2014 - MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI.pdf
MĠLLĠ SAVUNMA BAKANLIĞI 2014 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2015
ĠÇĠNDEKĠLER
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 3
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 4
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 4
- DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................... 6
- TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ...................................................................................................... 7
KISALTMALAR ANT MSB Akaryakıt Ġkmal ve NATO POL Tesisleri ĠĢletme BaĢkanlığı TBMM Türkiye Büyük Millet Meclisi MSB Milli Savunma Bakanlığı GENKUR Genelkurmay BaĢkanlığı KKK Kara Kuvvetleri Komutanlığı DzKK Deniz Kuvvetleri Komutanlığı HvKK Hava Kuvvetleri Komutanlığı HvBS Hava Kuvvetleri Bilgi Sistemi SSM Savunma Sanayii MüsteĢarlığı SGK Sosyal Güvenlik Kurumu EPDK Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu BKK Bakanlar Kurulu Kararı HEK Hurda-Enkaz-Köhne
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI
HAKKINDA BĠLGĠ
Mali Yapı
Milli Savunma Bakanlığı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanuna ekli I
sayılı Cetvelde yer alan genel bütçeli idarelerden olup, faaliyetlerini merkezi yönetim bütçe
kanunlarıyla verilen ödeneklerle gerçekleĢtirmektedir. 2014 Yılı Bütçesiyle Milli Savunma
Bakanlığı’na 21.815.196.000 - TL ödenek tahsis edilmiĢ olmakla birlikte, bu tutar Merkezi
Yönetim Bütçesinin % 5’ ine tekabül etmektedir.
Geçen yıldan 7.836.333.002 TL ödenek devrederken, yıl içinde eklenen ve düĢülen
ödenekler sonucunda yıl sonu itibariyle 29.875.103.671 TL ödenek toplamına ulaĢılmıĢtır.
Toplam ödeneklerin 21.267.128.453 TL si harcanmıĢ olup, 22.258.094 TL ödenek iptal
edilmiĢtir. Ertesi yıla da 8.585.717.123 TL ödenek devredilmiĢ bulunmaktadır.
Bakanlıkça, bütçeyle verilen ödenekler dıĢında, 10 Ocak 1995 tarihinde 22167 sayılı
Resmi Gazete'de yayımlanan Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanan milletlerarası anlaĢma
sonucu kurulan Türk Savunma Fonu’ndan 2014 yılında 268.977,90 ABD Doları harcama
yapılmıĢtır. Fonun yılsonu bakiyesi 24.990.113,66 ABD Doları'dır.
Ayrıca Türk Silahlı Kuvvetleri bünyesinde (Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil
Güvenlik Komutanlığı hariç) bulunan toplam 347 kantin baĢkanlığının faaliyetlerinden elde
edilen karlardan kıĢla komutanlıklarınca toplam 73.802.953,64 TL harcama yapılarak bütçe
dıĢı kaynak kullanılmıĢtır.
Yine kantin karları üzerinden kantin baĢkanlıklarının bağlı olduğu üst komutanlıklara
gönderilen "Üst Komutanlık Payları" kapsamında ise Milli Savunma Bakanlığı, Genelkurmay
BaĢkanlığı, Kara, Hava ve Deniz Kuvvetleri Komutanlıklarınca 2014 yılında toplam
6.840.345,85 TL harcama yapılarak bütçe dıĢı kaynak kullanılmıĢtır. Ġlgili üst
komutanlıklarda tutulan üst komutanlık payı hesaplarının 2014 yılsonu bakiyeleri
15.594.533,01 TL’dir.
Bakanlıkça sunulan Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosuna göre Bakanlığın 2014 yılı
bütçe gideri ve ödenek kullanımı aĢağıda tabloda belirtilmiĢtir.
2014 YILI BÜTÇE DURUMU (Milyon TL)
2013 Bütçe 2014 Bütçe 2014 GerçekleĢme 01-Personel 9.537,43 10.514,38 10.280,20 02-SGK Primi 1.817,16 1.986,37 1.897,45
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 03-Mal ve Hizmet Giderleri 8.661,70 8.947,71 8.695,42 Modernizasyon 4.100,00 4.223,00 3.789,76 Cari 4.523,34 4.659,04 4.830,78 03.9 Tedavi ve Cenaze Giderleri 38,35 65,67 74,88 05-Transferler 229,93 245,74 243,97 06-Sermaye Giderleri 113,70 121,00 140,14 07-Sermaye Transferleri 0,00 0,00 9,94 TOPLAM 20.359,91 21.815,20 21.267,12 Muhasebe ve Raporlama Sistemi Bakanlık mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların Ģekil, süre ve türleri Kanunun 49 ve 50 nci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiĢtir. Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre tutulmaktadır. Kamu Ġdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile garantileri gibi tüm mali iĢlemlerini kapsar. Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi sunmaktır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Milli Savunma Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Amaç” baĢlıklı 1 inci maddesinde; “Bu
yönetmeliğin amacı genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde
saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında
kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir
bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel
kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara
uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın
çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını
sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin esas, usul, ilke ve standartların
belirlenmesidir.” hükmü yer almaktadır.
Bu amacın gerçekleĢtirilmesi için; iĢlemlerin kayıt dıĢında kalmasının önlenmesi ile
birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüĢ muhasebe ilkeleri çerçevesinde,
uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetim
ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir.
Yönetmeliğin 118-135 inci maddelerinde bu tabloların “her bir kamu idaresi” esasına
göre düzenleneceği; 144 üncü maddesinde muhasebe birimlerinin ve kamu idarelerinin
yöneticilerinin mali raporlar ve tabloların düzenli olarak hazırlanmasından sorumlu olduğu;
136 ncı maddesinde ise ihtiyaca göre aylık üç aylık ve yıllık olarak hazırlanarak, altı aylık ve
yıllık dönemler itibarıyla ilgili olduğu dönemi izleyen üç ay içerisinde Resmi Gazetede
yayınlanacağı belirtilmiĢtir.
Bakanlık muhasebe hizmetleri merkezde Merkez Saymanlık Müdürlüğü, taĢrada ise
defterdarlıklar tarafından yürütülmektedir.
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN
SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine
uygun olarak mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde hazırlanarak
kamuoyunun bilgisine ve denetim yetkililerine zamanında sunulmasından, bir bütün olarak
sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli
yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan
kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden;
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolardan yararlanacak olanlara makul güvence vermek amacıyla mali raporların güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, kaynakların etkili ve ekonomik ve mevzuatına uygun kullanılmasının sağlanması amacıyla kurulup iĢletilmesi gereken mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Denetim, mali saydamlığın ve hesap verilebilirliğin sağlanması amacıyla; kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla tasarlanmıĢtır. Milli Savunma Bakanlığı mali iĢlemlerini, 5018 sayılı Kanunun 49 ve 50 nci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenen esaslara uygun olarak raporlamak zorunda olup, tarafımızca yürütülecek denetimlerin mali tablolar dikkate alınarak gerçekleĢtirilmesi hedeflenmekle birlikte; Genel Bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin, muhasebe ve raporlama sisteminin kurulması için, Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslara 8.12.2013 tarih ve 28845 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değiĢiklik ile eklenen geçici maddede, hesap dönemi sonunda verilecek defter, mali tablo ve belgelerden bütçe giderleri ve ödenekler tablosu ve taĢınır kesin hesap cetveli ve taĢınır hesabı icmal cetveli dıĢında, düzenlenmesi gereken diğer mali raporların SayıĢtay’a gönderilmesi 2013, 2014 ve 2015 yıllarını kapsamak üzere üç yıl ötelenmiĢtir. Bu nedenlerle Milli Savunma Bakanlığına iliĢkin denetimlerimiz, hazırlanması gereken temel mali raporların düzenlenememesi sebebiyle, bütçe giderleri ile taĢınırlara ait iĢlemlerin mevzuata uygunluğuna dönük olarak gerçekleĢtirilmiĢtir. Denetim ve inceleme çalıĢmaları, Bakanlığın merkez ve taĢra muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü merkez teĢkilatı Ankara ile taĢra teĢkilatı olarak ise Ġstanbul, EskiĢehir, Adana, Mersin, Çanakkale, Balıkesir, Kars, Ardahan, Erzincan ve Malatya illerindeki muhtelif muhasebe birimlerindeki cetvel ve belgeler ile bu birimlerdeki yevmiye kayıtları,yapılan ödeme emri belgeleri (ÖEB) ve muhasebe iĢlem fiĢleri (MĠF) ile bunların ekinde yer alan kanıtlayıcı belgeler ile bunlara dayanak oluĢturan ilgili harcama birimleri arĢivlerinde muhafaza edilen kanıtlayıcı belgeler; tamlık, doğruluk, tutarlılık ve tabi olduğu mevzuatına uygunluk açısından incelenmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 5. DENETĠM GÖRÜġÜ “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”da 8.12.2013 tarihinde yapılan değiĢiklikle eklenen Geçici 1 inci maddesi uyarınca, Kamu Ġdaresi tarafından 2014 yılına iliĢkin olarak SayıĢtaya sunulan bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, taĢınır kesin hesap cetveli ve taĢınır hesabı icmal cetveli ile “Denetimin Dayanağı, Amacı, Yöntemi ve Kapsamı” bölümünde belirlenen çerçevede gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin, kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğuna iliĢkin yapılan denetimi sonucunda tespit edilen hususlar ile mali yönetim ve iç kontrol sistemlerine iliĢkin değerlendirmeler “Tespit ve Değerlendirmeler” bölümünde gösterilmiĢtir.TBMM’nin bilgisine sunulacak önemde baĢka bir husus bulunmamaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Milli Savunma Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7
6. TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER
BULGU 1: Birliklere Teslim Edilmeyen Akaryakıtın Bulunması ve Kuvvet
Komutanlıkları Bünyesinde TeĢkil EdilmiĢ Mal Saymanlıklarının Yaptığı TaĢınır Mal
ĠĢlemlerinin Mevzuata Uygun Olmaması
Bakanlık ve Kuvvet Komutanlıklarındaki ilgili birimlerin bilgisi dahilindeki, ANT
BaĢkanlığınca ihale edilen Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı olan akaryakıtların kara yolu ile
taĢınması II. Kısım iĢ kapsamında;
-2013 yılı içerisinde 14.440.306 kg Kalorifer Yakıtı ile 1.309.335 kg KurĢunsuz
Benzinin yüklenici tarafından birliklere teslim edilmediği,
-Kuvvet Komutanlıkları bünyesinde teĢkil edilmiĢ mal saymanlıklarının ayrı bir tüzel
kiĢiliği bulunan ANT BaĢkanlığı depolarında bulunan akaryakıt kayıtlarına iliĢkin iĢlemlerinin
Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli Ġstihbarat TeĢkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü TaĢınır Mal
Yönetmeliği hükümleri ile uyumlu olmadığı
tespit edilmiĢtir.
Milli Savunma Bakanlığı Cari Mal ve Hizmet Tedarik Dairesi BaĢkanlığının yaptığı
sözleĢme ile TSK ihtiyacı miktar, tip ve özellikte akaryakıt, Türkiye Petrol Rafinerileri
A.ġ.’den temin edilmektedir. Aynı zamanda Milli Savunma Bakanlığı ile ANT BaĢkanlığı
arasında Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı için tedarik edilen akaryakıtların tedarik
yerlerinden teslim alınması, depolanması ve TSK birlik ve kurumlarının deposuna kadar
taĢınması hususunda hizmet alım sözleĢmesi imzalanmaktadır.
MSB ile Türkiye Petrol Rafinerileri A.ġ. arasındaki sözleĢmeye göre yüklenici
sözleĢme konusu akaryakıtı yıl içerisinde yapılan aylık akaryakıt program toplantılarında
belirlenecek partilere göre ANT BaĢkanlığına teslim edecektir. BaĢka bir ifadeyle,
sözleĢmeler kapsamında Türk Silahlı Kuvvetlerinin ihtiyacı için Türkiye Petrol Rafinerileri
A.ġ. tarafından üretilen akaryakıt ANT BaĢkanlığı tarafından teslim alınmakta, depolanmakta
ve birlik depolarına taĢınmaktadır.
ANT BaĢkanlığı, Türk Silahlı Kuvvetleri ihtiyacı olan akaryakıtların kara yolu ile
taĢınması iĢini iki kısımda ihale etmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Milli Savunma Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8
I. Kısım iĢ, teslim yerleri teknik Ģartnamede belirtilen idare depolarında mevcut olan
taktik yakıtların TSK Birlik ve Kurumlarına kara tankerleri ile yıllık kontenjanlar
çerçevesinde taĢınmasıdır. Burada kastedilen idare ANT BaĢkanlığı olup, taktik yakıtlar ise F-
54 askeri motorin ve JP-8 askeri jet yakıtı gibi yakıtlardır. Dolayısıyla yüklenici teslim yerleri
sözleĢme eki dokümanlarda belirtilen, idare depolarında muhafaza edilen taktik yakıtları TSK
Birlik ve Kurumlarına kara tankerleri ile taĢımaktadır.
II. Kısım iĢ ise, cinsi, miktarları ve teslim yerleri teknik Ģartnamede belirtilen
yakıtların rafinerilerden yüklenici depolarına alınması ve yüklenici depolarından TSK Birlik
ve Kurumlarına kara tankerleri ile yıllık kontenjanlar çerçevesinde taĢınmasıdır. Bu kapsamda
taĢınan akaryakıtlar kalorifer yakıtı ve kurĢunsuz benzindir. Kimyasal özelliği gereği “kirli”
kabul edilen ve diğer yakıt türlerini bozan kalorifer yakıtı boru hattı vasıtasıyla taĢınamadığı
ve tesislerde taktik yakıtlarla birlikte depolanamadığı, yurt genelinde talebi dağınık olan ve
çok az miktarda üretilen kurĢunsuz benzinin ise kapasite sıkıntısı nedeniyle mevcut tesislerde
depolanma imkanı olmadığı için taĢınması ve depolanması dahil tüm iĢletme faaliyetleri ihale
edilerek yaptırılmaktadır. Dolayısıyla II. Kısım iĢ kapsamında kalorifer yakıtı ve kurĢunsuz
benzin rafinerilerden yüklenici depolarına ve buradan da TSK Birlik ve Kurumlarına
taĢınmaktadır. II. Kısım iĢ kapsamında tüm iĢler yüklenici firma ve alt yüklenicileri tarafından
gerçekleĢtirilmekte olup, deniz nakliyesi, depolama ve kara nakliyesi için ihalede belirlenen
tek bir birim fiyat üzerinden hakediĢ hesaplaması yapılmaktadır.
Milli Savunma Bakanlığı ile ANT BaĢkanlığı arasında imzalanan sözleĢmenin “ANT
BaĢkanlığı tarafından, Akaryakıtların Tedarik Yerlerinden Teslim Alınması, Depolanması ve
Dağıtılması” baĢlıklı maddesine göre; Türk Silahlı Kuvvetleri için rafinerilerden teslim
alınan/alınacak olan veya ANT depolarında bulunan akaryakıtların öncelik sırasına göre;
a-Boru Hatları,
b-Deniz Tankerleri,
c-Sarnıçlı vagonlarla,
ç-Kara Tankerleri ile ANT depoları, TSK birlik ve kurumları ile bildirimi yapılan
ikmal noktalarına taĢınması sağlanacaktır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Milli Savunma Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9
Dolayısıyla, bu sözleĢme kapsamında rafinerilerden veya ANT depolarından teslim
alınacak akaryakıtın, ancak ANT depoları, TSK birlik ve kurumları ve bildirimi yapılan ikmal
noktalarına taĢınabileceği anlaĢılmaktadır. ANT BaĢkanlığı, II. Kısım iĢ kapsamında, söz
konusu akaryakıtın yüklenici depolarında depolanmasına izin verecek Ģekilde ihaleye
çıkmıĢtır. Ġlgili sözleĢmede ANT depolarından ne anlaĢılması gerektiğine dair herhangi bir
hüküm yer almamakla birlikte yüklenici depolarının ANT deposu olarak değerlendirilmemesi
gerektiği düĢünülmektedir. Yüklenici ile imzalanan sözleĢmeler ise Gen. Kur. Loj. BĢk., Milli
Savunma Bakanlığı, K.K.K. Loj. BĢk., K.K. Loj. K. Loj. Ynt. BĢk., Dz. K.K. Loj. BĢk.,
Hv.K.K. Loj. Plan Hizmetleri D. BĢk. ve Hv.Loj.K. Gn. Mlz. Ve Hiz. Ynt. D. BĢk.’na
bildirilmiĢtir. Ancak ANT BaĢkanlğının yüklenici ile yaptığı sözleĢme hakkında bilgisi olan
Bakanlık ve Kuvvet Komutanlıklarındaki ilgili birimlerin TSK akaryakıtının yüklenici
depolarında depolanmasına izin verilecek Ģekilde ihaleye çıkılması konusunda herhangi bir
değerlendirme yaptığı hususunda bir çalıĢmaya rastlanmamıĢtır. II. Kısım iĢ kapsamında,
14.440.306 kg kalorifer yakıtı ile 1.309.335 kg kurĢunsuz benzinin yüklenici tarafından
birliklere teslim edilmemesi sonucuyla karĢılaĢılmasında, MSB ile ANT BaĢkanlığı arasında
yapılan sözleĢmede belirtilen taĢıma noktaları dıĢında akaryakıtın yüklenici depolarında
depolanmasına izin verilecek Ģekilde ihaleye çıkılmasının da etkili olduğu
değerlendirilmektedir.
Türkiye Petrol Rafinerileri A.ġ. tarafından ANT BaĢkanlığına akaryakıt teslim edildiği
zaman, ANT BaĢkanlığının bildirdiği miktara göre Kuvvet Komutanlıklarında teĢkil edilmiĢ
mal saymanlıkları (Kara Kuvvetleri Lojistik Komutanlığı Lojistik Yönetim BaĢkanlığı Tktm.
Mlz. Sis.Ynt. D.BĢk.lığı (TġN.(TÜK.) – 530) Saymanlığı, Dz.K.K.lığı Akaryakıt Mal
Saymanlığı (105) ve Hv.K.K.lığı Hv. Loj.K.lığı Akaryakıt Mal Saymanlığı (HB0018))
tarafından, taĢınır iĢlem belgeleriyle giriĢ iĢlemleri yapılmaktadır. Daha sonra ANT
BaĢkanlığı tarafından TSK birlik ve kurumları ile bildirimi yapılan ikmal noktalarına teslim
edilen akaryakıt karĢılığında ilgili birlik, kurum ya da ikmal noktası mal saymanlığı taĢınır
iĢlem belgesi ile giriĢ iĢlemi; Kuvvet Komutanlıklarında teĢkil edilmiĢ mal saymanlıkları ise
taĢınır iĢlem belgesi ile çıkıĢ iĢlemi gerçekleĢtirmektedir.
Dolayısıyla, Kuvvet Komutanlıkları bünyesinde teĢkil edilmiĢ mal saymanlık
kayıtlarında belirli bir tarihte gözüken miktar, ayrı bir tüzel kiĢiliği bulunan ANT BaĢkanlığı
bünyesindeki akaryakıt miktarını göstermektedir. Ancak ayrı bir tüzel kiĢiliğe sahip olan
ANT BaĢkanlığı depolarındaki akaryakıtı Kuvvet Komutanlıklarındaki mal saymanlıklarının
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 sayma, tartma, ölçme veya kendi sorumluluğundaki depolarda muhafaza etme imkanı bulunmamaktadır. BaĢka bir ifadeyle Kuvvet Komutanlıklarında teĢkil edilmiĢ mal saymanlıkları üzerinde gözüken akaryakıt aslında ayrı bir tüzel kiĢiliği bulunan ANT BaĢkanlığı depolarında bulunmakta ve mal saymanlıklarının ANT depoları üzerinde herhangi bir kontrolü de bulunmamaktadır. Bu yüzden akaryakıt miktarı ile ilgili ANT BaĢkanlığından gelen bilgilere göre Kuvvet Komutanlıklarında teĢkil edilmiĢ mal saymanlıkları giriĢ ya da çıkıĢ iĢlemi yapmaktadırlar. Örneğin 2013 yılı için 2014 yılında düzenlenen taĢınır iĢlem belgeleri ile K.K.K. Lojistik Yönetim BaĢkanlığı (LYB) Tktm. Mlz. Sis.Ynt. D.BĢk.lığı Saymanlığı tarafından 329.982 kg, Dz.K.K.lığı Akaryakıt Mal Saymanlığı (105) tarafından 17.669 kg ve Hv.K.K.lığı Hv. Loj.K.lığı Akaryakıt Mal Saymanlığı (HB0018) tarafından 538.891 kg F-34 (JP-8) jet yakıtının kaydı ANT BaĢkanlığından gelen yazıya istinaden silinmiĢtir. Halbuki sayılan bu saymanlıkların farklı bir tüzel kiĢiliği bulunan ANT BaĢkanlığı depolarında bildirilen bu miktarları Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli Ġstihbarat TeĢkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü TaĢınır Mal Yönetmeliği’ne göre sayma, tartma, ölçme veya kendi sorumluluğundaki depolarda muhafaza etme imkanı bulunmamaktadır. Bu durumun Yönetmelik hükümleri ile uyumlu olmadığı değerlendirilmektedir. Ayrıca, Kuvvet Komutanlıkları bütçesinden tedarik edilen akaryakıtların zayiatlarına iliĢkin davaların Milli Savunma Bakanlığı ile ANT BaĢkanlığı arasında imzalanan sözleĢme hükümleri gereğince, ayrı bir tüzel kiĢiliği olan ANT BaĢkanlığınca açılması ve takip edilmesi öngörülmüĢse de; devlet tüzel kiĢiliğine sahip Bakanlıkça, akaryakıt zayiatlarının ve bunlara iliĢkin davaların takibi konusundaki sürdürülen hassasiyetin ve davayı açan ANT BaĢkanlığının bugüne kadar takip etmekte olduğu dava listeleri üzerinde sürdürülen iĢbirliğinin daha da artırılması gerektiği değerlendirilmektedir. ANT BaĢkanlığınca yaptırılan Türk Silahlı Kuvvetleri ihtiyacı olan akaryakıtların kara yolu ile taĢınması II. Kısım iĢ kapsamında, 14.440.306 kg Kalorifer Yakıtı ile 1.309.335 kg KurĢunsuz Benzinin yüklenici tarafından birliklere teslim edilmemesi sonucuyla karĢılaĢılmasında;
- Bakanlık ve Kuvvet Komutanlıklarındaki ilgili birimlerin bilgisi dahilindeki, MSB ile ANT BaĢkanlığı arasında yapılan sözleĢmede belirtilen taĢıma noktaları dıĢında akaryakıtın yüklenici depolarında depolanmasına izin verilecek Ģekilde ihaleye çıkılmasının da etkili olduğu,
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 -Kuvvet Komutanlıkları bünyesinde teĢkil edilmiĢ mal saymanlıklarının ayrı bir tüzel kiĢiliği bulunan ANT BaĢkanlığı depolarında bulunan akaryakıt kayıtlarına iliĢkin iĢlemlerinin Türk Silahlı Kuvvetleri, Milli Ġstihbarat TeĢkilatı ve Emniyet Genel Müdürlüğü TaĢınır Mal Yönetmeliği hükümleri ile uyumlu olmadığı, değerlendirilmektedir. Ayrıca ayrı bir tüzel kiĢiliği olan ANT BaĢkanlığınca açılan ve takip edilen akaryakıt zayiatlarına iliĢkin davaların Bakanlıkça takibi konusundaki sürdürülen hassasiyetin ve davayı açan ANT BaĢkanlığının bugüne kadar takip etmekte olduğu dava listeleri üzerinde sürdürülen iĢbirliğinin daha da artırılması gerektiği düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında: 4636 sayılı Kanunun 3 ve 5 inci maddeleri gereğince ANT BĢk.lığının imkân ve kabiliyetlerinin yeterli olmadığı durumda hizmet alımı (taĢıma, depolama) suretiyle 4636 sayılı Kanun’un verdiği görevleri yerine getirmesinin iĢin doğası gereği ve hukuken uygun olduğu, 2015 yılında ANT BaĢkanlığı tarafından kalorifer yakıtı ve kurĢunsuz benzin için depo kiralanması yoluna gidildiği, ANT BaĢkanlığı ile yapılan uygulama değiĢiklikleriyle bulguya konu olan tespitin ortadan kalkacağının değerlendirildiği, Kuvvet Komutanlıklarının yaptığı iĢlemin esas itibarıyla kayıt silme iĢlemi olduğu, akaryakıtı depolarda muhafaza etme görevinin, 4636 sayılı Kanun’a göre yüklenici sıfatına haiz ANT BĢk.lığında bulunduğu için MSB’nin ANT BĢk.lığı ile yaptığı sözleĢmenin mal yönetimi açısından esas olduğu, TSK TaĢınır Mal Yönetmeliği kapsamına ANT BĢk.lığının dâhil edilmesinin hukuken mümkün olmadığının değerlendirildiği ifade edilmiĢtir. 2013 yılı içerisinde 14.440.306 kg kalorifer yakıtı ile 1.309.335 kg kurĢunsuz benzinin yüklenici tarafından birliklere teslim edilmemesiyle iliĢkilendirilen tespitlerin alt yüklenici depolarında akaryakıtın depolanması ile doğrudan iliĢkisinin bulunmadığı, ANT BĢk.lığının kendi depolarının kullanılması ve/veya boru hatlarında taĢınması durumunda dâhi bu tip olayların yaĢanabileceği, bu konuda önemli olanın kamu menfaatlerinin korunması için hukuksuzluğun derhal tespitinin yapılması ve yasal yollara baĢvurulması olduğu belirtilmiĢtir. Ayrıca, tedarik edilen akaryakıtların zayiatlarına iliĢkin ANT BĢk.lığı tarafından açılan davaların durumunun, Millî Savunma Bakanlığı tarafından hassasiyetle takip edilmekte olduğu ve ANT BĢk.lığı ile dava listeleri üzerindeki iĢbirliğinin hassasiyetle yürütüldüğü belirtilmektedir. Sonuç olarak: 4636 sayılı Kanunun 3 ve 5 inci maddelerinin ANT BaĢkanlığı’na hizmet alımı suretiyle akaryakıt depolamasına da imkan verdiği savunulan kamu idaresi cevabında; Milli Savunma Bakanlığı ile ANT BaĢkanlığı arasında imzalanan sözleĢmenin
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Milli Savunma Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12
“ANT BaĢkanlığı tarafından, Akaryakıtların Tedarik Yerlerinden Teslim Alınması,
Depolanması ve Dağıtılması” baĢlıklı maddesine iliĢkin bulguda yapılan değerlendirme ile
ilgili herhangi bir cevap verilmediği görülmüĢtür. SözleĢme kapsamında rafinerilerden veya
ANT depolarından teslim alınacak akaryakıtın, ancak ANT depoları, TSK birlik ve kurumları
ve bildirimi yapılan ikmal noktalarına taĢınabileceği, bu sayılanlar dıĢında baĢka bir yere söz
konusu akaryakıtın taĢınamayacağı, dolayısıyla akaryakıtın yüklenici depolarında
depolanmasına izin verilecek Ģekilde ihaleye çıkılmasının sözleĢmeye aykırı olduğu
düĢünülmektedir.
ANT BaĢkanlığı, II. Kısım iĢ kapsamında, söz konusu akaryakıtı yüklenici depolarında
depolanmasına izin verecek Ģekilde ihaleye çıkmıĢ, yüklenici ile imzalanan sözleĢmeler ise
Gen. Kur. Loj. BĢk., Milli Savunma Bakanlığı, K.K.K. Loj. BĢk., K.K. Loj. K. Loj. Ynt. BĢk.,
Dz. K.K. Loj. BĢk., Hv.K.K. Loj. Plan Hizmetleri D. BĢk. ve Hv.Loj.K. Gn. Mlz. Ve Hiz.
Ynt. D. BĢk.’na bildirilmiĢtir. Ancak ANT BaĢkanlğının yüklenici ile yaptığı sözleĢme
hakkında bilgisi olan Bakanlık ve Kuvvet Komutanlıklarındaki ilgili birimlerin TSK
akaryakıtının yüklenici depolarında depolanmasına izin verilecek Ģekilde ihaleye çıkılması
konusunda herhangi bir değerlendirme yaptığı hususunda bir cevap verilmemiĢtir. II. Kısım iĢ
kapsamında, 14.440.306 kg kalorifer yakıtı ile 1.309.335 kg kurĢunsuz benzinin yüklenici
tarafından birliklere teslim edilmemesi sonucuyla karĢılaĢılmasında, MSB ile ANT BaĢkanlığı
arasında yapılan sözleĢmede belirtilen taĢıma noktaları dıĢında akaryakıtın yüklenici
depolarında depolanmasına izin verilecek Ģekilde ihaleye çıkılmasının da etkili olduğu
değerlendirilmektedir.
Bulgumuzda isimlerine tek tek yer verilen üç kuvvet komutanlığındaki akaryakıt mal
saymanlıklarının ANT depolarındaki akaryakıtı sayamadığı, tartamadığı, ölçemediği veya
kendi sorumluluğundaki depolarda muhafaza etme imkanı olmadığı halde ANT
BaĢkanlığı’ndan gelen bilgiye istinaden kayıt düzeltme iĢlemlerinin Yönetmelik hükümlerine
aykırı olarak yapıldığı vurgulanmıĢ olmasına rağmen; TSK TaĢınır Mal Yönetmeliği
kapsamına ANT BĢk.lığının dâhil edilmesinin hukuken mümkün olmadığı ifade edilerek
tenkit konumuz dıĢında bir cevap verildiği görülmüĢtür.
Bilindiği üzere Harcama yetkilileri veya birlik komutanları, taĢınır malların
kullanımının sağlanması ve kayıtların mevzuata uygun olarak tutulması sorumluluğunun
gereğini, taĢınır mal yönetim yetkilileri, taĢınır mal sorumluları ve taĢınır mal kayıt
sorumluları aracılığı ile yerine getirir. Bu görevlerden, taĢınır malların yönetimi, taĢınır mal
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 yönetim yetkilileri; taĢınır malların teslim alınması, muhafazası ve ilgililere teslim edilmesi, taĢınır mal sorumluları; taĢınır malların kayıtlarının mevzuata uygun olarak tutulması, taĢınır mal kayıt sorumluları tarafından yerine getirilir. Edinilen taĢınır malları cins ve niteliklerine göre sayarak, tartarak, ölçerek teslim almak ve teslim aldığı bu malları sorumluluğundaki depolarda muhafaza etmek taĢınır mal sorumlusunun görev ve sorumlulukları arasındadır. Bulgumuzda isimlerine tek tek yer verilen üç kuvvet komutanlığındaki akaryakıt mal saymanlıklarının ANT depolarındaki akaryakıtı sayma, tartma, ölçme veya kendi sorumluluğundaki depolarda muhafaza etme imkanı bulunmamaktadır. Saymanlıkların sayamadığı, tartamadığı, ölçemediği veya muhafaza edemediği akaryakıta iliĢkin kayıt silme iĢlemini yapması Yönetmelik hükümlerine aykırıdır. Kamu idaresi verdiği cevapta 2013 yılı içerisinde 14.440.306 kg kalorifer yakıtı ile 1.309.335 kg kurĢunsuz benzinin yüklenici tarafından birliklere teslim edilmemesiyle iliĢkilendirilen tespitlerin alt yüklenici depolarında akaryakıtın depolanması ile doğrudan iliĢkisinin bulunmadığı, ANT BĢk.lığının kendi depolarının kullanılması ve/veya boru hatlarında taĢınması durumunda dâhi bu tip olayların yaĢanabileceği, bu konuda önemli olanın kamu menfaatlerinin korunması için hukuksuzluğun derhal tespitinin yapılması ve yasal yollara baĢvurulması olduğunu ifade etmiĢtir. Yapılan akaryakıt taĢımalarında fire ve zayiatlar gündeme gelmekte, yıl bittikten sonra ANT BaĢkanlığı ve MSB yıl içerisinde meydana gelen fireler, boru hasarı/hırsızlık zayiatları ve noksan teslimatları tespit etmektedirler. 2012 ve 2013 yıllarında kurĢunsuz benzin ve kalorifer yakıtlarında fire, boru hasarı/hırsızlık zayiatları ve noksan teslimatlar sebepleriyle kayıtlardan çıkarılan miktarlar aĢağıdaki tablodaki gibidir. Ġdare tarafından yapılan çalıĢmalar devam ettiğinden 2014 yılı miktarlarına iliĢkin bilgilere tabloda yer verilememiĢtir. 2012 fire (trnsfr, dolum, taĢıma, nakil, bekleme, k. firesi) 2012 (tabi afet, boru hasarı, zayiat v.s.) 2012 noksan teslimat 2013 fire (trnsfr, dolum, taĢıma, nakil, bekleme, k. firesi) 2013 (tabi afet, boru hasarı, zayiat v.s.) 2013 noksan teslimat K.Benzin - - 11.627 30.660 - 7.407 Kal. Yakıt - - 145.152 - - 124.014 Toplam 0 0 156.779 30.660 0 131.421
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 Fireler ANT BaĢkanlığı Ünitelerinde ve Boru Hattı ĠĢletmelerinde Petrol Ürünlerine Uygulanacak Fire Yönetmeliği dikkate alınarak hesaplanmaktadır. Boru hattında meydana gelen hasarlar sebebiyle zayi olan akaryakıt miktarları ANT BaĢkanlığı birimlerince tespit edilerek gerekli iĢlemler yapılmaktadır. Noksan teslimat durumunda ise hesaplanan tutarlar yükleniciden kesilerek MSB Saymanlığı’na yatırılmaktadır. 2013 yılında fire, boru hasarı/hırsızlık zayiatları ve noksan teslimatlar sebepleriyle kurĢunsuz benzinde kayıtlardan çıkarılan miktarlar (30.660 kg +7.407 kg) 38.067 kg iken bu miktar kalorifer yakıtında 124.014 kg’dır. Yukarıda tabloda belirtilen miktarlar dıĢında yüklenici tarafından Türkiye Petrol Rafinerileri A.ġ.’den teslim alındığı halde 2013 yılı içerisinde birliklere teslim edilemeyen kalorifer yakıtı 14.440.306 kg, kurĢunsuz benzin ise 1.309.335 kg’dır. Görüldüğü üzere yüklenici tarafından Türkiye Petrol Rafinerileri A.ġ.’den teslim alındığı halde 2013 yılı içerisinde birliklere teslim edilemeyen akaryakıt miktarı, fire, boru hasarı/hırsızlık zayiatları ve noksan teslimatlar sebepleriyle yapılamayan teslimat miktarından oldukça fazladır. Bu miktar akaryakıtın bedeli MSB tarafından ödendiği halde birliklere ulaĢtırılamamıĢ, taĢıma ve depolama hizmeti veren yüklenici üzerinde kalmıĢtır. ANT BaĢkanlığı tarafından yapılan hesaplamalarda yüklenici tarafından birliklere teslim edilmeyen, 14.440.306 Kg Kalorifer Yakıtı ile 1.309.335 kg KurĢunsuz Benzinin karĢılığının 32.882.975,13.-TL (25.03.2014 tarihindeki KDV dahil bedeli) olduğu anlaĢılmaktadır. Birliklere teslim edilmeyen akaryakıt miktarı göz önünde bulundurulduğunda; tespitlerin alt yüklenici depolarında akaryakıtın depolanmasıyla doğrudan iliĢkisinin bulunmadığı, ANT BĢk.lığının kendi depolarının kullanılması ve/veya boru hatlarında taĢınması durumunda dâhi bu tip olayların yaĢanabileceği Ģeklindeki cevap tarafımızca kabul edilememektedir. Aynı zamanda bu tip konularda önemli olanın böyle bir olayın meydana gelmesini önleyecek idari adımların atılması olduğu düĢünülmektedir. Ayrıca Tedarik edilen akaryakıtların zayiatlarına iliĢkin ANT BĢk.lığı tarafından açılan davaların durumunun ve dava listeleri üzerindeki iĢbirliğinin Millî Savunma Bakanlığı tarafından hassasiyetle takip edilmesine devam edilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Savunma Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr