2014 - EKONOMİ BAKANLIĞI.pdf

EKONOMĠ BAKANLIĞI 2014 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2015

ĠÇERĠK EKONOMĠ BAKANLIĞI 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 EKONOMĠ BAKANLIĞI DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 31 EKONOMĠ BAKANLIĞI 2014 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 43

EKONOMĠ BAKANLIĞI 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 3
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 3
5. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................... 5
6. TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ...................................................................................................... 6

KISALTMALAR B.K.Ġ. Bölge Kurucu ve ĠĢleticisi DFĠF Destekleme ve Fiyat Ġstikrar Fonu DT DıĢ Ticaret DTM DıĢ Ticaret MüsteĢarlığı ĠGEME Ġhracatı GeliĢtirme Etüd Merkezi KDV Katma Değer Vergisi KDVK Katma Değer Vergisi Kanunu KHK Kanun Hükmünde Kararname ÖEB Ödeme Emri Belgesi TCMB Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası TĠM Türkiye Ġhracatçılar Meclisi TTGV Türkiye Teknoloji GeliĢtirme Vakfı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ MALĠ YAPI Ekonomi Bakanlığı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa ekli I sayılı Cetvelde yer alan genel bütçeli idarelerden olup, faaliyetlerini merkezi yönetim bütçe kanunlarıyla verilen ödeneklerle gerçekleĢtirmektedir. 2014 Yılı Bütçesiyle Ekonomi Bakanlığına 1.454.494.000,00 Türk Lirası ödenek tahsis edilmiĢ olup, bu tutar Merkezi Yönetim Bütçesinin % 0.34'üne tekabül etmektedir. Ayrıca yıl içerisinde yedek ödenekten 5.646.000,00 Türk Lirası ödenek eklenmiĢ, kurum dıĢına yapılan aktarmalarla 505.411,00 Türk Lirası ödenek düĢüldükten sonra toplam ödenek 1.459.636.589,00 Türk Lirası olmuĢtur. Ayrıca Ekonomi Bakanlığının faaliyetlerinin finansmanında, bütçe dıĢında kalan Ġhracatçı Birlikleri MüĢterek Hesabı'ndan 17.504.479,26 Türk Lirası kaynak kullanılmıĢtır. Ekonomi Bakanlığınca sunulan Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosuna göre Bakanlığın 2014 yılı bütçe gideri 1.428.018.344,00 Türk Lirası olup, kalan 31.618.245,00 Türk Lirası ödenek tenkis edilmiĢtir. MUHASEBE VE RAPORLAMA SĠSTEMĠ Bakanlık mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49’uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların Ģekil, süre ve türleri Kanunun 49

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 ve 50’nci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiĢtir. Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre tutulmaktadır. Kamu Ġdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile garantileri gibi tüm mali iĢlemlerini kapsar. Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi sunmaktır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Amaç” baĢlıklı 1’inci maddesinde; “Bu yönetmeliğin amacı genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin esas, usul, ilke ve standartların belirlenmesidir.” hükmü yer almaktadır.
Bu amacın gerçekleĢtirilmesi için; iĢlemlerin kayıt dıĢında kalmasının önlenmesi ile birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüĢ muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetim ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir. Yönetmeliğin 118-135’inci maddelerinde belirtilen tabloların “her bir kamu idaresi” esasına göre düzenleneceği; 144’üncü maddesinde muhasebe birimlerinin ve kamu idarelerinin yöneticilerinin mali raporlar ve tabloların düzenli olarak hazırlanmasından sorumlu olduğu; 136’ncı maddesinde ise ihtiyaca göre aylık üç aylık ve yıllık olarak hazırlanarak, altı aylık ve yıllık dönemler itibarıyla ilgili olduğu dönemi izleyen üç ay içerisinde Resmi Gazetede yayınlanacağı belirtilmiĢtir. Bakanlığın muhasebe hizmetleri merkezde Merkez Saymanlık Müdürlüğü, taĢrada ise defterdarlıklar tarafından yürütülmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde hazırlanarak kamuoyunun bilgisine ve denetim yetkililerine zamanında sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolardan yararlanacak olanlara makul güvence vermek amacıyla mali raporların güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, kaynakların etkili ve ekonomik ve mevzuatına uygun kullanılmasının sağlanması amacıyla kurulup iĢletilmesi gereken mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Denetimler, mali saydamlığın ve hesap verilebilirliğin sağlanması amacıyla; kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla tasarlanmıĢtır. Ekonomi Bakanlığı mali iĢlemlerini, 5018 sayılı Kanunun 49 ve 50’nci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenen esaslara uygun olarak raporlamak zorunda olup, tarafımızca yürütülecek denetimlerin mali tablolar dikkate alınarak gerçekleĢtirilmesi hedeflenmekle birlikte; Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin, muhasebe ve raporlama sisteminin kurulması için, Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslara 8/12/2013 tarih ve 28845 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değiĢiklik ile eklenen geçici maddede, hesap dönemi sonunda verilecek defter, mali tablo ve belgelerden bütçe giderleri ve ödenekler tablosu ve taĢınır kesin hesap cetveli ve taĢınır hesabı icmal cetveli dıĢında, düzenlenmesi gereken diğer mali raporların SayıĢtaya gönderilmesi 2013, 2014 ve 2015 yıllarını kapsamak üzere üç yıl ötelenmiĢtir. Bu nedenlerle Ekonomi Bakanlığına iliĢkin denetimlerimiz, hazırlanması gereken temel mali raporların düzenlenememesi sebebiyle, bütçe giderleri ile taĢınırlara ait iĢlemlerin mevzuata uygunluğuna dönük olarak gerçekleĢtirilmiĢtir. Denetim ve inceleme çalıĢmaları; Bakanlığın merkez ve taĢra muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü muhasebe birimlerindeki cetvel ve belgeler ile bu birimlerdeki yevmiye kayıtları yapılan Ödeme Emri Belgeleri (ÖEB) ve bunların ekinde yer alan kanıtlayıcı belgeler ile bunlara dayanak oluĢturan ilgili harcama birimleri arĢivlerinde muhafaza edilen kanıtlayıcı belgeler; tamlık, doğruluk, tutarlılık ve tabi olduğu mevzuatına uygunluk açısından incelenmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETĠM GÖRÜġÜ “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”da 8 Aralık 2013 tarihinde yapılan değiĢiklikle eklenen Geçici 1 inci maddesi uyarınca, Kamu Ġdaresi tarafından 2014 yılına iliĢkin olarak SayıĢtaya sunulan bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, taĢınır kesin hesap cetveli ve taĢınır hesabı icmal cetveli ile “Denetimin Dayanağı, Amacı, Yöntemi ve Kapsamı” bölümünde belirlenen çerçevede gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin, kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğuna iliĢkin yapılan denetimi sonucunda tespit edilen hususlar ile mali yönetim ve iç kontrol sistemlerine iliĢkin değerlendirmeler “Tespit ve Değerlendirmeler” bölümünde gösterilmiĢtir. Kamu zararı iddialarına iliĢkin hususlara yargılamaya esas raporda yer verilecek olup TBMM’nin bilgisine sunulacak önemde baĢka bir husus bulunmamaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 6. TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: DFĠF (Destekleme ve Fiyat Ġstikrar Fonu) Gider Hesabına Ait ĠĢlemlerin Herhangi Bir Muhasebe Birimi Hesabına Dâhil Edilmemesinden Dolayı Hesapta Bulunan Paranın Atıl Bir ġekilde Bekletilmesi ve Hesaptan Gider Olarak MuhasebeleĢtirilmeden 75.410.640,61 Türk Lirasının Kullanılması Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Ankara ġubesindeki DFĠF Gelir ve Gider hesapları üzerinde yapılan incelemelerde; DFĠF’in, 01.01.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5018 sayılı Kanunun ek 2’nci maddesi ile fon niteliğinin kaldırıldığı, gelir ve giderlerin genel bütçe ile iliĢkilendirildiği anlaĢılmaktadır. Ancak, bu tarihten önce fon kaynaklarından kullandırılan kredilerden toplanan nakdin herhangi bir muhasebe birimi hesaplarında izlenmediği ve atıl olarak bekletildiği anlaĢılmıĢtır. Ekonomi Bakanlığının TCMB Ankara ġubesindeki 450.408.002 no’lu (DFĠF Gider) hesabına ait iĢlemler muhasebeleĢtirilmemekte ve raporlanmamaktadır. Söz konusu hesapta 2014 yılında, önceki yıl devirleri ve yıl içerisinde eklenen tutarla beraber 84.831.628,93 Türk Lirası birikmiĢtir. Ancak, dönem sonunda Bakanlığın 31.12.2014 tarih ve 18592 sayılı yazısına istinaden bu hesaptan 75.410.640,61 Türk Lirası bütçeleĢtirilmeden ve ödeme emrine bağlanmadan kullanılmıĢ ve hesapta 9.889.454,05 Türk Lirası bakiye kalmıĢtır. A) 5018 sayılı Kanunun ek 2’nci maddesinde DFĠF gider hesabının nasıl kullanılacağı yönünde bir düzenleme bulunmadığı halde, 2014 yılı içerisinde Bakanlık tarafından bahsedilen hesaptan 75.410.640,61 Türk Lirasının, bütçe ödeneği olmadan ve ödeme emrine bağlanmadan dolayısıyla gider olarak muhasebeleĢtirilmeden kullanılması mevzuata aykırılık teĢkil etmektedir. 5018 sayılı Kanunun 20’nci maddesine göre genel bütçe kapsamındaki idareler harcamalarını bütçe ödeneklerine göre yapar ve kamu idareleri bütçede yer alan ödeneklerin üzerinde harcama yapamazlar. Mezkûr Kanunun 33’ncü maddesinde bir giderin gerçekleĢtirilmesi için ödeme emri belgesinin düzenlenmesi ve harcama yetkilisince imzalanması gerekmektedir. DıĢ denetimin anlatıldığı 68’nci maddesinde SayıĢtay tarafından hesapların hükme bağlanması için genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin gelir, gider ve mal hesaplarının ve bu hesaplarla ilgili iĢlemlerin yasal düzenlemelere uygun olması

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 gerekir. Diğer yandan, 637 sayılı Ekonomi Bakanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında KHK'nın (Kanun Hükmünde Kararname) DFĠF’in anlatıldığı 37’nci maddesinde; "ihracata yönelik Devlet destekleri kapsamında DFİF’e aktarılmak üzere ilgili yıl merkezi yönetim bütçe kanununda Bakanlık bütçesi için öngörülen ödeneğin, ilgili mevzuatı çerçevesinde yapılacak destek ödemelerinde kullanılmak üzere, ilgili kuruluşlar tarafından bildirilen tutarların karşılanması için DFİF'e tahakkuka bağlanmak suretiyle ödenecektir." denilmektedir. Dolayısıyla söz konusu hesaptan harcanan 75.410.640,61 Türk Lirasının tahakkuka bağlanıp gider olarak muhasebeleĢtirilmeden ve ödeme emrine bağlanmadan kullanılması, 5018 sayılı Kanun, 637 sayılı KHK ve harcamalarda ödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcı belgeleri düzenleyen Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğine aykırıdır. B) 9.889.454,05 Türk Lirası, 450 408 002 no’lu (DFĠF Gider) hesabının herhangi bir muhasebe birimi hesabına dâhil edilmemesinden dolayı bu hesapta atıl bir Ģekilde bekletilmektedir. Bu hesap DFĠF'in kurulması ile giderlerinin izlenmesi amacı ile açılmıĢ,

• Bilahare 5018 sayılı Kanunun ek 2’nci maddesindeki düzenlemelerle; fonun gelirlerinin bütçeye gelir kaydedileceği, giderlerinin ise bütçeye konulan ödeneklerle gerçekleĢtireceği hüküm altına alınmıĢ, fon tarafından evvelce kullandırılan kredilerin anapara ve faiz geri dönüĢlerinin fonun gider hesabına aktarılmasına iliĢkin düzenlemeye paralel olarak DFĠF Gider Hesabı kredi anapara ve faizlerinin aktarılması amacıyla açık tutulmuĢtur.
• 637 sayılı KHK’nın 37’nci maddesi uyarınca Devlet destekleri kapsamında yapılan ödemelere ilgili ortaya çıkmıĢ veya çıkacak hukukî ihtilaflar sonucunda mahkemelerce hak sahiplerine ödenmesine karar verilen hususlar bu hesaptan ödenmiĢtir. Ancak, söz konusu hesapta biriken paralar herhangi bir muhasebe birimi kayıtlarına dâhil edilememekte, dolayısıyla hesapta bulunan 9.889.454,05 Türk Lirası atıl bir Ģekilde bekletilmektedir. Bu hesap, TCMB’den alınan dönemsel bildirimler suretiyle sadece muhasebe dıĢı birimlerce izlenebilmektedir. Kamu idaresi cevabında: A- DFĠF Gider hesabında atıl bekleyen tutarın, genel bütçenin (B) iĢaretli cetveline gelir kaydedilmesini teminen mevzuat değiĢikliği yapılmasına

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 iliĢkin Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü ile gerekli yazıĢmaların yapıldığı, Anılan Genel Müdürlüğün cevabi yazısında, söz konusu maddenin ikinci fıkrasının üçüncü cümlesinin “Ancak” ifadesi ile baĢlaması nedeniyle aynı fıkranın ilk iki cümlesinde yer bulan genel uygulamanın istisnası bir hükmü ifade ettiği, kredi ana para geri dönüĢleri, kredi faizleri ile borçlanma ve satıĢ hasılatının genel bütçenin (B) iĢaretli cetveline gelir kaydedilmeyerek DFĠF gider hesabına kaydedilmesine iliĢkin hükmün bu kapsamda elde edilen kaynağın atıl olarak bekletilmesi sonucunu doğuracak Ģekilde yorumlanamayacağı, ifade eksiği bulunduğu değerlendirilmekle birlikte, düzenlemede bu Ģekilde gelen kaynağın genel bütçenin gelir ve gider hesaplarıyla iliĢkilendirilmeksizin kullanılmasının amaçlandığının düĢünüldüğü, bu çerçevede, 5018 sayılı Kanunun ek 2 nci maddesinin ikinci fıkrası gereğince kredi anapara geri dönüĢleri, kredi faizleri ile borçlanma ve satıĢ hasılatı olarak DFĠF gider hesabına aktarılan ve atıl beklediği anlaĢılan kaynağın Fon’dan verilecek destekler kapsamında kullanılabileceği görüĢünün verildiği (EK-1), Ayrıca Ekonomi Bakanlığı tarafından 5018 sayılı Kanununun 23’ncü maddesine istinaden 2014 yılı bütçesine 05.2 Hazine Yardımları “05.2.9.14 Destekleme ve Fiyat Ġstikrar Fonu” tertibine tefrik edilen ödeneğin yetersizliği nedeniyle Maliye Bakanlığından ilave ödenek talep edildiği ancak verilmediği, Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü ile yapılan Ģifahi görüĢmeler neticesinde mevcut hesapta atıl olarak bekletilen tutarın kullanılmasının uygun olacağının değerlendirildiği, Sonuç olarak, yukarıda bahsedilen Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü görüĢü ve Ģifahi görüĢmeler neticesinde, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki DFĠF Gider Hesabından 75.410.640,61 Türk Lirasının destekler kapsamında kullanıldığı belirtilmiĢtir. Konuya iliĢkin olarak kullanılan tutarla ilgili açıklamalara 2014 yılı Kesin Hesabında yer verildiği ödemeye iliĢkin hakediĢ dosyalarının arĢivde muhafaza edildiği belirtilmiĢtir. B- 01/01/2015 tarihinden itibaren TCMB Ankara ġubesindeki DFĠF Gider hesabına yapılan, TTGV tarafından kullandırılan kredi geri dönüĢleri ile T.C. Ziraat Bankası tarafından kullandırılan Tohumluk Kredi geri dönüĢleri dıĢındaki muhtelif iadeler bütçeye aktarılmasına iliĢkin olarak Ekonomi Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğünün TCMB nezdindeki Tahsilat Hesabına alındığı ve Saymanlık Emanet Hesabında bekletildiği ancak bu iadelerin

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 takibi amacıyla yeni bir bütçe kodu tanımlanması için Maliye Bakanlığından cevap beklendiği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak: A) Kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü görüĢü ve Ģifahi görüĢmeler neticesinde, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası nezdindeki DFĠF Gider Hesabından 75.410.640,61 Türk Lirasının destekler kapsamında kullanıldığı belirtilmiĢtir. 5018 sayılı Kanunun 13’ncü maddesinde kamu hizmetlerinin, bütçelere konulacak ödeneklerle, mevzuatla belirlenmiĢ yöntem, ilke ve amaçlara uygun olarak gerçekleĢtirileceği; 20’nci maddesinde, genel bütçe kapsamındaki idarelerin harcamalarını bütçe ödeneklerine göre yapacakları ve kamu idarelerinin bütçede yer alan ödeneklerinin üzerinde harcama yapamayacakları; 33’ncü maddesinde, bir giderin gerçekleĢtirilmesi için ödeme emri belgesinin düzenlenmesi ve harcama yetkilisince imzalanması gerektiği; 68’nci maddesinde ise, SayıĢtay tarafından hesapların hükme bağlanması için genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin gelir, gider ve mal hesaplarının ve bu hesaplarla ilgili iĢlemlerin yasal düzenlemelere uygun olması gerektiği hüküm altına alınmıĢtır. Ayrıca, 637 sayılı Ekonomi Bakanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında KHK'nın DFĠF’in anlatıldığı 37’nci maddesinde, bütçe kanununda DFĠF için öngörülen ödeneğin tahakkuka bağlanmak suretiyle ödeneceği de hükmedilmiĢtir. Harcamalarda, ödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcı belgeleri düzenleyen Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğine göre idarelerce, bütçeden yapılacak kesin ödemeler için ödeme belgesinin düzenleneceği belirtilmiĢtir. Bahsedilen mevzuat hükümlerine aykırı olarak, Bakanlıkça söz konusu DFĠF Hesabından 75.410.640,61 Türk Liralık tutar, ödeneğe bağlanmadan, tahakkuku yapılmadan, ödeme emri olmaksızın sadece Maliye Bakanlığı görüĢü ve Ģifahi görüĢmelere dayanılarak kullanılmıĢtır. Ödemeye dayanak gösterilen Bakanlık görüĢünün hukuk düzeninde mevcut olan normlar hiyerarĢisinde bir bağlayıcılığı bulunmamaktadır. Diğer yandan kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, DFĠF Hesabından kullanılan tutarla ilgili açıklamalara 2014 yılı Kesin Hesabında yer verildiği belirtilmiĢtir. Ancak kamu idaresince, ödeneği olmadan ve muhasebeleĢtirilmeden yapılan bir gider, Kurumun idare hesabı cetvellerinde yer alamayacak ve Kurumun kesin hesabıyla da iliĢkilendirilemeyecektir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 ġöyle ki, Kesin Hesap, Maliye Bakanlığınca “Kamu Ġdarelerinin Kesin Hesaplarının Düzenlenmesine iliĢkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik” çerçevesinde hazırlanır. Bu Yönetmeliğe göre, kesin hesap cetvel ve belgeleri, bütçe kanunu ile verilen ödenekler ve bütçe uygulamasına esas muhasebe kayıtları dikkate alınarak düzenlenir. Yani, idarelerin kesin hesap hazırlama sürecine temel olan iki unsurdan biri, bütçe kanunu ile verilen ödenekler, diğeri ise yapılan iĢlemlere iliĢkin muhasebe kayıtlarıdır. Dolayısıyla ödeneğe bağlanmadan ve muhasebe kayıtlarına alınmadan kullanılan tutar için Kamu Ġdaresi Kesin Hesabında sadece bilgi amaçlı açıklamaya yer verilmesinin yasal olarak hiçbir bağlayıcılığı bulunmadığı gibi bir anlamı da yoktur. Zira, ilgili mevzuata göre olması gereken, bilgi amaçlı bir açıklama değil, kullanılan paranın ödeneğe bağlanıp muhasebeleĢtirilerek kullanılması ve kesin hesabı oluĢturan cetvellerdeki unsurlardan biri olmasıdır. Kamu idaresince DFĠF hesabından 75.410.640,61 Türk Liralık tutarın ödeneğe bağlanmadan, tahakkuku yapılmadan, ödeme emri olmaksızın kullanılması, yukarıda bahsedilen mevzuat hükümlerine aykırılık teĢkil etmektedir. B) DFĠF Gider hesabının herhangi bir muhasebe birimi hesabına dâhil edilmemesinden dolayı bu hesapta atıl bir Ģekilde bekletilmesine iliĢkin olarak kamu idaresi tarafından verilen cevapta DFĠF Gider hesabına yapılan, TTGV tarafından kullandırılan kredi geri dönüĢleri ile T.C. Ziraat Bankası tarafından kullandırılan Tohumluk Kredi geri dönüĢleri dıĢındaki muhtelif iadelerin 01.01.2015 tarihinden itibaren Ekonomi Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğünün TCMB nezdindeki Tahsilat Hesabına alındığı ve Saymanlık Emanet Hesabında bekletildiği ve bu iadelerin takibi amacıyla yeni bir bütçe kodu tanımlanması için Maliye Bakanlığından cevap beklendiği ifade edilmiĢtir. Bulguda belirtilen ve 5018 sayılı Kanunun ek 2’nci maddesinin 2’nci fıkrasından dayanağını alan DFĠF Gider Hesabı;

• DFĠF'in kurulması ile giderlerinin izlenmesi amacı ile açılmıĢ,
• 5018 sayılı Kanunun ek 2’nci maddesindeki düzenlemelerle; fonun gelirlerinin bütçeye gelir kaydedileceği, giderlerinin ise bütçeye konulan ödeneklerle gerçekleĢtireceği hüküm altına alınmıĢ, fon tarafından evvelce kullandırılan kredilerin anapara ve faiz geri dönüĢlerinin fonun gider hesabına aktarılmasına iliĢkin düzenlemeye paralel olarak DFĠF Gider Hesabı kredi anapara ve faizlerinin aktarılması amacıyla açık tutulmuĢtur.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11

• 637 sayılı KHK’nın 37’nci maddesi uyarınca Devlet destekleri kapsamında yapılan ödemelere ilgili ortaya çıkmıĢ veya çıkacak hukukî ihtilaflar sonucunda mahkemelerce hak sahiplerine ödenmesine karar verilen hususlar bu hesaptan ödenmiĢtir. Ancak bu hesapta biriken paralar herhangi bir muhasebe birimi kayıtlarına dâhil edilememektedir. Kamu idaresinin cevabında, TTGV tarafından kullandırılan kredi geri dönüĢleri ile T.C. Ziraat Bankası tarafından kullandırılan Tohumluk Kredi geri dönüĢleri dıĢındaki muhtelif iadelerin Ekonomi Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğünün TCMB nezdindeki Tahsilat Hesabına alındığı ve uygun bütçe koduyla muhasebeleĢtirileceği ifade edilmiĢtir. Ancak böyle bir uygulama sonucunda bütçeye alınan tutarın kamu gideri karĢılığı kullanılması “kamu giderinin ödeneğe bağlanmadan” gerçekleĢtirilmesi sonucunu doğurur. Bu durum, 5018 sayılı Kanuna aykırılık teĢkil eder. Zira mezkûr Kanunun 13’ncü maddesinde kamu hizmetlerinin, bütçelere konulacak ödeneklerle, mevzuatla belirlenmiĢ yöntem, ilke ve amaçlara uygun olarak gerçekleĢtirileceği; 20’nci maddesinde genel bütçe kapsamındaki idarelerin harcamalarını bütçe ödeneklerine göre yapacakları ve kamu idarelerinin bütçede yer alan ödeneklerinin üzerinde harcama yapamayacakları hüküm altına alınmıĢtır. DFĠF gider hesabı 5018 sayılı Kanunun ek 2’nci maddesinin 2’nci fıkrası hükmüne dayanılarak oluĢturulmuĢtur. Bahsi geçen hükümde, hesapta biriken paranın nasıl kullanılacağına dair bir düzenlemeye yer verilmemiĢ olması idarelere bu konuda bir keyfiyet verileceği anlamına gelmemektedir. Dolayısıyla TCMB Ankara ġubesindeki DFĠF Gider hesabında biriken paranın atıl kalmasının önlenmesi ancak mevzuatta yapılacak düzenlemeyle mümkün olabilir. Öneri: A- Kamu giderleri, ödeneğe bağlanıp tahakkuku yapılarak, ödeme emri belgesi ile hukuka uygun bir Ģekilde gerçekleĢtirilmelidir. B- 5018 sayılı Kanunun ek 2’nci maddesinin ikinci fıkrasında konuya iliĢkin düzenleme yer almaması hasebiyle, DFĠF gider hesabında biriken tutarın atıl kalmasını önlemek için, genel bütçenin (B) iĢaretli cetveline gelir kaydedilmesini teminen mevzuat değiĢikliği yapılmasının uygun olacağı düĢünülmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 BULGU 2: DFĠF Kaynaklarından Kullandırılan Kredi Geri DönüĢlerinin Muhasebe Ġçerisinde Ġzlenememesi Fonun gelir ve giderleri, 01.01.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5018 sayılı Kanunun ek 2’nci maddesi ile genel bütçe ile iliĢkilendirilmiĢtir. Ancak, bu tarihten önce fon kaynaklarından kullandırılan; A- TTGV (Türkiye Teknoloji GeliĢtirme Vakfı) kredilerinin, B- Ziraat Bankası aracılığıyla kullandırılan tohumluk kredilerinin, Bulunduğu ve bu kredilerin henüz tahsil edilemediği görülmekte, tahsil edilemeyen bu kredilerden toplanan anapara ve faiz geri dönüĢlerinin bütçeye gelir yazılamayacağının mevzuatında düzenlenmiĢ olduğu anlaĢılmaktadır. Tahsil edilemeyen bu kredilerin hesaben devralınmadığı, Tespit edilmiĢ olup, ayrıntılı değerlendirmeler aĢağıda açıklanmaktadır. A- TTGV Kredi Geri DönüĢleri Muhasebe Ġçerisinde Ġzlenememektedir. 24/9/1998 tarihli ve 98/16 sayılı Para-Kredi ve Koordinasyon Kurulu Karar Eki 98/10 sayılı AraĢtırma-GeliĢtirme (Ar-Ge) Yardımına ĠliĢkin Tebliğ uyarınca, sanayi kuruluĢlarının araĢtırma-geliĢtirme projelerine sermaye desteği sağlanması ile kuruluĢlarca yürütülen stratejik odak konuları projelerine iliĢkin giderlerin desteklenmesi amacıyla uygulamacı kuruluĢ TTGV aracılığıyla kullandırılmak üzere DFĠF’ten sermaye desteği tahsis edilmiĢtir. Projelerin bitiminde, projeye sağlanan sermaye destek miktarı ABD Doları olarak ve proje sözleĢmesinde belirtilen Ģartlar ve vadeler esas alınarak, projeyi yöneten kuruluĢ tarafından TCMB nezdindeki DFĠF’e geri ödenmelidir. Konu ile ilgili Ekonomi Bakanlığından alınan bilgiye göre; TTGV Kredi DönüĢlerinin izlendiği Ankara ġubesi 450 208 011 numaralı hesapta, 3.984.199 ABD Doları 2014 yılında olmak üzere, 31.12.2014 tarihi itibariyle 68.409.998,94 ABD Doları tutarında kredi geri dönüĢü gerçekleĢmiĢtir. 31.12.2014 itibariyle TTGV aracılığıyla kullandırılan kredilerden tahsilat süreci devam eden tutar ise 164.957 ABD Dolarıdır. TTGV kaynaklı kredilere iliĢkin olarak;  Gerek kredi stoku gerekse de kredi geri dönüĢleri Bakanlık muhasebesinde

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 izlenmemekte,  DFĠF fon envanteri çıkarılmadığından, kullandırılan krediler ve borçlular listesi bilinmemekte ve takip edilmemekte, bunun yerine krediler TTGV muhasebesinde izlenmekte,  Hazine’den alınmıĢ devir listesi bulunmamaktadır. Dolayısıyla kullandırılan kredilerden tahsil edilen tutarların, kredilerin tabi olduğu hukuka uygun gerçekleĢip gerçekleĢmediğine iliĢkin bir inceleme yapılamadığı gibi, Bakanlıktan da bu hususta bir bilgi alınamamaktadır.
B- Tohumluk Kredi Geri DönüĢleri Muhasebe Ġçerisinde Ġzlenememektedir. 1999 yılında kuraklık, don, dolu, sel, taĢkın, haĢere, yangın ve benzeri afetler nedeniyle ekiliĢ ve ürünleri en az % 40 oranında zarar gören ve durumları Ġl Ġhtiyaç Komisyonlarınca tespit edilmiĢ bulunan çiftçilere yardım etmek amacıyla, 23/7/1999 tarihli ve 99/13172 sayılı “Tabii Afetlerden Zarar Gören Çiftçilere Dağıtılacak Tohumluk Hakkında Karar” uyarınca, Hazine MüsteĢarlığı bütçesinde yer alan ödenekten DFĠF harcama kalemine aktarılan 30 milyon Türk Lirası kadar olan tutardan T.C. Ziraat Bankasınca kredilendirme iĢlemi yapılmıĢtır. Kredilendirme iĢlemi ve takip eden süreçlere iliĢkin Bakanlık nezdinde bilgi ve belge mevcut değildir. Konu ile ilgili Ekonomi Bakanlığından alınan bilgiye göre; “Tohumluk Kredi Geri DönüĢlerinin izlendiği Ankara ġubesi 450 208 005 numaralı hesapta, 132.758,10-Türk Lirası 2014 yılında olmak üzere, 31.12.2014 tarihi itibariyle 5.163.069,30 Türk Lirası tutarında kredi geri dönüĢü gerçekleĢmiĢtir. Tohumluk Kredilerine iliĢkin olarak;  31.12.2014 itibariyle gerçekleĢtirilen tahsilatların ne kadarının anapara veya ferîlerine iliĢkin olduğuna dair Bakanlık nezdinde kayıt bulunmamakta,  Gerek kredi stoku gerekse de kredi geri dönüĢleri Bakanlık muhasebesinde izlenememekte,  DFĠF'e iliĢkin envanter tutulmadığından kullandırılan krediler ve borçlular listesi bilinmemekte ve takip edilmemekte,
 Hazine’den alınmıĢ devir listesi bulunmamakta,  Maliye Bakanlığından, Tohumluk kredilerinin tahsiline, takibine, tahsil edilen feri tutarlara, geri ödemenin ne kadar süre devam edeceğine, kalan kredi stokunun

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 miktarına iliĢkin bilgi alınamamaktadır. Dolayısıyla kullandırılan kredilerden halen tahsil edilmeyen tutarların bulunup bulunmadığı, tahsil edilen tutarların ise, kredilerin tabi olduğu hukuka uygun gerçekleĢip gerçekleĢmediğine iliĢkin bir inceleme yapılamadığı gibi, Bakanlıktan da bu hususta bir bilgi alınamamaktadır. Kamu idaresi cevabında: 2011 yılı öncesi verilen TTGV ve Tohumluk Kredilerinin ilk kullanımı ile ilgili iĢlemlerin Bakanlık tarafından yapılmamıĢ olması nedeniyle, kredilerin saymanlık hesabı muhasebe kayıtlarında izlenmesi ve raporlanmasının mümkün olmadığı belirtilmiĢtir. Sonuç olarak: TTGV ve Tohumluk kredilerine iliĢkin Kamu idaresi cevabında, bulguda yer verilen tespite mutabık kalınmadığı ifade edilmiĢtir. Ancak, kredilerin takip ve tahsilinden, aradan geçen zaman içerisinde farklı kurum ve kuruluĢlar yetkili ve sorumlu kılınmıĢ olmakla birlikte, DFĠF kaynaklarından kullandırılan bu kredilerin alacaklısının Ekonomi Bakanlığı olduğu ve de saymanlık hesabı muhasebe kayıtlarında izlenmesi ve raporlanması gerektiği açıktır. Öneri: DFĠF gider hesabına aktarılan Tohumluk ve TTGV Kredilerine iliĢkin tutarların muhasebeleĢtirilmesi ve raporlanmasına yönelik özel bir düzenleme bulunmaması karĢısında, 5018 sayılı Kanun kapsamında genel düzenlemeler çerçevesinde muhasebeleĢtirilmesi gerektiği düĢünülmektedir. BULGU 3: Ekonomi Bakanlığının Faaliyet Alanına Giren ve Bütçede Ödeneği Bulunan Kimi Giderlerin, MüĢterek Hesaptan KarĢılanan Kısmının Bakanlığın Mali Tablolarında Gösterilmemesi Ekonomi Bakanlığı tarafından, 01.01.2014–31.12.2014 tarihleri arasında 5910 Sayılı Türkiye Ġhracatçılar Meclisi ile Ġhracatçı Birliklerinin KuruluĢ ve Görevleri Hakkında Kanuna dayanılarak düzenlenen yönetmeliğe istinaden oluĢturulan Ġhracatçı Birlikleri MüĢterek Hesabından toplam 17.504.479,26 Türk Lirası kullanılmıĢtır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanununun 7'nci maddesinde ele alınan

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 mali saydamlık ilkesine göre her türlü kamu kaynağının elde edilmesinde ve kullanılmasında, denetimin sağlanması amacıyla kamuoyunun zamanında bilgilendirilmesi öngörülmüĢtür. Mali saydamlık ilkesi gereğince devletin görev ve fonksiyonları, kamu ekonomisine ve kamu maliyesine iliĢkin bilgiler ve hesaplar, kamu mali yönetimi ve denetimi ile temel iktisat politikalarına iliĢkin planlar, niyet ve projeksiyonlar açık ve anlaĢılır bir Ģekilde kamuoyunun bilgisine sunulmalıdır. Kanunun 6’ncı maddesine göre, merkezî yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin gelir, gider, tahsilât, ödeme, nakit planlaması ve borç yönetimi hazine birliğini sağlayacak Ģekilde yürütülür. Bu Kanuna ekli (I) sayılı cetvelde yer alan kamu idarelerinin tüm gelirleri Hazine veznelerine girer, giderleri bu veznelerden ödenir. Bu idareler özel vezne açamaz. “Bütçe Ġlkelerinin” anlatıldığı 13’ncü maddede bütçenin, kamu malî iĢlemlerinin kapsamlı ve saydam bir Ģekilde görünmesini sağladığı, tüm gelir ve giderlerin gayri safi olarak bütçelerde gösterileceği, belirli gelirlerin belirli giderlere tahsis edilmemesinin esas olduğu, kamu idarelerinin tüm gelir ve giderlerinin bütçelerinde gösterileceği, bütçelerde, ödeneklerin belirli amaçları gerçekleĢtirmek üzere tahsis edileceği ve kamu hizmetlerinin, bütçelere konulacak ödeneklerle, mevzuatla belirlenmiĢ yöntem, ilke ve amaçlara uygun olarak gerçekleĢtirileceği ifade edilmiĢtir. 3/7/2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 5910 Sayılı Türkiye Ġhracatçılar Meclisi ile Ġhracatçı Birliklerinin KuruluĢ ve Görevleri Hakkında Kanunun 19’ncu maddesinin beĢinci fıkrasına binaen çıkarılan “Türkiye Ġhracatçılar Meclisi ile Ġhracatçı Birliklerinin KuruluĢ ve Görevleri Hakkında Yönetmeliğin” 48’nci maddesinin altıncı fıkrasına dayanılarak düzenlenen yönergeyle Ġhracatçı Birlikleri MüĢterek Hesabı oluĢturulmuĢtur. 2014 yılında Ekonomi Bakanlığı görev alanına giren faaliyetlere iliĢkin yapılan 17.504.479,26 Türk Lirası harcama müĢterek hesaptan karĢılanmıĢtır. 5910 Sayılı Kanunun “Amaç ve Kapsam baĢlıklı” 1’nci maddesinde, bu kanunun ihracatçıları örgütlendirmek ve iĢbirliğini geliĢtirmek suretiyle ihracatı artırarak ekonomik geliĢmeye katkıda bulunmak üzere ihracatçı birlikleri ile Türkiye Ġhracatçılar Meclisinin kuruluĢu, iĢleyiĢi, görevleri, organları, gelirleri, harcamaları ve denetimleri ile üyelerinin hak ve yükümlülüklerine iliĢkin usul ve esasları düzenleyeceği belirtilmiĢtir. “Bütçe ve giderlerin” anlatıldığı 19’ncu maddesinin beĢinci fıkrasında “Birlikler

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 tarafından, dış ticaret hizmetleri ve alt yapısının geliştirilmesi ve yürütülebilmesi için tayin ve tespit olunacak işlerin, faaliyetlerin, projelerin ve amaçların gerçekleştirilmesine yönelik ortaya çıkan giderler ile bu amaçla yapılan hizmet ve idari giderlerin karşılanmasını teminen, bir önceki yılın birlik gelirlerinden hesap edilerek izleyen yılın Ocak ve Temmuz aylarında iki eşit taksit halinde ödenmek üzere % sekiz oranında pay ayrılır. Bu hususa ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir.” denilmektedir. Bu hüküm çerçevesinde 03.09.2009 tarih ve 27338 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Türkiye Ġhracatçılar Meclisi ile Ġhracatçı Birliklerinin KuruluĢ ve Görevleri Hakkında Yönetmeliğin “Ġhracatçı Birlikleri MüĢterek Hesabı”nın anlatıldığı 48’nci maddenin üçüncü fıkrasında, dıĢ ticaret hizmetleri ve altyapısının geliĢtirilmesi ve yürütülebilmesini teminen oluĢturulan Ġhracatçı Birlikleri MüĢterek Hesabından karĢılanan giderler anlatılmıĢtır. Altıncı fıkrasında, Ġhracatçı Birlikleri MüĢterek Hesabından harcamaların MüsteĢarlık onayı ile yapılacağı ve bu Hesaba iliĢkin diğer hususların MüsteĢarlık tarafından belirleneceği, “Denetim” baĢlıklı 50’nci maddede; TĠM ve birlikler ile bunların kurduğu vakıf, Ģirket, iĢletmeler ve iĢtirakler idari ve mali yönden MüsteĢarlığın denetimine tabi olduğu, denetime iliĢkin usul ve esasların, MüsteĢarlık tarafından belirleneceği belirtilmiĢtir. Bu çerçevede Yönetmeliğin 48’nci maddesi altıncı fıkrasına dayanılarak çıkarılan “Ġhracatçı Birlikleri MüĢterek Hesabına ĠliĢkin Yönerge” de 11.09.2009 tarih ve 2009/1234 sayılı Ekonomi Bakanlığı MüsteĢarlık makamı onayıyla yürürlüğe girmiĢtir. Yönergenin 6, 7 ve 8’nci maddelerinde MüĢterek hesaptan karĢılanacak giderler anlatılmıĢtır. Bu maddelerde Yönetmeliğin 48’nci maddesi üçüncü fıkrasına atıfta bulunarak (özellikle 7 ve 8’nci maddelerde) Ekonomi Bakanlığının görev alanı içerisine giren ve maddelerde ayrıntısı verilen konulara iliĢkin giderlerin karĢılanabileceği belirtilmiĢtir. Mevzuatta belirtilen bu hükümlere binaen 2014 yılında Ekonomi Bakanlığı tarafından müĢterek hesaptan toplam 17.504.479,26 Türk Lirası kullanılmıĢtır. Ġhracatçı Birlikleri MüĢterek Hesabına ĠliĢkin Yönergenin 8’nci maddesinde; “Yönetmeliğin 48’nci maddesi üçüncü fıkrası kapsamında olmak üzere; aşağıdaki diğer giderler, ilgili birimler tarafından istihsal edilecek Bakanlığın Müsteşarlık Makamının onayını müteakip, Destek hizmetleri Dairesi Başkanlığınca bütçe esasları dikkate alınarak hesaplanacak tahakkuklar üzerinden, Müşterek Hesaptan karşılanır.” denilmek suretiyle

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 müĢterek hesaptan, devlet bütçesi ile iliĢkili faaliyetler yürütülürken bütçe esaslarının dikkate alınacağı ifade edilmiĢtir. Ancak, müĢterek hesabın kullanımında bütçe esaslarının dikkate alınması gerektiği ifade edilmiĢ olsa da, bu hesaptan bütçe esasları dikkate alınmadan da ödeme yapılabilmektedir. Örneğin, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu uyarınca kamu personelinin yabancı dil kurs masraflarının sadece %60'ı kurum bütçesinin ilgili tertibinden ödenebilmekte iken, Bakanlığın kimi personelinin yabancı dil masraflarının kalan %40'lık kısmı 04.04.2013 tarihli ve 504 sayılı Bakanlık Onayına istinaden MüĢterek hesaptan ödenmiĢtir. Bu itibarla, Ekonomi Bakanlığının faaliyet alanına giren ve bütçeden ödenek tahsis edilen giderlerin Ġhracatçı Birlikleri MüĢterek Hesabından karĢılanan 17.504.479,26 Türk Lirası tutarındaki kısmının Ekonomi Bakanlığının mali tablolarında gösterilmemesi, 5018 sayılı Kanunun 6’ncı maddesinde bahsedilen Hazine Birliğine ve 13’ncü maddesinde belirtilen, baĢta kamu hizmetlerinin bütçelere konulacak ödeneklerle karĢılanması ilkesi olmak üzere, mali saydamlık ilkesine ve kamu idarelerinin tüm gelir ve giderlerinin bütçelerinde gösterileceği gibi bütçe ilkelerine aykırılık teĢkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında: 03/07/2009 tarih ve 27277 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 5910 sayılı “Türkiye Ġhracatçılar Meclisi ile Ġhracatçı Birliklerinin KuruluĢ ve Görevleri Hakkında Kanun”un 19’uncu maddesinin beĢinci fıkrasında, birlikler tarafından dıĢ ticaret hizmetleri ve altyapısının geliĢtirilmesi ve yürütülebilmesi için tayin ve tespit olunacak iĢlerin, faaliyetlerin, projelerin ve amaçların gerçekleĢtirilmesine yönelik ortaya çıkan giderler ile bu amaçla yapılan hizmet ve idari giderlerin karĢılanmasını teminen, bir önceki yılın birlik gelirlerinden hesap edilerek izleyen yılın ocak ve temmuz aylarında iki eĢit taksit halinde ödenmek üzere % sekiz oranında pay ayrıldığı, bu kanuna dayanılarak çıkarılan Yönetmelikte tahsis olunan kaynağın harcama çerçevesinin belirlendiği; Bakanlıkça kamu hizmetlerinin bütçe ödeneği ile finanse edilmesine yönelik asli kurala uyulduğu, MüĢterek Hesap kapsamında esasen Birliklerin müĢterek ihtiyaçları ile tüm ihracatçılara hizmet niteliğindeki bazı iĢlemlerin finanse edildiği ve ödeme iĢlemi OAĠB tarafından TĠM nezdindeki hesabın kullanılarak gerçekleĢtirildiği, Bakanlık geliri olmayan, özel bütçeli bir kuruluĢ olan TĠM adına bankalarda açılmıĢ hesaplarda bulunan ve ödeme iĢlemi de yine bir Birlik (OAĠB) tarafından yerine getirilen MüĢterek Hesaba iliĢkin verilerin Bakanlık mali tablolarında gösterilmesinde hukuken imkânsızlık bulunduğu ifade edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 Öte yandan, ülkenin dıĢ ticaretinde önemli yere sahip olan Rusya Federasyonu, Arap Ülkeleri ve Çin Halk Cumhuriyeti ile tarihsel olarak dıĢ ticaretimizin büyük payında devamlılık arz eden Almanya, Fransızca konuĢulan ülkeler ve Ġspanyolca konuĢulan ülkelerdeki ticari temsilciliklerin daha verimli hizmet verebilmesi amacıyla, bu ülkelerde konuĢulan dillerin öğrenilmesinin teĢvik edilmesinin amaçlandığı, bu çerçevede "Ġngilizce Haricindeki Ġkinci Yabancı Dil Projesi" hayata geçirildiği, bu proje kapsamında, Genel Bütçe Kanunuyla % 60'ı karĢılanan yabancı dil eğitim masraflarına ek olarak Rusça, Çince ve Arapça için kalan % 40'lık kısım, Almanca, Fransızca ve Ġspanyolca için ise kalan % 40'lık kısmın yarısının müĢterek hesaptan ödendiği ve bunun da Yönetmeliğin 48’inci maddesinin üçüncü fıkrasının e ve h bentlerinde belirtilen “Ortak yayın, araĢtırma, tanıtma ve eğitim faaliyet giderleri” ile “DıĢ ticaretin geliĢtirilmesine iliĢkin diğer giderler” kapsamında değerlendirildiği belirtilmiĢ, Bakanlıkça MüĢterek Hesaptan yapılacak mal ve hizmet alımlarına iliĢkin harcamalarda bütçe uygulama esaslarının dikkate alınmasında titizlik gösterilmesine gayret edildiği ifade edilmiĢtir. Diğer taraftan, Bakanlığın Merkez ve TaĢra TeĢkilatının 2013 yılı mali hesapları ile mali iĢ ve iĢlemlerinin denetimi sonucunda hazırlanan “2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu” ile “2014 Yılı Denetiminde Ġzlenmeye Alınan Bulgular”a iliĢkin Raporda MüĢterek Fon Hesabından Bakanlık tarafından kullanılan tutarların Bakanlığın Mali Tablolarında gösterilmesinin uygun olacağına yer verilmesi üzerine, bu hususta yapılacak iĢ ve iĢlemlere iliĢkin olarak Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğüne görüĢ sorulduğu, bu konuda Genel Müdürlük ile yapılan görüĢmelerin devam ettiği belirtilmiĢtir. Sonuç olarak: Bulguda Ekonomi Bakanlığının faaliyet alanına giren ve bütçede ödeneği bulunan kimi giderlerin, MüĢterek Hesaptan karĢılanan kısmının Bakanlığın mali tablolarında gösterilmemesinin 5018 sayılı Kanunun mali saydamlık, hazine birliği ve bütçe ilkelerinin anlatıldığı hükümlerine aykırılık teĢkil ettiği vurgulanmıĢtı. Kamu idaresince gönderilen cevapta, MüĢterek Hesabın, Orta Anadolu Ġhraçatcı Birlikleri (OAĠB) tarafından TĠM nezdindeki tutulduğu, özel bütçeli bir kuruluĢ olan TĠM adına bankalarda açılmıĢ hesaplarda bulunan ve ödeme iĢlemi de yine bir Birlik (OAĠB) tarafından yerine getirilen bu Hesaba iliĢkin verilerin Bakanlık mali tablolarında gösterilmesinde hukuken imkânsızlık bulunduğu ifade edilmiĢ ise de, yine aynı cevapta 2013 Yılı SayıĢtay Denetim Raporu” ile “2014 Yılı Denetiminde Ġzlenmeye Alınan Bulgular”a

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 iliĢkin Raporda MüĢterek Fon Hesabından Bakanlık tarafından kullanılan tutarların Bakanlığın Mali Tablolarında gösterilmesinin uygun olacağına yer verilmesi üzerine, bu hususta yapılacak iĢ ve iĢlemlere iliĢkin Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü’ne görüĢ sorulduğu, bu konuda bahse konu Genel Müdürlük ile yapılan görüĢmelerin devam ettiği ifade edilmiĢtir. Dolayısıyla aynı konunun ele alındığı SayıĢtay 2013 yılı Ekonomi Bakanlığı Denetim Raporu üzerine, bulguda bahsedilen MüĢterek Hesabın Bakanlığın mali tablolarında gösterilmesi yönünde çalıĢmalara baĢlandığı anlaĢılmaktadır. Diğer yandan, MüĢterek Hesabın bütçe ilkelerine dikkat edilmeden kullanılabilmesine iliĢkin bulguda örnek olarak verilen yabancı dil kurs masraflarının bir kısmının bu hesaptan karĢılanmasıyla ilgili olarak kamu idaresince yapılan açıklama yeterli görülmüĢtür. Öneri: 5018 sayılı Kanunun bulguda belirtilen hükümlerine istinaden MüĢterek Fon Hesabından Bakanlık tarafından kullanılan tutarın, Bakanlığın mali tablolarında gösterilmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. BULGU 4: Serbest Bölgelerde Tahakkuk Eden ve Tahsil Edilmeyen Kira Gelir Paylarının MuhasebeleĢtirilmemesi Serbest Bölge ĠĢletici / B.K.Ġ’ler tarafından aylık olarak tahakkuk eden ve tahsil edilemeyen kira gelirlerinin, mahiyetlerine uygun hesaplarda tahakkuk ve takip kaydının yapılması gerekirken, bu kayıtların yapılmadığı ve raporlanmadığı anlaĢılmıĢtır. 5018 sayılı Kanunun “Kayıt zamanı” baĢlıklı 50’nci maddesi, “Kamu gelir ve giderlerinin yılı ve mahsup dönemi” baĢlıklı 51’inci maddesi ile Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Kayıt zamanı, kamu gelir ve giderleri ile bütçe gelir ve giderlerinin yılı” baĢlıklı 16’ncı maddesinde ifade edildiği üzere, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinin kayıt yöntemi olarak tahakkuk esaslı muhasebe uygulanmaktadır. 2014 yılı içerisinde, serbest bölgelerde 11.131.138,04 ABD Doları kira geliri tahakkuk ederken, bu tutarın 72.054,41 ABD Doları tahsil edilememiĢtir. Yine, 2014 yılı içerisinde 70.651,89 ABD Doları gecikme faizi tahakkuk ederken, bu tutarın 6.540,52 ABD Doları tahsil edilememiĢ, anılan tutarlar muhasebe içerisinde izlenmemiĢtir. Sonuç olarak, tahakkuk ve tahsil sorumluluğu Bakanlığa ait olan kira gelir paylarından

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 tahakkuk eden tutarlar muhasebeleĢtirilmediği gibi, tahsilatı gerçekleĢtirilemeyen tutarlar ile gecikme faizi de alacak hesaplarında muhasebeleĢtirilmemiĢtir. Bu nedenle, mali tablolar kamu idaresi yönetimi ve diğer ilgili kiĢilere muhasebe sistemi içerisinde kaydedilen bilgileri doğru ve gerçekçi olarak iletememektedir. Kamu idaresi cevabında: 3218 sayılı Serbest Bölgeler Kanunu ve Serbest Bölgeler Uygulama Yönetmeliği hükümleri uyarınca, Özel Hesaba iliĢkin mevcut iĢleyiĢ ile gelir, ret- iade ve takibe iliĢkin mevcut kayıt yapısının ihtiyacı gerektiği Ģekilde karĢıladığı ve sağlıklı sonuçlar ürettiği, tahakkuk esaslı muhasebe sistemine mevcut kaynaklarla uyum sağlanamayacağı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında bulguda yer verilen tespite mutabık kalınmadığı ifade edilmiĢtir. Ancak, 5018 sayılı Kanunun "Kayıt zamanı" baĢlıklı 50'nci maddesi ile genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinin kayıt yöntemi olarak tahakkuk esaslı muhasebe benimsenmiĢtir ve Serbest Bölgeler Özel Hesabı yönünden bir muafiyet veya istisna hali mevcut değildir. Tahakkuk esaslı muhasebe sisteminde, belirli bir dönem içerisinde meydana gelen giderler ile aynı dönem içerisinde elde edilen gelirlerin karĢılaĢtırılması ve elde bulunan kaynakların ve yerine getirilmesi gereken yükümlülüklerin dönem sonu itibariyle kontrolü sağlanır. Özel hesaba iliĢkin tahakkuk, tahsilat ve takibinin mevcut Ģekilde yürütülmesi iĢlemsel açıdan ilgili Serbest Bölgeler, YurtdıĢı Yatırım ve Hizmetler Genel Müdürlüğü tarafından sağlıklı bir Ģekilde gerçekleĢtirilse dahi, Bakanlık saymanlığı tarafından iĢlemlerin muhasebe içerisinde izlenmemesi, kamu idaresi yönetimi ve ilgili diğer kiĢilerin bilgi ihtiyaçlarını karĢılayacak, kamu görevlilerinin sorumlulukları altındaki kaynaklara iliĢkin karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalıĢmasını sağlayacak bir sisteme izin vermemektir. Sonuç olarak da mali tablolar, muhasebe sistemi içinde kaydedilen bilgileri, bu bilgileri kullanacak olan kiĢilere doğru ve gerçekçi olarak iletemeyecektir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 Öneri: Gerekli yöntem ve usuller belirlenerek, aylık kira gelir paylarının 5018 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak, tahakkuk, tahsil ve takip aĢamalarının muhasebeleĢtirilmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. BULGU 5: Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Çıkartılan 666 Sayılı KHK'nın Uygulanmasına ĠliĢkin Olarak Yapılan Hesaplamaya TeĢvik Ġkramiyesinin de Dâhil Edilmesi 666 sayılı KHK’ya geçiĢ sırasında MüsteĢarlıkça yapılan eski ve yeni maaĢ hesabı kıyaslamasında, 637 sayılı Ekonomi Bakanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında KHK'nın mülga 35’nci maddesinin birinci fıkrası ile geçici 3’ncü maddesinin dokuzuncu ve onuncu fıkraları uyarınca ödenmekte olan teĢvik ikramiyesi, söz konusu KHK’ya aykırı olarak hesaplamaya dâhil edilmiĢtir. 666 sayılı KHK’nın 2'nci maddesi ile 375 sayılı KHK’ya eklenen geçici 12'nci madde hükmü uyarınca yapılan karĢılaĢtırma sonucu kiĢinin hangi mevzuat hükümlerine göre ödeme alacağı belirlenmektedir. Bu kapsamda Ekonomi Bakanlığı çalıĢanları için bu karĢılaĢtırma yapılmıĢ ve kadro karĢılığı sözleĢmeli olarak ödeme alan personelin bir kısmına eski mevzuat hükümlerine göre ödeme yapılması gerektiği tespit edilmiĢtir. Ancak, bu karĢılaĢtırma yapılırken 637 sayılı Ekonomi Bakanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında KHK'nın mülga 35’nci maddesinin birinci fıkrası ile geçici 3’ncü maddesinin dokuzuncu ve onuncu fıkraları uyarınca ödenmekte olan teĢvik ikramiyesi de hesaplamaya dâhil edilmiĢtir. Ödemenin dayanağı olan söz konusu maddede; “.....üstün gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı çalışma yaptıkları tespit edilenlere Müsteşarın teklifi, ilgili Bakanın (…) onayı ile haziran ve aralık aylarında birer aylık sözleşme ücreti tutarına kadar teşvik ikramiyesi ödenebilir.” denilmektedir. Madde metninden görüleceği üzere teĢvik ikramiyesinin, 375 sayılı KHK’nın geçici 12'nci maddesinde düzenlenen “fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç olmak üzere kadrolarına bağlı olarak mali haklar kapsamında fiilen yapılan her türlü ödemeler” kapsamında ele alınması hatalıdır. Çünkü bu ödeme, 637 sayılı KHK ve atıfta bulunduğu mevzuata göre ancak üstün gayret gösterme ile Bakan onayı Ģartlarına bağlanmıĢtır. TeĢvik ikramiyesi her bir ödeme için ayrı ayrı alınan bakan onayına istinaden yapılan arızi bir ödemedir. Dolayısıyla kadroya bağlı bir hak olarak değerlendirilemez.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 666 sayılı KHK’ya iliĢkin olarak çıkartılan 161 seri no.lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde verilen örneklerde de teĢvik ikramiyesinin de kıyaslamaya dâhil edileceği belirtilmiĢtir. Ancak, teĢvik ikramiyesinin 666 sayılı KHK’ya göre yapılan eski ve yeni maaĢ karĢılaĢtırmasında dikkate alınmaması gerekmektedir. Ekonomi Bakanlığı tarafından düzenlenen eski ve yeni maaĢ hesaplama tabloları ile teĢvik ikramiyesinin hariç tutulması halinde hangi kadro unvanlarının 666 sayılı KHK’ye göre maaĢ alması gerektiği incelenmiĢtir. Sonuç olarak, Bakanlıkta görevli kadro karĢılığı sözleĢmeli 1’inci derece Daire BaĢkanı, 1- 7’nci derece DT Uzmanı ve ĠGEME Uzmanı ve 8’nci derece DT ve ĠGEME Uzman Yardımcısı kadrolarında bulunanlara 666 sayılı KHK hükümleri uygulanması gerekirken eski mevzuat hükümlerine göre ödeme yapılmıĢtır. Bahsedilen kadrolara ait eski ve yeni mevzuata göre maaĢ hesaplamaları arasındaki fark 2014 yılı için 1.794.967,03-Türk Lirasıdır. Kamu idaresi cevabında: 666 sayılı KHK’nin 2’nci maddesiyle 375 sayılı KHK’ye eklenen geçici 12’nci madde ile bu maddenin yürürlüğe girdiği 15/01/2012 tarihinden önce yürürlükte bulunan mevzuata göre kadro karĢılığı sözleĢmeli olarak çalıĢan ve 375 sayılı KHK’ye ekli II ve III sayılı cetvellerde yer alan personelin (üst yönetim ve kariyer memurları) ücret ve tazminat göstergeleri üzerinden ek 10’uncu maddeye göre hesaplanan 1 yıllık ortalama aylık net maaĢları ile 1 aylık ikramiye dâhil mevcut sözleĢme tutarları üzerinden 1 yıllık ortalama aylık net maaĢ hesaplanıp iki maaĢın karĢılaĢtırılmasının yapılması ve yüksek olan maaĢın ödenmesi hüküm altına alındığı, Bahse konu KHK’nin uygulanmasına iliĢkin Maliye Bakanlığınca çıkartılan 161 Seri No.lu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde de; 15/1/2012 tarihinden önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre fiili çalıĢmaya bağlı ödemeler hariç olmak üzere kadrolarına bağlı olarak mali haklar kapsamında ikramiyelerin bir aya isabet eden tutarı da dâhil olmak üzere fiilen yapılan her türlü ödemeler toplamının net tutarının; Ek 10’uncu madde ve ekli (II) ve (III) sayılı Cetvellere göre kadro unvanları için öngörülen ücret ve tazminat toplamı net tutarından fazla olması halinde, 15/01/2012 tarihinde anılan kadro unvanlarında bulunanlar hakkında, bu tarihten önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerinin uygulanmasına, aynı usul ve esaslar çerçevesinde

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 geçici 10’uncu ve geçici 15’inci madde hükümleri dikkate alınmak suretiyle devam olunacağı; 5 numaralı maddenin devamında, ilgililerin mali haklar kapsamında herhangi bir hak kaybına uğramaması için, geçici 12’nci maddede öngörülen karĢılaĢtırmanın, yıllık olarak hesaplanacak ortalama aylık tutarlar üzerinden yapılacağı; her yılın baĢında, 1 Ocak tarihi itibarıyla geçerli olan katsayı ve sözleĢme ücreti ile hesaplamaya iliĢkin diğer tüm hususlar dikkate alınarak yılın tamamı için, ek 10’uncu madde uyarınca ödenebilecek ortalama aylık net tutar ile 15/01/2012 tarihinden önce yürürlükte bulunan mevzuat hükümlerine göre ödenebilecek ortalama aylık net tutarın karĢılaĢtırılacağı ve buna göre iĢlem yapılacağından bahisle, bu karĢılaĢtırmanın “Örnek 6” ve “Örnek 7”de gösterilen biçime uygun olarak yapılıp, kadro karĢılığı sözleĢmeli ücreti belirlenirken, teĢvik ikramiyesinin bir aya isabet eden tutarının da hesaplamaya dâhil edildiği ifade edilmiĢ ve Bakanlığın da ocak ayında yapılan eski ve yeni maaĢ karĢılaĢtırmalarının, gerek 666 sayılı KHK’nin 2’nci maddesiyle 375 sayılı KHK’ye eklenen geçici 12’nci madde, gerek 161 Seri No.lu Tebliğde verilen örnekler çerçevesinde teĢvik ikramiyesi dâhil edilerek yapıldığı belirtilmiĢtir. KarĢılaĢtırmanın, teĢvik ikramiyesi hariç tutularak yapılması halinde Daire BaĢkanı ile

1. ve 2. Derece DıĢ Ticaret Uzmanı ve Ġhracatı GeliĢtirme Uzmanının mevcut maaĢlarında 2014 yılı itibarıyla sırasıyla (401,23), (393,08) ve (383,93) TL düĢüĢ meydana gelecek ve geriye gidiĢ olacağı, hâlbuki ilgili Kanun Hükmünde Kararname ve Tebliğ’deki düzenlemeler ile ilgililerin mali haklar kapsamında herhangi bir hak kaybına uğramaması amaçlanmıĢ olup, bu geriye gidiĢin, söz konusu Kanun ve Tebliğ’in ruhuna aykırı olacağı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak: Kamu idaresi cevabında, her ne kadar yapılan ödemenin hesabına, 666 sayılı KHK’nin 2’nci maddesiyle 375 sayılı KHK’ye eklenen geçici 12’nci maddeye ve 161 Seri No.lu Tebliğe uygun olarak, teĢvik ikramiyesinin de dâhil edildiği ifade edilmiĢ olsa da, teĢvik ikramiyesinin 375 sayılı KHK’nın geçici 12'nci maddesinde “fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç olmak üzere kadrolarına bağlı olarak mali haklar kapsamında fiilen yapılan her türlü ödemeler” kapsamında ele alınması hatalıdır. Çünkü bu ödeme, 637 sayılı KHK ve atıfta bulunduğu mevzuata göre ancak “üstün gayret gösterme” ve “Bakan onayı” Ģartlarına bağlanmıĢtır. TeĢvik ikramiyesi her bir ödeme için ayrı ayrı alınan bakan onayına istinaden yapılan arızi bir ödemedir. Dolayısıyla kadroya bağlı bir hak olarak değerlendirilemez. Kaldı ki kamu idaresi tarafından gönderilen cevapta, hesaplamaların 161 Seri No.lu Tebliğde verilen

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 örnekler çerçevesinde teĢvik ikramiyesi dâhil edilerek yapıldığı ifade edilmiĢ olsa bile tebliğ, daha üst bir hukuki norm olan KHK’ya aykırı olamaz. Öneri: TeĢvik ikramiyesinin, yukarıda yer verilen mevzuat hükmüne uygun olarak, sadece “üstün gayret gösterme” kriterini karĢılayan personele “Bakan onayı” Ģartı ile ödenmesi sağlanmalıdır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26

EKONOMĠ BAKANLIĞI DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ....................... 31
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 32
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 32
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 33
5. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 33
6. EKLER ........................................................................................................................................................ 34

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Döner Sermaye ĠĢletmesi, mali iĢlemlerin muhasebeleĢtirilmesine iliĢkin olarak 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanununun geçici 11’inci maddesi ile 178 sayılı Maliye Bakanlığının TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararnamenin 11’inci maddesi hükümlerine dayanılarak hazırlanan Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliğine tabi olup; uygulanan muhasebe sistemi, belirtilen mevzuatlarda öngörülen tahakkuk esaslı muhasebe sistemidir. 31.12.2014 tarihli Bilançoya göre, ĠĢletmenin aktif toplamı 45.418.010,75 Türk Lirasıdır. Bu tutarın % 98’ini “Dönen Varlıklar”, % 2’sini “Duran Varlıklar” oluĢturmaktadır. “Dönen Varlıklar”ın ise % 91’ini “Hazır Değerler”, % 9’unu “Diğer Dönen Varlıklar” ile “Stoklar” meydana getirmektedir. Aynı Bilançoya göre, ĠĢletmenin pasif toplamı 45.418.010,75 Türk Lirasıdır. Bu miktarın % 96’sı “Özkaynaklar”, geri kalanı ise “Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar”dan oluĢmaktadır. “Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar”ın yaklaĢık % 99’u “Ödenecek Vergi ve Diğer Yükümlülükler” den meydana gelmektedir. ĠĢletmenin “ÖdenmiĢ Sermaye”si 20.002.891,00 Türk Lirası, “Dönem Net Kârı” 23.538.718,45 Türk Lirasıdır. 2014 yılı gelir bütçesi gerçekleĢmelerine göre toplam gelir 40.222.815,83 Türk Lirasıdır. 2014 yılı gider bütçesi gerçekleĢmelerine göre toplam gider 12.025.501,21 Türk Lirasıdır. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır.  Dönem sonu faaliyet raporu,  Geçici ve kesin mizan,  Envanter Sonrası Mizan,  KapanıĢ Mizanı,  ĠĢletme revizeli bütçe,  Banka mevcut tespit tutanağı,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32  Kasa Sayım Tutanağı,  Menkul kıymet / teminat mektupları sayım tutanağı,  Alınan çekler sayım tutanağı,  Döner sermayeli iĢletmeler yıllık gayrisafi hasılat ve kar bildirimi,  Sermaye hareketleri tablosu,  Bilanço,  Gelir tablosu,  Nakit Akım Tablosu,  Gelirlerin döküm cetveli,  Giderlerin döküm cetveli,  Borçlar döküm cetveli,  Alacaklar döküm cetveli,  SatıĢların maliyeti tablosu,  SayıĢtay ilamları cetveli,  TaĢınır Yönetim hesabı cetveli, sayım ve döküm cetveli, amortisman cetveli,  Yönetim döneminde görev yapan muhasebe yetkililerine ait liste. Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir tablosu ve nakit akım tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33 düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir. 5. DENETĠM GÖRÜġÜ Ekonomi Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 6. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 37

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı Döner Sermaye ĠĢletmesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 38 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

EKONOMĠ BAKANLIĞI 2014 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU

ĠÇĠNDEKĠLER

1. ÖZET ........................................................................................................................................................... 43
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 43
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 44
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 44
5. GENEL DEĞERLENDĠRME ................................................................................................................... 45
6. DENETĠM BULGULARI .......................................................................................................................... 46

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 43

1. ÖZET Bu rapor, Ekonomi Bakanlığının performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını içermektedir. 6085 sayılı Kanunun 36'ncı maddesi uyarınca, SayıĢtay “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Ekonomi Bakanlığının hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aĢağıdakiler denetlenmiĢtir:  2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan,  2014 yılı Performans Programı,  2014 yılı Ġdare Faaliyet Raporu ve  Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri. Yapılan performans denetimi sonucunda, Ekonomi Bakanlığının performans yönetimi sistemini ilgili mevzuat hükümlerine ve iç kontrol sistemi ilkelerine uygun Ģekilde oluĢturduğu ve belirlemiĢ olduğu hedeflere iliĢkin gerçekleĢmeleri ölçtüğü değerlendirilmiĢtir. Ekonomi Bakanlığının stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporu mevzuatta yer alan kriterleri genel itibariyle karĢılamaktadır. Ancak ilgili belgelerin mevzuattaki tüm baĢlık ve içerikleri kapsaması, hesap verme sorumluluğunun sağlanması amacıyla hedef ve/veya performans göstergelerinin iyi tanımlanması, gösterge rakamlarının mevcut durumlarına yer verilmesi, mevcut durumların gerçekçi olarak belirlenmesi suretiyle yüksek sapmalara meydan verilmemesi ve faaliyet raporunda performans programında yer alan hedef ve göstergelerden meydana gelen olumlu veya olumsuz sapmaların ikna edici Ģekilde açıklanması kurumun performans yönetimi sisteminin geliĢtirilmesine katkı sağlayacaktır.
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 44 doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, Ekonomi Bakanlığının yayımladığı 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 yılı Performans Programı ve 2014 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 45 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2014 yılı performans denetimi kapsamında Ekonomi Bakanlığının yayımladığı 2013-2017 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 yılı Performans Programı ve 2014 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. Yapılan denetim sonucunda; Ekonomi Bakanlığının 2013 – 2017 dönemine ait Stratejik Planını zamanında hazırlayarak ilgili mevzuatta yer alan sunum kriterlerine uygun Ģekilde yayımladığı görülmüĢtür. Ekonomi Bakanlığı, misyon ve vizyonu gerçekleĢtirmek üzere 7 amaç, bu amaçların altında 27 hedef ve bu hedeflere yönelik 93 performans göstergesi belirlemiĢtir. Kurum stratejik planını hazırlarken amaçlarını üst politika belgelerine uygun Ģekilde belirlemiĢ ve hedeflerini de bu amaçları gerçekleĢtirecek Ģekilde tespit etmiĢtir. Hedef ve performans göstergelerinin, denetim bulgularında yer alan hususlar dıĢında, ilgili, ölçülebilir ve iyi tanımlanmıĢ olduğu değerlendirilmiĢtir. Ekonomi Bakanlığının 2014 yılı Performans Programının ilgili mevzuatta yer alan sunum kriterlerine uygun olarak hazırlandığı ancak programın zamanında yayımlanmadığı görülmüĢtür. Ekonomi Bakanlığının 2014 yılı Faaliyet Raporunun ilgili mevzuatta yer alan sunum kriterlerine kısmen uygun olduğu görülmüĢtür. Faaliyet Raporunda, performans programında yer verilen performans hedef ve göstergelerine tutarlı bir Ģekilde yer verildiği görülmüĢtür. Ayrıca, Kurumca tutarlı ve doğrulanabilir olduğu değerlendirilen hedef ve göstergelere iliĢkin, denetim bulgularında yer alan hususlar dıĢında, gerçekleĢmelerde meydana gelen sapmalar hakkında faaliyet raporunda geçerli ve ikna edici gerekçeler sunulmuĢtur. Faaliyet Raporunun raporlama gerekliliklerine kısmen uyduğu sonucuna varılmıĢtır. Ekonomi Bakanlığının, kurumsal performansını ölçmek için kullandığı sistemlerin değerlendirilmesi amacıyla 2014 yılı Performans Programında yer alan göstergelerden dört tanesi seçilmiĢ; seçilen gösterge ve hedefler çerçevesinde veri kayıt sistemlerinin incelenmesi sonucunda, ilgili performans hedeflerinin gerçekleĢmesine iliĢkin verilerin, denetim bulgularında yer alan hususlar dıĢında, güvenilir Ģekilde toplandığı ve raporlandığı görülmüĢtür.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 46 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Stratejik Planda Yer Alan Bazı Hedef ve Göstergelerin Ġyi Tanımlanma Kriterini KarĢılamaması Stratejik Plan Hazırlama Klavuzuna göre, hedeflerin ve varsa göstergelerin yeterince açık ve anlaĢılır olması gerekmektedir. Göstergelerin iyi tanımlanmamıĢ olması, hedeflere yönelik gerçekleĢmelerin yanlıĢ raporlanması riskini doğurur. Bu riskin ortadan kaldırılabilmesi için göstergelerin açık ve anlaĢılır Ģekilde tanımlanması gerekmektedir. Stratejik planda yer alan hedef ve göstergelerin “iyi tanımlanma” kriteri açısından yapılan değerlendirmesi sonucunda; aĢağıdaki tabloda belirtilen göstergelerin bu kriteri sağlamadığı tespit edilmiĢtir. Tablo 1: Ġyi Tanımlanmama Hedef Performans Göstergesi Ġyi Tanımlanma Değerlendirmesi (Denetim Kanaati) Hedef - 1.1 : Yenilikçi fikirlere ve Ar- Ge’ye dayalı, katma değeri ve rekabet gücü yüksek, markalı ürün ve hizmetlerin yatırım, üretim ve ihracat içindeki payı arttırılacaktır P.G. – 3 Mevcut serbest bölgeler ve bunların dönüĢtürüleceği yeni nesil serbest bölgelerde düzenlenecek faaliyet ruhsatları içerisinde, Ar-Ge ve yenilikçiliğe dayalı, katma değeri ve rekabet gücü yüksek üretim ve hizmet faaliyetlerinin payı Mevcut serbest bölgelerde elektronik, inĢaat, madencilik, tekstil, tarım, sanayi ürünleri vb. çok farklı alanlarda üretim ve hizmet faaliyetlerinde bulunulmaktadır. Bu noktada hangi üretim ve hizmet faaliyetlerinin hedefe ulaĢmak için üzerinde yoğunlaĢılması gerektiği konusunda planda daha açıklayıcı olunması gerekmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 47 Hedef 2.1: Yatırımların teĢvikine ve uluslararası doğrudan yatırımların arttırılmasına yönelik destek mekanizmaları geliĢtirilecek; uygulamaya iliĢkin kapasite ve koordinasyon güçlendirilecek; uluslararası doğrudan yatırımların ülkemiz ihtiyacının en belirgin olduğu alanlara yönlendirilmesi sağlanacaktır P.G. – 2 Uluslararası doğrudan yatırımların artıĢ oranı Hedefte yer alan doğrudan yatırımların ülkemizin ihtiyacının en belirgin olduğu alanlara yönlendirilmesi hedefi karĢısında, Merkez Bankası tarafından yayımlanan uluslar arası doğrudan yatırımlardaki artıĢ verisi tarım, madencilik, imalat sanayi, inĢaat, ticaret, ulaĢtırma, sağlık ve hizmet vb. çok sayıda sektöre iliĢkin veriyi içermektedir.
Hedefe ulaĢmak için seçilen gösterge çok geniĢ olduğundan, sonucun hedefe yönelik olup olmadığı noktasında bir ölçüm mümkün değildir. Kamu idaresi cevabında: Özetle; serbest bölgelerde faaliyet göstermek üzere yapılan baĢvurularda Ar-Ge ve yenilikçiliğe dayalı üretim müracaatlarına öncelik tanındığı, sektörel hedeflemeden ziyade hangi sektörde olur ise olsun Ar-Ge ve yenilikçiliğe dayalı, katma değeri ve rekabet gücü yüksek üretim ve hizmet faaliyetlerinin arttırılması hedeflendiği, Uluslararası doğrudan yatırımların teĢvik sisteminde sektörel çerçevesi belirlenen büyük ölçekli ve stratejik yatırımlara yönlendirilmesinin hedeflendiği, performans göstergesi olarak da uluslararası doğrudan yatırımların artıĢ oranı belirlendiği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak: Bakanlığın Hedef 1.1’e yönelik cevabı yeterli görülmüĢtür. Ancak hedef 2.1’e yönelik cevapta, yatırımların büyük ölçekli ve stratejik yatırımlara yönlendirilmesinin hedeflendiği, bundan dolayı performans göstergesi olarak da uluslararası doğrudan yatırımların artıĢ oranı belirlendiği ifade edilse de, Merkez Bankası tarafından yayımlanan uluslararası doğrudan yatırımlardaki artıĢ verisi çok sayıda sektöre iliĢkin veriyi içermekte (gayrimenkul verileri dahil), verinin artıĢı doğrudan büyük ölçekli ve stratejik

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 48 yatırımların artıĢı anlamını taĢımamakta, dolayısıyla ulaĢılan sonucun hedefe yönelik olup olmadığı noktasında yanlıĢ değerlendirmelere neden olunabileceği düĢünülmektedir. Ġdare, stratejik planda yeralan hedef ve göstergelere yönelik gerçekleĢmelerin yanlıĢ raporlanmasına ve kamuoyunun sonuçları yanlıĢ değerlendirmesine neden olmamak adına ilgili belgelerde hedef ve göstergeleri daha iyi tanımlamalıdır. Bu itibarla, ileride hazırlanacak stratejik planlarda hedeflerin ve göstergelerin daha açık ve anlaĢılabilir olarak tanımlanması gerektiği düĢünülmektedir. BULGU 2: Stratejik Planda Yer Alan Bazı Performans Göstergelerinin Mevcut Seviyelerine Yer Verilmemesi Performans göstergesinin stratejik planın hazırlandığı yıla ait seviyesine yer verilmemesi, göstergenin anlam bakımından yetersiz kalmasına neden olmaktadır. Söz konusu performans göstergelerinin açıklığı ve netliği bunların mevcut seviyelerine stratejik planda yer verilmesi ile sağlanabilir. Tablo 2: Mevcut Seviyelere Yer Verilmemesi Hedef Performans Göstergesi Mevcut (2011) 2013 2014 2015 2016 2017 Hedef - 1.1 : Yenilikçi fikirlere ve Ar-Ge’ye dayalı, katma değeri ve rekabet gücü yüksek, markalı ürün ve hizmetlerin yatırım, üretim ve ihracat içindeki payı arttırılacaktır P.G. – 3 Mevcut serbest bölgeler ve bunların dönüĢtürüleceği yeni nesil serbest bölgelerde düzenlenecek faaliyet ruhsatları içerisinde, Ar-Ge ve yenilikçiliğe dayalı, katma değeri ve rekabet gücü yüksek üretim ve hizmet faaliyetlerinin payı

• %25 %27 %29 %31 %32 Kamu idaresi cevabında: Özetle; yeni nesil serbest bölgeler projesinin anılan yılda henüz planlama aĢamasında olmasından dolayı veri olmadığı, mevcut serbest bölgelerde ise 2011 yılı için söz konusu oranın %24 olduğu ifade edilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 49 Sonuç olarak: Performans göstergelerinin açıklığı ve netliği, bunların mevcut seviyelerine stratejik planda yer verilmesi ile gerçekleĢecektir. Bu itibarla, ileride hazırlanacak stratejik planlarda mevcut durumun da yer alması gerektiği düĢünülmektedir. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 3: Performans Programının Süresi Ġçerisinde Kamuoyuna Açıklanmaması Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmeliğin 7’nci maddesinde, “…(4) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri ile özel bütçeli idarelerin, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunuyla belirlenen bütçe büyüklüklerine göre nihai hali verilen performans programları Bakanlıklarda Bakan; diğer idarelerde ise ilgili Bakan veya üst yönetici tarafından Ocak ayı içinde kamuoyuna açıklanır” denilmektedir. Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Performans Programının mevzuatta belirtilen süreler içerisinde kamuoyuna açıklanmadığı tespit edilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında: Özetle; 2014 Yılı Performans Programı nihai aĢamasında güncel verilerin alınmasında kurum dıĢından kaynaklanan gecikmeler olması ve basım faaliyetinde yaĢanan sıkıntılar sebebiyle, söz konusu programın tamamlanması ile ilgili sürecin uzadığı, izleyen yıllarda hazırlanacak olan performans programlarında bu bulguya dikkat edileceği ve programın süresi içinde kamuoyuna açıklanacağı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak: Performans programının önümüzdeki dönemlerde yasal süre içerisinde kamuoyuna açıklanması için kamu idaresince gerekli özenin gösterilmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 4: Ekonomi Bakanlığı Tarafından Kullanılan Kaynaklarda, MüĢterek Hesaptan 2014 Yılında Kullanılan 17.504.479,26-Türk Lirası Kaynağa Yer Verilmemesi Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 18'inci maddesinde; “c) Faaliyetlere ilişkin bilgi ve değerlendirmeler: Bu bölümde, mali bilgiler ile performans bilgilerine detaylı olarak yer verilir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 50

1. Mali bilgiler başlığı altında, kullanılan kaynaklara… yer verilir” denilmektedir. Ancak Ekonomi Bakanlığı 2014 Faaliyet Raporunda yalnızca genel bütçe ödeneklerine yer verilmiĢ, kullanılan diğer kaynaklara yer verilmemiĢtir. Kamu idaresi cevabında: Özetle; Ġhracatçı Birlikleri MüĢterek Hesabının hukuki dayanağından bahsetmiĢ, TĠM nezdinde bulunan müĢterek hesabın, birliklerin gelirlerinden oluĢtuğu ve tüm ihracatçıların yararlandığı, Bakanlığın görev ve faaliyetleri ile de kesiĢen dıĢ ticarete müteallik, proje, iĢ ve faaliyetler için kullanılmakta olduğu, müĢterek hesabın bir kamu kaynağı olmayıp, özel bir kanunla statüleri düzenlenen Ġhracatçı Birliklerine iliĢkin bir kaynak olduğu ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak: Bakanlık faaliyet alanına giren dıĢ ticaret hizmetleri ve altyapısının geliĢtirilmesi ve yürütülebilmesi gibi kimi giderler Ġhracatçı Birlikleri MüĢterek Hesabından karĢılanmaktadır. Bu itibarla, Bakanlık faaliyetlerinin finansmanında kullanılan her türlü kaynağın Bakanlık faaliyet raporunda yer almasının uygun olacağı düĢünülmektedir. BULGU 5: Ekonomi Bakanlığı Tarafından Kullanılan Kaynaklarda, TCMB DFĠF Gider Hesabında Atıl Duran ve 5018 Sayılı Kanunun Ek 2'nci Maddesine Aykırı Olarak Ödeneğe Bağlanmadan Kullanılan ve de Gider Olarak MuhasebeleĢtirilemeyen 75.410.640,61-Türk Lirası Kaynağa Yer Verilmemesi Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 18'inci maddesinde; “c) Faaliyetlere ilişkin bilgi ve değerlendirmeler: Bu bölümde, mali bilgiler ile performans bilgilerine detaylı olarak yer verilir.
2. Mali bilgiler başlığı altında, kullanılan kaynaklara… yer verilir” denilmektedir. Ancak Ekonomi Bakanlığı 2014 Faaliyet Raporunda yalnızca genel bütçe ödeneklerine yer verilmiĢ, kullanılan diğer kaynaklara yer verilmemiĢtir. Kamu idaresi cevabında: Özetle; DFĠF gider hesabında atıl duran kaynağın, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün görüĢü doğrultusunda, Fon’dan verilecek destekler kapsamında kullanılabileceğinin değerlendirildiği; Bakanlıkça 2014 yılında ihracata yönelik devlet yardımları kapsamında hakediĢ sahibi firmalara zamanında ödeme yapılabilmesini teminen, 2014 yılı bütçesine bu amaçla konulan ödeneğin yetersiz

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 51 olması nedeniyle Maliye Bakanlığından ilave ödenek talep edildiği, anılan ilave ödenek verilmemesi nedeniyle hesapta atıl olarak bekletilen tutarın kullanıldığı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak: DFĠF gider hesabında atıl duran 75.410.640,61 Türk Lirası kamu kaynağı, 5018 Sayılı Kanunun ek 2'nci maddesine aykırı olarak ödeneğe bağlanmadan kullanılmıĢ ve anılan tutar, ödeme emri belgesine bağlanmaması dolayısıyla, SayıĢtay denetiminden geçmemiĢtir. Bu itibarla, Bakanlık faaliyetlerinin finansmanında kullanılan her türlü kaynağın Bakanlık faaliyet raporunda yer almasının uygun olacağı düĢünülmektedir. BULGU 6: Faaliyet Raporunda Mali Bilgiler BaĢlığı Altında DıĢ Mali Denetim Sonuçları Hakkında Özet Bilgilere Yer Verilmemesi Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 18'inci maddesinde “c) Faaliyetlere ilişkin bilgi ve değerlendirmeler: Bu bölümde, mali bilgiler ile performans bilgilerine detaylı olarak yer verilir.

1. Mali bilgiler başlığı altında … iç ve dış mali denetim sonuçları hakkındaki özet bilgiler de bu başlık altında yer alır” denilmektedir. Ancak bu bölümde sadece SayıĢtay tarafından 2014 yılı denetim faaliyetlerine devam edildiği Ģeklinde genel ifadelere yer verildiği, 2013 yılı SayıĢtay Denetim Raporu’nda yer alan bulgulara ise yer verilmediği, görülmüĢtür. SayıĢtay Denetim Raporlarının yazılma sürecinin Faaliyet Raporu yayım tarihinde devam ettiği göz önüne alınırsa, Faaliyet Raporlarında o yılın denetim sonuçlarının görünmesi imkânsız hale gelecektir. Bu durumda Ġdare Faaliyet Raporları’nda bir önceki yıl dıĢ mali denetim rapor sonuçlarına yer verilmesi yerinde olacaktır. Kamu idaresi cevabında: Ġzleyen yıllarda hazırlanacak olan idare faaliyet raporlarında, söz konusu bulgu doğrultusunda yapılan tespit ve değerlendirilmelere yer verileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak: Önümüzdeki dönemlerde hazırlanacak olan idare faaliyet raporlarında, dıĢ mali denetim sonuçları hakkında özet bilgilere yer verilmesi hususunda kamu idaresince gerekli özenin gösterilmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 52 BULGU 7: Faaliyet Raporunda “Kurumsal Kabiliyet ve Kapasitenin Değerlendirilmesi” Bölümü ile “Öneri ve Tedbirler” Bölümüne Yer Verilmemesi Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesinde; “ç) Kurumsal kabiliyet ve kapasitenin değerlendirilmesi: Bu bölümde, orta ve uzun vadeli hedeflere ulaşılabilmesi sürecinde teşkilat yapısı, organizasyon yeteneği, teknolojik kapasite gibi unsurlar açısından içsel bir durum değerlendirmesi yapılarak idarenin üstün ve zayıf yanlarına yer verilir. d) Öneri ve tedbirler: Faaliyet yılı sonuçları ile genel ekonomik koşullar, bütçe imkânları ve beklentiler göz önüne alınarak, idarenin gelecek yıllarda faaliyetlerinde yapmayı planladığı değişiklik önerilerine, hedeflerinde meydana gelecek değişiklikler ile karşılaşabileceği risklere ve bunlara yönelik alınması gereken tedbirlere bu bölümde yer verilir” denilmektedir. Ancak, Ekonomi Bakanlığı 2014 yılı Faaliyet Raporunda, yukarıda belirtilen iki bölüme yer verilmemiĢtir. Kamu idaresi cevabında: Ġzleyen yıllarda hazırlanacak olan idare faaliyet raporlarında, söz konusu bulgu doğrultusunda yapılan tespit ve değerlendirilmelere yer verileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak: Önümüzdeki dönemlerde hazırlanacak olan idare faaliyet raporlarında, “Kurumsal Kabiliyet ve Kapasitenin Değerlendirilmesi” bölümü ile “Öneri ve Tedbirler” bölümüne yer verilmesi hususunda kamu idaresince gerekli özenin gösterilmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. BULGU 8: Faaliyet Raporunda Yer Alan Mali Bilgiler Bölümünde Eksik Bilgi Verilmesi Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Faaliyet Raporunda Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 18'nci maddesine göre mali bilgiler bölümünde bulunması gereken bütçe hedef ve gerçekleĢmelerinden meydana gelen sapmaların nedenlerine yer verilmemiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 53 Kamu idaresi cevabında: Ġzleyen yıllarda hazırlanacak olan idare faaliyet raporlarında söz konusu bulgu doğrultusunda yapılan tespit ve değerlendirilmelere yer verileceği ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak: Önümüzdeki dönemlerde hazırlanacak olan idare faaliyet raporlarında bütçe hedef ve gerçekleĢmelerinden meydana gelen sapmaların nedenlerine yer verilmesi hususunda kamu idaresince gerekli özenin gösterilmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. BULGU 9: Faaliyet Raporunda Açıklanan Performans Göstergelerinin Bazılarında Sapmalara ĠliĢkin Açıklamalara Yer Verilmemesi, Bazılarında ise Açıklamaların Ġkna Edicilik Kriterini KarĢılamaması Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesinde; “c) Faaliyetlere ilişkin bilgi ve değerlendirmeler: Bu bölümde, mali bilgiler ile performans bilgilerine detaylı olarak yer verilir… 2) Performans bilgileri başlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilir.” hükümleri yer almaktadır. Yukarıdaki mevzuat doğrultusunda, performans hedeflerinin gerçekleĢme durumu ile meydana gelen sapmalara iliĢkin nedenlerin objektif ve makul bir çerçevede izah edilmesi gerekmektedir. Ekonomi Bakanlığı’nın 2014 yılı Faaliyet Raporunun incelenmesinde; bazı performans göstergelerinde meydana gelen sapmalara iliĢkin olarak aĢağıdaki tabloda sırayla;  Açıklamaların yer almadığı  Açıklamaların ikna edicilik kriterini karĢılamadığı GösterilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 54 Tablo 3: Sapma Nedenlerinin Açıklanmaması ve Ġkna Edicilik Kriterini KarĢılamaması Sapma Nedenlerinin Açıklanmaması Gösterge Hedeflenen Sayı GerçekleĢen Sayı Sapmaya Yönelik Açıklama 5.1.1.1 Rekabet gücü endeks çalıĢmaları 15 11 Denetim kanaati Kurum sapmaya iliĢkin herhangi bir açıklama yapmamıĢtır. Gösterge Hedeflenen Sayı GerçekleĢen Sayı Sapmaya Yönelik Açıklama 6.1.1.4 Üniversiteler ve Sivil Toplum KuruluĢları ile iĢbirliğini geliĢtirmeye yönelik düzenlenen program sayısı 2 1 Denetim kanaati Kurum sapmaya iliĢkin herhangi bir açıklama yapmamıĢtır. Gösterge Hedeflenen Sayı GerçekleĢen Sayı Sapmaya Yönelik Açıklama 6.1.1.6 Tanıtım materyali sayısı 52 31 Denetim kanaati Kurum sapmaya iliĢkin herhangi bir açıklama yapmamıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 55 Ġkna Edicilik Kriterini KarĢılamaması Gösterge Hedeflenen Sayı GerçekleĢen Sayı Sapmaya Yönelik Açıklama 1.2.1.1 YurtdıĢına yönelik olarak düzenlenecek müteahhitlik ve teknik müĢavirlik heyetleri sayısı 7 2 Heyet düzenlenecek ülkelerin özel durumları ve Genel Müdürlüğün iĢ yoğunluğu sebebiyle heyet programlarının bir kısmı gerçekleĢtirilememiĢtir. Denetim kanaati Farklara yönelik olarak ikna edici açıklamalar yer almamaktadır. Gösterge Hedeflenen Sayı GerçekleĢen Sayı Sapmaya Yönelik Açıklama 5.3.1.1 AB pazarına giriĢte karĢılaĢılan sorunların çözümüne yönelik olarak gerçekleĢtirilen faaliyet sayısı 36 16 AB pazarına giriĢte karĢılaĢılan sorunların çözümüne yönelik olarak gerek AB nezdinde gerekse yurtiçinde kurum ve kuruluĢlarımız ile faaliyetler gerçekleĢtirilmiĢtir. Ancak, gerçekleĢtirilen faaliyet sayısı bir çok dıĢ faktöre (yurtiçi/yurtdıĢı) bağlı olduğundan 2014 hedefi tutturulamamıĢtır. Denetim kanaati

• Farklara yönelik olarak ikna edici açıklamalar yer almamaktadır. *Sapmalara hangi dıĢ faktörlerin ne Ģekilde sebebiyet verdiği anlaĢılmamaktadır. Gösterge Hedeflenen Sayı GerçekleĢen Sayı Sapmaya Yönelik Açıklama 5.4.1.3 Müzakere fasılları itibariyle mevzuat 35 17 AB katılım müzakereleri kapsamında gerek yurtiçinde gerekse yurtdıĢında gerçekleĢtirilen çeĢitli faaliyetlere katılım

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 56 uyumunun sağlanması ve açılıĢ kapanıĢ kriterlerinin karĢılanması amacıyla gerçekleĢtirilen / katılım sağlanan faaliyet sayısı sağlanmıĢ ancak 2014 hedefi tutturulamamıĢtır. Denetim kanaati

• Farklara yönelik olarak ikna edici açıklamalar yer almamaktadır. *Hedefin tutturulamadığını belirtmek bir açıklama değildir. Gösterge Hedeflenen Sayı GerçekleĢen Sayı Sapmaya Yönelik Açıklama 6.1.1.5 STA’lar konusunda hazırlanacak tanıtıcı broĢür sayısı 2 0 STA’lar konusunda borĢür hazırlanmasına dair bir faaliyet bulunmamaktadır. Denetim kanaati Kurumca gerçekleĢmeye iliĢkin herhangi bir açıklama yapılmamıĢ, bu yönde bir faaliyet olmadığı belirtilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında: Performans göstergelerinde meydana gelen sapmalara iliĢkin, Faaliyet Raporunda açıklamaların bulunmadığı hususlarda açıklamalar yer almakta; yine Raporda yer verilen açıklamaların, ikna edicilik kriterini karĢılamadığı hususlarda ise daha ayrıntılı açıklamalar yer almaktadır. Sonuç olarak: Faaliyet Raporunda yer verilen performans göstergelerinin gerçekleĢme durumu ile meydana gelen sapmalara iliĢkin nedenlerin objektif ve makul bir Ģekilde izahı hususunda kamu idaresince gerekli özenin gösterilmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. BULGU 10: Faaliyet Raporunda Yer Alan Kimi Performans Bilgisine ĠliĢkin Rakamların KesinleĢmemiĢ Rakamlar Olması Faaliyet Raporunda yer alan performans bilgisinin, doğrulama kaynaklarından elde

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 57 edilen son verilerle uyumlu olması gerekmektedir. Doğrulamanın amacı, veri kayıt sistemlerinden elde edilen verilerin faaliyet raporuna doğru biçimde aktarılmasının sağlanmasıdır. Ancak, Ekonomi Bakanlığının aĢağıdaki tabloda belirtilen performans hedefi için belirlediği performans göstergesinin veri kaynağı, Merkez Bankası tarafından aylık yayımlanan “Ödemeler Dengesi Ġstatistikleri” raporudur. Bu raporda, 2014 yılı gerçekleĢmelerinin geçici rakamlar olduğu, henüz kesinleĢmediği belirtilmesine rağmen Faaliyet Raporu’na geçici rakamların alındığı görülmüĢtür. Bu durum, Faaliyet Raporundaki göstergeye iliĢkin performans bilgisinin kamuoyuna doğru bilgi aktarmasına engel olmaktadır. Tablo 4: KesinleĢmemiĢ Verilerin Kullanılması Hedef Performans Göstergesi 2014 Hedefi 2014 GerçekleĢen Hedef 2.1: Yatırımların teĢvikine ve uluslararası doğrudan yatırımların arttırılmasına yönelik destek mekanizmaları geliĢtirilecek; uygulamaya iliĢkin kapasite ve koordinasyon güçlendirilecek; uluslararası doğrudan yatırımların ülkemiz ihtiyacının en belirgin olduğu alanlara yönlendirilmesi sağlanacaktır P.G. – 2 Uluslar arası doğrudan yatırımların artıĢ oranı % 15 -%1,7 Denetim kanaati Belirtilen performans göstergesine iliĢkin veri kaynağı TCMB’nin aylık olarak yayımladığı “Ödemeler Dengesi Ġstatistikleri” raporudur. Anılan Rapor’da 2013 yılı uluslar arası doğrudan yatırım tutarı 12.357milyon ABD Doları iken 2014 yılı verisi 12.145 milyon ABD Dolarıdır. Ancak 2014 yılı için açıklanan verinin Geçici bir veri olduğu ilgili raporda belirtilmiĢtir. Yıl içerisinde kesin rakamların alınmasıyla veri

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 58 değiĢebilecektir. Sonuç olarak, veri kaynağından alınan son veri KesinleĢmiĢ olmadığından, sonuç doğrulanamamaktadır Kamu idaresi cevabında: Uluslararası doğrudan yatırım giriĢlerine iliĢkin verilerin sadece Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından yayınlanmakta olduğu, verilerin yıl içinde TCMB tarafından revize edildiği, bu nedenle kesinleĢmiĢ veri sunulmasının mümkün olmadığı ifade edilmiĢtir. Sonuç olarak: Faaliyet Raporunda yeralan performans hedefi için belirlenen performans göstergesinin TCMB tarafından yayımlanan ve yıl için revize edilen kesinleĢmemiĢ sonuçları göstermesi, bu göstergeye iliĢkin performans bilgisinin kamuoyuna doğru bilgi aktarmasına engel olmaktadır. Bu itibarla, önümüzdeki dönemlerde hazırlanacak faaliyet raporlarında kamuoyuna doğru bilgi aktarılmasını temininen kesinleĢmiĢ verilerin sunulmasının veya bu sonuca yönelik olarak performans hedef ve göstergelerinin revize edilmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Ekonomi Bakanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 59 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr