2015 - ADALET BAKANLIĞI.pdf

ADALET BAKANLIĞI 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2016

ĠÇERĠK ADALET BAKANLIĞI 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 ADALET BAKANLIĞI ADLĠ TIP KURUMU BAġKANLIĞI DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 19 ADALET BAKANLIĞI 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 29

ADALET BAKANLIĞI 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 3
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 4
5. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................... 6
6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ........................... 7
7. EKLER .......................................................................................................................................................... 9

KISALTMALAR BAM Bölge Adliye Mahkemesi BĠMB Bölge Ġdare Mahkemesi BaĢkanlığı CTE Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü
D.S.Ġ. Döner Sermaye ĠĢletmesi
GYMY Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği
KHK Kanun Hükmünde Kararname KMYKK Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ÖEB Ödeme Emri Belgesi
UYAP Ulusal Yargı Ağı BiliĢim Sistemi

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Mali Yapı Adalet Bakanlığı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟na ekli I sayılı Cetvelde yer alan genel bütçeli idarelerden olup, faaliyetlerini merkezi yönetim bütçe kanunlarıyla verilen ödeneklerle gerçekleĢtirmektedir. 2015 yılı Bütçesiyle Adalet Bakanlığına 8.628.648.000 TL ödenek tahsis edilmiĢ olup, bu tutar Merkezi Yönetim Bütçesinin % 1,6 sına tekabül etmektedir. Bakanlıkça, bütçeyle verilen ödenekler dıĢında, uluslararası antlaĢmalar gereğince Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA) kapsamında 2015 yılında sağlanan fonlarından 8.774.400,44 TL kaynak kullanılmıĢtır. Bakanlıkça sunulan Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosuna göre Bakanlığın 2015 yılı bütçe gideri ve ödenek kullanımı aĢağıda belirtilmiĢtir. Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Ödenek ve Harcama Durumu Kod Açıklama 2015 Yılı Ödeneği (TL) Yıl Sonu Toplam Ödenek (TL) Yıl Sonu Harcama (TL) 01 Personel Giderleri 4.869.024.000 3.869.024.000 5.265.034.215 02 Sosyal Güvenlik Giderleri 743.705.000 743.705.000 771.486.291 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 1.220.898.000 1.655.575.048 1.637.321.526 05 Cari Transferler 505.921.000 634.936.567 610.563.784 06 Sermaye Giderleri 705.200.000 665.719.952 664.030.310 07 Sermaye Transferleri 583.900.000 898.498.000 898.498.000 Genel Toplam 8.628.648.000 8.467.458.567 9.846.934.126 Muhasebe ve Raporlama Sistemi Bakanlık mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların Ģekil, süre ve türleri Kanun‟un 49 ve 80 inci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiĢtir. Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre tutulmaktadır. Kamu Ġdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile garantileri gibi tüm mali iĢlemlerini kapsar. Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi sunmaktır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nin “Amaç” baĢlıklı 1 inci maddesinde; “Bu Yönetmeliğin amacı, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanması ile mali istatistiklerin hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin usul, esas, ilke ve standartların belirlenmesidir.” hükmü yer almaktadır.
Bu amacın gerçekleĢtirilmesi için; iĢlemlerin kayıt dıĢında kalmasının önlenmesi ile birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüĢ muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetim ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir. Yönetmeliğin 310 uncu maddesinde kendi adına ekonomik varlık edinebilen, yükümlülük üstlenebilen, diğer kamu idareleri veya üçüncü Ģahıslarla ekonomik iliĢkilere girebilen kapsama dâhil her kamu idaresinin bir kurumsal birim ve her kurumsal birimin bir mali raporlama birimi olduğu; 311 inci maddesinde kapsama dâhil kamu idarelerinin mali hizmetler birim yöneticilerinin, mali raporlama kapsamındaki mali tabloların belirlenen standartlara uygun olarak hazırlanmasından, üst yöneticilerin de bu hususları gözetmekten ve

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 belirlenen süreler içinde yayımlanmasından sorumlu olduğu; 312 nci maddesinde kamu idarelerince, detaylı hesap planlarında yer alan hesaplardan aylık mizan ve yıllık olarak geçici ve kesin mizanların düzenleneceği; 313 üncü maddesinde kamu idarelerince hazırlanacak temel mali tabloların Bilanço, Faaliyet Sonuçları Tablosu ve Nakit AkıĢ Tablosu olduğu; 314- 316 ncı maddelerinde bu tabloların mahiyetleri ve nasıl düzenleneceği; 327 nci maddesinde de mali tabloların hangi dönemlerde hazırlanıp yayımlanacağı belirtilmiĢtir. Bakanlığın muhasebe hizmetleri merkezde Merkez Saymanlık Müdürlüğü, taĢrada ise defterdarlıklar tarafından yürütülmektedir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde hazırlanarak kamuoyunun bilgisine ve denetim yetkililerine zamanında sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolardan yararlanacak olanlara makul güvence vermek amacıyla mali raporların güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, kaynakların etkili ve ekonomik ve mevzuatına uygun kullanılmasının sağlanması amacıyla kurulup iĢletilmesi gereken mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetim, mali saydamlığın ve hesap verilebilirliğin sağlanması amacıyla; kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla tasarlanmıĢtır. Kamu zararı iddialarına iliĢkin hususlara bu raporda değil yargılamaya esas raporda yer verilmektedir. Adalet Bakanlığı mali iĢlemlerini, 5018 sayılı Kanun‟un 49 ve 80 inci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenen esaslara uygun olarak raporlamak zorunda olup, denetim, mali tablolar dikkate alınarak gerçekleĢtirilmektedir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar‟a 08/12/2013 tarih ve 28845 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan değiĢiklik ile eklenen geçici madde ile kurumsal mali tabloların SayıĢtaya gönderilmesi 2013, 2014 ve 2015 yıllarını kapsamak üzere 2016 yılına kadar üç yıl ötelenmiĢ iken, Maliye Bakanlığınca kamu idarelerine ait mali tabloların düzenlenebilmesine esas olmak üzere Say2000i muhasebe otomasyon programı ve muhasebe yönetmeliklerinde yapılan düzenlemeler çerçevesinde ilk defa 2015 yılı sonu itibarıyla kamu idaresi mali tablolarının sunulabilmesi zemini hazırlanmıĢ ve KBS üzerinden kamu idarelerine sunulmaya baĢlanmıĢtır. Bu kapsamda, Usul ve Esaslar‟ın 5 inci maddesine göre hesap dönemi sonunda verilecek olan cetvel ve mali tablolardan daha önce sunulabilen bütçe giderleri ve ödenekler tablosu ve taĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveline ilave olarak;

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5

• Geçici ve kesin mizan,
• Bilanço,
• Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırması tablosu,
• Faaliyet sonuçları tablosu kurumsal bazda SayıĢtaya gönderilmiĢtir. 6085 sayılı Kanun uyarınca kamu idaresi esasına göre denetim yapılabilmesi ve denetim görüĢü verilebilmesi için, anılan Usul ve Esaslar‟ın 5 inci maddesinde belirtilen yıl sonu kamu idaresi mali rapor ve tablolarının; kamu idaresince muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü birimlerden alınacak kayıtlarla ve gerektiğinde envanter iĢlemleri de yapılarak kamu idaresinin varlık ve yükümlülükleri ile mali yıla iliĢkin faaliyet sonuçlarının Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nde belirlenen standartlarda sunulması gerekmektedir.
  Kamu idareleri, KBS üzerinden alınan verileri kendi kayıtları ile teyit ederek tasarrufu altındaki varlık ve yükümlülükleri ile mali yıla iliĢkin faaliyet sonuçlarına iliĢkin bilgileri, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği‟nde belirlenen raporlama esaslarına uygun olarak hazırlaması gerekirken kamu idaresi bazında ilk defa mali tablo düzenlenmesi ve 2015 yılının geçiĢ süreci olması sebebiyle sadece KBS üzerinden alınan mali tabloları sunmuĢtur. Birimlere ait faaliyet sonuçları konsolide edilmeden birleĢtirildiği için bilançoda, aynı anda olumlu ve olumsuz faaliyet sonucu ortaya çıkmaktadır. Farklı muhasebe birimleri tarafından gerçekleĢtirilen iĢlemler yıl sonu itibariyle konsolide edilemediğinden, verilen tablolar farklı birimlerce hazırlanan veri setlerinin alt alta toplamlarından oluĢmaktadır. Bu nedenle yukarıda SayıĢtaya verildiği belirtilen tablolar, farklı muhasebe birimlerince oluĢturulan yevmiye kayıtlarının bir araya getirilmiĢ halidir. Denetim çalıĢmaları, bu çerçevede hazırlanan mali tablolarla birlikte Adalet Bakanlığının muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü muhasebe birimlerindeki cetvel, belgeler, yevmiye kayıtları, yevmiye kayıtlarına esas belgeler ve bunlara dayanak oluĢturan ilgili harcama birimleri arĢivlerinde muhafaza edilen kanıtlayıcı belgeler esas alınarak bu belgelerin tamlık, doğruluk, tutarlılık ve tabi olduğu mevzuatına uygunluğu açısından yürütülmüĢtür.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 5. DENETĠM GÖRÜġÜ Adalet Bakanlığı 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve „„Denetimin Dayanağı Amacı, Yöntemi ve Kapsamı” bölümünde açıklanan çerçevede ekte sunulan mali rapor ve tablolarının doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Adalet Bakanlığı Bütçesinin Dört Üst Yönetici Ġçermesi Adalet Bakanlığı bütçesinde dört ayrı kurum ve her kurumun da ayrı üst yöneticisi bulunmasına karĢılık, sadece Adalet Bakanlığı MüsteĢarının üst yönetici sıfatıyla sorumlu tutulduğu görülmüĢtür. 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu‟nun 2 nci maddesinde kamu idaresinin “kamu veya özel hukuk hükümlerine tabi olup olmadığına bakılmaksızın Sayıştay denetimine tabi tüm idare, kuruluş, müessese, birlik, işletme, bağlı ortaklık ve şirketleri” ifade ettiği; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun 11 inci maddesinde de üst yöneticinin Bakanlıklarda “müsteĢar”ı, diğer kamu idarelerinde ise “en üst yönetici”yi ifade ettiği belirtilmiĢtir. Buna göre, Adalet Bakanlığı üst yöneticisi “Bakanlık MüsteĢarı” olmaktadır. Ancak, Adalet Bakanlığı genel bütçesinin içerisinde, UyuĢmazlık Mahkemesi BaĢkanlığı, Yüksek Seçim Kurulu BaĢkanlığı ve Adli Tıp Kurumu BaĢkanlığı olmak üzere üç ayrı kamu idaresi bütçesi daha yer almaktadır. Söz konusu idareler, Analitik Bütçe Sınıflandırılmasında Adalet Bakanlığı bütçesine bağlı ve aynı bütçe içerisinde yer alan ve kurumsal sınıflandırma ikinci düzey kodlamada (64 – 74) kodları arasında Adli Tıp Kurumu 67, UyuĢmazlık Mahkemesi 68, Yüksek Seçim Kurulu 69 kodları ile düzenlendiğinden ayrı birer kamu idareleri olup, yine ikinci düzey kodlamada üst yönetici olarak düzenlendiğinden bağımsız ayrı üst yöneticileri bulunmaktadır. Buna göre, Adalet Bakanlığı genel bütçesi esasen dört üst yönetici barındıran, ancak tamamından sadece Adalet Bakanlığı MüsteĢarının üst yönetici sıfatıyla sorumlu tutulduğu bir bütçe olmaktadır. Ancak, 5018 sayılı Kanunun 11 inci maddesine göre üst yöneticilerin, “idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve 5018 sayılı Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesi” Ģeklinde tutuldukları sorumlulukların

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 yerine getirilebilmesi, birbirinden ayrı konumlara sahip kamu idarelerinin kendi bütçelerine sahip olmaları ve sorumluluğun kendi üst yöneticileri tarafından üstlenilmesi ile mümkün olabileceği açıktır. Kamu idaresi cevabında; "Bulguda, Bakanlığımızda dört ayrı kurum ve her kurumun da ayrı üst yöneticisi bulunmasına karĢılık, sadece Bakanlık MüsteĢarının üst yönetici sıfatıyla sorumlu tutulduğu ancak, birbirinden ayrı konumlara sahip bu idarelerin kendi bütçelerine sahip olmaları ve sorumluluğun kendi üst yöneticileri tarafından üstlenilmesi gerektiği belirtilmiĢtir. Analitik bütçe sınıflandırmasına göre, Bakanlığımız bütçesi içinde yer alan UyuĢmazlık Mahkemesi, Yüksek Seçim Kurulu ve Adli Tıp Kurumu, kurumsal sınıflandırmanın ikinci düzeyinde tanımlandığından bu kurumların en üst yöneticileri üst yönetici olarak belirlenmektedir. Belirtilen kurumlar, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununa ekli cetvellerde yer almayıp, analitik bütçe sınıflandırmasına göre Bakanlığımız bütçesine bağlı ve aynı bütçe içinde yer alan, kurumsal sınıflandırmanın ikinci düzey kodları ile düzenlenmiĢtir. Bulguya iliĢkin önerilerin yerine getirilebilmesi için 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununa ekli cetvellerde değiĢiklik yapılarak söz konusu idarelerin bu cetvellerde ayrı kurum olarak gösterilmesi gerekmektedir. Bulguya iliĢkin öneride yer alan hususlar Maliye Bakanlığına ve ilgili Kurumlara BaĢkanlığımızın 25/04/2016 tarihli yazıları ile bildirilmiĢtir." denilmiĢtir. Sonuç olarak; Kurum cevabında; bulguda yer alan hususlarla ilgili Maliye Bakanlığı'na ve ilgili kurumlara yazı yazılarak gerekli giriĢimlerde bulunulduğu belirtilmektedir. Konuyla ilgili süreç takip edilecektir. Öneri: Bahse konu kurumların bütçelerini, üst yöneticilerini, muhasebelerini içerecek biçimde ve mali yapısının müstakiliyetini netice verecek Ģekilde kurumsallaĢmasının sağlanması adına mevzuat değiĢikliklerinin yapılmasının uygun olacağı düĢünülmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 7. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14

ADALET BAKANLIĞI ADLĠ TIP KURUMU BAġKANLIĞI DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ....................... 19
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 20
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 21
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 21
5. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 22
6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 23
7. EKLER ........................................................................................................................................................ 25

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu BaĢkanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ 14.04.1982 tarih ve 2659 sayılı Adli Tıp Kurumu Kanunu‟nun 29 uncu maddesi ile kurulan “Adli Tıp Kurumu BaĢkanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi” faaliyetlerini, 04.08.1982 tarih ve 17772 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Adli Tıp Kurumu Döner Sermaye ĠĢletme Yönetmeliği‟ne göre yürütmektedir. Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu BaĢkanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi, mali iĢlemlerin muhasebeleĢtirilmesine iliĢkin olarak 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun geçici 11 inci maddesi ile 13.12.1983 tarihli ve 178 sayılı Maliye Bakanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname‟nin 11 inci maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanan Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği‟ne tabi olup; uygulanan muhasebe sistemi belirtilen mevzuatta öngörülen tahakkuk esaslı muhasebe sistemidir. ĠĢletmede yapılacak ön ödemelerin Ģekli, devir ve mahsup iĢlemleri ile gider türleri itibariyle tutar ve oranlarının tespiti, mutemetlerin görevlendirilmesi ve diğer iĢlemler hakkında, 31.12.2005 tarihli ve 2005/9913 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümleri uygulanmaktadır. ĠĢletme, edinilen taĢınırların kayıtlara alınmasında, verilmesinde ve izlenmesinde, 28.12.2006 tarihli ve 2006/11545 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan TaĢınır Mal Yönetmeliği hükümlerine tabidir. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtay'a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup, denetim bunlar ile Usul ve Esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır.  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu BaĢkanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20  Alınan çekler sayım tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Değerli kağıtlar sayım tutanağı,  Gelir tablosu. Tablo 1: Adli Tıp Kurumu Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Bütçe GerçekleĢmeleri (TL) 800 Bütçe Gelirleri Hesabı 143.678.764,48 810 Bütçe Gelirlerinden Ret ve Ġadeler Hesabı 374.880,16 830 Bütçe Giderleri Hesabı 119.769.016,03 Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu BaĢkanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetim, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu BaĢkanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 5. DENETĠM GÖRÜġÜ Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu BaĢkanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Bazı BilirkiĢi Ücretlerinin Tahakkuk Kayıtlarının Hatalı Yapılması Adli Tıp Kurumu Döner Sermaye ĠĢletmesi'nde yapılan denetimler sonucunda 120 Alıcılar Hesabının bakiyesi ile Kurum tahakkuk biriminden alınan Kurum alacak dökümleri arasında farklılık bulunduğu görülmüĢtür. 2015 yılı bilançosunda 120 Alıcılar Hesabının 72.738.362,44 TL borç kalanıyla ilgili Kurumun kimden ne kadar alacaklı olduğunu gösterir hesabın detayları incelendiğinde, Kurum birimlerinin vermiĢ olduğu verilerle bilançoda yer alan tutar örtüĢmemektedir. Kurumun 01.01.2014 tarihli açılıĢ kaydı incelendiğinde 120 Alıcılar Hesabının 2013 yılından 59.554.753,44 TL borç kalanı, 01.01.2015 tarihli açılıĢ kaydı ile 2014 yılından 59.044.888,54 TL borç kalanı ve son olarak 2015 yılından 2016 yılına da 72.738.362,44 TL borç kalanı devrettiği anlaĢılmıĢtır. Bu durum geçmiĢ yıllarda tahakkuk eden kurum alacaklarının tahsilinin yapılmadığını ve kayıtların sağlıklı yapılmamasından dolayı alacakların sürekli devrettiğini göstermektedir.
Sonuç olarak Kurum bilançosunda yer alan 120 Alıcılar Hesabının Kurumun fiili alacak durumunu yansıtması ve geçmiĢ yıllardan biriken alacakların takibinin ve tahsilinin sağlıklı yürütülmesinin sağlanması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Adli Tıp Kurumu Döner Sermayesi ĠĢletmesinde yapılan denetimler sonucunda “120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı”nın bakiyesi ile Kurumun tahakkuk biriminden alınan alacak dökümleri arasında farklılık olduğu, 2015 yılı bilançosunda “120 Alıcılar Hesabı”nın 72.738.362,44 TL borç kalanı bulunduğu, kurumun kimden ne kadar alacaklı olduğunu gösterir hesabın detayları incelendiğinde tahakkuk biriminin vermiĢ olduğu verilerle bilançoda yer alan tutarın örtüĢmediği bildirilmektedir. Adli Tıp Kurumu Döner Sermaye ĠĢletmesine ait faturalar UYAP sistemi üzerinden düzenlenmekte olup fatura tahsilat ve takibat iĢlemleri yine bu sistem üzerinden yapılmaktadır. 01/10/2012 tarihinden itibaren fatura iĢlemlerinin de dâhil edildiği UYAP sisteminde gerek fatura kapama iĢlemleri gerekse de alacak döküm bilgileri sağlıklı sonuç vermediğinden

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu BaĢkanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 fatura iĢlemleri halen istenilen seviyede yürütülememektedir. Bu durum Bakanlığımız Bilgi ĠĢlem Dairesi BaĢkanlığına iletilmiĢ olup, teknik sorunların giderilmesine müteakiben kurum alacak dökümlerinin fiili durumu yansıtmasının ve geçmiĢ yıllardan biriken alacakların takibinin ve tahsilinin sağlıklı yürütülmesinin sağlanması planlanmaktadır." denilmiĢtir. Sonuç olarak; Kurum cevabında; Bulguda ifade edilen durumun Bakanlık Bilgi ĠĢlem Dairesi BaĢkanlığına iletildiği, teknik sorunların giderilmesine müteakiben kurum alacak dökümlerinin fiili durumu yansıtmasının ve geçmiĢ yıllardan biriken alacakların takibinin ve tahsilinin sağlıklı yürütülmesinin sağlanacağı belirtilmektedir. Ancak bulgumuzda belirttiğimiz kurumun yapısal sorunları nedeniyle gerçekleĢmiĢ alacakların doğru Ģekilde kayıtlara alınması bu yapısal sorun giderilmedikçe mümkün görülmemektedir. Öneri: 120 Alıcılar Hesabının Kurumun fiili alacak durumunu yansıtması ve geçmiĢ yıllardan biriken alacakların takibinin ve tahsilinin aksamadan yürütülmesi için UYAP dahilinde veya bilgisayar programıyla sağlıklı bir sistemin kurulması uygun olur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu BaĢkanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 7. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı Adli Tıp Kurumu BaĢkanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26

ADALET BAKANLIĞI 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 29
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 29
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 30
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 30
5. GENEL DEĞERLENDĠRME ................................................................................................................... 31
6. DENETĠM BULGULARI .......................................................................................................................... 33

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 29

1. ÖZET Bu rapor, Adalet Bakanlığının performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca, SayıĢtay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Adalet Bakanlığının hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aĢağıdakiler denetlenmiĢtir:  2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan,  2015 yılı Performans Programı,  2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu,  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Yapılan performans denetimi sonucunda Adalet Bakanlığının performans yönetimi sistemini ilgili mevzuat hükümlerine ve iç kontrol sistemi ilkelerine kısmen uygun Ģekilde oluĢturduğu ve belirlemiĢ olduğu hedeflere iliĢkin gerçekleĢmeleri ölçtüğü değerlendirilmiĢtir. Adalet Bakanlığının stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporu hazırlandığı görülmüĢtür. Bulgu 1 ve Bulgu 2‟ de ifade ettiğimiz Ģekilde Stratejik Planın Zamanlılık Kriterini sağlayacak Ģekilde hazırlanmadığı ve Performans Programının Cari Dönem Stratejik Planıyla Uyumlu Olacak Ģekilde düzenlenmediği tespit edilmiĢtir.
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay‟a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 30 gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, Adalet Bakanlığının yayınladığı 2015-2019 dönemine ait Stratejik Planı, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 31 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2015 yılı performans denetimi kapsamında Adalet Bakanlığının yayınladığı 2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 9 uncu, 17 nci ve 41 inci maddeleri ile, Kamu Ġdarelerinde Stratejik Planlamaya ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik, Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik, Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik hükümleri ve SayıĢtay Denetim Rehberi performans denetiminin mevzuat temelini oluĢturmaktadır. Performans denetiminin yapıldığı yıl için hazırlanan üç dökümanın oluĢturduğu stratejik plan, performans programı ve idare faaliyet raporunun birbirleri ile koordineli olarak hazırlanması ve uyumlu olması gerekmektedir. Bu bağlamda ilgili yıl stratejik planına göre o yılın performans programı değerlendirmesi yapılmakta, performans programı uygulamasını gösteren idare faaliyet raporu da aynı yılın performans programına dayalı olarak değerlendirilmektedir. BaĢka bir ifade ile üç döküman da aynı yıllara iliĢkin hazırlanıp kamuoyuna sunulmalıdır. Performans denetimi de bu kapsamda gerçekleĢtirilmektedir. Yapılan denetim sonucunda Adalet Bakanlığının, 2015 – 2019 dönemine ait Stratejik Planının zamanında yayınlanmadığı görülmüĢtür. Adalet Bakanlığı, misyon ve vizyonu gerçekleĢtirmek üzere 8 amaç, bu amaçların altında 61 hedef ve bu hedeflere yönelik temel 8 performans göstergesi belirlemiĢtir. Kurum stratejik planını hazırlarken amaçlarını üst politika belgelerine uygun Ģekilde belirlemiĢ ve hedeflerini de bu amaçları gerçekleĢtirecek Ģekilde tespit etmiĢtir. Hedef ve performans göstergelerinin, denetim bulgularında yer alan hususlar dıĢında, ölçülebilir ve iyi tanımlanmıĢ olduğu değerlendirilmiĢtir. Adalet Bakanlığı 2015 yılı Performans Programı değerlendirildiğinde, programı zamanında hazırlayarak, denetim bulgularında yer alan hususlar dıĢında, ilgili mevzuatta yer alan sunum kriterlerine uygun olarak yayınlandığı görülmüĢtür. 2015 yılı Performans Programının bir önceki dönem (2010-2014) stratejik planının amaç ve hedeflerine uygun olarak hazırlandığı görülmüĢtür. Dolayısıyla Adalet Bakanlığı 2015 yılı performans programı, cari dönem olan 2015-2019 yıllarına iliĢkin stratejik plana dayalı olarak hazırlanmadığından, 2015 yılı performans programına iliĢkin bir değerlendirmede bulunulmamıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 32 Adalet Bakanlığı 2015 yılı Faaliyet Raporu değerlendirildiğinde, raporun zamanında yayınlandığı görülmüĢtür. Faaliyet raporu mevcudiyet, zamanlılık ve sunum kriterlerini karĢılamaktadır. Diğer taraftan performans programının uygulama sonuçlarını gösteren faaliyet raporu, performans programının bir önceki dönem stratejik planına göre hazırlanmıĢ olmasından dolayı, değerlendirme dıĢı tutulmuĢtur. Hesap verme sorumluluğun sağlanması amacıyla hedef ve/veya performans göstergelerinin ölçülebilir olması (ölçülebilirliği olmayan veya zor olan göstergelerin seçilmemesi), gösterge rakamlarının gerçekçi olarak seçilmek suretiyle yüksek sapmalara meydan verilmemesi, faaliyet raporunda performans programında yer alan hedef ve göstergelerin değerlendirilmesi, kurumun performans yönetimi sisteminin geliĢtirilmesinde katkı sağlayacaktır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 33 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Stratejik Planın Zamanlılık Kriterinin Yerine Getirilememesi Stratejik Plan üzerinde yapılan inceleme sonucunda, stratejik planın mevzuatta öngörülen süre içerisinde hazırlanmadığı görülmüĢtür. 26.05.2006 tarih ve 26179 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Kamu Ġdarelerinde Stratejik Planlamaya ĠliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik”in 13, 14 ve 15 inci maddelerinde, Ġdarelerin stratejik planlarının hazırlanma ve kamuoyuna sunulma sürecine iliĢkin safhalar ayrıntılı bir Ģekilde açıklanmıĢtır. Bu çerçevede Yönetmeliğin; 13 üncü maddesinde mahallî idareler dıĢındaki kamu idarelerinin, stratejik planlarını değerlendirilmek üzere stratejik planın kapsadığı dönemin ilk yılından önceki yılın ocak ayında MüsteĢarlığa göndereceği ve inceleme sonucunda gerek görülen durumlarda hazırlanan değerlendirme raporunun ilgili idareye üç ay içinde gönderileceği; 14 üncü maddesinde, müsteĢarlıkça kamu idarelerine değerlendirme raporu gönderilmesi hâlinde, ilgili idarenin söz konusu değerlendirme raporunu dikkate alarak stratejik plana son Ģeklini verip sunulmaya hazır hâle getireceği; 15 inci maddesinde de stratejik planların sunulması düzenlenerek; " (1) Stratejik planlar, bakanlıklar ile bakanlıkların bağlı ve ilgili kuruluşlarında Bakanın, diğer kamu idarelerinde en üst yöneticinin onayını müteakip performans programı ve bütçe hazırlıklarında esas alınmak üzere Maliye Bakanlığına ve Müsteşarlığa gönderilir. (2) Stratejik planların birer nüshası, Türkiye Büyük Millet Meclisine ve Sayıştaya da gönderilir. (3) Mahallî idareler ilgili meclis tarafından kabulünü müteakip stratejik planlarını İçişleri Bakanlığına ve Müsteşarlığa gönderir.” (4) Stratejik planlar kamuoyuna duyurulur ve kamu idarelerinin internet sitelerinde yayınlanır.” Ģeklinde açıklanmıĢtır. 2015 Yılı Performans Denetimi kapsamı içerisinde yer alan Adalet Bakanlığı (2015- 2019) Stratejik Planının, bir önceki 2010-2014 dönemini kapsayan stratejik planın bitiĢ yılı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 34 olan 2014 sonu itibariyle hazır olması gerekirken; yapılan incelemede, 2015-2019 dönemi stratejik planının 23.06.2015 tarihinde tamamlanarak kamuoyuna sunulduğu anlaĢılmıĢtır. Buna göre, Adalet Bakanlığı 2015-2019 Stratejik Planının 2014 yılı sonu itibariyle hazırlanması gerekirken, 23.06.2015 tarihinde hazırlanmıĢ olmakla zamanlılık kriterininin yerine getirilemediği görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında; "Adalet alanında temel politika belgesi, Avrupa Birliğine üyelik müzakereleri kapsamında hazırlanan Yargı Reformu Stratejisidir. Yargı Reformu Stratejisi amaçlar ve hedefleri itibariyle tüm kurumları bağlayacak niteliktedir. Söz konusu Strateji bu niteliğinden dolayı Bakanlar Kurulu'nda görüĢüldükten sonra uygulanmaktadır. Stratejik planların sektörel planlama belgeleri ile uyumlu olması stratejik planlamaya iliĢkin mevzuat gereğince bir zorunluluktur. Yargı Reformu Stratejisinin hayata geçirilmesi Bakanlığımız Stratejik Planıyla sağlanmaktadır. Bakanlığımızca, Stratejik Plan hazırlık faaliyetleri Yargı Reformu Stratejisinin güncellenmesi ile eĢgüdüm halinde sürdürülmektedir. Bu ülkemizin Avrupa Birliğine bir taahhüdüdür. Bu nedenle Yargı Reformu Stratejisinin yayınlanmasına müteakip Stratejik Planın tamamlanması gerekmektedir. 2014 ve 2015 yıllarında Yargı Reformu Stratejisinin güncellenmesi, ilgili kurumların görüĢlerinin alınması, yargı kamuoyunda geniĢ bir konsensüsün sağlanması ve devamında Bakanlar Kuruluna arzı önemli bir süreç almıĢtır. Bakanlar Kuruluna sunulduktan sonra uygun görülen değiĢikliklerin yapılması ve yayımlanmasından sonra ise Plan sürecindeki çalıĢmalar tamamlanmıĢtır. Bu itibarla, Stratejik Plan ve Yargı Reformu Stratejisi birlikte değerlendirildiğinde süreçte kontrol dıĢı herhangi bir gecikme bulunmamaktadır. Ayrıca Stratejik Planlamaya iliĢkin olarak mevzuatta yer alan düzenlemeler değerlendirildiğinde, Planın öngörülen zamanda da tamamlanmaması halinde önceki Plana dayalı olarak çalıĢmaların sürdürüleceği açıktır. Ayrıca söz konusu stratejik planın hazırlıkları 22/03/2014 tarihinde Ġç Genelgenin çıkartılması ve ilgililere duyurulması ile baĢlamıĢtır. Zamanlılık kriteri dikkate alınarak stratejik planın mevzuata uygun zamanda yayınlanması amacıyla 2014 yılında stratejik planlama ekipleri kurularak ekiplere eğitim faaliyetleri düzenlenmiĢ ve paydaĢ görüĢlerinin stratejik plana yansıtılması amacıyla toplantılar ve çalıĢtaylar yapılmıĢtır. Ülkemizin Avrupa Birliğine taahhüdü olan ve yargı alanında temel politika belgesi niteliğindeki Yargı Reformu Stratejisinin güncellenmesine müteakip Bakanlığımız 2015-2019

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 35 Stratejik Planı hazırlanmıĢtır. Bu itibarla, zamanlılık kriterine zorunlu sebeplerle uyulamamıĢtır." denilmiĢtir. Sonuç olarak; Kurum tarafından, Avrupa Birliğine üyelik müzakereleri kapsamında hazırlanmakta olan Yargı Reformu Stratejisi amaçlar ve hedefleri itibariyle tüm kurumları bağlayacak nitelikte olduğu ve söz konusu reform stratejisinin tamamlanması beklenilip bu kapsamda stratejik planın hazırlanıp uygulanması gerekliliğinden kaynaklı gecikme olduğu ve ayrıca Yargı Reformu Stratejisinin güncellenmesini müteakip Bakanlığın 2015-2019 Stratejik Planının hazırlandığı ve bu itibarla zamanlılık kriterine zorunlu sebeplerle uyulamadığı ifade edilmiĢtir. Bulgumuza istinaden Kurumun göndermiĢ olduğu cevap yerinde görülmektedir. Ancak bundan sonra zamanlılık kriterine uyulması konusunda hassasiyet gösterilmesi uygun olur. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 2: Performans Programının Cari Dönem Stratejik Planına Uyumlu Olmaması Adalet Bakanlığı 2015 yılı Performans Programının zamanında yayımlandığı, bu yönüyle sunum kriterlerini gerçekleĢtirdiği anlaĢılmıĢtır. Ancak Adalet Bakanlığı 2015 yılı Performans Programında, (2015-2019) Stratejik Planının değil, bir önceki (2010-2014) Stratejik Planının esas alındığı görülmüĢtür. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğin;

• 3 üncü maddesinde, “Performans programı: Bir kamu idaresinin program dönemine ilişkin öncelikli stratejik amaç ve hedeflerini, performans hedeflerini, bu hedeflere ulaşmak için yürütecekleri faaliyetler ile bunların kaynak ihtiyacını ve performans göstergelerini içeren programı";
• 4 üncü maddesinde, “ (1) Performans programları; bu Yönetmelik, Performans Programı Hazırlama Rehberi ve Bakanlıkça performans esaslı bütçelemeye ilişkin yapılacak diğer düzenlemelere uygun olarak idarenin program dönemine ilişkin performans hedef ve göstergelerini, performans hedeflerine ulaşmak için yürütülecek faaliyetler ile bunların kaynak ihtiyacını, idareye ilişkin mali ve mali olmayan diğer bilgileri içerecek şekilde mali hizmetler biriminin koordinasyonunda harcama yetkililerinin katılımıyla üst yönetici tarafından idare düzeyinde hazırlanır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 36 … (3) Kamu idareleri performans programı hazırlıklarında Kalkınma Planı, Hükümet Programı, Orta Vadeli Program, Orta Vadeli Mali Plan, Yıllık Program ile stratejik planlarını esas alırlar. .....” 7 nci maddesinde “ (1) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler, performans programlarını bütçe teklifleri ile birlikte Bakanlığa ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına gönderirler. ... (4) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idarelerin, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunuyla belirlenen bütçe büyüklüklerine göre nihai hali verilen performans programları Bakanlıklarda Bakan; diğer idarelerde ise ilgili Bakan veya üst yönetici tarafından Ocak ayı içinde kamuoyuna açıklanır. .... (7) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idareler ve sosyal güvenlik kurumları, Ocak ayı içinde kamuoyuna açıklanan performans programlarını en geç Mart (Değişik ibare:R.G.15/7/2009-27289) ayının on beşine kadar Bakanlığa ve Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığına; mahalli idareler ise aynı süre içerisinde İçişleri Bakanlığına gönderirler. (8) Bakanlık, gerek görülmesi halinde mahalli idarelerin performans programlarının gönderilmesini isteyebilir.”

• 16 ncı maddesinde de, "(1) Performans programları, stratejik planların yıllık uygulama dilimlerini oluşturur. Kamu idareleri performans programlarını stratejik planlarına uygun olarak Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde hazırlar. (2) Bütçeler performans programına uygun olarak hazırlanır. (3) Performans programları Maliye Bakanlığına ve Müsteşarlığa gönderilir. " Ģeklinde ifade edilerek usul ve esasları belirlenmiĢtir. Buna göre, 2015 yılı Performans Programının, 2015 yılı Stratejik Planı esas alınarak hazırlanması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemede 2015-2019 Stratejik Planının 23.06.2015 tarihinde hazırlanabilmesi nedeniyle, bir önceki 2010-2014 Stratejik Planının esas alındığı anlaĢılmıĢtır. Yukarıda belirtilen Yönetmelik hükümleri ve SayıĢtay BaĢkanlığı Performans

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 37 Programı Denetim Rehberi düzenlemeleri doğrultusunda; performans denetimi yapılan cari dönem stratejik planı ile uyum sağlamadığından, Adalet Bakanlığı 2015 yılı Performans Programı değerlendirme dıĢı bırakılmıĢtır.
Kamu idaresi cevabında; "Bulgu, Bakanlığımız 2015 yılı Performans Programının 2010- 2014 Stratejik Planı esas alınarak hazırlanması ile cari dönem stratejik planı ile uyumlu olmadığı konusundadır. Söz konusu bulguya iliĢkin yapılan değerlendirmeler neticesinde; 2015- 2019 Stratejik Planın 2014 yılında hazırlıklarının devam etmesi ve Maliye Bakanlığının 08/04/2014 tarihli Performans Esaslı Bütçeleme konulu Genelgesinin „ İdareler, stratejik plan güncelleme ve yenileme çalışmalarını, bütçe hazırlık sürecini de dikkate alarak, performans programı hazırlanmasına imkan sağlayacak şekilde ve sürede tamamlayacaklardır. Söz konusu çalışmaların tamamlanamaması halinde, idareler mevcut stratejik planları dâhilinde yılı bütçe tekliflerine dayanak oluşturacak şekilde performans programı hazırlayacaklardır.‟ hükmü de dikkate alınarak 2015 yılı Performans Programı 2010- 2014 Bakanlık Stratejik Planı dikkate alınarak hazırlanmıĢtır. Ayrıca; performans programlarının stratejik planların yıllık somut uygulama araçları olduğu ve sonuçlarının faaliyet raporları ile kamuoyuna duyurulduğu dikkate alınacak olursa, Bakanlığımız 2015 yılı Faaliyet Raporunda 2015 yılı Performans Programı hedef ve göstergelere sonuçları ile birlikte 2015-2019 Bakanlığımız Stratejik Planının 2015 yılı hedeflerine iliĢkin sonuçlara da yer verilmiĢtir. Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında cari yıla göre hazırlanmadığı gerekçesi ile değerlendirilmeye alınmayan Bakanlığımız 2015 yılı Performans Programının değerlendirilmesi gerektiği düĢünülmektedir. Maliye Bakanlığının 08/04/2014 tarihli Performans Esaslı Bütçeleme konulu Genelgesi, stratejik plan çalıĢmalarının tamamlanamaması halinde performans programının mevcut stratejik plana dayalı olarak hazırlanmasını öngörmüĢtür. Bu itibarla, Bakanlığımız 2015 yılı Performans Programının değerlendirilmesi gerektiği düĢünülmektedir." denilmiĢtir. Sonuç olarak; Kurum tarafından, Maliye Bakanlığının 08/04/2014 tarihli Performans Esaslı Bütçeleme konulu Genelgesi, stratejik plan çalıĢmalarının tamamlanamaması halinde performans programının mevcut stratejik plana dayalı olarak hazırlanmasını öngörmüĢtür. Bu

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 38 itibarla, Bakanlığın 2015 yılı Performans Programının değerlendirilmesi gerektiği ifade edilmiĢtir. Performans raporlarının ilgili yıl stratejik planının amaç ve hedefleri doğrultusunda hazırlanması yönetmelik gereğidir. Ancak Kurum tarafından, 2015-2019 Stratejik Planının hazırlanmasının gecikmesinden dolayı performans programı değerlendirilmesinin yapılamadığı, müteakip yıldan itibaren yeni hazırlanan (2015-2019) Adalet Bakanlığı stratejik planındaki öngörülen amaç ve hedeflere göre performans raporu hazırlanacağı belirtilmektedir. Diğer taraftan Adalet Bakanlığı bu eksikliği telafi etmek için 2015 yılı idare faaliyet raporu içerisinde, yukarıda belirtilen iki dönem stratejik plana iliĢkin hedef ve uygulama sonuçlarını birlikte değerlendirmiĢtir.
Yukarıda açıklanan nedenlerden ötürü bulgumuza istinaden Kurumun göndermiĢ olduğu cevap yerinde görülmektedir. Ancak bundan sonra performans programınını stratejik planla uyumlu olacak Ģekilde hazırlanmasında gerekli hassasiyetin gösterilmesi uygun olur. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Adalet Bakanlığı 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 39 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr