 39.684.851 62.482.957 62.482.957 Geçmiş yıllar kârları 44 2.328.804 2.328.804 27.519 27.519 7.182.996 7.182.996 9.539.319 9.539.319 144.911 144.911 407.408 407.408 80.117 80.117 632.436 632.436 10.171.755 10.171.755 1.553.215 1.553.215 64.219 64.219 1.617.434 1.617.434 11.789.189 11.789.189 Geçmiş yıllar zararı (-) 45 (333.289) (333.289) (7.289.411) (7.289.411) (2.228.724) (2.228.724) (19.915.672) (19.915.672) (29.433.807) (29.433.807) (13.995.349) (13.995.349) (76.690) (76.690) (6.951.028) (6.951.028) (21.023.067) (21.023.067) (50.790.163) (50.790.163) (1.922.486) (1.922.486) (22.194) (22.194) (1.944.680) (1.944.680) (52.734.843) (52.734.843) Dönem kârının öz kay.kal. kısmı (+) 46/a 2.397.829 2.397.829 278.263 278.263 3.534.260 3.534.260 6.210.352 6.210.352 7.436.219 7.436.219 153.006 153.006 21.852 21.852 7.611.077 7.611.077 13.821.429 13.821.429 9.682.708 9.682.708 379.810 379.810 10.062.518 10.062.518 23.883.947 23.883.947 Dönem net zararı (-) 46/b (91.096) (91.096) (893.980) (893.980) (129.320) (129.320) (231.976) (231.976) (1.255.276) (1.255.276) (2.506.465) (2.506.465) (1.678) (1.678) (2.508.143) (2.508.143) (3.854.515) (3.854.515) (3.854.515) (3.854.515) Öz kaynak toplamı 47 1.332.073 1.332.073 15.737.610 15.737.610 5.229.357 5.229.357 34.024.839 34.024.839 54.991.806 54.991.806 59.480.233 59.480.233 4.951.363 4.951.363 2.319.213 2.319.213 66.750.809 66.750.809 1.138.662 1.138.662 121.936.026 121.936.026 80.610.665 80.610.665 1.978.514 1.978.514 2.031.250 2.031.250 80.557.929 80.557.929 202.493.955 202.493.955 Yaban. kaynak.sirayet eden zarar (-) 48
Azınlık payları 49 214.609 214.609 214.609 214.609 214.609 Azınlık paylarına sirayet eden zarar(-) 50
Kaynaklar toplamı 51 721.300 1.332.073 2.053.373 3.714.571 24.521.252 28.235.823 5.243.153 5.746.369 10.989.522 8.322.630 43.575.132 51.897.762 17.280.354 73.842.753 91.123.107 15.686.273 64.682.446 80.368.719 5.339.350 6.303.010 11.642.360 195.010 2.389.266 2.584.276 21.220.633 73.374.722 94.595.355 3.044.507 2.802.932 5.847.439 36.177.780 145.746.616 181.924.396 515.862.812 192.043.621 707.906.433 6.327.340 7.112.250 13.439.590 2.031.250 2.031.250 522.190.152 197.124.621 719.314.773 558.367.932 342.871.237 901.239.169 Not : İşletmeci kitlerin 4.708.777 bin TL’si KİT’lerden ve bağlı ortaklıklardan alacaklar, 1.138.662 bin TL’si bağlı ortaklıklardaki sermaye hesabı olmak üzere toplam 5.847.439 bin TL tutarındaki aktif değerleri ile mali kuruluşların 2.031.250 bin TL tutarındaki bağlı ortaklıklar sermaye payları, pasif hesaplar içinde yer alan KİT’lere borçlar, bağlı ortaklıklara borçlar ve ödenmiş sermaye hesaplarına mahsup edilmiştir.

Genel Rapor • 2016 Sayıştay Diğer kuruluşların 2016 yılı varlıklarının ayrıntısı (Bin TL) (Ek:5) Varlıklar Kod Tarım Hizmetler Ara toplam Mali kuruluşlar Diğer kuruluşlar toplamıUlaştırma-haberleşme Diğer hizmetler Hizmetler toplamı Dönen Duran Toplam Dönen Duran Toplam Dönen Duran Toplam Dönen Duran Toplam Dönen Duran Toplam Dönen Duran Toplam Dönen Duran Toplam 1-Hazır ve paraya çevrilebilir değerler: Kasa ve bankalar: Kasa mevcudu 1 129 129 6.458 6.458 6.587 6.587 6.587 6.587 1.785.996 1.785.996 1.792.583 1.792.583 Bankalardaki nakit 2 17.006 17.006 463.023 463.023 1.444.010 1.444.010 1.907.033 1.907.033 1.924.039 1.924.039 9.668.493 9.668.493 11.592.532 11.592.532 Kanuni karşılıklar kasası 3 (4) (4) (4) (4) (4) (4) 15.007.819 15.007.819 15.007.815 15.007.815 Diğer 4 1.493 1.493 1 1 153.334 153.334 153.335 153.335 154.828 154.828 253.791 253.791 408.619 408.619 Hazır değerler toplamı 5 18.499 18.499 463.149 463.149 1.603.802 1.603.802 2.066.951 2.066.951 2.085.450 2.085.450 26.716.099 26.716.099 28.801.549 28.801.549 Kasa ve bankalar toplamı 6 18.499 18.499 463.149 463.149 1.603.802 1.603.802 2.066.951 2.066.951 2.085.450 2.085.450 26.716.099 26.716.099 28.801.549 28.801.549 Menkul kıymetler:
Hisse senetleri 7 27.610 27.610 27.610 27.610 Tahvil, senet ve bonolar 8 127 127 127 127 127 127 3.232.541 22.028.926 25.261.467 3.232.668 22.028.926 25.261.594 Diğer 9 682.107 1.639.588 2.321.695 682.107 1.639.588 2.321.695 Menkul kıymetler toplamı 10 127 127 127 127 127 127 3.914.648 23.696.124 27.610.772 3.914.775 23.696.124 27.610.899 Alacaklar:
Bankaların verdiği krediler 11 49.550.721 98.158.335 147.709.056 49.550.721 98.158.335 147.709.056 Ticari alacaklar:
KİT’lerden 12 62 62 3 3 3 3 62 3 65 62 3 65 Resmi daireler 13 50 50 215 215 4.687.754 20 4.687.774 4.687.969 20 4.687.989 4.688.019 20 4.688.039 85.138 85.138 4.773.157 20 4.773.177 Bağlı ortaklıklar 14
İştiraklerden 15 3.850.523 3.850.523 3.850.523 3.850.523 3.850.523 3.850.523 3.850.523 3.850.523 Yurt dışından 16 1.221 1.221 2.896 2.896 4.117 4.117 4.117 4.117 4.117 4.117 Diğer 17 59.042 59.042 42.978 3.243 46.221 4.376.688 16.312.841 20.689.529 4.419.666 16.316.084 20.735.750 4.478.708 16.316.084 20.794.792 3.411.811 365.926 3.777.737 7.890.519 16.682.010 24.572.529 Ticari alacaklar toplamı 18 59.154 59.154 44.414 3.243 47.657 12.917.861 16.312.864 29.230.725 12.962.275 16.316.107 29.278.382 13.021.429 16.316.107 29.337.536 3.496.949 365.926 3.862.875 16.518.378 16.682.033 33.200.411 Diğer alacaklar:
Hazineden 19 1.061 1.061 1.061 1.061 1.061 1.061 1.061 1.061 KİT’lerden 20
Resmi daireler 21 7 7 7 7 7 7 2.331 2.331 2.338 2.338 Bağlı ortaklıklar 22
İştiraklerden 23
Yurt dışından 24
Diğer 25 61 61 9.888 1.411 11.299 13.579 53.881 67.460 23.467 55.292 78.759 23.528 55.292 78.820 5.570 5.570 29.098 55.292 84.390 Diğer alacaklar toplamı 26 61 61 9.895 1.411 11.306 14.640 53.881 68.521 24.535 55.292 79.827 24.596 55.292 79.888 7.901 7.901 32.497 55.292 87.789 Alacaklar toplamı 27 59.215 59.215 54.309 4.654 58.963 12.932.501 16.366.745 29.299.246 12.986.810 16.371.399 29.358.209 13.046.025 16.371.399 29.417.424 53.055.571 98.524.261 151.579.832 66.101.596 114.895.660 180.997.256 Stoklar :
İlk madde malzeme 28 7.708 7.708 13.107 13.107 513 513 13.620 13.620 21.328 21.328 21.328 21.328 Yarı mamuller 29 10.090.127 10.090.127 10.090.127 10.090.127 10.090.127 10.090.127 10.090.127 10.090.127 Mamuller 30 5.027 5.027 117 117 357.127 357.127 357.244 357.244 362.271 362.271 362.271 362.271 Ticari mallar 31 49 49 93 93 93 93 142 142 142 142 Diğer 32 127 127 50.206 50.206 7.719 7.719 57.925 57.925 58.052 58.052 10.270 10.270 68.322 68.322 Stoklar toplamı 33 12.911 12.911 63.523 63.523 10.455.486 10.455.486 10.519.009 10.519.009 10.531.920 10.531.920 10.270 10.270 10.542.190 10.542.190 Diğer paraya çevrilebilir değerler 34 172 172 276.323 1.127.931 1.404.254 15.989.218 157.415 16.146.633 16.265.541 1.285.346 17.550.887 16.265.713 1.285.346 17.551.059 1.227.867 1.227.867 17.493.580 1.285.346 18.778.926 Kısa sürede para.çevrilebilir değerler 35 72.298 72.298 394.155 1.132.585 1.526.740 39.377.332 16.524.160 55.901.492 39.771.487 17.656.745 57.428.232 39.843.785 17.656.745 57.500.530 58.208.356 122.220.385 180.428.741 98.052.141 237.929.271 Paraya çevrilebilir ve hazır değerler 36 90.797 90.797 857.304 1.132.585 1.989.889 40.981.134 16.524.160 57.505.294 41.838.438 17.656.745 59.495.183 41.929.235 17.656.745 59.585.980 84.924.455 122.220.385 207.144.840 126.853.690 139.877.130 266.730.820 Bağlı değerler:
İştirakler 37 102 102 12.635 12.635 1.944.693 1.944.693 1.957.328 1.957.328 1.957.430 1.957.430 299.478 299.478 2.256.908 2.256.908 Bağlı ortaklıklar 38 18.567 18.567 18.567 18.567 18.567 18.567 1.797.124 1.797.124 1.815.691 1.815.691 Maddi duran varlıklar: 39
Maddi duran varlıklar edinme değeri 40 57.645 57.645 892.635 892.635 462.889 462.889 1.355.524 1.355.524 1.413.169 1.413.169 2.317.330 2.317.330 3.730.499 3.730.499 Birikmiş amortismanlar (-) 41 (32.533) (32.533) (559.869) (559.869) (139.368) (139.368) (699.237) (699.237) (731.770) (731.770) (907.455) (907.455) (1.639.225) (1.639.225) Maddi duran varlıklar (net) 42 25.112 25.112 332.766 332.766 323.521 323.521 656.287 656.287 681.399 681.399 1.409.875 1.409.875 2.091.274 2.091.274 Maddi olmayan duran varlıklar (net) 43 5.746 5.746 80 80 5.826 5.826 5.826 5.826 193.866 193.866 199.692 199.692 Özel tükenmeye tabi varlıklar (net)
Diğer bağlı değerler 44 471 471 471 471 471 471 471 471 Bağlı değerler toplamı 45 25.214 25.214 351.147 351.147 2.287.332 2.287.332 2.638.479 2.638.479 2.663.693 2.663.693 3.700.343 3.700.343 6.364.036 6.364.036 Varlıklar toplamı 46 90.797 25.214 116.011 857.304 1.483.732 2.341.036 40.981.134 18.811.492 59.792.626 41.838.438 20.295.224 62.133.662 41.929.235 20.320.438 62.249.673 84.924.455 125.920.728 210.845.183 126.853.690 146.241.166 273.094.856

Genel Rapor • 2016 Sayıştay Diğer Kuruluşların 2016 yılı kaynaklarının ayrıntısı (Bin TL) (Ek:6) Kaynaklar Kod Tarım Hizmetler Ara toplam Mali kuruluşlar Diğer kuruluşlar toplamıUlaştırma-haberleşme Diğer hizmetler Hizmetler toplamı Kısa süreli Uzun süreli Toplam Kısa süreli Uzun süreli Toplam Kısa süreli Uzun süreli Toplam Kısa süreli Uzun süreli Toplam Kısa süreli Uzun süreli Toplam Kısa süreli Uzun süreli Toplam Kısa süreli Uzun süreli Toplam 1-Yabancı kaynaklar: Mevduat: Tasarruf mevduatı 1 34.732.976 164.621 34.897.597 34.732.976 34.897.597 Diğer mevduat 2 84.728.126 4.212.654 88.940.780 84.728.126 4.212.654 88.940.780 Mevduat toplamı 3 119.461.102 4.377.275 123.838.377 119.461.102 4.377.275 123.838.377 Mali borçlar:
Hazine kredisi 4
Hazine aracı.sağ.dış.kredi 5 5.359.562 5.359.562 5.359.562 5.359.562 Banka kredileri 6 2.372.480 16.461.728 18.834.208 2.372.480 16.461.728 18.834.208 Diğer krediler 7
Çıkarılmış menkul kıymet taksit ve faizleri 8 1.273.506 1.273.506 1.273.506 1.273.506 1.273.506 1.273.506 5.302.463 14.436.495 19.738.958 5.302.463 15.710.001 21.012.464 Diğer 9 201.777 201.777 201.777 201.777 201.777 201.777 12.998.977 1.040.060 14.039.037 13.200.754 1.040.060 14.240.814 Mali borçlar toplamı 10 201.777 1.273.506 1.475.283 201.777 1.273.506 1.475.283 201.777 1.273.506 1.475.283 20.673.920 37.297.845 57.971.765 20.875.697 38.571.351 59.447.048 Ticari borçlar:
KİT’lere 11 310 310 84 84 394 394 394 394 394 394 Resmi dairelere 12 82 82 10.456.317 10.456.317 10.456.399 10.456.399 10.456.399 10.456.399 10.456.399 10.456.399 Bağlı ortaklıklara 13
İştiraklere 14
Yurt dışına 15 9.101 9.101 9.101 9.101 9.101 9.101 9.101 9.101 Diğer 16 6.707 6.707 86.943 15 86.958 4.093.011 8.282.956 12.375.967 4.179.954 8.282.971 12.462.925 4.186.661 8.282.971 12.469.632 4.911.832 1.200.484 6.112.316 9.098.493 9.483.455 18.581.948 Ticari borçlar toplamı 17 6.707 6.707 96.436 15 96.451 14.549.412 8.282.956 22.832.368 14.645.848 8.282.971 22.928.819 14.652.555 8.282.971 22.935.526 4.911.832 1.200.484 6.112.316 19.564.387 9.483.455 29.047.842 Diğer borçlar:
KİT’lere 18
Resmi dairelere 19 12.313 12.313 12.313 12.313 12.313 12.313 12.313 12.313 Sosyal güvenlik kuruluşlarına 20 143 143 143 143 143 143 2.245 2.245 2.388 2.388 Bağlı ortaklıklara 21
İştiraklere 22
Yurt dışına 23
Diğer 24 1.272 1.272 8.369 52.747 61.116 91.634 91.634 100.003 52.747 152.750 101.275 52.747 154.022 35.466 35.466 136.741 52.747 189.488 Diğer borçlar toplamı 25 1.272 1.272 8.369 52.747 61.116 104.090 104.090 112.459 52.747 165.206 113.731 52.747 166.478 37.711 37.711 151.442 52.747 204.189 Diğer yabancı kaynaklar:
İç sigorta fonları 26 3.816 3.816 3.816 3.816 3.816 3.816 Kıdem taz.karşılıkları 27 676 676 32.792 32.792 676 32.792 33.468 676 32.792 33.468 41.256 333.435 374.691 41.932 366.227 408.159 Dönem kârı.Haz.ödenecek kâr payı 28 211.460 211.460 211.460 211.460 211.460 211.460
Dönem kârı diğ.ort.öden.kâr payı 29 120.000 120.000 120.000 120.000 Dönem kârı öd.ver.ve yas.yük. 30 148.375 148.375 148.375 148.375 Ödenecek diğer vergiler 31 1.578 1.578 13.648 13.648 154.217 154.217 167.865 167.865 169.443 169.443 272.949 272.949 442.392 442.392 Diğer 32 2.229 2.229 7.241 7.241 768.250 768.250 775.491 775.491 777.720 777.720 512.892 2.337.396 2.850.288 1.290.612 2.337.396 3.628.008 Diğer yabancı kaynak toplamı 33 3.807 3.816 7.623 21.565 21.565 1.133.927 32.792 1.166.719 1.155.492 32.792 1.188.284 1.159.299 36.608 1.195.907 1.095.472 2.670.831 3.766.303 2.254.771 2.707.439 4.962.210 Negatif konsolidasyon şerefiyesi 34
Yabancı kaynaklar toplamı 35 11.786 3.816 15.602 126.370 52.762 179.132 15.989.206 9.589.254 25.578.460 16.115.576 9.642.016 25.757.592 16.127.362 9.645.832 25.773.194 146.180.037 45.546.435 191.726.472 162.307.399 55.192.267 217.499.666 Öz kaynaklar:
Esas sermaye 36 1 1 182.000 182.000 182.000 182.000 182.001 182.001 2.500.000 2.500.000 2.682.001 2.682.001 Ödenmemiş sermaye (-) 37
Ödenmiş sermaye 38 1 1 182.000 182.000 182.000 182.000 182.001 182.001 2.500.000 2.500.000 2.682.001 2.682.001 Sermaye düzeltmesi olumlu farkları 39 11.275 11.275 11.275 11.275 11.275 11.275 Sermaye düzeltmesi olumsuz farkları (-) 40
Tahsis serm.olmayan kuruluş.fon veya k. 41 66.513 66.513 66.513 66.513 66.513 66.513 66.513 66.513 Sermaye yedekleri 42 1.621.629 1.621.629 1.621.629 1.621.629 1.621.629 1.621.629 2.273.222 2.273.222 3.894.851 3.894.851 Kâr yedekleri 43 40.633 40.633 1.727.682 1.727.682 1.727.682 1.727.682 1.768.315 1.768.315 11.762.447 11.762.447 13.530.762 13.530.762 Geçmiş yıllar kârları 44 37.247 37.247 29.276.365 29.276.365 29.276.365 29.276.365 29.313.612 29.313.612 29.313.612 29.313.612 Geçmiş yıllar zararı (-) 45 (85.187) (85.187) (85.187) (85.187) (85.187) (85.187) (85.187) (85.187) Dönem kârının öz kay.kal. kısmı (+) 46/a 11.253 11.253 252.222 252.222 3.334.846 3.334.846 3.587.068 3.587.068 3.598.321 3.598.321 2.583.042 2.583.042 6.181.363 6.181.363 Dönem net zararı (-) 46/b
Öz kaynak toplamı 47 100.409 100.409 2.161.904 2.161.904 34.214.166 34.214.166 36.376.070 36.376.070 36.476.479 36.476.479 19.118.711 19.118.711 55.595.190 55.595.190 Yaban. kaynak.sirayet eden zarar (-) 48
Azınlık payları 49
Azınlık paylarına sirayet eden zarar(-) 50
Kaynaklar toplamı 51 11.786 104.225 116.011 126.370 2.214.666 2.341.036 15.989.206 43.803.420 59.792.626 16.115.576 46.018.086 62.133.662 16.127.362 46.122.311 62.249.673 146.180.037 64.665.146 210.845.183 162.307.399 110.787.457 273.094.856

Sayıştay (Ek:7/1) Kuruluşa Temettünün Esas Ödenen Ödeme isabet eden ödenmiş sermayesi sermayesi Oranıı Kar Zarar temettü sermayeye Bin TL Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL Bin TL Bin TL oranı (%) I- Bir kuruluşun iştirak ettiği şirketler 1

Aktaş Elektrik Ticaret Anonim Şirketi 1.000 1.000 100,0 150 15,0 150 100,0 TETAŞ 2

Alidaş Alanya Liman İşl. AŞ 6.000 6.000 100,0 30 0,5 30 100,0 (935) T. Halk Bankası A.Ş 3

Ankara Civarı Pancar Ek. Kop. 827 827 100,0 0,0 AOÇ 4

Anten Teknik Hizmetler ve Verici Tesis İşletme AŞ 17.680 1.680 9,5 1.680 9,5 1.680 100,0 TRT 5

Arap Türk Bankası 440.000 440.000 100,0 67.892 15,4 67.892 100,0 61.597 3.395 5,0 T.C.Ziraat Bankası A.Ş. 6

Axa Sigorta AŞ 1.225.739 1.225.739 100,0 89.547 7,3 89.547 100,0 10.619 T.C.Ziraat Bankası A.Ş. 7

Bala-Can İşl. San ve Tic:AŞ 45.000 45.000 100,0 9.000 20,0 9.000 100,0 (3.261) TİGEM 8

Boğaziçi Konut Hiz.Yön.İşl.Tic.AŞ 2.800 2.800 100,0 28 1,0 28 100,0 133 TOKİ 9

Çaysan Doğu Karadeniz Çay Entg.San AŞ 8.000 8.000 100,0 3.832 47,9 3.832 100,0 3.455 191 5,0 Çay-Kur 10

Demiryolu Araç San.Tic.AŞ 6.000 6.000 100,0 900 15,0 900 100,0 (19.611) TCDD 11

ELTEM -TEK (Elektrik Tes.M üh.Hizm.ve Tic.AŞ) 2.500 2.500 100,0 1.175 47,0 1.175 100,0 204 TEİAŞ 12

Emek İnşaat İşl.AŞ 14.500 14.500 100,0 102 0,7 102 100,0 3.821 4 3,9 AOÇ 13

Emlak Planlama İnş.Proje Yön.ve Tic. AŞ 65.000 65.000 100,0 31.850 49,0 31.850 100,0 (18.475) TOKİ 14

Enerji Piyasaları İşletme AŞ (EPİAŞ) 61.572 61.572 100,0 18.471 30,0 18.471 100,0 42.049 5.244 28,4 TEİAŞ 15

Eti Soda AŞ 128.300 116.570 90,9 33.358 26,0 33.358 100,0 293.900 Eti M aden İşletmeleri 16

GEDAŞ Gayrimenkul Değerlendirme AŞ 700 700 100,0 343 49,0 343 100,0 424 TOKİ 17

Gübre Fabrikaları TAŞ 334.000 334.000 100,0 478 0,1 478 100,0 218.393 Sümer Holding A.Ş. 18

Güçbirliği Holding AŞ 30.000 30.000 100,0 21 0,1 21 100,0 17.521 T.Vakıflar Bankası T.A.O. 19

Güneş Sigorta 270.000 270.000 100,0 130.143 48,2 130.143 100,0 (159.875) T.Vakıflar Bankası T.A.O. 20

İzmir Banliyö Taş.Sis.Tic.AŞ (İZBAN) 395.000 395.000 100,0 197.500 50,0 197.500 100,0 (126.742) TCDD 21

İzmir Enternasyonal Otelcilik AŞ 120 120 100,0 6 5,0 6 100,0 (18.106) T.Vakıflar Bankası T.A.O. 22

Kazova Vasfi Diren Tar.İşl.San.veTic.AŞ 7.081 7.081 100,0 1.769 25,0 1.769 100,0 1.286 TİGEM 23

Kömür İşletmeleri AŞ 1.600 1.600 100,0 768 48,0 768 100,0 3.200 TKİ 24

M aksan M alatya M akine San. AŞ 1.525 1.525 100,0 475 31,1 475 100,0 18.431 TKB 25

M annesman Boru End.TAŞ 141.750 141.750 100,0 1.916 1,4 1.916 100,0 86.341 1.140 59,5 Sümer Holding A.Ş. 3.206.694 3.178.964 99,1 591.434 18,4 591.434 100,0 761.374 (347.005) 9.974 1,7 KİT'ler ve Sayıştay'ın denetimine giren kuruluşların iştirakleri İştirakler İştirakin Kuruluş tarafından 2016 dönem sonucu Sermayeye katılan kuruluşlar Taahhüt edilen Ödenen Sayfa toplamı

Genel Rapor • 2016 (Ek:7/2) Kuruluşa Temettünün Esas Ödenen Ödeme isabet eden ödenmiş sermayesi sermayesi Oranıı Kar Zarar temettü sermayeye Bin TL Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL Bin TL Bin TL oranı (%) 3.206.694 3.178.964 98,4 591.434 15,5 591.434 97,7 761.374 (347.005) 9.974 1,7 26

M illi Reasürans TAŞ 660.000 660.000 100,0 16.431 2,5 16.431 100,0 129.243 1.245 7,6 T.C.Ziraat Bankası A.Ş. 27

NURTEK Elektik Üretim AŞ 11.000 11.000 100,0 3.300 30,0 3.300 100,0 EÜAŞ 28

Pancar Ekicileri Koop. (Raporda bilgi yok) 269 269 100,0 T. Şeker Fabrikaları A.Ş. 29

Pankobirlik (Raporda bilgi yok) 20 20 100,0 T. Şeker Fabrikaları A.Ş. 30

Silah sanayi İhtisas OSB 300 300 100,0 45 15,0 45 100,0 M KE 31

Sivas Travers İmalat San. ve Tic AŞ 7.000 7.000 100,0 1.050 1.050 100,0 2071 TCDD 32

SOYTEK Elektrik Sant. Tesis İşl. ve Tic.AŞ 3.522 2.598 73,8 528 15,0 506 95,8 EÜAŞ 33

Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici AŞ 1.000 963 96,3 170 17,0 170 100,0 6.684 M KE 34

T.Sınai Kalkınma Bankası AŞ 2.050.000 2.050.000 100,0 171.738 8,4 171.738 100,0 410.590 29.531 17,2 T.Vakıflar Bankası T.A.O. 35

Taksim Otelcilik AŞ 334.257 334.257 100,0 170.474 51,0 170.474 100,0 5.340 T.Vakıflar Bankası T.A.O. 36

TGT Enerji Üretim ve Ticaret AŞ 52.745 52.745 100,0 17 17 100,0 EÜAŞ 37

TİAK Televizyon İzleme Araştırmaları AŞ 50 5 10,0 5 10,0 5 100,0 TRT 38

TM O-TOBB Tar.Ürün.Lis.Dep.San.ve Tic.AŞ 51.000 51.000 100,0 25.500 50,0 25.500 100,0 TM O 39

TOBAŞ Toplu K.-BŞ.Bel.İnş.Eml.M im.Pr.AŞ 13.000 13.000 100,0 6.490 49,9 6.490 100,0 (1.906) TOKİ 40

Tümaş Türk M üh.M üşavirlik M üteah. AŞ 5.000 5.000 100,0 2.450 49,0 2.450 100,0 2.725 980 40,0 Sümer Holding A.Ş. 41

Vakıf Emeklilik AŞ (1) 26.500 26.500 100,0 14.284 53,9 14.284 100,0 30.858 714 5,0 T.Vakıflar Bankası T.A.O. 42

Vakıf Enerji ve M adencilik AŞ. (1) 85.000 85.000 100,0 55.675 65,5 55.675 100,0 (2.266) T.Vakıflar Bankası T.A.O. 43

Vakıf Finans Factoring Hizm.AŞ.(1) 22.400 22.400 100,0 17.560 78,4 17.560 100,0 14047 T.Vakıflar Bankası T.A.O. 44

Vakıf Gayrimenkul Değerleme AŞ.(1) 14.000 14.000 100,0 7.600 54,3 7.600 100,0 1.364 380 5,0 T.Vakıflar Bankası T.A.O. 45

Vakıf M enkul Kıymetler Yatırım Ort. AŞ.(1) 20.000 20.000 100,0 4.579 22,9 4.579 100,0 (281) T.Vakıflar Bankası T.A.O. 46

Vakıf Portföy Yönetimi AŞ.(1) 12.000 12.000 100,0 12.000 100,0 12.000 100,0 3.302 9.600 80,0 T.Vakıflar Bankası T.A.O. 47

Vakıf Yatırım M enkul Değerler AŞ.(1) 35.000 35.000 100,0 34.650 99,0 34.650 100,0 (5.459) T.Vakıflar Bankası T.A.O. 48

Vakıf Finansal Kiralama AŞ.(1) 87.000 87.000 100,0 51.080 58,7 51.080 100,0 23.637 12.917 25,3 T.Vakıflar Bankası T.A.O. 49

Vakıf Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ.(1) 30.241 30.241 100,0 20.966 69,3 20.966 100,0 3.587 T.Vakıflar Bankası T.A.O. 50

Yeni Çeltek M adencilik AŞ 55 55 100,0 9 16,4 9 100,0 10.300 TKİ 51

Yozgat Otelcilik 96 96 100,0 4 4,2 4 100,0 36.032 TKB 6.727.860 6.699.124 99,6 1.208.328 18,0 1.208.306 100,0 1.441.154 (356.917) 65.341 5,4 KİT'ler ve Sayıştay'ın denetimine giren kuruluşların iştirakleri İştirakler İştirakin Kuruluş tarafından 2016 dönem sonucu Sermayeye katılan kuruluşlar Taahhüt edilen Ödenen Devreden toplam Toplam (I) (1) Özel kanunu gereğince denetime tabi olan Vakıfbank'ın iştirak payı %50'nin üzerinde olmakla birlikte, şirket denetime tabi değildir.

Sayıştay (Ek:7/3) Kuruluşa Temettünün Esas Ödenen Ödeme isabet eden ödenmiş sermayesi sermayesi Oranıı Kar Zarar temettü sermayeye Bin TL Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL Bin TL Bin TL oranı (%) II- Birden fazla kuruluşun iştirak ettiği şirketler: 1

Bankalararası Kart M erkezi AŞ 14.000 14.000 100,0 6.528 46,6 6.528 100,0 13.043 T.C.Ziraat Bankası A.Ş, T.Vakıflar Bankası T.A.O., T. Halk Bankası A.Ş 2

Borsa İstanbul AŞ 423.234 423.234 100,0 312 0,1 312 100,0 275.635 T.C.Ziraat Bankası A.Ş, T. Halk Bankası A., Ziraat Yatırım M enkul Değerler A.Ş., Halk Yatırım M enkul Değerler A.Ş. 3

Emeklilik Gözetim M erkezi 4.275 4.275 100,0 638 14,9 638 100,0 178 Ziraat Hayat ve Emeklilik A.Ş., Halk Hayat ve Emeklilik A.Ş. 4

Emlak Konut GYO 3.800.000 3.800.000 100,0 1.874.830 49,3 1.874.830 100,0 42.425 657 0,0 TOKİ, İller Bankası 5

İstanbul Takas ve Saklama Bank AŞ 600.000 600.000 100,0 33.495 5,6 33.495 100,0 265.357 3.279 9,8 Halk Bankası, Vakıfbank 6

Kobi Girişim Sermaye Yatırım Ortaklığı AŞ 38.000 38.000 100,0 12.587 33,1 12.587 100,0 (3.404) T. Halk Bankası, Halk Finansal Kiralama AŞ 7

Kredi Garanti Fonu A.Ş. 278.439 278.439 100,0 113.046 40,6 113.046 100,0 5.530 T.C.Ziraat Bankası A.Ş, Eximbak , T. Halk Bankası A.Ş., T.Vakıflar Bankası T.A.O. 8

Kredi Kayıt Bürosu AŞ 7.425 7.425 100,0 2.700 36,4 2.700 100,0 43.168 822 30,4 T.Vakıflar Bankası T.A.O., T. Halk Bankası A.Ş., T.C.Ziraat Bankası A.Ş. 9

M ersin Serbest Bölge İşl. A.Ş. 5.402 5.402 100,0 1.214 22,5 1.214 100,0 10.848 983 81,0 TDİ , T. Halk Bankası A.Ş 10

Roketsan AŞ 147.053 147.053 100,0 36.912 25,1 36.912 100,0 208.559 5.447 14,8 T.Vakıflar Bankası TAO., M KE 11

Soma Organize Sanayi Bölgesi 25.000 10.005 40,0 10.000 40,0 10.000 100,0 EÜAŞ, TKİ 12

Tarım Sig. Havuz İşl.AŞ 5.283 5.283 100,0 440 8,3 440 100,0 1.122 Ziraat Sigorta A.Ş., Halk Sigorta AŞ 13

TC M erkez Bankası 25 25 100,0 5 20,0 5 100,0 9.555.947 1 20,0 T.C.Ziraat Bankası A.Ş., T. Halk Bankası A.Ş 14

Türk P-I Sigorta AŞ 6.000 6.000 100,0 2.000 33,3 2.000 100,0 863 Ziraat Sigorta AŞ, T.Halk Bankası AŞ 15

Vakıf Gayrimenkul Yatırım Ort.AŞ 213.000 213.000 100,0 113.588 53,3 113.588 100,0 74.144 3.598 3,2 T.Vakıflar Bankası TAO, TOKİ Toplam (II) 5.567.136 5.552.141 99,7 2.208.295 39,7 2.208.295 100,0 10.496.819 (3.404) 14.787 0,7 III- Tasfiye halinde olan ve faaliyet göstermeyen şirketler: 1

T.H.Azer-Tekel Sig.ve İçki Ür. Paz.M üş.M üess. 1.807 630 34,9 904 50,0 555 61,4 Sümer Holding AŞ 2

T.H.Beytaş Beydağı Kireç San.ve Tic.AŞ 450 450 100,0 55 12,2 55 100,0 Sümer Holding A.Ş. 3

T.H.Doğu Halk Holding AŞ 2.000 2.000 100,0 802 40,1 802 100,0 141 DOĞUSAN Boru Sanayii ve Ticaret A.Ş. 4

T.H.Et ve Balık Sanayi ve Tic.AŞ (Et-Paş) 1 1 100,0 0,0 ESK 5

T.H.Elektrik İm.Tes.San.ve Tic.AŞ (ETİTAŞ) 7.400 7.400 100,0 3.561 48,1 3.561 100,0 TEİAŞ 6

T.H.Güney Sanayi AŞ 26.396 26.396 100,0 64 0,2 64 100,0 Sümer Holding A.Ş. 7

T.H.M etaş İzmir M etalurji Fab.TAŞ 705 705 100,0 20 2,8 20 100,0 Sümer Holding A.Ş. 8

T.H.M etek M etal Teknoloji ve Yatırım AŞ 5 5 100,0 1 20,0 1 100,0 Eti M aden İşletmeleri 9

T.H.Sümer Teks.İşl.AŞ (Süti) 8 8 100,0 3 37,5 3 100,0 Sümer Holding A.Ş. 10

T.H.Şıhsan Halı İplik AŞ 100,0 0,0 Sümer Holding A.Ş. 11

T.H.Türk Suudi Yatırım Holding AŞ 5.800 5.800 100,0 2.302 39,7 2.302 100,0 3.508.759 Sümer Holding A.Ş., TKB 12

T.H. Türk Ticaret Bankası 120.000 120.000 100,0 0,0 100,0 16.422 T.C.Ziraat Bankası A.Ş. 13

T.H.W orld Vakıf UBB Ltd. 974 974 100,0 799 82,0 799 100,0 (7.898) T.Vakıflar Bankası TAO 14

T.H.Yerteks Testil San ve Tic.AŞ 25 25 100,0 3 10,0 3 100,0 Sümer Holding A.Ş. 15

T.H.Yifaş Yeşilyurt Teks. San.AŞ 6 6 100,0 3,3 100,0 Sümer Holding A.Ş. Toplam (III) 165.577 164.400 99,3 8.514 5,1 8.165 95,9 3.525.322 (7.898) 0,0 KİT'ler ve Sayıştay'ın denetimine giren kuruluşların iştirakleri İştirakler İştirakin Kuruluş tarafından 2016 dönem sonucu Sermayeye katılan kuruluşlar Taahhüt edilen Ödenen

Genel Rapor • 2016 (Ek:7/4) Kuruluşa Temettünün Esas Ödenen Ödeme isabet eden ödenmiş sermayesi sermayesi Oranıı Kar Zarar temettü sermayeye Bin TL Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL Bin TL Bin TL oranı (% ) IV- Yabancı sermayeli şirketler ile başka ülke kanunlarına göre faaliyet gösteren şirketler 1

Azer Türk Bank ASC 99.580 99.580 100,0 12.320 12,4 13.394 108,7 11.270 T.C.Ziraat Bankası A.Ş. 2

BCC(Bureau Central de Compensation) 441 441 100,0 3 0,68 3 100,0 TCDD 3

Borica Bankservice AD 19.945 19.945 100,0 5 0,0 5 100,0 18.728 T.C.Ziraat Bankası A.Ş. 4

BOTAŞ İnternational Limited (BIL) 671 671 100,0 671 100,0 671 100,0 146.009 BOTAŞ 5

Demirhalkbank Nederland NV 420.579 420.579 100,0 151.316 36,0 151.316 100,0 84.238 T. Halk Bankası A.Ş 6

Demiryolu Araç. San. Tic. AŞ (EUROTEM ) 6.000 6.000 100,0 900 15,0 900 100,0 (19.611) TCDD 7

Etimine S.A 19.920 19.920 100,0 14.940 75,0 14.940 100,0 9.100 60,9 Eti M aden İşletmeleri 8

Etiproducts 9.912 9.912 100,0 4.956 50,0 4.956 100,0 5000 100,9 Eti M aden İşletmeleri 9

Eurasiasat SAM 239.289 239.289 100,0 239.289 100,0 239.289 100,0 3617 TÜRKSAT 10

EUROFIM A 8.957.500 8.957.500 100,0 3.583 0,04 3.583 100,0 TCDD 11

Euronews SA 68.440 10.950 16,0 10.950 16,0 10.950 100,0 TRT 12

Eutelsat Communication SA 863.665 863.665 100,0 2.143 0,2 2.143 100,0 1.345.950 2.886 134,7 TÜRKSAT 13

EÜAŞ İnternational ICC 175.950 985 0,6 175.950 100,0 985 0,6 EÜAŞ 14

Halk Banka AD Skopje 208.181 208.181 100,0 206.162 99,0 206.162 100,0 31.775 39.777 19,3 T. Halk Bankası A.Ş 15

ICF(Intercontainer-İnterfrigo) 65.167 65.167 100,0 782 1,2 782 100,0 TCDD 16

İstanbul Risk Sermayesi Öncü Girişimi (İVCİ) 443.304 296.015 66,8 27.703 6,2 18.497 66,8 17.855.408 TKB 17

Kazakhstan Ziraat İnt. Bank 157.650 157.650 100,0 156.982 99,6 156.982 100,0 25.178 T.C.Ziraat Bankası A.Ş. 18

Kıbrıs Türk Denizcilik Ldt.Şti 4.082 4.082 100,0 2.082 51,0 2.082 100,0 (355) TDİ 19

Kıbrıs Türk Kıyı Em.ve Gemi Kur.Ltd.Şti. 5.314 5.314 100,0 2.599 48,9 2.599 100,0 Kıyı Emniyeti Genel M üdürlüğü 20

Kıbrıs Türk Tütün End.Ldt.Şti. 3.174 3.174 100,0 1.619 51,0 1.619 100,0 4.304 1.976 122,1 Sümer Holding AŞ 21

Kıbrıs Vakıflar Bankası Ltd. 70.000 70.000 100,0 10.500 15,0 10.500 100,0 3.337 4500 42,9 T.Vakıflar Bankası T.A.O. 11.838.764 11.459.020 96,8 1.025.455 8,7 842.358 82,1 19.529.814 (19.966) 63.239 7,5 KİT'ler ve Sayıştay'ın denetimine giren kuruluşların iştirakleri İştirakler İştirakin Kuruluş tarafından 2016 dönem sonucu Sermayeye katılan kuruluşlar Taahhüt edilen Ödenen Sayfa toplamı

Sayıştay (Ek:7/5) Kuruluşa Temettünün Esas Ödenen Ödeme isabet eden ödenmiş sermayesi sermayesi Oranıı Kar Zarar temettü sermayeye Bin TL Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL Bin TL Bin TL oranı (% ) Devreden toplam 11.838.764 11.459.020 85,7 1.025.455 5,7 842.358 98,1 19.529.814 (19.966) 63.239 7,5 22

M acaristan Halk Bankası - Volksbank RT 44.586 44.586 100,0 1.948 4,4 1.948 100,0 (102.065) T. Halk Bankası A.Ş 23

M astercard Inc.E. 4 4 100,0 T.C.Ziraat Bankası A.Ş. 24

M ercedes-Benz Türk AŞ 275.000 275.000 100,0 8.140 3,0 8.140 100,0 (89.425) M KE 25

NIC Nabucco Gas Pipeline İnternational Co. 282.439 282.439 100,0 50.839 18,0 50.839 100,0 BOTAŞ 26

Pendrell Corporation (ICO Global Comm.Ltd) 9.460 9.460 100,0 8.053 85,1 8.053 100,0 62511 TÜRKSAT 27

Security Papers Ltd (Pakistan) 26.396 26.396 100,0 64 0,2 64 100,0 Sümer Holding A.Ş. 28

SEE CEO Güneydoğu Avrupa Koordineli İhale Ofisi 1.039 1.039 100,0 148 14,2 148 100,0 TEİAŞ 29

TANAP Doğalgaz İletim AŞ 5.057.080 5.057.080 100,0 1.517.124 30,0 1.517.124 100,0 3.026 BOTAŞ 30

TPBTC(Turkish Petr.Baku Tiflis Ceyhan Ltd.) 35 35 100,0 35 100,0 35 100,0 TPAO 31

TPIC(Turkish Petroleum İnternational Com.) 3.856.705 3.856.705 100,0 3.856.705 100,0 3.856.705 100,0 468.138 BOTAŞ 32

TPOC(Turkish Petroleum Overseas Comp.) 1.759.600 9.009 0,5 1.759.600 100,0 9.009 0,5 TPAO 33

TPSCP(Turkish Pet.Sout Caucas Pipeline Ltd.) 176 0,0 176 100,0 0,0 TPAO 34

Turkish Ziraat Bank Bosnia DD 263.116 263.116 100,0 263.116 100,0 263.116 100,0 374 T.C.Ziraat Bankası A.Ş. 35

Turkmen -Turkish Com. Bank 61.234 61.234 100,0 30.617 50,0 30.617 100,0 3.887 316 1,0 T.C.Ziraat Bankası A.Ş. 36

Turusgaz 80 80 100,0 28 35,0 28 100,0 5.912 BOTAŞ 37

Uluslararası Garagum Ortaklar Bankası 26.640 26.640 100,0 191 0,7 191 100,0 52 T. Halk Bankası A.Ş 38

Uzbekistan-Turkish Bank 52.664 52.664 100,0 26.321 50,0 26.321 100,0 4.907 1816 6,9 T.C.Ziraat Bankası A.Ş. 39

Vakıfbank İnternational AG 259.336 259.336 100,0 233.402 90,0 233.402 100,0 6.964 T.Vakıflar Bankası T.A.O. 40

Visa Inc.E. 64.711 64.711 100,0 28.122.120 387 0,6 T.C.Ziraat Bankası AŞ, T. Halk Bankası AŞ 41

Vostalpine Kardemir Dem. Sis.San. Tic.AŞ 17.595 17.595 100,0 2.639 15,0 2.639 100,0 (629) TCDD 42

Ziraat Azerbaijan AJSC 99.580 99.580 100,0 99.580 100,0 99.580 100,0 Ziraat Bankası, Ziraat Sigorta AŞ 43

Ziraat M ontenegro AD 36.998 36.998 100,0 36.998 100,0 36.998 (4.383) Ziraat Bankası 44

Ziraat Bank (M oskow) CJSC 75.603 75.603 100,0 75.603 100,0 75.603 100,0 8.454 T.C.Ziraat Bankası AŞ, Ziraat Sigorta AŞ 45

Ziraat Bank İnternationl AG 480.974 480.974 100,0 480.974 100,0 480.974 100,0 56.855 T.C.Ziraat Bankası A.Ş. 24.525.100 22.394.589 91,3 9.542.471 38,9 7.608.607 79,7 48.273.014 (216.468) 65.758 0,9 KİT'ler ve Sayıştay'ın denetimine giren kuruluşların iştirakleri İştirakler İştirakin Kuruluş tarafından 2016 dönem sonucu Sermayeye katılan kuruluşlar Taahhüt edilen Ödenen Ttoplam (IV)

Genel Rapor • 2016 (Ek:7/6) Kuruluşa Temettünün Esas Ödenen Ödeme isabet eden ödenmiş sermayesi sermayesi Oranıı Kar Zarar temettü sermayeye Bin TL Bin TL % Bin TL % Bin TL % Bin TL Bin TL Bin TL oranı (% ) V- %50'den fazlası kamu payı olan şirketler (1) 1

Halk Faktoring AŞ (2) 55.500 55.500 100,0 1.387 2,5 1.387 100,0 20.748 350 25,2 Halk Finansal Kiralama A.Ş., Halk Portföy Yönetimi A.Ş., Bileşim Alternatif Dağ.Kanal. ve Öd.Sis..A.Ş., Halk Yatırım M enkul Değerler A.Ş. 2

Halk Finansal Kiralama AŞ (2) 272.250 272.250 100,0 0,0 0,0 14.743 Halk Yatırım M enkul Değerler A.Ş., Halk Sigorta A.Ş., Bileşim Alternatif Dağ.Kanal. ve Öd.Sis..A.Ş., Halk Portföy Yönetimi A.Ş. 3

Halk Gayrimenkul Yat.Ort.AŞ (2) 790.000 790.000 100,0 299 0,0 299 100,0 34.780 13 4,3 Halk Finansal Kiralama A.Ş.,Halk Yatırım M enkul Değerler A.Ş. 4

Halk Portföy Yönetimi AŞ (2) 11.000 11.000 100,0 2.750 25,0 2.750 100,0 9.298 138 5,0 Halk Yatırım M enkul Değerler A.Ş., Halk Finansal Kiralama AŞ 5

Halk Sigorta AŞ (2) 129.000 129.000 100,0 6.519 5,1 6.519 100,0 32.525 960 14,7 Bileşim Alternatif Dağ.Kanal. ve Öd.Sis..A.Ş. 6

Halk Yatırım M enkul Değerler AŞ (2) 82.000 82.000 100,0 0,0 18.327 Bileşim Alternatif Dağ.Kanal. ve Öd.Sis..A.Ş. 7

Türkiye Kalkınma Bankası AŞ 500.000 500.000 100,0 0,0 100,0 70.413 Sümer Holding A.Ş. 8

T.Vakıflar Bankası TAO (3) 2.500.000 2.500.000 100,0 258 0,0 258 100,0 2.703.042 540 209,3 T.C.Ziraat Bankası A.Ş. 9

Ziraat Finansal Kiralama AŞ (5) 250.000 250.000 100,0 0,0 0,0 44.207 Ziraat Teknoloji A.Ş. 10

Ziraat Hayat ve Emeklilik AŞ (5) 80.000 80.000 100,0 24 0,0 24 100,0 292.771 540 2.250,0 Ziraat Teknoloji A.Ş., Ziraat Yatırım M enkul Değerler A.Ş., Ziraat Finansal Kiralama A.Ş. 11

Ziraat Katılım Bankası AŞ (5) 747.000 747.000 100,0 0,0 30.673 Ziraat Sigorta, Ziraat Hayat ve Emeklilik, Ziraat Teknoloji, Ziraat Yatırım M enkul Kıymetler 12

Ziraat Portföy Yönetimi AŞ (5) 12.500 12.500 100,0 3.125 25,0 3.125 100,0 10.606 750 24,0 Ziraat Yatırım M enkul Değerler A.Ş., Halk Yatırım M enkul Değerler A.Ş. 13

Ziraat Sigorta AŞ (5) 50.000 50.000 100,0 15 0,0 15 100,0 162.378 210 1.400,0 Ziraat Teknoloji A.Ş., Ziraat Yatırım M enkul Değerler A.Ş., Ziraat Finansal Kiralama A.Ş. 14

Ziraat Yatırım M enkul Değerler AŞ (5) 60.000 60.000 100,0 14.400 24,0 14.400 100,0 27.548 4.608 32,0 Ziraat Finansal Kiralama A.Ş. 5.539.250 5.539.250 100,0 28.777 0,5 28.777 100,0 3.472.059 8.109 28,2 42.524.923 40.349.504 94,9 12.996.385 30,6 11.062.150 85,1 67.208.368 (584.687) 153.995 1,4 KİT'ler ve Sayıştay'ın denetimine giren kuruluşların iştirakleri İştirakler İştirakin Kuruluş tarafından 2016 dönem sonucu Sermayeye katılan kuruluşlar Taahhüt (3) Sermayesinin %58,45'i Vakıflar Genel M üdürlüğünce temsil edildiğinden, özel kanunu gereğince denetlenmektedir. (4) Sermayesinin %53,1'i TOKİ'ye aittir. (5) Sermayesinin %50'den fazlası T.C. Ziraat Bankası AŞ'ye ait olduğundan, bağlı ortaklık statüsündedir. edilen Ödenen Ttoplam (V) Genel toplam (1) Sermayesinin %50'den fazlası kamu kuruluşlarına ait olduğundan, denetim raporu hazırlanmaktadır. (2) Sermayesinin %50'den fazlası T.Halk Bankası AŞ'ye ait olduğundan, bağlı ortaklık statüsündedir.

Genel Rapor • 2016 Sayıştay Denetlenen kuruluşların 2016 yılına ilişkin başlıca bilgiler (Ek: 8/1) Kuruluşlar Sermaye (Bin TL) Ödeme oranı % Kaynaklar (Bin TL) Varlıklar (Bin TL) Memurlar Sözleşmeliler İşçiler Toplam personel Net satış hasılatı
(*)
(Bin TL) GSYH’ye katkı (Üretici fiyatları ile) (Bin TL) Tahakkuk eden vergiler (Bin TL) Yatırımlar için yapılan nakdi ödemeler
(Bin TL) Dönem sonucu (Bin TL) Hazır değerler Alacaklar Sabit kıymetler Stoklar Diğer dönen varlıklar Diğer duran varlıklar Toplam Ortalama sayı (Kişi) Yıllık gider (Bin TL) Ortalama sayı (Kişi) Yıllık gider (Bin TL) Ortalama sayı (Kişi) Yıllık gider (Bin TL) Ortalama sayı (Kişi) Yıllık gider (Bin TL)Esas Ödenmiş Öz Yabancı Toplam Edinme değeri Birikmiş amortismanlar KİT Tarım TİGEM Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü 2.080.000 1.740.747 83,69 1.332.073 721.300 2.053.373 32.139 61.177 1.289.439 (441.290) 543.927 70.113 497.868 2.053.373 158 12.618 1.015 64.991 1.788 132.620 2.961 210.229 710.775 256.515 7.634 92.038 (91.096) Madencilik Eti Maden İşletmeleri Genel Müdürlüğü 600.000 600.000 100,00 2.007.435 1.141.193 3.148.628 175.623 646.977 2.033.340 (788.286) 532.744 101.813 446.417 3.148.628 297 22.135 1.434 95.532 2.390 160.076 4.121 277.743 2.204.964 1.767.932 251.421 102.650 1.234.064 TKİ T.Kömür İşletmeleri Kurumu (Konsolide) 1.000.000 1.000.000 100,00 1.928.145 1.053.552 2.981.697 4.687 1.564.153 709.826 (436.568) 272.330 279.277 587.992 2.981.697 136 10.381 1.376 83.750 3.359 270.607 4.871 364.738 2.406.981 602.735 190.144 102.864 2.019 TKİ Ege Linyitleri İşletmesi Müessesesi 258.000 258.000 100,00 544.277 420.611 964.888 2.245 479.740 223.618 (161.876) 190.459 129.248 101.454 964.888 20 1.612 398 25.850 1.630 127.590 2.048 155.052 1.560.358 475.699 46.859 8.243 487 TKİ Garp Linyitleri İşletmesi Müessesesi 333.000 333.000 100,00 391.741 456.779 848.520 219 303.256 370.062 (225.952) 68.317 38.517 294.101 848.520 13 901 319 20.385 1.587 134.988 1.919 156.274 462.615 320.606 99.931 56.923 (44.070) TPAO T. Petrolleri AO 3.500.000 3.310.000 94,57 11.359.862 10.161.531 21.521.393 425.213 18.449.244 3.631.045 (2.116.005) 840.564 194.613 96.720 21.521.394 4.659 558.763 4.659 558.763 1.577.381 (387.259) 732.645 471.943 3.336.628 TTK T.Taş Kömürü Kurumu (Konsolide) 9.650.000 8.490.000 87,98 442.168 141.937 584.105 26.128 91.761 732.063 (449.751) 104.386 11.374 68.144 584.105 163 12.212 1.477 97.245 8.501 698.364 10.141 807.821 220.870 102.084 8.962 39.344 (887.209) TTK Amasra Taşkömürü İşletme Müessesesi 885.000 768.000 86,78 48.574 11.628 60.202 46 1.349 82.962 (44.472) 9.496 1.022 9.799 60.202 8 469 146 9.642 596 46.906 750 57.017 18.523 3.934 473 7.847 (74.795) TTK Armutçuk Taşkömürü İşletme Müessesesi 1.080.000 921.000 85,28 20.216 47.579 67.795 298 496 86.829 (45.523) 23.860 462 1.373 67.795 8 517 139 8.988 1.088 91.933 1.235 101.438 29.078 27.749 7.058 8.482 (97.958) TTK Karadon Taşkömürü İşletme Müessesesi 3.400.000 2.911.500 85,63 78.422 67.135 145.557 48 2.220 243.396 (161.522) 21.481 5.120 34.814 145.557 13 851 282 18.796 2.959 247.288 3.254 266.935 48.682 (10.191) 856 8.436 (336.726) TTK Kozlu Taşkömürü İşletme Müessesesi 2.025.000 1.839.000 90,81 121.849 19.185 141.034 378 55.965 176.763 (118.052) 14.954 1.729 9.297 141.034 16 724 195 13.297 1.712 142.781 1.923 156.802 36.825 (7.226) 353 5.296 (197.790) TTK Üzülmez Taşkömürü İşletme Müessesesi 2.080.000 1.903.500 91,51 57.209 17.440 74.649 416 7.899 89.719 (49.807) 12.158 1.403 12.861 74.649 12 949 213 13.814 1.531 128.019 1.756 142.782 49.416 7.093 2.817 6.820 (170.462) İmalat Çay-Kur Çay İşletmelerı Genel Müdürlüğü 1.770.000 1.517.413 85,73 1.414.964 1.503.015 2.917.979 23.637 1.338.724 788.958 (377.330) 1.120.321 11.993 11.676 2.917.979 405 31.546 981 59.856 5.669 389.932 7.055 481.334 2.231.697 737.185 78.618 107.874 82.124 DOĞUSAN Boru Sanayii ve Ticaret A.Ş. 20.000 20.000 100,00 16.782 6.941 23.723 17 1.134 42.599 (25.627) 1.464 16 4.120 23.723 16 1.175 16 1.175 3.119 3.456 204 (1.315) ESK Et ve Süt Kurumu Genel Müdürlüğü 880.000 854.000 97,05 504.829 745.459 1.250.288 506.899 74.418 313.869 (84.663) 428.907 8.368 2.490 1.250.288 118 9.612 299 17.443 711 52.133 1.128 79.188 2.491.844 323.142 24.666 33.821 202.394 MKE Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu 675.000 605.126 89,65 1.002.653 890.364 1.893.017 330.180 154.959 4.957.691 (4.233.527) 523.060 2.821 157.833 1.893.017 292 22.412 2.291 145.657 2.948 236.449 5.531 404.518 1.139.368 679.876 34.845 133.230 888 T. Şeker Fabrikaları A.Ş. 2.500.000 2.367.841 94,71 1.864.662 1.995.796 3.860.458 152.015 341.906 2.117.328 (1.522.126) 2.744.038 26.510 787 3.860.458 231 17.733 1.531 104.731 7.297 681.386 9.059 803.850 3.635.632 961.238 177.032 40.411 (76.495) T.Demiryolu Makinaları San.A.Ş. (TÜDEMSAŞ) 180.000 180.000 100,00 84.830 182.357 267.187 12.698 1.335 60.974 (35.215) 202.244 21.608 3.543 267.187 45 4.121 276 19.025 924 83.651 1.245 106.797 214.285 93.076 45 4.378 (15.066) T.Lokomotif ve Motor San.A.Ş. (TÜLOMSAŞ) 150.000 150.000 100,00 184.898 42.066 226.964 18.093 42.884 79.532 (52.616) 91.893 39.820 7.358 226.964 84 6.799 303 19.804 1.118 92.700 1.505 119.303 271.549 211.605 1.150 11.121 3.506 T.Vagon Sanayii A.Ş. (TÜVASAŞ) 180.000 180.000 100,00 123.992 352.630 476.622 3.302 3.930 102.602 (72.958) 379.273 44.179 16.294 476.622 58 4.777 309 20.684 728 63.198 1.095 88.659 290.444 107.524 22 12.415 2.175 TEMSAN T. Elektromekanik Sanayii 275.000 275.000 100,00 27.017 40.881 67.898 455 16.074 38.466 (25.641) 19.775 12.874 5.895 67.898 6.751 404 22.501 404 29.252 33.910 8.975 2.273 27 (36.444) TH Karadeniz Bakır İşl. AŞ 4.730 656 5.386 3.412 2 1.972 5.386 7 672 7 672 (442) 64 524 Enerji Ankara Doğal Elektrik Üretim ve Tic. A.Ş. 1.000 1.000 100,00 80.593 3.081 83.674 22.553 333 74.655 (36.519) 246 22.406 83.674 1 61 7 609 8 670 1.045 368 32 2.778 EÜAŞ Elektrik Üretim AŞ (Konsolide) 14.000.000 11.400.194 81,43 18.989.259 5.761.659 24.750.918 12.322 6.136.311 21.343.352 (10.027.875) 554.024 5.093.169 1.639.615 24.750.918 318 28.077 2.788 160.568 3.984 286.052 7.090 474.697 7.348.859 4.738.590 998.643 187.890 3.126.285 Soma Elektrik Üretim ve Tic. A.Ş.(SEAŞ) 50 50 100,00 597 164.306 164.903 51 (51) 9 253 75 1.834 84 2.087 (3.710) 105 (248) TEDAŞ T. Elektrik Dağıtım AŞ (Füzyon) 22.000.000 18.348.642 83,40 3.618.512 5.260.014 8.878.526 723 5.096.061 8.411.561 (5.762.450) 960 1.127.064 4.607 8.878.526 136 9.399 516 34.115 862 71.658 1.514 115.172 (63.852) 4.206 1.203 (232) TEİAŞ- Türkiye Elektrik İletim AŞ 5.000.000 5.000.000 100,00 10.680.429 4.008.636 14.689.065 23.472 1.238.951 20.985.099 (8.953.368) 75.275 117.422 1.202.214 14.689.065 350 27.472 4.374 282.395 3.395 323.761 8.119 633.628 6.566.261 3.545.063 673.752 2.101.460 1.957.187 TETAŞ-Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt A.Ş. 179.000 111.596 62,34 656.046 2.839.533 3.495.579 33.170 2.987.691 3.916 (2.960) 292.591 179.884 1.287 3.495.579 45 4.232 141 9.875 12 1.054 198 15.161 16.892.333 (184.385) 79.366 1.133 190.078 Ticaret DMO Devlet Malzeme Ofisi 130.582 82.946 63,52 377.102 1.462.138 1.839.240 1.479.456 88.836 174.162 (64.747) 83.429 77.618 486 1.839.240 106 7.297 757 48.964 131 12.355 994 68.616 3.661.019 165.605 78.345 11.061 211.039 TMO Toprak Mahsulleri Ofisi 2.550.000 2.550.000 100,00 4.233.514 4.243.845 8.477.359 633.552 1.860.512 2.593.224 (1.761.814) 4.923.130 198.984 29.771 8.477.359 196 14.432 3.033 188.289 215 16.829 3.444 219.550 5.548.665 892.981 45.857 11.328 172.414 Türkiye Petrolleri Petrol Dağıtım AŞ 320.000 320.000 100,00 340.747 985.014 1.325.761 266.764 596.895 80.586 (33.071) 267.847 14.599 132.141 1.325.761 175 17.675 175 17.675 2.394.355 185.316 1.376.835 48.112 79.340 Ulaştırma haberleşme BOTAŞ Boru Hatları İle Petrol Taşımacılığı AŞ 4.240.000 4.145.000 97,76 17.375.119 10.087.053 27.462.172 2.819.363 9.280.125 13.341.179 (4.778.130) 1.133.150 164.765 5.501.720 27.462.172 2.907 422.107 2.907 422.107 29.680.348 9.003.099 4.364.141 527.675 8.934.236 DHMİ Devlet Hava Meydanları İşletmesi 3.986.975 3.986.975 100,00 5.299.513 3.298.130 8.597.643 1.442.770 356.148 10.140.445 (3.513.977) 48.426 43.082 80.749 8.597.643 349 34.735 9.216 806.246 9.565 840.981 3.444.345 2.217.769 703.243 478.518 1.527.057 Kıyı Emniyeti Genel Müdürlüğü 51.095 51.095 100,00 322.871 303.047 625.918 278.195 17.445 742.953 (425.491) 6.006 3.619 3.191 625.918 2.174 282.208 2.174 282.208 678.031 (87.252) 64.565 20.323 317.722 PTT T.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı AŞ 55.250.000 48.689.192 88,13 32.627.142 3.811.956 36.439.098 64.027 3.773.853 33.594.099 (7.750.992) 713.065 3.436.046 2.609.000 36.439.098 836 61.189 13.410 912.452 10.590 929.388 24.836 1.903.029 1.766.959 183.623 12.832 4.926.592 (2.506.465) TCDD T.C. Devlet Demiryolları İşletmesi (Füzyon) 1.100.000 1.100.000 100,00 1.752.408 3.005.824 4.758.232 2.682.960 419.701 2.160.335 (637.313) 53.818 60.632 18.099 4.758.232 252 22.891 26.089 1.512.136 432 42.111 26.773 1.577.138 2.778.360 2.067.072 424.950 131.538 550.222 TDİ T. Denizcilik İşletmeleri AŞ 220.948 131.016 59,30 79.652 35.060 114.712 46.765 8.650 101.215 (55.791) 27 3.639 10.207 114.712 191 19.218 191 19.218 37.445 (9.624) 568 924 16.705 TÜRKSAT Uydu Haberleşme Kablo TV ve İşletme A.Ş. 1.844.525 1.844.525 100,00 2.023.528 347.416 2.370.944 280.026 502.739 2.246.299 (835.055) 47.740 22.131 107.064 2.370.944 969 163.105 969 163.105 940.775 498.219 129.714 51.449 148.946

Genel Rapor • 2016 Sayıştay Diğer hizmetler Arıcak Turizm ve Ticaret AŞ 1.250 1.250 100,00 6.076 2.997 9.073 740 16.184 (7.930) 51 28 9.073 (123) 122 (607) Bileşim Alternatif Dağ.Kanal. ve Öd.Sis..A.Ş. 17.500 17.500 100,00 20.162 16.561 36.723 8.773 5.910 8.592 (5.435) 801 16.098 1.984 36.723 192 18.353 192 18.353 55.033 25.865 5.311 3.260 4.652 Halk Gayrımenkul Yatırım Ortaklığı AŞ 790.000 790.000 100,00 861.806 56.732 918.538 36.406 8.227 848.215 (49.628) 18.208 57.110 918.538 39 5.390 39 5.390 64.531 43.186 2.823 34.780 Sümer Holding A.Ş. 11.299.080 6.424.640 56,86 33.019 48.072 81.091 1.120 15.747 63.607 (26.460) 4.116 9.716 13.245 81.091 24 2.158 100 7.255 55 4.304 179 13.717 10.188 (64.610) 4.196 539 374 tta Gayrimenkul AŞ (01.01-21.10.2016) 8.500.000 4.795.782 56,42 (63.496.783) 101.670.540 38.173.757 18.851.755 (12.711) 22 1.959 36 2.017 115 8.140 173 12.116 1.809 9.387 4.236 48 (42.148) TÜBİTAK Marmara Teknokent A.Ş. 500 500 100,00 35.510 2.777 38.287 2.637 7.205 32.300 (6.965) 299 2.659 152 38.287 18 1.928 18 1.928 12.120 5.401 1.562 14.695 3.540 Vakıf İnşaat Restorasyon ve Tic. A.Ş. 34.330 34.330 100,00 36.086 315 36.401 5.824 109 13.094 (158) 7 17.524 1 36.401 21 1.805 21 1.805 2 (292) 617 (1.071) Ziraat Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ 1.300.000 1.300.000 100,00 1.313.729 1.145 1.314.874 266.729 4.349 3.418 (11) 363 1.040.026 1.314.874 9 125 9 125 8.168 3.684 605 220 13.585 Ziraat Katılım Varlık Kiralama AŞ 50 50 100,00 50 101.465 101.515 56 100.000 1.459 101.515 6.446 644 16 1 Ziraat Teknoloji A.Ş. 5.000 5.000 100,00 12.775 34.999 47.774 13.510 253 4.784 (3.261) 16.338 16.150 47.774 553 83.836 553 83.836 110.186 91.401 1.429 1.394 2.777 Bankacılık İller Bankası AŞ 18.000.000 11.690.749 64,95 13.768.831 8.074.563 21.843.394 4.747.493 16.265.063 219.462 (82.616) 1.762 17.830 674.400 21.843.394 4 419 2.357 246.941 214 17.602 2.575 264.962 1.499.063 239.984 1.548 1.109.566 T. Halk Bankası AŞ (Füzyon) 1.250.000 1.250.000 100,00 20.900.536 214.154.644 235.055.180 32.114.877 164.418.484 4.142.283 (875.299) 25.329 3.103.004 32.126.502 235.055.180 17.013 1.580.444 17.013 1.580.444 7.095.115 724.067 128.806 3.351.550 T. İhracat Kredi Bankası AŞ Eximbank 3.700.000 3.700.000 100,00 5.197.574 63.078.740 68.276.314 3.257.271 64.297.117 30.551 (23.147) 167 368.192 346.163 68.276.314 575 102.256 575 102.256 375.928 24.442 2.789 421.325 T.C. Ziraat Bankası AŞ (F) 5.100.000 5.100.000 100,00 37.858.320 319.903.045 357.761.365 43.068.771 234.093.204 6.896.447 (1.581.244) 9.302 60.211.071 15.063.814 357.761.365 25.342 2.099.000 25.342 2.099.000 12.682.064 2.359.342 425.419 8.569.135 TH T. Emlak Bankası A.Ş. 750.000 749.000 99,87 1.592.875 1.297.238 2.890.113 495.210 1.082.297 958 (793) 1.312.441 2.890.113 50 4.192 50 4.192 166.758 36.610 158.014 TKB T.Kalkınma Bankası AŞ (F) 160.000 160.000 100,00 775.127 6.267.390 7.042.517 1.266.496 5.447.581 161.565 (91.179) 80 99.742 158.232 7.042.517 600 56.017 600 56.017 227.251 23.138 1.860 92.846 Ziraat Katılım Bankası AŞ 747.000 747.000 100,00 764.621 7.194.886 7.959.507 1.669.752 5.779.315 56.428 (12.785) 133.199 333.598 7.959.507 579 64.720 579 64.720 229.075 21.145 18.717 42.655 Sigorta Halk Hayat ve Emeklilik A.Ş. 277.000 277.000 100,00 464.306 427.855 892.161 634.168 15.144 5.819 (4.836) 240.599 1.267 892.161 363 30.582 363 30.582 163.668 40.433 2.876 191.527 Halk Sigorta AŞ 129.000 129.000 100,00 207.177 972.399 1.179.576 824.725 155.311 8.288 (6.344) 186.103 11.493 1.179.576 240 23.658 240 23.658 (47.271) 18.048 2.180 22.002 Ziraat Hayat ve Emeklilik A.Ş. 80.000 80.000 100,00 214.082 3.537.400 3.751.482 1.277.935 2.379.961 3.821 (2.104) 75.546 16.323 3.751.482 248 29.671 248 29.671 206.305 68.290 2.865 231.541 Ziraat Sigorta A.Ş. Diğer mali kuruluşlar 50.000 50.000 100,00 195.006 634.518 829.524 615.046 119.450 3.324 (1.836) 82.514 11.026 829.524 206 25.636 206 25.636 142.495 64.302 248 128.913 Halk Faktoring AŞ 55.500 55.500 100,00 74.069 1.067.965 1.142.034 1.962 1.135.606 1.640 (833) 3.336 323 1.142.034 67 8.498 67 8.498 104.268 5.111 478 20.748 Halk Finansal Kiralama AŞ 272.250 272.250 100,00 314.580 2.238.065 2.552.645 51.889 2.445.051 2.054 (1.560) 54.290 921 2.552.645 82 10.281 82 10.281 198.613 51.729 659 14.743 Halk Portföy Yönetimi AŞ 11.000 11.000 100,00 19.333 2.356 21.689 19.232 1.822 487 (279) 354 73 21.689 21 3.833 21 3.833 14.368 11.612 1.950 116 9.298 Halk Yatırım Menkul Değerler A.Ş. 82.000 82.000 100,00 96.571 448.218 544.789 440.414 61.659 3.533 (2.619) 33.440 8.362 544.789 143 16.831 143 16.831 289.116 22.307 4.645 858 18.327 TH Kalkınma Yatırım Menkul Değerler AŞ 5.000 5.000 100,00 7.870 294 8.164 8.080 1 99 (97) 81 8.164 3 141 3 141 111 156 736 Ziraat Finansal Kiralama A.Ş. 250.000 250.000 100,00 266.788 2.090.053 2.356.841 66.581 2.262.786 1.933 (1.461) 1.047 25.955 2.356.841 79 10.891 79 10.891 208.946 59.253 64 44.207 Ziraat Portföy Yönetimi A.Ş. 12.500 12.500 100,00 23.380 5.035 28.415 24.411 2.683 895 (554) 247 733 28.415 34 5.603 34 5.603 19.182 15.186 3.340 10.606 Ziraat Yatırım Menkul Değerler A.Ş. 60.000 60.000 100,00 95.352 36.918 132.270 40.508 61.608 2.860 (2.475) 22.842 6.926 132.269 83 10.988 83 10.988 1.224.030 47.809 9.140 83 27.548 Diğer kuruluşlar Tarım Atatürk Orman Çiftliği AOÇ 1 1 100,00 100.409 15.602 116.011 18.499 59.215 57.645 (32.533) 12.911 172 102 116.011 81 4.318 249 17.765 330 22.083 59.646 25.447 9.502 1.229 14.159 Ulaştırma haberleşme TRT T.Radyo ve Televizyon Kurumu 182.000 182.000 100,00 2.161.904 179.132 2.341.036 463.149 58.963 892.635 (559.869) 63.523 276.323 1.146.312 2.341.036 7.324 679.444 7.324 679.444 2.033.140 933.195 9.886 60.668 252.222 Diğer hizmetler İstanbul Olimpiyat Oyunları Haz.ve Düz.Kurulu 397.395 910 398.305 41.416 11.969 339.915 (100.277) 105.035 247 398.305 21 2.803 21 2.803 2.413 56.593 8.534 56.593 Milli Piyango İdaresi MPİ 13.312 808.300 821.612 657.636 139.415 49.618 (36.306) 9.187 2.046 16 821.612 552 29.652 552 29.652 859.370 529.238 644.960 2.019 581.397 Şeker Kurumu 14.822 478 15.300 9.313 701 7.987 (2.785) 20 64 15.300 53 5.633 53 5.633 8.647 7.096 196 1.534 TOKİ Toplu Konut İdaresi Başkanlığı 33.788.637 24.768.772 58.557.409 895.437 29.147.161 65.369 10.446.279 15.882.264 2.120.899 58.557.409 37 2.091 631 63.500 668 65.591 5.371.439 2.521.155 55.249 3.276.719 Bankacılık T.Vakıflar Bankası T.A.O. 2.500.000 2.500.000 100,00 19.118.711 191.726.472 210.845.183 26.716.099 151.579.832 2.317.330 (907.455) 10.270 5.142.515 25.986.592 210.845.183 15.032 1.412.149 15.032 1.412.149 4.124.939 855.703 42.485 3.395.524 Denetlenen kuruluşların 2016 yılına ilişkin başlıca bilgiler (Ek: 8/2) Kuruluşlar Sermaye (Bin TL) Ödeme oranı % Kaynaklar (Bin TL) Varlıklar (Bin TL) Memurlar Sözleşmeliler İşçiler Toplam personel Net satış hasılatı
(*)
(Bin TL) GSYH’ye katkı (Üretici fiyatları ile) (Bin TL) Tahakkuk eden vergiler (Bin TL) Yatırımlar için yapılan nakdi ödemeler
(Bin TL) Dönem sonucu (Bin TL) Hazır değerler Alacaklar Sabit kıymetler Stoklar Diğer dönen varlıklar Diğer duran varlıklar Toplam Ortalama sayı (Kişi) Yıllık gider (Bin TL) Ortalama sayı (Kişi) Yıllık gider (Bin TL) Ortalama sayı (Kişi) Yıllık gider (Bin TL) Ortalama sayı (Kişi) Yıllık gider (Bin TL)Esas Ödenmiş Öz Yabancı Toplam Edinme değeri Birikmiş amortismanlar

KAMU İŞLETMELERİ 2016 YILI GENEL RAPORU KAMU İŞLETMELERİ 2016 YILI GENEL RAPORU Yayın İşleri Müdürlüğü 06520 Balgat / ANKARA