DĠYANET ĠġLERĠ BAġKANLIĞI 2014 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2015
ĠÇERĠK DĠYANET ĠġLERĠ BAġKANLIĞI 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 DĠYANET ĠġLERĠ BAġKANLIĞI HAC VE UMRE HESABI 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 8 DĠYANET ĠġLERĠ BAġKANLIĞI 2014 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 17
DĠYANET ĠġLERĠ BAġKANLIĞI 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2
Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre
tutulmaktadır. Kamu Ġdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile
garantileri gibi tüm mali iĢlemlerini kapsar.
Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi
sunmaktır.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Amaç” baĢlıklı 1'inci maddesinde; “Bu
yönetmeliğin amacı genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde
saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında
kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir
bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel
kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara
uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın
çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını
sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin esas, usul, ilke ve standartların
belirlenmesidir.” hükmü yer almaktadır.
Bu amacın gerçekleĢtirilmesi için; iĢlemlerin kayıt dıĢında kalmasının önlenmesi ile
birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüĢ muhasebe ilkeleri çerçevesinde,
uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetim
ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir.
Yönetmeliğin 118–135' inci maddelerinde bu tabloların “her bir kamu idaresi” esasına
göre düzenleneceği; 144' üncü maddesinde muhasebe birimlerinin ve kamu idarelerinin
yöneticilerinin mali raporlar ve tabloların düzenli olarak hazırlanmasından sorumlu olduğu;
136' ncı maddesinde ise ihtiyaca göre aylık üç aylık ve yıllık olarak hazırlanarak, altı aylık ve
yıllık dönemler itibarıyla ilgili olduğu dönemi izleyen üç ay içerisinde Resmi Gazetede
yayınlanacağı belirtilmiĢtir.
BaĢkanlığın muhasebe hizmetleri merkezde Merkez Saymanlık Müdürlüğü, taĢrada
ise defterdarlıklar tarafından yürütülmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde hazırlanarak kamuoyunun bilgisine ve denetim yetkililerine zamanında sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolardan yararlanacak olanlara makul güvence vermek amacıyla mali raporların güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, kaynakların etkili ve ekonomik ve mevzuatına uygun kullanılmasının sağlanması amacıyla kurulup iĢletilmesi gereken mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 Denetimler, mali saydamlığın ve hesap verilebilirliğin sağlanması amacıyla; kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla tasarlanmıĢtır. Diyanet ĠĢleri BaĢkanığı mali iĢlemlerini, 5018 sayılı Kanu'nun 49 ve 50'nci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenen esaslara uygun olarak raporlamak zorunda olup, tarafımızca yürütülecek denetimlerin mali tablolar dikkate alınarak gerçekleĢtirilmesi hedeflenmekle birlikte; Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin, muhasebe ve raporlama sisteminin kurulması için, Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslara 8/12/2013 tarih ve 28845 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değiĢiklik ile eklenen geçici maddede, hesap dönemi sonunda verilecek defter, mali tablo ve belgelerden bütçe giderleri ve ödenekler tablosu ve taĢınır kesin hesap cetveli ve taĢınır hesabı icmal cetveli dıĢında, düzenlenmesi gereken diğer mali raporların SayıĢtay’a gönderilmesi 2013, 2014 ve 2015 yıllarını kapsamak üzere üç yıl ötelenmiĢtir. Bu nedenlerle Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığına iliĢkin denetimlerimiz, hazırlanması gereken temel mali raporların düzenlenememesi sebebiyle, bütçe giderleri ile taĢınırlara ait iĢlemlerin mevzuata uygunluğuna dönük olarak gerçekleĢtirilmiĢtir. Denetim ve inceleme çalıĢmaları; BaĢkanlığın muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü muhasebe birimlerindeki cetvel ve belgeler ile bu birimlerdeki yevmiye kayıtları yapılan Ödeme Emri Belgeleri (ÖEB) ve Muhasebe ĠĢlem FiĢleri ile bunların ekinde yer alan kanıtlayıcı belgeler ile bunlara dayanak oluĢturan ilgili harcama birimleri arĢivlerinde muhafaza edilen kanıtlayıcı belgeler; tamlık, doğruluk, tutarlılık ve tabi olduğu mevzuatına uygunluk açısından incelenmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETĠM GÖRÜġÜ “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”da 8/12/2013 tarih ve 28845 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan değiĢiklikle eklenen Geçici 1 inci maddesi uyarınca, Kamu Ġdaresi tarafından 2014 yılına iliĢkin olarak SayıĢtaya sunulan bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, taĢınır kesin hesap cetveli ve taĢınır hesabı icmal cetveli ile “Denetimin Dayanağı, Amacı, Yöntemi ve Kapsamı” bölümünde belirlenen çerçevede yapılan denetim sonucunda TBMM’nin bilgisine sunulacak önemde bir husus bulunmamaktadır. Kamu zararı iddialarına iliĢkin hususlara yargılamaya esas raporda yer verilecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
DĠYANET ĠġLERĠ BAġKANLIĞI HAC VE UMRE HESABI 2014 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı Hac ve Umre Hesabı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı Hac ve Umre Hesabı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 defteri, büyük defter, envanter defteri ile yardımcı defterlerden oluĢmaktadır. Bu defter ve tablolar tarafımıza sunulmuĢ ve denetimimiz bu defter ve tablolar dikkate alınarak sonuçlandırılmıĢtır. Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve gelir-gider tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim sisteminin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim sistemini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı Hac ve Umre Hesabı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 elde etmek ve mali yönetim sistemini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Hac ve umre hesabının mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim sistemi de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim sistemi oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı Hac ve Umre Hesabı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 5. DENETĠM GÖRÜġÜ Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı Hac ve Umre Hesabı 2014 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı Hac ve Umre Hesabı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12
6. EKLER
Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
BĠLANÇO
GELĠR TABLOSU
ÖNCEKĠ DÖNEM CARĠ DÖNEM
2013 2014
A-BRÜT SATIġLAR 3.475.045.996,25 3.265.498.527,60
1-YURTĠÇĠ SATIġLAR 3.475.045.996,25 3.265.498.527,60
a-HAC HĠZMETLERĠNE AĠT
GELĠRLER 5.371.851,28 8.420.818,32
3.206.260.712,48
1-SATILAN MAMÜLLERĠN
MALĠYETĠ(-) 3.432.461.649,19 3.206.260.712,48
2-SATILAN TĠCARĠ MALLAR
MALĠYETĠ(-)
3-SATILAN HĠZMET MALĠYETĠ(-)
a-ĠLK MADDE VE MALZEME
GĠDERLERĠ 4.651.826,71 4.384.213,11
-HAC MALZEMESĠ GĠDERLERĠ 4.594.046,71 3.726.481,71
-UMRE MALZEMESĠ GĠDERLERĠ 57.780,00 657.731,40
b-ĠġÇĠ ÜCRET VE GĠDERLERĠ 3.388.881,41 6.806.923,37
-HAC PERSONEL GĠDERLERĠ
-SAĞLIK PERSONEL
GĠDERLERĠ 2.920,20 22.388,20
-DĠĞER PERSONEL GĠDERLERĠ 1.324.126,59 2.524.706,76
-UMRE PERSONEL GĠDERLERĠ
-UMRE DĠĞER PERSONEL
GĠDERLERĠ 2.061.834,62 4.259.828,41
c-DIġARDAN SAĞLANAN FAYDA VE
HĠZMETLER 61.699.178,37 16.073.494,18
-HAC HĠZMETLERĠNE AĠT
GĠDERLER
-HAC SAĞLIK HĠZMETĠ
GĠDERLERĠ 4.666.812,98 5.444.187,62
-HAC DĠĞER HĠZMET
GĠDERLERĠ 8.618.755,67 3.896.094,41
-UMRE HĠZMETLERĠNE AĠT
GĠDERLER
-UMRE SAĞLIK HĠZMET
GĠDERLER 1.116.720,00 10.920,00
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı Hac ve Umre Hesabı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14
-UMRE DĠĞER HĠZMET
GĠDERLERĠ 9.936.854,74 6.722.292,15
-66.MADDE HARCAMALARI 37.360.034,98
d-ÇEġĠTLĠ GĠDERLER 3.362.432.902,85 3.178.951.749,55
-HAC HĠZMETLERĠNE AĠT
GĠDERLER
MAHKEME-NOTER TAPU MASRAFI
GĠDERLERĠ 81,76 14.235,10
TEMSĠL VE AĞIRLAMA GĠDERLERĠ 18.751,09 34.555,17
HAC PARASI (UÇAK
BĠL,BED.)ĠADELERĠ
DÖVĠZ HESABINDAN ĠNTĠKAL EDEN
HAC DÖVĠZ DEĞĠġĠM KARġILIĞI 2.003.316.592,03 1.855.509.059,71
-UMRE HĠZMETLERĠNE AĠT
GĠDERLER
MAHKEME-NOTER TAPU MASRAFI
GĠDERLERĠ 17.818,80
TEMSĠL VE AĞIRLAMA GĠDERLERĠ 4.349,96 171,43
UMRE DÖVĠZ DEĞĠġĠM KARġILIĞI 1.359.093.128,01 1.323.375.909,34
e-VERGĠ RESĠM VE HARÇLAR 92.878,18 92.878,18 44.332,27 44.332,27
f-AMORTĠSMAN VE TÜKENME
PAYLARI 195.981,67 0,00
TL ĠLE ALINAN SABĠT KIYMETLER
AMORTĠSMANI
.-DEMĠRBAġLARDAN AYRILAN
AMORTĠSMAN. 66.631,43
.-TAġITLARDAN AYRILAN
AMORTĠSMAN. 129.337,52
.-BĠNALARDAN AYRILAN
AMORTĠSMAN. 12,72
4-DĠĞER SATIġLARIN MALĠYETĠ(-)
BRÜT SATIġ KARI VEYA ZARARI 42.584.347,06 59.237.815,12
D-FAALĠYET GĠDERLERĠ (-)
1-ARAġTIRMA VE FELĠġTĠRME
GĠDERLERĠ(-)
2-PAZARLAMA -SATIġ VE DAĞITIM
GĠDERLERĠ(-)
3-GENEL YÖNETĠM GĠDERLERĠ(-)
FAALĠYET KARI VEYA ZARARI 42.584.347,06 59.237.815,12
E-DĠĞ.FAAL.OLAĞAN GELĠR VE
KARLAR 872.160,15 400.306,98
1-ĠġTĠRAKLERDEN TEMETTÜ
GELĠRLERĠ
2-BAĞLI ORTAKLARDAN TEMETTÜ
GELĠRLERĠ
3-FAĠZ GELĠRLERĠ 872.160,15 387.606,96
4-KOMĠSYON GELĠRLERĠ
5-KONUSU KALMAYAN
KARġILIKLAR
6-MENKUL KIYMET SATIġ KARLARI
7-KAMBĠYO KARLARI
8-REESKONT FAĠZ GELĠRLERĠ
9-FAALĠYETLE
ĠLG.DĠĞ.OLAĞ.GEL.VE KARLAR 12.700,00
F-DĠĞER FAALĠYETLERDEN
OLAĞAN GĠDER VE 0,00 0,02 -126.792.445,61
ZARARLAR (-)
1-KOMĠSYON GĠDERLERĠ
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı Hac ve Umre Hesabı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15
2-KARġILIK GĠDERLERĠ
3-MENKUL KIYMAT SATIġ
ZARARLARI(-)
4-KAMBĠYO ZARARLARI(-)
5-REESKONT FAĠZ GĠDERLERĠ(-)
6-DĠĞER OLAĞAN GĠDER VE
ZARARLAR -126.792.445,61
G-FĠNANSMAN GĠDERLERĠ (-)
1-KISA VADELĠ BORÇLANMA
GĠDERLERĠ(-)
2-UZUN VADELĠ BORÇLANMA
GĠDERLERĠ(-)
OLAĞAN KAR VEYA ZARAR 43.456.507,21 -67.154.323,51
H-OLAĞAN DIġI GELĠR VE KARLAR
1-ÖNCEKĠ DÖNEM GELĠR VE
KARLAR
2-DĠĞER OLAĞAN DIġI GELĠR VE
KARLAR
I-OLAĞANDIġI GĠDER VE
ZARARLAR (-)
1-ÇALIġMAYAN KISIM GĠDER VE
ZARARLAR(-)
2-ÖNCEKĠ DÖNEM GĠDER VE
ZARARLAR(-)
3-DĠĞER OLAĞANDIġI GĠDER VE
ZARARLAR(-)
DÖNEM KARI VEYA ZARARI 43.456.507,21 -67.154.323,51
J-DÖNEM KARI VERGĠ VE DĠĞER
YASAL YÜKÜM-
LÜLÜKLER KARġILIKLARI (-)
DÖNEM NET KARI VEYA ZARARI 43.456.507,21 -67.154.323,51
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı Hac ve Umre Hesabı 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
DĠYANET ĠġLERĠ BAġKANLIĞI 2014 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 17
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 18 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay’a sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 19 bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı'nın yayımladığı 2012-2016 dönemine ait Stratejik Planı, 2014 yılı Performans Programı ve 2014 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 20 5. GENEL DEĞERLENDĠRME 2014 yılı Performans Denetimi kapsamında Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı’nın yayımladığı 2012-2016 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 yılı Performans Programı ve 2014 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir. Yapılan denetim sonucunda Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı’nın 2012 – 2016 dönemine ait Stratejik Planını zamanında hazırlayarak ilgili mevzuatta yer alan sunum kriterlerine uygun Ģekilde yayımlandığı görülmüĢtür. BaĢkanlık, misyon ve vizyonu gerçekleĢtirmek üzere 5 amaç, bu amaçların altında 12 hedef ve bu hedeflere yönelik 203 performans göstergesi belirlemiĢtir. Kurum stratejik planını hazırlarken amaçlarını üst politika belgelerine uygun Ģekilde belirlemiĢ ve hedeflerini de bu amaçları gerçekleĢtirecek Ģekilde tespit etmiĢtir. Yapılan denetim sonucunda hedef ve performans göstergelerinin, denetim bulgularında yer alan hususlar dıĢında, ölçülebilir ve iyi tanımlanmıĢ olduğu kanaatine varılmıĢtır. Kurumun 2014 yılı Performans Programı değerlendirildiğinde, programın zamanında hazırlanarak, denetim bulgularında yer alan hususlar dıĢında, ilgili mevzuatta yer alan sunum kriterlerine uygun olarak yayımlandığı görülmüĢtür. 2014 yılı Performans Programında kurum, 5 stratejik amacına yönelik yıllık hedefler belirlemiĢtir. 2014 yılı için 12 performans hedefi ve 151 performans göstergesi bulunmaktadır. Yapılan denetim sonucunda 12 adet performans hedefinin ve bunlara iliĢkin belirlenen 151 adet performans göstergesinin amaç ve hedeflerle ilgili olduğu görülmüĢtür. Ayrıca ilgili olduğu tespit edilen performans göstergelerinden 149 adetinin ölçülebilir olduğu, 2 adetinin ise ölçülebilir olmadığı değerlendirilmiĢtir. Aynı zamanda hedef ve performans göstergelerinin iyi tanımlanmıĢ olduğu değerlendirilmiĢtir. Kurumun 2014 yılı Faaliyet Raporu değerlendirildiğinde, raporun zamanında ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yayımlandığı görülmüĢtür. Kurumun performans programında yer verdiği ilgili ve ölçülebilir olarak belirlenen performans hedef ve göstergelerine, denetim bulgularında yer alan hususlar dıĢında, tutarlı bir Ģekilde yer verildiği görülmüĢtür. Tutarlı olarak raporlanan hedef ve gösterge gerçekleĢmelerinin kurumun son ölçüm kaynakları ile doğrulanabilir olduğu görülmüĢtür. Ayrıca, kurumca tutarlı ve doğrulanabilir olduğu değerlendirilen hedef ve göstergelerin tamamına iliĢkin
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 21 gerçekleĢmelerde meydana gelen sapmalar hakkında faaliyet raporunda, denetim bulgularında yer alan hususlar dıĢında, geçerli ve ikna edici gerekçeler sunulmuĢtur. Kurumun ilgili ve ölçülebilir olduğu tespit edilen 149 adet performans göstergesinin tamamına iliĢkin faaliyet sonuçlarını ölçmek amacıyla veri kayıt sistemi kurduğu görülmüĢtür. Veri kayıt sistemi kurulduğu tespit edilen 149 adet performans göstergesinden bütçe büyüklüğü dikkate alınarak 32 adeti güvenilirlik açısından incelenmiĢtir. Yapılan inceleme neticesinde; performans göstergesine iliĢkin veri kayıt sisteminin performans ölçme ve raporlama amacına uygun olduğu ve sunulan verilerin güvenilir olduğu sonucuna ulaĢılmıĢtır. Bununla birlikte, stratejik plan ve performans programında yer alan hedef ve göstergelerin takibi ve izlenmesi manuel olarak (bilgiler excel formatında istenip konsolide edilmekte) yapıldığından raporlama riski bulunmaktadır. Yapılan performans denetimi sonucunda: kurumun performans yönetimi sistemini ilgili mevzuat hükümlerine ve iç kontrol sistemi ilkelerine kısmen uygun Ģekilde oluĢturduğu ve belirlemiĢ olduğu hedeflere iliĢkin gerçekleĢmeleri ölçtüğü değerlendirilmiĢtir. Kamu idaresince stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporunu hazırlanmakla birlikte söz konusu belgelerin mevzuat hükümlerine tam olarak uygun olması için geliĢime ihtiyaç duyulmaktadır. Hesap verme sorumluluğunun sağlanması amacıyla hedef ve/veya performans göstergelerinin ölçülebilir olması (ölçülebilirliği olmayan veya zor olan göstergelerin seçilmemesi), gösterge rakamlarının gerçekçi olarak seçilmek suretiyle yüksek sapmalara meydan verilmemesi, faaliyet raporunun performans programı ile ilgisinin kurulması ve faaliyet raporunda, performans programında yer alan hedef ve göstergelerin değerlendirilmesi, kurumun performans yönetimi sisteminin geliĢtirilmesinde katkı sağlayacaktır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 22 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Stratejik Planda Yer Alan Bazı Performans Göstergelerinin Ölçülebilir Olmaması Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzu, hedefleri amaçların gerçekleĢtirilebilmesine yönelik spesifik ve ölçülebilir alt amaçlar olarak tanımlamıĢtır. Yine aynı kılavuzda, hedeflerin ölçülebilir olarak ifade edilemediği hallerde hedefe yönelik ölçülebilir performans göstergelerine yer verilmesi gerektiği belirtilmiĢtir. Dolayısıyla hedefin ölçülebilir olarak belirlendiği durumlarda performans göstergesi belirlenmeyebilir. Ancak hedefin ölçülebilir olmadığı hallerde performans göstergesi aracılığıyla ölçülebilir hale getirilmesi zorunludur. Bu çerçevede, ölçülebilirliğin sağlanması adına performans göstergesi için sayısal bir veriye de yer verilmesi gerekmektedir. Stratejik planda yer alan hedef ve göstergelerin “ölçülebilirlik” kriteri açısından yapılan değerlendirmesi sonucunda; aĢağıdaki tabloda belirtilen performans göstergelerinin ölçülebilirlik kriterini sağlamadığı tespit edilmiĢtir. Hedef Performans Göstergesi Ölçülebilirlik Değerlendirmesi Hedef - 1.1 : Yurt içinde hizmet ulaĢtırdığımız vatandaĢlarımızın sayısını arttırmak ve onlara daha nitelikli din hizmeti sunmak Cami cemaati sayısı (bayram namazı) Kılavuza göre, hedefin ölçülebilir olmadığı hallerde performans göstergesi aracılığıyla ölçülebilir hale getirilmesi zorunludur. Ġdarece belirlenen hedef, ölçülebilir olmadığından performans göstergesi ile ölçülebilir hale getirilmiĢ ancak göstergeye ait sayısal bir Cami cemaati sayısı (teravih namazı) Hedef - 1.1 : Radyo ve televizyonlarda
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 23 Yurt içinde hizmet ulaĢtırdığımız vatandaĢlarımızın sayısını arttırmak ve onlara daha nitelikli din hizmeti sunmak yer alan dini programlara BaĢkanlıktan katılan personel sayısı veriye yer verilmemiĢtir. BaĢkanlık yayınları dıĢındaki gazete ve dergilerde yayınlanan BaĢkanlık personeline ait yazı ve makale sayısı Hedef-1.3: Hizmet çeĢidini ve veriliĢ Ģeklini toplumun farklı kesimlerine hitap edecek Ģekilde arttırmak Ġnternet radyo yayını yapılması Kılavuza göre, hedefin ölçülebilir olmadığı hallerde performans göstergesi aracılığıyla ölçülebilir hale getirilmesi zorunludur. Ġdarece belirlenen hedef, ölçülebilir olmadığından performans göstergesi ile ölçülebilir hale getirilmiĢ ancak göstergeye ait sayısal bir veriye yer verilmemiĢtir. Ġnternet TV yayını yapılması Karasal/uydu yayını yapan radyonun kurulması Karasal/uydu yayını yapan televizyonun kurulması Hizmet alanlarının profillerini çıkarmaya yönelik araĢtırma
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 24 yapılması Hedef - 2.2 : Dinî bilgi bankası oluĢturmak. Sisteme yüklenecek bilgilerin hazırlanması Kılavuza göre, hedefin ölçülebilir olmadığı hallerde performans göstergesi aracılığıyla ölçülebilir hale getirilmesi zorunludur. Ġdarece belirlenen hedef, ölçülebilir olmadığından performans göstergesi ile ölçülebilir hale getirilmiĢ ancak göstergeye ait sayısal bir veriye yer verilmemiĢtir. Sistemin kullanıma açılması Hedef-3.2: Ahlaki yozlaĢmayı önleyici çalıĢmaları arttırmak Ahlak serisi içerisinde yer alan eser sayısı Kılavuza göre, hedefin ölçülebilir olmadığı hallerde performans göstergesi aracılığıyla ölçülebilir hale getirilmesi zorunludur. Ġdarece belirlenen hedef, ölçülebilir olmadığından performans göstergesi ile ölçülebilir hale getirilmiĢ ancak göstergeye ait sayısal bir veriye yer verilmemiĢtir. Hedef-4.1: Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı personelinin verimliliğini arttırmak Din hizmetleri sunumunda karĢılaĢılan sorunlar anketinin yapılması Kılavuza göre, hedefin ölçülebilir olmadığı hallerde performans göstergesi aracılığıyla ölçülebilir hale getirilmesi zorunludur. Ġdarece belirlenen hedef, ölçülebilir olmadığından performans göstergesi ile ölçülebilir hale getirilmiĢ ancak göstergeye ait sayısal bir veriye yer verilmemiĢtir. Hedef - 4.2 : BaĢkanlığımızda hizmet verimliliği ve kalitesini artıracak yeni yönetim sistemi uygulamalarını kurmak ve geliĢtirmek. Performans yönetimi sisteminin kurulması Kılavuza göre, hedefin ölçülebilir olmadığı hallerde performans göstergesi aracılığıyla ölçülebilir hale getirilmesi zorunludur. Ġdarece belirlenen hedef, ölçülebilir olmadığından performans göstergesi ile ölçülebilir hale getirilmiĢ ancak göstergeye ait sayısal bir veriye yer verilmemiĢtir. Bilgi güvenliği sisteminin kurulması Risk Yönetimi sisteminin geliĢtirilerek uygulamaya konulması
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 25 Norm kadro çalıĢmalarının geliĢtirilerek uygulamaya konulması Elektronik Belge ve Yönetim Sisteminin uygulamaya konulması Ġnsan Kaynakları Yönetim Sisteminin kurulması Felaket Kurtarma Yönetim Sisteminin kurulması Proje Ofisinin kurulması Kamu idaresi cevabında: "BaĢkanlığın stratejik planı hazırlanırken göstergeler baĢlığı altında sadece performans göstergelerine değil aynı zamanda bazı girdi, çıktı ve önemli olduğu düĢünülen uygulama adımlarına da yer verilmiĢtir. Bu yolla hizmetlerin daha sağlıklı takip edilmesini sağlamak ve hizmet kalitesini artırabilmek amaçlanmıĢtır. Mevcut stratejik planın 2016 yılında sona erecek olması sebebiyle stratejik planda revize yapılmasına gerek olmadığı değerlendirilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 26 Mezkur tespitler 2017 – 2021 yıllarını kapsayacak yeni planda dikkate alınacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak: Kurum tarafından bulgumuza verilen cevapta; yapılan tespitlerin 2017–2021 yıllarını kapsayacak yeni stratejik planda dikkate alınacağı ifade edilmiĢtir. Bu bağlamda 2015 yılı denetimlerinde bu hususun dikkate alınması ve izlenmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. BULGU 2: Stratejik Planda Yer Alan Bazı Performans Göstergelerinin Ġyi Tanımlanmaması Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzuna göre, hedeflerin ve varsa göstergelerin yeterince açık ve anlaĢılır olması gerekmektedir. Göstergelerin iyi tanımlanmamıĢ olması, kamu idarelerinin hedeflere yönelik baĢarıyı yanlıĢ raporlaması riskini doğurur. Bu riskin ortadan kaldırılabilmesi için kamu idarelerinin göstergelerini açık ve anlaĢılır Ģekilde belirlemeleri esastır. Stratejik planda yer alan hedef ve göstergelerin “iyi tanımlanma” kriteri açısından yapılan değerlendirmesi sonucunda; aĢağıdaki tabloda belirtilen göstergelerin iyi tanımlanma kriterini sağlamadığı tespit edilmiĢtir. Hedef Performans Göstergesi Ġyi Tanımlanma Değerlendirmesi Hedef - 1.1: Yurt içinde hizmet ulaĢtırdığımız vatandaĢlarımızın sayısını arttırmak ve onlara daha nitelikli din hizmeti sunmak Yurt içinde Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığınca düzenlenen konferans, panel, sempozyum vb. faaliyetlere katılımcı sayısı Gösterge olarak belirlenen katılımcı sayısının yıllık rakam yoksa kümülatif rakam olarak mı hedeflendiği açık ve anlaĢılabilir nitelikte değildir. Yurtiçinde cezaevi, ıslah evi, huzurevi, Gösterge olarak belirlenen hizmet götürülen kiĢi sayısının yıllık rakam yoksa kümülatif rakam olarak mı hedeflendiği açık ve anlaĢılabilir nitelikte değildir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 27 yetiĢtirme yurdu ve hastanelerde hizmet götürülen kiĢi sayısı Hedef-1.2: Yurt içinde hizmet ulaĢtırdığımız vatandaĢlarımızın sayısını arttırmak ve onlara daha nitelikli din hizmeti sunmak Düzenlenen sosyal etkinlik sayısı Sosyal etkinlik kavramının neyi ifade ettiği açık ve anlaĢılabilir nitelikte değildir. Hangi faaliyetlerin sosyal etkinlik kavramı içerisinde değerlendirileceğinin net olarak belirtilmesi gerekmektedir. Uzun süreli olarak yurt dıĢında görevlendirilen din görevlisi sayısı Gösterge olarak belirlenen “yurtdıĢında görevlendirilen din görevlisi” sayısının yıllık rakam yoksa kümülatif rakam olarak mı hedeflendiği açık ve anlaĢılabilir nitelikte değildir. Hedef-1.3: Hizmet çeĢidini ve veriliĢ Ģeklini toplumun farklı kesimlerine hitap edecek Ģekilde arttırmak Hastanede ziyaret edilen hasta sayısı Gösterge olarak belirlenen hastanede ziyaret edilen hasta sayısının yıllık rakam yoksa kümülatif rakam olarak mı hedeflendiği açık ve anlaĢılabilir nitelikte değildir. Hedef-3.1: Toplumsal problemlerin çözümünde etki rol almak Toplumsal problemleri konu alan vaaz ve hutbe sayısı Gösterge olarak belirlenen “vaaz ve hutbe ” sayısının yıllık rakam yoksa kümülatif rakam olarak mı hedeflendiği açık ve anlaĢılabilir nitelikte değildir. Kamu idaresi cevabında: "Göstergelerde kümülatif rakamlar ifade edilmek istenmiĢtir. Ancak kümülatif oldukları açık ifade edilmediğinden bir anlaĢılırlık problemi olduğu görülmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 28 2017 – 2021 yıllarını kapsayacak olan yeni planda, hedeflerin ve göstergelerin daha net ve ölçülebilir olarak hazırlanmasına ve ölçümde kullanılan rakamların (yıllık değerleri mi yoksa kümülatif değerlerimi ifade ettiği de belirtilerek) daha anlaĢılabilir belirlenmesine dikkat edilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak: Kurum tarafından bulgumuza verilen cevapta; 2017 – 2021 yıllarını kapsayacak olan yeni stratejik planda hedeflerin ve göstergelerin daha net ve ölçülebilir olarak hazırlanmasına ve ölçümde kullanılan rakamların (yıllık değerleri mi yoksa kümülatif değerlerimi ifade ettiği de belirtilerek) daha anlaĢılabilir belirlenmesine dikkat edileceği ifade edilmiĢtir. Bu bağlamda 2015 yılı denetimlerinde bu hususun dikkate alınması ve izlenmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 3: Performans Programı Ġçeriğinin Performans Programı Hazırlama Rehberine Uygun Olarak Hazırlanmaması Performans Programı Hazırlama Rehberine göre, Performans Hedefi Tablosu hazırlanırken performans göstergelerine iliĢkin kısımda söz konusu performans hedefini ölçmek için belirlenen göstergelere yer verilir. Bir önceki yıl gerçekleĢme verileri (t-1), içinde bulunulan yıla iliĢkin tahmin verileri (t) ve program dönemine iliĢkin tahmin verileri (t+1) sütunlarında gösterilir. Açıklamalar kısmında ise performans göstergelerinin belirlenme amaçlarına ve gerek görülen diğer hususlara yer verilecektir. Ġdarece hazırlanan program incelendiğinde; 2012 yılı (t-1) için gerçekleĢme ve 2013 yılı(t) için içinde bulunulan yıla iliĢkin tahmin verilerinin sıfır(0) olarak yazıldığı, dolayısıyla gerçekleĢme ve tahmin verilerine yer verilmediği tespit edilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında: "2014 yılı Performans Programında bir önceki yıla iliĢkin gerçekleĢmelere ve içinde bulunulan yılın tahminlerine sehven yer verilmemiĢ olup, istenen bilgilere Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü E-Bütçe sisteminden ulaĢılabilir. 2015 yılı Performans Programında bu bilgilere yer verilmiĢ olup, takip eden yıllara iliĢkin programlarda da bu bilgilere yer verilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak: Kurum tarafından bulgumuza verilen cevapta; performans programında bir önceki yıla iliĢkin gerçekleĢmelere ve içinde bulunulan yılın tahminlerine sehven yer
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 29
verilmemiĢ olduğu ve takip eden yıllara iliĢkin programlarda bu bilgilere yer verileceği ifade
edilmiĢtir. Bu bağlamda 2015 yılı denetimlerinde bu hususun dikkate alınması ve
izlenmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir.
BULGU 4: Performans Programında Yer Alan Bazı Performans Göstergelerinin
Ölçülebilir Olmaması
Performans Programı Hazırlama Rehberine göre, performans hedeflerine ne ölçüde
ulaĢıldığını ölçmek ve değerlendirmek üzere performans göstergeleri belirlenir. Bu bağlamda
performans göstergeleri; performans hedeflerine ulaĢılıp ulaĢılmadığını ölçebilmelidir.
Performans programında yer alan yer alan hedef ve göstergelerin “ölçülebilirlik”
kriteri açısından yapılan değerlendirmesi sonucunda; aĢağıdaki tabloda belirtilen göstergelerin
ölçülebilirlik kriterini sağlamadığı tespit edilmiĢtir.
Hedef
Performans
Göstergesi
Ölçülebilirlik Değerlendirmesi
Hedef 1.2:
YurtdıĢında din
hizmeti
ulaĢtırdığımız
vatandaĢlarımızın
sayısını arttırmak ve
onlara daha nitelikli
din hizmeti
götürmek
YurtdıĢında
cami dersi alan
kiĢi
sayısı/YurtdıĢın
daki Türk
nüfusu
Kılavuza göre, hedefin ölçülebilir olmadığı
hallerde performans göstergesi aracılığıyla ölçülebilir
hale getirilmesi zorunludur. Ġdarece belirlenen hedef,
ölçülebilir olmadığından performans göstergesi ile
ölçülebilir hale getirilmiĢ ancak göstergeye ait ait sayısal
veri 0(sıfır) olarak belirtilmiĢtir. 0(sıfır) belli bir hedefi
ifade etmemektedir.
YurtdıĢındaki
camilerde kurs
gören öğrenci
sayısı/YurtdıĢın
daki Türk
nüfusu
Kamu idaresi cevabında: "Ġlgili göstergeler için 2014 yılında belirlenen hedef e-
bütçe sistemine (%0,89) olarak girilmiĢ, ancak 1’in altındaki rakamlar E-Bütçe sisteminden
EXCEL formatına aktarılırken sıfıra yuvarlanmıĢtır. E-Bütçe sisteminden alınan Excel
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 30 formatındaki tablolar düzeltilmeden performans programına konulduğu için rakamlar sıfır ( 0) görünmektedir." denilmektedir. Sonuç olarak: Kurum tarafından bulgumuza verilen cevapta; yapılan hatanın belirlenen hedefin E- Bütçe sisteminden Excel formatına aktarılırken sistem kaynaklı olarak sehven yapıldığı ifade edilmiĢtir. Bu bağlamda 2015 yılı denetimlerinde bu hususun dikkate alınması ve izlenmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 5: Faaliyet Raporunda "Mali Bilgiler" BaĢlığı Altında 2013 Yılı Ġç ve DıĢ Mali Denetim Sonuçları Hakkında Özet Bilgilere Yer Verilmemesi Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’te birim ve idare faaliyet raporlarının kapsamı 18'inci maddede belirlenmiĢ ve mali bilgiler baĢlığı altında iç ve dıĢ mali denetim sonuçları hakkındaki özet bilgilere yer verilmesi gerektiği ifade edilmiĢtir. Bununla birlikte mali bilgiler baĢlığı altında yer verilmesi gereken mali denetim raporlarına iliĢkin özet bilgilerde bir önceki yıla iliĢkin denetim sonuçları yer almalıdır. Kurumun 2014 yılı faaliyet raporunun incelenmesinde; 2013 yılı iç ve dıĢ mali denetim sonuçları hakkında özet bilgilere yer verilmediği tespit edilmiĢtir. Kamu idaresi cevabında: "2014 yılı Faaliyet Raporunda 2013 yılı mali denetimlerine yer verilmesi gerekirken sehven “2014 yılı mali denetimi” ifadesi kullanılmıĢtır. Zira 2014 yılı için SayıĢtay BaĢkanlığınca yapılan denetimler halen devam ettiğinden söz konusu hatanın yazım hatası olduğu ortaya çıkmaktadır. Bu yöndeki öneri müteakip yıllarda dikkate alınacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak: Kurum tarafından bulgumuza verilen cevapta; 2014 yılı Faaliyet Raporunda 2013 yılı mali denetimlerine yer verilmesi gerekirken sehven “2014 yılı mali denetimi” ifadesi kullanıldığı, söz konusu bulgudaki tespitlerin müteakip yıllarda hazırlanacak faaliyet raporlarında dikkate alınacağı ifade edilmiĢtir. Bu bağlamda 2015 yılı denetimlerinde bu hususun dikkate alınması ve izlenmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 31
BULGU 6: Faaliyet Raporunda Belirtilen Bazı Performans Göstergelerindeki
Sapmalara ĠliĢkin Açıklamaların Ġkna Edici Olmaması
Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 18'inci
maddesinin “Mali Bilgiler” baĢlığı altında, “kullanılan kaynaklara, bütçe hedef ve
gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, varlık ve yükümlülükler ile
yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere, temel mali
tablolara ve bu tablolara ilişkin açıklamalara yer verilir…”
Aynı maddenin devamındaki “Performans Bilgileri” baĢlığı altında, “idarenin stratejik
plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans
programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana
gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin
değerlendirmelere yer verilir.” hükümleri yer almaktadır.
Yukarıdaki mevzuat doğrultusunda, bütçe ve performans hedeflerinin gerçekleĢme
durumu ile meydana gelen sapmalara iliĢkin nedenlerin objektif ve makul bir çerçevede izah
edilmesi gerekmektedir.
Kurumun 2014 yılı faaliyet raporunun incelenmesinde; aĢağıdaki tabloda gösterilen
performans göstergelerinde meydana sapmalara iliĢkin açıklamaların ikna edicilik kriterini
karĢılamadığı tespit edilmiĢtir.
Gösterge Hedeflenen
Sayı
GerçekleĢen
Sayı
Sapmaya Yönelik Açıklama
Yüz yüze vaaz
konusunda eğitime
alınan rehber eğitici
sayısı
300 0
Ġlgili birim olan Eğitim Hizmetleri
Genel Müdürlüğüne bağlı eğitim
merkezlerindeki kapasite sorunu
nedeniyle yeterli sayıda rehber
öğretici eğitime alınamadığından
2014 yılı hedefi
gerçekleĢtirilememiĢtir.
Denetim kanaati
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 32
görevlendirilmesi halinde bile gerçekleĢme sıfır olmayacaktır. Bu anlamda
yapılan açıklama ikna edici nitelikte değildir.
Gösterge Hedeflenen
Sayı
GerçekleĢen
Sayı
Sapmaya Yönelik Açıklama
Yüz yüze vaaz
konusunda eğitime
alınan rehber eğitici
sayısı * ders saati
18.000 0
Ġlgili birim olan Eğitim Hizmetleri
Genel Müdürlüğüne bağlı eğitim
merkezlerindeki kapasite sorunu
nedeniyle yeterli sayıda rehber
öğretici eğitime alınamadığından
2014 yılı hedefi
gerçekleĢtirilememiĢtir.
Denetim kanaati
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 33 uluslararası toplantı, konferans, panel vb. etkinlik sayısı Denetim kanaati *Kurumca sapmaya yönelik herhangi bir açıklama yapılmamıĢtır. Kamu idaresi cevabında: "Mezkûr tespitler müteakip yıllarda hazırlanacak faaliyet raporlarında dikkate alınacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak: Kurum tarafından bulgumuza verilen cevapta; bulguda tespit edilen hususların müteakip yıllara ait hazırlanacak faaliyet raporlarında dikkate alınacağı ifade edilmiĢtir. Bu bağlamda 2015 yılı denetimlerinde bu hususun dikkate alınması ve izlenmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. BULGU 7: Faaliyet Raporunda Mali Bilgiler BaĢlığı Altında Yer Alan Ve Ġdarece Belirlenen Amaç Ve Hedefleri GerçekleĢtirmek Amacıyla Kullanılan Tüm Bütçe Kaynaklarına Yer Verilmemesi Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelik’te birim ve idare faaliyet raporlarının kapsamı 18'inci maddede belirlenmiĢ ve mali bilgiler baĢlığı altında kullanılan kaynaklara iliĢkin özet bilgilere yer verilmesi gerektiği ifade edilmiĢtir. Kullanılan kaynaklar açıklanırken genel bütçe kaynaklarının yanında Ģayet varsa döner sermaye ve diğer kaynaklardan kullanımlara da yer verilmelidir. Kurumun 2014 yılı faaliyet raporunun incelenmesinde; genel bütçe kaynaklarından tahsis olunan ödeneklerin kullanımına iliĢkin bilgilere yer verildiği buna karĢın döner sermaye kaynaklarından kullanılan 23 milyon TL tutarındaki kaynağın kullanımına iliĢkin bilgilere ise yer verilmediği görülmüĢtür. Kamu idaresi cevabında: "Sonraki yıllarda hazırlanacak idare faaliyet raporlarına, kullanılan döner sermaye kaynağına iliĢkin veriler ilave edilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak: Kurum tarafından bulgumuza verilen cevapta; müteakip yıllara iliĢkin olarak hazırlanacak faaliyet raporlarına kullanılan döner sermaye kaynağına iliĢkin bilgilerin ilave edileceği ifade edilmiĢtir. Bu bağlamda 2015 yılı denetimlerinde bu hususun dikkate alınması ve izlenmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 34 BULGU 8: Performans Programında Yer Alan Gösterge Rakamları Ġle Ġdare Faaliyet Raporunda Yer Alan Gösterge Rakamları Arasında Tutarsızlık Olması Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmelikte Tutarlılık ilkesi; “Faaliyet sonuçlarının gösterilmesi ve değerlendirilmesinde aynı yöntemler kullanılır. Yöntem değişiklikleri olması durumunda, bu değişiklikler raporda açıklanır.” Ģeklinde tanımlanmıĢtır. Bu bağlamda tutarlılık kriteri değerlendirmesi, performans programlarında ve faaliyet raporlarında sunulan performans hedefleri ve göstergeler arasındaki tutarlılığın gözden geçirilmesi vasıtasıyla gerçekleĢtirilir. Performans programlarında gerçekleĢtirilmesi planlanan performans hedeflerinin gerçekleĢme sonuçlarının faaliyet raporunda gösterilmesi gerekmektedir. Kamu idarelerinin, performans programlarındaki göstergeleri kullanarak faaliyet raporlarında baĢarılarını raporlaması beklenmektedir. Ġdare Faaliyet Raporunun “tutarlılık” kriteri açısından yapılan değerlendirmesi sonucunda; aĢağıdaki tabloda belirtilen ve performans programında yer alan gösterge rakamları ile faaliyet raporunda yer alan gösterge rakamlarının uyumlu olmadığı, dolayısıyla tutarlılık kriterini sağlamadığı görülmüĢtür. Yapılan incelemede, faaliyet raporunda performans programında belirlenen gösterge rakamlarının değil stratejik planda yer alan gösterge rakamlarının esas alındığı ve değerlendirildiği tespit edilmiĢtir. Hedef 1.1: Yurt içinde hizmet ulaĢtırdığımız sayısını artırmak ve onlara daha nitelikli din hizmeti sunmak Performans Göstergeleri Performans Programındaki Gösterge Rakamı Faaliyet Raporundaki Gösterge Rakamı Yurt içindeki cezaevi, ıslah evi, yetiĢtirme yurdu ve hastanelerde hizmet götürülen kiĢi sayısı (kiĢi sayısı) 160.000 300.000 Kur'an kursu öğrenci sayısının 15 yaĢ ve üzerindeki nüfusa oranı 1 % 0,80 % Kur'an Kursu Bitirme Belgesi alan öğrenci sayısı / yüzüne okuyan toplam öğrenci sayısı 66 % 65,51 %
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 35
BaĢkanlığımız organizesi ile umreye giden
vatandaĢ sayısı / Umreye giden vatandaĢ sayısı 34 % 57 %
Türkiye'de eğitim verilen kafile sayısı (hacı
adayları) X eğitim saati 13.400 11.250
Hacda eğitim verilen grup sayısı X eğitim saati 4.800 3520
Umrede eğitim verilen grup sayısı X eğitim saati 5.850 8500
Hacda irĢat faaliyeti yapılan kafile sayısı X irĢat
saati 4.800 4500
Umrede irĢat faaliyeti yapılan kafile sayısı X irĢat
saati 5.850 8500
Hacda görevlendirilen bayan din görevlisi
sayısı/kafile sayısı 1 % 1,28%
Yurt içinde ücretsiz dağıtılan yayın (süreli, basılı,
sesli ve görüntülü) 17.500.000 8.720.792
Yurt içinde satılan basılı yayın sayısı 1.550.000 3.250.000
Satılan Diyanet takvimi sayısı 2.572.000 2.750.000
Hedef 1.2: Yurt dıĢında hizmet ulaĢtırdığımız vatandaĢlarımızın sayısını artırmak ve
onlara daha nitelikli din hizmeti götürmek.
Ġnternette eriĢime açılan kaynak eser sayısı 3 2
Yurt dıĢında ücretsiz dağıtılan yayın (süreli,
basılı, sesli ve görüntülü) sayısı 25.000 13.000
Yurt dıĢında satılan süreli yayın sayısı 183.000 180.000
Yurt dıĢında satılan basılı yayın sayısı. 58.000 59.038
Yurt dıĢında satılan sesli ve görüntülü yayın
sayısı. 1150 1200
Yurt dıĢındaki cami cemaati sayısı (cuma) / yurt
dıĢındaki Türk nüfusu 12 12,40
Yurt dıĢındaki cami cemaati sayısı (bayram 22 22,64
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 36
namazı) / yurt dıĢındaki Türk nüfusu
Yurt dıĢındaki cami cemaati sayısı (teravih) / yurt
dıĢındaki Türk nüfusu 6 6,44
Yurt dıĢındaki ortalama cami cemaati sayısı
(vakit) / yurt dıĢındaki Türk nüfusu 4 3,63
Yurt dıĢında cami dersi alan kiĢi sayısı / yurt
dıĢındaki Türk nüfusu 0 0,89
Yurt dıĢındaki camilerde kurs gören öğrenci
sayısı / yurt dıĢındaki Türk nüfusu 0 2,35
Diyanet iĢleri BaĢkanlığı'nın yurt dıĢında
düzenlediği konferans, panel, sempozyum vb.
faaliyetlere katılımcı sayısı
200.256 219.082
Uluslararası ilahiyat projesini uygulayan
üniversite sayısı (kümülatif) 8 3
Uluslararası ilahiyat programı kapsamında yurt
dıĢından getirilen öğrenci sayısı 160 180
Uluslararası ilahiyat programında eĢ zamanlı
eğitime alınan öğrenci 480 180
Uzun süreli olarak yurtdıĢında görevlendirilen din
görevlisi sayısı 300 1477
Kısa süreli olarak yurtdıĢında görevlendirilen din
görevlisi sayısı (ramazan dâhil) 350 66
Hedef 1.3: Hizmet çeĢidini ve veriliĢ Ģeklini toplumun farklı kesimlerine hitap edecek
Ģekilde artırmak.
Hizmet sunulan mahkûm sayısı / toplam mahkûm
sayısı 100 % 18 %
ĠĢitme engelliler eğitimine alınan personel sayısı
(kümülatif) 81 180
Yüz yüze vaaz uygulamasına geçilen cami sayısı / 44 43,70
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 37
toplam cami sayısı
Ezanı kendi görevlileri tarafından okunan cami
sayısı / toplam cami sayısı 82 % 10 %
Personel tarafından hazırlanan hutbe sayısı /
personel sayısı 3 2,50
Bayan din görevlisi sayısı / toplam din görevlisi
sayısı 5 5,20
Hazırlanan belgesel sayısı 10 1
Hazırlanan CD, VCD ve DVD çeĢidi 10 2
Fonksiyonel cami sayısı (kümülatif) 10 150
Web sitesinden faydalanan engelli vatandaĢ sayısı 1500 750
E-learning yöntemi ile Kuranı Kerim yöntemi ile
Kuranı Kerim eğitimi alan kiĢi sayısı 5000 8500
Hedef 2.1: Ġslâm'ın bilimsel metodolojisine uygun dinî bilgi üretmek, bunu içselleĢtirmek ve
yaymak.
Yayımlanan ilmi eser sayısı 5 27
Hedef 3.1: Toplumsal problemlerin çözümünde etkin rol almak.
Toplumsal problemleri konu alan basılı yayın
sayısı 2 1
Toplumsal problemleri konu alan ve süreli
yayınlarda yer alan makale sayısı 120 100
Hedef 3.2: Ahlaki yozlaĢmayı önleyici çalıĢmaları artırmak.
Ahlaki yozlaĢmayı önlemeye yönelik hazırlanan
hutbe ve vaaz sayısı 85.000 26.000
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 38
Ahlaki yozlaĢmayı önlemeye yönelik yayımlanan
eser sayısı 2 1
Ahlaki yozlaĢmayı önlemeye yönelik süreli
yayınlarda yer alan makale sayısı 40 25
Ahlaki yozlaĢmayı önlemeye yönelik sesli ve
görüntülü yayın sayısı 50 30
Hedef 4.2: BaĢkanlığımızda hizmet verimliliği ve kalitesini artıracak yeni yönetim sistemi
uygulamalarını kurmak ve geliĢtirmek.
Kurumsal web portalına geçilmesi(%) 75 100
Hedef 5.1: Ġslâm ülkeleri ve Müslüman topluluklarla iliĢkileri geliĢtirerek ortak çalıĢma
alanlarının artırılmasına katkı sağlamak.
Dinî bilgi paylaĢımı yapılan ülke ve topluluk
(kurum ve kuruluĢ) sayısı (kümülatif) 8 5
Hac organizasyonunda bilgi ve tecrübe paylaĢımı
yapılan ülke sayısı 3 5
Balkan Ülkeleri Diyanet ĠĢleri BaĢkanları
Toplantısına katılan ülke 70 13
ĠĢbirliği yapılan Ġslâm ülkesi ve Müslüman
topluluk sayısı 81 66
BaĢkanlığımızca düzenlenen uluslararası
organizasyon sayısı 1 3
BaĢkanlığımızdan yurtdıĢına gönderilen heyet
sayısı 77 80
YurtdıĢından BaĢkanlığımızı ziyaret eden heyet
sayısı 162 80
YurtdıĢında iĢbirliği protokolü imzalanan kurum
ve kuruluĢ sayısı 18 6
Ġslâm ülkeleri ve Müslüman topluluklarınca 12 20
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 39
düzenlenen ve BaĢkanlığımızca katılım sağlanan
faaliyet sayısı
Müslüman ülke ve topluluklarla diğer ülkelerde
bulunan soydaĢlarımıza ulaĢtırılan vekâlet yoluyla
kesilmiĢ kurban sayısı
80.000 32.000
Hedefe yönelik hazırlanan proje sayısı 8 5
Temsilcilik açılan ülke sayısı (kümülatif) 43 82
Müslüman ülke ve topluluklardaki dini idarelerle
ilgili yapılan inceleme ve araĢtırma sayısı 7 9
Avrasya Ġslam ġurası toplantısına katılan ülke
sayısı 41 51
Hedef 5.3: Ġslâm'ın bilimsel temellerine dayalı bir Ġslâm anlayıĢı sunmak ve yaygınlaĢmasına
öncülük etmek.
Yurt dıĢında düzenlenen ve BaĢkanlığımızca
katılım sağlanan uluslararası toplantı, konferans,
panel vb. etkinlik sayısı
5 4
ĠĢbirliği yapılan ve hizmet götürülen ülke sayısı 79 66
SoydaĢ ve dindaĢlarımızın yaĢadıkları ülkelerde
ücretsiz dağıtılan yayın (süreli, basılı, sesli ve
görüntülü) sayısı
117.000 270.000
Eğitilen mahallî din görevlisi sayısı 150 80
Türk Cumhuriyetleri, Balkan-Kafkas ülkeleri ile
Asya ve Afrika ülkelerinden Ġmam-Hatip
liselerine getirilen öğrenci sayısı
300 920
Ücretsiz dağıtılan yabancı dillerdeki eser sayısı 50.000 150.000
KardeĢ Ģehir projesi kapsamında iliĢki kurulan
ülke ve Ģehir sayısı 210 170
Yapımına destek olunan cami sayısı 18 65
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 40 Kamu idaresi cevabında: "a. Ġdare faaliyet raporu hazırlanması sürecinde performans programı değerlendirme verileri geciktiğinden (Ġdare faaliyet raporu hazırlama tarihinin öne çekilmiĢ olması nedeniyle) bazı göstergelerde stratejik plan için toplanan veriler kullanılmıĢtır. b. Bazı maddelerde ise hem stratejik planda hem de performans programında aynı maddeler kullanılmasına rağmen performans programının hazırlanmasında kullanılan e-Bütçe programının rakamlardaki küsüratları yuvarlaması, stratejik planda ise küsüratların yuvarlanmaması nedeniyle yaklaĢık %1’lik bir farklılık oluĢmuĢtur. Bu farklılıkların tekrarlanmaması için gerekli tedbirler alınacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak: Kurum tarafından bulgumuza verilen cevapta; idare faaliyet raporu hazırlama tarihinin öne çekilmiĢ olmasına bağlı olarak değerlendirme verilerinin geciktiği, bu yüzden stratejik plandaki verilerin dikkate alınarak faaliyet raporunun hazırlandığı ve bulguda tespiti yapılan farklılıkların tekrarlanmaması için gerekli tedbirlerin alınacağı ifade edilmiĢtir. Bu bağlamda 2015 yılı denetimlerinde bu hususun dikkate alınması ve izlenmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Diyanet ĠĢleri BaĢkanlığı 2014 Yılı Performans Denetim Raporu 41 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr