ÇALIùMA VE SOSYAL GÜVENLøK BAKANLIöI 2014 YILI SAYIùTAY DENETøM RAPORU $÷ustos 2015
øÇERøK ÇALIùMA VE SOSYAL GÜVENLøK BAKANLIöI 2014 YILI DÜZENLø/øK DENETøM RAPORU 1 ÇALIùMA VE SOSYAL GÜVENLøK BAKANLIöI Eöø7øM VE ARAùTIRMA MERKEZø DÖNER SERMAYE øùLETMESø 2014 YILI DÜZENLø/øK DENETøM RAPORU 20 ÇALIùMA VE SOSYAL GÜVENLøK BAKANLIöI øù SAöLIöI VE GÜVENLøöø GEN MÜD DS øùLETMESø 2014 YILI DÜZENLø/øK DENETøM RAPORU 35 ÇALIùMA VE SOSYAL GÜVENLøK BAKANLIöI 2014 YILI PERFORMANS DENETøM RAPORU 52
ÇALIùMA VE SOSYAL GÜVENLøK BAKANLIöI 2014 YILI DÜZENLø/øK DENETøM RAPORU
ødøNDEKøLER
KISALTMALAR AB :Avrupa Birli÷i AB Hibe Yönetmeli÷i :Avrupa Birli÷i ve UluslararasÕ KuruluúlarÕn KaynaklarÕndan Kamu ødarelerine Proje KarúÕOÕ÷Õ AktarÕlan Hibe TutarlarÕQÕn HarcanmasÕ ve Muhasebeleútirilmesine øliúkin Yönetmelik ABKDB :Avrupa Birli÷i Koordinasyon Daire BaúkanlÕ÷Õ Çerçeve Anlaúma :Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Avrupa TopluluklarÕ Komisyonu ArasÕnda KatÕOÕm Öncesi YardÕm AracÕ (IPA) ile Temin Edilen YardÕPÕn uygulanmasÕ Çerçevesinde Türkiye Cumhuriyetine Sa÷lanan Avrupa Toplulu÷u Mali YardÕmlarÕyla ølgili øúbirli÷i KurallarÕ HakkÕnda Çerçeve Anlaúma ÇASGEM :ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik E÷itim ve AraúWÕrma Merkezi ÇSGB :ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ Finansman AnlaúmasÕ :Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Avrupa TopluluklarÕ Komisyonu ArasÕnda Türkiye’deki ønsan KaynaklarÕQÕn Geliútirilmesi Bileúeni AltÕndaki KatÕOÕm Öncesi YardÕm AracÕndan Sa÷lanan Topluluk Deste÷ine Yönelik Çok YÕllÕønsan KaynaklarÕQÕn Geliútirilmesi Operasyonel ProgramÕ ile ølgili Finansman AnlaúmasÕ IPA :KatÕOÕm Öncesi YardÕm AracÕ (Instrument for Pre-Accession Assistance) øKG :ønsan KaynaklarÕQÕn Geliútirilmesi øSG øú Sa÷OÕ÷Õ ve Güvenli÷i øùKUR :Türkiye øú Kurumu Genel Müdürlü÷ü UKSMS :UluslararasÕ Kamu Sektörü Muhasebe StandartlarÕ
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ
ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 2
Muhasebe ve Raporlama Sistemi
BakanlÕk mali iúlemlerini 5018 sayÕOÕ Kanun ile belirlenmiú muhasebeleútirme ve
raporlama kurallarÕna göre gerçekleútirmektedir.
5018 sayÕOÕ Kanunun 49 uncu maddesinin ilk iki fÕkrasÕnda;
“Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalÕúmasÕQÕ
sa÷layacak ve malî raporlarÕn düzenlenmesi ile kesin hesabÕn çÕkarÕlmasÕna temel olacak
úekilde kurulur ve yürütülür.
Kamu hesaplarÕ, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlÕklarÕ ile malî sonuç do÷uran ve
öz kayna÷Õn artmasÕna veya azalmasÕna neden olan her türlü iúlemlerle garantilerin ve
yükümlülüklerin belirlenmiú bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim
yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sa÷lanmasÕ amacÕyla tutulur.” denilmektedir.
Çerçeve hesap planÕ ile düzenlenecek mali raporlarÕn úekil, süre ve türleri Kanunun 49
ve 50 nci maddelerine dayanÕlarak düzenlenip Bakanlar Kurulu KararÕ ile yürürlü÷e konulan
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeli÷i ile belirlenmiútir.
Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslÕGÕr. Mali yÕl esasÕna göre
tutulmaktadÕr. Kamu ødaresinin bütün varlÕk ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile
garantileri gibi tüm mali iúlemlerini kapsar.
Mali raporlamanÕn amacÕ; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi
sunmaktÕr.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeli÷inin “Amaç” baúOÕklÕ 1 inci maddesinde; “Bu
yönetmeli÷in amacÕ genel yönetim kapsamÕndaki kamu idarelerinin, hesap ve kayÕt düzeninde
saydamlÕk, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sa÷lanmasÕ, iúlemlerinin kayÕt dÕúÕnda
kalmasÕQÕn önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sa÷OÕklÕ ve güvenilir
bir biçimde muhasebeleútirilmesi; mali tablolarÕQÕn zamanÕnda, do÷ru, muhasebenin temel
kavramlarÕ ve genel kabul görmüú muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararasÕ standartlara
uygun, yönetimin ve ilgili di÷er kiúilerin bilgi ihtiyaçlarÕQÕ karúÕlayacak ve kesin hesabÕn
oÕkarÕlmasÕna temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalÕúmasÕQÕ
sa÷layacak úekilde hazÕrlanmasÕ ve yayÕmlanmasÕna iliúkin esas, usul, ilke ve standartlarÕn
belirlenmesidir.” hükmü yer almaktadÕr.
Bu amacÕn gerçekleútirilmesi için; iúlemlerin kayÕt dÕúÕnda kalmasÕQÕn önlenmesi ile
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 3 birlikte muhasebenin temel kavramlarÕ ve genel kabul görmüú muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararasÕ standartlara uygun olarak hazÕrlanan mali tablolarÕn belirlenen sürelerde yönetim ve ilgililerin bilgisine sunulmasÕ gerekmektedir. Yönetmeli÷in 117 nci maddesi uyarÕnca Yönetmelik kapsamÕna dahil kamu idarelerince DúD÷Õda sayÕlan mali tablolar hazÕrlanÕr ve kamuoyunun bilgisine sunulur: a) Bilanço b) Faaliyet SonuçlarÕ Tablosu c) Bütçe Uygulama SonuçlarÕ Tablosu d) Nakit AkÕm Tablosu e) Mali VarlÕk ve Yükümlülükler De÷Lúim Tablosu f) øç Borç De÷Lúim Tablosu g) DÕú Borç De÷Lúim Tablosu h) ùarta Ba÷OÕ VarlÕk ve Yükümlülükler Tablosu i) Gelirlerin Ekonomik SÕQÕflandÕUÕlmasÕ Tablosu j) Giderlerin Kurumsal SÕQÕflandÕUÕlmasÕ Tablosu k) Giderlerin Fonksiyonel SÕQÕflandÕUÕlmasÕ Tablosu l) Giderlerin Ekonomik SÕQÕflandÕUÕlmasÕ Tablosu m) Bütçe Gelirlerinin Ekonomik SÕQÕflandÕUÕlmasÕ Tablosu n) Bütçe Giderlerinin Kurumsal SÕQÕflandÕUÕlmasÕ Tablosu o) Bütçe Giderlerinin Fonksiyonel SÕQÕflandÕUÕlmasÕ Tablosu p) Bütçe Giderlerinin Finansal SÕQÕflandÕUÕlmasÕ Tablosu r) Bütçe Giderlerinin Ekonomik SÕQÕflandÕUÕlmasÕ Tablosu s) Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu. Yönetmeli÷in 118-135 inci maddelerinde bu tablolarÕn “her bir kamu idaresi” esasÕna göre düzenlenece÷i; 144 üncü maddesinde muhasebe birimlerinin ve kamu idarelerinin yöneticilerinin mali raporlar ve tablolarÕn düzenli olarak hazÕrlanmasÕndan sorumlu oldu÷u; 136 ncÕ maddesinde ise ihtiyaca göre aylÕk üç aylÕk ve yÕllÕk olarak hazÕrlanarak, altÕ aylÕk ve \ÕllÕk dönemler itibarÕyla ilgili oldu÷u dönemi izleyen üç ay içerisinde Resmi Gazetede yayÕnlanaca÷Õ belirtilmiútir. BakanlÕk muhasebe hizmetleri merkezde Merkez SaymanlÕk Müdürlü÷ü, taúrada ise defterdarlÕklar tarafÕndan yürütülmektedir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 4 2. DENETLENEN KAMU øDARESø YÖNETø0ø1øN SORUMLULUöU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi oldu÷u muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak mali rapor ve tablolarÕn do÷ru ve güvenilir bilgi içerecek úekilde hazÕrlanarak kamuoyunun bilgisine ve denetim yetkililerine zamanÕnda sunulmasÕndan, bir bütün olarak sunulan bu mali tablolarÕn kamu idaresinin faaliyet ve iúlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle do÷ru ve güvenilir olarak yansÕtmasÕndan ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansÕn bu mali rapor ve tablolarÕn önemli hata veya yanlÕú beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve mallarÕ ile bunlara iliúkin hesap ve iúlemlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷undan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacÕna uygun olarak oluúturulmasÕndan, etkin olarak iúletilmesinden ve izlenmesinden, mali tablolarÕn dayana÷ÕQÕ oluúturan bilgi ve belgelerin denetime hazÕr hale getirilmesinden ve sunulmasÕndan sorumludur. 3. SAYIùTAYIN SORUMLULUöU SayÕútay, denetimlerinin sonucunda hazÕrladÕ÷Õ raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarÕ ile bunlara iliúkin hesap ve iúlemlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷unu tespit etmek, mali rapor ve tablolardan yararlanacak olanlara makul güvence vermek amacÕyla mali raporlarÕn güvenilirli÷ine ve do÷rulu÷una iliúkin görüú bildirmek, kaynaklarÕn etkili ve ekonomik ve mevzuatÕna uygun kullanÕlmasÕQÕn sa÷lanmasÕ amacÕyla kurulup iúletilmesi gereken mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini de÷erlendirmekle sorumludur. 4. DENETø0øN DAYANAöI, AMACI, YÖNTEMø VE KAPSAMI Denetimlerin dayana÷Õ; 6085 sayÕOÕ SayÕútay Kanunu, genel kabul görmüú uluslararasÕ denetim standartlarÕ, SayÕútay ikincil mevzuatÕ ve denetim rehberleridir. Denetimin kapsamÕQÕ, kamu idaresinin mali rapor ve tablolarÕ ile gelir, gider ve mallarÕna iliúkin tüm mali faaliyet, karar ve iúlemleri ve bunlara iliúkin kayÕt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluúturmaktadÕr.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 5 Denetimler, mali saydamlÕ÷Õn ve hesap verilebilirli÷in sa÷lanmasÕ amacÕyla; kamu idaresinin hesap ve iúlemlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷unu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarÕQÕn kamu idaresinin tüm faaliyet ve iúlemlerinin sonucunu do÷ru ve güvenilir olarak yansÕttÕ÷Õna iliúkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini de÷erlendirmek amacÕyla tasarlanmÕúWÕr. ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ mali iúlemlerini, 5018 sayÕOÕ Kanunun 49 ve 50 nci maddelerine dayanÕlarak düzenlenip Bakanlar Kurulu KararÕ ile yürürlü÷e konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeli÷i ile belirlenen esaslara uygun olarak raporlamak zorunda olup, tarafÕPÕzca yürütülecek denetimlerin mali tablolar dikkate alÕnarak gerçekleútirilmesi hedeflenmekle birlikte; Genel bütçe kapsamÕndaki kamu idarelerinin, muhasebe ve raporlama sisteminin kurulmasÕ için, Kamu ødaresi HesaplarÕQÕn SayÕútaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi HakkÕnda Usul ve Esaslara 8/12/2013 tarih ve 28845 sayÕOÕ Resmi Gazetede yayÕmlanan de÷Lúiklik ile eklenen geçici maddede, hesap dönemi sonunda verilecek defter, mali tablo ve belgelerden bütçe giderleri ve ödenekler tablosu ve taúÕQÕr kesin hesap cetveli ve taúÕQÕr hesabÕ icmal cetveli dÕúÕnda, düzenlenmesi gereken di÷er mali raporlarÕn SayÕútay’a gönderilmesi 2013, 2014 ve 2015 yÕllarÕQÕ kapsamak üzere üç yÕl ötelenmiútir. Bu nedenlerle ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õna iliúkin denetimlerimiz, hazÕrlanmasÕ gereken temel mali raporlarÕn düzenlenememesi sebebiyle, bütçe giderleri ile taúÕQÕrlara ait iúlemlerin mevzuata uygunlu÷una dönük olarak gerçekleútirilmiútir. Denetim ve inceleme çalÕúmalarÕ; BakanlÕ÷Õn merkez muhasebe hizmetlerinin yürütüldü÷ü muhasebe birimlerindeki cetvel ve belgeler ile bu birimlerdeki yevmiye kayÕtlarÕ yapÕlan Ödeme Emri Belgeleri (ÖEB) ve bunlarÕn ekinde yer alan kanÕtlayÕFÕ belgeler ile bunlara dayanak oluúturan ilgili harcama birimleri arúivlerinde muhafaza edilen kanÕtlayÕFÕ belgeler; tamlÕk, do÷ruluk, tutarlÕOÕk ve tabi oldu÷u mevzuatÕna uygunluk açÕVÕndan incelenmiútir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 6 AyrÕca bütçe giderleri dÕúÕndaki iú ve iúlemler hakkÕnda da ilgililerinden yazÕOÕ ve sözlü bilgiler alÕnmak, iúlem dosyalarÕQÕn ayrÕntÕlarÕna ve bilgi sistem kayÕtlarÕna iliúkin incelemeler yapÕlmak suretiyle tespit edilen hususlar raporlanmÕúWÕr. 5. DENETøM GÖRÜùÜ “Kamu ødaresi HesaplarÕQÕn SayÕútaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi HakkÕnda Usul ve Esaslar”da 8 AralÕk 2013 tarihinde yapÕlan de÷Lúiklikle eklenen Geçici 1 inci maddesi uyarÕnca, Kamu ødaresi tarafÕndan 2014 yÕOÕna iliúkin olarak SayÕútaya sunulan bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, taúÕQÕr kesin hesap cetveli ve taúÕQÕr hesabÕ icmal cetveli ile “Denetimin Dayana÷Õ, AmacÕ, Yöntemi ve KapsamÕ” bölümünde belirlenen çerçevede gelir, gider ve mallarÕ ile bunlara iliúkin hesap ve Lúlemlerinin, kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷una iliúkin yapÕlan denetimi sonucunda tespit edilen hususlar ile mali yönetim ve iç kontrol sistemlerine iliúkin de÷erlendirmeler “Tespit ve De÷erlendirmeler” bölümünde gösterilmiútir. Kamu zararÕ iddialarÕna iliúkin hususlara yargÕlamaya esas raporda yer verilecek olup TBMM’nin bilgisine sunulacak önemde baúka bir husus bulunmamaktadÕr.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 7 6. TESPøT VE DEöERLENDøRMELER BULGU 1: Muhasebe Yetkilisinin Sorumlulu÷u DÕúÕnda AçÕlan Banka HesaplarÕQÕn BulunmasÕ BakanlÕk birimleri adÕna açÕlan banka hesaplarÕQÕn tamamÕ, muhasebe hesaplarÕnda takip edilmemekte ve mali tablolarda gösterilmemektedir. Kamuda hesap verebilirli÷i ve malî saydamlÕ÷Õ sa÷lamayÕ amaçlayan 5018 sayÕOÕ Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Hesap verme sorumlulu÷u” baúOÕklÕ 8 inci maddesine göre; her türlü kamu kayna÷ÕQÕn elde edilmesi ve kullanÕlmasÕnda görevli ve yetkili olanlar, kaynaklarÕn etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanÕlmasÕndan, muhasebeleútirilmesinden, raporlanmasÕndan ve kötüye kullanÕlmamasÕ için gerekli önlemlerin alÕnmasÕndan sorumludur ve yetkili kÕOÕnmÕú mercilere hesap vermek zorundadÕr. DolayÕVÕyla; kamu idarelerinin, hesap ve kayÕt düzeninde saydamlÕk, hesap verilebilirli÷in sa÷lanmasÕ, iúlemlerinin kayÕt dÕúÕnda kalmasÕQÕn önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sa÷OÕklÕ ve güvenilir bir biçimde muhasebeleútirilmesi, mali tablolarÕn tam ve do÷ru bilgi sunabilmesi için tüm hesaplarÕn muhasebe sistemlerinde takip edilerek mali tablolarda gösterilmesi ve tüm kayÕt ve iúlemlerin usulünce yetkili kÕOÕnmÕú muhasebe yetkilisinin sorumlulu÷unda gerçekleútirilmesi gerekmektedir. 5018 sayÕOÕ Kanun'un "Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumluluklarÕ" baúOÕklÕ 61 inci maddesine göre; muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacaklarÕn tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen de÷erler ile emanetlerin alÕnmasÕ, saklanmasÕ, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve di÷er tüm malî Lúlemlerin kayÕtlarÕQÕn yapÕlmasÕ ve raporlanmasÕ iúlemleri olarak tanÕmlanmÕú ve bu iúlemleri yürütenlerin muhasebe yetkilisi oldu÷u hüküm altÕna alÕnmÕúWÕr. Muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapÕlmasÕndan ve muhasebe kayÕtlarÕQÕn usulüne uygun, saydam ve eriúilebilir úekilde tutulmasÕndan sorumludur. Di÷er taraftan, 5018 sayÕOÕ Kanun’un “Yetkisiz tahsil ve ödeme” baúOÕklÕ 72 nci maddesinde; KanunlarÕn öngördü÷ü úekilde yetkili kÕOÕnmamÕú hiçbir gerçek veya tüzel kiúinin, kamu adÕna tahsilat veya ödeme yapamayaca÷Õ hüküm altÕna alÕnarak, bunlar hakkÕnda ilgili kanunlarÕ uyarÕnca adli ve idari yönden gerekli iúlemlerin yapÕlaca÷Õna hükmedilmiútir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ
ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 8
5018 sayÕOÕ Kanun’un 61 inci ve 72 nci maddeleri birlikte de÷erlendirildi÷inde; para ve
parayla ifade edilebilen de÷erler ile emanetlerin alÕnmasÕ, saklanmasÕ, ilgililere verilmesi,
gönderilmesi ve di÷er tüm malî iúlemlerin kayÕtlarÕQÕn yapÕlmasÕ ve raporlanmasÕ iúlemlerini,
usulünce yetkili kÕOÕnmÕú muhasebe yetkilisinin sorumlulu÷unda gerçekleútirilmesi
gerekmektedir.
AyrÕca, Devlet Muhasebe StandartlarÕQÕn "Mali RaporlamanÕn Niteliksel Özellikleri ve
Temel ølkeler" baúOÕklÕ bölümünde mali tablolarÕn do÷ru, tam sunuú ve eksiksiz olma
özelliklerini taúÕmasÕ gerekti÷i ifade edilmektedir. Standartlara göre; mali tablolardaki bilgiler,
önemlilik ve maliyet çerçevesinde eksiksiz olmalÕGÕr ve bütünü kavramalÕGÕr. Bilginin bir
NÕsmÕQÕn dahil edilmemesi, bilginin tamamÕQÕn yanlÕú ve yanÕltÕFÕ olmasÕna, bu nedenle de
güvenilirlik ve uygunluk özelli÷ini kaybetmesine yolaçmaktadÕr.
DolayÕVÕyla; yukarÕda yazÕOÕ mevzuat hükümleri gere÷i, para ve parayla ifade edilebilen
de÷erler ile emanetlerin alÕnmasÕ, saklanmasÕ, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve di÷er tüm
malî iúlemlerin ve dolayÕVÕyla BakanlÕ÷Õn sorumlulu÷u altÕnda bulunan tüm banka
hesaplarÕQÕn kayÕtlarÕQÕn yapÕlmasÕ ve raporlanmasÕ iúlemlerinin bir muhasebe yetkilisinin
sorumlulu÷unda gerçekleútirilmesi, muhasebe sisteminde takip edilmesi ve mali tablolarda
gösterilmesi gerekmektedir.
Konuyla ilgili olarak yapÕlan denetimlerimiz sonucunda, 31.12.2014 tarihi itibariyle;
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 9
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 10 emanetlerin alÕnmasÕ, saklanmasÕ, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve di÷er tüm malî Lúlemlerin ve dolayÕVÕyla BakanlÕ÷Õn sorumlulu÷u altÕnda bulunan tüm banka hesaplarÕQÕn kayÕtlarÕQÕn yapÕlmasÕ ve raporlanmasÕ iúlemlerinin bir muhasebe yetkilisinin sorumlulu÷unda gerçekleútirilmesi, muhasebe sisteminde takip edilmesi ve mali tablolarda gösterilmesi gerekti÷i düúünülmektedir. Öneri: 5018 sayÕOÕ Kanun gere÷ince mali saydamlÕ÷Õn ve hesap verilebilirli÷in sa÷lanmasÕ amacÕyla; ilgili banka hesaplarÕndaki mevcut paralarÕQÕn alÕnmasÕ, saklanmasÕ ve öngörülen amaçlarla harcanmasÕna iliúkin tüm iúlemlerin bir muhasebe yetkilisi sorumlulu÷unda muhasebeleútirilmesi ve raporlanmasÕ önerilir. BULGU 2: øúçi Ücretlerinden Ceza Olarak Kesilen Paralar HesabÕQÕn BakanlÕ÷Õn Muhasebe KayÕtlarÕnda øzlenmemesi 4857 sayÕOÕ øú Kanunu’nun 38 inci maddesi uyarÕnca iúçi ücretlerinden ceza olarak kesilen paralarÕn toplandÕ÷Õ banka hesabÕ ve bu hesaptan yapÕlan harcamalar muhasebeleútirilmemekte ve raporlanmamaktadÕr. 4857 sayÕOÕ øú Kanunu’nun “Ücret Kesme CezasÕ” baúOÕklÕ 38 inci maddesi, iúçi ücretlerinden ceza olarak kesilen paralarÕn yasal dayana÷ÕQÕ teúkil etmekte olup maddede; bu paralarÕn iúçilerin e÷itimi ve sosyal hizmetleri için kullanÕOÕp harcanmak üzere ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ hesabÕna BakanlÕkça belirtilecek Türkiye'de kurulu bulunan ve mevduat kabul etme yetkisini haiz bankalardan birine, kesildi÷i tarihten itibaren bir ay içinde yatÕUÕlaca÷Õ, birikmiú bulunan ceza paralarÕQÕn nerelere ve ne kadar verilece÷inin ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanÕQÕn baúkanlÕk edece÷i ve iúçi temsilcilerinin de katÕlaca÷Õ bir kurul tarafÕndan karara ba÷lanaca÷Õ ve bu kurulun kimlerden teúekkül edece÷i, nasÕl ve hangi esaslara göre çalÕúaca÷ÕQÕn çÕkarÕlacak bir yönetmelikte gösterilece÷i, hüküm altÕna alÕnmaktadÕr. AyrÕca, 4857 sayÕOÕøú Kanun’un ilgili maddesine dayanÕlarak 05.03.2004 tarih ve 25393 sayÕOÕ Resmi Gazete’de yayÕmlanan ³øúçi Ücretlerinden Ceza Olarak Kesilen ParalarÕ Kullanmaya Yetkili Kurulun Teúekkülü ve ÇalÕúma EsaslarÕ HakkÕnda Yönetmelik” oÕkarÕlmÕúWÕr.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 11 Uygulamada; iúçi ücretlerinden ceza olarak kesilen paralarÕn BakanlÕ÷Õn bir kamu bankasÕ nezdinde açmÕú oldu÷u hesapta toplandÕ÷Õ, Kurul tarafÕndan uygun bulunan projeler için banka nezdinde özel hesap açÕldÕ÷Õ ve proje tutarlarÕQÕn BakanlÕk Ücret Kesme CezasÕ Banka hesabÕndan bu hesaba gönderildi÷i ve projeye yönelik her türlü harcamanÕn proje kapsamÕnda açÕlan hesaplardan yapÕldÕ÷Õ ve bu süreçte ceza paralarÕQÕn BakanlÕ÷Õn muhasebe kayÕtlarÕnda izlenmedi÷i görülmüútür. Proje bütçesinden yapÕlacak harcamalara iliúkin tüm ödemeler, ilgili proje hesabÕndan mal ve hizmet sa÷layÕFÕlarÕQÕn banka hesaplarÕna para transferi yoluyla yapÕlmaktadÕr. Konuyla ilgili olarak yapÕlan incelemede, 4857 sayÕOÕøú Kanununda iúçi ücretlerinden ceza olarak kesilen paralarÕn BakanlÕkça gösterilecek bir banka hesabÕnda toplanaca÷Õna iliúkin hükmün dÕúÕnda bu hesapta toplanan paralarÕn muhasebeleútirilmesi ve raporlanmasÕna iliúkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmedi÷i görülmüútür. DolayÕVÕyla; bu banka hesabÕnda toplanan paralarÕn 5018 sayÕOÕ Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu uyarÕnca genel hükümlere göre muhasebeleútirilip raporlanmasÕ gerekmektedir. 5018 sayÕOÕ Kanun'un "Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumluluklarÕ" baúOÕklÕ 61 inci maddesine göre; muhasebe hizmeti; gelirlerin ve alacaklarÕn tahsili, giderlerin hak sahiplerine ödenmesi, para ve parayla ifade edilebilen de÷erler ile emanetlerin alÕnmasÕ, saklanmasÕ, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve di÷er tüm malî Lúlemlerin kayÕtlarÕQÕn yapÕlmasÕ ve raporlanmasÕ iúlemleri olarak tanÕmlanmÕú ve bu iúlemleri yürütenlerin muhasebe yetkilisi oldu÷u hüküm altÕna alÕnmÕúWÕr. Bu Kanun'un ilgili maddesi gere÷i; muhasebe yetkilisi, bu hizmetlerin yapÕlmasÕndan ve muhasebe kayÕtlarÕQÕn usulüne uygun, saydam ve eriúilebilir úekilde tutulmasÕndan sorumludur. AynÕ Kanun’un “ Yetkisiz tahsil ve ödeme” baúOÕklÕ 72 nci maddesine göre; KanunlarÕn öngördü÷ü úekilde yetkili kÕOÕnmamÕú hiçbir gerçek veya tüzel kiúi, kamu adÕna tahsilat veya ödeme yapamaz. 5018 sayÕOÕ Kanun’un 61 inci ve 72 nci maddeleri birlikte de÷erlendirildi÷inde; para ve parayla ifade edilebilen de÷erler ile emanetlerin alÕnmasÕ, saklanmasÕ, ilgililere verilmesi, gönderilmesi ve di÷er tüm malî iúlemlerin kayÕtlarÕQÕn yapÕlmasÕ ve raporlanmasÕ iúlemlerinin bir muhasebe yetkilisinin sorumlulu÷unda gerçekleútirilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda, 4857 sayÕOÕ Kanun’un 38 inci maddesi gere÷ince toplanan paralar ve buna ait iúlemlerin bir muhasebe yetkilisi sorumlulu÷unda gerçekleútirilmesi gerekti÷i açÕktÕr. 2014 yÕlsonu itibariyle iúçi ücretlerinden ceza olarak kesilen paralar hesabÕnda toplam
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 12 2.677.430,52 Türk LirasÕ tutarÕnda para toplanmÕú olup, bu hesaptan 1.299.478,00 Türk LirasÕ kaynak Kurul tarafÕndan uygun bulunan çeúitli projeler için tahsis edilmiú ve bu paranÕn 1.160.912,78 Türk LirasÕ harcanmÕúWÕr. 5018 sayÕOÕ Kanun gere÷ince mali saydamlÕ÷Õn ve hesap verilebilirli÷in sa÷lanmasÕ amacÕyla; banka hesabÕnda toplanan ceza paralarÕQÕn alÕnmasÕ, saklanmasÕ ve Kanun’da öngörülen amaçlarla harcanmasÕna iliúkin tüm iúlemlerin bir muhasebe yetkilisi sorumlulu÷unda muhasebeleútirilmesi ve raporlanmasÕ gerekir. Kamu idaresi cevabÕnda; øúçi ücretlerinden ceza olarak kesilen paralarÕn bütçe ile iliúkilendirilmesi imkanÕQÕn bulunmadÕ÷Õ ancak iúçi ceza paralarÕ hesabÕnda toplanan paralarla ilgili tüm iúlemlerin muhasebeleútirilmesine iliúkin iúlemlerin mevzuat çalÕúmalarÕnda dikkate alÕnaca÷Õ ifade edilmektedir. Sonuç olarak Kamuda hesap verebilirli÷i ve malî saydamlÕ÷Õ sa÷lamayÕ amaçlayan 5018 sayÕOÕ Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumluluklarÕ ile yetkisiz tahsil ve ödeme hususlarÕQÕ düzenleyen 61 inci ve 72 nci maddeleri birlikte de÷erlendirildi÷inde; BakanlÕ÷Õn sorumlulu÷u altÕnda bulunan tüm banka hesaplarÕQÕn ve dolayÕVÕyla 4857 sayÕOÕ Kanun’un 38 inci maddesi gere÷ince toplanan paralar ve buna ait iúlemlerin kayÕtlarÕQÕn yapÕlmasÕ ve raporlanmasÕ iúlemlerinin bir muhasebe yetkilisinin sorumlulu÷unda gerçekleútirilmesi, muhasebe sisteminde takip edilmesi ve mali tablolarda gösterilmesi gerekti÷i düúünülmektedir. Öneri: 5018 sayÕOÕ Kanun gere÷ince mali saydamlÕ÷Õn ve hesap verilebilirli÷in sa÷lanmasÕ amacÕyla; banka hesabÕnda toplanan ceza paralarÕQÕn alÕnmasÕ, saklanmasÕ ve Kanun’da öngörülen amaçlarla harcanmasÕna iliúkin tüm iúlemlerin bir muhasebe yetkilisi sorumlulu÷unda muhasebeleútirilmesi ve raporlanmasÕ önerilir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 13 BULGU 3: KatÕOÕm Öncesi Mali YardÕm AracÕ (IPA) KapsamÕnda KullanÕlan FonlarÕn 5018 SayÕOÕ Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu UyarÕnca Muhasebeleútirilip RaporlanmamasÕ KatÕOÕm Öncesi Mali YardÕm AracÕ (IPA) kapsamÕnda “ønsan KaynaklarÕQÕn Geliútirilmesi Operasyonel ProgramÕ"nÕn otoritesi konumunda olan ABKDB yönetiminde kullandÕUÕlan Avrupa Birli÷i fonlarÕ ve ulusal katkÕ, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeli÷i ve “Avrupa Birli÷i ve UluslararasÕ KuruluúlarÕn KaynaklarÕndan Kamu ødarelerine Proje KarúÕOÕ÷Õ AktarÕlan Hibe TutarlarÕQÕn HarcanmasÕ ve Muhasebeleútirilmesine øliúkin Yönetmelik” hükümleri uyarÕnca BakanlÕ÷Õn muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimleri aracÕOÕ÷Õ ile muhasebeleútirilip raporlanmasÕ gerekirken, ABKDB tarafÕndan farklÕ bir sistem üzerinden yürütülmektedir. Niteli÷i itibariyle bir kamu kayna÷Õ olan AB fonlarÕ 5018 sayÕOÕ Kanun’un 2 nci maddesinde yer alan; “Avrupa Birli÷i fonlarÕ ile yurt içi ve yurt dÕúÕndan kamu idarelerine sa÷lanan kaynaklarÕn kullanÕPÕ ve kontrolü de uluslararasÕ anlaúmalarÕn hükümleri saklÕ kalmak kaydÕyla, bu Kanun hükümlerine tâbidir.” hükmü uyarÕnca anÕlan Kanun hükümlerine tabidir. Kamuda hesap verebilirli÷i ve malî saydamlÕ÷Õ sa÷lamayÕ amaçlayan bu Kanuna göre; her türlü kamu kayna÷ÕQÕn elde edilmesi ve kullanÕlmasÕnda görevli ve yetkili olanlar, kaynaklarÕn etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanÕlmasÕndan, muhasebeleútirilmesinden, raporlanmasÕndan ve kötüye kullanÕlmamasÕ için gerekli önlemlerin alÕnmasÕndan sorumludur ve yetkili kÕOÕnmÕú mercilere hesap vermek zorundadÕr. KatÕOÕm öncesi mali iúbirli÷i kapsamÕnda tahsis edilen yardÕmlarÕn kullanÕlmasÕQÕ sa÷layan uluslararasÕ anlaúmalarda mezkûr mevzuat hükümlerinin uygulanmasÕQÕ kÕVÕtlayacak herhangi bir düzenleme bulunmamaktadÕr. Çerçeve AnlaúmanÕn 27 nci maddesi ile, fonlarÕn kullanÕPÕna iliúkin kayÕt ve hesaplarÕ, güvenilir muhasebe usulleri ve ilgili Finansman AnlaúmasÕ çerçevesinde muhafaza etme sorumlulu÷u Türkiye Cumhuriyeti Hükümetine verilmiútir. Finansman AnlaúmasÕQÕn 61 inci maddesinde ise Hükümetin, operasyonlarÕn yönetim ve uygulamasÕnda yer alan tüm kamu kuruluúlarÕQÕn veya özel kuruluúlarÕn ayrÕ bir muhasebe sistemi veya yetkili mercilerin harcamayÕ do÷rulamasÕQÕ kolaylaúWÕracak yeterli bir muhasebe kodifikasyonunu temin edece÷i kabul edilmiútir. KÕsacasÕ, IPA fonlarÕQÕn kullanÕPÕ VÕrasÕnda gerçekleútirilen iúlemlerin muhasebeleútirilmesinde esas olan, güvenilir ve takip
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 14 edilebilir bir muhasebe sistemi kurulmasÕ olup bu úartlar sa÷landÕ÷Õ sürece sistemin ulusal muhasebe sistemimize entegrasyonu uluslararasÕ anlaúmalara aykÕUÕ de÷ildir. 5234 sayÕOÕ Kanunun verdi÷i yetkiye istinaden Maliye BakanlÕ÷Õnca hazÕrlanan ve 27.11.2007 tarih ve 26713 sayÕOÕ Resmi Gazetede yayÕmlanarak yürürlü÷e giren “Avrupa Birli÷i ve UluslararasÕ KuruluúlarÕn KaynaklarÕndan Kamu ødarelerine Proje KarúÕOÕ÷Õ AktarÕlan Hibe TutarlarÕQÕn HarcanmasÕ ve Muhasebeleútirilmesine øliúkin Yönetmelik” in 8 inci maddesinde; AB, uluslararasÕ kuruluúlar veya uluslararasÕ konsorsiyumlardan temin edilen proje karúÕOÕ÷Õ hibelerin bütçeye gelir veya gider kaydedilmeksizin gelir ve gider hesaplarÕnda izlenece÷i hüküm altÕna alÕnmÕúWÕr. Konuyla ilgili olarak yapÕlan incelemelerde; ABKDB’nin AB Hibe Yönetmeli÷i hükümlerine uymadÕ÷Õ, fonlarÕn kullanÕPÕna iliúkin muhasebe kayÕtlarÕQÕ yalnÕzca Presto Muhasebe Sistemini kullanarak gerçekleútirdi÷i ve dolayÕVÕyla söz konusu kayÕtlarÕn herhangi bir úekilde ulusal muhasebe sistemi tarafÕndan takip edilmesinin mümkün olmadÕ÷Õ görülmüútür. BaúkanlÕ÷Õn mezkur uygulamasÕQÕn, Muhasebat Genel Müdürlü÷ünden alÕnan 13.02.2013 tarih ve 90192509/210.09 sayÕOÕ görüúte yer alan; IPA fonlarÕyla gerçekleútirilen projelerin ‘proje karúÕOÕ÷Õnda aktarÕlan bir hibe’ niteli÷inde olmadÕ÷Õ ve bu sebeple söz konusu projelere iliúkin ödeme ve muhasebeleútirme iúlemlerinin AB Hibe Yönetmeli÷i hükümlerine tabi olmayaca÷Õ úeklindeki de÷erlendirmeden kaynaklandÕ÷Õ anlaúÕlmÕúWÕr. Ancak Yönetmeli÷in “proje” tanÕPÕ ile øKG Operasyonel ProgramÕ Prosedürler El KitabÕnda hizmet, tedarik ve hibe projeleri için yapÕlan tanÕmlamalar örtüúmekte; bu durum IPA kapsamÕnda gerçekleútirilen projelerin AB Hibe Yönetmeli÷i hükümlerine tabi olmasÕQÕ gerektirmektedir. AyrÕca kamu kayna÷Õ oldu÷u 5018 sayÕOÕ Kanun ile sabit olan ve muhasebeleútirilme usulü yönetmeliklerle belirlenen fon gelirlerinin Maliye BakanlÕ÷Õ görüúü ile muhasebeleútirilmemesine karar verilmesinin normlar hiyerarúisi ilkesine uygun olmadÕ÷Õ açÕktÕr. Di÷er taraftan, ulusal sistemden ba÷ÕmsÕz olarak Presto sistemi altÕnda tutulan kayÕtlarÕn, kamu sektöründeki iúlemlerin muhasebeleútirilmesinde genel kabul gören ve Avrupa Birli÷inin de uygulanmasÕna özel önem atfetti÷i UluslararasÕ Kamu Sektörü Muhasebe StandartlarÕ (UKSMS) ile uyumlu olmadÕ÷Õ tespit edilmiútir. UKSMS-1, en az \ÕllÕk raporlama yapÕlmasÕQÕ öngördü÷ü ve øKG Operasyonel ProgramÕ Prosedürler El KitabÕQÕn ‘Muhasebe’ baúOÕklÕ kÕsmÕ, yÕllÕk üretilen mali tablolarÕn ve üçer aylÕk mutabakatlarÕn Operasyonel YapÕQÕn resmi belgeleri oldu÷unu belirtti÷i halde, BaúkanlÕkça yapÕlan kayÕtlarda dönemsellik ilkesine uyulmadÕ÷Õ, hesaplarÕn kapanÕú ve açÕOÕú kaydÕ ile
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ
ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 15
dönem sonu envanter iúlemlerinin yapÕlmadÕ÷Õ ve bu sebeple mali tablolarÕn güvenli bilgi
sunmadÕ÷Õ görülmüútür. Avrupa Komisyonu tarafÕndan 31.01.2012 tarihinde akredite edilen
ve ABKDB tarafÕndan yönetilen IPA FonlarÕQÕn muhasebeleútirilmesinde 2012 yÕOÕndan bu
güne de÷in dönemsellik ilkesine uyulmadÕ÷Õ, 31.12.2014 tarihli mizanda yer alan hesaplarÕn
borç ve alacak sütunlarÕQÕn 2012 yÕOÕndan itibaren yapÕlan tüm kayÕtlarÕ gösterecek úekilde
düzenlendi÷i görülmüútür.
Dönem sonu ve dönem baúÕ kayÕtlarÕQÕn yapÕlmamÕú olmasÕ 31.12.2014 tarihi itibarÕ ile
defter-i kebir ve mizanda gösterilen hesap kalemleri ile aynÕ tarihli bilanço kalemlerinin
denkleúmemesine sebep olmakta ve uzun vadeli aktif ve pasif hesaplar hiç
çalÕúWÕUÕlmamaktadÕr. Muhasebe dönemi ilkesine riayet edilmemesinin do÷al sonuçlarÕ olan bu
durumlar, kapanmasÕ gereken bir döneme (2014 senesine) ait defter-i kebir, mizan gibi mali
tablolarÕn istenilen tarihe göre de÷Lúebilmesi, süresiz úekilde geçmiúe dönük muhasebe kaydÕ
yapÕlabilmesi ve dolayÕVÕyla sunulan mali tablolarÕn, standartlara uygun tablo üretmesini
sa÷lamaktan uzak olmasÕ sonuçlarÕQÕ do÷urmaktadÕr. Bu durum, fonlara iliúkin tutulan yegâne
kayÕtlarÕn, denetimlerini yÕllÕk olarak gerçekleútiren SayÕútay’a güvenilir úekilde
verilmemesine de sebep olmaktadÕr.
IPA mali yardÕm programlarÕQÕn yedi yÕOÕ kapsayan çok yÕllÕ programlar úeklinde
yürütülüyor olmasÕ mali tablolarÕn yÕllÕk olarak üretilmesinin ve yÕlsonlarÕnda kapanÕú
kayÕtlarÕQÕn yapÕlmasÕQÕn ve dolayÕVÕyla IPA fonlarÕQÕn muhasebeleútirilmesinde dönemsellik
ilkesine riayet edilmesinin önünde bir engel teúkil etmemektedir. Zira; program dönemi ile
raporlama dönemi ayrÕ kavramlarÕ ifade etmekte olup muhasebe kayÕtlarÕQÕn ve mali
raporlarÕn mali yÕl esasÕna göre tutulmasÕ, mali tablolarÕn daha güvenilir olmasÕQÕ ve hesap
verebilirli÷i sa÷layacaktÕr.
AyrÕca; øKG kapsamÕnda desteklenen projelerden birisi olan ve ABKDB tarafÕndan
yürütülen “ønsan KaynaklarÕQÕn Geliútirilmesi Operasyonel ProgramÕ AltÕndaki Giderlerin
Do÷rudan FinansmanÕ Projesi (Do÷rudan Harcama Projesi) adÕ altÕnda IPA FonlarÕ ile temin
edilen dayanÕklÕ tüketim malzemelerinin bir kÕsmÕQÕn dönemsellik ilkesine uyulmamasÕ
nedeniyle, BakanlÕk taúÕQÕr hesaplarÕna ilgili oldu÷u mali yÕldan sonra alÕndÕ÷Õ tespit
edilmiútir. Bu durum, BakanlÕk mali tablolarÕQÕn, ilgili olduklarÕ yÕla ait gerçek durumu
yansÕtmaktan uzaklaúmasÕ sonucunu do÷urmaktadÕr.
BaúkanlÕ÷Õn Do÷rudan Harcama Bütçesi Projesi adÕ altÕnda 2011 yÕOÕnda IPA FonlarÕ ile
temin etti÷i taúÕQÕrlardan, 632.849,56 Türk LirasÕ tutarÕndaki kÕsmÕQÕn BakanlÕk 2013 mali
tablolarÕnda gösterildi÷i tespit edilmiútir. 2012 ve 2013 yÕllarÕnda Fon kapsamÕnda alÕnan
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ
ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 16
taúÕQÕrlardan bir kÕsmÕQÕn ise, gecikmeli olarak 2014 yÕOÕnda kayÕtlara alÕndÕ÷Õ Kurum
yetkilileri tarafÕndan beyan edilmiú ancak bununla ilgili evraklar tarafÕPÕza sunulamamÕúWÕr.
AynÕ Proje kapsamÕnda; 2014 yÕOÕnda IPA FonlarÕ ile temin edilen taúÕQÕrlardan
52.735,96 Türk LirasÕ tutarÕndaki kÕsmÕQÕn ise BakanlÕk 2014 yÕOÕ mali tablolarÕnda
gösterilmedi÷i görülmüútür.
Ulusal sistemden ba÷ÕmsÕz olarak Presto sistemi altÕnda tutulan kayÕtlarÕn UKSMS ile
uyumlu olmamasÕ nedeniyle, IPA fonlarÕndan ABKDB kullanÕPÕna tahsis edilen fonlardan
yüklenicilere/yararlanÕFÕlara sözleúmeye dayalÕ olarak yapÕlan mal-hizmet alÕPÕ, hibe ve
yapÕm sözleúmelerine ait her türlü (avans, hakediú) ödemenin fon kullanÕPÕ olarak
kaydedildi÷i, alacak/varlÕk hesaplarÕ yerine do÷rudan gelir/gider hesaplarÕnda izlendi÷i
görülmüútür.
ølk etapta avans hesaplarÕnda izlenmesi gereken ve bu avansÕn verilme amacÕ
do÷rultusunda harcandÕ÷ÕQÕn belgelenmesinin yani giderin usulüne uygun olarak
gerçekleúerek ABKDB tarafÕndan kabul edilebilir bir gider olarak teyid edilmesinin ardÕndan,
bu tutarlarÕn fon kullanÕm hesabÕna aktarÕlarak avansÕn mahsubunun yapÕlmasÕ, tahakkuk
esaslÕ muhasebe sisteminin gere÷idir.
Ön ödeme iúlemlerinin fon kullanÕPÕ olarak muhasebeleútirilmesi nedeniyle ABKDB
tarafÕndan henüz kabul edilmemiú, gerçekleúmemiú giderlerin yani kullanÕlmamÕú fonlarÕn
mali tablolara yansÕGÕ÷Õ, dolayÕVÕyla bu uygulamanÕn kullanÕlan fonlarÕ oldu÷undan fazla
gösterdi÷i anlaúÕlmaktadÕr.
AyrÕca, Avrupa Birli÷i Koordinasyon Dairesi BaúkanlÕ÷Õ tarafÕndan yönetilen IPA
FonlarÕna iliúkin olarak sunulan mali tablolar sadece øngilizce düzenlenmekte ve
muhasebeleútirme ilkelerine aykÕUÕ uygulamalar olmasÕna ra÷men, bu hususlar mali tablo
dipnotlarÕnda gösterilmemektedir.
Hesap verebilirli÷in ve saydamlÕ÷Õn sa÷lanmasÕ için mali tablolarÕn, bu tablolardan
yararlanacak olanlarÕn do÷ru karar vermelerine yardÕmcÕ olacak ölçüde yeterli, açÕk ve
anlaúÕOÕr bir biçimde düzenlenmesi gerekmektedir. IPA kapsamÕnda AB ve Türkiye eú
finansmanÕ ile sa÷lanan kaynaklarÕn kamu kayna÷Õ olarak de÷erlendirilmeyerek BakanlÕ÷Õn
muhasebe kayÕtlarÕnda ve mali tablolarÕnda izlenmemesi, bu kaynaklarÕn mali yönetimi
konusunda Türk Kamuoyunun bilgi sahibi olamamasÕ sonucunu do÷urmaktadÕr. Bu
çerçevede; ABKDB tarafÕndan yönetilen IPA FonlarÕQÕn mali yönetimi konusunda bilgi
sahibi olunabilmesi, ilgili mali tablolarÕn øngilizcenin yanÕVÕra Türkçe düzenlemesi ve mali
tablolarda yer alan tüm hususlarÕn açÕklanmasÕ ile mümkün olabilecektir. Mali tablolara
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ
ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 17
iliúkin mevzuata aykÕUÕ uygulamalarÕn da mali tablo dipnotlarÕnda gösterilmesi gerekmektedir.
(örne÷in mali tablolarÕn yÕllÕk olmamasÕ gibi).
ABKDB tarafÕndan yönetilen IPA FonlarÕna iliúkin olarak sunulan mali tablolarÕn
sadece øngilizce düzenlenmesi ve mali tablo dip notlarÕQÕn Rapor tarihine kadar sunulmamÕú
olmasÕ, sunulan mali tablolarÕn anlaúÕOÕrlÕ÷ÕQÕn azalmasÕ ve FonlarÕn mali yönetimi konusunda
tam bilgi sahibi olunamamasÕ sonuçlarÕQÕ do÷urmaktadÕr.
AyrÕca; hibe nitelikli mali yardÕmlar haricinde ABKDB tarafÕndan AB mali yardÕmlarÕ
ve uluslararasÕ kuruluúlarca yürütülen proje ve programlara katÕOÕm kapsamÕnda ödenen katkÕ
paylarÕ için BakanlÕk bütçesine transferler adÕ altÕnda konulan ödene÷in de, ABKDB
tarafÕndan ulusal sistemden ba÷ÕmsÕz olarak Presto sistemi ile muhasebeleútirildi÷i
görülmüútür.
Özetle; Söz konusu IPA fonlarÕQÕn kullandÕUÕlmasÕ ile görevlendirilmiú bulunan
ABKDB’nin gerçekleútirmiú oldu÷u faaliyetlerin Kurumun muhasebe kayÕtlarÕnda
izlenmemesi, mevzuata aykÕUÕOÕk teúkil etmekte ve kamu kaynaklarÕQÕn kayÕt dÕúÕnda
kalmasÕna neden olmaktadÕr. Bu durum, BakanlÕ÷Õn mali tablolarÕQÕn gerçek durumu
yansÕtmamasÕQÕ; ABKDB’ nin øKG Bileúeni Program Otoritesi olarak icra etti÷i önemli
faaliyetlerin, faaliyet raporlarÕnda görülmemesine neden olmaktadÕr.
5018 sayÕOÕ Kanun hükümlerince kamu kayna÷Õ olarak nitelendirilen bu fonun
kullanÕPÕna iliúkin muhasebe iúlemlerinin ilgili mevzuat hükümleri do÷rultusunda ulusal
muhasebe sistemine entegre edilmemesi, 2013 yÕOÕnda BaúkanlÕk tarafÕndan yürütülen
Do÷rudan Finansman Projesi kapsamÕnda 1.112.330,80- Avro, 2014 yÕOÕnda ise 1.557.520,82-
Avronun ve 2014 senesinde øKG bileúeni kapsamÕnda kullandÕUÕlan toplam 87.739.056,00-
Avro tutarÕndaki kayna÷Õn BakanlÕk muhasebe kayÕtlarÕnda izlenmemesine ve dolayÕVÕyla
BakanlÕ÷Õn mali tablolarÕQÕn gerçek durumu yansÕtmaktan uzaklaúmasÕna sebep olmaktadÕr.
Yine, yararlanÕFÕVÕ do÷rudan BaúkanlÕk olan teknik yardÕm bütçesine de ulusal eú
finansman tutarlarÕ, genel bütçeden transfer úekilde aktarÕlmakta olup BaúkanlÕ÷Õn OECD’nin
2012-2017 yÕllarÕ arasÕnda beú yÕl sürecek UluslararasÕ Yetiúkin Becerilerinin Ölçülmesi
ProgramÕna katÕOÕPÕ kapsamÕnda 2014 yÕOÕnda 87.736,00 Avro (242.976,08 Türk LirasÕ)
katÕOÕm payÕ, genel bütçeden transfer olarak gerçekleútirilmektedir. Bu kaynaklar da,
BakanlÕ÷Õn muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimleri aracÕOÕ÷Õ ile 5018 sayÕOÕ Kanun
uyarÕnca muhasebeleútirilip raporlanmasÕ gerekirken, ABKD tarafÕndan farklÕ bir sistem
üzerinden yürütülmektedir.
Sonuç olarak, KatÕOÕm Öncesi Mali YardÕm AracÕ (IPA) kapsamÕnda kullanÕlan fonlarÕn
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 18 BakanlÕ÷Õn muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimleri aracÕOÕ÷Õ ile 5018 sayÕOÕ Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu uyarÕnca muhasebeleútirilip BakanlÕ÷Õn mali tablolarÕ içerisinde raporlanmasÕ gerekmektedir. Kamu idaresi cevabÕnda; IPA fonlarÕ ulusal muhasebe sistemi ile uyuúmayan durumlar ihtiva etti÷i için bu kapsamda sa÷lanan fonlarÕn muhasebeleútirilmesinde uluslararasÕ anlaúma hükümlerine tabi olduklarÕQÕ, øKG Operasyonel ProgramÕ AltÕndaki Giderlerin Do÷rudan FinansmanÕ Projesinde (Do÷rudan Finansman Projesi) proje bütçesinin protokol çerçevesinde aktarÕldÕ÷ÕQÕ ve projenin hibe ve hizmet sözleúmelerinden ayrÕldÕ÷ÕQÕ, ABKDB’ nin øKG Operasyonel ProgramÕ altÕnda muhasebe iúlemlerini yapmaya yetkili olduklarÕQÕ ve Presto isimli muhasebe sistemini tuttuklarÕQÕ, IPA FonlarÕQÕn muhasebeleútirilmesinde açÕOÕú ve kapanÕú kayÕtlarÕQÕn yÕllÕk de÷il program dönemi (yedi yÕOÕ kapsayan çok yÕllÕ programlar) esasÕna göre yapÕldÕ÷ÕQÕ, ABKDB tarafÕndan Do÷rudan Harcama Bütçesi Projesi adÕ altÕnda alÕnan taúÕQÕrlarÕn bazÕ gecikmeler nedeniyle ilgili olduklarÕ yÕl mali tablolarÕna alÕnamadÕ÷ÕQÕ ve kendilerince istenilen tüm belgeleri eksiksiz olarak denetim esnasÕnda teslim ettiklerini, yüklenicilere yapÕlan avans ödemelerinin kullanÕlan fon yani gerçekleúmiú bir harcama olarak de÷erlendirildi÷ini ve IPA kapsamÕnda oluúturulan mali tablolarÕn Uygulama Rehberiyle uyumlu olarak sadece øngilizce düzenlendi÷ini,AB mali yardÕmlarÕ ve uluslararasÕ kuruluúlarca yürütülen proje ve programlara katÕOÕm kapsamÕnda ödenen katkÕ paylarÕQÕn Merkez SaymanlÕ÷Õ üzerinden ödendi÷ini ifade etmektedirler. Sonuç olarak KatÕOÕm Öncesi Mali YardÕm AracÕ (IPA) kapsamÕnda kullanÕlan fonlarÕn BakanlÕ÷Õn muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe birimleri aracÕOÕ÷Õ ile kamuda hesap verebilirli÷i ve malî saydamlÕ÷Õ sa÷lamayÕ amaçlayan 5018 sayÕOÕ Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu uyarÕnca muhasebeleútirilip BakanlÕ÷Õn mali tablolarÕ içerisinde raporlanmasÕ gerekti÷i düúünülmektedir. Bu suretle, Bulgumuzda ayrÕntÕOÕ bir úekilde açÕklamÕú oldu÷umuz ve ulusal muhasebe sisteminden farklÕ bir sistem kullanÕlmasÕ sebebiyle ortaya çÕkan aksaklÕklar önlenebilecektir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 19 T.C. SAYIùTAY BAùKANLIöI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
ÇALIùMA VE SOSYAL GÜVENLøK BAKANLIöI (öø7øM VE ARAùTIRMA MERKEZø DÖNER SERMAYE øùLETMESø 2014 YILI DÜZENLø/øK DENETøM RAPORU
ødøNDEKøLER
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ E÷itim ve AraúWÕrma Merkezi Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 20
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ E÷itim ve AraúWÕrma Merkezi Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 21 2. DENETLENEN KAMU øDARESø YÖNETø0ø1øN SORUMLULUöU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi oldu÷u muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak mali rapor ve tablolarÕn do÷ru ve güvenilir bilgi içerecek úekilde hazÕrlanarak kamuoyunun bilgisine ve denetim yetkililerine zamanÕnda sunulmasÕndan, bir bütün olarak sunulan bu mali tablolarÕn kamu idaresinin faaliyet ve iúlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle do÷ru ve güvenilir olarak yansÕtmasÕndan ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansÕn bu mali rapor ve tablolarÕn önemli hata veya yanlÕú beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve mallarÕ ile bunlara iliúkin hesap ve iúlemlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷undan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacÕna uygun olarak oluúturulmasÕndan, etkin olarak iúletilmesinden ve izlenmesinden, mali tablolarÕn dayana÷ÕQÕ oluúturan bilgi ve belgelerin denetime hazÕr hale getirilmesinden ve sunulmasÕndan sorumludur. 3. SAYIùTAYIN SORUMLULUöU SayÕútay, denetimlerinin sonucunda hazÕrladÕ÷Õ raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarÕ ile bunlara iliúkin hesap ve iúlemlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷unu tespit etmek, mali rapor ve tablolardan yararlanacak olanlara makul güvence vermek amacÕyla mali raporlarÕn güvenilirli÷ine ve do÷rulu÷una iliúkin görüú bildirmek, kaynaklarÕn etkili ve ekonomik ve mevzuatÕna uygun kullanÕlmasÕQÕn sa÷lanmasÕ amacÕyla kurulup iúletilmesi gereken mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini de÷erlendirmekle sorumludur. 4. DENETø0øN DAYANAöI, AMACI, YÖNTEMø VE KAPSAMI Denetimlerin dayana÷Õ; 6085 sayÕOÕ SayÕútay Kanunu, genel kabul görmüú uluslararasÕ denetim standartlarÕ, SayÕútay ikincil mevzuatÕ ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iúlemlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷unu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarÕQÕn kamu idaresinin tüm faaliyet ve iúlemlerinin sonucunu do÷ru ve güvenilir olarak yansÕttÕ÷Õna iliúkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini de÷erlendirmek amacÕyla yürütülmüútür.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ E÷itim ve AraúWÕrma Merkezi Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 22 Kamu idaresinin mali tablolarÕ ile bunlarÕ oluúturan hesap ve iúlemlerinin do÷rulu÷u, güvenilirli÷i ve uygunlu÷una iliúkin denetim kanÕWÕ elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanmasÕ ile risk de÷erlendirmesi yöntemiyle gerçekleútirilmiútir. Risk de÷erlendirmesi sÕrasÕnda, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tablolarÕn üretildi÷i mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de de÷erlendirilmiútir. Denetimin kapsamÕQÕ, kamu idaresinin mali rapor ve tablolarÕ ile gelir, gider ve mallarÕna iliúkin tüm mali faaliyet, karar ve iúlemleri ve bunlara iliúkin kayÕt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluúturmaktadÕr. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüúü oluúturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanÕWÕ elde edilmiútir. Denetimlerin dayana÷Õ; 6085 sayÕOÕ SayÕútay Kanunu, genel kabul görmüú uluslararasÕ denetim standartlarÕ, SayÕútay ikincil mevzuatÕ ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iúlemlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷unu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarÕQÕn do÷ru ve güvenilir oldu÷una iliúkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini de÷erlendirmek amacÕyla yürütülür. Kamu idaresinin mali rapor ve tablolarÕ ile bunlarÕ oluúturan hesap ve iúlemlerinin do÷rulu÷u, güvenilirli÷i ve uygunlu÷una iliúkin denetim kanÕWÕ elde etmek üzere yürütülen denetimler; denetim prosedürleri ve teknikleri uygulanmasÕ ve risk de÷erlendirmesi yoluyla gerçekleútirilir. Risk de÷erlendirmesi sÕrasÕnda, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasÕna esas olmak üzere, mali tablolarÕn içerisinde üretildi÷i mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de de÷erlendirilir. Denetimin kapsamÕQÕ, kamu idaresinin mali rapor ve tablolarÕ ile gelir, gider ve mallarÕna iliúkin tüm mali faaliyet, karar ve iúlemleri ve bunlara iliúkin kayÕt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluúturmaktadÕr.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ E÷itim ve AraúWÕrma Merkezi Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 23 5. DENETøM GÖRÜùÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: 100-Kasa HesabÕ bakiyesi, iúletmenin bilanço tarihi itibarÕyla gerçek durumunu yansÕtmamaktadÕr. 100-Kasa HesabÕQÕn dönem bakiyesi olan 7.500,00 TL gerçek bir nakit giriúi olmayÕp, ihale kesin teminatÕ olarak, iúin yüklenicinden alÕnan kesin teminat mektubunun, yanlÕú muhasebeleútirilmesi sonucunda 100-Kasa HesabÕnda gösterilmesinden kaynaklandÕ÷Õ görülmüútür. Bu nedenle, Muhasebe yetkilisi yönetim dönemi hesabÕ içerisinde yer alan Kasa sayÕm tutana÷Õ ile 100-Kasa HesabÕQÕn bakiyesi tutarlÕ de÷ildir. Muhasebe iúleminin yanlÕú yapÕlmasÕ sonucunda, Kasa HesabÕ 2014 Mali yÕOÕ mali tablolarÕnda (Mizan-Bilanço) olmasÕ gereken de÷erden 7.500,00TL fazla görülmektedir. Di÷er taraftan, do÷ru muhasebe kaydÕna göre çalÕúWÕUÕlmasÕ gereken 900-AlÕnan Teminatlar HesabÕ ve 901-AlÕnan Teminatlar Alacaklar HesabÕ kullanÕlmadÕ÷Õ için, dönem sonu mizanÕnda bu hesaplar yeralmamakta ve gerçek durumu yansÕtmamaktadÕrlar. Kamu idaresi cevabÕnda; 100- Kasa HesabÕQÕn dönem bakiyesi olan 7.500,00.-TL sehven kayÕt yapÕlmÕú olup, yanlÕú kayÕt fark edilerek düzeltme kaydÕ yapÕlmÕúWÕr. Düzeltme kaydÕ Ek-10 sunulan Mart 2015 ayÕ mizanÕndan da anlaúÕlaca÷Õ üzere 900- AlÕnan Teminatlar HesabÕ ve 901-AlÕnan Teminatlar Alacaklar HesabÕ kullanÕlmÕúWÕr. Sonuç olarak Düzeltme iúlemi 2015 mali yÕOÕnda geçekleútirildi÷i için, 2014 mali yÕOÕ tablolarÕ üzerindeki etkisinde bir de÷Lúiklik olmamÕúWÕr. BULGU 2: 120-AlÕFÕlar hesabÕ, iúletmenin bilanço tarihi itibarÕyla gerçek durumunu yansÕtmamaktadÕr. 120-AlÕFÕlar HesabÕQÕn yÕl sonu bakiyesi 104.430,86 TL'dir. Bakiye veren alacaklarÕn do÷du÷u mali yÕla göre da÷ÕOÕPÕ aúD÷Õdaki tabloda gösterilmiútir. Söz konusu tabloya göre, tahsil edilmemiú alacaklarÕn %83,49'u, 2013 mali yÕOÕ ve öncesine ait olup, bu alacaklara herhangi bir iúlem yapÕlmadÕ÷Õ görülmüútür.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ E÷itim ve AraúWÕrma Merkezi Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 24 Alaca÷Õn Do÷du÷u Mali YÕl Toplam Alacak TutarlarÕ Toplam Alacak içerisindeki Yüzdesi 2011 67.081,81 64,24% 2012 6.031,00 5,78% 2013 14.078,60 13,48% 2014 17.239,45 16,51% TOPLAM 104.430,86 100,00% Kamu idaresi cevabÕnda; 120-AlÕFÕlar HesabÕQÕn yÕl sonu bakiyesi 104.430,86.-TL dir. Rapordan da anlaúÕlaca÷Õ üzere alacaklarÕn %83,49’u 2013 mali yÕOÕ öncesine ait alacaklardÕr. Bunun baúOÕca sebebi 2011 yÕOÕnda iúletme tarafÕndan mükerrer kesilen faturalardan ve 2011 yÕOÕ hesaplarÕna muhasebe birimi tarafÕndan kullanÕlan logo muhasebe programÕQÕn bulundu÷u bilgisayarÕn çökmesinden dolayÕ sistem üzerinden ulaúÕlamamasÕ sonucu reel alacaklarÕn tam tespit edilememesinden kaynaklanmaktadÕr. Tespit edilen bu tutarlardan 2012 yÕOÕnda 63.804,00.-TL, 2013 yÕOÕnda 36.384,00.-TL, Toplam 100.188,00.-TL Tespit edilen alacaklarÕn düzeltme kaydÕ yapÕlmÕúWÕr. Bununla ilgili muhasebe kayÕtlarÕQÕn incelenmesi konusunda muhasebe kayÕtlarÕna bilgisayar ortamÕnda ulaúÕlamadÕ÷Õndan 2011 \ÕOÕ ve önceki yÕllara ait kayÕtlarÕQÕn muhasebe iúlem fiúleri ve faturalar üzerinden incelenip sonuçlarÕQÕn bildirilmesi için komisyon kurulmuú olup çalÕúmalarÕna baúlamÕúWÕr. Komisyon kararÕ neticesinde gerekli muhasebe iúlemleri gerçekleútirilecektir. Sonuç olarak øúletme ve oluúturulan komisyon tarafÕndan yapÕlacak çalÕúmalar ve gerçekleútirilecek iúlemler sonraki dönem incelemelerimizde takip edilecektir. Ancak bulgu konusu alacaklar do÷ru ve tam olarak mali tablolarda gösterilemedi÷i için 2014 yÕOÕ mali tablolarÕ do÷ru ve tam de÷ildir. BULGU 3: 340-AlÕnan Sipari AvanslarÕ, iúletmenin bilanço tarihi itibarÕyla gerçek durumunu yansÕtmamaktadÕr. 340-AlÕnan Sipariú AvanslarÕ HesabÕQÕn yÕl sonu bakiyesi 415.370,71 TL'dir. AlÕnan Sipariú AvanslarÕndan kapatÕlmayan kiúi bazÕnda alt hesaplarÕn, do÷du÷u mali yÕla göre da÷ÕOÕPÕ aúD÷Õdaki tabloda gösterilmiútir. Söz konusu tabloya göre, alÕnan avanslarÕn
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ E÷itim ve AraúWÕrma Merkezi Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 25 %96,85’i, 2013 mali yÕOÕ ve öncesine ait olup, bu avanslarÕn ne amaçla ilgilisinden tahsil edildi÷i iúletme tarafÕndan bilinmemektedir. Hizmet sunumundan önce avans olarak alÕnan bu tutarlara iliúkin hizmetin úimdiye kadar sunulmuú olmasÕ ve/veya ilgilisine iade edilmiú olmasÕ gere÷i gözönüne alÕndÕ÷Õnda, alÕnan avanslarÕn ilgili oldu÷u mali yÕOÕn gelirleri olma olasÕOÕ÷Õ çok yüksektir. Bu nedenle, 340-AlÕnan Sipariú AvanslarÕ HesabÕ, iúletmenin gerçek durumunu göstermemektedir. AvansÕQÕn AlÕndÕ÷Õ Mali YÕl AlÕnan Sipariú Avans TutarlarÕ Toplam øçerisindeki Yüzdesi 2010 123.035,44 29,62% 2011 216.693,27 52,17% 2012 42.227,79 10,17% 2013 20.330,00 4,89% 2014 13.084,21 3,15% 415.370,71 100,00% Kamu idaresi cevabÕnda; 340-AlÕnan Sipariú AvanslarÕ HesabÕQÕn yÕlsonu bakiyesi 415.370,71 TL’dir. Raporda da belirtildi÷i gibi alÕnan avanslarÕn %96,85’i 2013 mali yÕOÕ öncesine dayanmaktadÕr.2011 yÕOÕ muhasebe kayÕtlarÕna sistem üzerinden ulaúÕlamamaktadÕr. Bununla ilgili de komisyon çalÕúmalarÕna baúlamÕúWÕr. Komisyon çalÕúmalarÕ tamamlandÕktan sonra rapor do÷rultusunda muhasebe iúlemleri gerçekleútirilecektir. Sonuç olarak øúletme ve oluúturulan komisyon tarafÕndan yapÕlacak çalÕúmalar ve gerçekleútirilecek iúlemler sonraki dönem incelemelerimizde takip edilecektir. Ancak bulgu konusu sipariú avanslarÕ do÷ru ve tam olarak mali tablolarda gösterilemedi÷i için 2014 yÕOÕ mali tablolarÕ do÷ru ve tam de÷ildir. BULGU 4: Maliyet hesaplarÕ, sÕQÕflandÕrma açÕVÕndan iúletmenin gerçe÷e uygun do÷ru maliyetlerini göstermemektedir. Döner Sermaye øúletmesinin temel gelir kalemi, çalÕúma, sosyal güvenlik ve iú hayatÕna iliúkin konularda verdi÷i kurumsal ve bireysel e÷itimlerden elde etti÷i ücretlerdir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ E÷itim ve AraúWÕrma Merkezi Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 26 øúletme açÕVÕndan hizmet üretimi niteli÷inde olan bu e÷itimlerin gerektirdi÷i giderler, 770- Genel Yönetim Giderleri HesabÕnda muhasebeleútirmekte ve raporlamaktadÕr. Bu nedenle, Lúletmenin hizmet üretim maliyetleri mali tablolardan çÕkarÕlamamakta ve fiyat politikasÕ ile karúÕlaúWÕUÕlamamaktadÕr. øúletme, hizmet üretim maliyet hesaplarÕQÕ kullanÕlmadÕ÷Õ için, 2014 mali yÕOÕ tablolarÕnda (Gçici-Kesin Mizan, Gelir-Gider Tablosu, Bilanço Dip Notu) 740-Hizmet Üretim Maliyeti HesabÕ, 741-Hizmet Üretim Maliyeti YansÕtma HesabÕ, 741-Hizmet Üretim Maliyeti Fark HesabÕ ve 770-Genel Yönetim Giderleri HesabÕ, iúletmenin gerçe÷e uygun do÷ru maliyetlerini göstermemektedir. Kamu idaresi cevabÕnda; Döner Sermaye øúletmesinin e÷itimlere iliúkin giderleri 770- Genel Yönetim Giderleri HesabÕnda izlenmiútir. Ancak 2015 yÕOÕndan itibaren E÷itime iliúkin giderler 740-hizmet Üretim Maliyeti HesabÕ ve 741-Hizmet Üretim Maliyeti YansÕtma Nisan 2015 ayÕna ait ekli mizandan da görülece÷i üzere 2015 yÕOÕ itibariyle düzeltme kayÕtlarÕ yapÕlmÕú olup iúletmenin hizmet üretim maliyetleri gerçe÷e uygun olarak izlenmesi sa÷lanmÕúWÕr. Sonuç olarak Maliyet HesaplarÕQÕn, 2015 mali yÕOÕ içerisinde kullanÕlmaya baúlanÕldÕ÷Õ anlaúÕlmÕú olup, bu husus sonraki dönem incelemelerinde izlenecektir. Ancak 2014 mali yÕOÕ tablolarÕ üzerindeki etkisinde bir de÷Lúiklik olmamÕúWÕr. BULGU 5: øúletme muhasebe biriminde, iúletmece taahhüt altÕna alÕnan sözleúmeler için taahhüt kartlarÕ ve taahhüt hesaplarÕ kullanÕlmamakta, muhasebe hesaplarÕnda takip edilmemektedir. øúletmenin taraf oldu÷u ve sözleúmelerle yÕOÕ içerisinde satÕn alma ve ödeme yükümlülü÷ü altÕna girdi÷i mal ve hizmet alÕmlarÕna iliúkin olarak tutulmasÕ gereken, 980- Gider Taahhütleri HesabÕ ve 981-Gider Taahhütleri AlacaklÕ HesabÕ'nÕn kullanÕlmadÕ÷Õ ve muhasebe kayÕtlarÕnda izlenmedi÷i görülmüútür. DetaylÕ hesap planÕna göre; yÕOÕ için geçerli sözleúmeler ile ertesi mali yÕl veya yÕllara geçerli olmak üzere yapÕlan sözleúmelere dayanÕlarak giriúilen ve mevzuatÕ gere÷ince bunlara ilave edilen cari ve sermaye nitelikli taahhüt tutarlarÕQÕn izlenmesi için bu hesaplarÕn aktif olarak kullanÕlmasÕ ve iúletmenin cari taahhüt tutarÕQÕ göstermesi gerekmektedir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ E÷itim ve AraúWÕrma Merkezi Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 27 Di÷er Taraftan, Döner Sermayeli øúletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeli÷inin 34 üncü maddesinde yeralan,"NazÕm Hesaplara øliúkin ølkerler" baúOÕklÕ muhasebe ilkesine göre, bu hesaplarÕn mizanda ve bilanço dip notlarÕnda gösterilmesi zorunlulu÷u bulunmaktadÕr. øúletmece, sözleúmeye ba÷lanan ve 2014 mali yÕOÕ içerinde ödenmek üzere toplam 349.463,95 TL taahhütün bulundu÷u beyan edilmiútir. Ancak bu tutar ile ödemesi gerçekleútirilen tutarlar muhasebe kayÕtlarÕnda izlenmedi÷i için, iúletmenin mevcut toplam taahhüt tutarÕ "Tam AçÕklama" kavramÕ uyarÕnca mali tablolarda, bu tablolardan yararlanacak olanlarÕn do÷ru karar vermelerine yardÕmcÕ olacak ölçüde yeterli, açÕk ve anlaúÕOÕr úekilde yer almamaktadÕr. Kamu idaresi cevabÕnda; 2015 YÕOÕndan itibaren iúletmenin taraf oldu÷u ve sözleúmelerle yÕOÕ içerisinde satÕn alma ve ödeme yükümlülü÷ü altÕna girdi÷i mal ve hizmet alÕmlarÕna iliúkin olarak tutulmasÕ gereken 980-Gider Taahhütleri HesabÕ ve 981-Gider Taahhütleri AlacaklÕ HesabÕ öneri do÷rultusunda 2015 Nisan ayÕ mizanÕndan da görülece÷i üzere sözleúme iúletme tarafÕnda taahhüt edilen sözleúmeler DMøS Muhasebe sistemi üzerinde giriúleri yapÕlmÕú olup hesaplar kullanÕlmaya baúlanmÕúWÕr. Bilanço dip notlarÕnda da gösterilecektir. Sonuç olarak Bulguya konu edilen muhasebe hesaplarÕQÕn kullanÕPÕna 2015 mali yÕOÕ içerisinde baúlanÕldÕ÷Õ anlaúÕlmÕúWÕr. Bu husus sonraki dönem incelemelerinde izlenecektir. Ancak 2014 mali yÕOÕ tablolarÕ üzerindeki etkisinde bir de÷Lúiklik olmamÕúWÕr. 6. DENETøM GÖRÜùÜ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ E÷itim ve AraúWÕrma Merkezi Döner Sermaye øúletmesinin 2014 yÕOÕna iliúkin mali rapor ve tablolarÕQÕn “Denetim Görüúünün DayanaklarÕ” bölümünde açÕklanan nedenlerden dolayÕ do÷ru ve güvenilir bilgi içermedi÷i kanaatine varÕlmÕúWÕr.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ E÷itim ve AraúWÕrma Merkezi Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 28 7. DENETøM GÖRÜùÜNÜ ETKøLEMEYEN TESPøT VE DEöERLENDøRMELER BULGU 1: "800-Bütçe Gelirleri HesabÕ". iúletmenin bilanço tarihi itibarÕyla gerçek durumunu yansÕtmamaktadÕr. Döner sermaye iúletmesi, fatura tarihinde, sipariú avansÕ alÕnmamÕú hizmetlerin karúÕOÕ÷ÕQÕ 120-AlÕFÕlar HesabÕna tahakkuk esasÕna dayalÕ olarak kaydetmekte ve gelir hesaplarÕ ile iliúkilendirmektedir. Ancak sözkonusu muhasebe kaydÕnda 600-Gelirler HesabÕ yanÕnda 800-Bütçe Gelirleri HesabÕ da çalÕúWÕUÕlmaktadÕr. Bu nedenle, 800-Bütçe Gelirleri HesabÕ nakit giriúi olmamasÕna ra÷men, olmasÕ gereken tutardan, alacak tutarÕna denk gelen miktar kadar fazla göstermektedir. Di÷er taraftan 120-AlÕFÕlar HesabÕna kaydedilen tutarlar, tahsil tarihinde Bütçe Gelirleri hesabÕ ile iliúkilendirilmeden kapatÕlmaktadÕr. 120-AlÕFÕlar HesabÕna kaydedilen tutarlar, iúletmenin sunmuú oldu÷u hizmetin karúÕOÕ÷Õ olan KDV dahil fiyatlar üzerinden takip edildi÷i için, bu hesabÕn 800-Bütçe Gelirleri HesabÕ ile iliúkilendirilmeden kapatÕlmasÕ sonucu, 800-Bütçe Gelirleri HesabÕQÕn, tahsil edilen KDV tutarÕ kadar eksik gösterilmesine sebebiyet verilmektedir. 800-Bütçe Gelirleri HesabÕQÕn yÕl sonu geçici mizanÕnda olmasÕ gereken gerçek de÷erleri, söz konu artÕú ve eksiliú de÷erleri (net etkisi) gözönüne alÕnarak aúD÷Õdaki tabloda gösterilmiútir. 800-Bütçe Gelirleri HesabÕ Borç TutarÕ Alacak TutarÕ Geçici Mizanda yeralan tutar 0 667.198,16 Hesaplanan KDV TutarÕ (+) 0 109.683,00 *Henüz tahsil edilmemiú Alacak TutarÕ (-) 0 -26.656,55 NET ETKø 0 83.026,45 OlmasÕ gereken tutar 0 750.224,61 *Henüz tahsil edilmemiú alacak tutarÕ, 2014 mali yÕOÕ içerisindeki iúlemlerden do÷an 800- Bütçe Gelirleri ile iliúkilendirilen alacaklardan, yÕOÕ içerisindeki tahsilatlar düúülerek hesaplanmÕúWÕr. Kamu idaresi cevabÕnda; 800-Bütçe Gelirleri HesabÕ tamamen Maliye BakanlÕ÷Õnca Döner Sermayeli øúletmelerce kullanÕlmakta olan DMøS Muhasebe programÕndan
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ E÷itim ve AraúWÕrma Merkezi Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 29 kaynaklanmaktadÕr. DMøS Muhasebe sisteminde 600-Gelirler HesabÕ ve 120- AlÕFÕlar HesabÕna kaydedilen gelirler de sistem otomatik olarak KDV hariç gelir üzerinden yansÕtma yapmakta olup bu durum Maliye BakanlÕ÷Õ Muhasebat Genel Müdürlü÷ü Döner Sermaye Daire BaúkanlÕ÷Õna iletilmiútir. Ancak 2015 Nisan ayÕ mizanÕndan da görülece÷i üzere düzeltme yapÕlmÕú olup 800-Bütçe Gelirleri HesabÕ raporda belirtilen esaslar çerçevesinde görülmektedir. Sonuç olarak Konu hakkÕnda düzeltme iúlemlerinin 2015 mali yÕOÕndan itibaren yapÕldÕ÷Õ anlaúÕlmÕú olup, bu husus sonraki dönem incelemelerinde izlenecektir. Ancak 2014 mali yÕOÕ tablolarÕ üzerindeki etkisinde bir de÷Lúiklik olmamÕúWÕr. BULGU 2: DetaylÕ Hesap PlanÕna göre kullanÕlmasÕ gereken, 970-KullanÕlacak Bütçe Ödenekleri HesabÕ, 971-Bütçe Ödenekleri HesabÕ ve 975-Ödenekli Giderler HesaplarÕQÕn kullanÕlmadÕ÷Õ görülmüútür. Maliye BakanlÕ÷Õ Muhasebat Genel Müdürlü÷ünce döner sermayeli iúletmeler için oluúturulan detaylÕ hesap planÕna göre kullanÕlmasÕ gereken, 970-KullanÕlacak Bütçe Ödenekleri HesabÕ, 971-Bütçe Ödenekleri HesabÕ ve 975-Ödenekli Giderler HesaplarÕQÕn kullanÕlmadÕ÷Õ görülmüútür. AnÕlan hesaplarÕn kullanÕlmamasÕ nedeniyle, iúletmece gerçekleútirilen harcamalarÕn, onaylanmÕú bütçe ile irtibatÕ kurulamamakta, dönem içi ve dönem sonu ödenek durumlarÕ takip edilmemektedir. øúletmenin, Bilanço dip notlarÕnda göstermedi÷i 2014 Mali yÕOÕ onaylanmÕú gelir-gider bütçe büyüklü÷ü, 2.082.000,00 TL'sÕGÕr. Kamu idaresi cevabÕnda; 970-KullanÕlacak Bütçe Ödenekleri HesabÕ,971 Bütçe Ödenekleri HesabÕ ve 975 Ödenekli Giderler HesaplarÕ DMøS muhasebe sisteminde otomatik olarak gösterilece÷i düúünülmüú olup, sorun Maliye BakanlÕ÷Õ Muhasebat Genel Müdürlü÷ü Döner Sermayeli øúletmeler Daire BaúkanlÕ÷Õna iletilmiútir. 2015 yÕOÕnda da bu sorunun devam etmemesi açÕVÕndan öneri do÷rultusunda yukarÕda belirtilen hesaplarla ilgili gerekli iúlem yapÕlacaktÕr.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ E÷itim ve AraúWÕrma Merkezi Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 30 Sonuç olarak Konunun Maliye BakanlÕ÷Õna intikal ettirildi÷i ve düzeltici iúlemlerin yapÕlmasÕ için gerekli giriúimlerin yapÕldÕ÷Õ anlaúÕlmÕúWÕr. Bu husus sonraki dönem incelemelerinde izlenecektir. Ancak 2014 mali yÕOÕ tablolarÕ üzerindeki etkisinde bir de÷Lúiklik olmamÕúWÕr.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ E÷itim ve AraúWÕrma Merkezi Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 31 8. EKLER Ek 1: Kamu ødaresi Mali TablolarÕ
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ E÷itim ve AraúWÕrma Merkezi Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 32
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ E÷itim ve AraúWÕrma Merkezi Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 33
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ E÷itim ve AraúWÕrma Merkezi Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 34 T.C. SAYIùTAY BAùKANLIöI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
ÇALIùMA VE SOSYAL GÜVENLøK BAKANLIöI øù SAöLIöI VE GÜVENLøöø GENEL MÜDÜRLÜöÜ DÖNER SERMAYE øùLETMESø 2014 YILI DÜZENLø/øK DENETøM RAPORU
ødøNDEKøLER
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õøú Sa÷OÕ÷Õ ve Güvenli÷i Genel Müdürlü÷ü Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 35
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õøú Sa÷OÕ÷Õ ve Güvenli÷i Genel Müdürlü÷ü Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 36 kaynaklansÕn bu mali rapor ve tablolarÕn önemli hata veya yanlÕú beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve mallarÕ ile bunlara iliúkin hesap ve iúlemlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷undan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacÕna uygun olarak oluúturulmasÕndan, etkin olarak iúletilmesinden ve izlenmesinden, mali tablolarÕn dayana÷ÕQÕ oluúturan bilgi ve belgelerin denetime hazÕr hale getirilmesinden ve sunulmasÕndan sorumludur. 3. SAYIùTAYIN SORUMLULUöU SayÕútay, denetimlerinin sonucunda hazÕrladÕ÷Õ raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve mallarÕ ile bunlara iliúkin hesap ve iúlemlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷unu tespit etmek, mali rapor ve tablolardan yararlanacak olanlara makul güvence vermek amacÕyla mali raporlarÕn güvenilirli÷ine ve do÷rulu÷una iliúkin görüú bildirmek, kaynaklarÕn etkili ve ekonomik ve mevzuatÕna uygun kullanÕlmasÕQÕn sa÷lanmasÕ amacÕyla kurulup iúletilmesi gereken mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini de÷erlendirmekle sorumludur. 4. DENETø0øN DAYANAöI, AMACI, YÖNTEMø VE KAPSAMI Denetimlerin dayana÷Õ; 6085 sayÕOÕ SayÕútay Kanunu, genel kabul görmüú uluslararasÕ denetim standartlarÕ, SayÕútay ikincil mevzuatÕ ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iúlemlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷unu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarÕQÕn kamu idaresinin tüm faaliyet ve iúlemlerinin sonucunu do÷ru ve güvenilir olarak yansÕttÕ÷Õna iliúkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini de÷erlendirmek amacÕyla yürütülmüútür. Kamu idaresinin mali tablolarÕ ile bunlarÕ oluúturan hesap ve iúlemlerinin do÷rulu÷u, güvenilirli÷i ve uygunlu÷una iliúkin denetim kanÕWÕ elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanmasÕ ile risk de÷erlendirmesi yöntemiyle gerçekleútirilmiútir. Risk de÷erlendirmesi sÕrasÕnda, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tablolarÕn üretildi÷i mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de de÷erlendirilmiútir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õøú Sa÷OÕ÷Õ ve Güvenli÷i Genel Müdürlü÷ü Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 37 Denetimin kapsamÕQÕ, kamu idaresinin mali rapor ve tablolarÕ ile gelir, gider ve mallarÕna iliúkin tüm mali faaliyet, karar ve iúlemleri ve bunlara iliúkin kayÕt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluúturmaktadÕr. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüúü oluúturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanÕWÕ elde edilmiútir. Denetimlerin dayana÷Õ; 6085 sayÕOÕ SayÕútay Kanunu, genel kabul görmüú uluslararasÕ denetim standartlarÕ, SayÕútay ikincil mevzuatÕ ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iúlemlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷unu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarÕQÕn do÷ru ve güvenilir oldu÷una iliúkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini de÷erlendirmek amacÕyla yürütülür. Kamu idaresinin mali rapor ve tablolarÕ ile bunlarÕ oluúturan hesap ve iúlemlerinin do÷rulu÷u, güvenilirli÷i ve uygunlu÷una iliúkin denetim kanÕWÕ elde etmek üzere yürütülen denetimler; denetim prosedürleri ve teknikleri uygulanmasÕ ve risk de÷erlendirmesi yoluyla gerçekleútirilir. Risk de÷erlendirmesi sÕrasÕnda, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasÕna esas olmak üzere, mali tablolarÕn içerisinde üretildi÷i mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de de÷erlendirilir. Denetimin kapsamÕQÕ, kamu idaresinin mali rapor ve tablolarÕ ile gelir, gider ve mallarÕna iliúkin tüm mali faaliyet, karar ve iúlemleri ve bunlara iliúkin kayÕt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluúturmaktadÕr.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õøú Sa÷OÕ÷Õ ve Güvenli÷i Genel Müdürlü÷ü Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 38 5. DENETøM GÖRÜùÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: 120-AlÕFÕlar hesabÕ, iúletmenin bilanço tarihi itibarÕyla gerçek durumunu yansÕtmamaktadÕr. 120-AlÕFÕlar HesabÕQÕn yÕl sonu bakiyesi 2.184.355,92 TL'dir. Bakiye veren alacaklarÕn do÷du÷u mali yÕla göre da÷ÕOÕPÕ aúD÷Õdaki tabloda gösterilmiútir. Söz konusu tabloya göre, tahsil edilmemiú alacaklarÕn %81,88’i, 2013 mali yÕOÕ ve öncesine ait olup, bu alacaklardan hukuki iúlem baúlatÕldÕ÷Õ beyan edilen toplam 43.359,10 TL tutar haricinde kalan 2.140.996,82 TL alacak için herhangi bir iúlem yapÕlmadÕ÷Õ anlaúÕlmÕúWÕr. Alaca÷Õn Do÷du÷u Mali YÕl Toplam Alacak TutarlarÕ Takibe Düúen Alacak ToplamlarÕ Toplam Alacak øçersindeki Yüzdesi 2007 2.065,00 1.522,20 TL 0,09% 2008 1.805,40 1.805,40 TL 0,08% 2009 7.528,40 4.436,80 TL 0,34% 2010 12.969,00 4.248,00 TL 0,59% 2011 56.451,09 2,58% 2012 718.762,99 31.346,70 TL 32,91% 2013 988.943,44 45,27% 2014 395.830,60 18,12% TOPLAMLAR 2.184.355,92 43.359,10 100,00% Kamu idaresi cevabÕnda; øúletmece kullanÕlan muhasebe programÕ ile Maliye BakanlÕ÷Õnca uygulamaya konulan muhasebe yazÕOÕmlarÕQÕndaki eksiklikler ve sÕNÕntÕlar nedeniyle, yazÕOÕmlara tekrar giriú yapÕlmak zorunda kalÕndÕ÷Õ ifade edilerek, 120 AlÕFÕlar HesabÕ ve 340-AlÕnan Sipariú AvanslaraÕ hesaplarÕQÕn karúÕlaúWÕUÕlamadÕ÷Õ ve bu yüzden kapatÕlamadÕ÷Õ belirtilmiútir. Söz konusu hesaplar üzerinde çalÕúmalarÕn devam etti÷i ve bulguya konu hususun tekrarlanmamasÕ için gerekli tedbirlerin alÕnmasÕ yönünde iúlemlere baúlanÕldÕ÷Õ beyan edilmiútir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õøú Sa÷OÕ÷Õ ve Güvenli÷i Genel Müdürlü÷ü Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 39 Sonuç olarak Kurumca düzeltilece÷i ifade edilen iúlemler sonraki dönem incelemelerimizde takip edilecektir. Kurum alacaklarÕna iliúkin muhasebe kayÕtlarÕQÕn sa÷OÕklÕ ve düzgün yapÕlamamasÕ nedeniyle,iúletme alacaklarÕ tam ve do÷ru rakamlarÕ göstermemektedir. BULGU 2: 336 Di÷er Çeúitli Borçlar HesabÕ, iúletmenin bilanço tarihi itibarÕyla gerçek durumunu yansÕtmamaktadÕr. Yönetim dönemi hesabÕnda bu hesabÕn bakiyesi olan 978.171,32 TL’nin 2011 mali \ÕOÕndan devir oldu÷u görülmüútür. Hesap, iúletmece emanet niteli÷inde kullanÕlmakta olup, Lúletme banka hesaplarÕna yatÕUÕlan ve niteli÷i anlaúÕlamayan paralarÕn izlenmesi için kullanÕlmaktadÕr. øú veya hizmetin karúÕOÕ÷Õ olarak ilgilileri veya ilgililerin adÕna iú takipçileri tarafÕndan yatÕUÕlan bu paralar, iúi veya hizmeti sa÷layan birimin, muhasebe birimine gerekli bilgi ve evraklarÕ zamanÕnda veya hiç sa÷lamamasÕ nedeniyle kapatÕlamamaktadÕr. Bunun sonucu olarak, iúletme muhasebe birimince, iú veya hizmetin yapÕlarak ilgilisine teslim edildi÷i anlaúÕlanlara fatura kesilerek gelir ve alacak hesaplarÕna kaydedilmekte ancak bu kiúiler adÕna avans niteli÷inde para yatÕranlarca banka dekontuna açÕklayÕFÕ bilgi konulmamasÕ ve iúletme adÕna hizmeti sunan idari birimce de muhasebeye bilgi ve belge akÕúÕ sa÷lanmamasÕ sebebiyle, 336-Di÷er Çeúitli Borçlar HesaplarÕ fiktif olarak artÕú göstermiútir. YukarÕda açÕklanan nedenlerle, 336-Di÷er Çeúitli Borçlar HesabÕ bilanço tarihi itibarÕyla, iúletmenin gerçek ve do÷ru tutarlarÕQÕ göstermemektedir. Kamu idaresi cevabÕnda; Maliye BakanlÕ÷Õ Muhasebat Genel Müdürlü÷ü’nce Lúletmelerin tamamÕQÕn kÕsa sürede DMIS programÕna geçiúlerini ve veri giriúlerini sa÷lamak amacÕyla devir iúlemlerinde çok sayÕda hesap hareketi bulunan hesaplarÕn toplu olarak devredilmesi ve zaman içinde bu hesaplarÕn tasfiye edilerek ilgili firmalara aktarÕlmasÕ yönündeki teúvikleri sebebiyle 336 Di÷er Çeúitli Borçlar HesabÕQÕn 2012 mali yÕOÕnda 1.221.719,27 TL alacak bakiyesiyle topluca devri yapÕlmÕúWÕr. Bu hesap üzerinde yapÕlan incelemeler neticesinde mahiyeti tespit edilen 243.547,95 TL ilgili firmalarÕn varsa borcuna, borcu yoksa ilgili firmanÕn avans hesabÕna mahsubu yapÕlarak 2014 sonu itibariyle 978.171,32 TL’ye inmesi temin edilmiú olup 2015 sonuna
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õøú Sa÷OÕ÷Õ ve Güvenli÷i Genel Müdürlü÷ü Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 40 kadar incelemeler tamamlanarak, bu hesapta net olarak mahiyeti tespit edilemeyen ödemelerin kalmamasÕ sa÷lanacaktÕr. Sonuç olarak øúletmece, yapÕlacak çalÕúmalar ve gerçekleútirilecek iúlemler sonraki dönem incelemelerimizde izlenecektir. Ancak 2014 mali yÕOÕ tablolarÕ üzerindeki etkisinde bir de÷Lúiklik olmamÕúWÕr. BULGU 3: 340-AlÕnan ùipariú AvanslarÕ HesabÕ ve 600-Gelirler HesabÕ, Lúletmenin bilanço tarihi itibarÕyla gerçek durumunu yansÕtmamaktadÕr. Bu hesap, iúletmece sunulan iú veya hizmetlerin karúÕOÕ÷Õ olarak yatÕUÕldÕ÷Õ anlaúÕlan paralarÕn takip edilmesi amacÕyla kullanÕlmaktadÕr. øúletme adÕna iú veya hizmeti sunan idari birimlerce, iú veya hizmetin tamamlandÕ÷Õna dair gerekli bilgi ve belgelerin zamanÕnda veya hiç sa÷lanmamasÕ sebebiyle hesapta kayÕtlÕ tutarlar yÕllar itibarÕyla fiktif olarak artÕú göstermiútir. ønceleme esnasÕnda yapÕlan kÕsmi örnekleme incelemede, 2014 yÕOÕ içerinde alÕnan sipariú avanslarÕndan 618 adetinin (toplam tutarÕ 216.300,00 TL), iúletme adÕna hizmeti sunan idari birimce tamamlanarak ilgilisine teslim edilmiú olmasÕna ra÷men, ilgi idari birimce gerekli bilgi ve belgelerin muhasebe birimine intikal ettirilmemesi nedeniyle kapatÕlmadÕ÷Õ ve halen 340-Sipariú AvanslarÕ HesabÕnda bekletildi÷i tespit edilmiútir. øúletmece faaliyet geliri niteli÷i kazanmÕú bu tür avanslarÕn, muhasebede ilgili gelir kalemleri ile iliúkilendirilememesi sebebiyle, Döner Sermaye øúletmesinin dönem faaliyetinden kaynaklanan gelirleri de do÷ru ve gerçek tutarlarÕ göstermemektedir. øúletmeye ba÷OÕ idari birimlerce üretilen mal veya hizmetlerin ilgililerine teslim etme süresi göz önüne alÕndÕ÷Õnda, hesaba kayÕtlÕ iúlemlerin çok önemli bir bölümünün (2014 mali \ÕOÕ öncesi) ilgili oldu÷u mali yÕOÕn geliri olmasÕ ihtimali yüksektir. Ancak muhasebe birimine gerekli bilgi ve belge akÕúÕ sa÷lanmadÕ÷Õndan, denetimlerimiz esnasÕnda net rakamlar oÕkarÕlamamÕúWÕr. øúletmenin Kurumlar Vergisi Mükellefi olmasÕ ve döner sermayeli kamu iúletmesi olmasÕ sebebiyle, dönem faaliyet geliri üzerinden hesaplanan tüm kamu kurum ve kuruluú paylarÕ da yanlÕú ve eksik hesaplanma birlikte; iúletme, dönem kârÕQÕn tamamÕQÕ Hazineye aktarmaktadÕr.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õøú Sa÷OÕ÷Õ ve Güvenli÷i Genel Müdürlü÷ü Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 41 Kamu idaresi cevabÕnda; Döner Sermaye øúletmesi adÕna iú ve hizmet veren ilgili idari birimler tarafÕndan iú ve iúlemleri tamamlanarak gönderilen hizmetlerin tamamÕQÕn faturalandÕUÕlmasÕ yapÕlmÕú olup, yapÕlan denetim esnasÕnda kÕsmi örnekleme sonucu tespit edilen 618 adet sonuçlandÕUÕlmÕú iúlemin ilgili idari birimce teyidi yapÕlarak gönderilen evrak neticesinde 2015 ùubat ayÕ içinde faturalandÕrma iúlemi tamamlanmÕúWÕr. Söz konusu iúlemlerin dÕúÕnda iú yo÷unlu÷u sebebiyle gözden kaçan iú ve hizmetlerin tespiti amacÕyla ilgili kiúi ve firma dosyalarÕ hizmeti sunan ilgili idari birimce yeniden taranmasÕ baúlatÕlmÕú ve tespit edilecek iúlem eksiklikleri ise ivedilikle faturalandÕUÕlarak yapÕlan ödemelerin gelir hesaplarÕna intikali sa÷lanacaktÕr. Sonuç olarak øúletmece, yapÕlacak çalÕúmalar ve gerçekleútirilecek iúlemler sonraki dönem incelemelerimizde izlenecektir. Ancak 2014 mali yÕOÕ tablolarÕ üzerindeki etkisinde bir de÷Lúiklik olmamÕúWÕr. BULGU 4: ødarece teslim alÕnan Teminat MektuplarÕQÕn muhasebe kayÕtlarÕQÕn tutulmamasÕ sebebiyle 900-AlÕnan Teminatlar HesabÕ ve 901-AlÕnan Teminatlar AlacaklÕ HesaplarÕQÕn kullanÕlmadÕ÷Õ ve iúletmenin bilanço tarihi itibarÕyla gerçek durumunu yansÕtmadÕ÷Õ görülmüútür. øúletme hesaplarÕQÕn incelenmesi ve ilgililerden istenilen bilgi ve belgelerin de÷erlendirilmesi sonucunda; idarece 4734 sayÕOÕ Kamu øhale Kanunu kapsamÕnda gerçekleútirilen mal ve hizmet alÕmlarÕnda, iúin yüklenicisinden alÕnan geçici ve kesin teminat mektuplarÕQÕn muhasebeleútirilmedi÷i ve muhasebe kayÕtlarÕnda yer almadÕ÷Õ tespit edilmiútir. 900 ve 901 AlÕnan Teminatlar/(AlacaklÕ) HesaplarÕnda izlenmesi gereken ve 2014 mali yÕOÕ bilanço dipnotlarÕnda gösterilmesi gereken toplam tutar büyüklü÷ü 617.096,77 TL’dir. Kamu idaresi cevabÕnda; ølgili idari birimler tarafÕndan gerçekleútirilen ihaleler çerçevesinde alÕnan ve bu güne kadar ihale servislerince ihale dosyasÕ içinde takibi yapÕlan geçici ve kati teminat mektuplarÕ 2014 yÕl sonundan itibaren bir yazÕ ekinde muhasebeye gönderilmesi temin edilerek 2015 yÕOÕ açÕOÕú kaydÕ sonrasÕna nakit teminatlarÕn takip edildi÷i gibi alÕnan teminat mektuplarÕQÕn da 900 ve 901 nazÕm hesaplarÕnda takibine baúlanmÕúWÕr.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õøú Sa÷OÕ÷Õ ve Güvenli÷i Genel Müdürlü÷ü Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 42 Sonuç olarak øúletmece, gerçekleútirilen iúlemler 2015 mali yÕOÕ içerisinde yapÕldÕ÷Õ için sonraki dönem incelemelerimizde izlenecektir. Ancak 2014 mali yÕOÕ tablolarÕ üzerindeki etkisinde bir de÷Lúiklik olmamÕúWÕr. BULGU 5: øúletme muhasebe biriminde, iúletmece taahhüt altÕna alÕnan sözleúmeler için taahhüt kartlarÕ ve taahhüt hesaplarÕ kullanÕlmamakta, muhasebe hesaplarÕnda takip edilmemektedir. øúletmenin taraf oldu÷u ve sözleúmelerle yÕOÕ içerisinde satÕn alma ve ödeme yükümlülü÷ü altÕna girdi÷i mal ve hizmet alÕmlarÕna iliúkin olarak tutulmasÕ gereken, 980- Gider Taahhütleri HesabÕ ve 981-Gider Taahhütleri AlacaklÕ HesabÕ'nÕn kullanÕlmadÕ÷Õ ve muhasebe kayÕtlarÕnda izlenmedi÷i görülmüútür. DetaylÕ hesap planÕna göre; yÕOÕ için geçerli sözleúmeler ile ertesi mali yÕl veya yÕllara geçerli olmak üzere yapÕlan sözleúmelere dayanÕlarak giriúilen ve mevzuatÕ gere÷ince bunlara ilave edilen cari ve sermaye nitelikli taahhüt tutarlarÕQÕn izlenmesi için bu hesaplarÕn aktif olarak kullanÕlmasÕ ve iúletmenin cari taahhüt tutarÕQÕ göstermesi gerekmektedir. Di÷er Taraftan, Döner Sermayeli øúletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeli÷inin 34 üncü maddesinde yeralan,"NazÕm Hesaplara øliúkin ølkerler" baúOÕklÕ muhasebe ilkesine göre, bu hesaplarÕn mizanda ve bilanço dip notlarÕnda gösterilmesi zorunlulu÷u bulunmaktadÕr. øúletmece, sözleúmeye ba÷lanan ve 2014 mali yÕOÕ içerinde ödenmek üzere toplam 804.000.000,00 TL taahhütün bulundu÷u beyan edilmiútir. Ancak bu tutar ile ödemesi gerçekleútirilen tutarlar muhasebe kayÕtlarÕnda izlenmedi÷i için, iúletmenin mevcut toplam taahhüt tutarÕ mali tablolarda yer almamaktadÕr. Kamu idaresi cevabÕnda; Maliye BakanlÕ÷Õ Muhasebat Genel Müdürlü÷ünce kullanÕma sunulan DMIS programÕnda 80 li Bütçe Gelirleri ve 83 lü Bütçe Giderleri hesaplarÕ gibi 98 li Taahhüt HesaplarÕQÕn aktif hale gelmesi ile birlikte ilgili hesaplarda iúletmemiz tarafÕndan kullanÕlacaktÕr. Sonuç olarak øúletmece, yapÕlacak çalÕúmalar ve gerçekleútirilecek iúlemler sonraki dönem incelemelerimizde izlenecektir. Ancak 2014 mali yÕOÕ tablolarÕ üzerindeki etkisinde bir de÷Lúiklik olmamÕúWÕr.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õøú Sa÷OÕ÷Õ ve Güvenli÷i Genel Müdürlü÷ü Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 43 BULGU 6: øúletmece verilen AvanslarÕn takibinin yapÕlmadÕ÷Õ görülmüútür. øúletmece çeúitli nedenlerle, iú yaptÕUÕlan kiúi ve kuruluúlar ile personele personele verilen avanslarÕn zamanÕnda kapatÕlmadÕ÷Õ ve tahsili için gerekli iúlemlerin baúlatÕlmadÕ÷Õ görülmüútür. Döner sermaye iúletmesince, avans olarak verilen tutarlar iúin niteli÷ine göre, 159- Verilen Sipariú AvanslarÕ HesabÕ, 195-øú AvanslarÕ HesabÕ ve 196-Personel AvanslarÕ HesabÕnda muhasebeleútirilmekte ve raporlanmaktadÕr. 2014 Mali yÕOÕ Bilançosuna göre hesapta yeralan tutarlara iliúkin tablo aúD÷Õda sunulmuútur. 159-Verilen Sipariú AvanslarÕ HesabÕnda kayÕtlÕ ön ödemelerin 2012 mali yÕOÕnda yapÕlan muhasebe kayÕtlardan geldi÷i görülmüútür. Sözkonusu ön ödemelerin ilgili oldu÷u 2012 mali yÕOÕ gideri olmasÕ ihtimali çok yüksektir. Ancak iúletme muhasebesine ön ödemenin yapÕldÕ÷Õ iú veya hizmetin tamamlanÕp tamamlandÕ÷Õ konusunda bilgi gelmedi÷i için verilen avanslarÕn kapatÕlamadÕ÷Õ anlaúÕlmÕúWÕr. 195-øú AvanslarÕ HesabÕ ve 196-Personel AvanslarÕ hesabÕnda kayÕtlÕ iúlemlerin, 2012- 2014 yÕllarÕ arasÕnda personele iú ve yolluk için verilen tutarlarÕn zamanÕnda kapatÕlmamasÕndan kaynakladÕ÷Õ görülmüútür. Ön Ödeme usul ve EsaslarÕ HakkÕnda yönetmelik uyarÕnca, mali yÕl sonunda, yaptÕUÕlan iú veya hizmete iliúkin geri ödeme süresinin dolup dolmadÕ÷Õna bakÕlmaksÕ]Õn verilen avanslarÕn kapatÕlmasÕ gerekmektedir. ølgililerince kapatÕlmayan avanslarÕn sorumlularÕ adÕna kiúi borcuna alÕnmasÕ gerekmektedir. Muhasebe tekni÷i açÕVÕndan, 159-Verilen Sipariú AvanslarÕ HesabÕ, 195- iú AvanslarÕ HesabÕ ve 196-Personel AvanslarÕ HesaplarÕnda kayÕtlÕ olan toplam 4.793,96 TL’nin, 135- Personelden Alacaklar HesabÕnda izlenerek takip ve tahsiline iliúkin iúlemlerin baúlatÕlmasÕ gerekmektedir. YukarÕda açÕklanan nedenlerle, sÕQÕflandÕrma açÕVÕndan, 2014 Mali yÕOÕ iúletme bilançosunda yer alan, 159-Verilen Sipariú AvanslarÕ HesabÕ, 195- iú AvanslarÕ HesabÕ ve 196-Personel AvanslarÕ HesaplarÕ iúletmenin gerçe÷e uygun, do÷ru tutarlarÕQÕ göstermemektedir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õøú Sa÷OÕ÷Õ ve Güvenli÷i Genel Müdürlü÷ü Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 44 Muhasebe HesabÕ Avans Verilen Kiúi veya kurum Dönemi Mahiyeti TutarÕ 159_verilen Sipariú AvanslarÕ HesabÕ K*** ø*** K*** 2012 ølan Bedeli 2.832,00 Ö*** G*** M*** 2012 - 27,76 Toplam 2.859,76 195-øú AvanslarÕ HesabÕ H*** Ö*** 2014 Mazot AlÕPÕ 500,00 Toplam 500,00 196-Personel AvanslarÕ HesabÕ Y*** Ö*** 2012 Yolluk AvansÕ 55,13 A*** Ö*** 2012 Yolluk AvansÕ 29,07 E*** A*** 2014 Yolluk AvansÕ 450,00 S*** A*** 2014 Yolluk AvansÕ 450,00 V*** E*** 2014 Yolluk AvansÕ 450,00 Toplam 1.434,20 GENEL TOPLAM 4.793,96 Kamu idaresi cevabÕnda; øúletme tarafÕndan iúin niteli÷ine göre verilen avanslar; 159 Verilen Sipariú AvanslarÕ HesabÕ, 195 øú AvanslarÕ HesabÕ ve 196 Personel AvanslarÕ HesabÕnda takip edilmektedir. 2014 mali yÕOÕ sonu itibariyle bu hesaplardan 159 Verilen Sipariú AvanslarÕ HesabÕnda takibi yapÕlan ve Kamu øhale Kurumuna verilen ihale ilan bedeli karúÕOÕ÷Õ olarak ödenen avanslar için ilgili kurum tarafÕndan düzenlenen fakat zamanÕnda iúletmeye ulaúmayan faturalar sebebiyle mevcut bulunan bakiye, faturalarÕn ASLININ AYNIDIR onaylÕ suretleri alÕnarak mahsuben kapatÕlmÕú ve di÷er hesaplarda bulunan avanslarÕnda ilgililer tarafÕndan harcamaya iliúkin belgelerinin alÕnmasÕ yada yasal faizleri ile birlikte ödettirilmesi temin edilerek kapatÕlmÕú olup tüm Genel Müdürlük Personeli avanslarÕn alÕPÕ ve kapatÕlmasÕ Lúlemleri hakkÕnda bilgilendirilerek genelge ile talimatlandÕUÕlmÕúWÕr. Sonuç olarak Bulguya konu edilen avanslar 2014 mali yÕOÕ içerisinde kapatÕlmadÕ÷Õndan ve ayrÕca kurumca yazÕ ekinde kanÕtlayÕFÕ belge sunulmamasÕndan dolayÕ yapÕlcak iúlem bulunmamaktadÕr. Bulgu konusu sonraki dönem incelemerimizde takip edilecektir. Ancak 2014 mali yÕOÕ tablolarÕ üzerindeki etkisinde bir de÷Lúiklik olmamÕúWÕr.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õøú Sa÷OÕ÷Õ ve Güvenli÷i Genel Müdürlü÷ü Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 45 BULGU 7: Maliyet hesaplarÕ, sÕQÕflandÕrma açÕVÕndan iúletmenin gerçe÷e uygun do÷ru maliyetlerini göstermemektedir. Döner Sermaye øúletmesi gelir kalemlerini oluúturan hizmetlere iliúkin, hizmet sunumu gerçekleútiren BakanlÕk idari birimlerinin bu hizmetlerin maliyetlerine iliúkin bilgileri hesaplamamasÕ ve iúletme muhasebesine intikal ettirmemesi nedeniyle, iúletmece sunulan hizmetlerin maliyetleri belirlenememektedir. øúletmece katlanÕlan tüm giderler 770-Genel Yönetim Giderleri HesabÕnda muhasebeleútirmekte ve raporlamaktadÕr. Bu nedenle, Lúletmenin hizmet üretim maliyetleri mali tablolardan çÕkarÕlamamakta ve fiyat politikasÕ ile karúÕlaúWÕUÕlamamaktadÕr. øúletmenin, sermaye, faaliyet alanÕ ve görevlerini belirleyen, “ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ øú Sa÷OÕ÷Õ ve Güvenli÷i Genel Müdürlü÷ü Döner Sermaye øúletmesi Yönetmeli÷i’nin “AlÕnacak Bedeller ve Fiyat” baúOÕklÕ 40 ÕncÕ maddesinde; ³øúletme, hiçbir kurum, kuruluú veya kiúiye iúletmecilik gere÷i yapÕlmasÕ gereken ticari indirimler hariç olmak üzere bedelsiz ve emsaline nazaran düúük bedelle iú yapamaz, hizmet veremez, mal satamaz veya her hangi bir menfaat sa÷layamaz. Mal ve hizmetlerin fiyatlarÕ, maliyet-iúletme, gider-kâr unsurlarÕ dikkate alÕnmak suretiyle hesaplanarak øúletme Müdürünün teklifi BakanlÕk MakamÕQÕn onayÕ ile kesinleúir.” øfadesine yer verilerek, iúletmenin maliyetlerinin altÕnda satÕú yapmasÕna imkan verilmemiútir. øúletme, hizmet üretim maliyet hesaplarÕQÕ kullanÕlmadÕ÷Õ için, 2014 mali yÕOÕ tablolarÕnda (Geçici-Kesin Mizan, Gelir-Gider Tablosu, Bilanço Dip Notu) 740-Hizmet Üretim Maliyeti HesabÕ, 741-Hizmet Üretim Maliyeti YansÕtma HesabÕ, 741-Hizmet Üretim Maliyeti Fark HesabÕ ve 770-Genel Yönetim Giderleri HesabÕ, iúletmenin gerçe÷e uygun do÷ru maliyetlerini göstermemektedir. Kamu idaresi cevabÕnda; Döner Sermaye øúletmesi adÕna hizmet üreten idari birimler ile toplantÕ yapÕlarak iúletme muhasebe birimi tarafÕndan kullanÕlacak maliyet hesaplarÕQÕn verilerini oluúturacak maliyet çalÕúmalarÕQÕn yapÕlmasÕ, kullanÕlacak belgelerin ve ilgili birim sorumlularÕ tarafÕndan tutulacak veya tutturulacak yardÕmcÕ defterlerin hazÕrlanmasÕ hususunda gerekli bilgiler hizmet üreten birimlere verilmiú olup, bundan böyle ilgili maliyet hesaplarÕQÕn kullanÕlaca÷Õ bahsi geçen birimlere bildirilmiútir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õøú Sa÷OÕ÷Õ ve Güvenli÷i Genel Müdürlü÷ü Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 46 Sonuç olarak øúletmece, yapÕlacak çalÕúmalar ve gerçekleútirilecek iúlemler sonraki dönem incelemelerimizde izlenecektir. Ancak 2014 mali yÕOÕ tablolarÕ üzerindeki etkisinde bir de÷Lúiklik olmamÕúWÕr. 6. DENETøM GÖRÜùÜ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ øú Sa÷OÕ÷Õ ve Güvenli÷i Genel Müdürlü÷ü Döner Sermaye øúletmesinin 2014 yÕOÕna iliúkin mali rapor ve tablolarÕQÕn “Denetim Görüúünün DayanaklarÕ” bölümünde açÕklanan nedenlerden dolayÕ do÷ru ve güvenilir bilgi içermedi÷i kanaatine varÕlmÕúWÕr.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õøú Sa÷OÕ÷Õ ve Güvenli÷i Genel Müdürlü÷ü Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 47 7. DENETøM GÖRÜùÜNÜ ETKøLEMEYEN TESPøT VE DEöERLENDøRMELER BULGU 1: DetaylÕ Hesap PlanÕna göre kullanÕlmasÕ gereken, 970-KullanÕlacak Bütçe Ödenekleri HesabÕ, 971-Bütçe Ödenekleri HesabÕ ve 975-Ödenekli Giderler HesaplarÕQÕn kullanÕlmadÕ÷Õ görülmüútür. Maliye BakanlÕ÷Õ Muhasebat Genel Müdürlü÷ünce döner sermayeli iúletmeler için oluúturulan detaylÕ hesap planÕna göre kullanÕlmasÕ gereken, 970-KullanÕlacak Bütçe Ödenekleri HesabÕ, 971-Bütçe Ödenekleri HesabÕ ve 975-Ödenekli Giderler HesaplarÕQÕn kullanÕlmadÕ÷Õ görülmüútür. AnÕlan hesaplarÕn kullanÕlmamasÕ nedeniyle, iúletmece gerçekleútirilen harcamalarÕn, onaylanmÕú bütçe ile irtibatÕ kurulamamakta, dönem içi ve dönem sonu ödenek durumlarÕ takip edilmemektedir. Döner Sermayeli øúletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeli÷inin 34 üncü maddesinde yeralan,"NazÕm Hesaplara øliúkin ølkerler" baúOÕklÕ muhasebe ilkesine göre, bu hesaplarÕn mizanda ve bilanço dip notlarÕnda gösterilmesi zorunlulu÷u bulunmaktadÕr. øúletmenin, Bilanço dip notlarÕnda göstermedi÷i 2014 Mali yÕOÕ onaylanmÕú gelir-gider bütçe büyüklü÷ü, 29.852.242,26TL'sÕ dÕr. Kamu idaresi cevabÕnda; Maliye BakanlÕ÷Õ Muhasebat Genel Müdürlü÷ünce kullanÕma sunulan DMIS programÕnda 97 li Bütçe Ödenekler HesaplarÕQÕn aktif hale gelmesi ile birlikte ilgili hesaplarda iúletmemiz tarafÕndan kullanÕlacaktÕr. Sonuç olarak øúletmece, yapÕlacak çalÕúmalar ve gerçekleútirilecek iúlemler sonraki dönem incelemelerimizde izlenecektir. Ancak 2014 mali yÕOÕ tablolarÕ üzerindeki etkisinde bir de÷Lúiklik olmamÕúWÕr.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õøú Sa÷OÕ÷Õ ve Güvenli÷i Genel Müdürlü÷ü Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 48 8. EKLER Ek 1: Kamu ødaresi Mali TablolarÕ
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õøú Sa÷OÕ÷Õ ve Güvenli÷i Genel Müdürlü÷ü Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 49
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õøú Sa÷OÕ÷Õ ve Güvenli÷i Genel Müdürlü÷ü Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 50
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õøú Sa÷OÕ÷Õ ve Güvenli÷i Genel Müdürlü÷ü Döner Sermaye øúletmesi 2014 YÕOÕ Düzenlilik Denetim Raporu 51 T.C. SAYIùTAY BAùKANLIöI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
ÇALIùMA VE SOSYAL GÜVENLøK BAKANLIöI 2014 YILI PERFORMANS DENETøM RAPORU
ødøNDEKøLER
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 52
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 53 • BakanlÕk Faaliyet SonuçlarÕQÕn Ölçülmesine Yönelik Veri KayÕt ve Kontrol Sisteminin OlmamasÕ, HususlarÕ tespit edilmiútir. 2. DENETLENEN KAMU øDARESø YÖNETø0ø1øN SORUMLULUöU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayÕOÕ Kanun ve bu Kanun uyarÕnca yayÕmlanan Stratejik Plan, Performans ProgramÕ ve ødare Faaliyet RaporlarÕQÕn hazÕrlanmasÕna iliúkin yönetmelik ve kÕlavuzlara uygun olarak hazÕrlanmÕú olan performans bilgisi raporlarÕQÕn do÷ru ve güvenilir bilgi içerecek úekilde zamanÕnda SayÕútay’a sunulmasÕndan; bir bütün olarak sunulan bu raporlarÕn kamu idaresinin faaliyet ve iúlemlerinin sonucunu tam ve do÷ru olarak yansÕtmasÕndan; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷undan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarÕQÕn ölçülmesine iliúkin sistemlerin amacÕna uygun olarak oluúturulmasÕndan, etkin olarak Lúletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayana÷ÕQÕ oluúturan bilgi ve belgelerin denetime hazÕr hale getirilmesinden ve sunulmasÕndan sorumludur. 3. SAYIùTAYIN SORUMLULUöU SayÕútay, denetimlerinin sonucunda hazÕrladÕ÷Õ raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve di÷er hukuki düzenlemelere uygunlu÷unu tespit etmek, kamu idaresinin raporladÕ÷Õ performans bilgisinin güvenilirli÷ine iliúkin de÷erlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarÕQÕ ölçen sistemleri de÷erlendirmekle sorumludur. 4. DENETø0øN DAYANAöI, AMACI, YÖNTEMø VE KAPSAMI Denetimin dayana÷Õ; 5018 sayÕOÕ Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayÕOÕ SayÕútay Kanunu, genel kabul görmüú uluslararasÕ denetim standartlarÕ ve SayÕútay ikincil mevzuatÕGÕr. Denetimin amacÕ, bütçe hakkÕQÕn gere÷i olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçlarÕ hakkÕnda TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulmasÕ, kamu idarelerinin
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 54 performansÕQÕn de÷erlendirilmesi ile hesap verme sorumlulu÷u ve saydamlÕ÷Õn yerleútirilmesi ve yaygÕnlaúWÕUÕlmasÕGÕr. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunlarÕ oluúturan kayÕt ve belgelerin do÷rulu÷u ve güvenilirli÷ine iliúkin denetim kanÕWÕ elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanmasÕ ile gerçekleútirilmiútir. Bu çerçevede, ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ'nÕn yayÕmladÕ÷Õ 2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 yÕOÕ Performans ProgramÕ ve 2014 yÕOÕødare Faaliyet Raporu incelenmiútir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma Ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 55 5. GENEL DEöERLENDøRME 2014 \ÕOÕ performans denetimi kapsamÕnda ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ’nÕn yayÕmladÕ÷Õ 2014-2018 dönemine ait Stratejik Plan, 2014 \ÕOÕ Performans ProgramÕ ve 2014 \ÕOÕ ødare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarÕQÕn ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadÕ÷Õ de÷erlendirilmiútir. YapÕlan denetim sonucunda ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ’nÕn 2014-2018 dönemine ait Stratejik PlanÕQÕ zamanÕnda hazÕrlayarak yayÕmladÕ÷Õ görülmüútür. BakanlÕ÷Õn, misyon ve vizyonunu gerçekleútirmek üzere 8 amaç, bu amaçlarÕn altÕnda 86 adet hedef ve bu hedeflere yönelik 145 performans göstergesi belirlemiútir. BakanlÕk, stratejik planÕQÕ hazÕrlarken amaçlarÕQÕ üst politika belgelerine uygun úekilde belirlemiútir. Stratejik amaçla ilgili olmadÕ÷Õ tespit edilen 2 adet hedef dÕúÕnda kalanlarÕn, stratejik amaçlarla uyumlu oldu÷u görülmüútür. AyrÕca, stratejik amaçla uyumlu oldu÷u düúünülen 1 adet hedefin ve bu hedefe ait performans göstergelerinin ölçülebilir olmadÕ÷Õ de÷erlendirilmiútir. ølgililik kriterine uymayan ve ölçülebilir olmayan hedef ve göstergelere iliúkin açÕklamalar ile stratejik planÕn sunum kriterine aykÕUÕOÕk tespit etti÷imiz hususlar denetim bulgularÕnda yer almaktadÕr. BakanlÕk 2014 yÕOÕ Performans ProgramÕ de÷erlendirildi÷inde, zamanÕnda ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak yayÕmlandÕ÷Õ görülmüútür. 2014 yÕOÕ için kurumun 43 adet performans hedefi ve 133 adet performans göstergesi bulunmaktadÕr. YapÕlan denetim sonucunda 9 adet performans hedefinin girdi veya faaliyet odaklÕ oldu÷u tespit edilmiútir. DolayÕVÕyla, ilgili girdi veya faaliyet odaklÕ performans hedefleri için di÷er kriterlere göre (ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi tanÕmlanma) de÷erlendirme yapÕlmamÕúWÕr. Hedef ve göstergelere iliúkin açÕklamalar denetim bulgularÕnda yer almaktadÕr. BakanlÕ÷Õn 2014 yÕOÕ Faaliyet Raporu de÷erlendirildi÷inde; BakanlÕk Performans ProgramÕnda yer alan performans hedef ve göstergelerinin tamamÕQÕn gerçekleúme durumunun raporlandÕ÷Õ görülmüútür. Faaliyet Raporu, yasal süreler içinde hazÕrlanarak yayÕmlanmÕúWÕr. Faaliyet Raporunda, BakanlÕk hakkÕnda verilen mali bilgilerin eksik oldu÷u ve ønsan KaynaklarÕQÕn Geliútirilmesi Operasyonel ProgramÕQÕn otoritesi konumunda olan Avrupa Birli÷i Koordinasyon Dairesi BaúkanlÕ÷Õ yönetiminde kullandÕUÕlan Avrupa Birli÷i fonlarÕ ve ulusal katkÕ ile iúçi ücretlerinden ceza olarak kesilen paralar hesabÕndan ve döner sermaye iúletmelerinde gerçekleútirilen faaliyetlerin, ødare Faaliyet Raporunda yer almadÕ÷Õ görülmüútür. Faaliyet Raporunda, birbirleriyle tutarlÕ olmayan sayÕsal bilgiler yer almaktadÕr. AyrÕca, BakanlÕk tutarlÕ ve do÷rulanabilir oldu÷u de÷erlendirilen hedeflerden 10 adedine
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma Ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 56 iliúkin gerçekleúmede meydana gelen sapma hakkÕnda faaliyet raporunda geçerli ve ikna edici gerekçeler sunmamÕúWÕr. Bu hususta yapÕlan de÷erlendirmelere denetim bulgularÕnda yer verilmiútir. BakanlÕ÷Õn faaliyet sonuçlarÕ de÷erlendirildi÷inde, raporlara iliúkin verilerin tek bir merkezden takibini sa÷layacak otomasyon sisteminin olmadÕ÷Õ ve bu verilerin güvenirli÷ine iliúkin risklerin oldu÷u tespit edilmiútir. Bu hususa iliúkin açÕklamalara denetim bulgularÕnda yer verilmiútir. Performans Denetimi, yukarÕda sayÕlan üç belge üzerinden kamu idaresinin raporlama gerekliliklerine uyumunun de÷erlendirilmesi, bu belgelerde sunulan performans bilgisinin de÷erlendirilmesi ve performans bilgisinin üretilmesi için kullanÕlan veri kayÕt sistemlerinin de÷erlendirilmesi yoluyla gerçekleútirilmiútir. Sonuç olarak; BakanlÕk, stratejik plan, performans programÕ ve faaliyet raporlarÕQÕ hazÕrlamakla birlikte bu belgelerin ilgili mevzuat hükümlerine uygunlu÷unun sa÷lanmasÕ için geliúime ihtiyaç duyulmaktadÕr. Mali saydamlÕk ve hesap verilebilirlik ilkesi gere÷ince stratejik plan, performans programÕ ve faaliyet raporunda yer alan bilgilerin açÕk, anlaúÕOÕr, detaylÕ ve yeterli bir úekilde raporlanmasÕ, BakanlÕ÷Õn tüm faaliyetlerinin ve bütçe dÕúÕndan kullanÕlanlar da dahil olmak üzere tüm kaynaklarÕQÕn raporlanmasÕ sa÷lanmalÕGÕr.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 57 6. DENETøM BULGULARI A. Stratejik PlanÕn De÷erlendirilmesine øliúkin Bulgular BULGU 1: Stratejik Planda Amaçlarla ølgili Olmayan Hedeflerin OlmasÕ BakanlÕk 2014-2018 Dönemi Stratejik PlanÕnda, stratejik amaçlarla ilgili olmayan hedeflerin yer aldÕ÷Õ görülmüútür. Kamu ødareleri øçin Stratejik Planlama KÕlavuzuna göre; hedeflerin, stratejik amaçlar ile ilgisi olmasÕ gerekmektedir. Kamu idarelerinin orta ve uzun vadeli amaç ve hedefleriyle, temel ilke ve politikalarÕQÕ, izlenecek yöntemleri ve kaynak da÷ÕOÕPÕQÕ içeren stratejik planlarÕn, etkin úekilde uygulanabilmesi açÕVÕndan belirlenen göstergelerin de, kurumsal amaç ve hedeflerle ilgili olmasÕ gerekmektedir. KÕlavuzda, stratejik planlarda yer alan hedeflerin niteli÷i itibariyle amaçlarÕn gerçekleútirilebilmesine yönelik spesifik ve ölçülebilir alt amaçlar oldu÷u belirtilerek, hem amaçlar ile hedeflerin hem de hedeflerle ilgili göstergelerin birbiriyle ilgili olmasÕ gerekti÷i düzenlenmektedir. (ilgililik kriteri) BakanlÕk Stratejik PlanÕnda “ÇalÕúma hayatÕndaki koúullarÕ iyileútirmek” ilk stratejik amaç olarak belirlenmiútir. Bu amaç için belirlenen hedeflerden bir tanesi ³øú KanunlarÕQÕn birleútirilmesi” olup, bu hedef amaç ile ilgili de÷ildir. Uygulamada aynÕ iúgücü piyasasÕnda yer alan iúçilerin çalÕúma hayatlarÕ üç farklÕ mevzuat ile düzenlenmektedir. øúçilerin hak kaybÕna u÷ramadan çalÕúabilecekleri bir çalÕúma hayatÕ, mevcut mevzuat hükümlerinde gerekli düzenlemeler yapÕlmaksÕ]Õn sadece ilgili kanunlarÕn tek metinde birleútirilmesi ile mümkün olmayacaktÕr. DolayÕVÕyla; hedef, amacÕn gerçekleúmesine hizmet etmemektedir. Stratejik Planda yer alan “ÇalÕúma barÕúÕna katkÕ sa÷layan mekanizmalarÕ daha etkin hale getirmek” stratejik amacÕ için belirlenen hedeflerden bir tanesi “kamu görevlileri sendikalarÕ üyelerine ait sayÕsal verilerin bilgisayar ortamÕnda anlÕk olarak takip edilebilmesi için çalÕúmalar yapÕlmasÕ” olarak belirlenmiútir. Bahsi geçen veri kayÕt sisteminin kurulmasÕQÕn çalÕúma barÕúÕna yönelik mekanizmalarÕn etkinli÷iyle do÷rudan ba÷lantÕVÕ bulunmamaktadÕr. Bu hedef, amaç ile ilgili de÷ildir ve amacÕn gerçekleúmesine hizmet etmemektedir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 58 ølgililik kriterine göre yaptÕ÷ÕPÕz de÷erlendirme sonucu yukarÕda belirtilen ve amaçla ilgisiz oldu÷u tespit edilen hedefler için, performans programlarÕnda bu hedefe iliúkin performans hedefleri ve göstergeleri herhangi bir de÷erlendirmeye tabi tutulmayacaktÕr. Kamu idaresi cevabÕnda: “ÇalÕúma hayatÕndaki koúullarÕ iyileútirmek” ile hedeflenenin iú kanunlarÕQÕn birleútirilerek iúçilerin ve iúverenlerin çalÕúma hayatÕndaki bütün koúullarÕQÕ iyileútirmek amacÕyla tek bir kanun çÕkarmak oldu÷u, “Kamu görevlileri sendikalarÕ üyelerine ait sayÕsal verilerin bilgisayar ortamÕnda anlÕk olarak takip edilebilmesi için çalÕúmalar yapÕlmasÕ” hedefi ile ise kamu çalÕúanlarÕQÕn sendika üyeli÷inin e- Devlet KapÕVÕ üzerinden yapÕlmasÕQÕn planlandÕ÷Õ ve oluúturulacak istatistiki bilgi sistemi ile sendika üyeli÷i konusunda úeffaf ve do÷ru bilgilere ulaúÕlmasÕ planlanarak sosyal taraflar ile devlet arasÕndaki güvenilirli÷inin arttÕUÕlmasÕ yolu ile çalÕúma barÕúÕQÕn tesis edilmesinin hedeflendi÷i ifade edilmektedir. Sonuç olarak: Kamu ødareleri øçin Stratejik Planlama KÕlavuzuna göre; hedeflerin, stratejik amaçlar ile ilgisi olmasÕ ve stratejik planlarÕn, etkin úekilde uygulanabilmesi açÕVÕndan belirlenen göstergelerin de, kurumsal amaç ve hedeflerle ilgili olmasÕ gerekmektedir. Stratejik planlarda yer alan hedefler, niteli÷i itibariyle amaçlarÕn gerçekleútirilebilmesine yönelik spesifik ve ölçülebilir alt amaçlar olup, hem amaçlar ile hedeflerin hem de hedeflerle ilgili göstergelerin birbiriyle ilgili olmasÕ gerekmektedir. Bulgumuzda da belirtti÷imiz gibi, BakanlÕk Stratejik PlanÕnda stratejik amaçlar için belirlenen hedeflerin ilgililik kriterini taúÕmadÕ÷Õ düúünülmektedir. øúçilerin hak kaybÕna X÷ramadan çalÕúabilecekleri bir çalÕúma hayatÕ, mevcut mevzuat hükümlerinde gerekli düzenlemeler yapÕlmaksÕ]Õn sadece ilgili kanunlarÕn tek metinde birleútirilmesi ile mümkün olmayacaktÕr. AyrÕca, sendika üyeli÷ine ait veri kayÕt sisteminin kurulmasÕQÕn çalÕúma barÕúÕna yönelik mekanizmalarÕn etkinli÷iyle do÷rudan ba÷lantÕVÕ bulunmamaktadÕr. BULGU 2: Stratejik Planda Maliyetlendirme Bölümüne Yer Verilmemesi BakanlÕk 2014-2018 Dönemi Stratejik PlanÕnda, "Maliyetlendirme" bölümüne yer verilmedi÷i görülmüútür. Kamu ødareleri øçin Stratejik Plan HazÕrlama KÕlavuzunda; bir kurumun birimleri bazÕnda hazÕrlanacak olan stratejik planlamaya iliúkin rapor formatÕQÕn hangi baúOÕklardan
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 59 oluúaca÷Õ belirtilmektedir. Buna göre, bir kurumun stratejik planÕnda yer almasÕ gereken baúOÕklardan bir tanesi de "Maliyetlendirme"dir. KÕlavuzda; maliyetlendirme sürecindeki temel amacÕn, geliútirilen politikalarÕn ve bunlarÕn yansÕWÕldÕ÷Õ amaç ve hedeflerin gerektirdi÷i maliyetlerin ortaya konulmasÕ suretiyle politika tercihlerinin ve karar alma sürecinin rasyonelleútirilmesine katkÕda bulunmak oldu÷u ve maliyetlendirmenin, stratejik planlar ile bütçeler arasÕndaki ba÷lantÕ\Õ güçlendirmeyi ve harcamalarÕn önceliklendirilmesi sürecine yardÕmcÕ olmayÕ amaçladÕ÷Õ ifade edilmektedir. Kuruluúun amaç ve hedeflerine yönelik stratejiler do÷rultusunda gerçekleútirilecek faaliyet ve projeler ile bunlarÕn kaynak ihtiyacÕ bu Dúamada belirlenmektedir. BakanlÕk Stratejik PlanÕnda “Maliyetlendirme” bölümüne ve tüm amaç ve hedefleri içeren beú yÕllÕk tahmini maliyet tablosuna yer verilmemiútir ve dolayÕVÕyla stratejik amaç ve hedeflere yönelik olarak gerçekleútirilecek faaliyetlere iliúkin kaynak analizi yapÕlamamÕúWÕr. Kamu idaresi cevabÕnda: BakanlÕk 2014-2018 dönemini kapsayan Stratejik PlanÕnda 5 yÕllÕk maliyet tablosuna yer verildi÷i ifade edilmektedir. Sonuç olarak: Bulgumuzda da ifade etmiú oldu÷umuz gibi bir kurumun stratejik planÕnda yer almasÕ gereken baúOÕklardan bir tanesi de, Kamu ødareleri øçin Stratejik Plan HazÕrlama Klavuzunda stratejik planlamaya iliúkin belirlenen rapor formatÕ gere÷i, "Maliyetlendirme" bölümüdür. Stratejik Planlarda ayrÕca yer almasÕ gereken bu bölümde, kuruluúun amaç ve hedeflerine yönelik stratejiler do÷rultusunda gerçekleútirilecek faaliyet ve projeler ile bunlarÕn kaynak ihtiyacÕ belirlenerek gerçekleútirilecek faaliyetlere iliúkin kaynak analizi yapÕlmasÕ gerekti÷i düúünülmektedir. BakanlÕk Stratejik PlanÕnda Tablolar kÕsmÕnda maliyet tablosuna yer verilmiú olmakla birlikte faaliyetlere iliúkin kaynak analizinin yapÕldÕ÷Õ maliyetlendirme bölümüne yer verilmemiútir. BULGU 3: Stratejik Planda Ölçülebilir Olmayan Hedefin OlmasÕ BakanlÕk 2014-2018 Dönemi Stratejik PlanÕnda ölçülebilir olmayan bir performans hedefin yer aldÕ÷Õ görülmüútür. Kamu ødareleri øçin Stratejik Plan HazÕrlama KÕlavuzuna göre, hedeflerin amaçlarÕn gerçekleútirilebilmesine yönelik spesifik ve ölçülebilir alt amaçlar olarak belirlenmesi gerekmektedir. KÕlavuza göre ayrÕca, hedeflerin ölçülebilir olarak ifade edilemedi÷i hallerde
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ
ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 60
hedefe yönelik performans göstergelerine yer verilmesi ve performans göstergesi aracÕOÕ÷Õyla
hedefin ölçülebilir hale getirilmesi gerekmektedir.
BakanlÕk Stratejik PlanÕnda; ölçülebilir hedefler belirlenmiú olmasÕna, ölçülebilir
olmayan hedeflerin mevcudiyetinde ise sayÕsal nitelikteki göstergelerle hedefler ölçülebilir
hale getirilmiú olmasÕna ra÷men, “ÇalÕúma hayatÕndaki koúullarÕ iyileútirmek” amacÕ için
belirlenen “YapÕlan teftiúlerle iúyeri çalÕúma koúullarÕQÕn mevzuata uygunlu÷una katkÕ
sa÷lanmasÕ” hedefi, ölçülebilir de÷ildir. øúyeri çalÕúma koúullarÕQÕn mevzuata uygunlu÷una
katkÕQÕn nasÕl ölçülece÷i belirlenmemiútir. ÇalÕúma hayatÕndaki koúullarÕ iyileútirmek amacÕ
için belirlenen bu hedef, ölçülebilir olmadÕ÷Õ gibi hedefi ölçülebilir hale getiren bir göstergeye
de yer verilmemiútir. Bu performans hedefi için belirlenen performans göstergeleri (Toplam
teftiúler içindeki programlÕ teftiúlerin bir önceki yÕla gore artÕú oranÕ 2014 yÕOÕnda yüzde 2,
gibi) hedefe ölçülebilirlik vasfÕ katmamakta, hedefe ulaúmakta kullanÕlan araç olan teftiúlere
yönelik bir gösterge olarak kalmaktadÕr. Yani, belirlenen performans göstergesinin ait oldu÷u
hedefle ilgisi de zayÕftÕr ve gösterge, mevzuata uygunlu÷a sa÷lanan katkÕQÕn nasÕl
ölçülece÷ine iliúkin herhangi bir yöntem sunmamaktadÕr. Burada performans göstergesinin,
hedef olarak belirlenen iúyeri çalÕúma koúullarÕQÕn mevzuata uygunlu÷una katkÕQÕn
ölçülebilirli÷ini sa÷layacak bir gösterge olarak belirlenmesi gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabÕnda: “YapÕlan Teftiúlerle øúyeri ÇalÕúma KoúullarÕQÕn Mevzuata
Uygunlu÷una KatkÕ Sa÷lanmasÕ” hedefinin øú Teftiú Kurulu BaúkanlÕ÷Õ tarafÕndan çÕktÕ
üzerinden de÷il sa÷lanan katkÕya vurgu yapmak maksadÕyla sa÷lanan girdiler üzerinden
ölçüldü÷ü ve ölçülebilirlik sorununun Kurul BaúkanlÕ÷ÕQÕn çalÕúma hayatÕnda ortaya çÕkan
sorunlara yönelik benimsedi÷i çözüm odaklÕ yaklaúÕPÕn bir sonucu oldu÷u ve iú teftiúinin
sayÕsal de÷Lúkenlerle performans temelinde ölçülmesinin oldukça güç oldu÷u ifade
edilmektedir.
Sonuç olarak: Hedeflerin amaçlarÕn gerçekleútirilebilmesine yönelik spesifik ve
ölçülebilir alt amaçlar olarak belirlenmesi ve hedeflerin ölçülebilir olarak ifade edilemedi÷i
hallerde hedefe yönelik performans göstergelerine yer verilmesi ve performans göstergesi
aracÕOÕ÷Õyla hedefin ölçülebilir hale getirilmesi gerekti÷i düúünülmektedir.
Bulgumuzda ayrÕntÕOÕ bir úekilde açÕklamÕú oldu÷umuz gibi belirlenen hedef,
ölçülebilir de÷ildir ve iúyeri çalÕúma koúullarÕQÕn mevzuata uygunlu÷una katkÕQÕn nasÕl
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 61 ölçülece÷i belirlenmemiútir. ÇalÕúma hayatÕndaki koúullarÕ iyileútirmek amacÕ için belirlenen hedef, ölçülebilir olmadÕ÷Õ gibi hedefi ölçülebilir hale getiren bir göstergeye de yer verilmemiútir. BakanlÕk cevabÕnda da bulgumuzu destekler nitelikte, bu hedefin ölçülebilirli÷inin zor oldu÷u ifade edilmiú olup ilgili amaçlar için daha spesifik ölçülebilir hedeflerin belirlenmesi gerekti÷i düúünülmektedir. BULGU 4: Stratejik Plandaki Mevcut Durum Analizinin Stratejik Plan HazÕrlama KÕlavuzuna Uygun Olarak HazÕrlanmamasÕ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014-2018 Dönemi Stratejik PlanÕnda mevcut durum analizinin, Kamu ødareleri øçin Stratejik Plan HazÕrlama KÕlavuzunda öngörülen úekilde düzenlenmedi÷i görülmüútür. Stratejik Plan HazÕrlama KÕlavuzunda, bir kurumun birimleri bazÕnda hazÕrlanacak olan stratejik planlamaya iliúkin rapor formatÕQÕn hangi baúOÕklardan oluúaca÷Õ yer almaktadÕr. .Õlavuzda, idarelerin idari ve mali durumlarÕQÕ “Mevcut Durum Analizi” bölümünde yedi alt baúOÕkta de÷erlendirmeleri öngörülmektedir. BakanlÕk Stratejik PlanÕnda, KÕlavuzda yer alan mevcut durum analizi baúOÕk düzenine genelde uyulmamÕú ve Kurum hakkÕndaki idari ve mali bilgiler, çeúitli baúOÕklar halinde da÷ÕQÕk bir biçimde Stratejik Planda yer almÕúWÕr. Stratejik Planda, Kurumun idari ve mali açÕdan “nerede” oldu÷unu ortaya koyan bütüncül bir de÷erlendirme yapÕlmamÕúWÕr. Stratejik Planda mevcut durum analizi genel baúOÕ÷Õ altÕnda yer almasÕ gereken øç Çevre Analizinde; kurum kültürü, teknolojik yapÕ, güçlü ve zayÕf yönler hakkÕnda bilgiler verilmemiú sadece insan kaynaklarÕ ile fiziksel kaynaklar bilgisi sunulmuútur. Kurum dÕúÕnda olup da birimi etkileyebilecek fÕrsat ve tehditlerin birlikte analizini içeren DÕú Çevre Analizine de Stratejik Planda yer verilmemiútir. Stratejik Plandaki mevcut durum analizinin Stratejik Planlama KÕlavuzuna uygun olarak hazÕrlanmamasÕ, Kurum hakkÕndaki idari ve mali bilgilerin Plana eksik alÕnmasÕna neden olmuútur. Kamu idaresi cevabÕnda: BakanlÕ÷Õn mevcut stratejik planÕ revize çalÕúmalarÕQÕn sürdürülmekte oldu÷u ve yeni stratejik planÕn stratejik plan hazÕrlama kÕlavuzuna uyumunun sa÷lanaca÷Õ ifade edilmektedir. Sonuç olarak: BakanlÕk revize edilecek olan stratejik planda bulgu konusu hususa dikkat edilece÷ini belirtmiú olup bir sonraki stratejik plan de÷erlendirmesinde bu husus gözden geçirilecektir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ
ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 62
B. Performans ProgramÕQÕn De÷erlendirilmesine øliúkin Bulgular
BULGU 5: BakanlÕk Performans ProgramÕnda Girdi/Faaliyet OdaklÕ
Performans Hedeflerinin BulunmasÕ
BakanlÕk 2014 Mali YÕOÕ Performans ProgramÕnda, girdi veya faaliyet odaklÕ
performans hedeflerinin belirlendi÷i görülmüútür.
5018 sayÕOÕ Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun "Stratejik Plan ve
Performans EsaslÕ Bütçe" baúOÕklÕ 9 uncu maddesinde; stratejik planlarÕnda belirlenen amaç
ve hedefleri gerçekleútirmek amacÕyla, Kamu idarelerinin, yürütecekleri faaliyet ve projeler
ile bunlarÕn kaynak ihtiyacÕQÕ, performans hedef ve göstergelerini içeren performans programÕ
hazÕrlayacaklarÕ hüküm altÕna alÕnmÕúWÕr.
Performans ProgramÕ HazÕrlama Rehberinde; performans hedefi, kamu idarelerinin
stratejik planlarÕnda yer alan amaç ve hedeflerine ulaúmak için program döneminde
gerçekleútirmeyi planladÕklarÕ oÕktÕ-sonuç odaklÕ hedeflerdir, úeklinde tanÕmlanmÕúWÕr.
BakanlÕk 2014 Mali YÕOÕ Performans ProgramÕnda, Stratejik Planda belirlenen amaç ve
hedeflere yönelik belirlenen performans hedeflerinden aúD÷Õdaki tabloda belirtilenlerin girdi
veya faaliyet odaklÕ oldu÷u görülmüútür. DolayÕVÕyla, tabloda yeralan ilgili girdi veya faaliyet
odaklÕ performans hedefleri için di÷er kriterlere göre (ilgililik, ölçülebilirlik ve iyi
tanÕmlanma) de÷erlendirme yapÕlmamÕúWÕr.
Tablo 1 Girdi/Faaliyet OdaklÕ Performans Hedefleri
Amaç Performans Hedefi
ÇalÕúma HayatÕndaki KoúullarÕøyileútirmek øúgücü PiyasasÕnda Toplumsal Cinsiyet Eúitli÷ini Gözeten
Düzenlemelerin Geliútirilmesi
øúyerinde Psikolojik Tacizin Önlenmesine øliúkin
ÇalÕúmalarÕn ArttÕUÕlmasÕ
Kültürel ve Sanatsal Faaliyetlerde ÇalÕúan Çocuklara øliúkin
øú Kanununda Düzenleme YapÕlmasÕ
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 63 Alt øúverenlikle ølgili Mevzuat ve Uygulamadan Kaynaklanan SorunlarÕn Giderilmesi AmacÕyla ÇalÕúmalar YapÕlmasÕ .Õdem TazminatÕ ile ølgili Mevzuat ve Uygulamadan Kaynaklanan SorunlarÕn Giderilmesi AmacÕyla ÇalÕúmalar YapÕlmasÕ østihdama Yönelik PolitikalarÕ Etkinleútirmek østihdam ve Büyüme øliúkisi KapsamÕnda Sa÷lanan Tüm Teúviklerin Tek Elden Yürütülmesi KayÕtdÕúÕøstihdamla Mücadele Etmek Mesleki Anlamda Geçici øúøliúkisine Yönelik Düzenleme YapÕlmasÕ Avrupa Birli÷inin ønsan KaynaklarÕ PolitikalarÕQÕn Ülkemizde Daha Etkin KullanÕlmasÕQÕ Sa÷lamak ve KazanÕlan Deneyim ve Perspektifi Ulusal ve Uluslar arasÕ Düzeyde Geliútirmek ve Paylaúmak PIAAC Olarak Bilinen “Uluslar arasÕ Yetiúkin Becerilerinin Ölçülmesi ProgramÕQÕ” OECD ile Ortaklaúa Yürütmek Sosyal Politika ve østihdam FaslÕnda Müzakerelerine øliúkin ÇalÕúmalar Yürütülecektir.ESRP Avrupa Komisyonu ve ølgili Tüm KurumlarÕn KatkÕlarÕyla HazÕrlanarak ømzalanacaktÕr. Kamu idaresi cevabÕnda: BakanlÕk 2015 Mali YÕOÕ Performans ProgramÕ hazÕrlanÕrken hedeflerin çÕktÕ/sonuç odaklÕ olmasÕna dikkat edilece÷i ifade edilmektedir. Sonuç olarak: BakanlÕk, 2015 Mali YÕOÕ Performans ProgramÕnda bulgu konusu hususa dikkat edilece÷ini belirtmiú olup bir sonraki performans programÕ de÷erlendirmesinde bu husus gözden geçirilecektir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 64 C. Faaliyet Raporunun De÷erlendirilmesine øliúkin Bulgular BULGU 6: Faaliyet Raporunda, BakanlÕ÷Õn Tüm Faaliyetlerine Yer Verilmemesi ønsan KaynaklarÕQÕn Geliútirilmesi Operasyonel ProgramÕQÕn otoritesi konumunda olan Avrupa Birli÷i Koordinasyon Dairesi BaúkanlÕ÷Õ yönetiminde kullandÕUÕlan Avrupa Birli÷i fonlarÕ ve ulusal katkÕ ve iúçi ücretlerinden ceza olarak kesilen paralar hesabÕndan gerçekleútirilen faaliyetlerin, ødare Faaliyet Raporunda yer almadÕ÷Õ görülmüútür. 5018 sayÕOÕ Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Faaliyet RaporlarÕ” baúOÕklÕ 41 inci maddesine göre; üst yöneticiler ve bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama yetkililerince, hesap verme sorumlulu÷u çerçevesinde, her yÕl faaliyet raporu hazÕrlanÕr ve üst yönetici, harcama yetkilileri tarafÕndan hazÕrlanan birim faaliyet raporlarÕQÕ esas alarak, idaresinin faaliyet sonuçlarÕQÕ gösteren idare faaliyet raporunu düzenleyerek kamuoyuna açÕklar. 5018 sayÕOÕ Kanun uyarÕnca çÕkarÕlan “Kamu ødarelerince HazÕrlanacak Faaliyet RaporlarÕ HakkÕnda Yönetmelik” ile genel bütçe kapsamÕndaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler, sosyal güvenlik kurumlarÕ ile mahalli idarelerin faaliyet raporlarÕQÕn hazÕrlanmasÕ, ilgili idarelere verilmesi, kamuoyuna açÕklanmasÕ ve bu iúlemlere iliúkin süreler ile di÷er usul ve esaslar belirlenmektedir. ølgili Yönetmelik’in “Raporlama ølkeleri” baúOÕklÕ ikinci bölümünde faaliyet raporlarÕQÕn mali saydamlÕk ve hesap verme sorumlulu÷unu sa÷layacak úekilde hazÕrlanaca÷Õ, faaliyet raporlarÕnda yer alan bilgilerin eksiksiz olmasÕ ve faaliyet sonuçlarÕQÕ tüm yönleriyle açÕklamasÕ gerekti÷i ve faaliyet raporlarÕQÕn, bir mali yÕOÕn tüm faaliyet sonuçlarÕQÕ gösterecek úekilde hazÕrlanaca÷Õ hususlarÕ hüküm altÕna alÕnmÕúWÕr. Konuyla ilgili olarak yapÕlan denetimlerde; KatÕOÕm Öncesi Mali YardÕm AracÕ (IPA) kapsamÕnda “ønsan KaynaklarÕQÕn Geliútirilmesi Operasyonel ProgramÕ" nÕn otoritesi konumunda olan ABKDB yönetiminde kullandÕUÕlan Avrupa Birli÷i fonlarÕ ve ulusal katkÕQÕn 5018 sayÕOÕ Kanun uyarÕnca muhasebeleútirilip raporlanmamasÕQÕn, BakanlÕk 2014 YÕOÕ Denetim Raporunda yer alan bulgumuzda ayrÕntÕOÕ bir úekilde açÕklamÕú oldu÷umuz gibi, kamu kaynaklarÕQÕn kayÕt dÕúÕnda kalmasÕna neden oldu÷u görülmüútür. Bu durum, ABKDB’ nin øKG Bileúeni Program Otoritesi olarak icra etti÷i önemli faaliyetlerin, faaliyet raporlarÕnda görülmemesine neden olmaktadÕr. AyrÕca, ABKDB tarafÕndan IPA fonlarÕna iliúkin kayÕtlarÕn dönemsellik ilkesine uyulmaksÕ]Õn tutulmasÕ, faaliyet raporlarÕQÕn bir mali
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 65 \ÕOÕn faaliyet sonuçlarÕQÕ gösterecek úekilde hazÕrlanmasÕ gerekti÷i hükmüne de aykÕUÕOÕk teúkil etmektedir. Yine, 4857 sayÕOÕ øú Kanunu’nun 38 inci maddesi uyarÕnca iúçi ücretlerinden ceza olarak kesilen paralarÕn toplandÕ÷Õ banka hesabÕQÕn ve bu hesaptan yapÕlan harcamalarÕn, BakanlÕk 2014 YÕOÕ Denetim Raporunda yer alan bulguda ayrÕntÕOÕ bir úekilde açÕklandÕ÷Õ üzere, muhasebeleútirilmeyip raporlanmamasÕ nedeniyle bu ceza paralarÕyla yürütülen faaliyetler de ødare Faaliyet Raporunda yer almamaktadÕr. DolayÕVÕyla, ønsan KaynaklarÕQÕn Geliútirilmesi Operasyonel ProgramÕQÕn otoritesi konumunda olan ABKDB yönetiminde kullandÕUÕlan Avrupa Birli÷i fonlarÕ ve ulusal katkÕ ve Lúçi ücretlerinden ceza olarak kesilen paralar hesabÕndan gerçekleútirilen faaliyetlerin ødare Faaliyet Raporunda yer almamasÕ nedeniyle ødare Faaliyet Raporu, BakanlÕk faaliyet sonuçlarÕQÕn tümünü içermemektedir. Kamu idaresi cevabÕnda: øúçi ceza paralarÕ BakanlÕkça belirtilecek özel hesapta izlenmesi gerekti÷inden, bu kapsamda elde edilecek gelirlerin bütçe ile iliúkilendirilmesi imkanÕQÕn bulunmadÕ÷Õ, ancak ceza paralarÕna iliúkin tüm iúlemlerin muhasebeleútirilmesi ve raporlanmasÕna iliúkin hususlarÕn mevzuat de÷Lúiklik çalÕúmalarÕnda dikkate alÕnaca÷Õ, KatÕOÕm Öncesi Mali YardÕm AracÕ (IPA) kapsamÕnda finanse edilen operasyonlara iliúkin bazÕ mali bilgilere Raporda yer verildi÷i, BakanlÕk ødare Faaliyet raporunda eksik olan faaliyetlere ve mali bilgilere, 2015 yÕOÕ için hazÕrlanacak BakanlÕk ødare Faaliyet raporunda yer verilece÷i ifade edilmektedir. Sonuç olarak: Kamu ødarelerince HazÕrlanacak Faaliyet RaporlarÕ HakkÕnda Yönetmelik gere÷i, faaliyet raporlarÕQÕn mali saydamlÕk ve hesap verme sorumlulu÷unu sa÷layacak úekilde hazÕrlanmasÕ, faaliyet raporlarÕnda yer alan bilgilerin eksiksiz olmasÕ ve faaliyet sonuçlarÕQÕ tüm yönleriyle açÕklamasÕ ve faaliyet raporlarÕQÕn, bir mali yÕOÕn tüm faaliyet sonuçlarÕQÕ gösterecek úekilde hazÕrlanmasÕ gerekmektedir. Mali saydamlÕk ve hesap verme sorumlulu÷unu sa÷layacak úekilde KatÕOÕm Öncesi Mali YardÕm AracÕ (IPA) kapsamÕnda yürütülen tüm faaliyetlerin ve øúçi ücretlerinden ceza olarak kesilen paralarÕn toplandÕ÷Õ banka hesabÕQÕn ve bu hesaptan yapÕlan harcamalarÕn ødare Faaliyet Raporunda yer almasÕ gerekti÷i düúünülmektedir. ABKDB tarafÕndan IPA fonlarÕna iliúkin kayÕtlarÕn dönemsellik ilkesine uyulmaksÕ]Õn tutulmasÕ, faaliyet raporlarÕQÕn bir mali yÕOÕn faaliyet sonuçlarÕQÕ gösterecek úekilde hazÕrlanmasÕQÕ da engellemektedir. AyrÕca, BakanlÕk 2014 yÕOÕ Faaliyet Raporunda øKG
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 66 Operasyonel ProgramÕ AltÕndaki Giderlerin Do÷rudan FinansmanÕ Projesi adÕ altÕnda BakanlÕk tarafÕndan kullanÕlan IPA fonlarÕna iliúkin herhangi bir bilgi yer almamakta olup BakanlÕk tarafÕndan sunulan cevabi yazÕda da bu hususa iliúkin bir bilgi sunulmamÕúWÕr. BULGU 7: Faaliyet Raporunda Birbirleriyle TutarlÕ Olmayan SayÕsal Bilgilerin OlmasÕ øú Sa÷OÕ÷Õ ve Güvenli÷i Enstitüsü Müdürlü÷ü (øSGÜM) merkez ve bölge laboratuarlarÕnda çalÕúan personel sayÕVÕ ile øSGÜM'den hizmet alan iúyeri sayÕVÕ ve øSGÜM tarafÕndan gerçekleútirilen ölçüm ve analiz sayÕVÕQÕn, BakanlÕk 2014 YÕOÕ Faaliyet Raporunun çeúitli bölümlerinde farklÕ oldu÷u görülmüútür. Faaliyet Raporunun "ønsan KaynaklarÕ" bölümünde personel da÷ÕOÕPÕ bilgisi verilmekte olup yÕlsonu itibariyle øSGÜM laboratuarlarÕnda (merkez ve bölge laboratuarlarÕ) toplam 177 personel görev almaktadÕr. Oysaki, Raporun "øú Sa÷OÕ÷Õ ve Güvenli÷ine Yönelik YapÕlan øncelemeler ve Ölçümler" baúOÕklÕ bölümünde øSGÜM'ün merkez ve bölge laboratuarlarÕnda toplam 375 çalÕúan personel ile hizmet verdi÷i bilgisi sunulmaktadÕr. AyrÕca, yine aynÕ bölümde 2014 yÕOÕnda 405 iúyerinde inceleme yapÕldÕ÷Õ ve fiziksel, kimyasal ve biyolojik olmak üzere toplam 30.455 ölçüm yapÕldÕ÷Õ bigileri yer almaktadÕr. Bu kez, Raporun "Performans Göstergesi SonuçlarÕ Formunda (tablo 37)", øSGÜM'den hizmet alan iúyeri sayÕVÕ 226 ve øSGÜM tarafÕndan gerçekleútirilen ölçüm ve analiz sayÕVÕQÕn ise 27.694 oldu÷u belirtilmektedir. Özetle, BakanlÕk 2014 yÕOÕ Faaliyet Raporunda yer alan sayÕsal bilgilerin kendi içinde tutarlÕOÕk göstermeyerek ilgili bölümlerde farklÕ ifade edilmesi, BakanlÕk faaliyet sonuçlarÕQÕn Raporda hatalÕ beyan edilmiú olma riskini göstermektedir. Kamu idaresi cevabÕnda:øú Sa÷OÕ÷Õ ve Güvenli÷i Enstitüsü Müdürlü÷ünde (Merkez ve Bölge LaboratuvarlarÕ dahil) kadrolu personel ile birlikte di÷er birimlerden görevlendirilenler ve taúeron Lúçiler nedeniyle fiilen çalÕúan sayÕVÕQÕn toplam 375 oldu÷u, ölçüm sayÕlarÕnda görülen farklÕOÕk hususunda ise ölçümlerin mükerrer sayÕlmÕú olabilece÷i, ölçüm ve analizlerin kayÕtlarÕQÕn sa÷OÕklÕ tutulabilmesi için var olan fakat kullanÕPÕ desteklenemeyen sistemin iúlerli÷inin gözden geçirilerek, aktif hale getirilmesi için çalÕúmalar yapÕlaca÷Õ ifade edilmektedir. Sonuç olarak: Faaliyet Raporunda ölçüm ve analiz kayÕtlarÕQÕn sa÷OÕklÕ tutulabilmesi için sistemin iúlerli÷inin gözden geçirilerek, aktif hale getirilmesi için çalÕúmalar yapÕlaca÷Õ tarafÕPÕza bildirilmiú oldu÷undan 2015 yÕOÕ denetimlerimizde konunun takibi yapÕlacaktÕr.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 67 BULGU 8: Faaliyet Raporunda Performans Hedeflerindeki Sapmalar øçin Neden SunulmamasÕ ya da Sunulan Nedenin Geçerli OlmamasÕ BakanlÕk ødare Faaliyet Raporunda; ilgili olduklarÕ performans hedeflerine ait bazÕ performans göstergelerinde yÕllÕk hedeflerden sapmalar olmasÕna ra÷men sapma nedenlerinin açÕklanmadÕ÷Õ yada sunulan nedenin ikna edici olmadÕ÷Õ veya geçersiz oldu÷u görülmüútür. 5018 sayÕOÕ Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun " Faaliyet RaporlarÕ" baúOÕklÕ 41 inci maddesinde; idare faaliyet raporunun, ilgili idare hakkÕndaki genel bilgilerle birlikte kullanÕlan kaynaklarÕ, bütçe hedef ve gerçekleúmeleri ile meydana gelen sapmalarÕn nedenlerini, varlÕk ve yükümlülükleri ile yardÕm yapÕlan birlik, kurum ve kuruluúlarÕn faaliyetlerine iliúkin bilgileri de kapsayan malî bilgileri; stratejik plan ve performans programÕ uyarÕnca yürütülen faaliyetleri ve performans bilgilerini içerecek úekilde düzenlenece÷i hüküm altÕna alÕnmÕúWÕr. Kamu ødarelerince HazÕrlanacak Faaliyet RaporlarÕ HakkÕnda Yönetmelik'in " Birim ve idare faaliyet raporlarÕQÕn kapsamÕ" baúOÕklÕ 18 inci maddesinde; mali bilgiler baúOÕ÷Õ altÕnda, kullanÕlan kaynaklara, bütçe hedef ve gerçekleúmeleri ile meydana gelen sapmalarÕn nedenlerine, varlÕk ve yükümlülükler ile yardÕm yapÕlan birlik, kurum ve kuruluúlarÕn faaliyetlerine iliúkin bilgilere, temel mali tablolara ve bu tablolara iliúkin açÕklamalara yer verilece÷i ve ayrÕca, iç ve dÕú mali denetim sonuçlarÕ hakkÕndaki özet bilgilerin de bu baúOÕk altÕnda yer alaca÷Õ ifade edilmektedir. Yine, aynÕ maddede performans bilgileri baúOÕ÷Õ altÕnda ise, idarenin stratejik plan ve performans programÕ uyarÕnca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programÕnda yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleúme durumu ile meydana gelen sapmalarÕn nedenlerine, di÷er performans bilgilerine ve bunlara iliúkin de÷erlendirmelere yer verilir, denilmektedir. YukarÕda yazÕOÕ mevzuat hükümleri gere÷i; bütçe ve performans hedeflerinin gerçekleúmelerinde sapmalar olmasÕ durumunda idarenin, hedef ve gerçekleúme arasÕndaki sapmanÕn nedenleri hakkÕnda faaliyet raporunda inandÕUÕFÕ ve geçerli açÕklama getirmesi gerekmektedir. AyrÕca, gerçekleúmenin hedeflenenden fazla olmasÕ durumunda da sapmaya iliúkin nedenlerin faaliyet raporunda açÕklanmasÕ gerekmektedir. BakanlÕk 2014 Mali YÕOÕødare Faaliyet Raporunda, Performans ProgramÕnda yer alan hedef ve göstergelere iliúkin yÕlsonu gerçekleúmeler gösterilmektedir. Buna göre; 2014 Mali <ÕOÕ Performans ProgramÕnda yer alan toplam 135 adet göstergeden % 27'si (36 adet) hedef de÷erlerine tam olarak ulaúPÕú, % 35'i (47 adet) hedef de÷erlerine ulaúamamÕú, %38'i ise (52
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 68 adet) hedef de÷erlerini aúPÕúWÕr. Ancak, Faaliyet raporunda performans düúüklü÷ü için neden sunulmayan yahut sunulan sapma nedeninin ikna edici olmadÕ÷Õ veya geçersiz oldu÷u durumlar görülmüútür. AyrÕca, gerçekleúmenin hedeflenenden fazla oldu÷u durumlarda Raporda yine bu sapmaya iliúkin yeterli açÕklamalarda bulunulmamÕúWÕr. " KÕdem TazminatÕ ile ølgili Mevzuat ve Uygulamadan Kaynaklanan SorunlarÕn Giderilmesi AmacÕyla ÇalÕúmalar YapÕlmasÕ" hedefine yönelik olarak 2014 yÕOÕnda 5 toplantÕ yapÕlmasÕ planlanmÕúWÕr. Ancak, yÕlsonu itibariyle hedefe yönelik olarak planlanan toplantÕlarÕn gerçekleútirilemedi÷i ve göstergedeki yÕllÕk hedefe ulaúÕlamadÕ÷Õ görülmüútür. Sorumlu birim, bu hedefin Ulusal østihdam Stratejisi Eylem PlanlarÕ ve Öncelikli Dönüúüm ProgramlarÕ KapsamÕnda eylemlerin ilerleyen zamanda gerçekleútirilece÷ini belirtmiú olmasÕna ra÷men ilgili birim tarafÕndan sunulan neden, performans düúüklü÷ü için ikna edicilik özelli÷i taúÕmamaktadÕr. " Üçlü Sosyal Diyalog MekanizmalarÕQÕn Etkinleútirilmesi" hedefine yönelik olarak toplantÕ faaliyetleri, ÇalÕúma Meclisi de÷erlendirme toplantÕVÕ ve sosyal diyalog mekanizmalarÕQÕn yeniden yapÕlandÕUÕlmasÕ faaliyetleri planlanmÕúWÕr. YÕl sonu itibariyle göstergelerdeki yÕllÕk hedeflere ulaúÕlamadÕ÷Õ görülmüútür. Sorumlu birim tarafÕndan sosyal diyalog mekanizmalarÕQÕn çalÕúmalarÕQÕn süreklili÷ini sa÷lamasÕQÕn planlanmakta oldu÷u, üçlü sosyal diyalog mekanizmalarÕQÕn yeniden yapÕlandÕUÕlmasÕna yönelik yapÕlacak toplantÕlarla çalÕúma hayatÕnda yer alan konularla ilgili sosyal taraflarÕn ve kamu kurum ve kuruluúlarÕQÕn görüúleri ve çözüm önerilerinin alÕnaca÷ÕQÕ bildirmiútir. Ancak, ilgili birim tarafÕndan sunulan neden, performans düúüklü÷ü için geçerli bir neden olma özelli÷i taúÕmamaktadÕr. " øúletmelerde økili Sosyal Diyalog MekanizmalarÕQÕn OluúturulmasÕ ve øyi Uygulama Örneklerinin YayÕmlanmasÕ" hedefine yönelik olarak 1 adet toplantÕ faaliyeti planlanmÕúWÕr. <Õlsonu itibariyle hedefe yönelik göstergede gerçekleúme olmamÕúWÕr. Sorumlu birim, iúletme düzeyinde sosyal diyalog mekanizmalarÕQÕn uygulanabilmesi için pilot uygulamalarÕn yapÕlaca÷ÕQÕ, bu kapsamda sosyal taraflarla önümüzdeki dönem içerisinde hazÕrlÕk toplantÕVÕ yapÕlarak pilot uygulamanÕn yapÕlaca÷Õ iúletmelerin belirlenece÷ini bildirmiú olmasÕna ra÷men ilgili birim tarafÕndan sunulan neden, performans düúüklü÷ü için geçerli bir neden olma özelli÷i taúÕmamaktadÕr. " Yerel Düzeyde Sosyal Diyalog MekanizmalarÕQÕn OluúturulmasÕ" hedefine yönelik olarak 1 adet toplantÕ faaliyeti planlanmÕúWÕr. YÕlsonu itibariye hedefe yönelik göstergede gerçekleúme olmamÕúWÕr. Ancak, sorumlu birim yerel düzeyde sosyal diyalog
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ
ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 69
mekanizmalarÕQÕn oluúturulmasÕna adÕm teúkil etmek üzere 3 pilot ilde çalÕúma yapÕlmasÕQÕn
planlandÕ÷ÕQÕ, bu kapsamda sosyal taraflarla önümüzdeki dönem içerisinde hazÕrlÕk toplantÕVÕ
yapÕlarak pilot uygulamanÕn yapÕlaca÷Õ illerin belirlenece÷ini belirtmiú olmasÕna ra÷men ilgili
birim tarafÕndan sunulan neden, performans düúüklü÷ü için geçerli bir neden olma özelli÷i
taúÕmamaktadÕr.
" Bilinçlendirme ve E÷itim Faaliyetlerinde Süreklilik Sa÷layarak Gerçekleútirilen
Faaliyetlere KatÕOÕm SayÕVÕQÕ ArttÕrmak" hedefine yönelik olarak 100 adet e÷itim
düzenlenmesi ve bu e÷itimlere 4.000 kiúinin katÕlmasÕ hedeflenmiútir. YÕlsonu itibariyle I.
performans göstergesinin gerçekleúme oranÕ %90 seviyesinde kalmÕú olmasÕna ra÷men
performans düúüklü÷ü için ilgili birim tarafÕndan yÕllÕk hedeften sapma nedeni
açÕklanmamÕúWÕr.
" Çocuk øúçili÷inin AzaltÕlmasÕ" hedefine yönelik olarak çocuk iúçili÷inin
önlenmesinde yerel kaynaklarÕn etkinleútirilmesi projesinin uygulanmasÕ planlanmÕúWÕr. Bu
kapsamda, 2 adet proje uygulanmasÕ, 500 çocu÷a ulaúÕlmasÕ, 300 çocu÷a ve 250 aileye hizmet
sa÷lanmasÕ hedeflenmiútir. YÕlsonu itibariyle, 3. performans göstergesinin gerçekleúme oranÕ
%75,3 seviyesinde kalmÕú olmasÕna ra÷men ilgili birim tarafÕndan yÕllÕk hedeften sapma
nedeni açÕklanmamÕúWÕr.
" Güvenceli Esneklik YaklaúÕPÕQÕn Geliútirilmesi" hedefine yönelik olarak
bilgilendirme ve bilinçlendirme faaliyetleri planlanmÕúWÕr. Planlanan faaliyetler sonucunda 10
kurum/kuruluú ile iúbirli÷i yapÕlmasÕ hedeflenmiútir.YÕlsonu itibariyle, performans
göstergesinin gerçekleúme oranÕ %30 olarak hesaplanmÕúWÕr. ølgili birim tarafÕndan yÕllÕk
hedeften sapma nedeni açÕklanmamÕúWÕr.
" østihdamÕn ArtÕUÕlmasÕ AmacÕyla Belli Sektörlere Dönük Politikalar Geliútirilmesi"
hedefine yönelik olarak her bir sektör için ikiúer toplantÕ yapÕlmasÕ, planlanan toplantÕlar
sonucunda, biliúim sektöründe istihdam edilen kiúi sayÕVÕndaki artÕú oranÕQÕn %5, inúaat
sektöründe istihdam edilen kiúi sayÕVÕndaki artÕú oranÕQÕn %9, inúaat sektöründe mesleki
yeterlilik sertifikasÕna sahip kiúi sayÕVÕndaki artÕú oranÕQÕn %1, sa÷OÕk sektöründe istihdam
edilen kiúi sayÕVÕndaki artÕú oranÕQÕn%5, tekstil ve hazÕr giyim sektöründe sertifika sahibi kiúi
sayÕVÕndaki artÕú oranÕQÕn %2 ve turizm sektöründe istihdam edilen kiúi sayÕVÕndaki artÕú
oranÕQÕn %4 olmasÕ hedeflenmiútir. YÕlsonu itibariyle hedeflere ulaúÕlamadÕ÷Õ görülmüútür.
Sorumlu birim tarafÕndan göstergelerdeki gerçekleúmelere iliúkin herhangi bir bilgi
verilmemiútir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ
ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 70
" Mesleki Anlamda Geçici øú øliúkisine Yönelik Düzenleme YapÕlmasÕ" hedefine
yönelik olarak toplantÕ faaliyetleri planlanmÕúWÕr. Planlanan faaliyetler sonucunda 1 mevzuatÕn
hazÕrlÕk çalÕúmalarÕQÕn tamamlanmasÕ, 10 kurum ve kuruluú ile iúbirli÷i yapÕlmasÕ
hedeflenmiútir. YÕlsonu itibariyle hedeflere ulaúÕlamadÕ÷Õ görülmüútür. Sorumlu birim, Ulusal
østihdam Stratejisi Eylem PlanlarÕ ve Öncelikli Dönüúüm ProgramlarÕ kapsamÕnda eylemlerin
ilerleyen zamanda gerçekleútirilece÷i bildirmiú olup bu neden, performans düúüklü÷ü için
geçerli bir neden de÷ildir.
" KayÕt DÕúÕOÕ÷Õn Önlenmesi AmacÕyla Belli Sektörlere Dönük Politikalar
Geliútirilmesi" hedefine yönelik olarak toplantÕlar yapÕlmasÕ planlanmÕúWÕr. Planlanan
toplantÕlar sonucunda, inúaat sektöründeki kayÕt dÕúÕ istihdamdaki azalma oranÕ %2, tarÕm
sektöründeki kayÕt dÕúÕ istihdamdaki azalma oranÕ %2, tekstil ve hazÕr giyim sektöründeki
kayÕt dÕúÕ istihdamdaki azalma oranÕ %2, turizm sektöründeki kayÕt dÕúÕ istihdamdaki azalma
oranÕ %2 olarak hedeflenmiútir. Sorumlu birim göstergelerdeki gerçekleúmelere iliúkin
herhangi bir bilgi vermemiú faaliyetlerin henüz planlanmakta oldu÷unu ve bu nedenle
uygulamaya konulamadÕ÷ÕQÕ belirtmiútir.
" BakanlÕ÷ÕPÕz Görev AlanÕyla ølgili økili ve Çok TaraflÕøliúkilerin Geliútirilmesi"
hedefine yönelik olarak iúbirli÷i faaliyetleri planlanmÕúWÕr. Bu kapsamda, 40 adet ikili ve çok
taraflÕ uluslararasÕ toplantÕya katÕOÕm sa÷lanmasÕ ve bu toplantÕlara 90 kiúinin katÕlmasÕ,
uluslararasÕ kuruluúlar ve devletlerle 2 adet ortak proje ve iúbirli÷i gerçekleútirilmesi, 60 adet
ikili ve çok taraflÕ iliúkilere iliúkin inceleme ve de÷erlendirme raporu hazÕrlanmasÕ
hedeflenmiútir. YÕlsonunda I. performans göstergesinin gerçekleúme oranÕ %87,5, II.
performans göstergesinin gerçekleúme oranÕ %66,7, IV. performans göstergesinin
gerçekleúme oranÕ ise %38,3 olarak hesaplanmÕúWÕr. Ancak, ilgili birim tarafÕndan yÕllÕk
hedeften sapma nedeni açÕklanmamÕúWÕr.
Özetle, hedeflerde meydana gelen sapmalar ve farklar ayrÕ ve net biçimde gösterilmeli
ve sapma nedenleri geçerli ve ikna edici olmalÕGÕr. AyrÕca, gerçekleúmenin hedeflenenden
fazla olmasÕ durumunda da sapmaya iliúkin nedenlerin faaliyet raporunda açÕklanmasÕ
gerekmektedir.
Kamu idaresi cevabÕnda:ølgili olduklarÕ performans hedeflerine ait bazÕ performans
göstergelerinde yÕllÕk hedeflerden sapmalar olmasÕna ra÷men sapma nedenlerinin sehven
Raporda açÕklanmadÕ÷Õ, bazÕ hedeflerle ilgili olarak gelecek dönemde çalÕúmalarÕQÕn devam
etti÷i, Raporda yer alan göstergelerin gerçekleútirilmesinin sadece BakanlÕk çalÕúma alanÕ
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 71 içinde olmayÕp baúka kurum ve kuruluúlarÕn da çalÕúma alanÕ içinde yer almasÕ nedeniyle sapma nedenlerine yer verilmedi÷i gibi spesifik hususlar ifade edilmektedir. Sonuç olarak: Bütçe ve performans hedeflerinin gerçekleúmelerinde sapmalar olmasÕ durumunda idarenin, hedef ve gerçekleúme arasÕndaki sapmanÕn nedenleri hakkÕnda açÕklama getirmesi ve planlanan ve gerçekleúen performans arasÕndaki sapmanÕn nedenlerinin inandÕUÕFÕ ve geçerli olmasÕ gerekti÷i düúünülmektedir. BakanlÕk cevabi yazÕVÕnda tarafÕPÕza sunulmuú olan yÕllÕk hedeflerden sapmalara iliúkin açÕklamalarÕn Faaliyet Raporunda yazÕlmÕú olmasÕ ve sehven yapÕlan hatalarÕn düzeltilmesi gerekmekte olup 2015 yÕOÕ denetimlerimizde bu hususlarÕn takibi yapÕlacaktÕr. BULGU 9: ødare Faaliyet Raporunda Mali Bilgilerin Eksik OlmasÕ BakanlÕk 2014 mali yÕOÕ ødare Faaliyet Raporunda “Faaliyetlere øliúkin Bilgi ve De÷erlendirmeler” baúOÕ÷Õ altÕnda BakanlÕk hakkÕnda verilen mali bilgilerin eksik oldu÷u görülmüútür. 5018 sayÕOÕ Kanun uyarÕnca çÕkarÕlan “Kamu ødarelerince HazÕrlanacak Faaliyet RaporlarÕ HakkÕnda Yönetmelik”in “Birim ve idari faaliyet raporlarÕQÕn kapsamÕ” baúOÕklÕ 18 inci maddesinde, faaliyet raporlarÕQÕn maddede yazÕOÕ bölümleri ve bilgileri içerecek úekilde hazÕrlanaca÷Õ hüküm altÕna alÕnmÕúWÕr. Bu maddeye göre; faaliyetlere iliúkin bilgi ve de÷erlendirmeler bölümünde, mali bilgiler ile performans bilgilerine detaylÕ olarak yer verilir. Mali bilgiler baúOÕ÷Õ altÕnda, kullanÕlan kaynaklara, bütçe hedef ve gerçekleúmeleri ile meydana gelen sapmalarÕn nedenlerine, varlÕk ve yükümlülükler ile yardÕm yapÕlan birlik, kurum ve kuruluúlarÕn faaliyetlerine iliúkin bilgilere, temel mali tablolara ve bu tablolara iliúkin açÕklamalara yer verilir. AyrÕca, iç ve dÕú mali denetim sonuçlarÕ hakkÕndaki özet bilgiler de bu baúOÕk altÕnda yer alÕr. BakanlÕk 2014 mali yÕOÕ ødare Faaliyet Raporunda mali bilgiler baúOÕ÷Õ altÕnda bütçe hedef ve gerçekleúmelerinde meydana gelen sapmalarÕn nedenlerine ve yardÕm yapÕlan birlik, kurum ve kuruluúlarÕn faaliyetlerine iliúkin bilgilere yer verilmemiútir. AyrÕca, BakanlÕk tarafÕndan bütçe dÕúÕndan kullanÕlan kaynaklara (döner sermayeler, KatÕOÕm Öncesi Mali YardÕm AracÕ FonlarÕ,yemekhane, kreú, sosyal tesis vb.) iliúkin olarak da, mali bilgiler baúOÕ÷Õ altÕnda herhangi bir açÕklama yapÕlmamÕúWÕr.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 72 Kamu idaresi cevabÕnda: Strateji Geliútirme BaúkanlÕ÷ÕQÕn bütçesinden ilgili kuruluúlara (SGK, øùKUR, TODAøE) hazine yardÕmlarÕ yapÕldÕ÷Õ, yapÕlan hazine yardÕmlarÕna iliúkin bilgilere mali tablo dipnotlarÕnda yer verildi÷i, BakanlÕk ødare Faaliyet raporunda eksik olan faaliyetlere ve mali bilgilere, 2015 yÕOÕ için hazÕrlanacak BakanlÕk ødare Faaliyet raporunda yer verilece÷i ifade edilmektedir. Sonuç olarak: BakanlÕk, 2015 Mali YÕOÕ Faaliyet Raporunda bulgu konusu hususa dikkat edilece÷ini belirtmiú olup bir sonraki Faaliyet Raporu de÷erlendirmesinde bu hususun takibi yapÕlacaktÕr. D. Faaliyet SonuçlarÕQÕn Ölçülmesi ve De÷erlendirilmesine øliúkin Bulgular BULGU 10: BakanlÕk Faaliyet SonuçlarÕQÕn Ölçülmesine Yönelik Veri KayÕt ve Kontrol Sisteminin OlmamasÕ BakanlÕk performans bilgisini üreten ve faaliyet sonuçlarÕQÕn ölçülmesine yönelik yeterli bir kontrol sisteminin olmadÕ÷Õ görülmüútür. Veri kayÕt sistemi, bir performans hedefi veya göstergeye yönelik tüm performans bilgisinin toplandÕ÷Õ, analiz edildi÷i ve üretildi÷i sürecin tamamÕGÕr. Herhangi bir performans hedefi veya göstergeye iliúkin gerçekleúmenin ölçülmesi ve raporlanabilmesi için bu ölçümün nasÕl yapÕlaca÷ÕQÕn belirlenmiú olmasÕ gerekmektedir. KurumlarÕn, faaliyet sonuçlarÕ hakkÕnda raporlama yaparken stratejik plan uygulamasÕQÕn sistematik olarak takip edilmesini, uygulama sonuçlarÕQÕn amaç ve hedeflere kÕyasla ölçülmesini ve belirli periyodlarla raporlanmasÕQÕ sa÷layan önceden tanÕmlanmÕú bir izleme ve de÷erlendirme sistemi kurmalarÕ ve faaliyet raporunda gerçekleúmeye iliúkin sunulan sonuçlarÕn önceden belirlenmiú bir yöntem sonucu üretilmesi gerekmektedir. AyrÕca, sa÷OÕklÕ bir performans ölçümü yapÕlabilmesi için ødare tarafÕndan ilgili birimlerden yapÕlan veri talebi sÕrasÕnda hangi kriterlere göre ne tür bilgilerin istendi÷inin net bir úekilde ortaya konulmasÕ ve faaliyet raporuna esas verilerin bilgi iúlem sistemlerinden hangi usul ve esaslara göre talep edilece÷i ve bunlarÕn hangi yöntem, kriter v.b. üzerinden sistemden çekilerek analiz edilece÷i konularÕnda da yazÕOÕ usul ve esaslarÕn bulunmasÕ gerekmektedir.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 73 Veri kayÕt sistemine iliúkin olarak yapÕlan inceleme ve görüúmelerde; stratejik plan ve performans programÕ için ba÷ÕmsÕz yazÕOÕm úeklinde bir biliúim programÕQÕn olmadÕ÷Õ, performans hedefi ve göstergelerinin ve gerçekleúmelerinin tamamÕQÕn Maliye BakanlÕ÷ÕQÕn e-bütçe sistemine girildi÷i, ancak bu sistemin yalnÕzca gösterge gerçekleúme verilerinin giriúi, genel bilgilerin verilmesi ve bu bilgilerin Maliye BakanlÕ÷Õ tarafÕndan takip edilmesi amacÕyla kullanÕldÕ÷Õ, bu nedenle göstergelere iliúkin de÷erlendirmelerin Strateji Geliútirme Dairesi BaúkanlÕ÷Õ tarafÕndan yapÕldÕ÷Õ ve göstergelere iliúkin gerçekleúmelerin sorumlu birimlerden idari kayÕtlarÕ do÷rultusunda manuel olarak ve yazÕúmalar yoluyla elde edildi÷i görülmüútür. AyrÕca, verilerin hangi kriterler üzerinden alÕQÕp analiz edilece÷i ile ilgili önceden belirlenmiú usul ve esaslarÕn bulunmadÕ÷Õ tespit edilmiútir. Belirlenen performans hedeflerine iliúkin gerçekleúmeyi ölçmek için yÕlbaúÕnda herhangi bir ölçüm sistemi kurulmamÕúWÕr. Verilerin bir NÕsmÕ birimlerin var olan otomasyon sistemlerinden, bir kÕsmÕ ise resmi kayÕtlardan elde edilmekle birlikte kalite kontrol sürecinden geçmeden birimlerin beyanlarÕ esas alÕnarak derlenmektedir. Gerçekleúmeler, bu beyanlardaki bilgi ve veriler esas alÕnarak, dönemler halinde Strateji Geliútirme Dairesi BaúkanlÕ÷Õ tarafÕndan hesaplanmakta ve üst yöneticiye raporlanmaktadÕr. KÕsaca, ilgili hedef ve/veya göstergeye yönelik gerçekleúmeleri ölçecek úekilde önceden belirlenmiú bir yöntem üzerine kurulu bir sistem mevcut de÷ildir. Faaliyet raporunda gerçekleúmeye iliúkin sunulan sonuçlar, önceden belirlenmiú bir yöntem sonucu üretilmemektedir. Sonuç olarak, ilgili hedef ve/veya göstergeye yönelik gerçekleúmeleri ölçecek úekilde bir sistem belirlenmemesi yani BakanlÕk genelinde bir veri kayÕt sisteminin mevcut olmamasÕ, performans bilgisinin tam ve do÷ru úekilde ölçülememesi sonucunu do÷urmaktadÕr. Veri kayÕt sisteminin mevcut olmamasÕ ve performans ve gerçekleúmelere iliúkin verilerin ilgili birimlerin, kalite-kontrol sürecinden geçmeden beyanlarÕ do÷rultusunda elde edilmesi, üretilen verilerin güvenirli÷ine yönelik risklerin artmasÕna ve faaliyet raporu sonuçlarÕQÕn hatalÕ olmasÕna neden olmaktadÕr. Kamu idaresi cevabÕnda: BakanlÕkta 2010 yÕOÕndan itibaren performans programÕQÕn hazÕrlanmasÕ ve izlemesine iliúkin çalÕúmalar yürütüldü÷ü, performans programlarÕnda yer alan hedef, gösterge ve faaliyetlerin ilgili yönetmelik ve rehberde belirtilen kriterler ile esas ve usuller çerçevesinde hazÕrlandÕ÷Õ, performans bilgilerinin e-bütçe sistemi üzerinde bulunan performans modülü kullanÕlarak sisteme girildi÷i, hedeflere iliúkin göstergelerin gerçekleúme durumlarÕQÕn bu sistem üzerinden izlenerek Üst Yönetime sunuldu÷u, gerçekleúmelere iliúkin verilerin bir kÕsmÕQÕn sorumlu birimlerin kullandÕklarÕ çeúitli sistemler üzerinden elde edildi÷i, mevcut biliúim alt yapÕVÕna
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 74 uygun bir yönetim bilgi siteminin geliútirilmesi çalÕúmalarÕQÕn devam etti÷i, yürütülen çalÕúmalar sürecinde 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporunda belirtilen veri kayÕt ve kontrol sisteminin oluúturulmasÕna yönelik bulgularÕn dikkate alÕnaca÷Õ ifade edilmektedir. Sonuç olarak: BakanlÕk performans bilgisini üreten ve faaliyet sonuçlarÕQÕn ölçülmesine yönelik yeterli bir kontrol sisteminin olmasÕ gerekmektedir. BakanlÕk, mevcut biliúim alt yapÕVÕna uygun bir yönetim bilgi siteminin geliútirilmesi çalÕúmalarÕnda bulgumuzda bahsetti÷imiz eksiklikleri dikkate alarak bir veri kayÕt ve kontrol sisteminin oluúturulaca÷ÕQÕ belirtmiú olup 2015 yÕOÕ denetimlerimizde bu hususun takibi yapÕlacaktÕr.
T.C. SayÕútay BaúkanlÕ÷Õ ÇalÕúma Ve Sosyal Güvenlik BakanlÕ÷Õ 2014 YÕOÕ Performans Denetim Raporu 75 T.C. SAYIùTAY BAùKANLIöI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr