2013 - METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ.pdf
METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2013 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Ağustos 2014
ĠÇERĠK METEOROLOJĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2013 YILI GENEL BÜTÇE DENETĠM RAPORU 1 METEOROLOJĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2013 YILI DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ DENETĠM RAPORU 17
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2013 YILI GENEL BÜTÇE DENETİM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ........................... 1 DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 3 SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU ........................................................................................................... 3 DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ......................................................... 3 DENETĠM GÖRÜġÜ ............................................................................................................................... 5
KISALTMALAR MGM: Meteoroloji Genel Müdürlüğü DMĠ: Devlet Meteoroloji ĠĢleri Genel Müdürlüğü WMO (World Meteorological Organization): Dünya Meteoroloji TeĢkilatı ECMWF (The European Centre For Medium-Range Weather Forecasts): Avrupa Orta Vadeli Meteorolojik Tahminler Merkezi EUROCONTROL (European Organisation for the Safety of Air Navigation ): Avrupa Hava Seyrüsefer Emniyeti TeĢkilatı EUMETSAT (European Organization for the Exploitation of Meteorological Satellites): Avrupa Meteoroloji Uyduları ĠĢletme TeĢkilatı ECOMET (Economic Meteorology): Avrupa Meteorolojik Fayda Grubu ALADIN (Numerical Weather Prediction Project): Kısa Vadeli Orta-Ölçek Hava Tahminleri Konsorsiyumu
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 1
KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI
HAKKINDA BĠLGĠ
Mali Yapı:
Meteoroloji Genel Müdürlüğü, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanuna
ekli I sayılı Cetvelde yer alan genel bütçeli idarelerden olup, faaliyetlerini merkezi yönetim
bütçe kanunlarıyla verilen ödeneklerle gerçekleĢtirmektedir. 2013 Yılı Bütçesiyle Meteoroloji
Genel Müdürlüğü'ne 193.016.000.-TL ödenek tahsis edilmiĢ olup, bu tutar Merkezi Yönetim
Bütçesinin %004,3(onbinde 4,3) üne tekabül etmektedir.
Ayrıca Meteoroloji Genel Müdürlüğü faaliyetlerinin finansmanında, bütçe dıĢında
kalan döner sermaye iĢletmesinden aktarılan kaynaklar da dahil diğer yerlerden temin edilen
45.348.389,87 TL kaynak kullanılmıĢtır.
Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nce sunulan Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosuna
göre Genel Müdürlüğün 2013 yılı bütçe gideri ve ödenek kullanımı aĢağıda belirtilmiĢtir.
Muhasebe ve Raporlama Sistemi:
Meteoroloji Genel Müdürlüğü, mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiĢ
muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir.
5018 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin ilk iki fıkrasında;
“Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 2
sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak
şekilde kurulur ve yürütülür.
Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran
ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve
yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim
yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir.
Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların Ģekil, süre ve türleri Kanunun
49 ve 50 nci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe
konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiĢtir.
Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre
tutulmaktadır. Kamu Ġdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile
garantileri gibi tüm mali iĢlemlerini kapsar.
Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi
sunmaktır.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Amaç” baĢlıklı 1 inci maddesinde; “Bu
yönetmeliğin amacı genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde
saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında
kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir
bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel
kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara
uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın
çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını
sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin esas, usul, ilke ve standartların
belirlenmesidir.” hükmü yer almaktadır.
Bu amacın gerçekleĢtirilmesi için; iĢlemlerin kayıt dıĢında kalmasının önlenmesi ile
birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüĢ muhasebe ilkeleri çerçevesinde,
uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetim
ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 117 nci maddesinde kapsama dahil kamu
idarelerince düzenlenecek mali tablolar ile bu tabloların Ģekil ve türleri belirlenmiĢtir.
Aynı Yönetmeliğin 118-135 inci maddelerinde bu tabloların “her bir kamu idaresi”
esasına göre düzenleneceği; 144 üncü maddesinde muhasebe birimlerinin ve kamu
idarelerinin yöneticilerinin mali raporlar ve tabloların düzenli olarak hazırlanmasından
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 3 sorumlu olduğu; 136 ncı maddesinde ise ihtiyaca göre aylık üç aylık ve yıllık olarak hazırlanarak, altı aylık ve yıllık dönemler itibarıyla ilgili olduğu dönemi izleyen üç ay içerisinde Resmi Gazetede yayınlanacağı belirtilmiĢtir. Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün muhasebe hizmetleri merkezde Orman ve Su ĠĢleri Bakanlığı Merkez Saymanlık Müdürlüğü, taĢrada ise defterdarlıklar tarafından yürütülmektedir. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde hazırlanarak kamuoyunun bilgisine ve denetim yetkililerine zamanında sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolardan yararlanacak olanlara makul güvence vermek amacıyla mali raporların güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, kaynakların etkili ve ekonomik ve mevzuatına uygun kullanılmasının sağlanması amacıyla kurulup iĢletilmesi gereken mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 4 oluĢturmaktadır. Denetim, mali saydamlığın ve hesap verilebilirliğin sağlanması amacıyla; kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla tasarlanmıĢtır. Meteoroloji Genel Müdürlüğü mali iĢlemlerini, 5018 sayılı Kanunun 49 ve 50 nci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenen esaslara uygun olarak raporlamak zorunda olup, tarafımızca yürütülecek denetimlerin mali tablolar dikkate alınarak gerçekleĢtirilmesi hedeflenmekle birlikte; Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin, muhasebe ve raporlama sisteminin kurulması için, Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslara 8/12/2013 tarih ve 28845 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değiĢiklik ile eklenen geçici maddede, hesap dönemi sonunda verilecek defter, mali tablo ve belgelerden bütçe giderleri ve ödenekler tablosu ve taĢınır kesin hesap cetveli ve taĢınır hesabı icmal cetveli dıĢında, düzenlenmesi gereken diğer mali raporların SayıĢtay’a gönderilmesi 2013, 2014 ve 2015 yıllarını kapsamak üzere üç yıl ötelenmiĢtir. Bu itibarla denetim, SayıĢtaya sunulan bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, taĢınır kesin hesap cetveli ve taĢınır hesabı icmal cetveli ile bu cetvellere esas iĢ ve iĢlemlerin mevzuata uygunluğuna yönelik olarak gerçekleĢtirilmiĢtir. Denetim çalıĢmalarında ayrıca; Bakanlığın merkez ve taĢra muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü (Denetim Planlarında Kapsam sınırlaması ile denetimi yürütmüĢ bulunan Gruplar, sınırlı olan kapsam dahilinde, sınırlarını ayrıca belirteceklerdir.) muhasebe birimlerindeki cetvel ve belgeler ile bu birimlerdeki yevmiye kayıtları ve bunlara esas belgeler; harcama birimlerinde gerçekleĢen mali iĢ, iĢlem ve kararlara ait belgeler tamlık, doğruluk, tutarlılık ve tabi olduğu mevzuatına uygunluk açısından incelenmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 5 DENETĠM GÖRÜġÜ “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”da 08.12.2013 tarihinde yapılan değiĢiklikle eklenen Geçici 1 inci maddesi uyarınca, Kamu Ġdaresi tarafından 2013 yılına iliĢkin olarak SayıĢtaya sunulan bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, taĢınır kesin hesap cetveli ve taĢınır hesabı icmal cetveli ile raporumuzun “Denetimin Dayanağı, Amacı, Yöntemi ve Kapsamı” bölümünde belirlenen çerçevede yapılan denetim sonucunda TBMM’nin bilgisine sunulacak önemde bir husus bulunmamaktadır. Kamu zararı iddialarına iliĢkin hususlara yargılamaya esas raporda yer verilecektir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Meteoroloji Genel Müdürlüğü 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 6
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI METEOROLOJİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ 2013 YILI DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ DENETİM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ .......... 29 DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................... 30 SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU........................................................................................... 31 DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................ 31 DENETĠM GÖRÜġÜ ............................................................................................................... 31 DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ............. 32 EKLER ..................................................................................................................................... 37
KISALTMALAR MGM: Meteoroloji Genel Müdürlüğü DMĠ: Devlet Meteoroloji ĠĢleri Genel Müdürlüğü DHMĠ: Devlet Hava Meydanları ĠĢletmesi Genel Müdürlüğü ICAO: (International Civil Aviation Organization): Uluslararası Sivil Havacılık Örgütü EUROCONTROL: (The European Organisation for the Safety of Air Navigation): Avrupa Hava Emniyeti TeĢkilatı WMO: (World Meteorological Organization): Dünya Meteoroloji TeĢkilatı TAV: T.A.V. Havalimanları ĠĢletmeciliği A.ġ.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 29 KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Mali Yapı Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye ĠĢletmesi, 16.06.2009 tarihli ve 27260 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Devlet Meteoroloji ĠĢleri Genel Müdürlüğü Döner Sermaye ĠĢletmesi Yönetmeliği hükümleri çerçevesinde faaliyetlerini sürdürmekte iken, yeniden düzenlenerek 13 Mart 2013 tarih ve 28586 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe giren “Döner Sermaye ĠĢletmesi Yönetmeliği” hükümleri çerçevesinde faaliyetlerine devam etmektedir. Döner sermaye iĢletmesinin bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması ve muhasebe ile kontrol ve denetimi Maliye Bakanlığınca yürürlüğe konulan Döner Sermayeli ĠĢletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğiyle belirlenmektedir. Kurumun bütçe ve yatırım programında yer alan mal ve hizmet alımları, demirbaĢ alımları, personel giderleri, yolluklar, vergiler gibi her türlü giderler, imkanlar dahilinde Döner Sermaye ĠĢletmesi kaynaklarından karĢılamaktadır. Döner Sermaye ĠĢletmesinin 2013 yılı geliri 75.505.681-TL, gideri 58.800.156-TL olarak gerçekleĢmiĢ olup, ertesi yılına 16.705.525-TL devretmiĢtir. İşletmenin Mali Tabloları Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği 573 üncü madde hükmü kapsamında, Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye ĠĢletmesi Muhasebe Birimince hesap dönemi sonunda düzenlenerek SayıĢtay'a teslim edilen defter, tablo, tutanak ve belgeler Ģunlardır: a) Dönem sonu faaliyet raporu (Örnek: 34)
- Bilânço
- Gelir Tablosu
- SatıĢların Maliyeti Tablosu
- Sermaye Hareketleri Tablosu
- Nakit Akım Tablosu b) Geçici ve kesin mizanlar c) Envanter defterinin bir örneği ve ekli tutanaklar ç) ĠĢletme bütçesi d) Yevmiye defteri e) Döner sermayeli iĢletmeler yıllık gayrisafi hasılat ve kâr bildirimi f) SayıĢtay ilamları cetveli (Örnek:35)
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 30 Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Kasa sayım tutanağı, Banka mevcudu tespit tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, TaĢınır kesin hesap cetveli ile taĢınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri. Faaliyet sonuçları tablosu veya gelir tablosu. Bu tablo, defter, cetvel, tutanak ve belgelerin tamamı (birleĢtirilmiĢ veriler defteri yerine, aynı içerikteki yeviye defteri cd’ye kayıtlı olarak elektronik ortamda) SayıĢtay’a gönderilmiĢtir. Denetim çalıĢmaları, yukarıda sayılan ve SayıĢtay'a teslim edilen defter, belge, tutanak ve tablolar ile yevmiye kayıtlarının dayandığı ödeme emri belgeleri ve ekinde yer alan kanıtlayıcı belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna / gelir tablosuna ve nakit akım tablosuna verilmiĢtir. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 31 SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir. DENETĠM GÖRÜġÜ Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye ĠĢletme Müdürlüğü 2013 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 32 DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Devlet Hava Meydanları ĠĢletmesi Genel Müdürlüğü tarafından dağıtımı yapılan EUROCONTROL gelirlerinden eksik pay alınması. Meteoroloji Genel Müdürlüğü, havacılık alanında verdiği hizmetlerin karĢılığı olarak, EUROCONTROL (Avrupa Hava Emniyeti TeĢkilatı) kuruluĢundan sadece “seyrüsefer hizmet” gelirlerinden milli pay alabilmekte, “yer hizmetleri” için herhangi bir pay alamamaktadır. EUROCONTROL, ortak bir Avrupa hava trafik yönetimi oluĢturmak için kurulmuĢ uluslararası bir kuruluĢtur. KuruluĢ vermiĢ olduğu havacılık hizmetleri için hava sahası kullanıcılarından gelir elde etmektedir. Elde ettiği bu geliri kendisine üye olan ülkelere “Maliyetlerin geri dönüĢümü” ilkesine göre dağıtmaktadır. Türkiye, EUROCONTROL’e, 04.01.1989 tarihinde üye olmuĢtur. 88/13626 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile onaylanmıĢ “Yol Ücretlerine ĠliĢkin Çok Taraflı AnlaĢma” uyarınca, Türkiye’de Havacılık Hizmetlerinin EUROCONTROL nezdinde sorumluluğu Devlet Hava Meydanları ĠĢletmesi Genel Müdürlüğüne (DHMĠ) verilmiĢtir. EUROCONTROL tarafından hava sahası kullanıcılarından yapılan tahsilat, toplam olarak DHMĠ’ye gönderilmekte, milli maliyetin ülke içindeki kurumlara paylaĢımı, DHMĠ ile diğer kurumlar (Meteoroloji Genel Müdürlüğü ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü) arasında ortaklaĢa yürütülen maliyet hesaplamalarını içeren protokoller çerçevesinde gerçekleĢtirilmektedir. 3254 sayılı Meteoroloji Genel Müdürlüğü TeĢkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun 26 ncı maddesi, meteorolojik hizmet maliyetlerinin DHMĠ ile MGM arasındaki protokol çerçevesinde Döner Sermaye ĠĢletmesinin ilgili hesabına yatırılacağını öngörmektedir. Devlet Hava Meydanları ĠĢletmesinin (DHMĠ) iĢletme hizmet gelirleri dıĢındaki havaalanı gelirleri aĢağıda belirtilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 33
Hizmet Türü Ayrıntısı 2013 (TL)
SEYRÜSEFER HĠZMET GELĠRLERĠ 770.346.087,42
TERMĠNAL HĠZMET GELĠRLERĠ
(Yer Hizmetleri) 554.273.640,64
HAVA TERMĠNAL HĠZMET GELĠRLERĠ 384.444.083,04
Konma Hizmeti 340.886.309,95
Yönlendirme Hizmeti 2.882.272,37
YaklaĢma Hizmeti 21.541.091,97
Diğer 19.134.408,75
YER TEMĠNAL HĠZMET GELĠRLERĠ 169.829.557,60
Konaklama Hizmeti 19.734.967,37
Diğer 150.094.590,23
EUROCONTROL tarafından hazırlanan seyrüsefer ve yer hizmetleri çizelgesine
göre, Meteoroloji tarafından verilen hizmetlerin %50’sini yer hizmetleri (yaklaĢma, konma,
konaklama vb.) % 50 sini seyrüsefer hizmetleri oluĢturmaktadır.
Buna rağmen DHMĠ ile MGM arasında yapılan mevcut protokole göre; MGM
tarafından verilen hizmetin yarısı yer hizmetleri için kullanılıyor olmasına rağmen, MGM
sadece seyrüsefer hizmet gelirlerinden pay alabilmekte, yer hizmet gelirlerinden pay
alamamaktadır.
2013 yılında MGM Döner Sermaye ĠĢletmesi gelirleri toplamı 61.053.915,53 TL dir.
Bunun 57.410.261 TL’si seyrüsefer hizmet geliri olarak EUROCONTROL’den elde
edilmiĢtir. Yani 2013 yılında Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye ĠĢletmesi
gelirlerinin %92,51’ini EUROCONTROL teĢkilatından alınan paylar oluĢturmaktadır.
METEOROLOJĠ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ DÖNER SERMAYE ĠġLETMESĠ
MÜDÜRLÜĞÜ 2013 YILI EUROCONTROL GELĠR - GĠDER TABLOSU
AYLAR ÖDEME
TARİHİ
TOPLAM
TAHAKKUK (TL)
KESİNTİ
TOPLAMI (TL)
NET ÖDENEN
(TL)
OCAK 11.01.2013 4.664.600 280.950 4.383.650
ġUBAT 11.02.2013 4.465.045 1.185.395 3.279.650
MART 12.03.2013 4.069.155 186.651 3.882.504
NĠSAN 10.04.2013 4.502.168 2.431.019 2.071.149
MAYIS 10.05.2013 4.087.865 1.205.586 2.882.279
HAZĠRAN 10.06.2013 4.849.878 264.261 4.585.617
TEMMUZ 12.07.2013 5.317.849 259.589 5.058.260
AĞUSTOS 12.08.2013 6.334.442 1.327.501 5.006.941
EYLÜL 12.09.2013 6.827.022 272.905 6.554.117
EKĠM 10.10.2013 7.200.389 325.779 6.874.610
KASIM 11.11.2013 7.850.952 1.396.711 6.454.241
ARALIK 11.12.2013 6.830.957 453.714 6.377.243
TOPLAM 67.000.322 9.590.061 57.410.261
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 34 Yukarıda belirtildiği gibi MGM tarafından verilen hizmetlerin yarısını terminal hizmetleri oluĢturmaktadır. Ancak mevcut protokol gereği sadece “seyrüsefer hizmet” gelirlerinden 2013 yılı için % 7,4 gibi bir pay alınabilmektedir. 2013 verilerine göre bu tutar 770.346.087,42 TL olup, bunun %7,4’sine tekabül eden tutar yukarıda belirtildiği gibi 57.410,261 TL’ dir. Oysa MGM’nin 2013 verilerine göre DHMĠ’nin toplam 554.273.640,64 TL tutarındaki “yer hizmet” gelirlerinden de pay alması gerekmektedir. Bunun içinde mevcut protokolün revize edilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda, Meteoroloji Genel Müdürlüğü DHMĠ’ye verilen “yer hizmetleri”nden de gelir sağlamak amacıyla MGM’nin verdiği hizmet baĢlıklarını belirlemek için 23.07.2010 tarihinde bir komisyon kurmuĢtur. Komisyonun 07.01.2011 tarihinde sunmuĢ olduğu rapor üzerine, 15.05.2011 tarihinde Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Taslak Protokol DHMĠ Genel Müdürlüğüne gönderilmiĢtir. Ancak hazırlanan bu Taslak Protokol, 23.11.2011 tarihinde DHMĠ tarafından, “Hava seyrüsefer hizmetlerinin karşılığı olarak tespit edilecek ücretlerin herhangi bir kâr unsuru içermesine sistem gereği izin verilmemektedir ve Organizasyon’un mevzuatına uygunsuzluk ülke prestiji açısından olumsuz durumlara yol açmaktadır” denilmek suretiyle kabul edilmemiĢtir. Daha sonra MGM tarafından 14.03.2013 tarih ve 11649 sayılı yazı ile yeni bir Taslak Protokol hazırlanmıĢtır. Bu protokolde alınamayan hizmet türleri ve bedelleri belirlenmiĢtir. DHMĠ’nin ilgili taslak protokole 16.06.2013 tarih ve 42814 sayılı cevabında, Yer Hizmet Giderleri için MGM’ ye pay ödenmesini kabul etmekte, ancak belirlenen ücret bedellerinin birim baĢına sabit ücret olarak belirlenmesi yerine “maliyet karĢılığı” bir ücretlendirme sistemine uyulması talep edilmiĢtir. 2013 sonu itibariyle bir konsensüse varılamadığından, 2013 yılında sadece seyrüsefer hizmetleri için bir pay alınabilmiĢtir. Sonuç olarak, Meteoroloji Genel Müdürlüğü, havacılık alanında verdiği hizmetlerden dolayı, uluslararası anlaĢma gereği EUROCONTROL (Avrupa Hava Emniyeti TeĢkilatı)’dan sadece “seyrüsefer hizmet” gelirlerinden milli pay alabiliyorken, “yer hizmetleri” için pay alamamaktadır. Kamu İdaresi Cevabi: Bu konuda DHMĠ Genel Müdürlüğü ile yapılan yazıĢmada hava sahası kullanıcılarına sağlanmakta olan hava seyrüsefer hizmetleri ve bu hizmetlerin bir parçası olarak da Meteoroloji hizmetlerinin teminine iliĢkin maliyetler, Hava sahası kullanıcılarından tahsil edilmek üzere her yıl EUROCONTROL'e bildirilmekte ve bu
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 35 kapsamda yapılan tahsilâtlardan Genel Müdürlüğümüz payı DHMĠ Genel Müdürlüğü aracılığıyla EUROCONTROL tarafından ödenmekte olduğu ifade edilmiĢtir. Sonuç: Hava emniyeti için yapılan her türlü harcama EUROCONTROL Yol Ücretleri Sistemi kapsamında, hava sahası kullanıcılarından tahsil edilebilmektedir. Diğer bir ifadeyle, sisteme taraf olan ülkeler, hava emniyeti için yapmıĢ oldukları yatırım, personel, hava trafik yönetimi, haberleĢme, eğitim, Ar-Ge, yönetim, bilgi sistemleri, meteoroloji, arama-kurtarma konularında yapılacak her türlü harcamayı ülke bütçesine yük getirmeden geri kazanma imkânına sahiptir. Bu sistem, hava emniyeti hizmetleri için yapılan yatırım ve çalıĢmaların maliyetlerini karĢılayacak bir fon kullanma imkânını sunmaktadır. Yol Ücretleri Sistemi kapsamında, Türkiye’ye ait milli maliyetlere iliĢkin EUROCONTROL (Avrupa Hava Emniyeti Teşkilatı) tarafından hava sahası kullanıcılarından yapılan tahsilât, toplam olarak DHMĠ’ye gönderilmekte, milli maliyetin ülke içindeki kurumlara paylaĢımı, DHMĠ ile diğer kurumlar (Meteoroloji Genel Müdürlüğü ve Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü) arasında ortaklaĢa yürütülen maliyet hesaplamaları çerçevesinde gerçekleĢtirilmektedir. EUROCONTROL tarafından hazırlanan seyrüsefer ve yer hizmetleri çizelgesine göre, Meteoroloji Genel Müdürlüğü tarafından verilen hizmetler % 50 oranında yer hizmetleri (yaklaĢma, konma, konaklama vb.) olduğu halde, Meteoroloji Genel Müdürlüğü EUROCONTROL’den sadece Seyrüsefer Hizmet Gelirlerinden pay almakta, yer hizmet gelirlerinden pay almamaktadır. Bulgumuzla ilgili olarak Kurumun verdiği cevapta; Seyrüsefer Hizmet Gelirlerinden pay alınmakta olduğu teyit edilirken, yer hizmet gelirlerinden pay alınamadığına değinilmemektedir. Öneri: Meteoroloji Genel Müdürlüğü, DHMĠ Genel Müdürlüğüne sunulan yer hizmetleri (yaklaĢma, konma, konaklama vb.) maliyetlerinin karĢılığını tahsil edemediğinden, “hava emniyeti” hizmetlerine iliĢkin giderlerin milli maliyetlere yansıtılabilmesi için, maliyetlendirmeye esas teĢkil edecek proje çalıĢmalarının yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 36
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 37
EKLER
EK-1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI
DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ BİLANÇOSU
Aktif Pasif
1 DÖNEN VARLIKLAR 38.280.398,89 3 KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 6.423.916,70
10 HAZIR DEĞERLER 16.845.080,16 32 TĠCARĠ BORÇLAR 15.026,13
10
2
BANKALAR HESABI 16.845.080,16 326 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 15.026,13
12 TĠCARĠ ALACAKLAR 37.006,92 33 DĠĞER BORÇLAR 33.580,04
12
0
ALICILAR HESABĠ 3.300,00 335 PERSONELE BORÇLAR HESABI 8.299,55
12
3
BANKA KREDĠ KARTLARINDAN ALACAKLAR HESABI 33.706,92 336 DĠĞER ÇEġĠTLĠ BORÇLAR HESABI 25.280,49
13 DĠĞER ALACAKLAR 9.216,72 36 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 2.360.667,58
13
5
PERSONELDEN ALACAKLAR HESABĠ 4.354,38 360 ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HESABĠ 672.372,91
13
6
DĠĞER ÇEġĠTLĠ ALACAKLAR HESABI 4.862,34 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLĠK KESĠNTĠLERĠ HESABI 12.816,00
15 STOKLAR 639.954,28 362 ÖDENECEK DÖNER SERMAYE YÜKÜMLÜLÜKLER] HESABĠ 1.674.235,26
15
0
ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI 420,20 369 ÖDENECEK DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER HESABI 1.243,41
15
9
VERĠLEN SĠPARĠġ AVANSLARI HESABI 639.534,08 37 BORÇ VE GĠDER KARġILIKLARI 4.014.642,95
18 GELECEK AYLARA AĠT GĠDERLER VE GELĠR TAHAKKUKLARI 411.774,60 370 DÖNEM KARI VERGĠ VE DĠĞER YASAL YÜKÜMLÜLÜK KARġILIKLARI 4.176.381,41
18
0
GELECEK AYLARA AĠT GĠDERLER HESABI 411.774,60 371 DÖNEM KARININ PEġĠN ÖDENEN VERGĠ VE DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLERĠ -161.738,46
19 DĠĞER DÖNEN VARLIKLAR 20.337.366,21 5 ÖZ KAYNAKLAR 57.090.514,61
19
0
DEVREDEN KATMA DEĞER VERGĠSĠ HESABI 20.337.366,21 50 ÖDENMĠġ SERMAYE 40.384.988,95
2 DURAN VARLIKLAR 25.234.032,42 500 SERMAYE HESABI 50.000.000,00
25 MADDĠ DURAN VARLIKLAR 21.219.389,47 501 ÖDENMEMĠġ SERMAYE HESABĠ (-) -9.615.011,05
25
2
BĠNALAR HESABĠ 1.100.000,00 59 DÖNEM NET KARI/ZARARI 16.705.525,66
25
3
TESĠS, MAKĠNE VE CĠHAZLAR HESABI 13.914.488,86 590 DÖNEM NET KARĠ HESABĠ 16.705.525,66
25
4
TAġITLAR HESABI 1.188.323,20 :
25
5
DEMĠRBAġLAR HESABI 8.175.644,11
25
7
BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABĠ (-) -11.778.202,04
25
8
YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESAB! 5.298.247,34
25
9
VERĠLEN AVANSLAR HESABI 3.320.888,00
29 DĠĞER DURAN VARLIKLAR 4.014.642,95
29
5
PEġĠN ÖDENEN VERGĠ VE FONLAR HESABI
Toplam :
4.014.642,95
63.514.431,31 Toplam 63.514.431,31
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 38
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 39
GELİR TABLOSU
TL Kr TL K
r A- BRÜT SATIŞLAR 60.617.992 69
1-Yurtiçi SatıĢlar 60.616.250 11
2- YurtdıĢı SatıĢlar
3- Diğer Gelirler 1.742 58
B- SATIŞ İNDİRİMLERİ {.) 66.945 30
1- SatıĢtan Ġadeler (-) 66.945 30
2- SatıĢ Iskontoları (-)
3-Diğer Ġndirimler (-)
C- NET SATIŞLAR 60.551.047 39
D- SATIŞLARIN MALİYETİ (-) 4.232.208 80
1-Satılan Mamuller Maliyeti {-)
2- Satılan Ticari Mallar Maliyeti (-)
3- Satılan Hizmet Maliyeti (-) 4.232.208 80
4-Diğer SatıĢların Maliyeti (-)
BRÜT SATIġ KARI VE ZARARI 56.318.838 59
E- FAALİYET GİDERLERİ (-) 36.793.291 32
1-AraĢtırma ve GeliĢtirme Giderleri (-)
2- Pazarlama, SatıĢ ve Dağıtım Giderleri (-) 375 0
3- Genel Yönetim Giderleri {-) 36.792.916 32
FAALİYET KARI VEYA ZARARI 19.525.547 27
F- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GELlR VE KARLAR 1.246.764 68
1- ĠĢtiraklerden Temettü Gelirleri
2- Bağlı Ortaklıklardan Temettü Gelirleri
3- Faiz Gelirleri 1.078.256 79
4- Komisyon Gelirleri
5- Konusu Kalmayan KarĢılıklar
6- Menkul Kıymet SatıĢ Karları
7- Kambiyo Karları
8- Reeskont Faiz Gelirleri
9- Faaliyetle Ġlgili Diğer Olağan Gelir ve Karlar 168.507 89
G- DİĞER FAALİYETLERDEN OLAĞAN GİDER VE ZARARLAR (-)
1- Komisyon Giderleri (-)
2- KarĢılık Giderleri (-)
3- Menkul Kıymet SatıĢ Zararları (-)
4- Kambiyo Zararları (-)
5- Reeskont Faiz Giderleri (-)
6- Diğer Olağan Gider ve Zararlar
H- FİNANSMAN GİDERLERİ {-)
1- Kısa Vadeli Borçlanma Giderleri (-)
2- Uzun Vadeli Borçlanma Giderleri (-)
OLAĞAN KAR VEYA ZARAR 20.772.311 95
I- OLAĞANDIŞI GELİR VE KARLAR 256.103 46
1- önceki Dönem Gelir ve Karları
2- Diğer OlağandıĢı Gelir ve Kariar 256.103 46
J- OLAĞANDIġI GĠDER VE ZARARLAR {-) 146.508 34
1- ÇalıĢmayan Kısım Gider ve Zararları {-)
2- önceki Dönem Gider ve Zararları (-)
3- Diğer OlağandıĢı Gider ve Zararlar (-) 146.508 34
DÖNEM KARI VEYA ZARARI 20.881.907 7
K- DÖNEM KARİ VERGİ VE DİĞ.YAS. YÜK. KARŞILIKLARI (-) 4.176.381 41
4.176.381 41
DÖNEM NET KARI 16.705.525 66
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Meteoroloji Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 40 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.t