2014 - ANAYASA MAHKEMESİ.pdf

ANAYASA MAHKEMESĠ 2014 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Ağustos 2015

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 3
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 3
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 3
5. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................... 5
6. TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ...................................................................................................... 6

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Anayasa Mahkemesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Mali Yapı Anayasa Mahkemesi BaĢkanlığı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na ekli I sayılı Cetvelde yer alan genel bütçeli idarelerden olup, faaliyetlerini merkezi yönetim bütçe kanunlarıyla verilen ödeneklerle gerçekleĢtirmektedir. 2014 yılı bütçesi ile Anayasa Mahkemesi BaĢkanlığına 30.952.795,45 TL ödenek tahsis edilmiĢ olup, bu tutar merkezi yönetim bütçesinin % 0,0071’ine tekabül etmektedir. Anayasa Mahkemesi BaĢkanlığınca sunulan Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosuna göre Kurumun 2014 yılı bütçe gideri ve ödenek kullanımı aĢağıda belirtilmiĢtir. Tablo 1: Bütçe Giderleri ve Ödenekler (TL) Yılı Ġçinde Alınan Ödeme Emirleri Yapılan Tenkisler Kalan Ödeme Emirleri Yılı Ġçinde Harcama Mahsup Dönemi Ġçinde Harcama Toplam Harcama Ödenek Üstü Harcama 37.108.500,00 6.155.704,55 30.952.795,45 30.952.795,45 - 30.952.795,45 - Kurum tarafından; 17.340.943,00 TL personel gideri, 580.860,00 TL sermaye gideri ve 13.030.992,45 TL diğer cari giderler olmak üzere, 2014 yılında toplam 30.952.795,45 TL harcama yapılmıĢtır. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Anayasa Mahkemesi BaĢkanlığı mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Anayasa Mahkemesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların Ģekil, süre ve türleri Kanunun 49 ve 50 nci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiĢtir. Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre tutulmaktadır. Kamu Ġdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile garantileri gibi tüm mali iĢlemlerini kapsar. Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi sunmaktır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Amaç” baĢlıklı 1 inci maddesinde; “Bu yönetmeliğin amacı genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin esas, usul, ilke ve standartların belirlenmesidir.” hükmü yer almaktadır.
Bu amacın gerçekleĢtirilmesi için; iĢlemlerin kayıt dıĢında kalmasının önlenmesi ile birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüĢ muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetim ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir. Yönetmeliğin 118-135 inci maddelerinde bu tabloların “her bir kamu idaresi” esasına göre düzenleneceği; 144 üncü maddesinde muhasebe birimlerinin ve kamu idarelerinin yöneticilerinin mali raporlar ve tabloların düzenli olarak hazırlanmasından sorumlu olduğu; 136 ncı maddesinde ise ihtiyaca göre aylık üç aylık ve yıllık olarak hazırlanarak, altı aylık ve yıllık dönemler itibarıyla ilgili olduğu dönemi izleyen üç ay içerisinde Resmi Gazetede yayımlanacağı belirtilmiĢtir. Anayasa Mahkemesi BaĢkanlığı muhasebe hizmetleri, Adalet Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü tarafından yürütülmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Anayasa Mahkemesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde hazırlanarak kamuoyunun bilgisine ve denetim yetkililerine zamanında sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolardan yararlanacak olanlara makul güvence vermek amacıyla mali raporların güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, kaynakların etkili ve ekonomik ve mevzuatına uygun kullanılmasının sağlanması amacıyla kurulup iĢletilmesi gereken mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Anayasa Mahkemesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 Denetim, mali saydamlığın ve hesap verilebilirliğin sağlanması amacıyla; kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla tasarlanmıĢtır. Anayasa Mahkemesi BaĢkanlığı mali iĢlemlerini, 5018 sayılı Kanunun 49 ve 50 nci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenen esaslara uygun olarak raporlamak zorunda olup, tarafımızca yürütülecek denetimlerin mali tablolar dikkate alınarak gerçekleĢtirilmesi hedeflenmekle birlikte; “Kamu Ġdaresinin Mali yapısı ve Mali Tabloları Hakkında Bilgi” baĢlıklı bölümde de açıklandığı üzere, Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin, muhasebe ve raporlama sisteminin kurulması için, Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslara 08.12.2013 tarih ve 28845 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değiĢiklik ile eklenen geçici maddede, hesap dönemi sonunda verilecek defter, mali tablo ve belgelerden bütçe giderleri ve ödenekler tablosu ve taĢınır kesin hesap cetveli ve taĢınır hesabı icmal cetveli dıĢında, düzenlenmesi gereken diğer mali raporların SayıĢtaya gönderilmesi 2013, 2014 ve 2015 yıllarını kapsamak üzere üç yıl ötelenmiĢtir. Bu nedenlerle Anayasa Mahkemesi BaĢkanlığına iliĢkin denetimlerimiz, hazırlanması gereken temel mali raporların düzenlenememesi sebebiyle, bütçe giderleri ile taĢınırlara ait iĢlemlerin mevzuata uygunluğuna dönük olarak gerçekleĢtirilmiĢtir. Denetim ve inceleme çalıĢmaları; BaĢkanlığın muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü Adalet Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğündeki cetvel ve belgeler, bu birimdeki yevmiye kayıtları, düzenlenen ödeme emri belgeleri ile muhasebe iĢlem fiĢleri ve bunların ekinde yer alan kanıtlayıcı belgeler ile bunlara dayanak oluĢturan ilgili harcama birimleri arĢivlerinde muhafaza edilen kanıtlayıcı belgeler; tamlık, doğruluk, tutarlılık ve tabi olduğu mevzuatına uygunluk açısından incelenmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Anayasa Mahkemesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 5. DENETĠM GÖRÜġÜ “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”da 08.12.2013 tarihinde yapılan değiĢiklikle eklenen Geçici 1 inci maddesi uyarınca, Kamu Ġdaresi tarafından 2014 yılına iliĢkin olarak SayıĢtaya sunulan bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, taĢınır kesin hesap cetveli ve taĢınır hesabı icmal cetveli ile “Denetimin Dayanağı, Amacı, Yöntemi ve Kapsamı” bölümünde belirlenen çerçevede gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin, kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğuna iliĢkin yapılan denetimi sonucunda tespit edilen hususlar ile mali yönetim ve iç kontrol sistemlerine iliĢkin değerlendirmeler “Tespit ve Değerlendirmeler” bölümünde gösterilmiĢtir. Kamu zararı iddialarına iliĢkin hususlara yargılamaya esas raporda yer verilecek olup TBMM’nin bilgisine sunulacak önemde baĢka bir husus bulunmamaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Anayasa Mahkemesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 6. TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Faaliyet Raporlarının Bulunmaması Anayasa Mahkemesi BaĢkanlığı 2014 yılı faaliyet raporunun hazırlanmadığı görülmüĢtür. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 41 inci maddesinde: “Üst yöneticiler ve bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama yetkililerince, hesap verme sorumluluğu çerçevesinde, her yıl faaliyet raporu hazırlanır. Üst yönetici, harcama yetkilileri tarafından hazırlanan birim faaliyet raporlarını esas alarak, idaresinin faaliyet sonuçlarını gösteren idare faaliyet raporunu düzenleyerek kamuoyuna açıklar. Merkezî yönetim kapsamındaki kamu idareleri ve sosyal güvenlik kurumları, idare faaliyet raporlarının birer örneğini Sayıştaya ve Maliye Bakanlığına gönderir” denilmektedir. Buna göre, hesap verme sorumluluğu çerçevesinde üst yöneticiler ve bütçeyle ödenek tahsis edilen harcama yetkilerince her yıl hazırlanacak faaliyet raporu performans esaslı bütçelemenin bir unsuru olup, saydamlığın ve hesap verebilirliğin sağlamasında kullanılan bir araçtır. Faaliyet raporu; stratejik plan, performans programı ve bütçe uygulamasının devamı niteliğinde bunlarla bir bütün çalıĢmadır. Bu nedenle gerek rapor hazırlayıcıların gerekse raporu inceleyen ve denetleyenlerin, faaliyet raporlarını plan, program ve bütçelerle birlikte değerlendirmesi gerekmektedir. Plan ve programda yer almayan bir faaliyetin bütçelenmesinin ve dolayısıyla gerçekleĢtirilmesinin de doğru olmayacağı açıktır. Kamu idaresi cevabında; Özetle, "bütçe ile tahsis edilmiĢ kaynakların planlanmıĢ amaçlar doğrultusunda Mali Yönetim Ġlkelerine uygun olarak kullanılmıĢ olup, bununla birlikte bu veriler konsolide edilerek denetim bulgusu doğrultusunda faaliyet raporuna dönüĢtürülecektir" denilmiĢtir. Sonuç olarak; Bulgu konusu ile ilgili çalıĢmaların yürütüldüğü ve bu çalıĢmaların faaliyet raporuna dönüĢtürüleceği belirtilmektedir. Konu ile ilgili süreç takip edilecektir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Anayasa Mahkemesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 BULGU 2: Ġç Denetim Biriminin Kurulmaması Anayasa Mahkemesi BaĢkanlığında iç denetim biriminin henüz kurulmadığı görülmüĢtür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 55 inci maddesinde iç kontrolün tanımı, 56 ncı maddesinde iç kontrolün amacı, 57 nci maddesinde kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemlerinin “harcama birimleri, muhasebe ve malî hizmetler ile ön malî kontrol ve iç denetim”den oluĢtuğu belirtilmiĢ, 63 üncü maddesinde de iç denetim “kamu idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyeti” olarak açıklanmıĢtır. Kamu idarelerinin yıllık iç denetim programının üst yöneticinin önerileri de dikkate alınarak iç denetçiler tarafından hazırlanmasını ve üst yönetici tarafından onaylanmasını öngören 5018 sayılı Kanunun 64 üncü maddesinde ve “Ġç Denetçilerin ÇalıĢma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 15 inci maddesinde de iç denetçinin görevleri; “-Nesnel risk analizlerine dayanarak kamu idarelerinin yönetim ve kontrol yapılarını değerlendirmek, -Kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması bakımından incelemeler yapmak ve önerilerde bulunmak, -Harcama sonrasında yasal uygunluk denetimi yapmak, -İdarenin harcamalarının, malî işlemlere ilişkin karar ve tasarruflarının, amaç ve politikalara, kalkınma planına, programlara, stratejik planlara ve performans programlarına uygunluğunu denetlemek ve değerlendirmek, -Malî yönetim ve kontrol süreçlerinin sistem denetimini yapmak ve bu konularda önerilerde bulunmak, -Denetim sonuçları çerçevesinde iyileştirmelere yönelik önerilerde bulunmak ve bunları takip etmek, -Denetim sırasında veya denetim sonuçlarına göre soruşturma açılmasını gerektirecek bir duruma rastlandığında, ilgili idarenin en üst amirine bildirmek, -Kamu idaresince üretilen bilgilerin doğruluğunu denetlemek, -Üst yönetici tarafından gerekli görülen hallerde performans göstergelerini belirlemede yardımcı olmak, belirlenen performans göstergelerinin uygulanabilirliğini

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Anayasa Mahkemesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 değerlendirmek, -Suç teşkil eden durumlara ilişkin tespitlerini üst yöneticiye bildirmek” olarak belirtilmiĢtir. Buna göre yukarıda belirtilen iç denetim faaliyetlerinin, idarelerin yönetim ve kontrol yapıları ile malî iĢlemlerinin risk yönetimi, yönetim ve kontrol süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliĢtirmek yönünde sistematik, sürekli ve disiplinli bir yaklaĢımla ve genel kabul görmüĢ standartlara uygun olarak gerçekleĢtirilebilmesi için iç denetim biriminin kurulması gerekliliği açıktır. Kamu idaresi cevabında; Özetle, "...16.05.2013 günlü 28649 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 8.4.2013 günlü 2013/4625 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 3 adet iç denetçi (meslek mensubu) kadrosu ihdas edilmiĢtir. Denetim bulgusunda yer alan hususlarla ilgili olarak ihdas edilen kadrolar ile birlikte bir çalıĢma yürütülmesi mümkün hale gelmiĢ olup, bu çerçevede çalıĢmalar sürdürülmektedir." denilmiĢtir. Sonuç olarak; Anayasa Mahkemesi BaĢkanlığı tarafından, iç denetim biriminin oluĢturulması yönünde gerekli çalıĢmaların devam etmekte olduğu bildirilmektedir. Konu ile ilgili süreç takip edilecektir. BULGU 3: Ġç Kontrol Sistemi Değerlendirmesinin Bulunmaması Anayasa Mahkemesi BaĢkanlığı tarafından gerçekleĢtirilmiĢ bir kurum iç kontrol sistemi değerlendirmesinin bulunmadığı tespit edilmiĢtir. Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliği’ne göre Kurumun Kamu Ġç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalıĢmaların yapılmadığı, Kamu Ġç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı Hazırlama Grubu ve Ġç Kontrol Ġzleme ve Yönlendirme Kurulu’nun oluĢturulmadığı, Kamu Ġç Kontrol Standartları çerçevesinde hazırlanması gereken Eylem Planının hazırlanmadığı görülmüĢtür.
Bu kapsamda, Kurum mensuplarının iç kontrol sistemi hakkında bilgi sahibi olmasına yönelik bir faaliyette bulunulmadığı gibi, harcama birimlerinde malî iĢlemlerin onaylı süreç akıĢ Ģemaları da bulunmamakta ve görevli personelin bir kısmının yazılı ancak onaysız prosedür, bir kısmının ise yazılı olmayan mutat hale gelmiĢ bir süreç takip etmekte olduğu görülmüĢtür.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Anayasa Mahkemesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 10.12.2003 tarihli ve 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun beĢinci kısmında “iç kontrol sistemi” düzenlenmiĢtir. Kanunun 55 inci maddesinde iç kontrol, 56 ncı maddesinde iç kontrolün amacı, 57 nci maddesinde iç kontrolün yapısı ve iĢleyiĢi, 58 inci maddesinde de ön mali kontrol hususlarına yer verilmiĢtir. 5018 sayılı Kanunun 55, 56, 57 ve 58 inci maddelerine dayanılarak hazırlanan ve 31.12.2005 tarihli ve 26040 (3. mükerrer) sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe giren “Ġç Kontrol ve Ön Malî Kontrole ĠliĢkin Usul ve Esaslar” hakkında Yönetmeliğin 8 inci maddesinde “… İç kontrol düzenlemeleri ve iç kontrol sisteminin işleyişi, yöneticilerin görüşü, kişi ve/veya idarelerin talep ve şikâyetleri ile iç ve dış denetim sonucunda düzenlenen raporlar dikkate alınarak yılda en az bir kez değerlendirmeye tâbi tutulur ve gerekli önlemler alınır.” hükmü yer almaktadır. Aynı Yönetmeliğin 12 nci maddesinde de “...Harcama birimlerinde süreç kontrolü yapılır. Süreç kontrolünde, her bir işlem daha önceki işlemlerin kontrolünü içerecek şekilde tasarlanır ve uygulanır. Malî işlemlerin yürütülmesinde görev alanlar, yapacakları işlemden önceki işlemleri de kontrol ederler. Süreç kontrolünü sağlamak amacıyla malî işlemlerin süreç akış şeması hazırlanır ve üst yöneticinin onayı ile yürürlüğe konulur” denilmektedir. 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliği ile kamu idarelerinde iç kontrol sisteminin oluĢturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliĢtirilmesi amacıyla (18) standart ve bu standartlar için gerekli (79) genel Ģart belirlenmiĢ ve ayrıca, kamu idareleri tarafından iç kontrol sistemlerinin Kamu Ġç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere yapılması gereken çalıĢmaların belirlenmesi, bu çalıĢmalar için eylem planı oluĢturulması, gerekli prosedürler ve ilgili düzenlemelerin hazırlanması çalıĢmalarının 31.12.2008 tarihine kadar tamamlanması, söz konusu çalıĢmaların etkili bir Ģekilde yürütülmesini sağlamak üzere idarelerin üst yöneticileri tarafından gerekli önlemlerin alınması ve idarelerin iç kontrol sistemini yılda en az bir kez değerlendirmeleri gerektiği ifade edilmiĢtir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, Anayasa Mahkemesi BaĢkanlığı tarafından gerçekleĢtirilmiĢ bir Kurum iç kontrol sistemi değerlendirmesinin bulunması gerekliliği açıktır. Kamu idaresi cevabında; Özetle, denetim bulgusunda ifade edildiği anlamda iç kontrol sistemi değerlendirmesinin yapılabilmesinin temel koĢullarından birinin de iç denetim

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Anayasa Mahkemesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 biriminin varlığı olduğu, bu birim kurulduğunda iç kontrol sistem değerlendirmesinin yapılabilmesinin mümkün olacağı, (2) numaralı denetim bulgusundaki görüĢlerinin burada da geçerli olduğu belirtilmiĢtir. Sonuç olarak; Bulgu konusu ile ilgili çalıĢmaların sürdürüldüğü ifade edilmektedir. Konu ile ilgili süreç takip edilecektir. BULGU 4: Stratejik Plan ve Risklere Yönelik Eylem Planının Bulunmaması Anayasa Mahkemesi BaĢkanlığı tarafından, stratejik plan hazırlanmadığından Kurum amaç ve hedeflerine yönelik biliĢim sistemlerini de kapsayan kurum içi ve kurum dıĢı riskler belirlenmediği gibi bu risklere iliĢkin gerekli analizler oluĢturularak bir eylem planlamasının da yapılmamıĢ olduğu görülmüĢtür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu’nun 9 uncu maddesinde “Kamu idareleri; kalkınma planları, programlar, ilgili mevzuat ve benimsedikleri temel ilkeler çerçevesinde geleceğe ilişkin misyon ve vizyonlarını oluşturmak, stratejik amaçlar ve ölçülebilir hedefler saptamak, performanslarını önceden belirlenmiş olan göstergeler doğrultusunda ölçmek ve bu sürecin izleme ve değerlendirmesini yapmak amacıyla katılımcı yöntemlerle stratejik plan hazırlarlar. Kamu idareleri, kamu hizmetlerinin istenilen düzeyde ve kalitede sunulabilmesi için bütçeleri ile program ve proje bazında kaynak tahsislerini; stratejik planlarına, yıllık amaç ve hedefleri ile performans göstergelerine dayandırmak zorundadırlar” denilmektedir. Kurum ve kuruluĢların orta ve uzun vadeli amaçlarını, temel ilke ve politikalarını, hedef ve önceliklerini, performans ölçütlerini, hedeflerine ulaĢabilmek için izlenecek yöntemler ile kaynak dağılımını içeren stratejik planlama ile; Kurumun genel değerlendirilmesi gerçekleĢtirilerek, paydaĢlar belirlendikten sonra, zayıf ve kuvvetli yönler ile önündeki fırsatlar ve karĢılaĢılabilecek olası riskler ortaya çıkarılmıĢ olacaktır. Dolayısıyla belirlenecek amaçlar çerçevesinde “ulaĢılmak istenilen yer” için “hedefler”, bu hedeflere nasıl ulaĢılacağı da “stratejiler” ile ortaya konulmuĢ olacaktır. Kamu idaresi cevabında; Denetim bulgusu doğrultusunda çalıĢma yapılacağı belirtilmiĢtir. Sonuç olarak; Denetim bulgusu doğrultusunda çalıĢma yapılacağı ifade edilmektedir. Konu ile ilgili süreç takip edilecektir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Anayasa Mahkemesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 BULGU 5: Yazılı Prosedürlerin Bulunmaması Yürütülen tüm faaliyetlerin, ilgili mevzuatına uygun olarak baĢlaması, uygulanması ve sonuçlandırılması aĢamalarını kapsamlı olarak gösteren, her aĢamadaki görevli ve sorumluyu, iĢin yapılmasına iliĢkin ayrıntılı açıklamayı ve düzenlenmesi gereken bilgi ve belgeleri belirten yazılı prosedürlerin mevcut olmadığı görülmüĢtür. Hizmetlerin yürütülmesine iliĢkin yazılı prosedürlerin bulunmaması ya da yetersiz olması, birbirinden farklı uygulamalara yol açabilecek, iĢ verimini düĢürebilecek ve hesap verebilirliği ortadan kaldırabilecektir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 55 inci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan “mali yönetim ve iç kontrol süreçlerine ilişkin standart ve yöntemler Maliye Bakanlığınca belirlenir, geliştirilir ve uyumlaştırılır” hükmüne istinaden Maliye Bakanlığınca hazırlanan Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliği 26.12.2007 tarihli ve 26738 sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıĢtır. Kamu idareleri mali ve mali olmayan tüm iĢlemlerinde bu standartlara uymakla ve gereğini yerine getirmekle yükümlüdür. Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliğinin “Prosedürlerin belirlenmesi ve belgelendirilmesi” baĢlıklı 8 no.lu standardında; “İdareler, faaliyetleri ile mali karar ve işlemleri için gerekli yazılı prosedürleri ve bu alanlara ilişkin düzenlemeleri hazırlamalı, güncellemeli ve ilgili personelin erişimine sunmalıdır. Bu standart için gerekli genel şartlar: 8.1. İdareler, faaliyetleri ile mali karar ve işlemleri hakkında yazılı prosedürler belirlemelidir. 8.2. Prosedürler ve ilgili dokümanlar, faaliyet veya mali karar ve işlemin başlaması, uygulanması ve sonuçlandırılması aşamalarını kapsamalıdır. 8.3. Prosedürler ve ilgili dokümanlar, güncel, kapsamlı, mevzuata uygun ve ilgili personel tarafından anlaşılabilir ve ulaşılabilir olmalıdır” denilmektedir. Bu nedenlerle 5018 sayılı Kanun ve Kamu Ġç Kontrol Standartları Tebliği hükümleri gereğince, Kurumun faaliyetleri ile mali karar ve iĢlemleri için gerekli yazılı prosedürlerin belirlenmesinin gerekliliği açıktır. Kamu idaresi cevabında; Özetle, "6216 sayılı Kanunun Geçici 1’inci maddesinde öngörülen Ġçtüzük ve Yönetmeliğin 6 ay içerisinde çıkarılması öngörülmüĢ ve Ġçtüzük ve yönetmelik yürürlüğe girinceye kadar mevcut Ġçtüzük ve Yönetmeliğin bu Kanuna aykırı

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Anayasa Mahkemesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 olmayan hükümlerinin uygulanmasına devam olunacağı hükme bağlanmıĢtır. Ġçtüzük yukarıda zikredilen Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiĢ olup; Mahkemenin Anayasada sayılan görevlerine iliĢkin olarak çok ayrıntılı bir biçimde düzenlemeleri ihtiva etmektedir. Yürürlükten kaldırılan 10.11.1983 günlü, 2949 sayılı Anayasa Mahkemesinin KuruluĢu ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun'a dayanılarak çıkarılan ve 6216 sayılı Kanun hükümlerine aykırılık teĢkil etmeyen yönetmelik hükümlerinin uygulanmasına devam olunmaktadır. Bununla birlikte yeni yönetmelik çıkarma çalıĢmaları sürdürülmektedir ve denetim bulgusu kapsamında çalıĢma yürütülecektir." denilmiĢtir. Sonuç olarak; Denetim bulgu konusuyla ilgili yeni yönetmelik çıkarma çalıĢmalarının sürdürüldüğü ve denetim bulgusu kapsamında çalıĢmaların yürütüleceği ifade edilmektedir. Konu ile ilgili süreç takip edilecektir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Anayasa Mahkemesi 2014 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr