MĠLLĠ EĞĠTĠM BAKANLIĞI 2014 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2015
ĠÇERĠK MĠLLĠ EĞĠTĠM BAKANLIĞI 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 MĠLLĠ EĞĠTĠM BAKANLIĞI DÖNER SERMAYE ĠġLETMELERĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 21 MĠLLĠ EĞĠTĠM BAKANLIĞI ÖĞRETMENEVLERĠ, ÖĞRETMENEVLERĠ VE AKġAM SANAT OKULLARI, ÖĞRETMEN LOKALLERĠ VE SOSYAL TESĠSLER 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 41 MĠLLĠ EĞĠTĠM BAKANLIĞI OKUL AĠLE BĠRLĠKLERĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 59 MĠLLĠ EĞĠTĠM BAKANLIĞI ÖZEL HESAPLARI 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 69 MĠLLĠ EĞĠTĠM BAKANLIĞI 2014 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 81
MĠLLĠ EĞĠTĠM BAKANLIĞI 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
KISALTMALAR TC Türkiye Cumhuriyeti TBMM Türkiye Büyük Millet Meclisi MEB Milli Eğitim Bakanlığı DK Düzenleyici Karar EKAP Elektronik Kamu Alımı Platformu HYS Harcama Yönetim Sistemi IPA Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı KBS Kamu Harcamaları BiliĢim Sistemi KDV Katma Değer Vergisi KWH Kilowatt Saat ÖSYM Öğrenci Seçme ve YerleĢtirme Merkezi RTÜK Radyo ve Televizyon Üst Kurulu SGK Sosyal Güvenlik Kurumu TÜBĠTAK Türkiye Bilimsel ve Teknolojik AraĢtırma Kurumu
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 MEB 2014 Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu Bütçe Giderleri Türü Bütçe Ödenekleri Toplam Ödenek Yıl Sonu GerçekleĢen Ödenek Harcama Ödenek Üstü Harcama Ödenek Ġptali Ertesi Yıla Devreden Ödenek 01 Personel Giderleri 38.261.980.610 29.328.958.486,30 26.276.324.878,60 38.239.812.838,36 11.963.487.959,76 3.050.126.298,88 2.507.308,82 02 Sos. Güv.Kur. Prim Giderleri 5.940.776.000 4.020.615.510,00 4.019.477.002,85 6.093.664.993,50 2.074.187.990,65 1.138.507,15 0,00 03 Mal ve Hizmet Alımları 4.599.639.000 5.370.491.044,43 5.257.555.034,15 5.259.896.553,71 2.341.519,56 95.723.231,52 17.212.778,76 05 Cari Transferler 1.677.322.000 1.510.426.850,00 1.488.580.343,47 1.488.594.177,35 13.833,88 21.846.506,53 0,00 06 Sermaye Giderleri 5.192.300.000 3.029.988.512,54 2.833.721.587,92 2.833.840.717,82 119.129,90 191.617.702,83 4.649.221,79 07 Sermaye Transferleri 32.800.000 47.330.000,00 42.930.000,00 42.930.000,00 0,00 4.400.000,00 0,00 TOPLAM 55.704.817.610 43.307.810.403,27 39.918.588.846,99 53.958.739.280,74 14.040.150.433,75 3.364.852.246,91 24.369.309,37
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 Muhasebe ve Raporlama Sistemi Milli Eğitim Bakanlığı mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49‟uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların Ģekil, süre ve türleri Kanunun 49 ve 50‟nci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiĢtir. Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre tutulmaktadır. Kamu Ġdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile garantileri gibi tüm mali iĢlemlerini kapsar. Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi sunmaktır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Amaç” baĢlıklı 1‟inci maddesinde; “Bu yönetmeliğin amacı genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin esas, usul, ilke ve standartların belirlenmesidir.” hükmü yer almaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 Bu amacın gerçekleĢtirilmesi için; iĢlemlerin kayıt dıĢında kalmasının önlenmesi ile birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüĢ muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetim ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 117 inci maddesinde kapsama dahil kamu idarelerince düzenlenecek mali tablolar ile bu tabloların Ģekil ve türleri belirlenmiĢtir. Aynı Yönetmeliğin 118-135‟inci maddelerinde bu tabloların “her bir kamu idaresi” esasına göre düzenleneceği; 144‟üncü maddesinde muhasebe birimlerinin ve kamu idarelerinin yöneticilerinin mali raporlar ve tabloların düzenli olarak hazırlanmasından sorumlu olduğu; 136‟ncı maddesinde ise ihtiyaca göre aylık üç aylık ve yıllık olarak hazırlanarak, altı aylık ve yıllık dönemler itibarıyla ilgili olduğu dönemi izleyen üç ay içerisinde Resmi Gazetede yayınlanacağı belirtilmiĢtir. Milli Eğitim Bakanlığı muhasebe hizmetleri merkezde Merkez Saymanlık Müdürlüğü, taĢrada ise defterdarlıklar tarafından yürütülmektedir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde hazırlanarak kamuoyunun bilgisine ve denetim yetkililerine zamanında sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolardan yararlanacak olanlara makul güvence vermek amacıyla mali raporların güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, kaynakların etkili ve ekonomik ve mevzuatına uygun kullanılmasının sağlanması amacıyla kurulup iĢletilmesi gereken mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Denetim, mali saydamlığın ve hesap verilebilirliğin sağlanması amacıyla; kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Milli Eğitim Bakanlığı mali iĢlemlerini, 5018 sayılı Kanunun 49 ve 50‟nci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenen esaslara uygun olarak raporlamak zorunda olup, denetimin bu mali tablolar dikkate alınarak gerçekleĢtirilmesi hedeflenmekle birlikte; Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin, muhasebe ve raporlama sisteminin kurulması için, Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslara 8/12/2013 tarih ve 28845 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değiĢiklik ile eklenen geçici maddede, hesap dönemi
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 sonunda verilecek defter, mali tablo ve belgelerden bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, taĢınır kesin hesap cetveli ve taĢınır hesabı icmal cetveli dıĢında, düzenlenmesi gereken diğer mali raporların SayıĢtay‟a gönderilmesi 2013, 2014 ve 2015 yıllarını kapsamak üzere üç yıl ötelenmiĢtir. Bu itibarla denetim, SayıĢtaya sunulan bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, taĢınır kesin hesap cetveli ve taĢınır hesabı icmal cetveli ile bu cetvellere esas iĢ ve iĢlemlerin mevzuata uygunluğuna yönelik olarak gerçekleĢtirilmiĢtir. Denetim çalıĢmalarında ayrıca; Bakanlığın merkez ve taĢra muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü Milli Eğitim Bakanlığı Merkez Bütçesi, Afyonkarahisar, Bartın, Çankırı, Erzincan, KahramanmaraĢ, Kars, KırĢehir, Konya, Muğla, Rize ve Yalova Ġl Milli Eğitim Müdürlükleri ile Ankara Etimesgut, Sincan, Ġstanbul Kadıköy, Konya Selçuklu, Muğla Yatağan Ġlçe Milli Eğitim Müdürlükleri ve Ankara Çankaya Ġlçe Milli Eğitim Müdürlüğü (Ġhbar konularıyla sınırlı olarak) muhasebe birimlerindeki cetvel ve belgeler ile bu birimlerdeki yevmiye kayıtları ve bunlara esas belgeler; harcama birimlerinde gerçekleĢen mali iĢ, iĢlem ve kararlara ait belgeler tamlık, doğruluk, tutarlılık ve tabi olduğu mevzuatına uygunluk açısından incelenmiĢtir. 5. DENETĠM GÖRÜġÜ “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”da 8 Aralık 2013 tarihinde yapılan değiĢiklikle eklenen Geçici 1‟inci maddesi uyarınca, Kamu Ġdaresi tarafından 2013 yılına iliĢkin olarak SayıĢtaya sunulan bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, taĢınır kesin hesap cetveli ve taĢınır hesabı icmal cetveli ile “Denetimin Dayanağı, Amacı, Yöntemi ve Kapsamı” bölümünde belirlenen çerçevede gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin, kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğuna iliĢkin yapılan denetimi sonucunda tespit edilen hususlar ile mali yönetim ve iç kontrol sistemlerine iliĢkin değerlendirmeler “Tespit ve Değerlendirmeler” bölümünde gösterilmiĢtir. Kamu zararı iddialarına iliĢkin hususlara yargılamaya esas raporda yer verilecek olup TBMM‟nin bilgisine sunulacak önemde baĢka bir husus bulunmamaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 6. TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Milli Eğitim Bakanlığı ġura Salonu, tahsis adı altında ücretsiz olarak veya bağıĢ Ģeklinde standart olmayan bedellerle bazı vakıf, dernek ve kurumlara kullandırılmaktadır. Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmeliğin 3‟üncü maddesinde Tahsis; mülkiyeti kendilerinde kalması koĢuluyla kamu idarelerince, kanunlarında belirtilen kamu hizmetlerinin yerine getirilebilmesi amacıyla mülkiyetlerindeki taĢınmazların, birbirlerine veya köy tüzel kiĢiliklerine; Hazineye ait taĢınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin ise, Maliye Bakanlığınca hizmetin devamı süresince kamu idarelerinin veya köy tüzel kiĢiliklerinin bedelsiz olarak kullanımına bırakılması olarak tanımlanmıĢtır. Milli Eğitim Bakanlığı ġura Salonu tahsis adı altında kamu idareleri ile vakıf veya derneklere belirli sürelerle kullandırılmıĢ, bu kullandırmaların karĢılığı olarak bazılarından ücret alınmamıĢ, bazılarından ise standart olmayan bağıĢ Ģeklinde ücretler alınmıĢtır. Yukarıda belirtilen mevzuat hükmüne göre; yapılan iĢlem tahsis olmayıp salonun kiraya verilmesinden ibarettir, dolayısıyla salonu kullanan özel kuruluĢlardan ya da kamu kurumlarından kullanım bedeli alınması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bakanlığımız ġura Salonu, 10/04/2008 tarihinde alınan Bakan Onayı ile gelir ve gider iĢlemleri 5018 sayılı Kanunun 39‟ uncu ve 40‟ ıncı maddeleri doğrultusunda yürütülmesi talimatı Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğüne verilmiĢtir. 5018 sayılı Kanunun Madde 39- Özel gelirler karşılığında idarelere tahsis edilen özel ödenek miktarları, ilgili idarelerin bütçelerinde gösterilir. Malî yıl içinde kullanılabilecek özel ödenek miktarı, tahsil edilen özel gelir tutarını geçemez. Tahsil edilen özel gelirlerin ödenek tutarını aşması halinde, ödenek eklenemez. Özel gelirlere ilişkin olarak ilgili kanunlarında belirtilen fiyatlandırılabilir mal ve hizmetlerin tarifeleri ile uygulamaya yönelik usul ve esaslar, Maliye Bakanlığının görüşü alınarak ilgili kamu idarelerince belirlenir. Özel gelirlerin ödenek kaydına, gelecek yıla devrine, iptaline ilişkin yetki ve işlemler merkezî yönetim bütçe kanununda gösterilir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8
Madde 40- Herhangi bir gerçek veya tüzel kişi tarafından, kamu hizmetinin karşılığı
olarak veya kamu hizmetleriyle ilişkilendirilerek bağış veya yardım toplanamaz, benzeri adlar
altında tahsilat yapılamaz.
Kamu idarelerine yapılan her türlü bağış ve yardımlar gelir kaydedilir. Nakdi
olmayan bağış ve yardımlar, ilgili mevzuatına göre değerlemeye tâbi tutularak kayıtlara
alınır.
Kamu yararına kullanılmak üzere kamu idarelerine yapılan şartlı bağış ve yardımlar,
dış finansman kaynağından sağlananlarda 28/03/2002 tarihli ve 4749 sayılı Kanun hükümleri
saklı kalmak kaydıyla, hizmeti yapacak idarenin üst yöneticisi tarafından uygun görülmesi
halinde, bütçede açılacak bir tertibe gelir ve şart kılındığı amaca harcanmak üzere açılacak
bir tertibe ödenek kaydedilir. Bu ödenekten amaç dışında başka bir tertibe aktarma
yapılamaz.
Bu ödeneklerden malî yıl sonuna kadar harcanmamış olan tutarlar, bağış ve yardımın
amacı gerçekleşinceye kadar ertesi yıl bütçesine devir olunarak ödenek kaydedilir. Ancak, bu
ödeneklerden tahsis amacı gerçekleştirilmiş olanlardan kalan tutarlar, tahsis amacının
gerçekleştirilmesi bakımından yetersiz olanlar ile yılı bütçesinde belirlenen tutarı aşmayan ve
iki yıl devrettiği halde harcanmayan ödenekleri iptal etmeye genel bütçe kapsamındaki kamu
idarelerinde Maliye Bakanı, diğer kamu idarelerinde üst yönetici yetkilidir.
Bağış ve yardımlar, kullanılmadığı veya amaç dışı kullanıldığı için geri istenildiği
takdirde, bütçeye gider kaydıyla ilgilisine geri verilir. Şartlı bağış ve yardımın zamanında
kullanılmaması nedeniyle doğacak zararlar ile amaç dışı kullanım nedeniyle yapılan
harcamalar sorumluluğu tespit edilenlere ödettirilir.
15/04/2008 tarihli ve 1438 sayılı yazı ile Merkez Saymanlık Müdürlüğünde hesaplar
açılmıĢtır.
28/04/2008 tarihli ve 1687 sayılı Strateji GeliĢtirme BaĢkanlığına yazılan yazı ile
Merkez Saymanlık Müdürlüğü hesabına yatırılan nakdi bağıĢ ve yardımların, 5018 sayılı
Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 39 ve 40‟ ncı maddeleri gereği ekonomik
kodlarına göre nakdi bağıĢların bütçeleĢtirilmesi sağlanmıĢtır.
MEB ġura salonu Kurum, KuruluĢ, Özel ve Tüzel kiĢilere 5018 sayılı Kanunun 40‟
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 ıncı maddesi gereğince belirli bir bağıĢ karĢılığı günübirlik kullandırılmaktadır. Bu kullanımdan dolayı ilgili kullanıcı kullanım bedeli olan nakdi bağıĢ miktarını Merkez Saymanlık Müdürlüğünde açılan Merkez Bankası Merkez Saymanlık, TR 100000100100000350121008 nolu IBAN hesabına yatırılıp dekontu salon yönetimine teslim edilmektedir. Hesaba yatırılan nakdi bağıĢlar Destek Hizmetleri Genel Müdürünün talebi ile Strateji GeliĢtirme BaĢkanlığınca 03.02, 03.5, 03.7, 03.8 ekonomik kodlarına göre aktarılmaktadır. Ekonomik kodlarına aktarılan paralar, ġura Salonu‟nun ihtiyaçları için 5018 sayılı Kanunun 40‟ ıncı maddesinde geçen: “Kamu yararına kullanılmak üzere kamu idarelerine yapılan şartlı bağış ve yardımlar, dış finansman kaynağından sağlananlarda 28.3.2002 tarihli ve 4749 sayılı Kanun hükümleri saklı kalmak kaydıyla, hizmeti yapacak idarenin üst yöneticisi tarafından uygun görülmesi halinde, bütçede açılacak bir tertibe gelir ve şart kılındığı amaca harcanmak üzere açılacak bir tertibe ödenek kaydedilir. Bu ödenekten amaç dışında başka bir tertibe aktarma yapılamaz.” hükmü doğrultusunda ekonomik koduna uygun olarak kullanılmaktadır. Milli Eğitim Bakanlığı ile Sevda Cenap And Müzik Vakfı arasında 06/10/2000 tarihinde protokol imzalanmıĢtır. Protokol gereği ġura Salonunun düzenlenen etkinliklerde görülen eksiklikleri ve zaman içinde meydana gelen yıpranmaları gidermek amacıyla Vakfın parasal desteğinde yapılacak tadilat ve onarımlarının oluĢturulacak komisyon marifetiyle yapılması karara bağlanmıĢtır. Protokolün 4. maddesi gereği salon her yıl Uluslararası Ankara Müzik Festivali için bir ay süreyle ücretsiz olarak Vakfa tahsis edilir. Vakıf bu hakkını baĢkasına devredemez. Ayrıca iki ay önceden talep edilmesi ve Bakanlığın programlarını aksatmaması koĢulu ile yine ücretsiz olarak 15 günü geçmemek üzere Vakfın müzik ve kültür etkinliklerinde kullanılmak üzere Vakfa genel kurallar içinde öncelik tanınarak tahsis edilir. MEB ġura Salonu Kamu Kurum ve KuruluĢlarına, Özel ve Tüzel KiĢilere verilirken Ticari amaç güden faaliyetler ile bilimsel, kültürel, sanatsal ve eğitim amaçlı ticari amaç gütmeyen faaliyet bağıĢları toplum yararı gözetilerek değerlendirilmektedir. Ayrıca, Bakanlığımızın taraf veya ortak olduğu faaliyet, program ya da etkinlikler ücretsiz olarak değerlendirilmektedir.” Denilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10
Sonuç olarak Kamu Ġdaresinin göndermiĢ olduğu cevap, rapordaki iddiaları Ģu
gerekçelerle karĢılamaktan uzaktır;
1- 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun 40‟ıncı maddesi bağıĢ ve
yardımlarla ilgili olup, konumuzla ilgisi bulunmamaktadır. Söz konusu maddenin ilk fıkrasında
değinildiği gibi; Herhangi bir gerçek veya tüzel kiĢi tarafından, kamu hizmetinin karĢılığı
olarak veya kamu hizmetleriyle iliĢkilendirilerek bağıĢ veya yardım toplanması veya benzeri
adlar altında tahsilat yapılması mümkün değildir. Milli Eğitim Bakanlığı ġura Salonu da bakanlık
hizmetlerinde kullanılmak üzere Maliye Bakanlığı tarafından “tahsis” edilmiĢ olduğundan bu Salonun
vakıf, Ģirket, kiĢi veya resmi kurumlara standart olmayan bağıĢ bedelleri karĢılığında verilmesi
mümkün değildir.
Yapılan incelemede; ġura Salonu için Bakanlık Merkez Saymanlığında bir bağıĢ hesabı
oluĢturulduğu ve bu Salonun günübirlik olarak bazı Ģirket, vakıf, dernek veya kurumlara bağıĢ
karĢılığında veya ücretsiz olarak kullandırıldığı anlaĢılmıĢtır. Ancak bağıĢ karĢılığı yapılan tahsislerle
ilgili önceden komisyon kararı ile tespit edilmiĢ standart bir fiyat olmadığından bu Ģirket, vakıf, dernek
veya kurumlardan farklı farklı bağıĢ bedeli alınmıĢtır. Örneğin 1 günlük salon kullanım bedeli olarak
Denizlim Kültür ve DayanıĢma Derneğinden “Özay Gönlümü Anma ve Denizli Kültür- Sanat Gecesi”
için 1.500 TL alınmıĢken, CumhurbaĢkanlığı Senfoni Orkestrası‟ndan sezon açılıĢ konseri için 4.000
TL bağıĢ alınmıĢtır. Yine Tek Yürek YardımlaĢma Derneği ve Hayrat Vakfına da salon birer gün
ücretsiz olarak kullandırılmıĢtır. Bunlara ek olarak bazı kamu kurum ve kuruluĢlara (Kültür ve Turizm
Bakanlığı, Ankara Vergi Dairesi BaĢkanlığı, TÜBĠTAK, Orman Genel Müdürlüğü gibi) da salonun
ücretsiz olarak kullandırıldığı tespit edilmiĢtir.
Bakanlığın söz konusu etkinlikler dolayısıyla Salonun çeĢitli giderlerini (elektirk, su, telefon,
görevli personel gibi) karĢılaması, buna karĢılık ilgili vakıf, dernek veya kurumlardan herhangi bir
bedel almaması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun “Amaç” baĢlıklı 1‟inci ve
“DıĢ Denetim” baĢlıklı 68„inci maddesinde bahsedilen kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli
kullanılması ilkelerine aykırılık teĢkil etmektedir. Ancak söz konusu binanın müstakil olarak elektrik,
su, doğalgaz ve telefon abonelikleri yaptırılmamıĢ olduğundan herhangi bir zarar tespiti de
yapılamamıĢtır.
2- Kamu idaresi 15 yıl önce (2000 yılında) yapılmıĢ olan bir protokolü gerekçe
göstererek her yıl Sevda Cenap Vakfına 45 güne kadar ġura Salonunun ücretsiz olarak tahsis
edilebileceğini iddia etmektedir. Ancak yapılan incelemede; Sözkonusu Salonun mülkiyetinin
tapuda Maliye Hazinesi adına olduğu ve Maliye Bakanlığınca kamu hizmetlerinde
kullanılmak maksadıyla Milli Eğitim Bakanlığı‟na tahsis edildiği anlaĢılmıĢtır. Kamu
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11
hizmetleri için tahsis edilmiĢ olan bu taĢınmazın tahsis amacı dıĢında kullanılması 5018 sayılı
Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu‟nun 47‟nci maddesinde bahsedilen “tahsis edilen
taĢınmazların amacı dıĢında kullanılamayacağı ilkesine” de aykırılık teĢkil etmektedir.
Ayrıca Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmeliğin
3‟üncü maddesine göre tahsis iĢlemi mülkiyeti kendilerinde kalması koĢuluyla kamu
idarelerince, kanunlarında belirtilen kamu hizmetlerinin yerine getirilebilmesi amacıyla
mülkiyetlerindeki taĢınmazların, birbirlerine veya köy tüzel kiĢiliklerine; Hazineye ait
taĢınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin ise, Maliye Bakanlığınca
hizmetin devamı süresince kamu idarelerinin veya köy tüzel kiĢiliklerinin bedelsiz olarak
kullanımına bırakılması olarak tanımlanmıĢ olduğundan, Maliye Hazinesine ait olan ġura
Salonunun protokol yapmak suretiyle özel hukuk tüzel kiĢisi olan bir vakıfa tahsis edilmesi
mümkün değildir ve yapılmıĢ olan bu protkolde hukuken geçersizdir.
Bunlara ilaveten 2000 yılında imzalanmıĢ söz konusu protokolde herhangi bir sure
kısıtlaması da yoktur. Bu durumda ġura Salonunun ilânihâye her yıl 45 gün süreyle Vakıfa
tahsis edileceği anlamı çıkmaktadır.
Öte yandan Milli Eğitim Bakanlığı Ġdari ve Mali ĠĢler Dairesi BaĢkanlığınca ġura
Salonunun Sevda- Cenap And Müzik Vakfına 04-30 Nisan 2014 tarihleri arasında (26 gün)
31. Ankara Uluslararası Müzik Festivali etkinliği için verildiği, söz konusu festival
etkinliklerine katılımın ücretli olduğu, dolayısıyla organizasyonu yapan vakıf bu iĢten para
kazanmıĢken, kurumun herhangi bir kazancının olmadığı anlaĢılmıĢtır. ġura Salonu aynı
vakfa 20.02.2014 tarih ve 05.11.2014 tarihlerinde de birer gün olmak üzere 2 gün ücretsiz
olarak kullandırılmıĢtır.
3- Son olarak idarenin bahse konu Salonu bazı vakıflara, derneklere veya kurumlara
günübirlik olarak standart olmayan bağıĢ karĢılığında kullandırması 2886 sayılı Devlet Ġhale
Kanunu ve Maliye Bakanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında 178 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin hükümlerine de aykırılık teĢkil etmektedir. Zira Hazinenin özel mülkiyetindeki
taĢınmazlar ile Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin kiraya verilmesi görev ve
yetkisi, Maliye Bakanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında 178 sayılı Kanun Hükmünde
Kararnamenin 13 üncü maddesinin (b) bendine göre Maliye Bakanlığına aittir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 Buna göre kullanıĢlarının özelliği veya idareye yararlı olması nedeniyle kapalı veya açık teklif usulleriyle ihalesi uygun görülmeyen Hazine taĢınmazları, 2886 sayılı Devlet Ġhale Kanununun 51‟inci maddesinin (g) bendine göre pazarlıkla usulüyle ihale edilebilir. Oysa ki idarenin yapmıĢ olduğu kısa sureli kullandırmalarda herhangi bir ihale yöntemine de baĢvurulmamıĢtır. Öneri: Hazine mülkiyetinde bulunan ve Milli Eğitim Bakanlığına tahsis edilen ġura Salonunun özel ve kamu kurum ve kuruluĢlarına kiralanması iĢlemlerinde “Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik” hükümlerinin dikkate alınması, Hazineye ait taĢınmazları kiralama yetkisi Maliye Bakanlığında olduğundan, salonun MEB ihtiyacı dıĢında olduğu durumlarda diğer kullanıcılara kullandırılmasına iliĢkin olarak, "Hazine TaĢınmazlarının Ġdaresi Hakkında Yönetmelik"in 70'inci maddesi çerçevesinde değerlendirilmesi için konunun Ankara Defterdarlığına aktarılması. Ayrıca söz konusu yerlerin günübirlik kullanımlarıyla ilgili herhangi bir düzenleme bulunmadığından mevzuat boĢluğunun Maliye Bakanlığınca giderilmesi.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13
BULGU 2: Özel eğitime ihtiyaç duyan engelli öğrencilerden ücretsiz olarak
okutulanlara bireysel ve/veya grup eğitimleri eksik verilmiĢtir.
Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğinin:
“Tanımlar” baĢlıklı 3‟üncü maddesinin (ç) ve (i) fıkralarında; Bireysel eğitim, özel
eğitime ihtiyaç duyan engelli bireylerin engel derecesi, grubu, geliĢim ve bireysel özellikleri
dikkate alınarak hazırlanmıĢ destek eğitim programları doğrultusunda engelli birey için
hazırlanmıĢ ve birebir yapılması gereken eğitim; Grup Eğitimi ise, engel grupları, engel
niteliği ve derecesi, engellinin takvim yaĢı ve geliĢim özellikleri ile destek eğitim programı ve
modülleri doğrultusunda birden fazla bireyden oluĢturulan gruplara verilen eğitim Ģeklinde
tanımlanmıĢtır.
“Ücretsiz Okutulacak Engelli Bireyler” baĢlıklı 23‟üncü maddesinde; Özel eğitim
okulları ile özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinin, 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları
Kanununda belirtilen oranda ve Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği
doğrultusunda engelli bireyi ücretsiz olarak okutacağı ifade edilmiĢtir. 5580 sayılı Özel
Öğretim Kurumları Kanununun 13‟üncü maddesinde ise kurumların, öğrenim gören öğrenci
sayısının yüzde üçünden az olmamak üzere ücretsiz öğrenci okutmakla yükümlü oldukları
hüküm altına alınmıĢtır.
Öte yandan aynı Yönetmeliğin “Ödeme ġartları” baĢlıklı 29‟uncu maddesinde; Özel
eğitim okulunun özel eğitim ve rehabilitasyon birimine ve özel eğitim ve rehabilitasyon
merkezine devam eden engelli bireylerin destek eğitim giderlerinin, her yıl Maliye
Bakanlığınca belirlenen tutarının Bakanlıkça karĢılanabilmesi için engelli bireye kurumca,
aylık olarak belirlenen tutar karĢılığında bir ayda en az sekiz ders saati bireysel ve/veya dört
saati grup eğitiminin verilmiĢ olması gerektiği belirtilmektedir.
Yalova, Kars, KırĢehir, Afyon Ġlleri ve Etimesgut Ġlçe Milli Eğitim Müdürlüklerinde
bazı özel eğitim ve rehabilitasyon birimi veya merkezlerince ücretli okutulan özürlü
öğrencilere genel olarak sekiz saat bireysel eğitim ve/veya dört saat grup eğitim verilmesine
rağmen Yönetmeliğin 23‟üncü maddesinde ücretsiz okutulacak/eğitim verilecek engelli
bireylerin seçimi açıkça belirtilmediği için uygulamada devamsızlığı en fazla olan veya ayda
bir ile dört saat bireysel eğitim alan öğrenciler arasından seçilenler ücretsiz öğrenci
kontenjanına konulmakta ve bu öğrenciler her ay duruma göre değiĢtirilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14
Engelli öğrencinin raporunda bireysel/grup eğitim ihtiyacı en az olan öğrenciler tercih
edilerek uygulamayı yapan rehabilitasyon merkezleri kârını maksimize etmekte, fiili olarak
öğrenci bazında ücretsiz okutulan öğrenci sayısı %3 olarak belirtilmesine rağmen %3‟ün
altına düĢürülmektedir.
Yönetmelikte ücretli- ücretsiz öğrenci ayrımı söz konusu değildir. Bu nedenle ücretsiz
olarak okutulan özürlü öğrencilere de en az sekiz saat bireysel eğitim veya 4 saat grup eğitim
verilmesi gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında; “ Bu kapsamda; Hatay Valiliği, Konya Valiliği ve Ankara
Valiliklerince sorulan görüĢ üzerine yazılan yazılarda; ücretsiz öğrenci olarak tespit edilen
engelli bireyin rapor bitim tarihine kadar ders saatine göre değiĢiklik yapılmadan ücretsiz
öğrenci olarak gösterilmesinin uygun olacağı ifade edilmiĢtir.
Öte yandan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde eğitim alan engelli bireylerin
kurumlara devamı süreklilik arz etmeyebilmektedir. Söz gelimi rapor dönemi baĢında ücretsiz
öğrenci olarak belirlenen bir bireyin ilerleyen aylarda, kuruma kayıtlı olmakla birlikte
devamsızlık yapması halinde Bulgu 10‟a göre hareket edilmesi durumunda bu engelli bireyin
ücretsiz öğrenci kapsamından çıkarılması anlamına gelecektir ki, bu da her ay için ücretsiz
öğrenci listesinin değiĢimine yol açacaktır. Ayrıca ücretsiz öğrenci listesi belirlendikten sonra
her ay için maksimum ödemeye tabi öğrencinin ücretsiz olarak belirlenmesi gerektiğine dair
bir mevzuat hükmü veya yerleĢik uygulama bulunmamaktadır.” Denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu Ġdaresinin göndermiĢ olduğu cevapta; ücretsiz öğrenci olarak
tespit edilen engelli bireyin rapor bitim tarihine kadar ders saatine göre değiĢiklik yapılmadan
ücretsiz öğrenci olarak gösterilmesinin uygun olacağı yönünde bazı Valiliklere görüĢ verildiği
ifade edilmiĢtir.
Raporda da; Yönetmelikte ücretsiz okutulacak/eğitim verilecek engelli bireylerin
seçimine iliĢkin usül açıkça belirtilmediği için uygulamada devamsızlığı en fazla olan veya
ayda bir ile dört saat bireysel eğitim alan öğrenciler arasından seçilenler ücretsiz öğrenci
kontenjanına konulduğu ve bu öğrencilerin her ay duruma göre değiĢtirildiği belirtilmiĢti.
Dolayısıyla Bakanlıkça Valiliklere verilmiĢ olan görüĢ rapor maddesindeki
görüĢümüzle aynıdır. Ancak; Bakanlık cevabının ikinci paragrafında belirtilenler bulgunun
Bakanlık tarafından anlaĢılmadığını göstermektedir. Çünkü;
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 Cevapta ifade edildiği üzere; “Öte yandan özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde eğitim alan engelli bireylerin kurumlara devamı süreklilik arz etmeyebilmektedir. Söz gelimi rapor dönemi baĢında ücretsiz öğrenci olarak belirlenen bir bireyin ilerleyen aylarda, kuruma kayıtlı olmakla birlikte devamsızlık yapması halinde Bulgu 10‟a göre hareket edilmesi durumunda bu engelli bireyin ücretsiz öğrenci kapsamından çıkarılması anlamına gelecektir ki, bu da her ay için ücretsiz öğrenci listesinin değiĢimine yol açacaktır.” Sonucunu ortaya çıkaracak bir görüĢ bulguda bulunmamaktadır. Kamu Ġdaresi cevabında ayrıca; Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde eğitim alan engelli bireylerin kurumlara devamlılığının süreklilik arz etmeyebileceği, ayrıca ücretsiz öğrenci listesi belirlendikten sonra her ay için maksimum ödemeye tabi öğrencinin ücretsiz olarak belirlenmesi gerektiğine dair bir mevzuat hükmünün bulunmadığı ifade edilmektedir. Ancak Yönetmeliğin “Ödeme ġartları” baĢlıklı 29‟uncu maddesinde; Özel eğitim okulunun özel eğitim ve rehabilitasyon birimine ve özel eğitim ve rehabilitasyon merkezine devam eden engelli bireylerin destek eğitim giderlerinin, her yıl Maliye Bakanlığınca belirlenen tutarının Bakanlıkça karĢılanabilmesi için engelli bireye kurumca, aylık olarak belirlenen tutar karĢılığında bir ayda en az sekiz ders saati bireysel ve/veya dört saati grup eğitiminin verilmiĢ olması gerektiği belirtilmektedir. Dolayısıyla ücretsiz olarak okutulan öğrencilere de ücretli olarak okutulan öğrenciler gibi özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine devam etmelerine engel teĢkil edecek derecede bir mazereti olmadığı müddetçe sekiz saat bireysel ve/veya dört saat grup eğitimi verilmesi gerekmektedir. Oysa ki; Yalova, Kars, KırĢehir, Afyon Ġlleri ve Etimesgut Ġlçe Millî Eğitim Müdürlüklerinde ücretli okutulan öğrencilere 8 saat bireysel ve/veya 4 saat grup eğitimleri tam olarak verilmiĢ olmasına rağmen; aynı eğitim ücretsiz öğrencilere herhangi bir gerekçe de gösterilmeden eksik olarak verilmiĢtir. Öneri: Özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerinde ücretsiz olarak okutulan öğrencilerin seçimine iliĢkin usul ve prensiplerin açık bir Ģekilde belirlenmesi için Milli Eğitim Bakanlığı Özel Eğitim Kurumları Yönetmeliğinde gerekli değiĢikliklerin yapılması, Ayrıca söz konusu merkezlerde ücretsiz olarak okutulan öğrencilere de ücretli okutulan öğrenciler gibi özel eğitim ve rehabilitasyon merkezlerine devam etmelerine engel teĢkil edecek derecede bir mazereti olmadığı sürece sekiz saat bireysel ve/veya dört saat grup eğitimi verilmesinin uygun olacağı.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 BULGU 3: SGK tarafından kesilen idari para cezalarına iliĢkin rücu iĢlemlerine baĢlanılmamıĢtır. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununda yer verilen yükümlülüklerin yerine getirilmemesi sonucu ilgili Sosyal Güvenlik Ġl/Ġlçe Müdürlükleri tarafından, (aĢağıdaki tabloda görüleceği üzere) Milli Eğitim Bakanlığı il ve ilçe Milli Eğitim Müdürlükleri ile bunlara bağlı ilk ve orta dereceli eğitim veren okul veya kuruma iliĢkin olarak kesilen idari para cezaları Milli Eğitim Bakanlığınca ceza kesilen il ve ilçe milli eğitim müdürlüklerine faizini de karĢılayacak Ģekilde “03.04.02.90 Diğer Yasal Giderler” ekonomik kodundan ödenek gönderilmek suretiyle bütçeden karĢılanmıĢtır. Tablo 2: Ödenen Ġdari Para Cezalarına ĠliĢkin Liste Muhasebe Birim Adı Yevmiye Tarihi Detaylı Yevmiye No Hesap Adı Muhasebe ĠĢlem fiĢi Açıklaması Kr m Ko d 03 Kr m Ko d 04 Kr m Ko d 05 Borc Ilg_Adı_Soy adı BalıĢeyh Malmüdürlü ğü 16.04.2014 71105_20140002236 Diğer Yasal Giderler Sgk 02/04/2014 Tarih 130620 Sayılı - Sgk 02/04/2014 Tarih 130230 Sayılı Ġdari Para Cezası (AyĢe Pına 00 62 285 2.709,75 Sosyal Güvenlik Kurumu BaĢkanlığ Keles Malmüdürlü ğü 16.05.2014 16105_20140003421 Diğer Yasal Giderler Ġdari Para Cezalarının SGK MOSSĠP (Muhasebe Otomasyon Sistemi Projesi) Online Üzerinden Ödenebilmesi 00 62 285 1.670,02 Keles Ġlçe Milli Eği Tim Müdürlüğü Hizan Malmüdürlü ğü 13.05.2014 13103_20140004268 Diğer Yasal Giderler Sgk Ġdari Para Cezası Ödeme 31 62 285 4.065,30 Hizan Ġlçe Milli Eği Tim Müdürlüğü Bulancak Malmüdürlü ğü 30.04.2014 28102_20140004364 Diğer Yasal Giderler Kaptan Ahmet Fatoğlu Denizcilik Anadolu Meslek Lisesi Öğrenci Sigorta Piriminin Zamanında Onaylanmam 33 62 711 2.142,00 Sosyal Güvenlik Kurumu BaĢkanlığ Çermik Malmüdürlü ğü 14.07.2014 21102_20140007197 Diğer Yasal Giderler Belgelere Bağlı Ġdari Para Cezası 33 62 651 2.216,00 Sosyal Güvenlik Kurumu BaĢkanlığ Aliağa Malmüdürlü ğü 24.04.2014 35119_20140007567 Diğer Yasal Giderler 2010-2011 Dönemine Ait Sgk Ġdari Para Cezaları 38 62 240 7.525,58 Sosyal Güvenlik Kurumu BaĢkanlığ Tire 13.06.2014 35116_20140009831 Diğer KurtuluĢ Ġlköğ.Okulunun 31 62 285 2.862,21 Sosyal
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 Malmüdürlü ğü Yasal Giderler ÖdenmemiĢ Prim Borçları Gecikme Cezaları Güvenlik Kurumu BaĢkanlığ Bucak Malmüdürlü ğü 14.07.2014 15102_20140010563 Diğer Yasal Giderler Sgk Ġdari Para Cezası Mutemet Görevlendirmesi 38 62 240 1.130,00 Mehmet Uğur Certel Bartın Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü 18.04.2014 74100_20140011046 Diğer Yasal Giderler SGK Tarafından Kesilen Ġdari Para Cezası Ve SGK Borçu 31 62 290 110.435,00 Tc Bartın Valiliği ĠL Milli Eğitim M Ġskilip Malmüdürlü ğü 17.10.2014 19103_20140013976 Diğer Yasal Giderler Ġdari Para Cezasi Ġlçe Milli Eğitim Müdürlüğü 31 62 285 84,00 S.G.K.Çoru m Ġl Müdür Lüğü TepebaĢı Malmüdürlü ğü 15.12.2014 26114_20140014248 Diğer Yasal Giderler Mustafa Kemal Ġlkokulu Ve Ortaokulu Pirim Borcu Ve Ġdari Para Cezası 11/12/2014 31 62 285 18.895,74 Mustafa Kemal Ġlkoku Lu ġereflikoçhis ar Malmüdürlü ğü 16.12.2014 06116_20140014647 Diğer Yasal Giderler SGK Ġdari Para Cezası 4/3 Ġndirimli Ödemesi 00 62 285 339,75 Ġlçe Millieğitim Müd Ürlüğü ġerefliko ġereflikoçhis ar Malmüdürlü ğü 16.12.2014 06116_20140014648 Diğer Yasal Giderler Ġdari Para Cezası 4/3 Ġndirimli Ödemesi 00 62 285 105,75 Ġlçe Millieğitim Müd Ürlüğü ġerefliko Aliağa Malmüdürlü ğü 25.12.2014 35119_20140024857 Diğer Yasal Giderler 23/05/2014- 779945623/07/2014- 10795640 26/05/2014- 7820067*26/05/2014- 7811106 Ġdari Para C. 00 62 285 5.242,00 Sosyal Güvenlik Kuru Mu BaĢkanlığı Ġz Afyonkarahi sar Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü 12.05.2014 03100_20140029414 Diğer Yasal Giderler """Ġdari Para Cezası"" Ödemesinde Kullanılmak Üzere Alınan Avansın Kapatılması ĠĢlemi." 00 62 290 3.941,94 Erdal Çolak Sultandağı Mal Müdürlüğü 12.06.2014 03109_20140004440 Diğer Yasal Giderler 00 62 8.647,00 Rize Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü 21.11.2014 53100_20140041841 Diğer Yasal Giderler Sgk Bildirimi Sehven Yapılmadığından 5510 Sayılı Kanunun 102 Maddesi Gereğince OluĢan Ġdari Para Cez 00 62 290 3.270,52 Sosyal Güvenlik Kurumu BaĢkanlığ Osmaniye Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğü 23.12.2014 80100_20140054917 Diğer Yasal Giderler Vilayetler Hizmet Birliği Anaokulu SGK Ġdari Para Cezası Ödemesi 31 62 290 3.094,59 Osmaniye Ġli Milli E Ğitim Müdürlüğü Edirne 16.12.2014 22100_20140056890 Diğer 6552 Sayılı Yasaya Göre 00 62 290 2.011,74 Sosyal
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18
Defterdarlık
Muhasebe
Müdürlüğü
Yasal
Giderler
Yapılandırılan Ipc
ÖdemesĢ 112200-130640
Nolu ĠĢyerlerine Ait
Güvenlik
Kurumu
BaĢkanlığ
Edirne
Defterdarlık
Muhasebe
Müdürlüğü 24.12.2014 22100_20140059285
Diğer
Yasal
Giderler
6652 Sayılı Yasaya Göre
Yapılandırılan Ġpc Ödemesi
2 8122 01 01 1011755 022
01-68 No.Lu ĠĢyerine Ait 31 62 290 28.995,33
Sosyal
Güvenlik
Kurumu
BaĢkanlığ
Batman
Defterdarlık
Muhasebe
Müdürlüğü 17.12.2014 72100_20140061393
Diğer
Yasal
Giderler
Sgk Ġdari Para Cezası
Yapılandırma Yazısı 1
Adet- Meb Sgb Yazısı 1
Adet Harcama Talimatı
1adet 32 62 290 3.020,74
Batman
Sosyal
Güvenl Ġk Ġl
Müdürlüğü
Edirne
Defterdarlık
Muhasebe
Müdürlüğü 31.12.2014 22100_20140061421
Diğer
Yasal
Giderler
6552 Sayılı Yasaya Göre
Yapılandırılan Ipc Ödemesi
112200-130001 Nolu
ĠĢyerine Ait 00 62 290 400,98
Sosyal
Güvenlik
Kurumu
BaĢkanlığ
Ġstanbul
Defterdarlık
Muhasebe
Müdürlüğü 19.11.2014 34150_20140284779
Diğer
Yasal
Giderler
SGK Ġdari Para
Cezası.SGB'nin 25.05.2011
Tarih Ve 3013 Sa.Yazısı.
SGK'nın 30.09.2014 Tarih
Ve 480079 00 62 290 2194,00
Sosyal
Güvenlik
Kurumu
BaĢkanlığ
Kamu idaresi cevabında; “Strateji GeliĢtirme BaĢkanlığının 25/05/2011 tarihli ve
3013 sayılı yazısıyla; Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kesilen idari para cezalarının ne
Ģekilde ödeneceğine iliĢkin iĢlemleri belirten Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel
Müdürlüğünün 25/05/2011 tarihli ve 6338 sayılı yazısı ilgili ödemelere esas teĢkil etmek
üzere Bakanlığımızın Merkez ve TaĢra Birimlerine duyurulmuĢtur.
Buna göre; idari para cezalarının kiĢilerin kusurlarına iliĢkin hükümler saklı kalmak
kaydıyla, harcama birimlerinin ilgili hizmet (02.1, 02.2, 02.3 ve 02.4-sosyal güvenlik
kurumlarına devlet primi giderleri) tertibindeki, ilgili hizmet tertibi ile
iliĢkilendirilemeyenlerin ise 03.4 görev giderleri harcama kalemindeki ödeneklerden
ödenmesi uygun bulunmuĢtur.
Bu kapsamda, kiĢilerin kusurlarına iliĢkin hükümler saklı kalmak kaydıyla
Bakanlığımızın ilgili birimlerince süresi içerisinde yapılması gereken ödemeler, Sosyal
Güvenlik Kurumunun internet sistemi veya diğer nedenlerden dolayı zamanında
yapılamamasından doğan idari para cezaları, genel bütçedeki ilgili tertiplerden ödenmiĢtir.”
Denilmektedir.
Sonuç olarak Kamu Ġdaresi cevabında kiĢilerin kusurlarına iliĢkin hükümler saklı
kalmak kaydıyla Bakanlığın ilgili birimlerince süresi içerisinde yapılması gereken ödemeler,
Sosyal Güvenlik Kurumunun internet sistemi veya diğer nedenlerden dolayı zamanında
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 yapılamamasından doğan idari para cezaları genel bütçeden ödendiği belirtilmiĢtir. 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlik Sigortası Kanununun “Kurumca Verilecek Ġdari Para Cezaları” baĢlıklı 102‟nci maddesinde Kanunda hangi fiilere hangi idari para cezalarının uygulanacağı belirtilmiĢtir. Yapılan denetimlerde Milli Eğitim Bakanlığına bağlı idareler tarafından söz konusu Kanunda belirtilen yükümlülüklerden bazılarının yerine getirilmemesi sonucu SGK tarafından kendilerine ceza kesildiği görülmektedir. Bahsedilen Ġdari para cezalarının kasıt, kusur veya ihmalleri sonucu Kanunda belirtilen yükümlülüklerin yerine getirilmeyen memurlar sebebiyle kesildiği açıktır. Bütçede idari para cezaları ekonomik kodu bulunmadığı ve cezanın mahkeme kararı vb. durumlar dıĢında bütçeden ödenmesi mümkün olmadığından söz konusu idari para cezalarının herhangi bir kasıt, kusur veya ihmal aranmaksızın doğrudan bütçenin 03.04.2.9 nolu diğer yasal giderler ekonomik kodundan ödenmesi mevzuata aykırılık teĢkil etmektedir. 657 sayılı Devlet Memurları Kanununun 11‟inci maddesinde, Devlet memurları kanun, tüzük ve yönetmeliklerde belirtilen esaslara uymakla ve amirler tarafından verilen görevleri yerine getirmekle yükümlü ve görevlerinin iyi ve doğru yürütülmesinden amirlerine karĢı sorumlu olduğu belirtilmiĢtir. Dolayısıyla yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri birlikte düĢünüldüğünde idari para cezasına sebep olanlar tarafından ödenmesi gereken cezaların sebep olanlara rücu edilmesi gerekmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
MĠLLĠ EĞĠTĠM BAKANLIĞI DÖNER SERMAYE ĠġLETMELERĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
KISALTMALAR MEB Milli Eğitim Bakanlığı ASO AkĢam Sanat Okulu DMIS Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi DAYM Ders Aletleri Yapım Merkezi KDV Katma Değer Vergisi TÜBĠTAK Türkiye Bilimsel ve Teknolojik AraĢtırma Kurumu YEĞĠTEK Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmeleri 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmeleri 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 Yönetim Sisteminin (DMIS) Muhasebe programı kullanılmaktadır. Sisteminin geliĢtirme süreci devam etmekte olup, uygulama aĢamasında yaĢanan sıkıntılar nedeniyle Milli Eğitim Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren tüm Döner Sermaye ĠĢletmelerine ait konsolide mali tablolardan 2014 yılı sonu itibariyle sadece konsolide mizan ve konsolide bilanço (DMIS) tarafından üretilerek denetime sunulabilmiĢtir. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5‟inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar Milli Eğitim Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi tarafından denetime sunulmuĢ olup denetim, bunlar ile usul ve esasların 8‟inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri, Geçici ve kesin mizan, Bilanço, Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri, Gelir tablosu, SatıĢların maliyeti tablosu, Sermaye hareketleri tablosu, Nakit akım tablosu, Döner sermayeli iĢletmeler yıllık gayrisafi hasılat ve kâr bildirimi, SayıĢtay ilamları cetveli, Yönetim döneminde görev yapan muhasebe yetkililerine ait liste, Gelirler döküm cetveli, Giderler döküm cetveli, Borçlar/Alacaklar döküm cetveli, Maddi duran varlıklar sayım tutanağı ve amortisman döküm cetveli,
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmeleri 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 Okul Döner Sermaye ĠĢletmeleri tarafından ise; Bilanço, Gelir tablosu, Nakit akım tablosu, denetime sunulmuĢ olup denetim, bunlar ile usul ve esasların 8‟inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. Denetim görüĢü, MEB Döner Sermaye ĠĢletmelerinin temel mali tabloları olan bilanço, gelir tablosu ve nakit akım tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmeleri 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetim, mali saydamlığın ve hesap verilebilirliğin sağlanması amacıyla; kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, MEB Döner Sermaye ĠĢletmesi, Afyonkarahisar Emir Murat Özdilek Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Afyonkarahisar Ali Çetinkaya Kız Teknik ve Meslek Lisesi, Afyonkarahisar Zübeyde Hanım Kız Teknik ve Meslek Lisesi, Afyonkarahisar Halk Eğitim Merkezi ve AkĢam Sanat Okulu, Ankara Etimesgut Fatma Hacı Hüseyin Akgül Mesleki Ve Teknik Anadolu Lisesi, Etimesgut Güvercinlik Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Ankara Sincan Fatih Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Ankara Sincan Layika Akbilek Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Bartın Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi, Bartın Denizcilik Anadolu Meslek Lisesi, Erzincan Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Ġstanbul Kadıköy Halk Eğitimi Merkezi, Ġstanbul Kadıköy Erenköy Zihni PaĢa Halk Eğitimi Merkezi, KahramanmaraĢ Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi, Kars SarıkamıĢ Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi, KırĢehir Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, KırĢehir Muzaffer Mermer Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, KırĢehir Kaman Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Kaman Fatma Bacı Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Konya Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Konya Selçuklu Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Konya Karatay ĠMKB Gazi Mustafa Kemal Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Muğla Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Muğla Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi, Rize Halk Eğitim Merkezi Ve AkĢam Sanat Okulu, Rize Tevfik Ġleri Teknik ve endüstri Meslek Lisesi, Yalova ġaban Temuge Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi Döner Sermaye ĠĢletmelerinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmeleri 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31 mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir. 5. DENETĠM GÖRÜġÜ Milli Eğitim Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi, Afyonkarahisar Emir Murat Özdilek Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Afyonkarahisar Ali Çetinkaya Kız Teknik ve Meslek Lisesi, Afyonkarahisar Zübeyde Hanım Kız Teknik ve Meslek Lisesi, Afyonkarahisar Halk Eğitim Merkezi ve AkĢam Sanat Okulu, Ankara Etimesgut Fatma Hacı Hüseyin Akgül Mesleki Ve Teknik Anadolu Lisesi, Etimesgut Güvercinlik Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Ankara Sincan Fatih Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Ankara Sincan Layika Akbilek Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Bartın Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi, Bartın Denizcilik Anadolu Meslek Lisesi, Erzincan Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Ġstanbul Kadıköy Halk Eğitimi Merkezi, Ġstanbul Kadıköy Erenköy Zihni PaĢa Halk Eğitimi Merkezi, KahramanmaraĢ Teknik ve Endüstri Meslek Lisesi, Kars SarıkamıĢ Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi, KırĢehir Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, KırĢehir Muzaffer Mermer Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, KırĢehir Kaman Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Kaman Fatma Bacı Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Konya Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Konya Selçuklu Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Konya Karatay ĠMKB Gazi Mustafa Kemal Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Muğla Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi, Muğla Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi, Rize Halk Eğitim Merkezi Ve AkĢam Sanat Okulu, Rize Tevfik Ġleri Teknik ve endüstri Meslek Lisesi, Yalova ġaban Temuge Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi Döner Sermaye ĠĢletmelerinin, 2014 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmeleri 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32 6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: MEB Döner Sermaye ĠĢletmesi Müdürlüğünden elde edilen gelirlerin vergilendirilmesinde kiĢilerin genel bütçeden almıĢ oldukları ücretler göz ardı edilerek, ödenen ücretler 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa göre eksik vergilendirilmektedir. 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun “Ücretin Tarifi” baĢlıklı 61‟inci maddesinde ücretin tanımı yapılmıĢ; 103‟üncü maddesinde ise ücretlere uygulanacak vergi tarifeleri belirlenmiĢtir. 160 seri nolu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde ise Bakanlıkların tahakkuk birimlerinin, bu kuruluĢlar bünyesinde kurulmuĢ olan döner sermaye iĢletmelerindeki tahakkuk birimleri ile koordineli olarak çalıĢmaları, bu kuruluĢlar tarafından bir ay içinde yapılan ücret ödemeleri ile döner sermaye iĢletmeleri tarafından yapılan ücret ödemelerinin toplanarak, 128 Seri No.lu Gelir Vergisi Genel Tebliğinde yer alan esaslar çerçevesinde vergilendirilmesi öngörülmüĢtür. Yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerine göre; Milli Eğitim Bakanlığı ile bünyesinde kurulan Döner Sermaye ĠĢletmeleri tek iĢveren olarak kabul edilmekte ve bu iki birimden yapılan ücret ödemelerinin toplanarak, ulaĢtıkları dilimler için belirlenen oranlar üzerinden vergilendirilmesi gerekmektedir. MEB Döner Sermaye ĠĢletmesince; 1- Merkezi sistem sınavları ve protokollü sınavlarda görevli personel ile bu sınavların kapalı devre çalıĢmalarında görevli olanlara, 2- Elektronik ortamda gerçekleĢtirilen motorlu taĢıt sürücü adayları sınavlarında görevlendirilenlere, 3- Döner sermayede yıl içerisinde fazla mesai yapan personele, 4- Taslak ders kitaplarının incelenmesinde görev alanlara, Yapılan ödemelerde; kiĢilerin genel bütçeden almıĢ oldukları ücretler göz ardı edilerek, ödenen ücretler 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununa göre eksik vergilendirilmektedir. Konu 2013 yılı SayıĢtay Denetim Raporunda yer almasına rağmen gereği yerine getirilmemiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmeleri 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33 Kamu idaresi cevabında; “Merkezi sistem sınavları Türkiye genelinde yapılmakta olup sınavların özelliğine ve yoğunluğuna göre yüzbin ile yüzseksenbin arası kiĢiye ücret ödenmektedir. MEB Döner Sermaye ĠĢletmesi elde edilen gelirlerin vergilendirilmesinde kiĢilerin genel bütçeden almıĢ oldukları ücretlerle birleĢtirilmesi için Maliye Bakanlığı ile görüĢmeler yapılarak, merkezi sistem sınav programının, Maliye Bakanlığı maaĢ modülünden verileri alabilmesi için gerekli düzenlemeler ve çalıĢmalar yapılmaktadır.” Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresi cevabında bulguda belirtilen hususlara yönelik gerekli düzenleme ve çalıĢmaların yapılmakta olduğu belirtildiğinden konu izleyen yıl denetim ekibimizce takip edilecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Milli Eğitim Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmeleri 2014 Yılı Düzenlilik Denetim
Raporu
34
BULGU 2: MEB Döner Sermaye ĠĢletmesinin sermaye miktarı, faaliyet alanları, gelir
kaynakları, mali ve idari iĢlemlerinin yürütülmesi için yönetmelik ile düzenleme
yapılması gerekirken Bakanlıkça sadece çalıĢma esasları hazırlanmıĢtır.
652 sayılı Millî Eğitim Bakanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun
Hükmünde Kararnamenin “Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü” baĢlıklı 21inci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; “Döner sermaye işletmesi kurmak ve Bakanlığa bağlı döner sermaye işletmeleri ile ilgili işleri yürütmek” “Yeniden yapılanma sürecinde görevlerin yürütülmesi” baĢlıklı Geçici Madde 1de;
“Bu Kanun Hükmünde Kararnamede yer alan hükümlere göre Bakanlığın yeniden
yapılanması tamamlanıncaya kadar, yeni kurulan birimlere ve kurullara verilen görevlerin,
bu Kanun Hükmünde Kararnamenin yayımı tarihinden önce bu görevleri yerine getirmekte
olan birimler, kurullar ve personel tarafından yürütülmesine devam edilir.”
“Düzenleyici iĢlemler” baĢlıklı Geçici Madde 6da; “Bu Kanun Hükmünde Kararnamenin uygulanmasına ilişkin düzenlemeler bir yıl içinde yürürlüğe konulur. Bu düzenlemeler yürürlüğe girinceye kadar mevcut düzenlemelerin bu Kanun Hükmünde Kararnameye aykırı olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.” hükümleri yer almaktadır. 3046 sayılı Bakanlıkların KuruluĢ ve Görev Esasları Hakkında Kanunun “Döner sermaye iĢletmeleri” baĢlıklı 40ıncı maddesinde;
“Bakanlıklar ile bağlı kuruluşlar ihtiyaç halinde döner sermaye işletmesi kurabilirler.
Döner sermaye işletmelerinin kurulması, sermayesi, gelirleri, işleyiş ve denetimi ile ilgili esas
ve usuller kanunla düzenlenir.”
Geçici Madde 2`de ise;
“Bu Kanunun 40’ncı maddesinde belirtilen genel hükümlere ilişkin düzenleme
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmeleri 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35 yapılıncaya kadar, döner sermaye işletmeleri, ilgili bakanlığın teklifi, Maliye Bakanlığının ve Sayıştay’ın olumlu görüşü alındıktan sonra teklifi yapan Bakanlıkça çıkarılacak bir yönetmelikle düzenlenir.” Denilmektedir. Mülga 3797 sayılı Kanuna göre kurulmuĢ olan MEB Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü Döner Sermaye ĠĢletmesinin hak ve yükümlülükleri ile birlikte 02.01.2013 tarihi itibariyle yeni kurulan MEB Döner Sermaye ĠĢletmesine devredilmiĢtir MEB Döner Sermaye ĠĢletmesinin faaliyet alanları, gelir kaynakları, mali ve idari iĢlemlerinin yürütülmesi Kanun gereği yönetmelik ile düzenlenmesi gerekirken bu iĢ ve iĢlemler Bakanlık tarafından çıkarılan çalıĢma esasları ile yürütülmektedir. MEB Döner Sermaye ĠĢletmesinin iĢ ve iĢlemlerinin yönetmelik yerine Bakanlık tarafından düzenlenen çalıĢma esasları ile yürütülmesi mevzuata aykırılık teĢkil etmektedir. 652 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin 14.09.2011 tarihi itibariyle yürürlüğe girdiği dikkate alındığında MEB Döner Sermaye ĠĢletmesi ile ilgili Yönetmeliğin ivedilikle çıkarılması gerekmektedir. Konu 2013 yılı SayıĢtay Denetim Raporunda yer almasına rağmen henüz gereği yerine getirilmemiĢtir. Kamu idaresi cevabında;” Mülga 3797 sayılı Kanuna göre kurulmuĢ olan MEB Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü Döner Sermaye ĠĢletmesi, 652 sayılı KHK' nın 21 inci maddesine göre kurulan Milli Eğitim Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesine 02/01/2013 tarihinde devir edilmiĢ olup Bakanlığımızın yeniden yapılanma çalıĢmaları kapsamında ilgili mevzuatlar ile birlikte yönetmelik çalıĢmaları da yapılmaya baĢlanmıĢtır. Ancak 01/03/2014 tarih ve 6528 sayılı Kanun ile 652 sayılı KHK‟ nın bazı maddelerinde değiĢiklikler yapılması nedeniyle Bakanlık içerisinde de değiĢiklikler oluĢmuĢ olup ilgili mevzuatlar ve yönetmelik çalıĢmalarına yeniden baĢlanmıĢtır ve çalıĢmalar devam etmektedir.” Denilmektedir. Sonuç olarak Bulguda belirtilen husus 2013 yılında da olan bir konu olup, bir yıl önce Ġdare tarafından verilen cevabın 2014 yılında aynen tekrarlandığı görülmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmeleri 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36 Konunun ivedi olarak sonuçlandırılması için gerekli çalıĢmaların biran önce yapılması uygun olur. Öneri: MEB Döner Sermaye ĠĢletmesinin iĢ, iĢlem, faaliyet gelir ve giderlerinin hukuki dayanaktan yoksunluğunun giderilmesi için gereken yönetmeliğin ivedi olarak hazırlanması. Ayrıca konunun incelenerek, tekrarının önlenmesi amacıyla sorumlularının uyarılması.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmeleri 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 37 7. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmeleri 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 38
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmeleri 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 39 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmeleri 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 40
MĠLLĠ EĞĠTĠM BAKANLIĞI ÖĞRETMENEVLERĠ, ÖĞRETMENEVLERĠ VE AKġAM SANAT OKULLARI, ÖĞRETMEN LOKALLERĠ VE SOSYAL TESĠSLER 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
KISALTMALAR MEB Milli Eğitim Bakanlığı KDV Katma Değer Vergisi SGK Sosyal Güvenlik Kurumu
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenevleri, Öğretmenevleri Ve AkĢam Sanat Okulları, Öğretmen Lokalleri Ve Sosyal Tesisler 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 47
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenevleri, Öğretmenevleri Ve AkĢam Sanat Okulları, Öğretmen Lokalleri Ve Sosyal Tesisler 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 48 1- Yevmiye defteri, 2- Geçici ve kesin mizan, 3- Bilanço, 4- Envanter Defteri, 5- Gelir tablosu, 6- Nakit Akım Tablosu Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan Bilanço, Gelir Tablosu ve Nakit Akım Tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenevleri, Öğretmenevleri Ve AkĢam Sanat Okulları, Öğretmen Lokalleri Ve Sosyal Tesisler 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 49 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetim, mali saydamlığın ve hesap verilebilirliğin sağlanması amacıyla; kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, Afyonkarahisar, Bartın, Çankırı, Erzincan, KahramanmaraĢ, Kars, KırĢehir, Konya, Muğla, Rize ve Yalova Merkez Öğretmenevi ve AkĢam Sanat Okulları ile Bartın Amasra, Ankara Sincan ve Ġstanbul Adile Sultan Kasrı Öğretmenevi ve AkĢam Sanat Okullarının mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir. 5. DENETĠM GÖRÜġÜ Afyonkarahisar, Bartın, Çankırı, Erzincan, KahramanmaraĢ, Kars, KırĢehir, Konya, Muğla, Rize ve Yalova Merkez Öğretmenevi ve AkĢam Sanat Okulları ile Bartın Amasra, Ankara Sincan ve Ġstanbul Adile Sultan Kasrı Öğretmenevi ve AkĢam Sanat Okulları Müdürlüklerinin 2014 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenevleri, Öğretmenevleri Ve AkĢam Sanat Okulları, Öğretmen Lokalleri Ve Sosyal Tesisler 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 50 6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Genel olarak Öğretmenevleri, Öğretmenevleri ve AkĢam Sanat Okulu Müdürlükleri SGK’ya özel sektör iĢyeri olarak beyan vererek 5510 sayılı Kanunun 81’inci maddesindeki prim teĢviklerinden yararlanmıĢtır. 5510 sayılı Kanunun 81‟inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi ve aynı maddenin ikinci fıkrasında; Bu Kanunun 4‟üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıları çalıĢtıran özel sektör iĢverenlerinin, bu maddesinin birinci fıkrasının (a) bendine göre malullük, yaĢlılık ve ölüm sigortaları primlerinden, iĢveren hissesinin beĢ puanlık kısmına isabet eden tutar Hazinece karĢılanacağı, on ve üzerinde sigortalı çalıĢtıran iĢyerlerine Hazinece karĢılanan puana ilaveten prime esas kazanç alt sınırı üzerinden altı puana kadar ilave puan eklenebileceği, sosyo-ekonomik geliĢmiĢlik endeksini dikkate almak suretiyle ilave puan uygulanacak illeri ve uygulama süresini belirlemeye Bakanlar Kurulunun yetkili olduğu hüküm altına alınmıĢtır. 5510 sayılı Kanunun 81‟inci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde yer alan beĢ puanlık Hazine teĢviklerinden sadece 4/1-a kapsamında sigortalı iĢçi çalıĢtıran özel sektör iĢverenleri yararlanmakta olup, 5510 sayılı Kanunun 3‟üncü maddesinin 21‟inci bendinde belirtilen kamu idareleri ve bu idarelere bağlı iĢletme, müessese ve idarelerin bu indirimden yararlanması sözkonusu değildir. Genel olarak öğretmenevleri ile Öğretmenevleri ve AkĢam Sanat Okulu Müdürlükleri SGK‟ya özel sektör iĢyeri olarak beyan vererek 5510 sayılı Kanunun 81‟inci maddesindeki prim teĢviklerinden yararlanmaktadır. Öğretmenevleri ile Öğretmenevleri ve AkĢam Sanat Okulu Müdürlükleri, eğitim çalıĢanlarının konaklama, dinlenme, eğlenme, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını karĢılamak, meslekî eğitim alanında geliĢimlerine iliĢkin faaliyetlere imkânları ölçüsünde destek sağlamak amacıyla Milli Eğitim Bakanlığının onayı ile açılan ve kapatılan, yönetici ve memur personelini yine Milli Eğitim Bakanlığının atadığı kamu kuruluĢlarıdır. Dolayısıyla, Öğretmenevleri ile Öğretmenevleri ve AkĢam Sanat Okulu Müdürlüklerinin özel sektör iĢverenleri için öngörülen Hazine prim teĢviklerinden
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenevleri, Öğretmenevleri Ve AkĢam Sanat Okulları, Öğretmen Lokalleri Ve Sosyal Tesisler 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 51 yararlanmamaları gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bakanlığımız Hukuk MüĢavirliğinden görüĢ istenmiĢtir. Hukuk MüĢavirliğinin 06/03/2015 tarihli ve 2543178 sayılı görüĢ yazısında; primi alan kadar, veren idarenin de hatası olduğuna vurgusu yapılarak, bu konuda il millî eğitim müdürlükleri bünyesindeki, Bakanlığımız avukatları vasıtasıyla, yerel mahkemelerde dava açılmasının uygun olacağı belirtilmiĢtir. Hukuk MüĢavirliğinin bu görüĢü; Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 09/03/2015 tarihli ve 2592179 sayılı yazısı ekinde, 81 Ġl Valiliğine gönderilmiĢtir. Ayrıca; Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğünün 24/03/2015 tarihli ve 3179000 sayılı yazısıyla, Bakanlığımız Hukuk MüĢavirliğine, SGK tarafından baĢlatılan bu uygulamanın, yasal süresi içerisinde iptaline yönelik iĢlem baĢlatılması için yazı yazılmıĢ ve bu yazımız da 27/03/2015 tarihli ve 3369043 sayılı yazımızla tüm Valiliklere duyurulmuĢtur.” Denilmektedir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresinin göndermiĢ olduğu cevap ve cevabın ekinde yer alan MEB Hukuk MüĢavirliği görüĢünde; Hazine teĢvik primi uygulamasına SGK tarafından son verildiği ve bu iĢleme karĢı Primi alan kadar veren idarenin de hatalı olduğu belirtilerek dava açılması için Valiliklere yazı yazıldığı, Öğretmenevleri, Öğretmenevleri ve ASO Müdürlüklerinin 5335 sayılı Kanunun 30‟uncu maddenin 2‟nci fıkrasında kapsamına giren kurum ve kuruluĢ olarak değerlendirilemeyeceği, ayrıca bu kurumların bakanlığa bağlı veya 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu hükümlerine tabi kurum olarak da addedilemeyeceği, bu gerekçelerle söz konusu prim teĢvikinden yararlanabilecekleri savunulmaktadır. Kamu idaresinin cevabına katılmak mümkün değildir. Zira 5335 sayılı Kanunun 30‟uncu maddesinin 2‟nci fıkrasında bütçeden yardım alan kuruluĢların Hazine prim teĢvikinden faydalanamayacağı ifade edilmektedir. Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenevi, Öğretmenevi ve AkĢam Sanat Okulu Uygulama Yönergesinin 23‟üncü maddesinde; Bakanlık bütçesinden kuruma aktarılacak ödenekler kurumun gelirleri arasında sayılmıĢtır. Ayrıca Öğretmenevi, Öğretmenevi ve ASO Müdürlüklerinde çalıĢan müdür, müdür yardımcıları ve diğer memur personelin maaĢı da genel bütçeden ödenmektedir. Yine Bakanlık bu kurumların bütçe imkânlarını aĢan bazı giderlerini de (doğalgaz dönüĢüm giderleri gibi)
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenevleri, Öğretmenevleri Ve AkĢam Sanat Okulları, Öğretmen Lokalleri Ve Sosyal Tesisler 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 52 karĢılayabilmektedir. Bunlara ilaveten söz konusu kurumlar Bakanlığının onayı ile açılıp ve kapatılmakta, yönetici ve memur personelini de aynı Ģekilde Bakanlık atamaktadır. Son olarak Öğretmenevi, Öğretmenevi ve ASO Müdürlüklerinin Bakanlıkça kamu kuruluĢu olarak değerlendirilmemesi durumunda bu kurumlar çok daha ciddi nitelikte vergisel sorunlarla karĢı karĢıya kalacaktır. Örneğin Bakanlığın Öğretmenevi, Öğretmenevi ve ASO Müdürlüklerinden yapmıĢ olduğu hizmet alımları (yemek, toplantı, taĢımalı öğrencilerin yemek hizmet alımı gibi) bu kurumların kamu kuruluĢu olarak kabul edilmesi nedeniyle katma değer vergisi tevkifatından ve damga vergisinden istisna olarak kabul edilmektedir. Bu kurumlar özel sektör iĢyeri gibi kabul edilirse hem katma değer vergisi tevkifatına hem de Damga Vergisi Kanununa tabi olacaklardır. Öneri: Öğretmenevleri ile Öğretmenevleri ve AkĢam Sanat Okulu Müdürlükleri kamu kurum ve kuruluĢu niteliğinde olduklarından özel sektör iĢverenleri için öngörülen Hazine prim teĢviklerinden yararlandırılmamaları yada MEB Hukuk MüĢavirliği görüĢüne uyulması durumunda sağlanmakta olan kamu destek ve avantajlarının gözden geçirilmesi.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenevleri, Öğretmenevleri Ve AkĢam Sanat Okulları, Öğretmen Lokalleri Ve Sosyal Tesisler 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 53 BULGU 2: Öğretmenevleri ile Öğretmenevi ve AkĢam Sanat Okullarında; A) Yönetici personele ödenen fazla çalıĢma ücretlerinin yasal dayanağı bulunmamaktadır. B) Resmi ve dini bayramlarda yönetici personel fazla çalıĢma yapmakta ve ücreti ödenmektedir. A) 2014 Yılı Bütçe Kanunu K Cetvelinin “Fazla ÇalıĢma Ücretleri” baĢlıklı 3‟üncü maddesinin “Saat BaĢı Fazla ÇalıĢma Ücreti” baĢlıklı (A) fıkrasının 3‟üncü bendinde; Milli Eğitim Bakanlığına bağlı her dereceli okullar ile kurumların atölye ve birimlerinde döner sermaye iĢleri üzerinde iĢin gereği olarak, olağan çalıĢma saatleri dıĢında fiilen çalıĢanlara (3/6/1938 tarihli ve 3423 sayılı Kanun uyarınca ödeme yapılanlar ile Ģoförler ve yardımcı hizmetler sınıfı personeli hariç); öğretim günlerinde günde 3 saati, resmi ve dini bayram günleri haricindeki tatillerde günde 8 saati, uygulama oteli bulunan otelcilik ve turizm meslek liselerinde ise tatillerde günde 8 saati geçmemek kaydıyla fazla çalıĢma yaptırılabileceği belirtilmiĢtir. Öğretmenevleri ile Öğretmenevi ve AkĢam Sanat Okulları günün 24 saati hizmet gören kuruluĢlar olmasına rağmen Bütçe Kanunları K Cetvellerinde mesai yaptırılacak kuruluĢlar arasında sayılmamıĢtır. Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenevi, Öğretmenevi ve AkĢam Sanat Okulu Uygulama Yönergesinin “Fazla ÇalıĢma” baĢlıklı 28‟inci maddesinde ise; Öğretmenevleri ile Öğretmenevi ve AkĢam Sanat Okullarında hizmetin gereği olarak olağan çalıĢma saatleri dıĢında çalıĢan personele, ilgili yıl Bütçe Kanunu doğrultusunda fazla çalıĢma ücreti ödeneceği belirtilmiĢ olup, bu düzenlemenin yasal bir dayanağı bulunmamaktadır. Yasal dayanağı olmayan bir konuda gider yapılması ise mümkün değildir. Bu durum normlar hiyerarĢisi prensibine de aykırıdır. ġöyle ki, Kanun Yasama Organı tarafından yapılan bağımsız bir hukuksal düzenlemedir. Bu sebeple kanunla yönetmelik veya yönerge gibi düzenlemelerin çatıĢması halinde üstün norm durumunda bulunan kanuna değer verilmesi, kanuna aykırı olmayan hallerde ise yönetmelik veya yönerge hükümlerinin uygulanması gerekir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenevleri, Öğretmenevleri Ve AkĢam Sanat Okulları, Öğretmen Lokalleri Ve Sosyal Tesisler 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 54 Öte yandan Öğretmenevleri ile Öğretmenevi ve AkĢam Sanat Okulları da günün 24 saati hizmet görmekte olup, mesai yapması zorunlu olan kuruluĢlardandır. Bu nedenle yılı Bütçe Kanunlarında fazla çalıĢma yaptırılabilecek kurumlar listesine Öğretmenevleri ile Öğretmenevi ve AkĢam Sanat Okullarının da alınması gerekmektedir. Konu 2013 yılı SayıĢtay Denetim Raporunda yer almasına rağmen gereği yerine getirilmemiĢtir. B) Resmi ve dini bayramlarda fazla çalıĢma yapılmasını engellemek amacıyla Bütçe Kanunları K Cetvellerinde (uygulama oteli bulunan otelcilik ve turizm meslek liselerinde tatillerde fazla çalıĢma yaptırılabileceği belirtilmesine rağmen) diğerlerinde (resmi ve dini bayram günleri haricindeki tatillerde) fazla çalıĢma yaptırılabileceği belirtilmek suretiyle, uygulama oteli bulunan otelcilik ve turizm meslek liseleri dıĢındaki okullar ile kurumların atölye ve birimlerinde resmi ve dini bayramlar dolayısıyla verilen tatillerde fazla çalıĢma yaptırılamayacağı da ifade edilmektedir. Dolayısıyla uygulama oteli bulunan otelcilik ve turizm meslek liseleri dıĢında resmi ve dini bayramlar günlerinde fazla çalıĢma yapılması ve ücretinin ödenmesi mümkün görünmemektedir. Bartın, Kars ve Yalova Öğretmenevi ve AkĢam Sanat Okulu yöneticilerinin resmi ve dini bayram günlerinde fazla çalıĢma yapmaları nedeniyle kendilerine fazla çalıĢma ücreti ödenmiĢtir. Ancak bu günlerde söz konusu personellerin fiilen iĢyerine gelerek çalıĢmıĢ oldukları mesai cetvellerinden anlaĢılmıĢtır. Kamu idaresi cevabında; “Öğretmenevi müdürlükleri ile, öğretmenevi ve akĢam sanat okulu müdürlükleri, 7/24 esasına dayalı olarak, yılın her günü, resmi ve dini bayram tatilleri de dahil olmak üzere açık olan, faaliyet gösteren ve hizmet veren kuruluĢlardır. Resmi ve dini bayram tatillerinde de, kurumlarda görev yapan ve mesaiye kalan yönetici personel, bu nedenle fazla mesai ücreti almaktadır. 2013 Yılı SayıĢtay Denetimlerinde;“Öğretmenevleri, Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulu Müdürlüklerinin, 24 saat hizmet gören kuruluşlar olmasına rağmen, Bütçe Kanunun
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenevleri, Öğretmenevleri Ve AkĢam Sanat Okulları, Öğretmen Lokalleri Ve Sosyal Tesisler 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 55 (K) Cetvelinde fazla mesai yaptırılacak kuruluşlar arasında olmadığı; ancak, 24 saat hizmet görmekte olup, fazla mesai yapması zorunlu olan kuruluşlar olduğu ve bu nedenle, Bütçe Kanunlarında fazla çalışma yaptırılabilecek kurumlar listesine alınmasının gerektiği” önerisi getirilmiĢtir. 2014 Yılı SayıĢtay Denetimlerinde ise aynı bulgu üzerinde durulmuĢ, ayrıca; konu ile ilgili olarak, Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü düzeyinde herhangi bir iĢlem yapılmadığı vurgusu yapılmıĢtır. Oysa ki; 2013 yılında, SayıĢtay Denetimlerinde yer alan bu bulgu ile ilgili olarak, Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından, Maliye Bakanlığı-Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğüne, 18/05/2014 tarihli ve 2002017 sayılı yazı ile “öğretmenevlerinin Bütçe Kanunlarında fazla çalışma yaptırılabilecek kurumlar listesine alınması” yönünde gerekçeli yazı gönderilmiĢtir. Ancak; Maliye Bakanlığınca bu yazıya, süresi içerisinde cevap verilmemesi nedeniyle, 18/11/2014 tarihli ve 5410796 sayılı yazı ile Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğüne ait bu talep tekrar bildirilmiĢtir. 2014 Yılı SayıĢtay Denetimlerinde de, aynı bulgunun vurgulanması nedeniyle Maliye Bakanlığına adı geçen kurumların ilgi yıla ait Bütçe Kanununda fazla mesai yaptırabilecek kurumlar listesine alınması yönündeki talebimiz bildirilecektir.” Denilmektedir. Sonuç olarak Öğretmenevleri ile Öğretmenevi ve AkĢam Sanat Okulları 7/24 esasına dayalı olarak, yılın her günü, resmi ve dini bayram tatilleri de dahil olmak üzere açık olan, faaliyet gösteren ve hizmet veren kuruluĢlar olmasına rağmen Bütçe Kanunları K Cetvellerinde mesai yaptırılacak kuruluĢlar arasında sayılmamıĢtır. Ayrıca; Bütçe Kanunları K Cetvellerindeki ifadelerden (uygulama oteli bulunan otelcilik ve turizm meslek liseleri dıĢında) resmi ve dini bayramlar dolayısıyla verilen tatillerde fazla çalıĢma yaptırılamayacağı anlaĢıldığından, Bütçe Kanunu K Cetvelinde gerekli değiĢiklik yapılmadığı sürece, Öğretmenevleri ile Öğretmenevi ve AkĢam Sanat Okulu Müdürlüklerinde yöneticilerin bu günlerde fazla çalıĢma yapması ve ücretinin ödenmesi mümkün görünmemektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenevleri, Öğretmenevleri Ve AkĢam Sanat Okulları, Öğretmen Lokalleri Ve Sosyal Tesisler 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 56 Öneri: Öğretmenevleri ile Öğretmenevi ve AkĢam Sanat Okullarının da uygulama oteli bulunan otelcilik ve turizm meslek liseleri gibi 7/24 esasına dayalı olarak, yılın her günü, resmi ve dini bayram tatilleri de dahil olmak üzere açık olan, faaliyet gösteren ve hizmet veren kuruluĢlar olmaları nedeniyle fazla çalıĢma yapılması zorunluluğu bulunduğundan, resmi ve dini bayram günleri de dahil olmak üzere yılı Bütçe Kanunlarının K Cetvelinde fazla çalıĢma yaptırılabilecek kurumlar kapsamına alınması gerektiği düĢünülmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenevleri, Öğretmenevleri Ve AkĢam Sanat Okulları, Öğretmen Lokalleri Ve Sosyal Tesisler 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 57 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenevleri, Öğretmenevleri Ve AkĢam Sanat Okulları, Öğretmen Lokalleri Ve Sosyal Tesisler 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 58
MĠLLĠ EĞĠTĠM BAKANLIĞI OKUL AĠLE BĠRLĠKLERĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
KISALTMALAR MEB Milli Eğitim Bakanlığı TEFBĠS Türkiye'de Eğitimin Finansmanı ve Eğitim Harcamaları Bilgi Yönetim Sistemi
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Okul Aile Birlikleri 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 65
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Okul Aile Birlikleri 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 66 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetim, Okul-Aile Birliklerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğuna iliĢkin makul güvence elde etmek amacıyla yürütülmüĢtür. Okul-Aile Birliklerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Okul Aile Birlikleri 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 67 denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, Afyonkarahisar Kadınana Ġmam Hatip Ortaokulu, Afyonkarahisar Özlem Özyurt Ortaokulu, Ankara Etimesgut Sezai Karakoç Anadolu Lisesi, Eryaman ġehit Okan Koç Anadolu Ġmam Hatip Lisesi, Eryaman Lisesi, Abdurrahim Karakoç Ġlkokulu, Cenk Yakın Ortaokulu, Ankara Sincan Koç Ġlkokulu, Ankara Sincan Nedret Arif Ġlkokulu, Bartın Kemal-Sabriye Ocakçı Ġlkokulu, Bartın Amasra Lisesi, Erzincan ĠMKB Nevzat Ayaz Fen Lisesi, Ġstanbul Kadıköy Anadolu Ġmam Hatip Lisesi, Kadıköy Cenap ġehabettin Ġlkokulu, Kadıköy Erenköy Ġlkokulu, Kadıköy 30 Ağustos Ġlkokulu, KahramanmaraĢ Ġsmail Kurtul Ġlkokulu, KırĢehir Cumhuriyet Ġlkokulu, KırĢehir Vali Mithat Saylam Ġlkokulu, Konya Selçuklu MareĢal Mustafa Kemal Ortaokulu, Konya Selçuklu Anadolu Lisesi, Konya Karatay Kocatepe Ġlkokulu, Konya Meram Anadolu Lisesi, Muğla Merkez Türdü 100. Yıl Ortaokulu, Muğla Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Okul-Aile Birliklerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri, kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili olarak yapılan iĢlemlerin mevzuata uygunluğuna iliĢkin denetimler gerçekleĢtirilmiĢtir. 5. DENETĠM GÖRÜġÜ Okul-Aile Birliklerinin mali tablolarının olmaması nedeniyle denetim görüĢü verilmemiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Okul Aile Birlikleri 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 68 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
MĠLLĠ EĞĠTĠM BAKANLIĞI ÖZEL HESAPLARI 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
KISALTMALAR MEB Milli Eğitim Bakanlığı MEBBĠS Milli Eğitim Bakanlığı BiliĢim Sistemleri MTSK Motorlu TaĢıtlar Sürücü Kursları ÖSYM Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Özel Hesapları 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 75
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Özel Hesapları 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 76 oluĢturulan ve ilçe milli eğitim müdürlüğü bünyesinde bulunan özel hesaplardır. Bu özel hesabın gelir ve giderlerine iliĢkin temel Düzenleme 6114 Sayılı Ölçme, Seçme Ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığının TeĢkilat Ve Görevleri Hakkında Kanun‟un 6. maddesidir. Yukarıda belirtilen mevzuatta uyarınca baĢvuru, tercih, Ģifre verme gibi hizmet bedellerinin tahsiline ve söz konusu tutarların harcanmasına iliĢkin usul ve esasların Millî Eğitim Bakanlığı ve Ölçme, Seçme ve YerleĢtirme Merkezi BaĢkanlığı arasında imzalanan protokolle belirlenmiĢtir. 4-Atık Kağıt Bedeli Hesabı: Ġl/Ġlçe Milli Eğitim Müdürlüklerinin gerek kendileri tarafından ve gerekse kendilerine bağlı okullarda yıl içerisinde toplanan atık kağıtların ihale yoluyla satıĢı çerçevesinde elde ettiği gelirlerin toplandığı hesaptır. Elde edilen gelirlerden, okulların kendi atıklarının satıĢına iliĢkin kısımları ilgili okulun Okul-Aile Birliğine gönderilmekte, Ġl/Ġlçe Milli Eğitim Müdürlüklerinin kendi atıklarından elde edilen gelirler ise kendi ihtiyaçlarında kullanılmaktır. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Özel hesaplar için belirlenmiĢ bir muhasebe sistemi bulunmamaktadır. Genel olarak özel hesapların gelir ve giderleri bankalar nezdinde açılmıĢ banka hesaplarında izlenmektedir. Bir kısım özel hesaplarda karar defteri ile birlikte tutulan iĢletme defteri ile de takip edilmektedir. Yapılan harcamalar faturalar ve banka makbuzları ile dosyalanıp arĢivlenmektedir. Kamu Ġdaresi niteliği bulunmayan özel hesapların izlenmesinde, mali tablo üretmeye uygun bir muhasebe sistemi kullanılmadığından denetim, özel hesapların izlenmesi için hesapları yöneten görevliler tarafından tutulan defter, belge, cetvel ve kayıtlar üzerinden yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. Özel hesapların mali tablolarının olmaması nedeniyle denetim görüĢü verilmemiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Özel Hesapları 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 77 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, özel hesapların gelir ve giderleri ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğuna iliĢkin makul güvence elde etmek amacıyla yürütülmüĢtür.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Özel Hesapları 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 78 Özel hesapların gelir ve giderleri ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, Afyonkarahisar, Bartın, Çankırı, Erzincan, KahramanmaraĢ, Kars, KırĢehir, Konya, Muğla, Rize ve Yalova Ġl Milli Eğitim Müdürlükleri ile Ankara Etimesgut ve Sincan, Ġstanbul Kadıköy, Konya Selçuklu, Muğla Yatağan Ġlçe Milli Eğitim Müdürlükleri bünyesinde tutulan özel hesapların gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri, kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili olarak yapılan iĢlemlerin mevzuata uygunluğuna iliĢkin denetimler gerçekleĢtirilmiĢtir. 5. DENETĠM GÖRÜġÜ Özel hesapların mali tablolarının olmaması nedeniyle denetim görüĢü verilmemiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Özel Hesapları 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 79 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı Özel Hesapları 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 80
MĠLLĠ EĞĠTĠM BAKANLIĞI 2014 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 85
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 86 Performans Hedefi 18: Trafik ve ilk yardım bilincinin yaygınlaştırılması ve sürücü eğitimine ilişkin öğretim programları ve sınav uygulamalarını 2014 yılına kadar AB’yle uyumlu hâle getirmek. Gösterge 1 Ölçü Birimi 2012 2013 2014 Hedeflenen 2014 GerçekleĢme Özel motorlu taĢıt sürücü kurslarında sürücü eğitimi alan kiĢi sayısı. sayı 1.815.867 1.387.422 1.500.000 1.986.542 Performans Hedefi 29: Fatih Projesi kapsamında okulların internet alt yapısının güçlendirilerek günümüz teknolojileri ile donatılmasının sağlanması, teknolojinin kullanımına ilişkin hizmetiçi eğitim ve seminerlerin verilmesi, Fatih Projesinin toplumun tüm kesimlerine tanıtılmasını sağlamak. Gösterge 3 Ölçü Birimi 2012 2013 2014 Hedeflenen 2014 GerçekleĢme Sınıf Uygulamalarında Tablet PC Kullanan Öğrenci Sayısı sayı 0 41.172 1.200.000 550.000 Performansı ölçmek için kullanılan ve performans bilgisini üreten veri kayıt sistemlerinden seçilen iki adet veri kayıt sisteminin değerlendirilmesi sonucunda, tamlık ve doğruluk kriterleri açısından amaca uygun olduğu sonucuna varılmıĢtır. Her ne kadar veri kayıt sistemleri üzerindeki inceleme, performans bilgisinin doğruluğunu test etmek amacıyla gerçekleĢtirilse de, güvenilir veri kayıt sistemlerinin mevcudiyeti raporlanan verilerdeki hata olasılığını ortadan kaldırmaz. Bu nedenle veri kayıt sistemleri hakkındaki olumlu değerlendirme Milli Eğitim Bakanlığının Faaliyet Raporunda sunduğu performans bilgisinin doğruluğu hakkında mutlak güvence sağlamaz.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 87 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay‟a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 88 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, Milli Eğitim Bakanlığının yayımladığı 2010-2014 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 yılı Performans Programı ve 2014 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 89 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2014 yılı performans denetimi kapsamında Milli Eğitim Bakanlığının yayımladığı 2010-2014 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 yılı Performans Programı ve 2014 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek, faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. Milli Eğitim Bakanlığının 2014 yılı için Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporunun mevcut olduğu ve ilgili dokümanların mevzuatta belirtilen zamanlara uyularak hazırlandığı, ancak ilgili dokümanların mevzuatta belirtilen içeriğe tam olarak uygun hazırlanmaması nedeniyle raporlama gerekliliklerine kısmen uyduğu, performans bilgisinin içeriği açısından da yine kısmen uygun olduğu sonucuna varılmıĢtır. Milli Eğitim Bakanlığının performansını ölçmek için kullandığı sistemin değerlendirilmesi amacıyla seçilen hedef ve göstergeler çerçevesinde veri kayıt sistemlerinin incelenmesi sonucunda; ilgili performans hedeflerinin gerçekleĢmesine iliĢkin verilerin güvenilir Ģekilde toplandığı ve raporlandığı görülmüĢtür. Milli Eğitim Bakanlığı; Özel MTSK modülünü kullanarak “özel motorlu taĢıt sürücü kurslarında sürücü eğitimi alan kiĢi sayısı” ile ilgili; Mobil Cihaz Yönetimi (MDM) ve Envanter Yönetim Sistemi (PYBS) kullanarak da “sınıf uygulamalarında tablet pc kullanan öğrenci sayısı” ile ilgili güvenilir veri toplayabilmekte ve bu veriye ulaĢabilmektedir. Performans Programında bütçenin %94,53‟lük kısmı Genel Yönetim Gideri olarak tespit edilerek, herhangi bir performans hedefi ve stratejik hedefle iliĢkilendirilmemiĢtir. Bu durum performans esaslı bütçe anlayıĢının tam olarak uygulanamamasına sebep olmaktadır. Faaliyet raporunda yer alan performans sonuçları tablolarında, hedeflenen gösterge düzeyi ve yılsonu gerçekleĢme düzeyine yer verilerek, gerçekleĢme durumu için “ulaĢıldı, ulaĢılamadı ve makul” Ģeklinde ifadeler kullanılmıĢtır. Göstergenin %90 veya üzeri oranda gerçekleĢmesi durumunda “ulaĢıldı”, %50 ile %90 arasında gerçekleĢmesi durumunda “makul” ve %50‟nin altında gerçekleĢmesi durumunda ise “ulaĢılamadı” Ģeklinde bir değerlendirme yapılmıĢtır. Buna göre Faaliyet Raporunda yer alan toplam 130 göstergenin 69‟u “ulaĢıldı”, 22‟si “makul”, 39‟u ise “ulaĢılamadı” olarak belirtilmiĢtir. Yüzde olarak oranlandığında göstergelerin %53,08‟i ulaĢıldı, %16,92‟si makul, %30‟u ise ulaĢılamadı olarak
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 90 gerçekleĢmiĢtir. Ancak, makul diye ifade edilen göstergeler de aslında ulaĢılamamıĢ hedefleri ifade etmektedir. GerçekleĢme makul kabul edilse de, hedeften ciddi bir sapma vardır. Bu anlamda, aslında Faaliyet Raporunda yer alan 130 performans göstergesinin 61‟inde sapma meydana gelmiĢ, hedeflerin toplamda %46,92‟si gerçekleĢmemiĢtir. Bakanlıkta genel olarak performans bilgisinin yönetilmesine iliĢkin açık iç politika ve süreçlerin olduğu, ancak etkin bir iç kontrol mekanizmasının olmamasından dolayı teĢkilat yapısında veya yöneticilerde meydana gelen değiĢiklerden dolayı bazı performans hedef ve göstergelerin takibinin yapılmasında aksamalar olduğu görülmüĢtür. 2015-2019 Stratejik Planına iliĢkin çalıĢmalar tamamlanamadığından, Maliye Bakanlığınca yayımlanan 08/04/2014 tarih ve 3082 sayılı Genelgenin 5‟inci maddesi uyarınca, Millî Eğitim Bakanlığı 2010-2014 Stratejik Planı dahilinde 2015 yılı bütçe tekliflerine dayanak oluĢturacak Ģekilde Performans Programı hazırlamıĢtır. Dolayısıyla 2010-2014 Stratejik Planı, 2015 mali yılında da uygulanmaya devam ettiğinden nihai sonuçlara 2015 yıl sonu itibariyle ulaĢılacaktır. Bu nedenle 2010-2014 Stratejik Planının gerçekleĢmesine iliĢkin 31/12/2014 tarihi itibariyle gerçekleĢtirilen ara değerlendirme neticesinde; 2010-2014 Stratejik Planı dönemine iliĢkin Bütçe Hedef ve GerçekleĢmeleri aĢağıdaki tabloda belirtilmiĢ olup, 5 yıllık dönem içinde Bakanlık Bütçesi %97 oranında, Bütçe GerçekleĢmeleri ise %77 oranında artmıĢtır. 2010-2014 Stratejik Planı Dönemi Bütçe Hedef ve GerçekleĢmeleri Yılı Bütçe (TL) Harcama (TL) 2010 28.237.412.000,00 30.413.333.660,54 2011 34.112.163.000,00 35.318.623.937,13 2012 39.169.379.190,00 41.349.652.264,00 2013 47.496.378.650,00 47.748.463.182,31 2014 55.704.817.610,00 53.958.739.280,74
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 91 2010–2014 Stratejik Planında 10 Tema altında 20 Stratejik Amaç, 99 Stratejik Hedef belirlenmiĢ, bu hedeflerin tamamı için 269 Performans Göstergesine yer verilmiĢtir. Stratejik Planda yer alan 269 göstergeden; 124‟ünde en az %90 oranında gerçekleĢme sağlanmıĢtır. Bu sayı tüm göstergelerin %46 sına tekabül etmektedir. 47‟sinde %50 - %90 aralığında gerçekleĢme sağlanmıĢtır. Bu durum stratejik hedefe makul düzeyde ulaĢıldığı anlamına gelmektedir. Bu sayı tüm göstergelerin %17 sine tekabül etmektedir. 98‟inde %50‟nin altında gerçekleĢme sağlanmıĢtır. Bu durum hedefe düĢük düzeyde ulaĢıldığı ya da hiç ulaĢılamadığı anlamına gelmektedir. Bu sayı tüm göstergelerin %37 sine tekabül etmektedir. Sonuç olarak MEB 2010-2014 Stratejik Planı değerlendirildiğinde; belirlenen stratejik amaç, stratejik hedefler ile performans göstergelerine %63 oranında tamamen ya da makul düzeyde ulaĢıldığı belirtilebilir. Ancak, makul diye ifade edilen göstergeler de aslında ulaĢılamamıĢ hedefleri ifade etmektedir. GerçekleĢme makul kabul edilse de, hedeften ciddi bir sapma vardır. Bu anlamda, aslında 2010-2014 Stratejik Planında yer alan 269 performans göstergesinin 145‟inde sapma meydana gelmiĢ, hedeflerin toplamda %54‟ü gerçekleĢmemiĢtir. MEB 2010-2014 Stratejik Planının gerçekleĢme durumu değerlendirildiğinde aĢağıdaki konularda önemli iyileĢmelerin sağlandığını görülmüĢtür:
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 92
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 93 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Performans Programı dönemine ait kurumun insan kaynakları ihtiyacı ve bunun karĢılanmasına yönelik izlenecek istihdam politikalarına yer verilmemesi. Maliye Bakanlığınca hazırlanan Performans Programı Hazırlama Rehberinin “Ġnsan Kaynakları” bölümünde; idarenin mevcut insan kaynakları, istihdam Ģekli, hizmet sınıfları, kadro unvanları, istihdam politikası ve benzeri bilgilere bu bölümde yer verilmesi gerektiği, ayrıca program dönemindeki insan kaynakları ihtiyacı ve bunun karĢılanmasına yönelik izlenecek politikaların da açıklanması gerektiği belirtilmiĢtir. Performans Programının “Ġnsan Kaynakları” bölümünde kurumun program dönemindeki insan kaynakları ihtiyacı ve bunun karĢılanmasına yönelik izlenecek istihdam politikalarına yer verilmemiĢtir. Performans Programı Hazırlama Rehberi gereğince, Performans Programının “Ġnsan Kaynakları” bölümünde kurumun program dönemindeki insan kaynakları ihtiyacı ve bunun karĢılanmasına yönelik izlenecek istihdam politikalarına iliĢkin bilgilere yer verilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulguda program dönemine ait kurumun insan kaynakları ihtiyacı ve bunun karĢılanmasına yönelik izlenecek istihdam politikalarına yer verilmediği belirtilmektedir. Bakanlığımızca hazırlanan performans programlarında kadro cetvelleri, personelin eğitim durumu ve yaĢ aralığı gibi hususlara değinilmektedir. Bundan sonra hazırlanacak programlarda bulguda belirtilen hususlara yer verilecektir.” Denilmektedir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında bulguda belirtilen hususa yeni performans programında yer verileceği belirtildiğinden bu aĢamada belirtilecek baĢka bir husus bulunmamaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 94 BULGU 2: Ulusal ve Kurumsal Üst Politika Belgelerinde yer alan idare ile ilgili temel politika ve önceliklere yer verilmemesi. Performans Programı Hazırlama Rehberinde; Hükümet Programında, Kalkınma Planı ve Stratejik Planda yer alan, idare ile ilgili temel politika ve önceliklere “Performans Bilgileri” bölümünde kısaca yer verileceği belirtilmiĢtir. Ulusal ve Kurumsal Üst Politika Belgelerinde idare ile ilgili temel politika ve öncelikler bulunmasına rağmen, Performans Programında “Temel Politika ve Öncelikler” bölümüne yer verilmemiĢtir. Performans Programı Hazırlama Rehberi gereğince Performans Programlarında söz konusu bölüm oluĢturularak, Ulusal ve Kurumsal Üst Politika Belgelerinde yer alan idare ile ilgili temel politika ve önceliklere yer verilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Bulguda performans programı hazırlıklarında ulusal ve kurumsal üst politika belgelerinde yer alan idare ile ilgili temel politika ve önceliklere yer verilmediği belirtilmiĢtir. Bilindiği üzere Maliye Bakanlığı taralından hazırlanan Performans Esaslı Bütçeleme Rehberinde; "Performans programı, bir mali yılda kamu idaresinin stratejik planı doğrultusunda yürütmesi gereken faaliyetleri, bu faaliyetlerin kaynak ihtiyacını, performans hedef ve göstergelerini içeren, idare bütçesinin ve idare faaliyet raporunun hazırlanmasına dayanak oluĢturan program" olarak tanımlanmıĢtır. Diğer taraftan Öncelikli stratejik amaç ve hedeflerin belirlenmesi baĢlığında; "Ġdarenin stratejik planında yer alan orta ve uzun vadeli amaç ve hedeflerin plan dönemi içerisindeki yıllarda, hangi sırayla, hangi öncelikte, hangi düzeyde gerçekleĢtirileceği ilgili mali yıllardaki ekonomik ve diğer koĢullara bağlı olarak değiĢir." denilmektedir. Performans programı hazırlama sürecinde ise; Öncelikli stratejik amaçların belirlenmesi ile baĢlayıp sırasıyla performans hedefleri, faaliyet ve projeler, kaynak ihtiyacı ve performans göstergeleri ile son bulmaktadır. Yine Performans Esaslı Bütçeleme Rehberinde stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporları temel unsur olarak belirtilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 95 Bu çerçevede, kamu idareleri, hükümet politikalarını, orta vadeli program ve orta vadeli mali planı, bütçe imkânlarını, ödenek teklif tavanlarını, teknolojik geliĢmeleri, günün ekonomik koĢullarını ve benzeri hususları dikkate almak sureliyle stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerinden mali yılda öncelik vereceklerinin belirlenmesi istenmiĢtir. Rehberde de belirtildiği üzere, program döneminde hükümet politikalarını, orta vadeli program ve ona vadeli mali planı, bütçe imkânlarını, ödenek teklif tavanlarını, teknolojik geliĢmeleri, günün ekonomik koĢullarını ve benzeri hususları dikkate almak suretiyle öncelikli stratejik amaç ve stratejik bedellerin belirlenmesi istenmektedir. Bakanlığımız performans programlarında, program dönemi gerçekleĢtirmeyi planladığı stratejik amaç ve stratejik hedefler belirlenirken yukarıda yer alan üst politika belgelerinden faydalanılmakladır. Bakanlığımızca hazırlanan faaliyet raporlarında üst politika belgeleri ile performans programında belirtilen stratejik hedef, performans hedefi ve göstergeler ile faaliyetlere yer verilmektedir. Program hazırlanırken rehberde belirtilen performans programı hazırlama sürecine uyulduğu değerlendirilmektedir.” Denilmektedir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında Bakanlığımız performans programlarında, program dönemi gerçekleĢtirmeyi planladığı stratejik amaç ve stratejik hedefler belirlenirken üst politika belgelerinden faydalanıldığı, Program hazırlanırken rehberde belirtilen performans programı hazırlama sürecine uyulduğu belirtilmiĢ olsa da, 2014 performans programında Ulusal ve Kurumsal Üst Politika Belgelerinde yer alan idare ile ilgili temel politika ve öncelikleri içeren “Temel Politika ve Öncelikler” bölümü bulunmamaktadır. Performans Programı Hazırlama Rehberi gereğince Performans Programlarında söz konusu bölüm oluĢturularak, Ulusal ve Kurumsal Üst Politika Belgelerinde yer alan idare ile ilgili temel politika ve önceliklere yer verilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 96 BULGU 3: Hedef ve Göstergelerin ilgililik kriterini karĢılamaması. Performans Programı Hazırlama Rehberinde hedeflerin;
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 97 Amaç 8 duygusuna sahip, kendini gerçekleĢtirmiĢ, sanatsal ve estetik yönü geliĢmiĢ, kültürel mirasımızı koruyan, geliĢtiren ve gelecek kuĢaklara aktarmayı görev edinmiĢ, sağlıklı ve mutlu bireyler yetiĢtirmek. Stratejik Hedef 2 Eğitim sistemi içindeki öğrencilerin bireysel farkındalık düzeylerini, kendilerini ifade etme ve yeteneklerini sergileme güçlerini geliĢtirmek üzere sosyal, kültürel, sportif ve sanatsal faaliyetlere katılım düzeyini plan dönemi sonuna kadar % 100 artırmak. Performans Hedefi 13 Ġmam Hatip ve Anadolu Ġmam Hatip Liselerinin son sınıfa geçen öğrencilerden baĢarılı olanların mesleğe daha iyi hazırlamak, yetiĢtirmek için kursiyer ve kurs merkezi sayılarını talebi karĢılayacak Ģekilde arttırmak. Stratejik Amaç 13 Bakanlığın insan gücü planlamasını gelecek projeksiyonlarına dayandıran ve insan kaynaklarının ülke genelinde dengeli dağılımını sağlayan; liyakat ve kariyeri esas alan; dıĢ değiĢime duyarlı-iç dönüĢümü sağlayıcı ve mevzuatla sürekliliği sağlanan bir insan kaynakları yönetimi sistemi kurmak. Stratejik Hedef 1 Bakanlık insan gücü ihtiyacını karĢılamak üzere ilgili kurumlarla iĢ birliği içerisinde orta ve uzun vadeli insan kaynakları projeksiyonları yapmak. Performans Hedefi 23 Eğitim fakültelerine öğrenci seçim sürecine iliĢkin standartlar oluĢturmak, öğretmen adaylarının hizmete giriĢ Ģartlarını düzenlemek ve hizmet öncesi öğretmen yetiĢtirme eğitimi programlarını fakülte-okul iĢbirliği temelinde yeniden yapılanmasını sağlamak. Performans Hedefi 24 Eğitim sistemimizin yeniden yapılandırılmasına paralel olarak, öğretmenlerimizin, mesleki geliĢim eğitim sistemi de kısmen değiĢmiĢtir. Öğretmenlerimizin yeni sisteme iliĢkin görüĢ ve önerilerinin de yer aldığı ve öğretmen motivasyon ve performansının artırılmasına iliĢkin, periyodik olarak kendini revize edebilen bir “model” oluĢturabilmek için, gerekli raporlama ve veri tabanı oluĢturmaktır. Stratejik Amaç 17 Bakanlığın operasyonel, yönetsel ve kalite süreçlerinin eğitim politikalarına, stratejik plana ve mevzuata uygun olarak yürütülmesi ve sürekli iyileĢtirilmesini sağlamak amacıyla daha etkin bir denetim ve rehberlik sistemi oluĢturmak. Stratejik Hedef 5 Denetim hizmetlerinde kalite, etkinlik ve verimliliği sağlamaya yönelik çalıĢmalar yapmak. Performans Hedefi 37 Denetim hizmetlerinde kalite, etkinlik ve verimliliği sağlamaya yönelik çalıĢmalar yapmak. Stratejik Amaç 18 Avrupa Birliğine tam üyelik perspektifi çerçevesinde üye devletlerle iĢbirliği içinde eğitim kalitesini yükseltmek; birliğin mesleki eğitim politikasının uygulanmasını sağlamak; fonlarından daha fazla yararlanmak; mevzuatı uyumlulaĢtırmak ve ulusal dil eğitimi politikasını geliĢtirmek. Stratejik Hedef 8 Avrupa Birliği Eğitim Öğretim Programlarına etkin katılım ve katkı sağlamak. Performans Hedefi 38 AB müktesebatına uyum çalıĢmalarını yürütmek, Avrupa Birliği gençlik ve eğitim programları hakkında farkındalığı artırıcı çalıĢmalar yapmak, Ülkemiz eğitim ve öğretim sistemini Avrupa Birliği ve üye ülkelerinde tanıtıcı faaliyetler planlamak.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 98 Değerlendirmeye alınan Performans Göstergelerinden aĢağıdaki tabloda belirtilen göstergenin hedefle ilgisi kurulamamakta yani hedefe ulaĢılıp ulaĢılmadığını yada ne ölçüde ulaĢıldığını ölçme, izleme ve değerlendirmeye yönelik olmaması nedeniyle ilgililik kriterini karĢılamamaktadır. (Performans Göstergesi 31.3) Tablo 2: Ġlgililik Kriterini KarĢılamayan Performans Göstergeleri. Performans Hedefi 31 Milli Eğitim Bakanlığının e-DönüĢüm projesi kapsamında tüm teknolojik alt yapı sistemlerinin yenilenmesi ve güncellemesi ve Bakanlık birimlerinin yürüttükleri eğitsel ve portal tabanlı tüm elektronik altyapı çalıĢmalarının tek bir çatı altında toplanmasını sağlamak. Performans Göstergesi 31.3 e-Okul sistemi ziyaretçi sayısı Kamu idaresi cevabında; “Bakanlığımız performans programı çalıĢmaları harcama birimleri temsilcileri ile katılımcı bir Ģekilde hazırlanmakladır. Bu kapsamda bulgulara yönelik gerek hizmetiçi eğitim programlarıyla gerekse kurum içi yazıĢmalar ve toplantılarla belirlenecek hedeflerin ve göstergelerin ilgililik kriterini karĢıladığı Ģeklinde değerlendirilmektedir.” Denilmektedir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında bulguda belirtilen hedef ve göstergelerin ilgililik kriterini karĢıladığı değerlendirilmekte olduğu belirtmiĢ olsa da bunu doğrulayacak herhangi bir bilgi verilmemiĢ, gerek hizmetiçi eğitim programlarıyla gerekse kurum içi yazıĢmalar ve toplantılarla belirlenen hedeflerin ilgililik kriterini karĢıladığı değerlendirilmektedir ifadesiyle yetinilmiĢtir. Ancak bulguda açıklandığı üzere söz konusu hedef ve göstergelerin ilgililik kriterini karĢılamadığı değerlendirilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 99
BULGU 4: Bütçenin %94,53’lük kısmının Performans Hedefleri ve Performans
Programıyla iliĢkilendirilmemesi.
Performans Programında 40 adet performans hedefi belirlenmiĢ ve bu hedefleri
gerçekleĢtirmek üzere bütçe içi 55.704.817.610,00 TL, bütçe dıĢı 438.174.943,40 TL olmak
üzere toplam 56.142.992.553,40 TL kaynak kullanılması öngörülmüĢtür. Program döneminde
faaliyetlerin ve performans hedeflerinin gerçekleĢtirilmesi için öngörülen toplam
56.142.992.553,40 TL kaynağın %6,20‟si (3.479.745.677,90 TL) faaliyetlerle
iliĢkilendirilirken, %93,80‟i (52.663.246.875,50 TL) genel yönetim giderleri baĢlığı altında
toplanmıĢtır. Bütçe içi kaynağın ise %5,47‟si (3.041.570.734,50 TL) faaliyetlerle
iliĢkilendirilmiĢ %94,53‟ü (52.663.246.875,50 TL) genel yönetim giderleri olarak
belirlenmiĢtir.
Genel yönetim giderleri toplamı olan 52.663.246.875,00 TL‟nin;
38.250.776.810,00 TL‟sinin personel giderlerine,
5.939.596.200,00 TL‟sinin sosyal güvenlik kurumlarına yapılacak ödemelere,
4.547.366.865,50 TL‟sinin mal ve hizmet alım giderlerine,
1.400.207.000,00 TL‟sinin cari transferlere,
2.492.500.000,00 TL‟sinin de sermaye giderlerine
32.800.000,00 TL‟sinin de sermaye transferlerine ayrıldığı görülmüĢtür.
Bu dağılımda özellikle “personel giderleri” baĢlığı altında ayrılan kaynağın
(38.250.776.810,00 TL) performans programının toplam kaynak ihtiyacı içinde %72,63‟lük
bir paya sahip olduğu göz önünde bulundurulduğunda, personel giderlerinin faaliyet
maliyetlerine dahil edilmemesi performans programının hazırlanmasından beklenen amacın
gerçekleĢmesini zafiyete uğratacaktır.
Kurumun toplam bütçesinin ağırlıklı kısmının herhangi bir stratejik hedef ve
performans hedefiyle iliĢkilendirilmemiĢ olması performans esaslı bütçeleme sistemine tam
olarak uyum sağlanamadığını göstermektedir. Öğretmen maaĢları da kurum bütçesinin
herhangi bir faaliyetle doğrudan iliĢkilendirilemeyen %94,53‟lük kısmı içinde yer almaktadır.
Bu durumda öğretmenlerin gerçekleĢtirdiği eğitim faaliyetleri herhangi bir performans
hedefiyle iliĢkilendirilmemiĢ ve dolayısıyla bu hizmetin kalitesi ölçülememiĢ olmaktadır.
Kurumun temel hizmeti olan eğitim ve öğretim faaliyetleri de performans hedefleri ve
performans programıyla iliĢkilendirilmelidir. Ancak bu Ģekilde performans esaslı bütçeleme
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 100 sistemine uyum sağlamak mümkün olacaktır. Ayrıca, Performans Programında toplam kaynağın %94,53‟lük kısmının genel yönetim gideri baĢlığı altında toplanarak faaliyet maliyetleri içerisine dahil edilmemesi, kamu mali yönetim sistemimizin dayandığı mali saydamlık ve hesap verebilirlik ilkeleriyle çeliĢmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bulguda Bakanlık bütçesinin %94,53'lük kısmının Performans Hedefleri ve Performans Programıyla iliĢkilendirilmediği belirtilmiĢtir. Millî Eğitim Bakanlığına 2014 yılı Bütçe Kanunu ile 55.704.8I7.6I0 TL ödenek tahsis edilmiĢ olup, bu ödeneğin 38.261.980.610 TL‟ si personel giderleri, 5.940.776.000 TL ise sosyal güvenlik ödemeleri için ayrılmıĢtır. Bu iki ödenek tertibine ayrılan bütçe toplam bütçenin %79.3'üne tekabül etmektedir. Diğer taraftan Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Performans Esaslı Bütçeleme Rehberinin b)Maliyet unsurlarının belirlenmesi baĢlığında "Kamu idarelerince maliyet unsurları öncelikle değiĢken ve sabit maliyet olarak sınıflandırılacaktır. Bu sınıflandırmada performans hedefine ya da faaliyet düzeyine bağlı olmayan maliyetler sabit maliyet, performans hedefine ya da faaliyet düzeyine bağlı olarak değiĢkenlik gösteren maliyetler ise değiĢken maliyet olarak dikkate alınacaktır." denilmektedir. Millî Eğitim Bakanlığı 2014 yılı Performans Programı incelendiğinde personel giderleri ile sosyal güvenlik kurumuna yapılan ödemeler düĢüldüğünde 11.502.061.000 TL‟nin %26,44'sı olan 3.041.570.735 TL maliyetlendirilerek performans programında faaliyetlerle iliĢkilendirilmiĢtir.” Denilmektedir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında Millî Eğitim Bakanlığı 2014 yılı Performans Programı incelendiğinde personel giderleri ile sosyal güvenlik kurumuna yapılan ödemeler düĢüldüğünde 11.502.061.000 TL‟nin %26,44'sı olan 3.041.570.735 TL maliyetlendirilerek performans programında faaliyetlerle iliĢkilendirildiği belirtilmiĢtir. Bulguda da belirtildiği üzere 55.704.8I7.6I0 TL tutarındaki bütçenin sadece 3.041.570.734,50 TL‟si, bütçe dıĢı ile birlikte kullanılacak toplam 56.142.992.553,40 TL kaynağın ise 3.479.745.677,90 TL‟sinin maliyetlendirilerek performans programında faaliyetlerle iliĢkilendirilmiĢ olması ve dolayısıyla 55.704.8I7.6I0 TL tutarındaki bütçenin 44.202.756.610 TL tutarındaki personel giderleri ve sosyal güvenlik primi ödemelerinin maliyetlendirilerek performans programında faaliyetlerle iliĢkilendirilmemesi; Kurumun
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 101 temel hizmeti olan eğitim ve öğretim faaliyetlerinin performans hedefleri ve performans programıyla iliĢkilendirilmemesine, eğitim ve öğretim faaliyetlerinin kalitesinin ölçülememesine, Kurumların toplam bütçelerinin ağırlıklı kısmının herhangi bir stratejik hedef ve performans hedefleriyle iliĢkilendirilmemiĢ olması ise; performans programlarının hazırlanmasından beklenen amacın gerçekleĢmesinin zafiyete uğramasına, performans esaslı bütçeleme sisteminin tam olarak hayata geçirilememesine neden olacağı değerlendirilmektedir. Öneri : Performans esaslı bütçeleme sisteminin tam olarak hayata geçirilebilmesi için Kurumların toplam bütçelerinin ağırlıklı kısmının ve özellikle Kurumların temel hizmetlerinin stratejik hedef ve performans hedefleriyle iliĢkilendirilmesinin, sistemi kurma ve geliĢtirme yetki ve görevi verilen Maliye Bakanlığı tarafından ivedilikle sağlanması.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 102
C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular
BULGU 5: Birim Faaliyet Raporunda belirtilen Performans Göstergesi
gerçekleĢme düzeyi ile Ġdare Faaliyet Raporundaki gerçekleĢme düzeyinin farklı olması.
Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 11‟inci
maddesinde; idare faaliyet raporunun, birim faaliyet raporları esas alınarak, idarenin faaliyet
sonuçlarını gösterecek Ģekilde üst yönetici tarafından hazırlanacağı belirtilmiĢtir.
AĢağıdaki tabloda görüleceği üzere Birim Faaliyet Raporları ile Ġdare Faaliyet Raporu
farklı gerçekleĢme düzeylerini içermektedir.
Birim Faaliyet Raporları ile Ġdare Faaliyet Raporunun farklı sonuçlar içermesi Faaliyet
Raporunun doğruluğunu Ģüpheye düĢürmektedir.
Ġdare Faaliyet Raporu ile Birim Faaliyet Raporunun tutarlılığının sağlanması
gerekmektedir.
Tablo 3: Tutarlılık Kriterini KarĢılamayan Performans Göstergeleri
Birim Faaliyet Raporunda
GerçekleĢme Düzeyi
Ġdare Faaliyet
Raporunda
GerçekleĢme
Düzeyi
Performans Göstergesi 1.3. : Toplum temelli erken
çocukluk hizmetlerinden yararlanan çocuk sayısı.
0
(Temel Eğitim Genel Müdürlüğü Birim
Faaliyet Raporu)
2.064
Performans Göstergesi 12.1. : Uyarlama çalıĢması
gerçekleĢtirilecek eğitsel değerlendirme ve tanılama
(psikolojik ölçme araçları) araçlarının sayısı
(Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürlüğü
Birim Faaliyet Raporu)
2
(Özel Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri
Genel Müdürlüğü Birim Faaliyet
Raporu)
3
Performans Göstergesi 21.1. : Bilgi teknolojileri
konusunda güncellenmesi yapılan program sayısı
71
(Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel
Müdürlüğü Birim Faaliyet Raporu)
250
Performans Göstergesi 21.3. : TamamlanmıĢ olan radyo-
televizyon ders destek materyallerinin sayısı
804
(Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel
838
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 103 Müdürlüğü Birim Faaliyet Raporu) Performans Göstergesi 21.5. : GeliĢtirilen uzaktan eğitim yazılımı sayısı 36 (Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü Birim Faaliyet Raporu) 34 Performans Göstergesi 22.2. : Açık Öğretim öğrencilerine yönelik çoğaltım ve dağıtımı yapılan medya materyallerinin sayısı. 33.000 (Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü Birim Faaliyet Raporu) 32.863 Performans Göstergesi 27.2. : GerçekleĢtirilecek hizmetiçi seminer/kurslara katılımcı sayısı. 12.693 (Ġnsan Kaynakları Genel Müdürlüğü Birim Faaliyet Raporu) 19.893 Performans Göstergesi 29.7. : GeliĢtirilen etkileĢimli tahta ve tablet içeriklerinin sayısı 18.504 (Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü Birim Faaliyet Raporu) 18.507 Kamu idaresi cevabında “Bulguda, Birim faaliyet Raporları ile Ġdare Faaliyet Raporunun farklı gerçekleĢme düzeylerini içerdiği belirtilmiĢtir. Performans göstergeleri gerçekleĢme düzeyleri Maliye Bakanlığının e-bütçe sistemi üzerinde Performans Bütçe Modülünün altında Performans Ġzleme ve Değerlendirme Bölümü üzerinden yürütülmektedir. e-bütçe sistemi üzerinden alınan bu formlar harcama birimlerince birim faaliyet raporlarına eklenir. Harcama birimleri daha sonra birim faaliyet raporlarını Strateji GeliĢtirme BaĢkanlığına gönderir ve bu raporlar konsolide edilerek Ġdare Faaliyet Raporu hazırlanır. Ġdari faaliyet raporundaki verilerin doğru olduğu ancak birkaç göstergede bu verilerin Birim Faaliyet Raporuna sehven doğru yansıtılamadığı değerlendirilmektedir.” Denilmektedir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabından bulgumuza iĢtirak edildiği değerlendirilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 104 BULGU 6: Performans Göstergelerinin takibinin yapılmaması. Performans Programında Performans Hedefi 19 ve ona ait 1 nolu gösterge (P.G.1.: e- sınav uygulaması yapılan salon sayısı) ile Performans Hedefi 22 ve ona ait 3 ve 4 nolu (P.G.3.: GeliĢtirilen web tv, ve ölçme değerlendirme yazılım-uygulama sayısı) (P.G.4.: Ölçme değerlendirme sistemine katılan panelist sayısı) gösterge ve bunlara bağlı faaliyetlerin takip ve izlemesi Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğüne verilmiĢtir. 01/03/2014 tarih ve 6528 sayılı Kanunun 15‟inci maddesi ile Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğü ve Yükseköğretim ve Yurt DıĢı Eğitim Genel Müdürlüğü kurulmuĢtur. Bu yeni birimlerle birlikte Bakanlık görev dağılımında birtakım değiĢiklikler olmuĢ, söz konusu performans hedefleri ve ilgili göstergelerin takip ve izlemesi yeni kurulan Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğüne verilmiĢtir. Ancak, görev değiĢikliğinin kurum içindeki personele bildirilmesinde meydana gelen birtakım aksamalar ve yanlıĢ anlamalar sonucu belirtilen hedef ve göstergelerin takip ve izlemesi yapılamamıĢtır. Her iki Genel Müdürlük yetkilileri ile yapılan görüĢmelerde söz konusu takip ve izlemenin kendi görev alanlarına girmediği gerekçesiyle yapılmadığı ifade edilmiĢtir. Her ne kadar Faaliyet Raporunda P.H. 19.1‟e iliĢkin hedefe ulaĢılamama nedeninin e- yaygın sisteminde yapılan çalıĢmanın yetiĢmemesinden kaynaklandığı belirtilmiĢse de, e- yaygın sistemi; Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğüne bağlı yaygın eğitim kurumları (halk eğitimi merkezi, mesleki eğitim merkezi, olgunlaĢma enstitüsü ve turizm eğitim merkezi) tarafından sürdürülen seminer, faaliyet ve kurslara iliĢkin tüm iĢ ve iĢlemlerin internet ortamında yürütüldüğü otomasyon sistemidir. Dolayısıyla söz konusu göstergenin takibi bu modülden yapılmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; “Bulguda da belirtildiği üzere 6528 sayılı Millî Ġlgilim Temel Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde DeğiĢiklik Yapılmasına Dair Kanun ile Bakanlıkta iki yeni genel müdürlük kurulmuĢ olup daha önce Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğünce yürütülen iĢler Ölçme, Değerlendirme ve Sınav Hizmetleri Genel Müdürlüğüne devredilmiĢtir. GeçiĢ sürecinde yaĢanan sıkıntılar nedeniyle bulguda belirtilen göstergelerin takibi yapılamamıĢtır.” Denilmektedir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabından bulgumuza iĢtirak edildiği değerlendirilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 105 BULGU 7: Performans Programında belirlenen göstergelerde hedeflenen değerler ile yılsonunda gerçekleĢen değerler arasında meydana gelen sapmaların Faaliyet Raporunda yeteri kadar ya da hiç açıklanmaması. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkındaki Yönetmeliğin; “Tam açıklama ilkesi” baĢlıklı 7‟nci maddesinde; faaliyet raporlarında yer alan bilgilerin eksiksiz olması, faaliyet sonuçlarını tüm yönleriyle açıklaması gerektiği, “Birim ve idare faaliyet raporlarının kapsamı” baĢlıklı 18‟inci maddesinde ise; Performans bilgileri baĢlığı altında performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleĢme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine birim ve idare faaliyet raporlarında yer verileceği belirtilmiĢtir. Faaliyet Raporunda yer alan performans bilgileri tablolarında, bazı performans göstergelerine iliĢkin hedeflenen gösterge düzeyi ve yılsonu gerçekleĢme düzeyinde meydana gelen sapmaların nedenleri yeteri kadar ya da hiç açıklanmamıĢtır. Faaliyet Raporunda yer alan performans sonuçları tablolarında, hedeflenen gösterge düzeyi ve yılsonu gerçekleĢme düzeyine yer verilmiĢ, gerçekleĢme durumu için “ulaĢıldı, ulaĢılamadı, ve makul” Ģeklinde ifadeler kullanılmıĢtır. Göstergenin % 90 veya üzeri oranda gerçekleĢmesi durumunda “ulaĢıldı”, % 50 ile % 90 arasında bir oranda gerçekleĢmesi durumunda “makul” ve % 50‟nin altında gerçekleĢmesi durumunda ise “ulaĢılamadı” Ģeklinde bir değerlendirme yapılmıĢtır. Bu değerlendirme e-bütçe sisteminin otomatik olarak yaptığı bir uygulamadır. Buna göre Faaliyet Raporunda yer alan toplam 130 adet göstergenin 69 adedi “ulaĢıldı”, 22 adedi “makul”, 39 adedi ise “ulaĢılamadı” olarak belirtilmiĢtir. Yüzde olarak oranlandığında göstergelerin % 53,08‟i ulaĢıldı, % 16,92‟si makul, % 30‟u ise ulaĢılamadı olarak gerçekleĢmiĢtir. Tablo 4: Faaliyet Raporunda Yer Alan Göstergelerin GerçekleĢme Oranları Değerlendirme Sayı Yüzde UlaĢıldı 69 %53,08 Makul 22 %16,92 UlaĢılamadı 39 %30,00 Toplam 130 %100,00
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 106
Ancak, makul diye ifade edilen göstergeler de aslında ulaĢılamamıĢ hedefleri ifade
etmektedir. GerçekleĢme makul kabul edilse de, hedeften ciddi bir sapma vardır. Bu anlamda,
aslında hedeflerin toplamda % 46,92‟si gerçekleĢmemiĢtir. Makul olarak nitelenen sapmaların
da nedenlerinin açıklanması gerekmektedir.
Performans Programında ilgili ve ölçülebilir olarak belirlenen hedef ve göstergelere
iliĢkin olarak Faaliyet Raporunda yer alan performans bilgileri Geçerlilik/Ġkna Edicilik Kriteri
kapsamında değerlendirilmiĢ, hedeflenen değerlere ulaĢılamayan durumlarda yeterli ya da hiç
açıklama ve değerlendirme yapılmayanlar aĢağıda belirtilmiĢtir.
Tablo 5: Sapma Nedeni Hiç Açıklanmayan Performans Göstergeleri
Gösterge Hedeflenen
Sayı
GerçekleĢen
Sayı
Sapmaya yönelik
açıklama
Performans Hedefi 1 (Gösterge 2)
48-66 ay çağ nüfusunun okullaĢma oranı. 70 37 Açıklama yapılmamıĢ.
Performans Hedefi 20 (Gösterge 4)
Mesleki ve teknik açık öğretim okuluna kayıtlı kursiyer
sayısı
1.809 1.078 Açıklama yapılmamıĢ.
Performans Hedefi 26 (Gösterge 4,8)
4- Mesleki geliĢim faaliyet sonu web tabanlı izleme
değerlendirmeye alınan katılımcı sayısı
10.000 2.504 Açıklama yapılmamıĢ.
8- Uzaktan eğitim uygulanacak mesleki eğitim
programlarının modül program olarak düzenlenme sayısı
50 20 Açıklama yapılmamıĢ.
Performans Hedefi 27 (Gösterge 1)
GerçekleĢtirilecek hizmetiçi seminer/kurs sayısı. 200 24 Açıklama yapılmamıĢ.
Performans Hedefi 39 (Gösterge 3)
Türkiyede açılan uluslararası Ġmam Hatip Lisesi 4 3 Açıklama yapılmamıĢ.
Yukarıdaki Performans Göstergelerine iliĢkin olarak hedeflenen sayılara ulaĢılamadığı
halde meydana gelen sapmaların nedenleri hakkında herhangi bir açıklama yapılmamıĢ,
sadece gerçekleĢme durumu için “makul” ifadesi kullanılmıĢtır. Makul olarak nitelenen
sapmaların da nedenlerinin faaliyet raporu okuyucularını tatmin edecek düzeyde açıklanması
gerekmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 107
Tablo 6: Sapma Nedeni Yeteri Kadar Açıklanmayan Performans Göstergeleri 1
Performans Hedefi 7 (Gösterge
1,2,4,5)
Hedeflenen
Sayı
GerçekleĢen
Sayı
Sapmaya yönelik açıklama
1- Mesleki ve Teknik Eğitim
Okul/Kurumlarında uygulanmakta
olan alanlara (62 alan 226 dal) göre
tasarlanan iĢ kıyafetlerinin sayısı.
100 31 Hedeflenen gösterge olan 100; 62 alan, 226 dala
göre belirlenmiĢtir. Ancak ikinci altı aylık
dönemde 11 alanda çalıĢma yapılabilmiĢtir.
2- Mesleki ve Teknik Eğitim Genel
Müdürlüğüne bağlı
okul/pansiyon/kurumlarımızdaki
atölye ve laboratuarların standart
donatım listelerini hazırlayacak
öğretmen sayısı.
585 47 Bu gösterge için 5 günlük, 9 alan, 24 dalda
çalıĢma yapmak amacıyla 30 öğretmen
görevlendirmesi yapılmıĢtır. Hedeflenen gösterge
düzeyinin 585 olmasının nedeni 62 alan, 226 dala
göre belirlenmiĢ olmasıdır. Ancak 2.altı aylık
dönemde 2 pilot çalıĢma yapılmıĢtır. Daha sonra
9 alanın çerçeve öğretim programları yenilendiği
için toplam 11 alanda çalıĢma yapılmıĢtır.
4- EtkileĢimli hale getirilmiĢ
BiliĢim Teknolojisi alanı modül
sayısı.
86 0 Söz konusu göstergenin gerçekleĢmesini
sağlayacak BiliĢim Teknolojisi Alanı
modüllerinin etkileĢimli hake getirilmesi faaliyeti
yüksek maliyet gerektirdiğinden
gerçekleĢtirilememiĢtir.
5- EtkileĢimli hale getirilmiĢ
BiliĢim Teknolojisi alanı
modüllerinin kullanılmasına
yönelik hizmetiçi eğitim verilen
öğretmen sayısı.
700 0 Söz konusu göstergenin gerçekleĢmesini
sağlayacak BiliĢim Teknolojisi Alanı
modüllerinin etkileĢimli hake getirilmesi faaliyeti
yüksek maliyet gerektirdiğinden
gerçekleĢtirilememiĢtir.
Performans Hedefi 7 için belirlenen Gösterge 1 ve 2 için hedefin gerçekleĢmesinin
sebebi yetersiz kalmıĢtır. Mevcut durum açıklanmıĢ ama neden daha az alanda ve dalda
çalıĢma yapılarak hedeflere ulaĢılamadığının sebepleri tam olarak ortaya konmamıĢtır.
Performans Hedefi 7 için belirlenen Gösterge 4 ve 5 için belirlenen yüksek maliyet
gerekçesi geçerli bir gerekçe değildir. Performans Programı hazırlanırken hedef ve göstergeler
için maliyetlendirme yapılmaktadır. Dolayısıyla planlama aĢamasında maliyetin ne olduğu
yaklaĢık olarak bellidir. Bu durumda, performans programı hazırlanırken planlamanın uygun
yapılmadığı düĢünülmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 108
Tablo 7: Sapma Nedeni Yeteri Kadar Açıklanmayan Performans Göstergeleri 2
Performans Hedefi 26
(Gösterge 1,2,3,5,6)
Hedeflenen
Sayı
GerçekleĢen
Sayı
Sapmaya yönelik açıklama
1- Eğitim ihtiyacının belirlenmesi için anket
uygulanacak öğretmen sayısı
10.000 5.562 2014 yılında eğitim ihtiyacının
belirlenmesine yönelik yapılan
ankette 5.562 öğretmene ulaĢılmıĢtır.
2- Eğitim ihtiyacının belirlenmesi amacıyla
araĢtırma yapılan il sayısı
30 0 Uygulamalı yapılacak ihtiyaç
analizleri ve anketler il bazlı olarak
gerçekleĢtirilememiĢtir. 3- Mesleki geliĢim faaliyetlerine katılanların
izleme ve değerlendirilmeye alınan il sayısı
30 0
5- Uzaktan eğitim yaklaĢımıyla uygulanan
eğitim sayısı (uyum eğitimi ve mesleki geliĢim
eğitimleri)
50 2
Uzaktan eğitim yoluyla iki eğitim
faaliyeti yapılmıĢ olup 744 kiĢiye
ulaĢılmıĢtır. 6- Uzaktan eğitim yoluyla adaylık eğitimine
alınan öğretmen sayısı
30.000 744
Performans Hedefi 26 için belirlenen Performans Göstergeleri 1, 2, 3, 5 ve 6‟da
hedeflenen sayılara ulaĢılamamıĢ ve yapılan açıklama da ulaĢılan sayıyı belirtmekle sınırlı
kalmıĢtır.
Bahse konu tüm göstergeler içine hedeflere ulaĢılamama nedenlerinin faaliyet raporu
okuyucularını tatmin edecek düzeyde açıklanması gerekmektedir.
Tablo 8: Sapma Nedeni Yeteri Kadar Açıklanmayan Performans Göstergeleri 3
Performans Hedefi 34 (Gösterge 1,2,3,4,5) Hedeflenen
Sayı
GerçekleĢen
Sayı
Sapmaya yönelik açıklama
1- Rehberliği/denetimi/ incelemesi yapılan merkez
teĢkilatına dahil birim sayısı
6 0
6528 sayılı Millî Eğitim
Temel Kanunu ile Bazı
Kanun ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde DeğiĢiklik
Yapılmasına Dair Kanun ile
Bakanlığımız TeĢkilat
Kanunu‟nda yapılan
değiĢiklik ile rehberlik ve
denetim hizmetlerinde köklü
değiĢikliklere gidildiğinden
öngörülen hedeflere
ulaĢılamamıĢtır.
2-Rehberliği/denetimi/ incelemesi yapılan yurtdıĢı
teĢkilatına dahil birim sayısı.
7 4
3- Rehberliği/denetimi/ incelemesi yapılan il milli
eğitim müdürlüğü sayısı.
27 0
4- Rehberliği/denetimi/ incelemesi yapılan okul ve
kurum sayısı.
630 0
5- Eğitim öğretim ve yönetim alanlarında yapılan
inceleme ve değerlendirme sayısı.
15 0
Performans Hedefi 36 (Gösterge 2)
2- Ġzleme ve değerlendirme yapılan merkez teĢkilatına
dair birim sayısı
6 0
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 109 Yukarıdaki Performans Göstergelerine iliĢkin olarak hedeflenen sayılara ulaĢılamamıĢ ve konuya iliĢkin açıklamada, yapılan mevzuat değiĢikliği ile rehberlik ve denetim hizmetlerinde köklü değiĢikliklere gidildiğinden öngörülen hedeflere ulaĢılamadığı ifade edilmiĢtir. Ancak bahse konu köklü değiĢikliklerin ne olduğu ve bu değiĢikliklerin nasıl olup da öngörülen beĢ hedefin dördünde hiç bir gerçekleĢme sağlanamamasına neden olduğu anlaĢılamamıĢtır. Dolayısıyla hedeflere ulaĢılamama nedenlerinin faaliyet raporu okuyucularını tatmin edecek düzeyde açıklanması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Maliye Bakanlığının 30.03.2012 tarihli ve B.07.0.BMK.0.10.12.390/3884 sayılı Performans programları ve faaliyet raporları baĢlıklı genel yazısının D. Performans Bilgisinin Faaliyet Raporlarıyla ĠliĢkisi baĢlıklı 2. maddesinde "Performans Sonuçları Tablosu" kısmında, performans programı hazırlayan ve uygulayan idarelerce, her bir hedefin bir yıllık uygulama sonuçlarını gösterecek Ģekilde oluĢturulan (PHĠD) Formu ile performans göstergelerinin hedeflenen ve gerçekleĢen düzeylerini gösteren (PGS) Formuna yer verilecektir." denilmektedir. Bakanlığımızca yayımlanan idare faaliyet raporlarında bu hususlara dikkat edilmiĢ olup, ulaĢılamayan göstergelerle ilgili olarak açıklamalar tablonun altında yer almakta ve söz konusu formlar e-bütçe sistemi üzerinden çekilerek faaliyet raporlarına yansıtılmıĢtır.” Denilmektedir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında Bakanlığımızca yayımlanan idare faaliyet raporlarında ulaĢılamayan göstergelerle ilgili olarak açıklamalar tablonun altında yer almakta ifadesiyle yetinilmiĢtir. Ancak bulguda açıklandığı üzere söz konusu göstergelerde hedeflenen değerler ile yılsonunda gerçekleĢen değerler arasında meydana gelen sapmaların Faaliyet Raporunda yeteri kadar ya da hiç açıklanmadığı değerlendirilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 110 BULGU 8: Faaliyetlere iliĢkin bütçe gerçekleĢmelerine yer verilmemesi. Performans programlarında her bir performans hedefine iliĢkin göstergeler ve faaliyetler belirlenmekte, ayrıca performans hedeflerine ne kadar kaynak kullanılarak ulaĢılabileceğini gösteren Faaliyet Maliyetleri Tablolarına da yer verilmektedir. Böylece performans hedef ve göstergeleri ile faaliyetlere iliĢkin bütçe hedefleri de belirlenmiĢ olmaktadır. Performans Hedeflerini gerçekleĢtirmek üzere belirlenmiĢ olan Performans Göstergeleri ve Faaliyetlerin gerçekleĢme durumuna iliĢkin bilgilere Faaliyet Raporunda yer verilmesine rağmen, Performans Hedef ve Göstergelere ulaĢılması için belirlenmiĢ olan Faaliyetlere iliĢkin bütçe gerçekleĢmelerine yer verilmemiĢtir. Dolayısıyla Performans Gösterge ve Hedeflerine ne kadar kaynak kullanılarak ulaĢıldığına iliĢkin herhangi bir bilgi Faaliyet Raporunda yer almamaktadır. Her ne kadar Performans Bilgileri baĢlığı altındaki Faaliyet Bilgileri bölümünde; Performans Hedeflerini gerçekleĢtirmek üzere belirlenmiĢ olan Faaliyetlerin gerçekleĢmelerini göstermek üzere Faaliyet GerçekleĢtirme Tabloları oluĢturulmuĢ ise de, Performans Programında belirlenmiĢ olan neredeyse tüm faaliyetler gerçekleĢip gerçekleĢmediklerine bakılmaksızın tablolara alınmıĢtır. Nitekim Performans Göstergelerinin yıl sonu gerçekleĢmeleri üzerinde yapılan değerlendirme sonucunda; yıl sonu gerçekleĢmeleri sıfır olan göstergelere ait (Örneğin: PH 7‟ye ait 4 ve 5 nolu, PH 34‟e ait 1, 3, 4 ve 5 nolu, PH 40‟a ait 2 ve 4 nolu göstergeler) faaliyetlerin de Faaliyet GerçekleĢtirme Tablolarında yer aldıkları görülmektedir. Maliye Bakanlığı tarafından e-bütçe sisteminde açılan performans bütçe modülü altında performans izleme ve değerlendirme bölümü, her ne kadar kamu idarelerine ait performans programlarının sağlıklı bir Ģekilde izlenmesi ve değerlendirilmesi amacıyla geliĢtirilmiĢ ve idarelerin kullanımına açılmıĢsa da, Faaliyetler ile ilgili gerçekleĢme bilgileri ve bütçe gerçekleĢmelerinin kaydedileceği bir modülün olmaması, kamu idaresinin hedeflerine ulaĢırken hangi faaliyetleri gerçekleĢtirdiği ve ne kadar kaynak kullanıldığı bilgisinin sağlanmasına engel teĢkil etmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 111 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun “Bütçe Ġlkeleri” baĢlıklı 13‟üncü maddesinin (c) fıkrasında; Bütçelerin kalkınma planı ve programlarda yer alan politika, hedef ve önceliklere uygun Ģekilde, idarelerin stratejik planları ile performans ölçütlerine ve fayda-maliyet analizine göre hazırlanacağı, uygulanacağı ve kontrol edileceği belirtilmiĢtir. Söz konusu madde hükmüne göre; kamu idaresine ait yılı bütçesi ve bu bütçenin hazırlanmasına temel teĢkil eden Performans Programında yer alan Performans Hedef ve Göstergeleri ile hedef ve göstergelere ulaĢılması için belirlenmiĢ olan Faaliyetlere iliĢkin gerçekleĢme bilgileri ve bütçe gerçekleĢmelerinin izlenmesi, raporlanması ve denetlenmesi gerekli olup, e-bütçe sisteminin bu iĢlevi sağlayacak Ģekilde geliĢtirilmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bilindiği üzere 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 9. maddesinde "... Kamu idareleri bütçelerini, stratejik planlarında yer alan misyon, vizyon, stratejik amaç ve hedeflerle uyumlu ve performans esasına dayalı olarak hazırlarlar. Kamu idarelerinin bütçelerinin stratejik planlarda belirlenen performans göstergelerine uygunluğu ve idarelerin bu çerçevede yürütecekleri faaliyetler ile performans esaslı bütçelemeye iliĢkin diğer hususları belirlemeye Maliye Bakanlığı yetkilidir." denilmektedir. Diğer taraftan, Maliye Bakanlığı e-Bütçe sistemi üzerinde 2010 yılında Performans Bütçe Modülü altında Performans Ġzleme ve Değerlendirme Bölümü oluĢturmuĢ olup, kamu idarelerinin kullanımına açmıĢtır. Kullanıma açılan bu modülde; Performans programlarının izleme ve değerlendirmesi yer alan Performans Göstergesi GerçekleĢmeleri Ġzleme (PGGĠ) Formu (Ek 2), Performans Göstergesi Ġnceleme ve Değerlendirme (PGĠD) Formu (Ek 3), Performans Hedefi Ġzleme ve Değerlendirme (PHĠD) Formu (Ek 4) ve Performans Göstergesi Sonuçları (PGS) Formu (Ek 5) üzerinden yürütülmektedir. Sonuç olarak performans esaslı bütçelemeye yönelik düzenlemeler Maliye Bakanlığı tarafından yürütülmekledir. Kamu idareleri tarafından kullanıma açılan Performans Ġzleme ve Değerlendirme Bölümünde bütçe gerçekleĢmelerinin takibine yönelik bir ekran bulunmamaktadır.” Denilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 112 Sonuç olarak: Bulgunun genel olarak sistemdeki noksanlığa iliĢkin olması nedeniyle buna yönelik olarak Kamu idaresinin yaptığı açıklamalar bulguda belirtilenlerin tasdiki mahiyetindedir ancak; Bulgunun içinde sistem eleĢtirisinden ayrı olarak belirtilen; “Her ne kadar Performans Bilgileri baĢlığı altındaki Faaliyet Bilgileri bölümünde; Performans Hedeflerini gerçekleĢtirmek üzere belirlenmiĢ olan Faaliyetlerin gerçekleĢmelerini göstermek üzere Faaliyet GerçekleĢtirme Tabloları oluĢturulmuĢ ise de, Performans Programında belirlenmiĢ olan neredeyse tüm faaliyetler gerçekleĢip gerçekleĢmediklerine bakılmaksızın tablolara alınmıĢtır. Nitekim Performans Göstergelerinin yıl sonu gerçekleĢmeleri üzerinde yapılan değerlendirme sonucunda; yıl sonu gerçekleĢmeleri sıfır olan göstergelere ait (Örneğin: PH 7‟ye ait 4 ve 5 nolu, PH 34‟e ait 1, 3, 4 ve 5 nolu, PH 40‟a ait 2 ve 4 nolu göstergeler) faaliyetlerin de Faaliyet GerçekleĢtirme Tablolarında yer aldıkları görülmektedir. Tespitimizle ilgili herhangi bir açıklama yapılmamıĢtır. Performans Bilgileri baĢlığı altındaki Faaliyet Bilgileri bölümünde; Performans Programında Performans Hedeflerini gerçekleĢtirmek üzere belirlenmiĢ olan Faaliyetlerin gerçekleĢmelerini göstermek üzere Faaliyet GerçekleĢtirme Tabloları oluĢturulurken, Performans Programında belirlenmiĢ olan tüm faaliyetlerin gerçekleĢip gerçekleĢmediklerine bakılmaksızın tablolara alınmaması, adında da belirtildiği üzere tablonun sadece gerçekleĢen faaliyetleri göstermesi gerekmektedir. Öneri: Performans esaslı bütçelemeye yönelik düzenlemelerin Maliye Bakanlığı tarafından yürütülmesi nedeniyle, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun “Bütçe Ġlkeleri” baĢlıklı 13‟üncü maddesinin (c) fıkrasındaki; “Bütçelerin kalkınma planı ve programlarda yer alan politika, hedef ve önceliklere uygun Ģekilde, idarelerin stratejik planları ile performans ölçütlerine ve fayda-maliyet analizine göre hazırlanacağı, uygulanacağı ve kontrol edileceği” Hükmü gereğince kamu idarelerine ait bütçelerin hazırlanmasına temel teĢkil eden
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 113 Performans Programlarında yer alan Performans Hedef ve Göstergeleri ile hedef ve göstergelere ulaĢılması için belirlenmiĢ olan Faaliyetlere iliĢkin gerçekleĢme bilgileri ve bütçe gerçekleĢmelerinin izlenmesi, raporlanması ve denetlenmesi gerekli olup; Performans esaslı bütçelemeye yönelik düzenlemeleri yapmaya yetkili ve görevli bulunan Maliye Bakanlığınca e-bütçe sisteminin bu iĢlevi sağlayacak Ģekilde geliĢtirilmesi gerekmektedir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 114 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr