TalepSistemi
giriş yap

2014 - HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI.pdf

Oluşturulma tarihi: 1.09.2026 15:12    Güncellendi: 1.09.2026 15:12
Yazdır...

HAZĠNE MÜSTEġARLIĞI 2014 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2015

ĠÇERĠK HAZĠNE MÜSTEġARLIĞI 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 HAZĠNE MÜSTEġARLIĞI DARPANE DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 17 HAZĠNE MÜSTEġARLIĞI MERKEZĠ FĠNANS VE ĠHALE BĠRĠMĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 43 HAZĠNE MÜSTEġARLIĞI ULUSAL FON 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 59 HAZĠNE MÜSTEġARLIĞI 2014 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 83

HAZĠNE MÜSTEġARLIĞI 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

  1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
  2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 3
  3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
  4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 3
  5. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................... 5
  6. TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ...................................................................................................... 6

KISALTMALAR BUMKO Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü KHK Kanun Hükmünde Kararname TBMM Türkiye Büyük Millet Meclisi TL Türk Lirası

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 1

  1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Mali Yapı Hazine MüsteĢarlığı 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanuna ekli I sayılı Cetvelde yer alan genel bütçeli idarelerden olup, faaliyetlerini merkezi yönetim bütçe kanunlarıyla verilen ödeneklerle gerçekleĢtirmektedir. 2014 Yılı Bütçesiyle Hazine MüsteĢarlığı'na 66.220.069.625,01 -TL ödenek tahsis edilmiĢ olup, bu tutar Merkezi Yönetim Bütçesinin %15.45 ine tekabül etmektedir. MüsteĢarlıkça sunulan Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosuna göre MüsteĢarlığın 2014 yılı bütçe giderleri ve ödeneklerinin kullanımı aĢağıda belirtilmiĢtir. Tablo 1: Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Bütçe Giderleri ve Ödeneklerinin Kullanımı (TL) Yıl Ġçinde Alınan Yapılan Tenkisler Kalan Yıl Ġçindeki Ödemeler Mahsup Dönemi Ġçindeki Ödemeler Toplam 66.220.069.625,01 2.079.099.361,05 64.140.970.263,96 64.140.960.515,57 9.748,39 64.140.970.263,96 Yukarıdaki tablodan da görüleceği üzere, yapılan tenkislerden sonra kalan 64.140.970.263,96 TL ödeneğin 64.140.960.515,57 TL‟si yıl içinde 9.748,39 TL‟si de mahsup döneminde olmak üzere tamamı kullanılmıĢtır. Muhasebe ve Raporlama Sistemi MüsteĢarlık, mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2 yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların Ģekil, süre ve türleri Kanunun 49 ve 50 nci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiĢtir. Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre tutulmaktadır. Kamu Ġdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile garantileri gibi tüm mali iĢlemlerini kapsar. Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi sunmaktır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Amaç” baĢlıklı 1 inci maddesinde; “Bu yönetmeliğin amacı genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin esas, usul, ilke ve standartların belirlenmesidir.” hükmü yer almaktadır.
Bu amacın gerçekleĢtirilmesi için; iĢlemlerin kayıt dıĢında kalmasının önlenmesi ile birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüĢ muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetim ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 117 inci maddesinde kapsama dahil kamu idarelerince düzenlenecek mali tablolar ile bu tabloların Ģekil ve türleri belirlenmiĢtir. Aynı Yönetmeliğin 118-135 inci maddelerinde bu tabloların “her bir kamu idaresi” esasına göre düzenleneceği; 144 üncü maddesinde muhasebe birimlerinin ve kamu idarelerinin yöneticilerinin mali raporlar ve tabloların düzenli olarak hazırlanmasından sorumlu olduğu; 136 ncı maddesinde ise ihtiyaca göre aylık üç aylık ve yıllık olarak hazırlanarak, altı aylık ve yıllık dönemler itibarıyla ilgili olduğu dönemi izleyen üç ay içerisinde Resmi Gazetede yayınlanacağı belirtilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 3 MüsteĢarlık muhasebe hizmetleri, merkezde BaĢbakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğü, Ġç Ödemeler Muhasebe Birimi, Devlet Borçları Muhasebe Birimi, DıĢ Ödemeler Muhasebe Birimi ile Darphane ve Damga Matbaası Döner Sermaye Muhasebe Birimi tarafından yürütülmektedir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde hazırlanarak kamuoyunun bilgisine ve denetim yetkililerine zamanında sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolardan yararlanacak olanlara makul güvence vermek amacıyla mali raporların güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, kaynakların etkili ve ekonomik ve mevzuatına uygun kullanılmasının sağlanması amacıyla kurulup iĢletilmesi gereken mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 4 Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Denetimler, mali saydamlığın ve hesap verilebilirliğin sağlanması amacıyla; kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla tasarlanmıĢtır. Hazine MüsteĢarlığı mali iĢlemlerini, 5018 sayılı Kanunun 49 ve 50 nci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenen esaslara uygun olarak raporlamak zorunda olup, tarafımızca yürütülecek denetimlerin mali tablolar dikkate alınarak gerçekleĢtirilmesi hedeflenmekle birlikte; Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin, muhasebe ve raporlama sisteminin kurulması için, Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslara 8/12/2013 tarih ve 28845 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değiĢiklik ile eklenen geçici maddede, hesap dönemi sonunda verilecek defter, mali tablo ve belgelerden bütçe giderleri ve ödenekler tablosu ve taĢınır kesin hesap cetveli ve taĢınır hesabı icmal cetveli dıĢında, düzenlenmesi gereken diğer mali raporların SayıĢtay‟a gönderilmesi 2013, 2014 ve 2015 yıllarını kapsamak üzere üç yıl ötelenmiĢtir. Bu nedenlerle Hazine MüsteĢarlığına iliĢkin denetimlerimiz, hazırlanması gereken temel mali raporların düzenlenememesi sebebiyle, bütçe giderleri ile taĢınırlara ait iĢlemlerin mevzuata uygunluğuna dönük olarak gerçekleĢtirilmiĢtir. Denetim ve inceleme çalıĢmaları; Bakanlığın merkez ve taĢra muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü muhasebe birimlerindeki cetvel ve belgeler ile bu birimlerdeki yevmiye kayıtları, yapılan Ödeme Emri Belgeleri (ÖEB) ve bunların ekinde yer alan kanıtlayıcı belgeler ile

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 5 bunlara dayanak oluĢturan ilgili harcama birimleri arĢivlerinde muhafaza edilen kanıtlayıcı belgeler; tamlık, doğruluk, tutarlılık ve tabi olduğu mevzuatına uygunluk açısından incelenmiĢtir. 5. DENETĠM GÖRÜġÜ
“Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”da 8 Aralık 2013 tarihinde yapılan değiĢiklikle eklenen Geçici 1 inci maddesi uyarınca, Kamu Ġdaresi tarafından 2014 yılına iliĢkin olarak SayıĢtaya sunulan bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, taĢınır kesin hesap cetveli ve taĢınır hesabı icmal cetveli ile “Denetimin Dayanağı, Amacı, Yöntemi ve Kapsamı” bölümünde belirlenen çerçevede gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin, kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğuna iliĢkin yapılan denetimi sonucunda tespit edilen hususlar ile mali yönetim ve iç kontrol sistemlerine iliĢkin değerlendirmeler “Tespit ve Değerlendirmeler” bölümünde gösterilmiĢtir. Kamu zararı iddialarına iliĢkin hususlara yargılamaya esas raporda yer verilecek olup TBMM‟nin bilgisine sunulacak önemde baĢka bir husus bulunmamaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 6. TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Çıkartılan 666 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Uygulanmasına ĠliĢkin Olarak Yapılan Hesaplamaya TeĢvik Ġkramiyesinin de Dahil Edilmesi 666 sayılı KHK‟ya geçiĢ sırasında MüsteĢarlıkça yapılan eski ve yeni maaĢ hesabı kıyaslamasında, 4059 sayılı Hazine MüsteĢarlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 7/e maddesine göre ödenmekte olan teĢvik ikramiyesinin de hesaplamaya dahil edildiği görülmüĢtür. 666 sayılı KHK‟nın 2 nci maddesi ile 375 sayılı KHK‟ya eklenen geçici 12 nci maddesinde; “Ekli (II) ve (III) sayılı Cetvellerde yer alanlara, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç olmak üzere kadrolarına bağlı olarak mali haklar kapsamında fiilen yapılan her türlü ödemeler (...) toplamı net tutarının; ek 10 uncu maddeye göre söz konusu kadro unvanları için öngörülen ücret ve tazminat toplamı net tutarından fazla olması halinde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte anılan kadro unvanlarında bulunanlar hakkında, (...) bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin uygulanmasına devam olunur.” Denilmektedir. Yukarıdaki yer alan hüküm uyarınca yapılan karĢılaĢtırma sonucu kiĢinin hangi mevzuat hükümlerine göre ödeme alacağı belirlenmektedir. Bu kapsamda, Hazine MüsteĢarlığında çalıĢanlar için bu karĢılaĢtırma yapılmıĢ ve kadro karĢılığı sözleĢmeli olarak çalıĢan personelin büyük bir kısmına eski mevzuat hükümlerine göre ödeme yapılması gerektiği tespit edilmiĢtir. Ancak, yapılan inceleme sonucunda; bu karĢılaĢtırma yapılırken 4059 sayılı Hazine MüsteĢarlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 7/e maddesi uyarınca ödenmekte olan teĢvik ikramiyesi de hesaplamaya dahil edilmiĢtir. TeĢvik ikramiyesine iliĢkin adı geçen maddede; üstün gayret ve çalıĢmaları sonucunda emsallerine göre baĢarılı çalıĢma yaptıkları

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 tespit edilenlere MüsteĢarın teklifi, ilgili Bakanın onayı ile haziran ve aralık aylarında birer aylık sözleĢme ücreti tutarına kadar teĢvik ikramiyesi ödenebileceği belirtilmektedir. Diğer bir ifadeyle; teĢvik ikramiyesi MüsteĢarlıkça her bir ödeme için ayrı ayrı alınan bakan onayına istinaden yapılan arızi bir ödeme olduğundan, teĢvik ikramiyesinin kadroya bağlı bir hak olarak değerlendirilerek maaĢ karĢılaĢtırmasına dahil edilmesi doğru değildir. Hazine MüsteĢarlığı tarafından düzenlenen eski ve yeni maaĢ hesaplama tabloları ile teĢvik ikramiyesinin hariç tutulması halinde hangi kadro unvanlarının 666 sayılı KHK‟ya göre maaĢ alması gerektiği incelenmiĢtir. Ġnceleme sonucunda 666 sayılı KHK‟nın yürürlüğe girmesinden önceki mevzuat hükümlerine göre ödeme yapılan kadro karĢılığı sözleĢmeli MüsteĢar Yardımcısı, 1 inci Hukuk MüĢaviri, 1'inci derece Daire BaĢkanı ve 2'nci derece Hazine Uzmanı kadrolarında bulunanların 666 sayılı KHK‟ya göre ödeme alması gerektiği ortaya çıkmıĢtır. 2013 yılı SayıĢtay Denetim Raporunda da yer alan bu konu hakkında 2014 yılında herhangi bir iĢlem yapılmadığı görülmüĢtür. Bu kapsamda 2014 yılı hesaplanan toplam hata tutarı 73.247,92-TL‟dir. Kamu idaresi cevabında: SayıĢtay Raporunda, teĢvik ikramiyesinin kadroya bağlı bir hak olmadığı ifade edilmektedir. Bununla birlikte, 4059 sayılı Kanunun madde 7/e hükmüne göre teĢvik ikramiyesi, ancak kadroları “kadro karĢılığı sözleĢmeli” olan kiĢilere ödenebilmekte, kadroları farklı kiĢilere bu ödeme yapılamamaktadır. Örneğin, kadrosu Hazine Kontrolörü veya Sigorta Denetleme Uzmanı/Aktüeri olan personele teĢvik ikramiyesi ödenemezken, kadrosu Hazine Uzmanı olan personele teĢvik ikramiyesi ödenebilmektedir. Dolayısıyla SayıĢtay Raporunda iddia edildiğinin aksine teĢvik ikramiyesi kadroya bağlı bir hak olup, ancak kadroları 4059 sayılı Kanunun 7/e maddesine uygun olanlara bu ödeme yapılabilmektedir. SayıĢtay Raporunda, teĢvik ikramiyesinin arızi bir ödeme olduğu ifade edilmektedir. Öncelikle belirtmek gerekir ki teĢvik ikramiyesi, MüsteĢarlığın kuruluĢundan itibaren 4059 sayılı Kanun çerçevesinde kadroları itibariyle hak eden çalıĢanlarımıza ödenmekte olup, kadro karĢılığı sözleĢmeli olan personelimiz MüsteĢarlığımızda çalıĢtığı sürece de ödenmeye devam edilebilecektir. Bu yönüyle teĢvik ikramiyesi arızi bir ödeme olmayıp, Bakanın onayına bağlı olmakla birlikte sürekli bir ödeme niteliğindedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 TeĢvik ikramiyesinin Bakan onayına bağlı olması nedeniyle arızi olduğu düĢünülüyor ve bu nedenle maaĢ karĢılaĢtırmalarında dikkate alınmaması isteniyorsa, bu yönde yapılacak bir uygulamanın açık hatalara neden olacağı düĢünülmektedir. Zira, SayıĢtay Raporunda yapılması istenen bu Ģekilde bir uygulama, Bakan onayı ile “teĢvik ikramiyesi ödenebilecek olanları” da “teĢvik ikramiyesi ödenmeyecek olanlar” arasında değerlendirilmesini gerektirmektir ki bu durumun 666 sayılı KHK açısından uygun olmayacağı düĢünülmektedir. Bilindiği üzere, 2 Kasım 2011 tarih ve 28103 (Mükerrer) numaralı Resmi Gazete de yayımlanan Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının düzenlenmesi ile ilgili 666 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 12 inci maddesinde; 'Ekli (II) ve (III) sayılı cetvellerde yer alanlara, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre fiili çalıĢmaya bağlı ödemeler hariç olmak üzere kadrolarına bağlı olarak mali haklar kapsamında fiilen yapılan her türlü ödemeler (ikramiyelerin 1 aya isabet eden tutarı dâhil) toplam net tutarının; ek 10 uncu maddeye göre söz konusu kadro unvanları için ön görülen ücret ve tazminat toplamı net tutarından fazla olması halinde, bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte anılan kadro unvanlarında bulunanlar hakkında (yardımcı ve stajyerlikten uzman, müfettiĢ, denetçi, kontrolör, stenograf ve aktüer unvanlı kadrolara atananlar ile bu mesleklere mensup olup idari görevlerde bulunanlardan anılan kadrolara yeniden atananlar dahil) bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin geçici 10 uncu ve geçici 15 inci madde hükümleri dikkate alınmak suretiyle uygulanmasına devam olunur.'' hükmü yer almaktadır. Ayrıca, bahse konu karĢılaĢtırmanın ne Ģekilde yapılacağı 1 Ocak 2012 tarih ve 28160 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan 161 seri numaralı Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde değerlendirilmiĢ olup, bu Tebliğ‟de yer alan “Örnek 6” ve “Örnek 7”de, kadro karĢılığı sözleĢmeli ücreti belirlenirken teĢvik ikramiyesinin bir aya isabet eden tutarı da hesaplamaya dâhil edilmiĢtir. Diğer taraftan tebliğin; 'C) Kadro KarĢılığı SözleĢmeli Personele ĠliĢkin Açıklamalar bölümünün 1inci bendinde; 14.01.2012 tarih itibariyle kadro karĢılığı sözleĢmeli personel statüsünde olup, Geçici 12 inci maddenin yürürlüğe girdiği 15.01.2012 tarihinden önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre fiili çalıĢmaya bağlı ödemeler hariç olmak üzere, kadrolarına bağlı olarak ikramiyelerin (teĢvik ikramiyesi dahil) 1 aya isabet eden tutarı dahil mali haklar kapsamında fiilen yapılan her türlü ödemeler toplamı net tutarının; anılan

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 10 uncu maddesine göre söz konusu kadro unvanları için öngörülen ücret ve tazminat toplamı net tutarından fazla olması halinde, bu tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin geçici 10 uncu madde hükümleri dikkate alınmak suretiyle uygulanmasına devam olunacaktır.'' denilmektedir. Sonuç olarak, 666 sayılı KHK‟da maaĢ karĢılaĢtırması sonucunda yüksek olan tutarların kiĢilere ödenmesi istenmekte, 161 seri numaralı Tebliğde de ilgililerin “mali haklar kapsamında herhangi bir hak kaybına uğramaması” öngörülmektedir. Bu kapsamda 2012 yılı baĢından itibaren 666 sayılı KHK‟da öngörüldüğü Ģekilde, eski ve yeni sisteme göre kiĢilerin alabilecekleri maaĢlar karĢılaĢtırılmakta, bu maaĢlardan yüksek olanı kiĢilere ödenmektedir. 2012 yılı baĢından itibaren maaĢları yapılan karĢılaĢtırma sonucunda belirlenen kiĢilerin aldıkları maaĢlar dikkate alındığında, MüsteĢarlığımızca yapılan uygulamanın 666 sayılı KHK‟ya ve 161 seri numaralı Tebliğe uygun Ģekilde yürütüldüğü görülecektir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında teĢvik ikramiyesinin sadece kadrosu Hazine Uzmanı olan personele ödenebilen kadroya bağlı bir hak olduğu belirtilmektedir. Ancak, bulguda yer alan “kadroya bağlı bir hak değildir” ifadesinden kasıt, Hazine Uzmanı kadrosunda olmanın bu ikramiyeyi hak etmek için yeterli olmamasıdır. Ödemenin dayanağı olan söz konusu maddede “.....üstün gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı çalışma yaptıkları tespit edilenlere Müsteşarın teklifi, ilgili Bakanın (…)(3) onayı ile haziran ve aralık aylarında birer aylık sözleşme ücreti tutarına kadar teşvik ikramiyesi ödenebilir.” denilmektedir. Dolayısıyla Kanun bu ödemenin ancak üstün gayret gösterme, MüsteĢarın teklifi ve Bakan onayı Ģartlarına bağlı olarak ödenmesini öngörmüĢtür. Kurum cevabında bu ikramiyenin MüsteĢarlığın kuruluĢundan bu yana ödendiğini ve arızi bir ödeme olmadığını ifade etmektedir. Ancak, bu ödemenin uzun yıllardır yapılıyor olması kanuni durumunu değiĢtirmemektedir. TeĢvik ikramiyesi, kanunen ödenmesi belli Ģartlara bağlanmıĢ bir ödemedir. Kamu idaresi cevabında da yer alan 666 sayılı KHK hükmüne göre fiili çalıĢmaya bağlı ödemeler hariç kadroya bağlı mali hakların dikkate alınması gerektiği ifade edilmektedir. TeĢvik ikramiyesi üstün gayret ve çalıĢmaya bağlı bir ödeme olduğu için bu kapsamda değerlendirilmemesi gerekmektedir. Uygulamaya esas alınan söz konusu Tebliğ, 666 sayılı KHK‟ya uygun değildir. Kamu idaresi her ne kadar Tebliğ ile getirilen düzenlemeye uymuĢsa da, Tebliğ hükümlerinin üst hukuk normu olan KHK hükümlerine aykırı olmaması gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 BULGU 2: Kıdem Tazminatları Ġçin KarĢılık Ayrılmaması Hazine MüsteĢarlığı bünyesinde çalıĢan 48 adet iĢçi personel için kıdem tazminatı karĢılığı ayrılmadığı görülmüĢtür. 08.06.2005 tarih ve 25839 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin “Temel Kavramlar” baĢlıklı 5'inci maddesinde,
Ġhtiyatlılık ilkesi; muhasebe uygulamasında muhtemel riskler ve olaylar için karĢılık ayrılması gerektiği; Dönemsellik ilkesi ise; kamu idarelerinin faaliyetlerini belirli dönemlerde raporlaması ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanması gerektiği, ġeklinde ifade edilmektedir. Buna iliĢkin söz konusu Yönetmelik‟in 74 üncü ve 83 üncü maddelerinde Borç ve Gider KarĢılıkları hesap grubu oluĢturulmuĢtur. Bu grup içinde yer alan 472 Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabı, belirlenecek esaslar dahilinde ayrılan ve bir yıldan uzun vadeli kıdem tazminatı karĢılıklarının izlenmesi için kullanılmaktadır. 31.12.2014 tarihi itibarıyla Hazine MüsteĢarlığında 4857 sayılı ĠĢ Kanunu'na tabi olarak çalıĢan 48 personel için kıdem tazminatı karĢılığı ayrılmadığı tespit edilmiĢ olup, 2013 yılı SayıĢtay Denetim Raporunda da yer alan bu konu hakkında 2014 yılında herhangi bir iĢlem yapılmadığı görülmüĢtür. Sonuç olarak; Hazine MüsteĢarlığı bünyesinde bir yıldan uzun süreli çalıĢarak kıdem tazminatı alabilecek 48 personel için son gündelikleri üzerinden hesaplanan 3.128.526,61 TL tutarındaki kıdem tazminatı karĢılığının mali tablolarda yer alması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında: Konuyla ilgili olarak görüĢlerini almak üzere, Strateji GeliĢtirme Dairesi BaĢkanlığı tarafından 18.06.2014 tarih ve 53960854-841.99/19570 sayılı yazı ile Maliye Bakanlığı BUMKO Genel Müdürlüğüne yazı yazılmıĢ olup, Maliye Bakanlığı‟nın görüĢleri henüz MüsteĢarlığımıza ulaĢmamıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında Maliye Bakanlığından görüĢ istendiği ifade edilmektedir. Ancak, Hazine MüsteĢarlığı bünyesinde bir yıldan uzun süreli çalıĢarak kıdem tazminatı alabilecek personel için kıdem tazminatı karĢılıklarının mali tablolarda yer alması gerekmektedir.

T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

HAZĠNE MÜSTEġARLIĞI DARPHANE DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

  1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ....................... 17
  2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 18
  3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 19
  4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 19
  5. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 20
  6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 21
  7. EKLER ........................................................................................................................................................ 26

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Darphane Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17

  1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü 18.06.1984 tarihli ve 18435 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 234 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kurulmuĢtur. KHK‟nin 16 ncı maddesine göre, Hazine MüsteĢarlığı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğüne 40.000,00 TL döner sermaye tahsis edilmiĢtir. Genel Müdürlüğün aĢağıdaki görevleri yerine getirmesi için tahsis edilen döner sermaye; MüsteĢarlık bütçesine konulacak ödenekler, Hazinece yapılacak ayni yardımlar ile Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü çalıĢmalarından elde edilecek gelir, bağıĢ ve yardımlardan oluĢmaktadır. Bakanlar Kurulu Kararı ile yapılan artıĢ sonrasında, Döner Sermaye ĠĢletmesinin mevcut sermayesi, 17.888,60 TL ayni ve 80.000,00 TL nakdi olmak üzere toplam 97.888,60 TL‟ye ulaĢmıĢtır. Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü Döner Sermaye Muhasebe Biriminin Genel Müdürlükten ayrı bir teĢkilat yapısı bulunmayıp yedi personelden oluĢan bir muhasebe biriminden müteĢekkildir. Döner Sermaye Muhasebe Birimi, faaliyet alanına giren iĢlemleri, Genel Müdürlüğün Darphane ve Matbaa bölümlerinin stok-ambar kayıtlarının tutulması, üretimin tüm aĢamalarının, atölyeler arası iĢlemlerin, maliyet, muhasebe ve satıĢ iĢlemlerinin yürütülmesi ve raporlanması için kurulan Üretim Yönetim Sistemi yazılımı aracılığıyla kaydetmekte ve Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğini uygulamaktadır. 2012 yılı içerisinde döner sermayeli iĢletmelere yönelik ortak bilgi sistemi olan Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemine (DMIS) geçiĢ yapılmaya baĢlanmıĢtır. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır.  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Darphane Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Faaliyet sonuçları tablosu veya gelir tablosu. Yukarıda belirtilen tablolar dıĢında, Döner Sermaye Muhasebe Birimi tarafından aĢağıdaki tablolar düzenlenmiĢtir.  Sermaye Hareketleri Tablosu,  Nakit Akım Tablosu,  Verilen Çek ve Ödeme Emirleri Hesabının Detayı,  Gelirler Döküm Cetveli,  Giderler Döküm Cetveli,  Maddi Duran Varlık Sayım Tutanağı ve Amortisman Döküm Cetveli,  Borçlar Döküm Cetveli,  Alacaklar Döküm Cetveli,  SayıĢtay Ġlamları Cetveli,  Döner Sermayeli ĠĢletmelerin Yıllık Hasılat ve Kar Bildirimi,  Ambar ve Atölye Sayım Tutanakları,  Gelirlerin Ekonomik Sınıflandırması Tablosu,  Giderlerin Ekonomik Sınıflandırması Tablosu. Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço, gelir tablosu ve nakit akım tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Darphane Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Darphane Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir. 5. DENETĠM GÖRÜġÜ Hazine MüsteĢarlığı Darphane ve Damga Matbaası Döner Sermaye Muhasebe Birimi'nin 2014 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Darphane Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Darphane ve Damga Matbaası Döner Sermaye ĠĢletmesinin Faaliyet Alanları ile Mali ve Ġdari ĠĢlemlerine ĠliĢkin Usul ve Esasların Düzenlenmemesi Darphane ve Damga Matbaası Döner Sermaye ĠĢletmesinin faaliyet alanları ile mali ve idari iĢlemlerine iliĢkin usul ve esasları hakkında herhangi bir düzenleme yapılmadan ĠĢletmenin faaliyette bulunduğu görülmüĢtür. 18.06.1984 tarihli ve mükerrer 18435 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 234 sayılı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün KuruluĢ ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin “Amaç ve kapsam” baĢlıklı 1 inci maddesinde; madeni ufaklık ve hatıra para ile her türlü pul ve değerli kağıtların basımı ve dağıtımını sağlamak üzere Genel Bütçeye dahil Hazine MüsteĢarlığına bağlı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün kurulması, teĢkilat ve görevlerine dair esasların bu KHK ile düzenlendiği belirtilmiĢtir. Anılan KHK‟nın 9 uncu maddesinde, Döner Sermaye Saymanlığının Genel Müdürlüğün Yardımcı Birimi olduğu; 16 ncı maddesinin birinci fıkrasında, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü emrine bu Kanunda yazılı görevlerin yerine getirilmesi amacıyla döner Sermaye tahsis edileceği; 10 uncu maddesinde, Döner Sermaye Saymanlığı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün döner sermaye hesabını, maliyet muhasebesine imkan verecek özel muhasebe yönetmeliğine göre tutacağı ve dönem sonu hesaplarını düzenleyerek ilgili mercilere sunacağı hüküm altına alınmıĢtır. Söz konusu KHK‟nın 16 ncı maddesinin sekizinci fıkrasında ise; “Döner sermayenin iĢletilmesi ile ilgili her türlü mali ve idari iĢlemlerin yürütülmesi ve muhasebe yöntemine iliĢkin esas ve usuller, Maliye ve Gümrük Bakanlığının uygun görüĢü alınarak çıkarılacak bir yönetmelikte gösterilir.” Denilmektedir. Yukarıda yer verilen hükümlere rağmen, döner sermaye iĢletmesinin faaliyet alanlarına, gelir kaynaklarına, mali ve idari iĢlemlerine ve sorumluluklarına iliĢkin usul ve

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Darphane Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 esaslar düzenlenmemiĢtir. Söz konusu görev tanımları ve sorumluluklar belirlenmediğinden uygulamada tüm iĢlemler Döner Sermaye Saymanlığı tarafından yapılmaktadır. Bu itibarla; döner sermaye iĢletmesinin faaliyet alanlarına, gelir kaynaklarına, mali ve idari iĢlemleri ile sorumluluklar ve görev tanımlarına iliĢkin usul ve esaslarının belirlenmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında: Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü Döner Sermaye iĢletmesinin faaliyet alanı, gelir kaynakları, mali ve idari iĢlemleri ile sorumluluklar ve görev tanımlarına iliĢkin usul ve esasları belirlemek amacıyla hazırlanan yönetmelik taslağı, Hazine MüsteĢarlığı‟nın görüĢleri doğrultusunda revize edilerek, 24.07.2008 tarihinde Hazine MüsteĢarlığına sunulmuĢ olup, bulguda belirtilen gerekçeler ile birlikte yönetmelik taslağı üzerindeki çalıĢmalara devam edilmektedir. Sonuç olarak: Bulguda belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Darphane ve Damga Matbaası Döner Sermaye ĠĢletmesinin faaliyet alanları ile mali ve idari iĢlemlerine iliĢkin usul ve esasları hakkında bir düzenleme yapılması gerekmektedir. BULGU 2: Cumhuriyet Altını Üretimi Sırasında Hazineye Kalan Altınların Rayiç Değerler ile Kayda Alınmaması Cumhuriyet altını üretimi sırasında Hazineye kalan altınların rayiç değerleri yerine iz bedeli ile kayda alındığı görülmüĢtür. 234 sayılı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün KuruluĢ ve Görevleri Hakkında KHK'nın 2/b maddesi uyarınca Cumhuriyet Altını, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından basılmakta olan 22 ayar altın paradır. Haftanın belirli günlerinde serbest piyasa talepleri karĢılanmak üzere Döner Sermaye Muhasebe Birimi Veznesi tarafından standart külçe altınlar teslim alınmakta ve kuyumcuların talepleri doğrultusunda üretim gerçekleĢtirilmektedir.
Teslim alınan altın külçeler kayda alınırken 150-Ġlk Madde ve Malzeme Hesabına borç, 329-Diğer Ticari Borçlar Hesabının Kıymetli Maden Emanetleri alt hesabına alacak kaydedilmektedir. Bu kayıt sırasında altın birim fiyatı olarak ürün cinsine göre 0,20 birim fiyatı esas alınmakta, üretim süreci boyunca da bu birim fiyatlar ile iĢlem yapılmaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Darphane Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 Cumhuriyet Altını üretimi karĢılığında talep edilen ürün çeĢidine göre ya baskı bedeli tahsil edilmekte ya da altın olarak ayni tahsilat yapılmaktadır. Döner sermayeye altın kalmayan üretimlerde, 1998/1171 numaralı Hazine MüsteĢarlığı olurunda tespit edilen altın miktarlarının rayiç değerleri üzerinden (Ġstanbul Altın Borsasında oluĢan birim fiyat) nakit tahsilat yapılmakta ve 600-Yurtiçi SatıĢlar Hesabına kaydedilmektedir. Ancak üretim sonucu döner sermayeye altın kalması durumunda, kalan bu altınların rayiç değerleri yerine sembolik belirlenen iz bedeli ile muhasebeleĢtirildiği tespit edilmiĢtir. 31.12.2014 itibarıyla döner sermayeye kalan 470 kilogram ağırlığındaki altının, altın borsasındaki karĢılığı (ağırlıklı ortalama birim fiyatı 89.440,00-TL/kg) 42.036.800,00-TL iken 2014 yılı için sembolik birim fiyatlar üzerinden hesaplara yansıyan fark 685.433,97 TL‟dir. Diğer bir ifadeyle, kalan altın nedeniyle elde edilen tutarlar hesaplara doğru yansımamaktadır. Ayrıca, üretilen altınlar karĢılığında nakit olarak yapılan tahsilatların rayiç bedel üzerinden gelir kaydı yapılırken, altın olarak yapılan tahsilatların gelir kaydının yapılmaması ve rayiç değerlerinin dikkate alınmaması tutarlılık ilkesine de aykırılık teĢkil etmektedir. Bu uygulama; -600 Yurtiçi SatıĢlar Hesabının olması gerekenden daha az görülmesine, dolayısıyla hasılat paylarının olması gerekenden az hesaplanmasına, -Döner Sermayenin kendi stoklarından üretimi gerçekleĢtirilen altın ürünlerde rayiç değerin maliyet giderlerine yansıtıldığı dikkate alındığında kar-zarar rakamlarının gerçek durumu yansıtmamasına, Yol açmaktadır. Sonuç olarak; Genel Müdürlüğün piyasadan gelen talebi karĢılayabilmesi ve talep dalgalanmalarına uyum sağlayabilmesi için belli bir altın stokuna sahip olması gerektiği ve cumhuriyet altını üretimi sırasında kalan altınların bu ihtiyacı karĢılamak üzere kullanıldığı göz önünde bulundurulduğunda, Genel Müdürlüğün faaliyetlerini aksamadan yerine

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Darphane Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 getirebilmesi için stok olarak kullanılan bu altınların, 600-Yurtiçi SatıĢlar Hesabına kaydı ve hasılat payları ile ilgili bir düzenleme yapılması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında: Genel Müdürlüğümüzce, Cumhuriyet Altını üretimi sırasında emanet olarak alınan standart 24 ayar külçe altınlar iĢlenerek 22 ayar Cumhuriyet altını üretilmekte ve hak sahibine teslim edilmektedir. Bunun karĢılığında da belli bir oranda iĢçilik ve fire karĢılığı ücret alınmaktadır. Uygulamada, müĢteri taleplerinin yerine getirilmesinde sorun yaĢanmaması için belirli bir stokla çalıĢma zorunluluğu bulunmaktadır. Konu ile ilgili olarak bir kanun teklifi hazırlanarak TBMM „ne sunulacaktır. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında "konu ile ilgili olarak bir kanun teklifi hazırlanarak TBMM „ne sunulacaktır." denilmektedir. Genel Müdürlüğün faaliyetlerini aksamadan yerine getirebilmesi için stok olarak kullanılan bu altınların, 600-Yurtiçi SatıĢlar Hesabına kaydı ve hasılat payları ile ilgili bir düzenleme yapılması gerekmektedir. BULGU 3: Kıdem Tazminatları Ġçin KarĢılık Ayrılmaması Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü bünyesinde çalıĢan 244 adet iĢçi personel için kıdem tazminatı karĢılığı ayrılmadığı görülmüĢtür. 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin “Temel Muhasebe Kavramları” baĢlıklı 29 uncu maddesinde, Ġhtiyatlılık ilkesi; muhasebe uygulamasında muhtemel riskler ve olaylar için karĢılık ayrılması gerektiği; Dönemsellik ilkesi ise; kamu idarelerinin faaliyetlerini belirli dönemlerde raporlaması ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanması gerektiği, ġeklinde ifade edilmektedir. Buna iliĢkin söz konusu Yönetmelik‟in 306 ncı ve 353 üncü maddelerinde, borç ve gider karĢılıkları hesap grubu oluĢturulmuĢtur. Söz konusu maddelerde özetle;

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Darphane Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 -Borç ve gider karĢılıkları hesap grubunun, bilanço tarihinde belirgin olarak ortaya çıkan ancak, tutarının ne olacağı kesin olarak bilinemeyen veya tutarı bilinmekle birlikte ne zaman tahakkuk edeceği bilinmeyen uzun vadeli borçlar veya giderler için ayrılan karĢılıkların izlenmesi için kullanılacağı, -Bu grupta yer alan hesaplarda kayıtlı karĢılık tutarlarından dönem sonlarında vadeleri bir yılın altına inenlerin, kısa vadeli yabancı kaynaklar ana hesap grubu içindeki ilgili karĢılık hesaplarına aktarılacağı, Belirtilmektedir. Bu husus 2013 yılı SayıĢtay Mali Denetim Raporu‟nda da konu edilmiĢ, ancak 2014 yılı içerisinde bu konu hakkında herhangi bir iĢlem yapılmadığı görülmüĢtür. Sonuç olarak; 31.12.2014 tarihi itibarıyla Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü bünyesinde 244 adet iĢçi personel çalıĢmakta olup, bu iĢçi personeller için kıdem tazminatı karĢılığı ayrılmamaktadır. Diğer bir ifadeyle; bir yıldan uzun süreli çalıĢarak kıdem tazminatı alabilecek 244 personel için son gündelikleri üzerinden hesaplanan 8.429.309,00 TL tutarındaki kıdem tazminatı karĢılığının mali tablolarda yer alması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında: Bulguda, 2015 Yılı bütçesine iĢçi personeli için ayrılan kıdem tazminatı miktarı karĢılığının az olduğu belirtilmektedir. Bulguda belirtilen öneri doğrultusunda yılı bütçesi revize edilerek 244 iĢçi personel için son gündelikleri üzerinden hesaplanan 8.429.309 TL ödenek ayrılacaktır. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında 244 iĢçi için ödenek ayrılacağı ifade edilmektedir. 472 Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesabı belirlenecek esaslar dâhilinde ayrılan bir yıldan uzun vadeli kıdem tazminatı karĢılıklarının izlenmesi için kullanılmaktadır. Dönemsellik ilkesi gereği giderlerin mali tablolara doğru yansıması için bu hesabın kullanılması gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Darphane Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 7. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
DARPHANE VE DAMGA MATBAASI DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ BĠLANÇOSU
CARĠ DÖNEM ( 2013 ) CARĠ DÖNEM ( 2014 ) AKTĠF VARLIKLAR
1- DÖNEN VARLIKLAR
A. Hazır Değerler 75.806.782,07 106.859.150,21 1-Kasa 2.963,02 1.246,31 2-Alınan çekler
3-Bankalar 75.794.019,17 106.823.174,67 4-Verilen çekler ve ödeme emirleri (-) 2.734,88
5-Diğer Hazır Değerler 12.534,76 34.729,23 B. Menkul Kıymetler 0,00 0,00 1- Hisse senetleri
2.Kamu kesimi tahvil, senet ve bonoları
3. Diğer menkul kıymetler
4. Menkul kıymet değ. DüĢ. KarĢılığı (-)
C. Ticari Alacaklar 15.330.738,40 3.038.371,68

  1. Alıcılar 15.080.188,86 2.741.796,75 2.Banka Kredi Kartlarından Alacaklar 71.203,58 46.354,08
  2. Alacak Senetleri Reeskontu (-)
  3. Verilen depozito ve teminatlar 360,00 360,00
  4. Süpheli Diğer Alacaklar
  5. Süpheli Diğer Alacaklar KarĢılığı (-)
    7.Diğer Ticari Alacaklar 178.985,96 249.860,85 D. Diğer Alacaklar 768,86 0,00 1.Personelden alacaklar 646,65
  6. Diğer çeĢitli alacaklar 122,21
  7. ġüpheli diğer alacaklar
  8. ġüpheli diğer alacaklar karĢılığı (-)
    E. Stoklar 92.354.642,55 64.434.564,99

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Darphane Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 1 Ġlk madde ve malzeme 30.720.108,98 24.398.132,47 2.Yarı mamüller 11.476.785,83 17.822.361,26 3.Mamüller 613.504,67 842.067,79 4.Kıymetli Madenler
5.Diğer stoklar 7.423,06 5.145,47 6. Stok değer düĢüklüğü karĢılığı (-)
7. Verilen sipariĢ avansları 49.536.820,01 21.366.858,00 F. Yıllara yaygın inĢaat ve onarım maliyetleri

  1. Yıllara yaygın inĢaat ve onarım maliyetleri
  2. Gelir tahakkukları
    G.Gelecek Aylara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları 0,00 0,00 1-Gelecek Aylara Ait Giderler
    2-Gelir Tahakkukları
    H. Diğer dönen varlıklar 0,00 12.068,98
  3. Devreden K.D.V.
  4. Ġndirilecek K.D.V.
  5. PeĢin ödenen vergiler ve fonlar
  6. ĠĢ avansları
  7. Personel avansları 0,00 0,00
  8. Sayım ve tesellüm noksanları 12.068,98
  9. Diğer çeĢitli dönen varlıklar
  10. Diğer duran varlıklar karĢılığı (-)
    DÖNEN VARLIKLAR TOPLAMI 183.492.931,88 174.344.155,86 II. DURAN VARLIKLAR
    A. Ticari Alacaklar 0,00 0,00
  11. Alıcılar
  12. Alacak Senetleri
  13. Alacak Senetleri Reeskontu (-)
  14. Verilen depozito ve teminatlar
  15. Diğer ticari alacaklar
  16. ġüpheli ticari alacaklar karĢılığı (-)
    B. Diğer alacaklar 0,00 0,00
  17. Personelden alacaklar
  18. Diğer çeĢitli alacaklar
  19. ġüpheli diğer alacaklar karĢılığı (-)

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Darphane Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 C. Mali Duran Varlıklar 0,00 0,00

  1. Diğer mali duran varlıklar
  2. Diğer mali duran varlıklar karĢılığı (-)
    D. Maddi Duran Varlıklar 1.853.815,89 1.594.181,23
  3. Arazi ve arsalar
  4. Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri
  5. Binalar
  6. Tesis, makine ve cihazlar 16.784.409,30 17.137.343,62
  7. TaĢıtlar 3.200,69 3.200,69
  8. DemirbaĢlar 4.110.327,58 4.202.552,96
  9. Diğer Maddi Duran Varlıklar
  10. BirikmiĢ amortismanlar (-) 19.044.121,68 19.748.916,04
  11. Yapılmakta olan yatırımlar
    10.Verilen Avanslar
    E. MADDĠ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 251.520,01 506,78
  12. Haklar
  13. Diğer maddi olmayan duran varlıklar 3.089.919,04 3.033.151,61
  14. BirikmiĢ amortismanlar(-) 2.838.399,03 3.032.644,83
  15. Verilen avanslar
    F. Özel Tükenmeye Tabi Varlıklar 0,00 0,00
  16. Arama giderleri
  17. Hazırlık ve geliĢtirme giderleri
  18. BirikmiĢ tükenme payları (-)
  19. Verilen avanslar
    G. Gelecek Yıllara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları 0,00 0,00
  20. Gelecek yıllara ait giderler
  21. Gelir tahakkukları
    H. Diğer Duran Varlıklar 0,00 0,00
  22. Gelecek yıllarda indirilecek K.D.V.
  23. Gelecek yıllar ihtiyacı stoklar
  24. Elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar
  25. PeĢin ödenen vergiler ve fonlar
  26. Diğer çeĢitli duran varlıklar

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Darphane Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 6. Stok değer düĢüklüğü karĢılığı
7. BirikmiĢ amortismanlar (-)
DURAN VARLIKLAR TOPLAMI 2.105.335,90 1.594.688,01 AKTĠF (VARLIKLAR) TOPLAMI 185.598.267,78 175.938.843,87
PASĠF (KAYNAKLAR)
I. KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR
A. Ticari Borçlar 36.851.980,25 9.664.602,10

  1. Satıcılar 34.081.176,84 8.907.663,39
  2. Alınan depozito ve teminatlar 6.021,86 6.521,86
  3. Diğer ticari borçlar 2.764.781,55 750.416,85
  4. Kıymetli Maden Emanetleri
    B. Diğer borçlar 134.291,51 155.247,08
  5. Personele borçlar 134.291,51 155.247,08
  6. Diğer çeĢitli borçlar 0,00 0,00 C. Alınan avanslar 8.799.287,40 4.693.051,51
  7. Alınan sipariĢ avansları 8.799.287,40 4.693.051,51
  8. Alınan diğer avanslar
    D. Yıllara yaygın inĢaat ve onarım hakediĢleri 0,00 0,00
  9. Yıllara yaygın inĢaat ve onarım hakediĢ bedelleri
    E. Ödenecek vergi ve diğer yükümlülükler 5.734.696,25 6.221.434,43
  10. Ödenecek vergi ve fonlar 205.663,53 304.290,10
  11. Ödenecek sosyal güvenlik kesintileri 249.927,80 284.186,68
  12. Ödenecek döner sermaye yükümlülükleri 5.237.224,00 5.611.729,22
  13. Katma değer vergisi tevkifatları 20.814,84
  14. Ödenecek döner sermaye katkı payı
  15. Vadesi geçmiĢ, ertelenmiĢ veya tak.vergi ve diğ.yük.
  16. Ödenecek diğer yükümlülükler 21.066,08 21.228,43 F. Borç ve gider karĢılıkları 1.518.795,21 0,00
  17. Dönem karı vergi ve diğer yas.yük. KarĢılıkları
  18. Dönem karının peĢin ödenen ver. Ve diğ.yük.(-)

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Darphane Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 3. Kıdem tazminatı karĢılığı
4. Maliyet giderleri karĢılığı
5. Diğer borç ve gider karĢılıkları 1.518.795,21
G. Gelecek Yıllara Ait Giderler ve Gelir Tahakkukları

  1. Gelecek aylara ait gelirler
  2. Gider tahakkukları
    H. Diğer Duran Varlıklar 0,00 11.692,12
  3. Hesaplanan K.D.V.
  4. Merkez ve Ģubeler cari hesabı
  5. Sayım ve tesellüm fazlaları 11.692,12
  6. Diğer çeĢitli yabancı kaynaklar
    KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR TOPLAMI 53.308.980,62 20.746.027,24 III. UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR
    A. Ticari Borçlar
  7. Satıcılar
  8. Alınan depozito ve teminatlar
  9. Diğer ticari borçlar
    B. Diğer borçlar
  10. Diğer çeĢitli borçlar
  11. Kamuya olan ertelenmiĢ veya taksitlenmiĢ borçlar
    C. Alınan avanslar
  12. Alınan sipariĢ avansları
  13. Alınan diğer avanslar
    D. Borç ve gider karĢılıkları
  14. Kıdem tazminatı karĢılığı
    E. Gelecek yıllara ait gelirler ve gider tahakkukları 269.930,00 286.015,00
  15. Gelecek yıllara ait gelirler 269.930,00 286.015,00
  16. Gider tahakkukları
    UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR TOPLAMI
    III. ÖZKAYNAKLAR

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Darphane Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31 A. ÖdenmiĢ sermaye 97.888,60 97.888,60

  1. Sermaye 97.888,60 97.888,60
  2. ÖdenmemiĢ sermaye
    B. Sermaye yedekleri 48.137.917,93 50.948.194,69
  3. M.D.V. Yeniden değerleme artıĢları
    2.Satın alınan değer artıĢ azalıĢ fonu 48.137.917,93 50.948.194,69
  4. Kıymetli Maden Değer Farkları
    C. Kar yedekleri
  5. Özel fonlar
    D.GeçmiĢ Yıl Karları
    E. GeçmiĢ Yıllar Zararları (-)
    F. Dönem Net Karı (Zararı) 84.053.480,63 103.860.718,34
  6. Dönem net karı 84.053.480,63 103.860.718,34
  7. Dönem net zararı (-)
    ÖZKAYNAKLAR TOPLAMI 132.289.287,16 154.906.801,63
    PASĠF (KAYNAKLAR TOPLAMI 185.598.267,78 175.938.843,87

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Darphane Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32 NAKĠT AKIM TABLOSU ÖNCEKĠ DÖNEM 2013 CARĠ DÖNEM 2014
A-DÖNEM BAġI NAKĠT MEVCUDU 18.808.653,05 75.796.982,19 B-DÖNEM ĠÇĠ NAKĠT GĠRĠġLERĠ 616.836.302,65 694.048.079,54
1-SatıĢlardan Elde Edilen Nakit
a) Net SatıĢlar
b) Ticari Alacaklardan AzalıĢlar
c) Ticari Alacaklardan ArtıĢlar (-)
2-Diğer Faaliyetlerden Olağan Gelir ve Karlardan Dol. Sağ. Nakit
3-OlağandıĢı Gelir ve Karlardan Sağlanan Nakit
4-Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklardaki ArtıĢlardan Sağlanan Nakit
(Alımlarla Ġlgili Olmayan)
5-Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklardaki ArtıĢlardan Sağlanan Nakit
(Alımlarla Ġlgili Olmayan)
6-Sermaye ArtıĢlarından Sağlanan Nakit
7-Diğer Nakit GiriĢleri
C-DÖNEM ĠÇĠ NAKĠT ÇIKIġLARI 559.847.973,51 663.020.640,75
1-Maaliyetlerden Kaynaklanan Nakit ÇıkıĢları
a)SatıĢların Maliyeti
c)Ticari Borçlardaki (Alımlardan Kaynaklanan) AzalıĢlar
d)Ticari Borçlardaki (Alımlardan Kaynaklanan) ArtıĢlar (-)
e)Amortisman ve Nakit ÇıkıĢı Gerektirmeyen Giderler (-)
f)Stoklardaki AzalıĢlar (-)
2-Faaliyet Giderlerne ĠliĢ. Nakit ÇıkıĢları OlağandıĢı Faaliyetlerle Ġlgili
Kullanımlar
a)AraĢtırma ve GeliĢtirme Giderleri
b)Pazarlama,SatıĢ ve Dağıtım Giderleri
c)Genel Yönetim Giderleri
d)Amortisman ve Nakit ÇıkıĢı Gerektirmeyen Diğer Giderler (-)
3-Diğer Faaliyetlerden Olağan Gider ve Zararlara ĠliĢkin Nakit ÇıkıĢları
a)Diğer Faaliyetlerle Ġlgili Olağan Gider ve Zararlar
b)Amortisman ve Nakit ÇıkıĢı Gerektirmeyen Diğer Giderler (-)
4-Finansman Giderlerinden Dolayı Nakit ÇıkıĢları

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Darphane Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33 5-OlağandıĢı Gider ve Zararlardan Dolayı Nakit ÇıkıĢı
a)OlağandıĢı Gider ve Zararlar
b)Amortisman ve Nak. ÇıkıĢı Gerektirmeyen Diğ. Gider ve Zaralar(-)
6-Duran Varlık Yatırımlarına ĠliĢkin Nakit ÇıkıĢları
7-Kısa Vadeli Yabancı Kaynak Ödemeleri (Alımlarla Ġlgili Olmayan)
8-Uzun Vadeli Yabancı Kaynak Ödemeleri (Alımlarla Ġlgili Olmayan)
9-Ödenen Vergi ve Benzerleri
10-Diğer Nakit ÇıkıĢları
D-DÖNEM SONU NAKĠT MEVCUDU (A+B-C) 75.796.982,19 106.824.420,98 E-NAKĠT ARTIġ VEYA AZALIġI (B-C) 56.988.329,14 31.027.438,79
b) DARPHANE VE DAMGA MATBAASI DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ GELĠR TABLOSU
2013 2014 A. BRÜT SATIġLAR 194.607.293,59 234.543.241,88

  1. Yurt içi satıĢlar 194.573.625,67 233.491.439,48
  2. YurtdıĢı satıĢlar 33.667,92 1.051.802,40
  3. Diğer gelirler
    B. SATIġ ĠNDĠRĠMLERĠ (-) 60.354,95 387.163,70
  4. SatıĢtan iadeler (-) 45.480,00 359.398,40
  5. SatıĢ iskontoları (-) 14.874,95 27.765,30
  6. Diğer indirimler (-)
    C. NET SATIġLAR 194.546.938,64 234.156.078,18 D. SATIġLARIN MALĠYETĠ (-) 80.377.609,71 98.428.130,14
  7. Satılan mamüller maliyeti (-) 80.365.988,10 98.407.776,37
  8. Satılan ticari mallar maliyeti (-) 11.621,61 12.009,02
  9. Satılan hizmet maliyeti (-) 2.800,35
  10. Diğer satıĢların maliyeti (-) 5.544,40 BRÜT SATIġ KARI VE ZARARI 114.169.328,93 135.727.948,04 E. FAALĠYET GĠDERLERĠ 31.511.736,33 38.761.622,65
  11. AraĢtırma ve geliĢtirme giderleri (-)
  12. Pazarlama satıĢ ve dağıtım giderleri (-) 26.353,32
  13. Genel yönetim giderleri (-) 31.511.736,33 38.735.269,33 FAALĠYET KARI VE ZARARI 82.657.592,60 96.966.325,39

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Darphane Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 F. DĠĞER FAALĠYETLERDEN OLAĞAN GELĠR VE KARLAR 1.395.888,03 6.876.240,53

  1. ĠĢtiraklerden temettü gelirleri
  2. Bağlı ortaklıklardan temettü gelirleri
  3. Faiz gelirleri 756.277,99 3.451.912,63
  4. Menkul kıymet satıĢ karları
  5. Kambiyo Karları
  6. Reeskont Faiz Gelirleri
  7. Faaliyetle ilgili diğer olağan gelir ve karlar 639.610,04 3.424.327,90 Kıymetli Maden Değer DeğiĢimleri
    G. DĠĞER FAALĠYETLERDEN OLAĞAN GĠDER VE ZARARLAR (-) 0,00
  8. Komisyon giderleri
    4.Kambiyo Zararları
    6.Diğer Olağan Gider ve Zararlar
    H. FĠNANSMAN GĠDERLERĠ (-)
  9. Kısa vadeli borçlanma giderleri (-)
    OLAĞAN KAR VEYA ZARAR 84.053.480,63 103.842.565,92 I. OLAĞANDIġI GELĠR VE KARLAR 20.138,99
  10. Önceki dönem gelir ve karları
  11. Diğer olağandıĢı gelir ve karlar 20.138,99 J. OLAĞANDIġI GĠDER VE ZARARLAR (-) 1.986,57
  12. ÇalıĢmayan kısım gider ve zararları (-)
  13. Önceki dönem gider ve zararları (-)
    3.Diğer olağandıĢı gider ve zararlar(-) 1.986,57 DÖNEM KARI VEYA ZARARI 84.053.480,63 103.860.718,34 K. DÖNEM KARI VERGĠ VE DĠĞ.YAS.YÜK.KARġILIKLARI (-)
    DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI 84.053.480,63 103.860.718,34

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Darphane Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Darphane Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36

HAZĠNE MÜSTEġARLIĞI MERKEZĠ FĠNANS VE ĠHALE BĠRĠMĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

  1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ....................... 43
  2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 44
  3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 44
  4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 44
  5. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 46
  6. EKLER ........................................................................................................................................................ 47

KISALTMALAR AB Avrupa Birliği IPA Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (Instrument for Pre-Accession Assistance) MFĠB Merkezi Finans ve Ġhale Birimi TBMM Türkiye Büyük Millet Meclisi TL Türk Lirası

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Merkezi Finans ve Ġhale Birimi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 43

  1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ MFĠB, Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA) kapsamında Ulusal Fon hesaplarından aktarılan Fonların ve Hazine MüsteĢarlığı bütçesinden Birimin iĢletme giderlerinin finanse edilmesi amacıyla aktarılan tutarların muhasebeleĢtirilmesinden ve raporlanmasından sorumludur. Birim, Ulusal Fon ve MFĠB‟in kurulmasına iliĢkin Mutabakat Zaptının "Muhasebe" baĢlıklı 11‟inci maddesi gereğince, Avrupa Birliği tarafından finanse edilen bütün programlara iliĢkin tüm akdi ve diğer mali iĢlemleri kapsayacak bir sistem iĢletmektedir. IPA kapsamında Ulusal Fondan gelen kaynakları Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA) Türkiye Program Uygulama Rehberlerinden Merkezi Finans ve Ġhale Birimine ĠliĢkin “J–Muhasebe” baĢlıklı rehberine göre muhasebeleĢtirmekte ve raporlamaktadır. Bu Rehberde yer alan esaslara göre muhasebe kayıtları çift kayıt, analitik kodlama ve tahakkuk esaslarına göre yapılmaktadır. Muhasebe dönemi "program yılıdır". Programın resmi açılıĢıyla baĢlar ve kapanıĢa dair Komisyon mektubuyla sona ermektedir. Birim tarafından düzenlenmesi gereken mali tablolar; bilanço, nakit akım tablosu ile mali tablo dipnotlarından oluĢmaktadır. Denetim görüĢü bu tablolara iliĢkin olarak verilecektir. MüsteĢarlık bütçesinden Kuruma aktarılan ve cari harcamaların karĢılanmasında kullanılan tutarların muhasebeleĢtirilme ve raporlama iĢlemlerinin ise ne Ģekilde yapılacağına dair herhangi bir yasal düzenleme yapılmamıĢtır. Ancak Özel Hesabın muhasebe iĢlemlerine iliĢkin olarak, MFĠB ile Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü arasında imzalanan bir protokol kapsamında MFĠB‟e münhasır bir hesap planı oluĢturulmuĢtur. Söz konusu hesap planının iĢletilmesi için, yine aynı protokol kapsamında say2000-i muhasebe sistemi altında, Genel Bütçeden bağımsız bir muhasebe yazılımı ve donanımı geliĢtirilmiĢ ve 01.08.2011 tarihinden itibaren de bu program kullanılmaya baĢlanmıĢtır. Tarafımıza 2014 yılı Kesin Mizanı ve Saymanlık Mali Tabloları sunulmuĢtur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Merkezi Finans ve Ġhale Birimi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 44 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin, Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA) kapsamında düzenlemiĢ olduğu mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Merkezi Finans ve Ġhale Birimi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 45 uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir. MüsteĢarlık bütçesinden Kuruma aktarılan ve cari harcamaların karĢılanmasında kullanılan tutarların muhasebeleĢtirilme ve raporlama iĢlemlerinin ise Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenen esaslara uygun olarak raporlanması gerekmekte olup, denetimin bu mali tablolar dikkate alınarak gerçekleĢtirilmesi hedeflenmekle birlikte; “Kamu Ġdaresinin Mali yapısı ve Mali Tabloları Hakkında Bilgi” baĢlıklı bölümde de açıklandığı üzere, genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin, muhasebe ve raporlama sisteminin kurulması için, Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslara 8/12/2013 tarih ve 28845 sayılı Resmi Gazete‟de yayımlanan değiĢiklik ile eklenen geçici maddede, hesap dönemi sonunda verilecek defter, mali tablo ve belgelerden bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, taĢınır kesin hesap cetveli ve taĢınır hesabı icmal cetveli dıĢında, düzenlenmesi gereken diğer mali raporların SayıĢtay‟a gönderilmesi 2013, 2014 ve 2015 yıllarını kapsamak üzere üç yıl ötelenmiĢtir. Bu itibarla denetim, SayıĢtaya sunulan kesin mizan ve saymanlık mali tablosuna esas iĢ ve iĢlemlerin mevzuata uygunluğuna yönelik olarak gerçekleĢtirilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Merkezi Finans ve Ġhale Birimi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 46 5. DENETĠM GÖRÜġÜ A-) MFĠB Özel Hesabına ĠliĢkin Mali Rapor ve Tablolarına Dair Denetim GörüĢü “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”da 8 Aralık 2013 tarihinde yapılan değiĢiklikle eklenen Geçici 1 inci maddesi uyarınca, Kamu Ġdaresi tarafından 2014 yılına iliĢkin “Denetimin Dayanağı, Amacı, Yöntemi ve Kapsamı” bölümünde belirlenen çerçevede yapılan denetim sonucunda TBMM‟nin bilgisine sunulacak önemde bir husus bulunmamaktadır. Kamu zararı iddialarına iliĢkin hususlara yargılamaya esas raporda yer verilecektir. B-) MFĠB’in Kullandırdığı IPA Fonlarına ĠliĢkin Mali Rapor ve Tablolarına Dair Denetim GörüĢü Hazine MüsteĢarlığı Merkezi Finans ve Ġhale Birimi'nin Kullandırdığı IPA Fonlarına dair 2014 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

  1. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları AB Fonlarının kullanımına iliĢkin mali tablolar:

T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

HAZĠNE MÜSTEġARLIĞI ULUSAL FON 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

  1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ....................... 59
  2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 61
  3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 61
  4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 61
  5. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 62
  6. EKLER ........................................................................................................................................................ 63

KISALTMALAR AB Avrupa Birliği IPA Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (Instrument for Pre-Accession Assistance) IPARD Katılım Öncesi Yardım Aracı Kırsal Kalkınma Programı (Instrument for Pre-
Accession Assistance for Rural Development) TKDK Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu TL Türk Lirası

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Ulusal Fon 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 59

  1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Mali Yapı Ulusal Fon, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Avrupa Toplulukları Komisyonu Arasında Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA) ile Temin Edilen Yardımın Uygulanması Çerçevesinde Türkiye Cumhuriyeti‟ne Sağlanan Avrupa Topluluğu Mali Yardımlarıyla Ġlgili ĠĢbirliği Kuralları Hakkında Çerçeve AnlaĢma‟da belirtildiği üzere, Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı çerçevesinde sağlanacak yardımların mali yönetimi ile görevlidir. Bu kapsamda özellikle; banka hesaplarının düzenlenmesi, Komisyondan ve ulusal makamlardan fonların talep edilmesi, temin edilen fonların Uygulama Birimlerine tahsis edilmesi ve Komisyona mali raporların sunulmasından sorumludur. Kaynakların mali yönetimi Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA) Türkiye Program Uygulama Rehberlerinden Ulusal Fona ĠliĢkin “I – Mali Yönetim” baĢlıklı rehberine göre yürütülmektedir. Bütçe 2014 yılı içerisinde, IPA I-IV üncü bileĢenleri ve IPARD için Ulusal Fonun kullanımına verilen ve buradan aktarılan kaynaklar aĢağıda yer almaktadır. Tablo 10: IPA I-IV üncü BileĢenler Fonlarının Tahsis Durumu Avro Dönem BaĢı Bakiyesi ile Birlikte 2014 Yılı Ġçinde Ulusal Fona Tahsis Edilen Kaynaklar Ulusal Fonun Tahsis Ettiği Kaynaklar AB Katkısı 349.502.478,44 481.280.984,86 Ulusal Katkı 89.796.273,26 87.480.735,41 Toplam 439.298.751,70 568.761.720,27

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Ulusal Fon 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 60 Tablo 11: IPA V inci BileĢen Fonlarının Tahsis Durumu Dönem BaĢı Bakiyesi ile birlikte 2014 yılı Ġçinde Ulusal Fona Tahsis Edilen Kaynaklar Ulusal Fonun Tahsis Ettiği Kaynaklar Avro Hesabı 236.143.841,29 Avro 235.185.687,67 Avro TL Hesabı TKDK tarafından kontrol edilmektedir. TKDK tarafından kontrol edilmektedir. Muhasebe ve Raporlama Sistemi “Ulusal Fonun Kurulmasına Dair Mutabakat Zaptı”nın “Muhasebe” baĢlıklı 15 inci maddesinde; “Ulusal Fon, Türkiye’de Avrupa Birliği tarafından finanse edilen bütün programlara ilişkin tüm akdi ve diğer mali işlemleri kapsayacak bir çift kayıt usulü ya da analitik muhasebe sistemini kullanacaktır.” denilmektedir. Ulusal Fonun muhasebesi, çift kayıtlı, analitik ve tahakkuk esaslı, Avro ve TL bazlı olarak Hazine Bilgi ĠĢlem Dairesi sunucularında çalıĢtırılan MICRO adlı muhasebe programı üzerinde tutulmaktadır. Ulusal Fon‟un, bu çerçevede uyguladığı muhasebe sisteminin ilkeleri, Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA) Türkiye Program Uygulama Rehberlerinden Ulusal Fona ĠliĢkin “J – Muhasebe” baĢlıklı rehberlerde detaylandırılmaktadır. IPA I, II, III ve IV üncü bileĢenler için mali tablolar; bilanço, gelir tablosu, nakit akım tablosu ve mali tablo dipnotlarından oluĢmaktadır. Denetim görüĢü bu tablolara iliĢkin olarak verilmiĢtir. IPARD (IPA V) için oluĢturulacak mali tablolar ise Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Avrupa Komisyonu Arasında Türkiye Cumhuriyeti‟ne Yönelik AB Mali Yardımına ĠliĢkin ĠĢbirliği ve Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA) BeĢinci BileĢeni – Kırsal Kalkınma BileĢeni – (IPARD) Kapsamındaki Yardımın Uygulanması Ġçin Kurallar Hakkında AnlaĢma‟nın 50 nci maddesinin 1 inci fıkrasının (a) bendinde sayılmıĢtır. Mali tablolar; bilanço, ekonomik verim hesabı, net varlıklar/borçlardaki değiĢikliklerin beyanı, IPARD avro hesabına iliĢkin bilgiyle birlikte nakit akım tablosu, mali beyanname ekleridir. Denetim görüĢü bu tablolara iliĢkin olarak verilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Ulusal Fon 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 61 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Ulusal Fon 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 62 gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetim ve inceleme çalıĢmaları; Ulusal Fon muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü muhasebe birimindeki cetvel ve belgeler ile bu birimdeki yevmiye kayıtlarına dayanak olan arĢivlerinde muhafaza edilen kanıtlayıcı belgeler; tamlık, doğruluk, tutarlılık ve tabi olduğu mevzuatına uygunluk açısından incelenmiĢtir. Bununla birlikte Ulusal Fonun mali yönetimini yaptığı fonlar, ilgili uygulama birimleri tarafından harcanmakta, muhasebeleĢtirilmekte ve raporlanmaktadır. Bu nedenle uygulama birimlerinin yapmıĢ olduğu harcamalar denetim faaliyetleri kapsamı dıĢındadır. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir. 5. DENETĠM GÖRÜġÜ A-) Ulusal Fon’un IPA I, II, III ve IV üncü BileĢenleri Kapsamında OluĢturulan Mali Tablolarına ĠliĢkin Denetim GörüĢü Hazine MüsteĢarlığı Ulusal Fon'un IPA I, II, III ve IV üncü BileĢenleri kapsamında oluĢturulan, 2014 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır. B-) Ulusal Fon’un IPA V inci BileĢeni Kapsamında OluĢturulan Mali Tablolarına ĠliĢkin Denetim GörüĢü Hazine MüsteĢarlığı Ulusal Fon'un IPA V inci BileĢen kapsamında oluĢturulan, 2014 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Ulusal Fon 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 63 6. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Ulusal Fon 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 64

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Ulusal Fon 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 65

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Ulusal Fon 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 66

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Ulusal Fon 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 67

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Ulusal Fon 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 68

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Ulusal Fon 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 69

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Ulusal Fon 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 70

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Ulusal Fon 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 71

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Ulusal Fon 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 72

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Ulusal Fon 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 73

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Ulusal Fon 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 74

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Ulusal Fon 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 75

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Ulusal Fon 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 76

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Ulusal Fon 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 77 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı Ulusal Fon 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 78

HAZĠNE MÜSTEġARLIĞI 2014 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

  1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 83
  2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 84
  3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 84
  4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 84
  5. GENEL DEĞERLENDĠRME ................................................................................................................... 85
  6. DENETĠM BULGULARI .......................................................................................................................... 86

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 83

  1. ÖZET Bu rapor, T.C. BaĢbakanlık Hazine MüsteĢarlığı performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca, SayıĢtay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. T.C. BaĢbakanlık Hazine MüsteĢarlığının hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aĢağıdakiler denetlenmiĢtir:  2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan,  2014 Performans Programı,  2014 Ġdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. T.C. BaĢbakanlık Hazine MüsteĢarlığının genel performans yönetimi sistemi ile ilgili olarak, performans bilgisinin yönetilmesine ve raporlanmasına yönelik açık iç politikaları, yapıları, süreçleri ve karar mekanizmalarının olduğu, sorumlu personelin eğitilmesini sağladığı, performans bilgisinin yönetimi için görev ve sorumlulukların belirlendiği, performans bilgisinin üretilmesi ve kalitesinden sorumlu kiĢilerin tespit edildiği görülmüĢtür. Ancak Performans Programı ve Faaliyet Raporları için harcama birimlerinin sorumlu kılınması ve bu nedenle faaliyetleri gerçekleĢtirme birimlerinin raporlamada da görev alması nedeniyle, tarafsızlığı sağlamak için faaliyetleri gerçekleĢtirme ve raporlama görevlerinin tam olarak birbirinden ayrılmadığı, kamu idaresinin, kontrol sisteminin kendi iĢleyiĢi hakkında dönemsel raporlar talep etmediği ve performans bilgisinin kalitesini etkileyebilecek risklerin de kısmen tespit edildiği anlaĢılmıĢ olup bu eksikliklerin giderilmesi gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 84 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin Yönetmelik ve Kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 85 üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, T.C. BaĢbakanlık Hazine MüsteĢarlığının yayımladığı 2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 yılı Performans Programı ve 2014 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir. 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2014 yılı performans denetimi kapsamında T.C. BaĢbakanlık Hazine MüsteĢarlığının yayımladığı 2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 yılı Performans Programı ve 2014 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. T.C. BaĢbakanlık Hazine MüsteĢarlığının 2014-2018 yılı Stratejik Planının zamanında yayımlandığı, ancak sunum kriterine iliĢkin olarak 1 (bir) adet göstergenin Kamu Ġdareleri için Stratejik Planlama Klavuzundaki kriterlere aykırı olarak belirlendiği görülmüĢtür. Performans Programının mevcudiyet, zamanlılık ve sunum kriterine göre incelenmesi neticesinde 4 adet, Performans Programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanımlanma kriterlerine göre incelenmesi neticesinde de 7 adet, Faaliyet Raporu ile ilgili olarak da 4 adet bulgu tespit edilmiĢ olmakla birlikte kurumca üretilen performans bilgisinin genel olarak güvenilir olduğu ve Performans Yönetim Sisteminin ise raporumuzun özet bölümünde belirtildiği üzere, bazı eksiklikleri olmakla birlikte genel olarak baĢarılı olduğu söylenebilir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 86 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Stratejik Planlama Klavuzundaki Kriterlere Aykırı Gösterge Belirlenmesi Hazine MüsteĢarlığı Stratejik Planı ve Performans Programında, “Finansal tabana yayılma stratejisinin oluĢturulması ve uygulanması, bu alanda ülkemizin uluslararası kuruluĢ ve platformlarda etkinliğinin artırılması” hedefi ve bu kapsamda belirlenen “Finansal tabana yayılma stratejisinin oluĢturulması” göstergesinin Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Klavuzundaki kriterlere aykırı olarak belirlendiği görülmüĢtür. Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzunda, “hedeflerin ölçülebilir olarak ifade edilemediği durumlarda stratejik planda hedefe yönelik performans göstergelerine yer verilmesi gereklidir. Performans göstergeleri gerçekleşen sonuçların önceden belirlenen hedefe ne ölçüde ulaşıldığının ortaya konulmasında kullanılır. Bir performans göstergesi, ölçülebilirliğin sağlanması bakımından miktar, zaman, kalite veya maliyet cinsinden ifade edilir.” denilmektedir. Klavuza göre, göstergelerin performans hedefine ulaĢılıp ulaĢılmadığını ölçmeye yönelik olarak belirlenmesi, stratejinin oluĢturulup oluĢturulmadığını gösterecek ölçüm kriterleri getirmesi gerekmektedir. Ancak, görüleceği üzere hedef ve gösterge aynıdır. Dolayısıyla belirlenen gösterge hatalıdır ve gösterge niteliğini taĢımamaktadır. Kamu idaresi cevabında: Bilindiği üzere, söz konusu Kılavuz kamu idarelerine yol gösterici nitelikte olup, MüsteĢarlığımız Kılavuza uyum konusunda azami dikkat göstermektedir. Diğer taraftan, Hazine MüsteĢarlığı Stratejik Planında “Finansal tabana yayılma stratejisinin oluĢturulması ve uygulanması, bu alanda ülkemizin uluslararası kuruluĢ ve platformlarda etkinliğinin artırılması” hedefi belirlenmiĢtir. Bu hedefe ulaĢılabilmesi için stratejinin oluĢturulması safhalarındaki gerekli çalıĢmaların yerine getirilmesi ve nihai olarak stratejinin uygun görülecek usullerle kabulü ve yayımlanması gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 87 Bu kapsamda, hedef finansal tabana yayılma stratejisinin oluĢturulması, finansal tabana yayılma stratejisinde gerçekleĢtirilen eylem sayısı ve finansal tabana yayılma konusunda ülkemizin aktif katılım sağladığı uluslararası etkinlik sayısı olmak üzere 3 (üç) adet unsurdan oluĢmaktadır. Söz konusu 3 unsur birbirlerini tamamlayıcı niteliktedir.
Bu itibarla, söz konusu hedefe ulaĢılabilmesinin göstergelerinden biri olarak stratejiye iliĢkin çalıĢmaların neticelendiğini ifade edecek bir göstergeye ihtiyaç duyulmuĢ olup, “Finansal tabana yayılma stratejisinin oluĢturulması” hedefine ulaĢılmasında ilk aĢama performans göstergesi olarak çalıĢmaların neticelendiğini göstermesi bağlamında belirlenmiĢtir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında, “Finansal tabana yayılma stratejisinin oluĢturulması ve uygulanması, bu alanda ülkemizin uluslararası kuruluĢ ve platformlarda etkinliğinin artırılması” hedefine ulaĢılabilmesinin göstergelerinden biri olarak stratejiye iliĢkin çalıĢmaların neticelendiğini ifade edecek bir göstergeye ihtiyaç duyulduğunu ve ilk aĢama performans göstergesi olarak çalıĢmaların neticelendiğini göstermesi bağlamında “Finansal tabana yayılma stratejisinin oluĢturulması” göstergesinin belirlendiğini ifade etmektedir. Stratejinin oluĢturulmasının hem hedef hem de gösterge olarak belirlenmesi bulguda da belirtildiği üzere Stratejik Planlama Klavuzuna aykırıdır. Klavuza göre, göstergelerin performans hedefine ulaĢılıp ulaĢılmadığını ölçmeye yönelik olarak belirlenmesi gerekmektedir. Kamu idaresinin de belirttiği gibi, hedefe ulaĢılabilmesi için stratejinin oluĢturulması safhalarındaki gerekli çalıĢmaların yerine getirilmesi ve nihai olarak stratejinin uygun görülecek usullerle kabulü ve yayımlanması gerekmektedir. Dolayısıyla stratejinin oluĢturulabilmesi için gerekli çalıĢmaların tamamlanması veya stratejinin yayımlanması gibi unsurların gösterge olarak belirlenmesi klavuza daha uygun olacaktır. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 2: Gösterge Ġle Ġlgili Faaliyet Belirlenmemesi Performans programında yer alan “Yeni enstrümanlar aracılılığıyla iç ve dıĢ finansman sağlanması” performans göstergesi için faaliyet belirlenmediği tespit edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 88 Faaliyetler, amaç ve hedeflere nasıl ulaĢılacağını gösteren kararlar bütünüdür. Bu nedenle faaliyetlerin belirli bir hedefe yönelik ve performans göstergeleri ile bağlantılı olması, göstergeler ile ulaĢılmak istenen sonuçlara hizmet etmesi gerekmektedir. “Kamu Mali Varlık ve Yükümlülüklerini Etkin Biçimde Yönetmek” stratejik amacına iliĢkin olarak, “Finansman araçlarının çeĢitlendirilmesi ve yatırımcı tabanının geniĢletilmesi” stratejik hedefi ve bu hedefe iliĢkin olarak da, “Yeni enstrümanlar aracılılığıyla iç ve dıĢ finansman sağlanması”, performans göstergesi olarak belirlenmiĢtir. Performans programında, söz konusu gösterge ile ilgili faaliyetler, “Yerli ve uluslararası kurumsal yatırımcılarla etkin iletiĢim kanallarının geliĢtirilmesi” ve “Yurt dıĢında düzenlenen yatırımcı toplantılarının coğrafi bölge ve zamanlama bazında düzenli bir takvim çerçevesinde gerçekleĢtirilmesi ve yatırımcılara web sitesi ve e-posta vasıtasıyla sağlanan bilgilendirme içeriğinin zenginleĢtirilmesi ve e-posta dağıtım tabanının geniĢletilmesi” olarak ifade edilmiĢtir. Ancak, yerli ve yabancı yatırımcılarla iletiĢimi arttırmak, yurtdıĢındaki yatırımcı toplantılarını arttırmak ve yatırımcılara sağlanan bilgilendirmeyi arttırmak, belki sağlanacak iç ve dıĢ finansmanı arttırabilir ancak yeni enstrüman aracılığıyla finansman sağlanmasını gerçekleĢtirmeye yardımcı olmaz. Dolayısıyla gösterge için belirlenen faaliyetler yeterli ve ilgili değildir. Kamu idaresi cevabında: Yeni enstrümanlar aracılığıyla iç ve dıĢ finansman sağlanması amacına yönelik olarak yerli ve yabancı kurumsal yatırımcılarla etkin iletiĢim kanallarının geliĢtirilmesi önem arz etmektedir. Uluslararası piyasalarda ihraç edilecek yeni bir borçlanma enstrümanı ile ilgili olarak, hem ilgili enstrümanın tam olarak hangi özelliklerde olacağının saptanması, hem de ihraçtan önce yatırımcıların doğru ve yeterli bir Ģekilde bilgilendirilmesi ve bu sayede ihraç edilecek söz konusu yeni enstrümana yatırımcılardan gelecek talep hakkında bilgi edinilmesi ihracın baĢarılı bir Ģekilde gerçekleĢtirilmesi açısından önem arz etmektedir. Bu çerçevede, yatırımcılarla iki yönlü bilgi akıĢı olacak Ģekilde görüĢmeler gerçekleĢtirmek elzem görülmektedir. Yatırımcıları bilgilendirmek amacıyla tesis edilen bu iletiĢim kanallarının yanı sıra, yurt dıĢında coğrafi bölge ve zamanlama açısından düzenli bir takvim çerçevesinde gerçekleĢtirilecek yatırımcı toplantıları, yatırımcılara web sitesi ve e-

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 89 posta vasıtasıyla sağlanan bilgilendirme içeriğinin zenginleĢtirilmesi ve e-posta dağıtım tabanının geniĢletilmesi yeni enstrüman aracılığıyla finansman sağlanmasını gerçekleĢtirmeye yardımcı olmaktadır. Yeni yatırımcılara ulaĢarak onların taleplerini algılamak ve yeni enstrümanlar hakkında bilgi vermek yeni enstrüman mekanizmasının daha iyi oluĢturulmasını ve daha kolay anlaĢılabilmesini sağlamaktadır. Söz konusu iletiĢim kanallarının geliĢtirilmemesi ve yurt dıĢında düzenli bir takvim çerçevesinde düzenlenen yatırımcı toplantılarının gerçekleĢtirilmemesi durumunda potansiyel yatırımcılar yeni enstrüman hakkında yeterli bilgiye sahip olmayacak ve bu durum da yatırımcıların yeni enstrümana iliĢkin talebini olumsuz etkileyecek, sonuç olarak “Yeni enstrümanlar aracılığıyla iç ve dıĢ finansman sağlanması” performans göstergesinin gerçekleĢtirilmesi konusunda zorluğa yol açabilecektir. Dolayısıyla belirtilen faaliyetler göstergenin gerçekleĢtirilmesi ile yakından ilgilidir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında, yeni bir borçlanma enstrümanı ile ilgili olarak, hem ilgili enstrümanın tam olarak hangi özelliklerde olacağının saptanması, hem de ihraçtan önce yatırımcıların doğru ve yeterli bir Ģekilde bilgilendirilmesi ve bu sayede ihraç edilecek söz konusu yeni enstrümana yatırımcılardan gelecek talep hakkında bilgi edinilmesinin ihracın baĢarılı bir Ģekilde gerçekleĢtirilmesi açısından önem arz ettiğini; söz konusu iletiĢim kanallarının geliĢtirilmemesi ve yurt dıĢında düzenli bir takvim çerçevesinde düzenlenen yatırımcı toplantılarının gerçekleĢtirilmemesi durumunda potansiyel yatırımcıların yeni enstrüman hakkında yeterli bilgiye sahip olmayacağını ve bu durumun da yatırımcıların yeni enstrümana iliĢkin talebini olumsuz etkileyeceğini ifade ederek; yerli ve yabancı yatırımcılarla iletiĢimi arttırmak, yurtdıĢındaki yatırımcı toplantılarını arttırmak ve yatırımcılara sağlanan bilgilendirmeyi arttırmak faaliyetlerinin, ilgili olduğunu ifade etmiĢtir. Kamu idaresi cevabı çerçevesinde, faaliyetler, gösterge ile ilgili bulunmuĢtur. Ancak, kamu idaresi tarafından yapılacak ek açıklamaya gerek duyulmadan performans programından faaliyetin ilgili olup olmadığının anlaĢılması gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 90 BULGU 3: Performans Ölçütü Olarak Bireysel Emeklilik Sistemi Katılımcı Sayısının Kullanılmasının Uygun Olmaması Hazine MüsteĢarlığı 2014 yılı performans programında, bireysel emeklilik sistemine katılımcı sayısına performans göstergesi olarak yer verilmesine rağmen söz konusu gösterge MüsteĢarlığın performans ölçütü olarak kullanılacak nitelikte değildir. Hazine MüsteĢarlığı‟nın 2014 yılı Performans Programında BES katılımcı sayısının 4.1 milyondan 5 milyon ve üzeri bir rakama çıkarılmasının hedeflendiği görülmektedir. Ancak BES sisteminde, MüsteĢarlık sadece genel düzenleme yapma yetkisine sahip olup, kiĢilerin BES‟e katılımı anılan sektörde faaliyet gösteren finans kuruluĢları tarafından yapılmaktadır. Dolayısıyla BES sistemine katılım sayısı ile ilgili olarak mevzuatın MüsteĢarlığa vermiĢ olduğu herhangi bir yetki ve sorumluluk bulunmamakla birlikte katılım sayısının artması veya azalmasını MüsteĢarlığın baĢarı veya baĢarısızlığı olarak değerlendirmek mümkün değildir. Bu kapsamda MüsteĢarlığın 2014 yılı Performans Programında yer vermiĢ olduğu BES katılımcı sayısının performans göstergesi olarak kabul edilemeyeceği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında: Bilindiği üzere, Hazine MüsteĢarlığının 2014-2018 yıllarını kapsayan Stratejik Planında, “özel emeklilik sisteminin geliĢimini hızlandırmak” amaçlanmıĢ ve bu kapsamda özel emeklilik ürünlerinin yaygınlaĢtırılması hedeflenmiĢtir. Bu doğrultuda, Sigortacılık Genel Müdürlüğünce, birimin görev ve yetkileri kapsamında, mevzuatta yapılan gerekli düzenlemeler vasıtasıyla, sektörün arz yönünde yaĢanan eksikliklerinin giderilmesi, bireysel emeklilik sistemi katılımcılarının hak ve menfaatlerinin korunması ve özel emekliliğin talep yönünün geliĢtirilmesi hedeflenmektedir. Bu çerçevede, 2012 yılında, 1 Ocak 2013 tarihinde yürürlüğe girmek üzere, 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununda ve bazı vergi kanunlarında, ülkemizde hem özel emekliliğin hem de iç tasarrufların geliĢimi açısından önemli fırsatlar sağlayan düzenlemeler yapılmıĢtır. Bu kapsamda; etkinliği ve bilinirliği sınırlı düzeyde kalan, katkı payı ödemelerinin gelir vergisi matrahından düĢülmesi uygulaması yerine, katılımcı tarafından ödenen katkı paylarının yüzde 25‟i oranında Devlet Katkısının doğrudan katılımcı hesabına ödenmesi uygulamasına geçilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 91 BES‟te yapılan yeni düzenlemenin olumlu etkileri 2013 yılından itibaren önemli ölçüde hissedilmeye baĢlanmıĢtır. Yeni dönemde sistemdeki büyümeye iliĢkin önemli parametrelerden biri sistemdeki katılımcı sayısıdır. BES‟e iliĢkin olarak getirilen yeni teĢvik sisteminin, katılımcıların tüketim-tasarruf davranıĢ kalıplarını tasarrufta bulunmayı teĢvik edici yönde değiĢtirmiĢ/değiĢtirmekte olduğu ve sektördeki büyümenin ivme kazanmasına yardımcı olduğu görülmektedir. Bu çerçevede, Bireysel Emeklilik Sistemindeki katılımcı sayısı birçok etkene bağlı olarak değiĢebilmekte olup katılımcı sayısının artması veya azalması doğrudan MüsteĢarlığımızın baĢarı veya baĢarısızlığı olarak değerlendirilememektedir. Bununla birlikte, yukarıda belirtilen hususlar ıĢığında, sStratejik planda bulunan ilgili hedefe ulaĢılıp ulaĢılamadığının ölçülebilmesini teminen, belirli, ölçülebilir, ulaĢılabilir, güvenilir ve zaman boyutlu bir gösterge belirlenmesine önem verilmiĢ ve planda “BES Katılımcı Sayısı”na gösterge olarak yer verilmiĢtir. Sonuç olarak: Kamu idaresi tarafından yapılan açıklamada, Hazine MüsteĢarlığının 2014-2018 yıllarını kapsayan Stratejik Planında, “özel emeklilik sisteminin geliĢimini hızlandırmak” amaçlanmıĢ ve bu kapsamda özel emeklilik ürünlerinin yaygınlaĢtırılması hedeflenmiĢtir denilerek 2012 yılında, 1 Ocak 2013 tarihinde yürürlüğe girmek üzere, 4632 sayılı Bireysel Emeklilik Tasarruf ve Yatırım Sistemi Kanununda ve bazı vergi kanunlarında yapılan değiĢikliklere atıf yapılmıĢtır. Ancak bireysel emeklilik sistemine katılımcı sayısının birçok değiĢkene bağlı bir veri olması nedeniyle, kamu idaresi tarafından yapılan açıklamada da kabul edildiği üzere, MüsteĢarlığın performans göstergesi olarak kullanılması uygun değildir. BULGU 4: Faaliyetin Hedef ve Gösterge Ġle Ġlgili Olmaması Performans programında yer alan "Maliye Bakanlığı ile düzenli olarak toplantılar yapılması” faaliyetinin, hedef ve gösterge ile ilgili olmadığı tespit edilmiĢtir. Faaliyetler, amaç ve hedeflere nasıl ulaĢılacağını gösteren kararlar bütünüdür. Bu nedenle faaliyetlerin belirli bir hedefe yönelik ve performans göstergeleri ile bağlantılı olması, göstergeler ile ulaĢılmak istenen sonuçlara hizmet etmesi gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 92 “Kamu Mali Varlık ve Yükümlülüklerini Etkin Biçimde Yönetmek” stratejik amacına iliĢkin olarak, “Nakit yönetimine iliĢkin gelir ve gider tahminlerinin iyileĢtirilmesi” stratejik hedefi, bu hedefe iliĢkin olarak da, “Gelir ve harcamalara iliĢkin program ve gerçekleĢme arasındaki sapma”, performans göstergesi olarak belirlenmiĢtir. Performans programında, söz konusu gösterge ile ilgili faaliyetler yer almaktadır. Bu faaliyetlerden biri de, “Maliye Bakanlığı ile düzenli olarak toplantılar yapılması”dır. Ancak, Maliye Bakanlığı ile düzenli olarak toplantılar yapılması, gelir ve harcamalara iliĢkin program ve gerçekleĢme arasındaki sapmayı doğrudan azaltmaz. Dolayısıyla, söz konusu faaliyet, hedef ve gösterge ile ilgili değildir. Kamu idaresi cevabında: Bilindiği üzere “Kamu Mali Varlık ve Yükümlülüklerini Etkin Biçimde Yönetmek” stratejik amacı ile ilgili olarak, “Nakit yönetimine iliĢkin gelir ve gider tahminlerinin iyileĢtirilmesi” stratejik hedefi belirlenmiĢ olup, söz konusu hedefe iliĢkin “Gelir ve harcamalara iliĢkin program ve gerçekleĢme arasındaki sapma” performans göstergesi olarak belirlenmiĢtir. Anılan performans göstergesinde de ifade edildiği üzere gelir ve harcamalara iliĢkin program ve gerçekleĢme arasındaki sapmayı en aza indirmek adına nakit talebinde bulunan kuruluĢların yanı sıra kamu mali yönetiminde görev alan diğer kuruluĢlarla da iletiĢim halinde çalıĢılmaktadır. Bu kapsamda her ay düzenli olarak yapılan ve “Harcama-Koordinasyon Toplantısı” adı verilen toplantılarda yüksek miktarda harcama yapan kuruluĢlar ve Maliye Bakanlığı yetkilileri ile görüĢ alıĢveriĢinde bulunulmaktadır. Söz konusu toplantının amacı, toplantıya katılan harcamacı kuruluĢların yetkililerinden nakit programına konu olacak harcamalara iliĢkin bilgi edinmek ve Maliye Bakanlığı yetkililerinden de ilgili harcamalara yönelik olarak serbest bırakılması öngörülen ödenek tutarları ve Maliye Bakanlığı bütçesinden yapılan transfer harcamalarına iliĢkin projeksiyonların paylaĢılmasıdır. Toplantı sonucu nihai hale getirilen nakit aktarım projeksiyonları nakit programına alınmakta ve söz konusu harcamalara iliĢkin gerçekleĢmeler ile nakit programı arasındaki sapma en aza indirilmeye çalıĢılmaktadır.
Diğer taraftan, yine her ay düzenli olarak Kamu Finansmanı Genel Müdürü ve Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürünün de katılımıyla gerçekleĢtirilen ve “Bütçe-Koordinasyon Toplantısı” olarak adlandırılan toplantılarda, güncel mevzuat değiĢiklikleri, izleyen döneme iliĢkin olarak planlanan düzenlemeler ve bunların kamu gelir ve harcamalarına etkisi, izleyen döneme iliĢkin bütçesel riskler ile harcamalara iliĢkin serbest bırakılması planlanan

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 93 ödeneklere iliĢkin bilgi alıĢveriĢi yapılmakta olup bahse konu bilgiler ile nakit programı güncellenerek anılan performans göstergesi kapsamında nakit programı ile gerçekleĢmeler arasında meydana gelebilecek sapmalar en aza indirilmeye çalıĢılmaktadır.
Bu çerçevede, Maliye Bakanlığı yetkilileri ile yapılan toplantıların nakit programı ve gerçekleĢmesi arasında meydana gelebilecek sapmaları en aza indirmeye yönelik bir faaliyet olduğu düĢünülmekte olup performans göstergesi ve buna iliĢkin hedef ile tutarlı olduğu değerlendirilmektedir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında, gelir ve harcamalara iliĢkin program ve gerçekleĢme arasındaki sapmayı en aza indirmek adına nakit talebinde bulunan kuruluĢların yanı sıra kamu mali yönetiminde görev alan diğer kuruluĢlarla da iletiĢim halinde çalıĢıldığını; bu kapsamda Maliye Bakanlığı yetkilileri ile görüĢülerek Maliye Bakanlığı bütçesinden yapılan transfer harcamalarına iliĢkin projeksiyonlar, güncel mevzuat değiĢiklikleri, izleyen döneme iliĢkin olarak planlanan düzenlemeler ve bunların kamu gelir ve harcamalarına etkisi, izleyen döneme iliĢkin bütçesel riskler ile harcamalara iliĢkin serbest bırakılması planlanan ödeneklere iliĢkin bilgi alındığını ve bu bilgiler ile nakit programının güncellendiğini ve böylece nakit programı ile gerçekleĢmeler arasında meydana gelebilecek sapmaların en aza indirilmeye çalıĢıldığını ifade etmiĢtir. Kamu idaresi cevabı çerçevesinde, faaliyet, hedef ve gösterge ile ilgili bulunmuĢtur ancak, kamu idaresi tarafından yapılacak ek açıklamaya gerek duyulmadan performans programından faaliyetin ilgili olup olmadığının anlaĢılması gerekmektedir.
BULGU 5: Farklı Faaliyetler Ġçin EĢit Tutarlı Maliyetler Belirlenmesi Hazine MüsteĢarlığı Performans Programında “Finansal ürün ve hizmetlerin etkinliğinin artırılması, yeni ürün ve hizmetlerin geliĢtirilmesi” hedefi kapsamında planlanan 7 faaliyet için maliyet belirlenmiĢtir. Ancak, bu faliyetlerden “GiriĢim sermayesi fonlarını desteklemek amacıyla üst fonlara kaynak aktarılması” dıĢındaki tüm faaliyetler için eĢit tutarlarda maliyet tespit edilmiĢtir. Bu durum gerçekçi bir değerlendirme yapılmadığını göstermektedir. Kamu idaresi cevabında: Stratejik plan hazırlama sürecinde Genel Müdürlüğümüz görev alanı kapsamındaki "GiriĢim sermayesi fonlarını desteklemek amacıyla üst fonlara

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 94 kaynak aktarılması" faaliyeti dıĢında diğer faaliyetlere iliĢkin 2014 yılı için yaklaĢık olarak 112.250,- TL maliyet hesaplanmıĢtır. Söz konusu faaliyetler; -Tanıtım ve farkındalık seminerleri düzenlenmesi, -Eğitim faaliyetleri düzenlenmesi, -Nitelikli yatırımcılar nezdinde yurt içi ve yurt dıĢında tanıtım faaliyetleri düzenlenmesi, -Kapsamlı bir veritabanı oluĢturulması, -Tecrübe paylaĢım programlarına katılım sağlanması, -Uluslararası toplantılara katılım sağlanması Olarak belirlenmiĢtir. Bahse konu faaliyetlerin benzer niteliklerde olması, faaliyetleri yürütecek ve faaliyetlere katılım sağlayacak kiĢilerin aynı kiĢiler olması ve faaliyetlerin etkileri itibariyle de benzer sonuçlar elde edilecek olması ve her bir faaliyete iliĢkin maliyetin önceden tam olarak kestirilmesinin mümkün olmaması nedenleriyle, öngörülen diğer faaliyetlere iliĢkin maliyetler eĢit olarak belirlenmiĢtir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında, söz konusu faaliyetlerin benzer niteliklerde olması, katılım sağlayacak kiĢilerin aynı kiĢiler olması ve her bir faaliyete iliĢkin maliyetin önceden tam olarak belirlenmesinin mümkün olmaması nedenleriyle maliyetlerin eĢit olarak belirlendiği belirtilmektedir. Ancak, belirlenen faaliyetlerin benzer nitelikte olması maliyetlerinin aynı olmasını gerektirmemektedir. Bir seminer düzenlemek ile uluslararası bir toplantıya katılmanın ya da bir tanıtım faaliyeti ile veritabanı oluĢturmanın çok farklı maliyetleri olabilecektir. Dolayısıyla faaliyet maliyetleri belirlenirken faaliyete özgü unsurlar dikkate alınmalı, daha gerçekçi tutarlar tespit edilmeye çalıĢılmalıdır. BULGU 6: Özel Sağlık Sigortalarına Tabi Sigortalı Sayısının Performans Ölçütü Olarak Kullanılmasının Uygun Olmaması Hazine MüsteĢarlığı 2014 yılı performans programında, özel sağlık sigortalarına tabi sigortalı sayısına performans göstergesi olarak yer verilmiĢtir ancak söz konusu gösterge MüsteĢarlığın performans ölçütü olarak kullanılacak nitelikte değildir. Hazine MüsteĢarlığı‟ nın 2014 yılı performans programında özel sağlık sigortalarına tabi sigortalı sayısının 2.4 milyondan 2.7 milyona çıkarılmasının hedeflendiği görülmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 95 Ancak özel sağlık sigortası sisteminde, MüsteĢarlık sadece genel düzenleme yapma yetkisine sahip olup, kiĢilerin sisteme katılımı anılan sektörde faaliyet gösteren kuruluĢlar tarafından yapılmaktadır. Dolayısıyla özel sağlık sigortalarına tabi sigortalı sayısı ile ilgili olarak mevzuatın, MüsteĢarlığa vermiĢ olduğu herhangi bir yetki ve sorumluluk bulunmamakla birlikte katılım sayısının artması veya azalmasının MüsteĢarlığın baĢarı veya baĢarısızlığı olarak değerlendirmek mümkün değildir. Bu kapsamda MüsteĢarlığın 2014 yılı performans programında yer vermiĢ olduğu özel sağlık sigortalarına tabi sigortalı sayısının performans göstergesi olarak kabul edilemeyeceği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında: Bilindiği üzere, Hazine MüsteĢarlığının 2014-2018 Stratejik Planında, sigortacılık sektörünün gelişiminin hızlandırılması amaçlanmıĢ ve bu kapsamda sigortacılık oranlarının artırılması ve sigortacılık ürünlerinin yaygınlaştırılması hedeflenmiĢtir. Bu doğrultuda, Hazine MüsteĢarlığı Sigortacılık Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri kapsamında, mevzuatta gerekli düzenlemeler yapılarak, hem sigortacılık sektörünün arz yönünde yaĢanan eksikliklerin giderilmesi, hem de sigortalıların hak ve menfaatlerinin korunarak sigortacılık sektörünün talep yönünün güçlendirilmesi hedeflenmektedir. Stratejik Planda belirlenen “Özel sağlık sigortalarına tabi sigortalı sayısı” performans göstergesi birçok etkene bağlı olarak değiĢebilmekte olup, anılan göstergedeki artıĢ veya azalıĢ Hazine MüsteĢarlığının doğrudan baĢarısı ya da baĢarısızlığı olarak değerlendirilemeyeceği muhakkaktır. Ancak, Stratejik Planda belirlenen hedeflere ulaĢılıp ulaĢılamadığının ölçülebilmesini teminen, kantitatif performans ölçütleri belirlenmiĢtir. Sonuç olarak: Kamu idaresi tarafından yapılan açıklamada, Hazine MüsteĢarlığı tarafından 2014-2018 Stratejik Planında, sigortacılık sektörünün geliĢiminin hızlandırılması amaçlanmıĢ ve bu kapsamda sigortacılık oranlarının artırılması ve sigortacılık ürünlerinin yaygınlaĢtırılmasının hedeflendiği belirtilmiĢtir. Ancak kamu idaresi tarafından yapılan açıklamada da kabul edildiği üzere, birden fazla değiĢkene bağlı olarak değiĢebilecek özel sağlık sigortalarına tabi sigortalı sayısının Hazine MüsteĢarlığının baĢarısı veya baĢarsızlığı olarak değerlendirmek mümkün değildir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 96 BULGU 7: Performans Programında Gelecek Yıllara ĠliĢkin Performans Göstergelerine Yer Verilmesi 2014 yılı Performans Programında yer alan “KĠT‟lerin Uluslararası Kurumsal Yönetim Ġlkeleri ile Uyumlu Bir Çerçevede Faaliyet Göstermelerinin Sağlanması” hedefine iliĢkin “Pay sahipliği politika belgesinin yayımlanması” performans göstergesinin 2015, “Ġç kontrol sistemi tesis eden KĠT sayısı” performans göstergesinin ise 2016 yıllarına ait olduğu görülmüĢtür. Performans programları, stratejik planların yıllık dilimlerini oluĢturacak Ģekilde hazırlanmalı, hedef ve göstergelere ilgili oldukları yılın performans programında yer verilmelidir. Kamu idaresi cevabında: 2014-2018 dönemine ait MüsteĢarlığımız Stratejik Planında Hedef 1.5 olarak “KİT’lerin Uluslararası Kurumsal Yönetim İlkeleri İle Uyumlu Bir Çerçevede Faaliyet Göstermelerinin Sağlanması” tanımlanmıĢ ve söz konusu hedefle ilgili performans göstergeleri yine anılan Stratejik Planda belirlenmiĢtir. 2014 Yılı Performans Programında da Genel Müdürlüğümüzün sorumlu olduğu Hedef 1.5 ile ilgili performans göstergelerine iliĢkin mevcut durum ve önümüzdeki yıllara iliĢkin hedef değerlerine yer verilmiĢtir. Hedef 1.5 ile ilgili olarak tanımlanmıĢ olan performans göstergeleri birbiriyle bağlantılı ve birbirini tamamlayıcı Ģekilde belirlenmiĢtir. Göstergelere iliĢkin gerçekleĢmeler birbirini takip eden süreçler niteliğinde olup, bir yıllık bir dönem ile sınırlandırılamamaktadır. Örneğin “Pay sahipliği politika belgesinin hazırlanarak ilgili kurumların görüĢüne sunulması” performans göstergesinin gerçekleĢmesi akabinde “Pay sahipliği politika belgesinin yayımlanması” sürecine geçilmektedir. Benzer Ģekilde, “Ġç kontrol sistemi tesis edilmesine yönelik eylem planı hazırlayan KĠT sayısı” performans göstergesi de “Ġç kontrol sistemi tesis eden KĠT sayısı” performans göstergesine ön hazırlık niteliği taĢımaktadır. Bu çerçevede, göstergelere iliĢkin gerçekleĢme sürecinin bir bütün halinde ortaya konulabilmesi için, 2014 Yılı Performans Programında göstergelerin tamamına yer verilmiĢ, her bir gösterge için anılan yılın hedefinin ne olduğu belirtilerek, takip eden yıllara iliĢkin de gerekli açıklamalar yapılmıĢtır. Bununla birlikte, Performans Denetim Raporunda belirtilmiĢ olan görüĢ önümüzdeki yıllara iliĢkin Performans Programları hazırlanırken dikkate alınacaktır. Sonuç olarak: Performans programları, stratejik planların yıllık dilimlerini oluĢturacak Ģekilde hazırlanmalı, hedef ve göstergelere ilgili oldukları yılın performans

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 97 programında yer verilmelidir. Kamu Ġdaresi de söz konusu hususun izleyen yıllarda dikkate alınacağını belirtmiĢtir. BULGU 8: Performans Programında Yer Verilen 1.2., 1.3., 2.1. ve 2.2. nolu Hedefler Ġçin Maliyet Belirlenmemesi Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Programında, 1.2. nolu “Finansman Araçlarının Çeşitlendirilmesi ve Yatırımcı Tabanının Genişletilmesi”, 1.3. nolu “Nakit Yönetimine İlişkin Gelir ve Gider Tahminlerinin İyileştirilmesi”, 2.1. nolu “Ülkemizin Uluslararası Ekonomik ve Finansal Kuruluşlar ve Platformlarla İlişkilerinin Geliştirilmesi, Bu Kuruluşlar ve Platformlardaki Temsil Gücümüzün Artırılması ve Uluslararası Kalkınma Bankalarının İmkânlarından Daha Fazla Yararlanılması” ile 2.2 nolu “Ülkemizce Yurtdışına Sağlanan Kredi, Hibe, Yardım ve Garanti Benzeri İmkânların Kalkınma için Uluslararası İşbirliği Hedef ve Stratejisi Çerçevesinde Etkin Bir Şekilde Kullanılması" hedefleri için maliyet belirlenmediği tespit edilmiĢtir. Performans Programı Hazırlama Rehberi gereğince, performans hedeflerinin kaynak ihtiyacının belirlenmesi gerekmektedir. Performans hedeflerinin kaynak ihtiyacı da, performans hedefine ulaĢmak amacıyla gerçekleĢtirilecek faaliyet maliyetlerinin toplamından oluĢmaktadır. Performans Programındaki hedefler için maliyet belirlenmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında: 1.2., 2.1., 2.2. nolu faaliyetlere iliĢkin maliyet bilgilerine Hazine MüsteĢarlığı 2015 yılı performans programında yer verilmiĢtir.
1.3. nolu “Nakit Yönetimine İlişkin Gelir ve Gider Tahminlerinin İyileştirilmesi” hedefi kapsamında gerekli olan kaynaklar genel yönetim giderleri kapsamında olup olağan iĢ akıĢı haricinde herhangi bir ilave maliyet teĢkil etmediğinden bahse konu faaliyete münhasır bir maliyet hesabına yer verilmemiĢtir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında, 1.2., 2.1., 2.2. nolu faaliyetlere iliĢkin maliyet bilgilerine Hazine MüsteĢarlığı 2015 yılı performans programında yer verildiğini ifade etmiĢ olup, söz konusu husus, 2015 yılı Performans Programından teyit edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 98 Kamu idaresi ayrıca, 1.3. nolu hedef için gerekli olan kaynakların genel yönetim giderleri kapsamında olduğunu, olağan iĢ akıĢı haricinde herhangi bir ilave maliyet gerektirmediğini ifade ederek, sözkonusu faaliyet için ayrı bir maliyet hesabına yer verilmediğini belirtmiĢtir. Ancak, kamu idaresi cevabında da belirtildiği gibi, söz konusu hedef için gerekli olan kaynaklar, genel yönetim giderleri kapsamında olduğundan yani maliyet sıfır olmadığından, maliyetin sıfır olarak gösterilmemesi gerekmektedir. BULGU 9: Yapılan Yeni DıĢ Tahvil ve Kira Sertifikası Ġhraçlarında, Önceki Üç Yıl Boyunca GerçekleĢtirilen Ġhraçlara Talep GöstermemiĢ Yeni Yatırımcı Sayısı Performans Göstergesinin Ġyi Tanımlanmaması Performans programında yer alan "Yapılan yeni dıĢ tahvil ve kira sertifikası ihraçlarında, önceki üç yıl boyunca gerçekleĢtirilen ihraçlara talep göstermemiĢ yeni yatırımcı sayısı" performans göstergesinin iyi tanımlanmadığı tespit edilmiĢtir. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğe göre, performans programlarında yer alan performans hedef ve göstergelerinin sade ve anlaĢılır olması esastır. “Kamu Mali Varlık ve Yükümlülüklerini Etkin Biçimde Yönetmek” stratejik amacına iliĢkin olarak, “Finansman araçlarının çeĢitlendirilmesi ve yatırımcı tabanının geniĢletilmesi” stratejik hedefi ve bu hedefe iliĢkin olarak da, “Yapılan yeni dıĢ tahvil ve kira sertifikası ihraçlarında, önceki üç yıl boyunca gerçekleĢtirilen ihraçlara talep göstermemiĢ yeni yatırımcı sayısı”, performans göstergesi olarak belirlenmiĢtir. Ayrıca, göstergenin hesaplanmasında; “1” rakamının, en az 5 yeni yatırımcının ihalelere talep göstermesini, “0”rakamının ise, 5‟in altında yeni yatırımcının ihalelere talep göstermesini ifade ettiği belirtilmiĢtir. Ancak göstergede geçen üç yıl öncesi ile karĢılaĢtırma nedeni anlaĢılmamaktadır. Dolayısıyla gösterge iyi tanımlanmamıĢtır. Ayrıca, göstergenin hesaplanmasında, ihalelere talep gösteren yeni yatırımcı sayısının esas alınacağı belirtilmiĢtir. Ancak, göstergede belirtilen kira sertifikasının sadece doğrudan satıĢ yöntemiyle ihraç edileceği göz önünde bulundurulduğunda, söz konusu ifadenin yeniden düzenlenmesi gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında: MüsteĢarlığımızın almıĢ olduğu stratejik karar çerçevesinde son üç yıl boyunca gerçekleĢtirilen ihraçlara talep göstermemiĢ yatırımcılar yakından takip edilmektedir. Göstergenin hesaplanmasında sadece yeni yatırımcılar dikkate

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 99 alınmamakta olup, daha önceden ihraçlarımıza talep göstermiĢ olmasına karĢın son üç sene boyunca talep göstermemiĢ yatırımcılar da dikkate alınmaktadır. MüsteĢarlığımızın özellikle son 3-4 senedir Yen cinsinden tahvil ihracı ve kira sertifikası ihraçları gibi yeni enstrümanlar çıkardığı göz önünde bulunduğunda, yeni yatırımcı ilgisini yeni enstrümanlar bazında da takip etmek faydalı olmaktadır. Ayrıca, kira sertifikası ihraçlarımız da geleneksel eurobond ihraçlarımız gibi geniĢ katılımlı teklif toplama Ģeklinde gerçekleĢtirilmiĢ olup, doğrudan satıĢ yönetimiyle gerçekleĢtirilen bir kira sertifikası ihracımız bulunmamaktadır. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında, kira sertifikası ihraçlarının da geleneksel eurobond ihraçları gibi geniĢ katılımlı teklif toplama Ģeklinde gerçekleĢtirildiğini ve doğrudan satıĢ yönetimiyle gerçekleĢtirilen bir kira sertifikası ihracının bulunmadığını belirtmiĢtir. Bulguda, kira sertifikasının sadece doğrudan satıĢ yöntemiyle ihraç edileceği ifade edilmiĢ olup, söz konusu ifade, Kira Sertifikası Yatırımcı Kılavuzu esas alınarak düzenlenmiĢtir. Ancak, DıĢ Ekonomik ĠliĢkiler Genel Müdürlüğü yetkilileriyle yapılan görüĢmede, yurtdıĢı kira sertifikası ihraçlarının ihale yöntemiyle yapıldığı, Kira Sertifikası Yatırımcı Kılavuzunun yurtiçinde yapılacak kira sertifikası ihraçları için geçerli olduğu ifade edilmiĢ olup, kamu idaresinin açıklaması uygun bulunmuĢtur. Kamu idaresi cevabında ayrıca, göstergede geçen üç yıl öncesi ile karĢılaĢtırma nedeni olarak, MüsteĢarlığın almıĢ olduğu stratejik karar çerçevesinde son üç yıl boyunca gerçekleĢtirilen ihraçlara talep göstermemiĢ yatırımcıların yakından takip edildiğini; MüsteĢarlığın özellikle son 3-4 senedir Yen cinsinden tahvil ihracı ve kira sertifikası ihraçları gibi yeni enstrümanlar çıkardığı için, yeni yatırımcı ilgisinin yeni enstrümanlar bazında da takip edilmesinin faydalı olacağını ifade etmiĢtir. Kamu idaresi cevabı çerçevesinde üç yıl öncesi ile karĢılaĢtırma nedeni anlaĢılmıĢ olup, gelecek yıllara iliĢkin performans göstergesi belirlenirken, söz konusu hususa dikkat edilmesi uygun olacaktır.
BULGU 10: Yeni Enstrümanlar Aracılılığıyla Ġç ve DıĢ Finansman Sağlanması Performans Göstergesinde Finansman Sağlanması Ġfadesinin Ġyi Tanımlanmaması “Yeni enstrümanlar aracılılığıyla iç ve dıĢ finansman sağlanması” performans göstergesinde yer alan “finansman sağlanması” ifadesinin iyi tanımlanmadığı tespit edilmiĢtir. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğe göre, performans programlarında yer alan performans hedef ve göstergelerinin sade ve anlaĢılır

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 100 olması esastır. Performans Programı Hazırlama Rehberine göre de, performans hedeflerine ne ölçüde ulaĢıldığını ölçmek ve değerlendirmek üzere performans göstergeleri belirlenmektedir. “Kamu Mali Varlık ve Yükümlülüklerini Etkin Biçimde Yönetmek” stratejik amacına iliĢkin olarak, “Finansman araçlarının çeĢitlendirilmesi ve yatırımcı tabanının geniĢletilmesi” stratejik hedefi ve bu hedefe iliĢkin olarak da, “Yeni enstrümanlar aracılılığıyla iç ve dıĢ finansman sağlanması”, performans göstergesi olarak belirlenmiĢtir. Performans göstergesinin gerçekleĢtirilmiĢ olması için, yeni enstrümanlar aracılılığıyla hem iç hem de dıĢ finansman sağlanması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemede, 2014 yılında yeni enstrüman ihraç edilerek iç finansman sağlanmadığı tespit edilmiĢtir. Gösterge ile amaçlananın yeni enstrüman yoluyla finansman sağlanması olduğu göz önünde bulundurulduğunda, göstergenin iyi tanımlanmadığı anlaĢılmaktadır. Kamu idaresi cevabında: Hazine MüsteĢarlığı olarak iç ve dıĢ piyasalardan finansman sağlanması birbirinden farklı türde borçlanma araçları kullanılarak gerçekleĢtirilmektedir. Hazine tarafından kullanılan farklı borçlanma enstrümanlarını ayrı ayrı yazmak yerine, Hazine‟nin en temel fonksiyonlarından birisi olan finansman sağlama ifadesinin performans göstergesinde yer almasının daha uygun olacağı değerlendirilmektedir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında, iç ve dıĢ piyasalardan finansman sağlanmasının birbirinden farklı türde borçlanma araçları kullanılarak gerçekleĢtirildiği ve Hazine‟nin en temel fonksiyonlarından birisi olan finansman sağlama ifadesinin performans göstergesinde yer almasının daha uygun olacağı ifade edilmiĢtir. Ġç ve dıĢ finansmanın, ayrı genel müdürlükler tarafından sağlanacağı göz önünde bulundurulduğunda, iç ve dıĢ finansman için ayrı göstergeler belirlenmesi ve performans sonuçlarının ayrı ayrı raporlanması uygun olacaktır. BULGU 11: Yılı Ġçinde Yapılması Planlanmayan Faaliyetin Performans Programında Yer Alması Performans Programında yer alan 6.4 nolu Performans Hedefine iliĢkin belirlenen “Ġç ve dıĢ gözden geçirme sonuçlarına göre denetim standartlarına uyum düzeyinin ölçülmesi”

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 101 göstergesine ait faaliyetin 2014 yılı içinde yapılması planlanmadığı halde Programda yer verildiği tespit edilmiĢtir. Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğinin “Tanımlar” baĢlıklı 3 üncü maddesinin (g) ve (ğ) bendinde; “(g) Performans göstergesi: Kamu idarelerince performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığını ya da ne kadar ulaşıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal olarak ifade edilen araçları, “ğ) Performans hedefi: Kamu idarelerinin stratejik planlarında yer alan amaç ve hedeflerine ulaşmak için program döneminde gerçekleştirmeyi planladıkları çıktı-sonuç odaklı hedefleri, ifade eder.” Denilmektedir. Aynı Yönetmeliğin “Performans programlarının hazırlanması” baĢlıklı 4 üncü maddesinin birinci fıkrasında; Performans Programlarının; idarenin program dönemine iliĢkin performans hedef ve göstergelerini içerecek Ģekilde hazırlanacağı belirtilmiĢtir. Yukarıda yer alan hükümler uyarınca; idarenin stratejik planlarında yer alan hedef ve göstergelerin bütçe ile iliĢkisi yıllık hazırlanan performans programlarında kurulmaktadır. Bu nedenle, ilgili yılda yapılması planlanan hedef ve göstergelerin Performans Programlarında yer alması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemede, 2014 yılında “Kurumsal Yönetimi Güçlendirmek” amacına yönelik belirlenen “Hazine Kontrolörleri Kurulu denetimlerinde denetim standartlarına uyumun arttırılması” hedefine iliĢkin belirlenen “Ġç ve dıĢ gözden geçirme sonuçlarına göre denetim standartlarına uyum düzeyinin ölçülmesi” göstergesi için 2014 yılında faaliyet yapılması planlanmadığı halde Programda yer verildiği görülmüĢtür. Bu itibarla, yılı Performans Programında yapılması planlanmayan faaliyetlere Programda yer verilmemesi gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabında: Ġzleyen dönemlerdeki performans programlarında SayıĢtay BaĢkanlığı‟nın önerisi dikkate alınacaktır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 102 Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında, yılı içinde yapılması planlanmayan faaliyetlerin Performans Programında yer almaması gerektiği konusuna bundan sonra dikkat edileceği belirtilmiĢtir. BULGU 12: Yıllık Sigorta Prim Toplamı’nın GSYH’ ya Oranının Hazine MüsteĢarlığı' nın Performans Ölçütü Olarak Kullanılmasının Uygun Olmaması Hazine MüsteĢarlığı 2014 yılı Performans Programında, yıllık sigorta prim toplamı/GSYH oranına performans göstergesi olarak yer verilmiĢtir ancak söz konusu gösterge MüsteĢarlığın performans ölçütü olarak kullanılacak nitelikte değildir. Hazine MüsteĢarlığı‟nın 2014 yılı Performans Programında yıllık sigorta prim toplamı/GSYH oranının 1,54‟den 1,55‟e çıkarılmasının hedeflendiği görülmektedir. Ancak sigortacılık sisteminde, MüsteĢarlık sadece genel düzenleme yapma yetkisine sahip olup, kiĢilerin sisteme katılımı, anılan sektörde faaliyet gösteren kuruluĢlar tarafından yapılmaktadır. Dolayısıyla meydana gelen sigorta prim tutarları ile ilgili olarak Hazine MüsteĢarlığı‟ nın doğrudan bir etkisi bulunmamaktadır. Buna bağlı olarak, yıllık sigorta prim toplamı ile ilgili olarak mevzuatın, MüsteĢarlığa vermiĢ olduğu herhangi bir yetki ve sorumluluk bulunmamakla birlikte söz konusu tutarın artması veya azalmasının MüsteĢarlığın baĢarı veya baĢarısızlığı olarak değerlendirmek mümkün değildir. Bu kapsamda MüsteĢarlığın 2014 yılı performans programında yer vermiĢ olduğu yıllık sigorta prim toplamı/GSYH oranının performans göstergesi olarak kabul edilemeyeceği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında: Hazine MüsteĢarlığının 2014-2018 yıllarını kapsayan Stratejik planında “Sigortacılık Sektörünün ve Özel Emeklilik Sisteminin GeliĢimini Hızlandırmak” amaçlanmıĢtır ve bu kapsamda Sigortalılık Oranlarının Artırılması ve Sigortacılık Ürünlerinin YaygınlaĢtırılması hedeflenmiĢtir. Bu doğrultuda, Sigortacılık Genel Müdürlüğünün görev ve yetkileri kapsamında, mevzuatta yapılan gerekli düzenlemeler vasıtasıyla ve sigortacılık sektörünün geliĢimini hızlandırmak bakımından, sigortacılık bilinçlendirme ve tanıtım stratejisinin sürdürülmesi, Ģikâyet çözüm mekanizmalarının daha iĢlevsel hale getirilmesi ve ürün çeĢitliliğinin artırılması sektörün büyümesine yardımcı olacak faaliyetlerdir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 103 Bu çerçevede, Yıllık Sigorta Prim Toplamı‟ nın GSYH‟ ya oranı birçok faktöre bağlı olarak değiĢebileceği gibi söz konusu oranın artması veya azalması doğrudan MüsteĢarlığımızın baĢarı veya baĢarısızlığı olarak değerlendirilememektedir. Stratejik planda bulunan ilgili hedefe ulaĢılıp ulaĢılamadığının ölçülebilmesini teminen, belirli, ölçülebilir, ulaĢılabilir, güvenilir ve zaman boyutlu bir gösterge belirlenmesine önem verilmiĢ ve planda “Yıllık Sigorta Prim Toplamı‟ nın GSYH‟ ya oranı” gösterge olarak belirtilmiĢtir. Sonuç olarak: Kamu idaresi tarafından yapılan açıklamada, Hazine MüsteĢarlığının 2014-2018 yıllarını kapsayan Stratejik planında “Sigortacılık Sektörünün ve Özel Emeklilik Sisteminin GeliĢimini Hızlandırmak” amaçlanmıĢtır ve bu kapsamda sigortalılık oranlarının artırılması ve sigortacılık ürünlerinin yaygınlaĢtırılmasının hedeflendiği belirtilmiĢtir. Ancak kamu idaresi tarafından yapılan açıklamada da kabul edildiği üzere, birden fazla değiĢkene bağlı olarak değiĢebilecek yıllık sigorta prim toplamının GSYH‟ ye oranının Hazine MüsteĢarlığının baĢarısı veya baĢarsızlığı olarak değerlendirmek mümkün değildir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 13: Birim Faaliyet Raporu ile Faaliyet Raporu Arasında Aynı Göstergeye ĠliĢkin Hedeflerde Tutarsızlık Bulunması Performans Programında “BiliĢim Hizmetlerinin Kurumsal Ġhtiyaçları Etkin, Verimli ve Güvenli Bir ġekilde KarĢılamak ve Kullanıcı Memnuniyetini Artırmak Amacıyla GeliĢtirilmesi” hedefine ait “BiliĢim taleplerinin karĢılanma süresi” performans göstergesi 24 saat ve aĢağısı olarak belirlenmiĢtir. Faaliyet Raporunda, söz konusu 24 saatlik hedefe 8 saat 11 dakikalık gerçekleĢme ile ulaĢıldığı belirtilirken, birim faaliyet raporunda söz konusu sürenin 8 iĢ saati olarak hedeflendiği, dolayısıyla 11 dakikalık küçük bir sapma ile hedefin gerçekleĢtirilemediği ifade edilmektedir. BiliĢim taleplerinin karĢılanma süresine iliĢkin hedef ve performans sonucunun birim faaliyet raporu ile kurum faaliyet raporunda farklı yer alması nedeniyle göstergenin “tutarlılık” kriterini karĢılamadığı kanaatine varılmıĢtır. Kamu idaresi cevabında: Performans Programında “BiliĢim Hizmetlerinin Kurumsal Ġhtiyaçları Etkin, Verimli ve Güvenli Bir ġekilde KarĢılamak ve Kullanıcı Memnuniyetini Artırmak Amacıyla GeliĢtirilmesi” hedefine ait “BiliĢim taleplerinin karĢılanma süresi”

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 104 performans göstergesi 24 saat ve aĢağısı olarak belirlenmiĢtir. Ancak, söz konusu performans programına ait ilk değerlendirme döneminde (2014) bu gösterge ile ilgili bilgilerin derlenmesi ve raporlanması safhasında, mesai saati dıĢında kalan zamanın da talep karĢılanma süresi içinde kaldığı ve mesai dıĢındaki hafta sonu ve diğer bayram türü izinlerde geçen sürelerin talebin karĢılanması ile ilgili süreyi anlamsız bir Ģekilde etkilediği, dolayısı ile doğru ve etkin bir ölçüm yapılmadığı anlaĢılmıĢtır. Bunun üzerine, süre tanımı sadece mesai saatleri ile sınırlandırılarak, mesai dıĢı saatler, hafta sonu ve diğer resmi izinlerde geçen süre dıĢarıda bırakılarak bir ölçümlemeye gidilmiĢtir. Bu durumda 24 saat, 8 iĢ saatine isabet ettiği için gösterge de 24 saat yerine 8 iĢ saati ve altı olarak belirlenmiĢtir. Birim Faaliyet raporunda da, gösterge ve ölçümler bu duruma göre revize edilmiĢ ve gerekli açıklama dip not olarak verilmiĢtir.
Gösterge ve ölçümle ilgili yapılan söz konusu revizyonda, ölçme birimi yine “zaman” olarak kalmıĢtır. Yapılan değiĢiklik ölçme yöntemi ile ilgili olup, gösterge de bu değiĢiklikle uyumlu bir Ģekilde değiĢtirilmiĢtir. Birim Faaliyet Raporu ile Faaliyet Raporu arasında aynı göstergeye iliĢkin hedeflerde bir tutarsızlık olduğu düĢünülmemektedir. Sonuç olarak: Ġdarece yapılan gösterge ve ölçüm yöntemi revizyonu Performans Programı ve Faaliyet Raporuna yansıtılmamıĢtır. Kamu Ġdaresinin bahsettiği “yöntem değiĢikliği” ile yapılan ölçüm sonucuna göre, hedef küçük bir sapma ile gerçekleĢtirilememiĢ iken, Faaliyet Raporunda söz konusu hedefe ulaĢıldığı belirtilmektedir. Bu nedenle, yapılan açıklamalar doğrultusunda hedefin tutarlı olduğu kabul edilse dahi, “gerçekleĢme sonucu” bakımından birim faaliyet raporu ile kurum faaliyet raporu arasındaki tutarsızlık sürmektedir. Bu tutarsızlığın giderilmesi için, izleyen yıllara iliĢkin Performans Programı ve Faaliyet Raporunun söz konusu ölçüm yöntemi değiĢikliği çerçevesinde hazırlanması gerekmektedir. BULGU 14: Faaliyet Raporunda, Planlanan ve GerçekleĢen Performans Arasındaki Sapma Nedeninin AçıklanmamıĢ Olması 2014 yılı Performans Programında “Pay Sahipliği Politika Belgesinin hazırlanarak ilgili kurumların görüĢüne sunulması” hedeflenmiĢtir. Faaliyet raporunda söz konusu hedefe ulaĢılamadığı belirtilmiĢ ancak sapma nedeni açıklanmamıĢtır. Faaliyet raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve rehber hükümlerine göre meydana gelen sapmanın nedenlerinin açıklanması gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 105 Kamu idaresi cevabında: Hedef 1.5‟e iliĢkin performans göstergelerinden biri olarak belirlenmiĢ olan “Pay sahipliği politika belgesinin hazırlanarak ilgili kurumların görüşüne sunulması” kapsamında 2014 yılı içerisinde gerekli çalıĢmalar yürütülmüĢ ve Pay Sahipliği Politika Belgesi Taslağı hazırlanmıĢtır. Söz konusu taslak üzerinde çalıĢmalar devam etmekte olup, Taslak Belgenin 2015 yılı içerisinde ilgili kurumlara görüĢ için iletilmesi planlanmaktadır. Bununla birlikte, Performans Denetim Raporunda belirtilmiĢ olan görüĢ önümüzdeki yıllara iliĢkin Faaliyet Raporları hazırlanırken dikkate alınacaktır. Sonuç olarak: Faaliyet raporlarında hedefe ulaĢamama nedenlerinin açıkça yer alması gerekmektedir. Kamu Ġdaresi de cevabında bulgu konusu hususun izleyen yıllarda dikkate alınacağını belirtmiĢtir. BULGU 15: Performans Bilgisinin Doğrulanamaması Faaliyet raporunda yer alan “Gelir ve harcamalara iliĢkin program ve gerçekleĢme arasındaki sapma” performans göstergesine iliĢkin performans bilgisi doğrulanamamaktadır. Performans Denetimi Rehberine göre, doğrulanabilirlik, faaliyet raporunda yer alan performans bilgisinin veri kayıt sistemlerinden elde edilen son verilerle uyumlu olmasını ifade etmektedir. “Kamu Mali Varlık ve Yükümlülüklerini Etkin Biçimde Yönetmek” stratejik amacına iliĢkin olarak, “Nakit yönetimine iliĢkin gelir ve gider tahminlerinin iyileĢtirilmesi” stratejik hedefi, bu hedefe iliĢkin olarak da, “Gelir ve harcamalara iliĢkin program ve gerçekleĢme arasındaki sapma”, performans göstergesi olarak belirlenmiĢtir. Gelir ve gider sapmasının hesaplanabilmesi için, gelir ve gider programları ile gelir ve gider gerçekleĢmelerinin bilinmesi gerekmektedir. Hazine MüsteĢarlığı Nakit Yönetimi Dairesi tarafından gelir programı; geçmiĢ yıllara ait veriler, Ģifahi bilgiler, mevzuat değiĢiklikleri nedeniyle oluĢabilecek tahminler esas alınarak yapılan değerlendirme sonucu belirlenmekte olup, herhangi bir bilgi sisteminden üretilmemektedir. Gider programı ise, 5018 sayılı Kanunun 1, 2 ve 4 sayılı cetvellerinde yer alan kurumlar tarafından Nakit Talep Aktarım Sistemine (NTAS) girilen veriler esas alınarak oluĢturulmakta ancak NTAS‟ye girilen veriler olduğu gibi aynen kullanılmamaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 106 KuruluĢların geçmiĢ yıl talep ve gerçekleĢmeleri incelenmekte, emanette bekleyen paralarının ve mevduat hesaplarının olup olmadığına bakılmakta ve yapılan değerlendirme sonucu belirlenmektedir. Gelir ve gider programı yapılırken, mevcut veriler doğrudan kullanılmadığından ve bu veriler üzerinden Nakit Yönetimi Dairesince bir değerlendirme yapıldığından, söz konusu program rakamları, doğrulanamamıĢtır.
Nakit Yönetimi Dairesi, gelir ve gider gerçekleĢme rakamlarını, Ġç Ödemeler ve Devlet Borçları Muhasebe Birimlerinden günlük olarak mail yoluyla almaktadır. Ancak söz konusu rakamlara ait herhangi bir kanıtlayıcı belge tarafımıza sunulmamıĢtır ayrıca bu rakamlar yevmiye kayıtlarından da doğrulanamamıĢtır. 2014 yılı denetim çalıĢmaları kapsamında, Hazine MüsteĢarlığı Nakit Yönetimi Dairesinden, 2014 Yılı Faaliyet Raporunda açıklanan gelir ve gider sapması rakamları ve bu rakamların hesaplanmasına esas kanıtlayıcı belgeler istenilmiĢtir. Bu kapsamda, aylık gelir ve gider programları ile gelir ve gider gerçekleĢmelerini içeren bir tablo tarafımıza sunulmuĢtur. Bu tablodaki veriler doğru kabul edildiğinde, aylık farklar, aylık sapmalar ve yıllık sapma rakamı doğrulanmıĢtır. Ancak, tabloda yer alan gelir ve gider programları ile gelir ve gider gerçekleĢmeleri rakamları, kanıtlayıcı belgeler ve veri kayıt sistemleri ile doğrulanamamıĢtır. Kamu idaresi cevabında: Nakit programı her ay MüsteĢarlık makamına sunulmaktadır. MüsteĢarlık makamınca uygun görülen tutarlar çerçevesinde nihai hale getirilen nakit programı herhangi bir bilgi sistemine kaydedilmemekte, Excel ortamında belirlenen ortak alanda tutulmaktadır. Söz konusu Excel dosyalarında yer alan veriler SayıĢtay yetkililerine sunulmuĢ olup bunun dıĢında tarafımızda herhangi bir veri kayıt sistemi çıktısı veya kanıtlayıcı belge bulunmamaktadır. Ġzleyen dönemde SayıĢtay yetkililerince talep edilmesi durumunda ilgili dosyaların yer aldığı ortak alanlara eriĢim yetkisi verilebileceği değerlendirilmektedir. Bununla birlikte, HMBS içindeki nakit iĢlemleri modülü üzerinden nakit programının hazırlanmasına iliĢkin çalıĢmalar devam etmektedir. Diğer taraftan Hazine MüsteĢarlığı hesaplarına iliĢkin her türlü nakit hareketi muhasebe kayıtlarında mevcut bulunmaktadır. Bununla birlikte, söz konusu nakit gerçekleĢmelerine iliĢkin olarak her iĢ gününün (idari tatiller de dahil olmak üzere) akĢamında içinde bulunulan güne iliĢkin geçici gerçekleĢmeler, takip eden günün sabahında ise bir önceki güne iliĢkin

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 107 kesin gerçekleĢmeler Hazine muhasebe birimleri tarafından e-posta yolu ile Nakit Yönetimi Dairesine iletilmektedir. Bahse konu gerçekleĢme verileri muhasebe kayıtlarında yer alan nakit gerçekleĢme tutarlarını yansıtmaktadır. Bu çerçevede gerçekleĢme verilerinin doğruluğunun ilgili muhasebe kayıtlarının incelenmesi ile teyit edilebileceği değerlendirilmektedir. Sonuç olarak: Bulguda, “Gelir ve harcamalara iliĢkin program ve gerçekleĢme arasındaki sapma” performans göstergesine iliĢkin performans bilgisinin doğrulanamadığı; gelir ve gider sapmasının hesaplanabilmesi için, gelir ve gider programları ile gelir ve gider gerçekleĢmelerinin bilinmesinin gerekli olduğu ifade edilmiĢtir.
Kamu idaresi, cevabında, nakit programının herhangi bir bilgi sistemine kaydedilmediğini, Excel ortamında belirlenen ortak alanda tutulduğunu, Excel dosyalarında yer alan verilerin SayıĢtay yetkililerine sunulduğunu ve bunun dıĢında herhangi bir veri kayıt sistemi çıktısı veya kanıtlayıcı belge bulunmadığını ifade etmiĢtir. Ayrıca, izleyen dönemde SayıĢtay yetkililerince talep edilmesi durumunda ilgili dosyaların yer aldığı ortak alanlara eriĢim yetkisinin verilebileceğini, ayrıca HMBS içindeki nakit iĢlemleri modülü üzerinden nakit programının hazırlanmasına iliĢkin çalıĢmaların devam ettiğini ifade etmiĢtir. Bulguda da belirtildiği üzere, 2014 yılı denetim çalıĢmaları kapsamında, Hazine MüsteĢarlığı Nakit Yönetimi Dairesinden, 2014 Yılı Faaliyet Raporunda açıklanan gelir ve gider sapması rakamları ve bu rakamların hesaplanmasına esas kanıtlayıcı belgeler istenilmiĢtir. Bu kapsamda, aylık gelir ve gider programları ile gelir ve gider gerçekleĢmelerini içeren bir tablo tarafımıza sunulmuĢtur. Bu tablodaki tüm rakamlara iliĢkin kanıtlayıcı belgeler de talep edilmiĢ ve bu kapsamda Nakit Yönetimi Dairesi tarafından tarafımıza bir dosya sunulmuĢtur. Dosya incelendiğinde, gerek gelir tahminleri gerek gider tahminleri yapılırken, (KĠT sermaye ve KĠT program dıĢı görev zararları hariç), sunulan belgelerdeki rakamların doğrudan doğruya kullanılmadığı tespit edilmiĢtir. Gelir ve gider programı yapılırken, mevcut veriler doğrudan kullanılmadığından ve bu veriler üzerinden Nakit Yönetimi Dairesince bir değerlendirme yapıldığından, söz konusu program rakamları, doğrulanamamıĢtır. Kamu idaresi her ne kadar, Excel dosyalarında yer alan verilerin SayıĢtay yetkililerine sunulduğunu ve SayıĢtay yetkililerince talep edilmesi durumunda ilgili dosyaların yer aldığı ortak alanlara eriĢim yetkisinin verilebileceğini ifade etmiĢ olsa da, mevcut veriler üzerinden Nakit Yönetimi Dairesince subjektif bir değerlendirme yapıldığından ve kiĢiye göre

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 108 değerlendirme değiĢebileceğinden, Nakit Yönetimi Dairesinin bu sorunu giderecek ve sapmaya esas gelir ve gider programı rakamlarının, kaynağına kadar izlenebilmesini sağlayacak tedbirleri alması gerekmektedir. Kamu idaresi ayrıca, gelir ve gider gerçekleĢmelerine iliĢkin olarak, her türlü nakit hareketinin muhasebe kayıtlarında mevcut olduğunu; söz konusu nakit gerçekleĢmelerine iliĢkin olarak her iĢ gününün (idari tatiller de dahil olmak üzere) akĢamında içinde bulunulan güne iliĢkin geçici gerçekleĢmelerin, takip eden günün sabahında ise bir önceki güne iliĢkin kesin gerçekleĢmelerin Hazine muhasebe birimleri tarafından e-posta yolu ile Nakit Yönetimi Dairesine iletildiğini; bahse konu gerçekleĢme verilerinin muhasebe kayıtlarında yer alan nakit gerçekleĢme tutarlarını yansıttığını ve gerçekleĢme verilerinin doğruluğunun ilgili muhasebe kayıtlarının incelenmesi ile teyit edilebileceğini ifade etmiĢtir. Ancak, yukarıda da bahsedildiği üzere, tarafımıza sadece gelir ve gider türleri bazında aylık gerçekleĢme rakamları bir tablo halinde verilmiĢtir. Bu tablodaki rakamlara esas kanıtlayıcı belgeler Nakit Yönetimi Dairesi tarafından sunulmamıĢtır. Gelir ve gider gerçekleĢmesi rakamlarının, Ġç Ödemeler ve Devlet Borçları Muhasebe Birimi kayıtlarından elde edildiği ve kamu idaresi cevabında da belirtildiği üzere bir önceki güne iliĢkin kesin gerçekleĢmelerin Hazine muhasebe birimleri tarafından e-posta yolu ile Nakit Yönetimi Dairesine iletildiği göz önünde bulundurulduğunda, gün bazındaki gerçekleĢmelerin toplulaĢtırılarak aylık gerçekleĢme rakamlarına ulaĢılmasının ve belgelenerek tarafımıza sunulmasının, gelir ve harcama sapmasını ölçmekle görevli Nakit Yönetimi Dairesinin görevi olduğu açıktır. Kamu idaresi tarafından, gelir ve gider sapmasının hesaplanabilmesi için gereken gelir ve gider programları ile gelir ve gider gerçekleĢmesi rakamlarının, kanıtlayıcı belgeler ve veri kayıt sistemleri ile doğrulanabilmesini sağlayacak bir sistem kurulması gerekmektedir. BULGU 16: Sapmaya ĠliĢkin Gerekçelerin Kanıtlayıcı Belgeye Dayandırılmaması Faaliyet raporunda yer alan “Gelir ve harcamalara iliĢkin program ve gerçekleĢme arasındaki sapma” performans göstergesine iliĢkin olarak gerçekleĢen sapmanın, kanıtlayıcı belgeye dayandırılmadığı tespit edilmiĢtir. Performans Denetimi Rehberine göre, geçerlilik/ikna edicilik kriteri, planlanan ve gerçekleĢen performans arasındaki veya hedefe iliĢkin bütçedeki sapmanın nedenlerinin

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 109 inandırıcı ve geçerli olup olmadığını değerlendirmek için kullanılır. Denetim ekibi, sapmanın nedenlerinin geçerliliğini değerlendirmek için kamu idaresinden destekleyici kanıtlar talep edebilir. “Kamu Mali Varlık ve Yükümlülüklerini Etkin Biçimde Yönetmek” stratejik amacına iliĢkin olarak, “Nakit yönetimine iliĢkin gelir ve gider tahminlerinin iyileĢtirilmesi” stratejik hedefi, bu hedefe iliĢkin olarak da, “Gelir ve harcamalara iliĢkin program ve gerçekleĢme arasındaki sapma”, performans göstergesi olarak belirlenmiĢtir. 2014 Yılı Faaliyet Raporuna göre, harcama sapması gerçekleĢmiĢtir. Sapmanın nedeni, “Yıl içinde planlanan harcama çıkıĢları gerçekleĢmemiĢtir. Harcamaların daha az gerçekleĢme nedenleri genel olarak; bütçe gideri yapılmıĢ ancak nakdi talep edilmeyen ertesi yıla devreden tutarlar, Sosyal Güvenlik Kurumunun yüksek harcama talebi olması ancak gerçekleĢmemesi, ilgili ayda çıkması planlanan ancak bütçe ödenekleri nedeniyle ertesi aya kayan tutarlar gibi iĢlemlerden oluĢmaktadır.” biçiminde açıklanmıĢtır. Söz konusu nedenlere iliĢkin olarak, talep etmemize rağmen, tarafımıza, herhangi bir kanıtlayıcı belge sunulmamıĢtır. Sadece nakit program ve gerçekleĢmelerine ait tablo tarafımıza sunulmuĢ ve bu tablodan, SGK‟ya iliĢkin tespitin görülebileceği ifade edilmiĢtir. Ancak söz konusu tablodaki rakamların dayanağını oluĢturan harcama program ve gerçekleĢmelerine ait kanıtlayıcı belgeler tarafımıza sunulmamıĢtır. Dolayısıyla sapmanın nedenleri olarak belirtilen hususlar herhangi bir kanıtlayıcı belge ile desteklenmediğinden, geçerlilik/ikna edicilik kriterine uyulmamıĢtır.
Kamu idaresi cevabında: 15 inci bulguda da bahsedildiği üzere MüsteĢarlık Makamı tarafından uygun görülen tutarlar çerçevesinde nihai hale getirilen nakit programı Excel dosyalarında belirlenen ortak alanlarda tutulmaktadır. Ayrıca Hazine MüsteĢarlığı Hesaplarına iliĢkin her türlü nakit hareketi muhasebe kayıtlarında mevcut bulunmaktadır.
Bu çerçevede, sapma nedenleri arasında belirtilen SGK‟nın gerçekleĢmeyen harcama talepleri SayıĢtay yetkililerine iletilen tabloda görülebilmektedir. Bununla birlikte, söz konusu tabloda yer alan ve SGK‟ya yapılacak ödemelere iliĢkin program tutarları anılan Kurumun ilgili döneme iliĢkin olarak MüsteĢarlığımıza bildirdiği nakit ihtiyaç projeksiyonları çerçevesinde oluĢturulmakta olup, 2014 yılında SGK tarafından yapılan söz konusu nakit ihtiyaç bildirimlerine iliĢkin tablolar da, SGK‟ya günler itibarıyla aktarılan nakit tutarlarına

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 110 iliĢkin tablolarla birlikte SayıĢtay yetkililerine iletilmiĢtir. Ayrıca, SGK‟ya MüsteĢarlığımızca yapılan nakit aktarımlarına iliĢkin gerçekleĢme tutarları da ilgili muhasebe kayıtlarından teyit edilebilecektir. Diğer taraftan, nakit programında yer alan tutarlara yönelik olarak, ödenek bırakılmaması veya program haricinde ödenek bırakılması gibi ay içinde öngörülemeyen nedenlerden dolayı harcamalara iliĢkin ay veya yıl kaymaları meydana gelmekte ve program ile gerçekleĢmeler arasında sapmalar oluĢmaktadır. Söz konusu süreç dinamik bir Ģekilde iĢlemekte olup, ilgili emanete karĢılık gelen tutarlara yönelik olarak izleyen dönemlerde ödeme gerçekleĢtirildiğinde emanet tutarı sıfırlanmakta, dolayısıyla güncel emanet tutarları üzerinden söz konusu kaymalara iliĢkin bir fikir edinmek mümkün olmamaktadır. Örneğin, kanuni ödeme süreleri ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı tarafından yapılan talepler dikkate alınarak nakit programına alınan, yılda dört defa ödemesi yapılan ve her taksidi yaklaĢık 1 milyar TL tutarındaki yaĢlı/engelli maaĢı ödemeleri 2014 yılında üç defa programlanan ayda gerçekleĢmeyip takip eden aya kaymıĢ ve gider yönlü sapmaya neden olmuĢtur. Söz konusu ödemeye iliĢkin olarak KBS sisteminden, yaĢlı maaĢı ödemelerinin öngörüldüğü ilgili ay sonlarına iliĢkin alınacak raporlarda herhangi bir tahakkukun yer almadığı görülebilecek olup, anılan ödemenin gerçekleĢtiği güne iliĢkin muhasebe kayıtları incelendiğinde söz konusu ödemenin programlanan ayda yapılamadığı takip eden ayda gerçekleĢtiği görülebilecektir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında, sapma nedenleri arasında belirtilen SGK‟nın gerçekleĢmeyen harcama taleplerinin SayıĢtay yetkililerine iletilen tabloda görülebileceği; söz konusu tabloda yer alan ve SGK‟ya yapılacak ödemelere iliĢkin program tutarlarının anılan Kurumun ilgili döneme iliĢkin olarak MüsteĢarlığa bildirdiği nakit ihtiyaç projeksiyonları çerçevesinde oluĢturulduğu; 2014 yılında SGK tarafından yapılan söz konusu nakit ihtiyaç bildirimlerine iliĢkin tabloların, SGK‟ya günler itibarıyla aktarılan nakit tutarlarına iliĢkin tablolarla birlikte SayıĢtay yetkililerine iletildiği ayrıca, SGK‟ya MüsteĢarlık tarafından yapılan nakit aktarımlarına iliĢkin gerçekleĢme tutarlarının ilgili muhasebe kayıtlarından teyit edilebileceği ifade edilmiĢtir. Kamu idaresi tarafından, sapmanın nedenine iliĢkin olarak gönderilen tablodan, SGK‟nın gerçekleĢmeyen harcama talepleri görülebilmektedir. SGK‟ya yapılacak ödemelere iliĢkin program tutarları, Nakit Yönetimi Dairesi tarafından sunulan tablolardan mart ve mayıs

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 111 ayları dıĢında teyit edilmiĢtir. SGK‟ya günler itibarıyla aktarılan nakit tutarları ise, tarafımıza sunulan tablodan teyit edilmiĢ ancak söz konusu aktarımlara iliĢkin muhasebe kayıtları tarafımıza sunulmamıĢtır. Söz konusu bilgilerin muhasebe kayıtlarından doğrulanması sorumluluğunun gelir ve harcama sapmasını ölçmekle görevli Nakit Yönetimi Dairesinin görevi olduğu açıktır. Kamu idaresi cevabında ayrıca, nakit programında yer alan tutarlara yönelik olarak, ödenek bırakılmaması veya program haricinde ödenek bırakılması gibi ay içinde öngörülemeyen nedenlerden dolayı harcamalara iliĢkin ay veya yıl kaymalarının meydana geldiğini ve program ile gerçekleĢmeler arasında sapmaların oluĢtuğunu ifade etmektedir. Kamu idaresi bu duruma iliĢkin bir örnek vermiĢ ve söz konusu ödemenin gerçekleĢtiği güne iliĢkin muhasebe kayıtları incelendiğinde söz konusu ödemenin programlanan ayda yapılamadığı takip eden ayda gerçekleĢtiğinin görülebileceğini ifade etmiĢtir. Bulguda da belirtildiği üzere, 2014 yılı Faaliyet Raporunda, harcama sapmasının olduğu belirtilmiĢtir ve sapmanın nedenleri de raporda açıklanmıĢtır. Kamu idaresi cevabında da sadece SGK‟ya iliĢkin tespit ile ay ve yıl kaymalarına iliĢkin örnek verilmiĢtir. Sapma, program ve gerçekleĢme rakamları arasındaki fark esas alınarak hesaplanmakta olup, sapmalara iliĢkin olarak tarafımıza sunulan tablo incelendiğinde, SGK dıĢında pek çok kuruma ve hususa iliĢkin fark olduğu görülmektedir. Dolayısıyla kamu idaresi tarafından sapmanın nedenlerine iliĢkin olarak yapılan söz konusu açıklamalar yeterli bulunmamaktadır. Kamu idaresi tarafından, Faaliyet raporunda belirtilen %5,84 oranındaki harcama sapmasının, hangi tutarlarda hangi kalemlere iliĢkin olarak gerçekleĢtiğinin tek tek belgeleri sunularak açıklanması gerekmektedir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Hazine MüsteĢarlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 112 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri
Bu sayfa için yardım al Destekleyen Isimsoftware TalepSistemi