2013 - HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI.pdf

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI 2013 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Ağustos 2014

İÇERİK I) HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI 2013 YILI DÜZENLİLİK DENETİMİ RAPORU ( 1 – 68 )
II) HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI 2013 YILI PERFORMANS DENETİMİ RAPORU ( 69 – 93 )

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI 2013 YILI DÜZENLİLİK DENETİMİ RAPORU

İÇİNDEKİLER A) HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI GENEL BÜTÇESİ KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ............................................................ 1 DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU........................................................................... 2 SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................................ 3 DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .................................................................................. 3 DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................................... 4 TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ........................................................................................................................ 5 B) HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI DARPANE DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ .......................................................... 17 DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU......................................................................... 18 SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .......................................................................................................................... 18 DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ................................................................................ 19 DENETİM GÖRÜŞÜ ......................................................................................................................................... 20 DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ............................................................ 21 EKLER……………………………………………………………………………………………………………………………………………………...24 C) HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MERKEZİ FİNANS VE İHALE BİRİMİ KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ .......................................................... 37 DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU......................................................................... 37 SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .......................................................................................................................... 38

DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ................................................................................ 38 DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI .......................................................................................................... 39 DENETİM GÖRÜŞÜ ......................................................................................................................................... 41 EKLER……………………………………………………………………………………………………………………………………………………..42 D) HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI ULUSAL FON KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ .......................................................... 57 DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU......................................................................... 58 SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .......................................................................................................................... 59 DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ................................................................................ 59 DENETİM GÖRÜŞÜ ......................................................................................................................................... 61 EKLER………………………………………………………………………………………………………………………………………………… 62

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI 2013 YILI DENETİM RAPORU

İÇİNDEKİLER KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ .................................. 1 DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ........................................................ 2 SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ....................................................................................................................... 3 DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ................................................................... 3 DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................................... 4 TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ............................................................................................................... 5

KISALTMALAR A.Ş.: Anonim Şirketi AYBS: Alacak Yönetimi Bilgi Sistemi BDDK: Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu CHF: İsviçre Frangı ÇTTH: Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabı DFBS: Dış Finansman Bilgi Sistemi DFN: Dış Finansman Numarası DİBS: Devlet İç Borçlanma Senedi EGYO: Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. GEF: Küresel Çevre Fonu Gen. Md.: Genel Müdürlüğü ISIN: İç Borç Kodu - Uluslararası Menkul Kıymetler Kimlik Kodu (International Securities Identification Number) KDV: Katma Değer Vergisi KEY: Konut Edindirme Yardımı KFBS: Kamu Finansmanı Bilgi Sistemleri KHK: Kanun Hükmünde Kararname KKTC.: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti KÖİ: Kamu Özel İşbirliği KSKİ: Kamu Sermayeli Kuruluş ve İşletmeler Genel Müdürlüğü MİF: Muhasebe İşlem Fişi MYMY: Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği No: Numara PUB: Proje Uygulama Birimi TC: Türkiye Cumhuriyeti TCMB: Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası THY: Türk Hava Yolları TL: Türk Lirası

T.C. Sayıştay Başkanlığı 1 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Mali Yapı T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na ekli I sayılı Cetvelde yer alan genel bütçeli idarelerden olup, faaliyetlerini merkezi yönetim bütçe kanunlarıyla verilen ödeneklerle gerçekleştirmektedir. 2013 Yılı Bütçesiyle Hazine Müsteşarlığına 71.821.737.000-TL ödenek tahsis edilmiş olup, bu tutar Merkezi Yönetim Bütçesinin %16 sına tekabül etmektedir. Müsteşarlıkça sunulan Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosuna göre Müsteşarlığın 2013 yılı bütçe gderi ve ödenek kullanımı aşağıda belirtilmiştir. Yıl İçinde Alınan Yapılan Tenkisler Kalan Yıl İçindeki Ödemeler Mahsup Dönemi İçindeki Ödemeler Toplam 66.716.742.344 2.919.718.946 63.797.023.398 63.787.909.203,56 9.114.193,99 63.797.023.397,55 Muhasebe ve Raporlama Sistemi Müsteşarlık, mali işlemlerini 5018 sayılı Kanun ile belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49'uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi;karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Çerçeve hesap planı ile düzenlenecek mali raporların şekil, süre ve türleri Kanunun 49 ve 50 nci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenmiştir. Bu düzenlemelere göre; muhasebe sistemi tahakkuk esaslıdır. Mali yıl esasına göre tutulmaktadır. Kamu İdaresinin bütün varlık ve yükümlülükleri, gelir ve giderleri ile garantileri gibi tüm mali işlemlerini kapsar.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Mali raporlamanın amacı; yöneticilere, kamuoyuna ve denetim yetkililerine bilgi sunmaktır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin “Amaç” başlıklı 1'inci maddesinde; “Bu yönetmeliğin amacı genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin esas, usul, ilke ve standartların belirlenmesidir.” hükmü yer almaktadır.
Bu amacın gerçekleştirilmesi için; işlemlerin kayıt dışında kalmasının önlenmesi ile birlikte muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun olarak hazırlanan mali tabloların belirlenen sürelerde yönetimin ve ilgililerin bilgisine sunulması gerekmektedir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 117 inci maddesinde kapsama dahil kamu idarelerince düzenlenecek mali tablolar ile bu tabloların şekil ve türleri belirlenmiştir. Aynı Yönetmeliğin 118-135 inci maddelerinde bu tabloların “her bir kamu idaresi” esasına göre düzenleneceği; 144 üncü maddesinde muhasebe birimlerinin ve kamu idarelerinin yöneticilerinin mali raporlar ve tabloların düzenli olarak hazırlanmasından sorumlu olduğu; 136 ncı maddesinde ise ihtiyaca göre aylık üç aylık ve yıllık olarak hazırlanarak, altı aylık ve yıllık dönemler itibarıyla ilgili olduğu dönemi izleyen üç ay içerisinde Resmi Gazetede yayınlanacağı belirtilmiştir. Müsteşarlık, muhasebe hizmetleri merkezde Başbakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğü, İç Ödemeler Muhasebe Birimi, Devlet Borçları Muhasebe Birimi, Dış Ödemeler Muhasebe Birimi ile Darphane ve Damga Matbaası Döner Sermaye Muhasebe Birimi tarafından yürütülmektedir. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde hazırlanarak kamuoyunun bilgisine ve denetim yetkililerine zamanında sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale

T.C. Sayıştay Başkanlığı 3 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolardan yararlanacak olanlara makul güvence vermek amacıyla mali raporların güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, kaynakların etkili ve ekonomik ve mevzuatına uygun kullanılmasının sağlanması amacıyla kurulup işletilmesi gereken mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Denetim, mali saydamlığın ve hesap verilebilirliğin sağlanması amacıyla; kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla tasarlanmıştır. T.C Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı mali işlemlerini, 5018 sayılı Kanunun 49 ve 50 nci maddelerine dayanılarak düzenlenip Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile belirlenen esaslara uygun olarak raporlamak zorunda olup, denetimin bu mali tablolar dikkate alınarak gerçekleştirilmesi hedeflenmekle birlikte; Genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin, muhasebe ve raporlama sisteminin kurulması için, Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslara 8/12/2013 tarih ve 28845 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan değişiklik ile eklenen geçici maddede, hesap dönemi sonunda verilecek defter, mali tablo ve belgelerden bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, taşınır kesin hesap cetveli ve taşınır hesabı icmal cetveli dışında, düzenlenmesi gereken diğer mali raporların Sayıştay’a gönderilmesi 2013, 2014 ve 2015 yıllarını kapsamak üzere üç yıl ötelenmiştir. Bu itibarla denetim, Sayıştay’a sunulan bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, taşınır kesin

T.C. Sayıştay Başkanlığı 4 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu hesap cetveli ve taşınır hesabı icmal cetveli ile bu cetvellere esas iş ve işlemlerin mevzuata uygunluğuna yönelik olarak gerçekleştirilmiştir. Denetim çalışmalarında ayrıca; Bakanlığın merkez ve taşra muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü muhasebe birimlerindeki cetvel ve belgeler ile bu birimlerdeki yevmiye kayıtları ve bunlara esas belgeler; harcama birimlerinde gerçekleşen mali iş, işlem ve kararlara ait belgeler tamlık, doğruluk, tutarlılık ve tabi olduğu mevzuatına uygunluk açısından incelenmiştir. DENETİM GÖRÜŞÜ “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”da 8 Aralık 2013 tarihinde yapılan değişiklikle eklenen Geçici 1 inci maddesi uyarınca, Kamu İdaresi tarafından 2013 yılına ilişkin olarak Sayıştaya sunulan bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, taşınır kesin hesap cetveli ve taşınır hesabı icmal cetveli ile “Denetimin Dayanağı, Amacı, Yöntemi ve Kapsamı” bölümünde belirlenen çerçevede gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin, kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğuna ilişkin yapılan denetimi sonucunda tespit edilen hususlar ile mali yönetim ve iç kontrol sistemlerine ilişkin değerlendirmeler “Tespit ve Değerlendirmeler” bölümünde gösterilmiştir. Kamu zararı iddialarına ilişkin hususlara yargılamaya esas raporda yer verilecek olup TBMM’nin bilgisine sunulacak önemde başka bir husus bulunmamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 5 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabı Ödemeleri Kapsamında, Mahkeme Kararları Neticesinde Hazine Müsteşarlığı Tarafından Ödenen ve Sosyal Güvenlik Kurumuna Rücu Edilen Tutarların Alacak Hesaplarında Takip Edilmemesi 6456 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 38'inci maddesi ile 4853 sayılı Çalışanların Tasarruflarını Teşvik Hesabının Tasfiyesi ve Bu Hesaptan Yapılacak Ödemelere Dair Kanun'a ek madde 2 eklenmiştir. Maddede, söz konusu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce açılanlar da dâhil olmak üzere birden fazla kurum hasım gösterilerek açılan davalarla ilgili olarak mahkemelerce Hazine Müsteşarlığı ve Sosyal Güvenlik Kurumu aleyhine hüküm altına alınan tutarların Hazine Müsteşarlığı tarafından ödeneceği ve bu madde kapsamında kişilere yapılmış ve yapılacak ödemeler ile yargılama giderleri ve avukatlık ücretlerine ilişkin tutarların, 8 inci madde kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumunca asıl sorumlu olan işverenlerden tahsil edilerek Hazine Müsteşarlığının ilgili hesabına aktarılacağı ifade edilmiştir. Yukarıda yer alan madde uyarınca, Hazine Müsteşarlığı tarafından ödenen tutarlar, Sosyal Güvenlik Kurumundan talep edilmektedir. 2011 yılından itibaren rücu işlemlerine başlanılmış olup, bu kapsamda Kapatılan Fonlar ve ÇTTH Dairesi tarafından Sosyal Güvenlik Kurumundan talep edilen toplam tutar, 7.418.725-TL’dir. Bu tutar Hazine Müsteşarlığı alacağı olduğundan alacak hesaplarında takip edilmesi gerekmektedir. 2011, 2012 ve 2013 yıllarında Sosyal Güvenlik Kurumundan talep edilen ve Kurum tarafından, asıl sorumlu işverenlerden tahsil edilerek Hazine Müsteşarlığının ilgili hesabına aktarılan tutar ise, 509.408-TL’dir. Sosyal Güvenlik Kurumundan yapılan tahsilatlar, yatırılma aşamasında niteliği ayrıştırılamadığı için emanet hesaplarına alınmaktadır. İç Ödemeler Muhasebe Birimi tarafından yapılan sorgulama sonucu yukarıda belirtilen kapsamda olduğu kesinleştirilebilenler, emanet hesaplarından çıkarılarak gelir hesaplarına alınmaktadır. Sosyal Güvenlik Kurumu, aktarılan tutarlarla ilgili olarak Hazine Müsteşarlığına düzenli bildirimde bulunmamaktadır. Dolayısıyla ÇTTH ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan tahsilat tutarı, ne Kapatılan Fonlar ve ÇTTH Dairesi tarafından ne de İç Ödemeler Muhasebe Birimi tarafından tam olarak bilinebilmektedir. Bu sorunun giderilmesini teminen, Sosyal Güvenlik Kurumundan yapılan tahsilatlara ilişkin olarak Kurumla düzenli mutabakat yapılması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 6 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Kamu idaresi cevabında: Özetle, rücu edilen tutarların alacak hesaplarında takibi için gerekli işlemlerin başlatılacağı ve ÇTTH kapsamındaki tahsilatlar için düzenli mutabakat yapılması hususunda girişimde bulunulacağı ifade edilmektedir. BULGU 2: Kamu Görevlilerinin Mali Haklarının Düzenlenmesi Amacıyla Çıkartılan 666 Sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin Uygulanmasına İlişkin Olarak Yapılan Hesaplamaya Teşvik İkramiyesinin de Dahil Edilmesi 666 sayılı KHK’ya geçiş sırasında Müsteşarlıkça yapılan eski ve yeni maaş hesabı kıyaslamasında, 4059 sayılı Hazine Müsteşarlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un 7/e maddesi uyarınca ödenmekte olan teşvik ikramiyesi söz konusu KHK’ya aykırı olarak hesaplamaya dahil edilmiştir. Ödemenin dayanağı olan söz konusu maddede “.....üstün gayret ve çalışmaları sonucunda emsallerine göre başarılı çalışma yaptıkları tespit edilenlere Müsteşarın teklifi, ilgili Bakanın (…)(3) onayı ile haziran ve aralık aylarında birer aylık sözleşme ücreti tutarına kadar teşvik ikramiyesi ödenebilir.” denilmektedir. Madde metninden görüleceği üzere teşvik ikramiyesinin 375 sayılı KHK’ya 666 sayılı KHK ile eklenen geçici 12'nci madde hükmü olan "fiili çalışmaya bağlı ödemeler hariç olmak üzere kadrolarına bağlı olarak mali haklar kapsamında fiilen yapılan her türlü ödemeler" kapsamında ele alınması hatalıdır. Çünkü bu ödeme, 4059 sayılı Kanun ile ancak üstün gayret gösterme ile Müsteşarın teklifi ve Bakan onayı şartlarına bağlanmıştır. Teşvik ikramiyesi Müsteşarlıkça her bir ödeme için ayrı ayrı alınan bakan onayına istinaden yapılan arızi bir ödemedir. Dolayısıyla kadroya bağlı bir hak olarak değerlendirilemez. 666 sayılı KHK’ya ilişkin olarak çıkartılan 161 seri nolu Devlet Memurları Kanunu Genel Tebliğinde Hazine Uzmanı için verilen uygulama örneklerinde teşvik ikramiyesinin de kıyaslamaya dahil edileceği belirtilmiştir. Ancak, yukarıdaki açıklamalardan görüleceği üzere, teşvik ikramiyesinin 666 sayılı KHK’ya göre yapılan eski ve yeni maaş karşılaştırmasında dikkate alınmaması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında: Özetle, 161seri nolu Devlet Memurları Genel Tebliği hükümleri çerçevesinde işlem yapılmıştır, denilmektedir. BULGU 3: Kıdem Tazminatları İçin Karşılık Ayrılmaması Hazine Müsteşarlığında çalışan, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’üncü maddesi uyarınca kıdem tazminatı alma hakları bulunan 49 personel için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı tespit

T.C. Sayıştay Başkanlığı 7 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin Temel Kavramlar başlıklı 5’inci maddesinde, “Muhasebe uygulamasında muhtemel risklere ve olaylara karşı bu Yönetmelikte belirtilen durumlarda karşılık ayrılır” ve “…her dönemin faaliyet sonuçları diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanır” hükümleri gereğince kıdem tazminatı karşılıklarının 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nda takibi gerekmektedir. Kıdem tazminatı alabilecek 49 personel için son gündelikleri üzerinden hesaplanan kıdem tazminatı tutarı 3.045.499,01-TL’dir. Kamu idaresi cevabında: Özetle, ilgili kurumlarla irtibata geçilerek, gerekli işlemlerin tesis edileceği ifade edilmiştir. BULGU 4: İş Avans ve Kredileri Hesabı ile İlgili Düzenlemenin Yetersizliği Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği gereği madeni para basımı işlerinde kullanılmak üzere Darphane ve Damga Matbaası Muhasebe Birimince, döner sermayeye verilen avanslar, İş Avans ve Kredileri Hesabında izlenmektedir. Bu avans tutarları karşılığı döner sermaye tarafından üretim yapılmakta ve üretimi tamamlanan paralar için düzenlenen faturaya istinaden avans kapatılmaktadır. Kapatılamayan tutar dönem sonu işlemleri gereği say2000i sistemi tarafından otomatik olarak 165 Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Kredilere aktarılmaktadır. Yönetmeliğe göre avansların mahsup döneminde kapanması, kapanmadığı taktirde 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına kaydedilmesi gerekmektedir. Ancak para basım sürecinin işleyişi Yönetmeliğin kurgusu ile çakışmamaktadır. Üretim sürecinin mahsup dönemi içerisinde tamamlanarak tedavül para faturasının kesilmesi ya da avans artığı kadar üretim yapılması mümkün değildir. Avans artığının Genel Bütçe Muhasebe Müdürlüğüne iade edilmesi durumunda ise üretime devam edilmesi mümkün olmayacaktır. 140 Kişilerden Alacaklar Hesabının kullanımı da bu işleme uygun değildir. Dolayısıyla 160 İş Avansları Hesabındaki işlemlerin Yönetmeliğe uygun tamamlanması imkanı olmadığından, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünün özel durumuna uygun bir düzenleme yapılmasına ihtiyaç bulunmaktadır. Kamu idaresi cevabında: Özetle, konunun Muhasebat Genel Müdürlüğü’ne bildirileceği ve cevaba göre işlem yapılacağı ifade edilmektedir. BULGU 5: Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonundan Tahsil Edilen Nakit Fazlasının 800 Bütçe Gelirleri Hesabına Kaydedilmemesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı 8 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 2013 yılında 4749 sayılı Kanun'un Geçici 17'nci maddesine göre TMSF nakit fazlası olarak Hazine Müsteşarlığı hesaplarına toplam 719.059.469,13 TL aktarılmıştır. Bu tutar 600.5.1.9.99 Diğer Faizler alt hesap kodunda kayda alınmış, ancak 800 Bütçe Gelirleri Hesabına kaydedilmemiştir. TMSF’den olan Hazine alacaklarının 2008 yılında bütçe ile ilişkilendirilmeden terkin edilmesi nedeniyle, yapılan nakit tahsilatların da bütçe ile ilişkilendirilmemesi bütçe ilkelerine aykırılık teşkil etmektedir. Ayrıca, Geçici 17'nci maddedeki hüküm borçların terkini aşamasıyla ilgili olup, nakit fazlasının aktarılmasına ilişkin değildir. Daha önce verilen özel tertip Devlet İç Borçlanma Senetlerinden doğmuş alacaklar, terkin işlemi ile ortadan kalktığı için bu şekilde bir bağlantı kurulması uygun değildir. Yapılan tahsilatlar, artık mevcut olamayan alacaklara karşılık değil, geçici 17'nci maddenin ikinci fıkrasında düzenlenen çözümleme gelirlerinin aktarımı kapsamında değerlendirilmelidir. Aktarılan tutarların bütçe ile ilişkilendirilmemesi, gelir ve giderlerin bütçe uygulama sonuçları dışında kalmasına ve dolayısıyla Parlamentoya raporlanamamasına yol açmaktadır. Kamu idaresi cevabında: Özetle, 2008 yılında gerçekleştirilen alacak terkin işlemi bütçe ile ilişkilendirilmeksizin yapıldığı için bu kapsamda tahsil edilen tutarların da bütçeye gelir olarak kaydedilmediği; muhasebe kayıtlarına ilişkin mevzuatta söz konusu duruma ilişkin gelirlerin bütçe geliri olarak kaydedilmesi gerektiğine dair bir hükmün de bulunmadığı ifade edilmektedir. BULGU 6: Darphane ve Damga Matbaası Muhasebe Biriminde Tutulan (Altın, Gümüş vb.) 217 Menkul Varlıklar Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 137'nci maddesine göre; “Menkul varlıklar hesabı, genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri muhasebe birimlerinden Darphane ve Damga Matbaası Muhasebe Birimi veya Hazine Müsteşarlığına bağlı İç Ödemeler Muhasebe Birimine intikal eden altın, gümüş, pırlanta ve benzeri kıymetli madenler, antika niteliğindeki eşya, para, pul gibi menkul varlıklar ve konvertibl olmayan yabancı paralar ile diğer çeşitli menkul kıymet ve varlıkların izlenmesi için” kullanılmaktadır. Aynı Yönetmeliğin 138'inci maddesinde, “… Menkul varlıklar hesabında kayıtlı bulunan menkul varlıklardan ay sonlarında değerlemeye tabi tutulanların, değerlemesi sonucunda oluşan olumlu fark bu hesaba borç, 600-Gelirler Hesabına alacak kaydedilir.” ; ayrıca “…Menkul varlıklar hesabında kayıtlı bulunan menkul varlıklardan ay sonlarında değerlemeye tabi tutulanların, değerlemesi sonucunda oluşan olumsuz fark bu hesaba alacak, 630-Giderler Hesabına borç kaydedilir.” denilmektedir. Yönetmeliğin muhasebe yetkilileri arasındaki devir işlemlerini düzenleyen 520'nci

T.C. Sayıştay Başkanlığı 9 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu maddesinde de, muhasebe yetkilileri arasındaki devir işlemlerinde devir cetvelinin düzenleneceği ve devir cetvelinin düzenlenmesinden önce asil veya vekil olarak göreve başlayan muhasebe yetkilisinin; hazır değerler, değerli kâğıtlar, menkul kıymet ve varlıklar ile teminat mektubu gibi değerleri sayarak teslim alması ve sayımda çıkan miktarlar, bu değerlere ait defterler üzerinde gösterilmekle beraber durumun sayım tutanakları ile de tespit edileceği ifade edilmiştir. Defterdarlık Darphane ve Damga Matbaası Muhasebe Biriminde tutulan 217 Menkul Varlıklar Hesabında, Muhasebe Birimine gelen menkul kıymet ve varlıklar yer almaktadır. Söz konusu varlıklardan Genel Müdürlüğün Maliye Bakanlığına bağlı olduğu, 1985 yılından önceki döneme ait olanlardan bir kısmı eritilip kullanılmıştır. 1985 yılından sonra gelenler ise Muhasebe Birimince muhafaza edilip depolanmaktadır. Söz konusu menkul varlıkların mülkiyeti, Muhasebat Genel Müdürlüğüne aittir. 217 nolu hesaba ilişkin olarak denetimler sırasında aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:  Yönetmelik gereğince, menkul varlıklar hesabında kayıtlı bulunan menkul varlıkların ay sonlarında değerlemeye tabi tutulması gerekmekte olup, bu kapsamda bir değerleme yapılmamıştır.  Yönetmelik gereğince, muhasebe yetkilileri arasındaki devir işlemlerinde, göreve başlayan muhasebe yetkilisinin, menkul kıymet ve varlıkları sayarak teslim alması gerekmektedir. Ancak uygulamada, 217 nolu hesap, fiilen sayım yapılmaksızın hesaben devredilmiştir.  Menkul varlıkların türlerine göre bir ayrım yapılmadığı, yıllar ve yıl içerisinde aylar itibarıyla tasnif yapıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca, saymanlık muhasebe kayıtlarına intikal ettirilmeyen sayım fazlalıkları bulunmaktadır. Söz konusu sayım fazlalıkları için menkul kıymetlerin tasnifine ilişkin olarak kurulacak komisyonca öncelikle değer tespiti yapılması ve belirlenen değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınmaları gerekmektedir. Bu tespit yapıldıktan sonra da hurda tabir edilen işlemiş ve kullanılmış takı ve ziynet eşyası niteliğindeki altın platin ve gümüşlerin orijinal külçe olarak tabir edilen standart külçe altınların ve külçe, takoz, çubuk ve düğme döküm sonucunda elde edilenlerin, bedeli karşılığında Döner Sermaye Muhasebe Birimine devredilmesi gerekmektedir. Tasnif sonucunda, Hazine malı olduğu ancak eritilerek kullanılabilecek menkul varlık kapsamına girmediği tespit edilen varlıklar için de, satış usulleri belirlenerek satışlarının sağlanması uygun olacaktır. Ancak, şimdiye kadar, sayım fazlalıkları için, kurulacak bir komisyonca herhangi bir değer tespiti ve sonrasında bir muhasebe kaydı yapılmadığından, fiili menkul varlık stoku ile 217 nolu hesap tutarı (11.458.880,52-TL - Kesin mizan borç kalanı) arasındaki farklılık devam

T.C. Sayıştay Başkanlığı 10 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu etmektedir. Darphane ve Damga Matbaasına intikal eden menkul varlıklar, bu haliyle, mali tablolarda tam ve doğru değerleriyle yer almamaktadır. Kamu idaresi cevabında: Özetle,  Menkul varlıkların değerlemesi ile ilgili olarak, Muhasebat Genel Müdürlüğüne bilgi verildiği ve Muhasebat Genel Müdürlüğünce yapılacak değerlendirme sonucuna göre işlem yapılacağı,  217 nolu hesabın devir teslimi ile ilgili olarak, mühürlü çuvallar sayılıp elle tutulan menkul kıymet defteri ile Say2000i sistemi üzerinden alınan mizan karşılaştırılıp uygunluğu tespit edildikten sonra hesabın devir tesliminin yapıldığı,  Sayım fazlalıkları için de, kurulacak bir komisyon marifetiyle menkul malların tasnifi yapılarak değerleme işlemine göre oluşan olumlu veya olumsuz farkın hesaplara kaydedileceği, ifade edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI DARPHANE DÖNER SERMAYE İŞLETMESİ 2013 YILI DENETİM RAPORU

T.C. Sayıştay Başkanlığı 12 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C. Sayıştay Başkanlığı 13 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu İÇİNDEKİLER KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ................................ 17 DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ...................................................... 18 SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ..................................................................................................................... 18 DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ................................................................. 19 DENETİM GÖRÜŞÜ ......................................................................................................................................... 20 DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER .................................. 21 EKLER................................................................................................................................................................. 24

T.C. Sayıştay Başkanlığı 14 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C. Sayıştay Başkanlığı 15 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu KISALTMALAR Avro: Avrupa Birliği Para Birimi DMIS: Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi DSS: Döner Sermaye Saymanlığı (Muhasebe Birimi) Gr: Gram Kg: Kilogram KHK: Kanun Hükmünde Kararname Mg: Miligram Mm: Milimetre No: Numara TL: Türk Lirası USD: Amerika Birleşik Devletleri Doları

T.C. Sayıştay Başkanlığı 16 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C. Sayıştay Başkanlığı 17 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü 18.06.1984 tarihli ve 18435 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 234 sayılı Kanun Hükmünde Kararname (KHK) ile kurulmuştur. KHK’nin 16 ncı maddesine göre, Hazine Müsteşarlığı Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğüne 40.000,00 TL döner sermaye tahsis edilmiştir. Genel Müdürlüğün aşağıdaki görevleri yerine getirmesi için tahsis edilen döner sermaye; Müsteşarlık bütçesine konulacak ödenekler, Hazine'ce yapılacak ayni yardımlar ile Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü çalışmalarından elde edilecek gelir, bağış ve yardımlardan oluşmaktadır. Bakanlar Kurulu Kararı ile yapılan artış sonrasında, Döner Sermaye İşletmesi’nin mevcut sermayesi, 17.888,60 TL ayni ve 80.000,00 TL nakdi olmak üzere toplam 97.888,60 TL’ye ulaşmıştır. Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü Döner Sermaye Muhasebe Biriminin Genel Müdürlükten ayrı bir teşkilat yapısı bulunmayıp yedi personelden oluşan bir muhasebe biriminden müteşekkildir. Döner Sermaye Muhasebe Birimi, faaliyet alanına giren işlemleri, Genel Müdürlüğün Darphane ve Matbaa bölümlerinin stok-ambar kayıtlarının tutulması, üretimin tüm aşamalarının, atölyeler arası işlemlerin, maliyet, muhasebe ve satış işlemlerinin yürütülmesi ve raporlanması için kurulan Üretim Yönetim Sistemi yazılımı aracılığıyla kaydetmekte ve Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğini uygulamaktadır. 2012 yılı içerisinde döner sermayeli işletmelere yönelik ortak bilgi sistemi olan Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemine (DMIS) geçiş yapılmaya başlanmıştır. Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Geçici ve kesin mizan.  Bilanço.  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Faaliyet sonuçları tablosu veya gelir tablosu. Yukarıda belirtilen tablolar dışında, Döner Sermaye Muhasebe Birimi tarafından aşağıdaki tablolar düzenlenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 18 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu  Sermaye Hareketleri Tablosu  Nakit Akım Tablosu  Verilen Çek ve Ödeme Emirleri Hesabının Detayı  Gelirler Döküm Cetveli  Giderler Döküm Cetveli  Maddi Duran Varlık Sayım Tutanağı ve Amortisman Döküm Cetveli  Borçlar Döküm Cetveli  Alacaklar Döküm Cetveli  Sayıştay İlamları Cetveli  Döner Sermayeli İşletmelerin Yıllık Hasılat ve Kar Bildirimi  Ambar ve Atölye Sayım Tutanakları  Gelirlerin Ekonomik Sınıflandırması Tablosu  Giderlerin Ekonomik Sınıflandırması Tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço vegelir tablosuna ve nakit akış tablosuna verilmiştir. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 19 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 20 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu DENETİM GÖRÜŞÜ Hazine Müsteşarlığı Darphane ve Damga Matbaası Döner Sermaye Muhasebe Birimi'nin 2013 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 21 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Cumhuriyet Altını Üretimi Sırasında Hazineye Kalan Altınların Rayiç Değerler ile Kayda Alınmaması Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü tarafından yapılmakta olan Cumhuriyet altını basımı sırasında, altın kalmayan üretimlerde tespit edilen altın miktarlarının rayiç değerleri üzerinden (İstanbul Altın Borsasında oluşan birim fiyat) nakit tahsilat yapılmakta ve 600 Yurtiçi Satışlar Hesabına kaydedilmektedir. Üretim bedeli karşılığı ayni olarak altın alınması durumunda ise bu altınlar rayiç değerleri ile değil, 0,20 TL temsili birim fiyatı ile kayda alınmaktadır. Üretim süreci boyunca da bu birim fiyatlar ile işlem yapılmakta, hesaplara yansıyan yalnızca stok hesaplarına giren ve çıkan altın tutarı arasındaki farkı yansıtmaktadır. 2013 yılı sonu itibarıyla 329 Kıymetli Maden Emanetleri Hesabında izlenen bu altınlara ilşkin fark tutarı 1.978.822,73-TL’dir ve stok hesaplarında Darphaneye kalan altın da bu tutar kadar görülmektedir. Ancak, 2013 yılında gerçekleştirilen ziynet ve meskuk üretimleri nedeniyle döner sermayeye kalan altın miktarının 993 kg olduğu düşünüldüğünde bu tutarın çok daha yüksek olması gerektiği açıktır. 31.12.2013 itibarıyla altının borsada oluşan ağırlıklı ortalama birim fiyatı 82.156,17-TL/kg’dır. Dolayısıyla kalan altın nedeniyle elde edilen yaklaşık 81.617.225,52-TL hesaplara doğru yansımamaktadır. Bu uygulama;  600 Yurtiçi Satışlar Hesabının olması gerekenden daha az görülmesine, bu hesap esas alınarak hesaplanan hasılat paylarının olması gerekenden az hesaplanmasına,  Döner Sermayenin kendi stoklarından üretimi gerçekleştirilen altın ürünlerde rayiç değerin maliyet giderlerine yansıtıldığı dikkate alındığında kar zarar rakamlarının gerçek durumu yansıtmamasına, yol açmaktadır. Diğer taraftan, Genel Müdürlüğün piyasadan gelen talebi karşılayabilmesi ve talep dalgalanmalarına uyum sağlayabilmesi için belli bir altın stokuna sahip olması gerekmektedir. Cumhuriyet altını üretimi sırasında kalan altınlar bu ihtiyacı karşılamak üzere kullanılmaktadır. Bu nedenle, Genel Müdürlüğün faaliyetlerini aksamadan yerine getirebilmesi için stok olarak kullanılan bu altınların 600 Yurtiçi Satışlar Hesabına kaydı ve hasılat payları ile ilgili bir düzenlemeye ihtiyaç olduğu düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında: Özetle, Darphane ve Cumhuriyet altını üretimi işlemlerinden doğan ve altın olarak alınan tutarlardan oluşan gelir ve kârların Hazineye yatırılacak tutarlar ile diğer kurumlara aktarılacak tutarların hesaplanmasında dikkate alınmamasını içeren bir kanun teklifi hazırlanmıştır, denilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 22 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu
BULGU 2: Kıdem Tazminatları İçin Karşılık Ayrılmaması Hazine Müsteşarlığı Darphane ve Damga Matbaası Döner Sermaye İşletmesinde çalışan, 1475 sayılı İş Kanunu’nun 14’üncü maddesi uyarınca kıdem tazminatı alma hakları bulunan 249 personel için kıdem tazminatı karşılıklarının ayrılmadığı tespit edilmiştir. Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 354 üncü maddesi uyarınca, “belirlenecek esaslar dâhilinde ayrılan bir yıldan uzun vadeli kıdem tazminatı karşılıkları” 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında takip edilmelidir. Kıdem tazminatı alabilecek 249 personel için son gündelikleri üzerinden hesaplanan kıdem tazminatı tutarı 7.759.309,05-TL’dir. Kıdem tazminatı karşılıklarının vadesine göre 372 veya 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarında takibi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında: Özetle, kıdem tazminatı için karşılık ayrılmasının 2014 yılı bütçesinde yer aldığı ifade edilmiştir. BULGU 3: Taahhüt Altına Girilen Sözleşmelerin Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi Döner sermayeli işletmelerin yeniden yapılandırılması çalışmaları çerçevesinde Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından, Döner Sermayeli İşletmeler Genel Tebliği (Sıra No:1) yayımlanmıştır. Tebliğe göre açılan nazım hesaplar arasında yer alan taahhüt hesapları, yılı için geçerli sözleşmeler ile ertesi mali yıl veya yıllara geçerli olmak üzere yapılan sözleşmelere dayanılarak girişilen taahhütler, mevzuatı gereğince bu tutarlara ilave edilen taahhütler ile bunlardan yerine getirilenler veya feshedilenlerin sözleşme fiyatlarıyla izlenmesi için kullanılmakta ve 980 Gider Taahhütleri Hesabı ve 981 Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabından oluşmaktadır. Ancak, Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğünce taahhüt altına girilen sözleşmelerden Döner Sermaye Muhasebe Birimince ödenen sözleşme bedelleri muhasebe kayıtlarında izlenmemektedir. Bu kapsamda 2013 yılı sonu itibarıyla devam eden sözleşme tutarı 21.736.335,36-TL’dir.1 Kurumun yükümlülüğü durumundaki bu tutarları takip edebilmesi için taahhüt kayıtlarının yapılması gerekmektedir.
1 Avro ve ABD Doları cinsinden taahhüt bakiyeleri hesaplanırken 30.12.2013 tarihindeki Merkez Bankası döviz alış kuru esas alınmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 23 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Kamu idaresi cevabında: Özetle, 980 Gider Taahhütler Hesabı ve 981 Gider Taahhütleri Alacaklı Hesabı, DMİS sistemi ile birlikte çalıştırılmaya başlanılacaktır, denilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 24 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu EKLER EK-1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI

T.C. Sayıştay Başkanlığı 25 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C. Sayıştay Başkanlığı 26 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C. Sayıştay Başkanlığı 27 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C. Sayıştay Başkanlığı 28 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C. Sayıştay Başkanlığı 29 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C. Sayıştay Başkanlığı 30 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C. Sayıştay Başkanlığı T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI MERKEZİ FİNANS VE İHALE BİRİMİ 2013 YILI DENETİM RAPORU

T.C. Sayıştay Başkanlığı 32 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C. Sayıştay Başkanlığı 33 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu İÇİNDEKİLER KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ................................ 37 DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ...................................................... 37 SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ..................................................................................................................... 38 DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ................................................................. 38 DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI .................................................................................................. 39 DENETİM GÖRÜŞÜ ......................................................................................................................................... 41 EKLER................................................................................................................................................................. 42

T.C. Sayıştay Başkanlığı 34 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C. Sayıştay Başkanlığı 35 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu KISALTMALAR AB: Avrupa Birliği, AŞ: Anonim Şirketi, IPA: Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (Instrument for Pre-Accession Assistance), UKSMS: Uluslar arası Kamu Sektörü Muhasebe Standartları MFİB: Merkezi Finans ve İhale Birimi, TL: Türk Lirası,

T.C. Sayıştay Başkanlığı 36 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C. Sayıştay Başkanlığı 37 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Birim IPA kapsamında Ulusal Fon’dan gelen kaynakları Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA) Türkiye Program Uygulama Rehberlerinden Merkezi Finans ve İhale Birimine İlişkin “J – Muhasebe” başlıklı rehberine göre muhasebeleştirmekte ve raporlamaktadır. Buna göre düzenlenmesi gereken mali tablolar; Bilanço, Nakit Akım Tablosu ile Mali Tablo Dipnotlarından oluşmaktadır. MFİB Özel Hesabının muhasebe işlemlerine ilişkin olarak, MFİB ile Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü arasında imzalanan bir protokol kapsamında MFİB’e münhasır bir hesap planı oluşturulmuş olup bu hesap planının dayandığı bir muhasebe mevzuatı bulunmamaktadır. Ancak uygulamada Genel Bütçe Muhasebe Yönetmeliği’nin hesap planının kullanıldığı söylenebilir. Söz konusu hesap planının işletilmesi için, yine aynı protokol kapsamında say2000-i muhasebe sistemi altında, Genel Bütçeden bağımsız bir muhasebe yazılımı ve donanımı MFİB’e kurulmuştur. 01.08.2011 tarihinden itibaren de bu program kullanılmaya başlanmıştır. Say2000-i den Bilanço, Mizan, Faaliyet Sonuçları ve Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosu üretilebilmektedir ancak Faaliyet Sonuçları ve Bütçe Uygulama Sonuçları Tabloları boş olarak üretilmiş ve sunulmuştur. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde hazırlanarak kamuoyunun bilgisine ve denetim yetkililerine zamanında sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 38 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolardan yararlanacak olanlara makul güvence vermek amacıyla mali raporların güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, kaynakların etkili ve ekonomik ve mevzuatına uygun kullanılmasının sağlanması amacıyla kurulup işletilmesi gereken mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Denetimler, mali saydamlığın ve hesap verilebilirliğin sağlanması amacıyla; kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla tasarlanmıştır. Uygulamada MFİB Özel Hesabı ile ilgili mali işlemlerin muhasebeleştirilmesine ve raporlanmasına ilişkin usulüne uygun olarak yürürlüğe konulmuş bir mevzuat bulunmamaktadır. “Kamu İdaresinin Mali yapısı ve Mali Tabloları Hakkında Bilgi” başlıklı bölümde de açıklandığı üzere, MFİB tarafından Özel Hesaba ilişkin üretilen Bilanço ve Mizan denetimizin konusunu oluşturacaktır. Denetim ve inceleme çalışmaları; Birim muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü muhasebe birimlerindeki cetvel ve belgeler ile bu birimlerdeki yevmiye kayıtları, düzenlenen muhasebe işlem fişleri ve bunların ekinde yer alan kanıtlayıcı belgeler ile bunlara dayanak oluşturan ilgili harcama birimi arşivlerinde muhafaza edilen kanıtlayıcı belgeler; tamlık, doğruluk, tutarlılık ve tabi olduğu mevzuatına uygunluk açısından incelenmiştir. Ayrıca harcamalar dışındaki iş ve işlemler hakkında da ilgililerinden yazılı ve sözlü bilgiler alınmak, işlem dosyalarının ayrıntılarına ve bilgi sistem kayıtlarına ilişkin incelemeler yapılmak suretiyle tespit edilen hususlar raporlanmıştır. MFİB'in IPA fonları ile ilgili mevzuatı uyarınca yürütmüş olduğu faaliyetler de aynı şekilde incelenmiştir. Buna göre Bilanço, Nakit Akım Tablosu ve Mali Tablo Dipnotları denetimimizin konusunu oluşturmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 39 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: MFİB’e Hazine Müsteşarlığından Aktarılan Kaynakların Kullanımının ve Kullanılan Kaynakların Muhasebeleştirilmesi ve Raporlanmasının Mevzuata Uygun Olarak Yapılmaması MFİB’e Hazine Müsteşarlığından aktarılan kaynakların kullanımı, bu kullanılan kaynakların muhasebeleştirilmesi ve raporlanması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile bu Kanun uyarınca çıkarılan Merkezi Yönetim Harcama Belgeleri Yönetmeliği ve Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne uygun olarak yapılmamaktadır. Bununla birlikte, mevcut muhasebe ve raporlama sisteminin de kanuni bir dayanağı bulunmamaktadır. Buna ilişkin gerekli açıklamalara Hazine Müsteşarlığı Genel Bütçe Raporunun 21 inci maddesinde yer verilmiştir. Hazine Müsteşarlığına bağlı Merkezi Finans ve İhale Biriminin 5671 sayılı Merkezi Finans ve İhale Biriminin İstihdam ve Bütçe Esasları Hakkında Kanun ile Genel Bütçe’den almış olduğu bu ödeneği/kamu kaynağını, ayrı bir Kanunla açıkça öngörülmediği sürece, 5018 sayılı Kanunun hükümlerine tabi olarak yönetmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında: Özetle;  Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile AB Komisyonu arasında imzalanan 14.02.2002 tarihli mutabakat zaptında, 05.06.2006 tarihinde yapılan değişiklik ile MFİB’ in idari, maaş ve diğer tüm işletme giderlerinin Türk Hükümetince karşılanması esasının benimsendiği dolayısıyla MFİB’ in özel hesabına yapılan kaynak transferinin uluslararası anlaşmadan doğan bir yükümlülüğün ifası olduğu,  Söz konusu harcamalara ilişkin keyfiyetin 5671 sayılı Kanun ve bu Kanuna istinaden çıkarılan yönetmelik ile belirlendiği, bu nedenle bütçe uygulamalarının 5671 sayılı Kanuna uygunluk açısından değerlendirilmesi gerektiği,  5018 sayılı Kanun kapsamının, aynı Kanuna ekli cetvellerde sayılan kurum ve kuruluşlardan oluştuğu, MFİB’ in ise söz konusu cetvellerde yer almadığı için 5018 sayılı Kanun kapsamında olmadığı,  Muhasebe temelinde hesap verilebilirliğin temini amacıyla, Maliye Bakanlığı (Muhasebat Genel Müdürlüğü) ile imzalanan 01.01.2011 tarihli Protokol kapsamında bir hesap planı hazırlandığı ve yine aynı Protokol kapsamında MFİB’de kurulan “KBS (say2000i)” benzeri bir yazılım üzerinden 02.08.2011 tarihinden itibaren kullanılmaya başlandığı, belirtilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 40 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Sonuç olarak: Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile AB Komisyonu arasında imzalanan 14.02.2002 tarihli mutabakat zaptında, 05.06.2006 tarihinde yapılan değişiklik ile MFİB’ in Hazine Müsteşarlığına idari açıdan bağlı olduğu belirtilmiştir. Bununla birlikte, söz konusu mutabakat zaptına istinaden çıkarılmış olan 5671 sayılı Kanunda, MFİB’ in bağlı bulunduğu Hazine Müsteşarlığının tabi olduğu 5018 sayılı Kanun ile bu Kanuna ait alt mevzuatlardan muaf tutulduğuna dair herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Ayrıca, her ne kadar, 5671 sayılı Kanuna istinaden çıkarılmış personel yönetmeliğinde bütçelemeye ilişkin bazı hükümler bulunmakta olsa da söz konusu personel yönetmeliği ile 5671 sayılı Kanunun yetki vermediği bir alanda düzenleme yapılmış olmakla birlikte anılan hükümler uluslararası standartlara uygun bir muhasebe sistemi kurulması için yeterli değildir. Bu kapsamda 06.09.2010 tarihli Sayıştay Genel Kurul Kararı ile Sayıştay denetimine tabi olduğu belirtilen MFİB’ in denetiminin, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun “Sayıştay Denetimi” başlıklı 36 ıncı maddesine istinaden, sağlıklı bir şekilde yapılabilmesi ancak usulüne uygun olarak hazırlanmış mali tabloların varlığı ile mümkün olabilecektir. Hazine Müsteşarlığı Merkezi Finans ve İhale Biriminin 5018 sayılı Kanuna tabi olup olmadığına bakılmaksızın, uluslararası standartlara uygun bir muhasebe sistemi kurulmak suretiyle hesap verebilirliğinin sağlanmasına yönelik adımların atılması elzemdir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 41 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu DENETİM GÖRÜŞÜ A-) MFİB Özel Hesabına İlişkin Mali Rapor ve Tablolarına Dair Denetim Görüşü Hazine Müsteşarlığı Merkezi Finans ve İhale Birimi'nin Özel Hesabına dair 2013 yılına ilişkin mali rapor ve tabloları hakkında, denetim görüşü oluşturabilmek için gerekli mali rapor ve tablolar kamu idaresi yönetimi tarafından sağlanmadığı için görüş bildirilememektedir. B-) MFİB’in Kullandırdığı IPA Fonlarına İlişkin Mali Rapor ve Tablolarına Dair Denetim Görüşü Hazine Müsteşarlığı Merkezi Finans ve İhale Birimi'nin Kullandırdığı IPA Fonlarına dair 2013 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 42 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu EKLER EK-1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI

T.C. Sayıştay Başkanlığı 43 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C Sayıştay Başkanlığı 44 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C Sayıştay Başkanlığı 45 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C Sayıştay Başkanlığı 46 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C Sayıştay Başkanlığı 47 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C Sayıştay Başkanlığı 48 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C Sayıştay Başkanlığı 49 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C Sayıştay Başkanlığı 50 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI ULUSAL FON 2013 YILI DENETİM RAPORU

T.C. Sayıştay Başkanlığı 52 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C. Sayıştay Başkanlığı 53 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu İÇİNDEKİLER KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ…….. ...................... 57 DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU…………………… ...................... 58 SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU……………………………………………………………… ...................... 59 DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI………………………….. ....................... 59 DENETİM GÖRÜŞÜ…………………………………………………………………………….. .................... 61 EKLER…………………………………………………………………………………………… ...................... 62

T.C. Sayıştay Başkanlığı 54 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C. Sayıştay Başkanlığı 55 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu KISALTMALAR AB: Avrupa Birliği, IPA: Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (Instrument for Pre-Accession Assistance), IPARD: Katılım Öncesi Yardım Aracı Kırsal Kalkınma Programı (Instrument for Pre-Accession Assistance for Rural Development),

T.C. Sayıştay Başkanlığı 56 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C. Sayıştay Başkanlığı 57 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Mali Yapı Ulusal Fon, Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Avrupa Toplulukları Komisyonu Arasında Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA) ile Temin Edilen Yardımın Uygulanması Çerçevesinde Türkiye Cumhuriyeti’ne Sağlanan Avrupa Topluluğu Mali Yardımlarıyla İlgili İşbirliği Kuralları Hakkında Çerçeve Anlaşma’da belirtildiği üzere, Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı çerçevesinde sağlanacak yardımların mali yönetimi ile görevlidir. Bu kapsamda özellikle; banka hesaplarının düzenlenmesi, Komisyondan ve ulusal makamlardan fonların talep edilmesi, temin edilen fonların Uygulama Birimlerine tahsis edilmesine ve Komisyona mali raporların sunulmasından sorumludur. Ulusal Fon Dairesi, Hazine Müsteşarlığı bünyesinde faaliyetlerini sürdürmektedir. Kaynakların mali yönetimi Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA) Türkiye Program Uygulama Rehberlerinden Ulusal Fona İlişkin “I – Mali Yönetim” başlıklı rehberine göre yürütmektedir. Ulusal Fonun Hazine Müsteşarlığı bütçesi ile doğrudan bir ilişkisi bulunmamakla birlikte 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanunun “Ulusal Fonun Kullanımı” başlıklı Ek 2 inci maddesi hükümleri çerçevesinde sınırlı bir ilişkisinin bulunduğu söylenebilir. Muhasebe ve Raporlama Sistemi “Ulusal Fonun Kurulmasına Dair Mutabakat Zaptı”nın “Muhasebe” başlıklı 15 inci maddesinde; “Ulusal Fon, Türkiye’de Avrupa Birliği tarafından finanse edilen bütün programlara ilişkin tüm akdi ve diğer mali işlemleri kapsayacak bir çift kayıt usulü ya da analitik muhasebe sistemini kullanacaktır.” denilmektedir. Ulusal Fonun muhasebesi, çift kayıtlı, analitik ve tahakkuk esaslı, Avro ve TL bazlı olarak Hazine Bilgi İşlem Dairesi sunucularında çalıştırılan MICRO adlı muhasebe programı üzerinde tutulmaktadır. Ulusal Fon’un, bu çerçevede uyguladığı muhasebe sisteminin ilkeleri, Avrupa Birliği Katılım Öncesi Mali Yardım Aracı (IPA) Türkiye Program Uygulama Rehberlerinden Ulusal Fona İlişkin “J – Muhasebe” başlıklı rehberlerde detaylandırılmaktadır. IPA I, II, III ve IV üncü bileşenler için mali tablolar; bilanço, gelir tablosu, nakit akım tablosu ve mali tablo dipnotlarından oluşmaktadır. Denetim görüşü bu tablolara ilişkin olarak verilecektir. IPARD (IPA V) için ise oluşturulacak mali tablolar Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ve Avrupa Komisyonu Arasında Türkiye Cumhuriyeti’ne Yönelik AB Mali Yardımına İlişkin İşbirliği ve Katılım Öncesi Yardım Aracı (IPA) Beşinci Bileşeni – Kırsal Kalkınma Bileşeni – (IPARD) Kapsamındaki Yardımın Uygulanması İçin Kurallar Hakkında Anlaşma’nın 50 nci maddesinin 1 inci fıkrasının a

T.C. Sayıştay Başkanlığı 58 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu bendinde sayılmıştır. Mali tablolar; bilanço, ekonomik verim hesabı, net varlıklar/borçlardaki değişikliklerin beyanı, IPARD avro hesabına ilişkin bilgiyle birlikte nakit akım tablosu, mali beyanname ekleridir. 2013 yılı içerisinde, IPA I-IV üncü bileşenleri ve IPARD için Ulusal Fonun kullanımına verilen ve buradan aktarılan kaynaklar aşağıda yer almaktadır. IPA I-IV üncü Bileşenler için Avro Ulusal Fona Tahsis Edilen Kaynaklar Ulusal Fonun Tahsis Ettiği Kaynaklar AB Katkısı 435.750.844,65 397.819.392,03 Ulusal Katkı 57.544.041,38 50.723.625,93 Toplam 493.294.886,03 448.543.017,96 IPARD için Dönem Başı Bakiyesi ile birlikte 2013 yılı İçinde Ulusal Fona Tahsis Edilen Kaynaklar Ulusal Fonun Tahsis Ettiği Kaynaklar Euro 100.082.965,01 Avro 100.082.965,01 Avro Hesabı TL Hesabı 99.177.985,75 TL 99.177.977,35 TL DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde hazırlanarak kamuoyunun bilgisine ve denetim yetkililerine zamanında sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 59 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolardan yararlanacak olanlara makul güvence vermek amacıyla mali raporların güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, kaynakların etkili ve ekonomik ve mevzuatına uygun kullanılmasının sağlanması amacıyla kurulup işletilmesi gereken mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolardan yararlanacak olanlara makul güvence vermek amacıyla mali raporların güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, kaynakların etkili ve ekonomik ve mevzuatına uygun kullanılmasının sağlanması amacıyla kurulup işletilmesi gereken mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimin kapsamını, Ulusal Fonun mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve fon yönetimine ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Denetimler, mali saydamlığın ve hesap verilebilirliğin sağlanması amacıyla; kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla tasarlanmıştır. Ulusal Fon mali işlemlerini, Çerçeve Anlaşma veUlusal Fon için yayımlanan Program Uygulama Rehberinin J- Muhasebe Rehberi başlıklı bölümü hükümleri çerçevesinde yürütmektedir. Denetim ve inceleme çalışmaları; Ulusal Fon muhasebe hizmetlerinin yürütüldüğü muhasebe birimindeki cetvel ve belgeler ile bu birimdeki yevmiye kayıtlarına dayanak olan arşivlerinde muhafaza edilen kanıtlayıcı belgeler; tamlık, doğruluk, tutarlılık ve tabi olduğu mevzuatına uygunluk açısından incelenmiştir. Bununla birlikte Ulusal Fonun mali yönetimini yaptığı fonlar ilgili uygulama

T.C. Sayıştay Başkanlığı 60 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu birimleri tarafından harcanmakta, muhasebeleştirilmekte ve raporlanmaktadır. Bu nedenle harcamalara ilişkin bir görüş vermek bu raporun kapsamı dışındadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 61 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu DENETİM GÖRÜŞÜ A-) Ulusal Fon’un IPA I, II, III ve IV üncü Bileşenleri Kapsamında Oluşturulan Mali Tablolarına İlişkin Denetim Görüşü Hazine Müsteşarlığı Ulusal Fon'un IPA I, II, III ve IV üncü Bileşenleri kapsamında oluşturulan, 2013 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. B-) Ulusal Fon’un IPA V inci Bileşeni Kapsamında Oluşturulan Mali Tablolarına İlişkin Denetim Görüşü Hazine Müsteşarlığı Ulusal Fon'un IPA V inci Bileşen kapsamında oluşturulan, 2013 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 62 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu EKLER EK-1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI

T.C. Sayıştay Başkanlığı 63 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C. Sayıştay Başkanlığı 64 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C. Sayıştay Başkanlığı 65 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C. Sayıştay Başkanlığı 66 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C. Sayıştay Başkanlığı 67 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C. Sayıştay Başkanlığı 68 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

HAZİNE MÜSTEŞARLIĞI 2013 YILI PERFORMANS DENETİMİ RAPORU

T.C. Sayıştay Başkanlığı 70 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu

T.C. Sayıştay Başkanlığı 71 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu İÇİNDEKİLER ÖZET ............................................................................................................................................................... 72 DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ................................................................................ 73 DENETİM BULGU VE DEĞERLENDİRMELERİ .................................................................................................... 76

T.C. Sayıştay Başkanlığı 72 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu ÖZET Bu rapor, Hazine Müsteşarlığı’na yönelik performans denetimimizin sonuçlarını ve bulgularını özetlemektedir. 6085 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca Sayıştay, “hesap verme sorumluluğu çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tarif edilen performans denetimini yapmakla görevli ve yetkilidir. Sayıştay, Hazine Müsteşarlığı’nın hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının bir değerlendirmesini sağlamak amacıyla aşağıdakileri denetlemiştir:  Performans bilgisi için geçerli olan raporlama gerekliliklerine uygunluk,  Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporunda yer alan performans bilgisinin içeriği,  Performansı ölçmek için kullanılan ve performans bilgisini üreten veri kayıt sistemleri. Bu kapsamda; Hazine Müsteşarlığı’nın Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporunun mevcut olduğu, Stratejik Plan ile Performans Programının zamanında yayımlandığı, ancak Faaliyet Raporu’nun zamanında kamuoyuna açıklanmadığı, Performans Programı ve Faaliyet Raporunda, sunum kriterlerine aykırılıkların bulunduğu görülmüştür. Bu nedenle Stratejik Planının raporlama gerekliliklerine uyduğu, Performans Programı ve Faaliyet Raporunun ise raporlama gerekliliklerine kısmen uyduğu sonucuna varılmıştır. Performans Bilgisinin içeriği kapsamında, Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporu ile ilgili “ilgililik, ölçülebilirlik, iyi tanımlanma, tutarlılık ve doğrulanabilirlik, ikna edicilik/geçerlilik” kriterleri çerçevesinde yapılan değerlendirme sonucunda, her üç doküman ile ilgili de tespitler yapılmış olup, bu çerçevede performans bilgisinin içeriği ile ilgili kriterlere kısmen uydukları sonucuna varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 73 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Performansı ölçmek için kullanılan ve performans bilgisini üreten veri kayıt sistemlerinden seçilen on üç adet veri kayıt sisteminin değerlendirilmesi sonucunda, tamlık ve doğruluk kriterleri açısından amaca uygun olduğu sonucuna varılmıştır. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimler, kamu idaresinin faaliyet raporlarında yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilmiştir. Bu çerçevede, raporlama gerekliliklerine uygunluk ve performans bilgisinin içeriğinin kalitesi hakkında kanaate varmak amacıyla Hazine Müsteşarlığı’nın yayımladığı aşağıdaki dokümanlar gözden geçirilmiştir: • 2009-2013 dönemine ait Stratejik Plan; • 2013 yılı Performans Programı; • 2013 yılı Faaliyet Raporu.
Denetim yukarıda sayılan üç belge üzerinden kamu idaresinin raporlama gerekliliklerine uyumunun değerlendirilmesi, bu belgelerde sunulan performans bilgisinin değerlendirilmesi ve performans bilgisinin üretilmesi için kullanılan veri kayıt sistemlerinin değerlendirilmesi yoluyla gerçekleştirilmiştir. Bu değerlendirmeler için kullanılan kriterler aşağıda yer alan Tablo 1, Tablo 2 ve Tablo 3’te görülmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 74 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Tablo 1: Raporlama gerekliliklerine uygunluk kriterleri Mevcudiyet Hazine Müsteşarlığı’nın, plan, program ve raporlarını yayımlayıp yayımlamadığı Zamanlılık Hazine Müsteşarlığı’nın plan, program ve raporlarını yasal süre içinde yayımlayıp yayımlamadığı Sunum Hazine Müsteşarlığı’nın plan, program ve raporlarının ilgili mevzuatla belirlenen usullere uyumlu olup olmadığı Tablo 2: Performans bilgisinin içeriğine yönelik kriterler Stratejik Plan ve Performans Programı İlgililik: Hedefler, göstergeler ve faaliyetler arasında mantıksal bağlantı olması Ölçülebilirlik: Performans programlarındaki hedeflerin ve göstergelerin ölçülebilir olması İyi tanımlanma: Hedefin açık ve net bir tanımının olması Faaliyet Raporu Tutarlılık: Hedeflerin, denetlenen idarenin planlama ve raporlama dokümanlarında (göstergeler ve alt hedefler dâhil) tutarlı olarak kullanılması Doğrulanabilirlik: Raporlanan değerlerin, temel veri kayıt sistemlerinin çıktısıyla tutarlı olması İkna edicilik/ Geçerlilik: Planlanan ve raporlanan performans arasındaki her tür sapmanın denetlenen idare tarafından ele alınması ve sapmayı açıklayan nedenlerin geçerli/ inandırıcı olması Tablo 3: Veri kayıt sistemlerinin güvenilirliğine yönelik kriterler Doğruluk Üretilen performans bilgisinin gerçekleşmeleri doğru yansıtması ve göstergenin tanımına dayalı olarak gerçekleşmelerle ilgili olmayan hususları içermemesi Tamlık Üretilen performans bilgisinin gerçekleşmeleri tam olarak yansıtması ve göstergenin tanımına dayalı olarak dahil edilmesi gereken herhangi bir husus dışarıda bırakmaması Hazine Müsteşarlığı’nın tüm veri kayıt sistemleri değil, bütçe büyüklüğü ve kamuoyu ilgisi kriterlerine göre seçilen belirli sayıdaki hedef ve göstergeye ilişkin veri kayıt sistemleri

T.C. Sayıştay Başkanlığı 75 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu değerlendirilmiştir. Veri kayıt sistemlerine yönelik denetim, aşağıdaki performans hedefleri ve göstergeleriyle sınırlandırılmıştır: Hedef Gösterge No Gösterge Tanım 1.1. 2 Uluslararası finans enstitüsü (IIF) tarafından yayımlanan "yatırımcı ilişkileri programının genel değerlendirmesi ve veri şeffaflığı uygulamaları (kategori-1)" başlıklı sıralamada ülkemizin yeri 1.1. 3 Uluslararası finans enstitüsü (IIF) tarafından yayımlanan "veri dağıtımı uygulamaları (kategori-2)" başlıklı sıralamada ülkemizin yeri 1.1. 4 Stratejik ölçütler üzerinden en makul risk düzeyini veren döviz ve faiz kompozisyonunun sağlanıp sağlanmadığı 1.3. 1 Risk hesabının bütçe ödenekleri dışındaki gelirlerinin giderlerini karşılama oranı 1.3. 2 Garantili kredilere ilişkin hazinece üstlenim oranı 1.3. 3 Kategoriler itibariyle vadesi geçmiş alacak stokunun GSYİH'ya oranı 2.2. 1 AB müktesebatına uyum programı kapsamında müsteşarlığımızın yapması gereken mevzuat çalışmalarının tamamlanması 2.2. 2 AB fonlarının kullanılmayan (Sözleşmeye bağlanamayan) miktarının tahsis edilen toplam fon miktarına oranı 4.1. 1 International Association of Insurance Supervisors (IAIS) Ana ilkelerine uyum derecesi (uyum sağlanan ilke sayısı) 4.2. 1 İlgili ülkede, Resmi/Özel kurumlar, mesleki ve sektörel örgütler ve uluslararası ekonomik kuruluşlara yönelik olarak yurt dışı teşkilatımızca düzenlenen veya aktif katılım sağlanan ortalama toplantı sayısı 4.2. 2 Yurt dışı teşkilatımızca ilgili ülke örnek uygulamaları hakkında hazırlanan ortalama rapor sayısı 5.2. 3 Hizmet içi eğitim süresinin yıllık mesai süresine oranı 5.4. 1 COBIT çatısı altında hedeflenen bilişim teknolojileri yönetim standartlarına uyum düzeyi Her ne kadar veri kayıt sistemleri üzerindeki inceleme, performans bilgisinin doğruluğunu test etmek amacıyla gerçekleştirilse de, güvenilir veri kayıt sistemlerinin mevcudiyeti raporlanan verilerdeki hata olasılığını ortadan kaldırmaz. Bu nedenle veri kayıt

T.C. Sayıştay Başkanlığı 76 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu sistemleri hakkındaki olumlu değerlendirme Hazine Müsteşarlığı’nın faaliyet raporunda sunduğu performans bilgisinin doğruluğu hakkında mutlak güvence sağlamaz. DENETİM BULGU VE DEĞERLENDİRMELERİ

1. Bölüm Raporlama Gerekliliklerine Uyum o Stratejik Plan ile ilgili olarak Hazine Müsteşarlığı’nın (Tablo 1’deki kriterler esas alınarak) raporlama gerekliliklerine uyduğu sonucuna varılmıştır. o Performans Program ile ilgili olarak, Hazine Müsteşarlığı’nın (Tablo 1’deki kriterler esas alınarak) raporlama gerekliliklerine kısmen uyduğu sonucuna varılmıştır. o Faaliyet Raporu ile ilgili olarak, Hazine Müsteşarlığı’nın (Tablo 1’deki kriterler esas alınarak) raporlama gerekliliklerine kısmen uyduğu sonucuna varılmıştır. 1.1 Stratejik Plan: Stratejik Plan, raporlama gerekliliklerine uymaktadır. 1.2 Performans Programı: Performans Programının raporlama gerekliliklerine uyumu ile ilgili bulgular aşağıda yer almaktadır. Sunum Kriterine İlişkin Bulgular BULGU 1: Performans Programında Yer Verilen Birçok Faaliyet İçin Maliyet Belirlenmemesi Hazine Müsteşarlığı 2013 Yılı Performans Programı kapsamında uygulanması planlanan “sürekli denetimi esas alan organizasyon yapısının geliştirilmesi” gibi faaliyetlerin, genel yönetime tahsis edilen kaynaklarla gerçekleştirilmesi öngörülmüştür. Ancak Performans Programı Hazırlama Rehberinde, genel yönetim giderleri idarenin kurumsal ve yönetsel ihtiyaçlarının karşılanması için yapılması gereken genel giderler olarak tanımlanmış ve bunlara temizlik, aydınlatma gibi giderler örnek verilmiştir. Bu itibarla Hazine Müsteşarlığı Performans Programında yer alan bir kısım faaliyetlerin maliyetleri belirlenmemiştir. Kamu idaresi cevabında, önümüzdeki dönem faaliyet raporunun hazırlık ve yayımlanması sürecinde bulguda bahsedilen hususun gereğinin yapılacağı bildirilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 77 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Sonuç olarak, kamu İdaresi bulgu konusu hususa katıldığından bulgu doğrultusunda işlem yapılması uygun olur. BULGU 2: Performans Programı Hazırlama Rehberinde Öngörülen Bilgilere Performans Programında Eksik Yer Verilmesi Performans Programı Hazırlama Rehberinin EK-1 Performans Programının Şekli bölümünde, performans programında yer alması gereken başlıklar ve içermesi gereken bilgilere yer verilmiştir. Bu kapsamda performans hedef ve göstergeleri ile faaliyetler başlığı altında; program döneminde ilgili performans hedefinin belirlenmesinin nedenleri ile performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılamadığını değerlendirmek üzere belirlenen performans göstergelerinin belirlenmesinin nedenleri, faaliyetlerin kaynak ihtiyacının nasıl tespit edildiği hususlarına yer verilmesi gerektiği ifade edilmiş olup, Hazine Müsteşarlığı 2013 Yılı Performans Programında bu bilgilere yer verilmemiştir. Kamu idaresi cevabında, önümüzdeki dönemde hazırlanacak olan performans programında bulguda bahsedilen hususun gereğinin yapılacağını bildirmiştir. Sonuç olarak, kamu İdaresi bulgu konusu hususa katıldığından bulgu doğrultusunda işlem yapılması uygun olur. BULGU 3: İdare Performans Tablosunun Performans Programı Hazırlama Rehberine Uygun Hazırlanmaması Performans Programı Hazırlama Rehberine göre performans programında idarenin toplam kaynak ihtiyacını gösteren İdare Performans Tablosuna (Tablo 3) yer verilmesi gerekmektedir. Hazine Müsteşarlığı 2013 Yılı Performans Programında, Stratejik Amaç ve Hedeflere Tahsis Edilen Bütçe Kaynakları başlıklı tablo (26 no’lu tablo) bulunmaktadır. Ancak bu tabloda, İdare Performans Tablosunda yer alması gereken faaliyetler ile bütçe içi, bütçe dışı ve toplam kaynak ihtiyacının pay yüzdeleri sütunları yer almamaktadır. Kamu idaresi cevabında, bulguda bahsedilen hususa önümüzdeki dönemde hazırlanacak olan performans programında yer verileceği belirtilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 78 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Sonuç olarak, kamu İdaresi bulgu konusu hususa katıldığından bulgu doğrultusunda işlem yapılması uygun olur. 1.3 Faaliyet Raporu: Faaliyet Raporunun raporlama gerekliliklerine uyumu ile ilgili bulgular aşağıda yer almaktadır. Zamanlılık Kriterine İlişkin Bulgular BULGU 4: Faaliyet Raporunun Süresi İçerisinde Kamuoyuna Açıklanmaması Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 11 inci maddesinde, “… (2) Genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler ile sosyal güvenlik kurumlarının ilgili mali yıla ilişkin idare faaliyet raporları üst yöneticileri tarafından izleyen mali yılın en geç Nisan ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanır. Bu raporların birer örneği aynı süre içerisinde Sayıştaya ve Bakanlığa gönderilir.” denilmektedir. Hazine Müsteşarlığı 2013 Yılı Faaliyet Raporu Nisan ayı sonunda denetim ekibine teslim edilmiş ancak kamuoyuna açıklanmamıştır. Kamu idaresi cevabında, faaliyet raporunda bazı görsel düzenlemelerin yapılması gerekliliği nedeniyle Mayıs ayının ilk haftasında yayımlandığını bildirmiştir. Sonuç olarak, faaliyet raporlarının, önümüzdeki dönemlerde yasal süreleri içerisinde kamuoyuna açıklanması için kamu idaresince gerekli özenin gösterilmesi uygun olacaktır. Sunum Kriterine İlişkin Bulgular BULGU 5: Faaliyet Raporunda “Öneri ve Tedbirler” Bölümüne Yer Verilmemesi Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 18 inci maddesinde, “… d) Öneri ve tedbirler: Faaliyet yılı sonuçları ile genel ekonomik koşullar, bütçe imkânları ve beklentiler göz önüne alınarak, idarenin gelecek yıllarda faaliyetlerinde yapmayı planladığı değişiklik önerilerine, hedeflerinde meydana gelecek değişiklikler ile

T.C. Sayıştay Başkanlığı 79 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu karşılaşabileceği risklere ve bunlara yönelik alınması gereken tedbirlere bu bölümde yer verilir.” denilmektedir. Bu madde gereğince Hazine Müsteşarlığı 2013 Yılı Faaliyet Raporunda öneri ve tedbirlere yer verilmesi gerektiği halde, “öneri ve tedbirler” bölümüne yer verilmemiştir. Kamu idaresi cevabında, 2014 yılı faaliyet raporunda bulguda bahsedilen hususun gereğinin yapılacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak, kamu İdaresi bulgu konusu hususa katıldığından bulgu doğrultusunda işlem yapılması uygun olur. BULGU 6: İç ve Dış Denetim Raporlarında Yer Alan Tespit ve Değerlendirmelere Faaliyet Raporunda Yer Verilmemesi Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin Genel Bilgiler bölümünde “…iç ve dış denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelere kısaca yer verilir.” denilmektedir. Ancak bu bölümde iç ve dış denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelere yer verilmemiştir. Kamu idaresi cevabında iç ve dış denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelerin faaliyet raporuna ne şekilde aktarılacağına dair ayrıntılı bir düzenlemeye ihtiyaç duyulduğu belirtilmektedir. Sonuç olarak, söz konusu yönetmelikte iç ve dış denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelere kısaca yer verilir denildiğinden bulgu doğrultusunda işlem yapılması uygun olur. BULGU 7: Faaliyet Raporunda Yer Alan Mali Bilgiler Bölümünde Eksik Bilgi Verilmesi Hazine Müsteşarlığı 2013 Yılı Faaliyet Raporunda Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin mali bilgiler bölümünde yer alması gereken bilgilerden; bütçe uygulama sonuçları ve ön mali kontrol ile ilgili bilgilere yer verilmiş ayrıca

T.C. Sayıştay Başkanlığı 80 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu ödenek ve harcama bilgileri tablosu ile Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü Döner Sermaye Muhasebe Birimine ait gelir tablosu ve bilançosu eklenmiştir. Ancak, 5018 sayılı Kanun ve söz konusu Yönetmelikte bahsedilen,  Yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere,  İç ve dış mali denetim sonuçları hakkındaki özet bilgilere, yer verilmemiştir. Kamu idaresi cevabında, yardım yapılan birlik kurum ve kuruluşlara ilişkin bilgiler ile iç denetim sonuçları hakkındaki özet bilgilere faaliyet raporunda yer verildiği belirtilmiştir. Sonuç olarak, yardım yapılan birlik kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgiler ile iç denetim sonuçlarına ilişkin bilgilerin yönetmelik hükümlerine uygun olmadığı düşünülmektedir. Faaliyet raporunda kamu sermayeli kuruluş ve işletmelere yapılan bütçe transferleri yer almakta, faaliyetlerine ilişkin bilgiler yer almamaktadır. İç denetim sonuçları başlığı altında ise sadece denetim yapılan birim ve konular yer almakta olup, denetim sonuçlarına ilişkin herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. 2. Bölüm Performans Bilgisinin İçeriği 2.1 Stratejik Planda yer alan performans bilgisinin içeriği Aşağıda detayları verilen bulgular temel alınarak T.C. Başbakanlık Hazine Müsteşarlığının 2009-2013 dönemine ait stratejik planda sunduğu performans bilgisi içeriğinin (Tablo 2’deki) kriterlere kısmen uyduğu sonucuna varılmıştır. Ölçülebilirlik Kriterine İlişkin Bulgular BULGU 8: Stratejik Planda Belirtilen Bazı Göstergeler İçin Ölçüm Metodunun Geliştirilememesi Hazine Müsteşarlığı Stratejik Planında, aşağıda belirtilen göstergelerin ölçüm metodunun plan döneminde belirleneceği ifade edilmiş, fakat plan döneminde herhangi bir ölçüm metodu geliştirilememiştir. Henüz mevcut olmayan bir göstergenin, stratejik planda

T.C. Sayıştay Başkanlığı 81 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu performans ölçütü olarak belirlenmesi gerçekçi olmayan sonuçlara yol açmış, dolayısıyla tüm plan dönemi boyunca bu hedefe yönelik ölçütlerin değerlendirmesi yapılamamıştır. Bu nedenle aşağıda belirtilen göstergelerin “ölçülebilirlik” kriterini karşılamadığı kanaatine varılmıştır. Gösterge No Gösterge Tanım 1.4.2 Ulusal ve/veya Uluslararası sektörel verimlilik ölçütleri bakımından kamu işletmelerinin verimlilik düzeyleri 5.2.1 Kurumsal stres endeks değeri 5.3.2 Birimler bazında iç ve dış paydaş memnuniyet endeks değerleri 5.5.1 Kurumsal tanınırlık ve saygınlık araştırma sonuçları Kamu idaresi cevabında, 2014-2018 plan döneminde performans göstergelerinin dışsal faktörlere bağımlı olmamasına ve ölçülebilir olmasına önem verildiği belirtilmektedir. Sonuç olarak, kamu İdaresi bulgu konusu hususa katılmaktadır. BULGU 9: Stratejik Planda Belirtilen Göstergenin Kullanılabilir Olması İçin Öngörülen Sisteme Geçilememesi Hazine Müsteşarlığı Stratejik Planında, aşağıda belirtilen göstergenin kullanılabilir olması için, “Toplam Kalite Yönetim Sistemi” uygulamasına geçilmesi öngörülmüştür. Fakat Plan döneminde bu sisteme geçilemediğinden, söz konusu göstergenin “ölçülebilirlik” kriterini karşılamadığı kanaatine varılmıştır. Gösterge No Gösterge Tanım 5.3.1 Avrupa Kalite Yönetim Vakfı (EFQM) Mükemmellik Modeline uyum düzeyi Kamu idaresi cevabında, 2014-2018 plan döneminde performans göstergelerinin dışsal faktörlere bağımlı olmamasına ve ölçülebilir olmasına önem verildiği belirtilmektedir. Sonuç olarak, kamu idaresi bulgu konusu hususa katılmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 82 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 2.2 Performans Programı’nda yer alan performans bilgisinin içeriği Aşağıda detayları verilen bulgular temel alınarak Hazine Müsteşarlığı’nın 2013 yılı performans programında sunduğu performans bilgisi içeriğinin (Tablo 2’deki) kriterlere kısmen uyduğu sonucuna varılmıştır. İlgililik Kriterine İlişkin Bulgular BULGU 10: Aynı Göstergeye Ait Hedefle İlgili Olarak Stratejik Plan İle Performans Programı Arasında Uyumsuzluk Olması Performans Programında yer alan aşağıda belirtilen göstergelere ilişkin Stratejik Planda yapılan açıklamada, bireylere yapılan satışların DİBS(Devlet İç Borçlanma Senetleri) stoku içerisindeki payının ve senet geri alım ve değişim işlemleri miktarının arttırılması hedeflenmiştir. Ancak 2013 yılı Performans Programında söz konusu göstergelere ilişkin hedef %0 olarak belirlenmiştir. Dolayısıyla bu göstergelerin Kurum performansının değerlendirilmesini sağlayacak nitelikte olmadığından “ilgililik” kriterini karşılamadığı kanaatine varılmıştır. Gösterge No Gösterge Tanım 1.1.1 Perakende satış yöntemiyle doğrudan ve/veya sanal ortamda satılan DİBS’lerin ihraç edilen DİBS miktarı içerisindeki payı 1.1.5 Geri alım ve değişim işlemleri miktarı Kamu idaresi cevabında, bulgu konusuna katılmakta olup, 2014-2018 plan döneminde bu hususlara ilişkin hedeflere yer verilmediği belirtilmiştir. Sonuç olarak, kamu idaresi bulgu konusu hususa katılmaktadır. BULGU 11: Performans Raporunda Yer Alan Hedef İçin Belirlenen Göstergelerin Hedefle İlgili Olmaması Performans Programında uluslararası ekonomik kuruluşlarda Türkiye’nin etkinliğinin arttırılması hedeflenmiştir. Buna göre göstergenin bir önceki yıla göre etkinlikteki değişimi ölçmesi, yani iki zaman arasındaki mukayeseyi ortaya koyması gerekmektedir. Ancak

T.C. Sayıştay Başkanlığı 83 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu göstergede uluslararası kuruluşların ülkemize sağladığı imkânların, ülkemizce sağlanan sermaye/katkı payını karşılayıp karşılamadığına bakılmakta ve sonuç “-1:az karşılıyor, 0: eşit karşılıyor, 1: fazla karşılıyor” şeklinde ifade edilmektedir. Söz konusu göstergelerle iki zaman arasındaki değişimi, dolayısıyla uluslararası kuruluşlar nezdindeki etkinliğin arttırılıp arttırılmadığını tespit etmek mümkün olmadığından, aşağıda belirtilen göstergelerin “ilgililik” kriterini karşılamadığı kanaatine varılmıştır. Gösterge No Gösterge Tanım 2.1 Asya Kalkınma Bankası’nın ülkemize sağladığı imkanların ülkemizce sağlanan sermaye / katkı paylarını karşılayıp karşılamadığı Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’nın ülkemize sağladığı imkanların ülkemizce sağlanan sermaye / katkı paylarını karşılayıp karşılamadığı Avrupa Konseyi Kalkınma Bankası’nın ülkemize sağladığı imkanların ülkemizce sağlanan sermaye / katkı paylarını karşılayıp karşılamadığı Dünya Bankası’nın ülkemize sağladığı imkânların ülkemizce sağlanan sermaye / katkı paylarını karşılayıp karşılamadığı Ekonomik İşbirliği Teşkilatı Ticaret ve Kalkınma Bankası’nın ülkemize sağladığı imkânların ülkemizce sağlanan sermaye / katkı paylarını karşılayıp karşılamadığı İslam Kalkınma Bankası’nın ülkemize sağladığı imkânların ülkemizce sağlanan sermaye / katkı paylarını karşılayıp karşılamadığı Karadeniz Ticaret ve Kalkınma Bankası’nın ülkemize sağladığı imkânların ülkemizce sağlanan sermaye / katkı paylarını karşılayıp karşılamadığı Uluslararası Para Fonu’nun ülkemize sağladığı imkânların ülkemizce sağlanan sermaye / katkı paylarını karşılayıp karşılamadığı Kamu idaresi cevabında, bulgu konusuna katılmakta olup, 2014 yılı Performans Programında değişiklik yapılarak bazı göstergelerin kullanımına son verildiği belirtilmiştir. Sonuç olarak, kamu idaresi bulgu konusu hususa katılmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 84 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu BULGU 12: Gösterge ile İlgili Faaliyet Belirlenmemesi Faaliyetler, amaç ve hedeflere nasıl ulaşılacağını gösteren kararlar bütünüdür. Bu nedenle faaliyetlerin belirli bir hedefe yönelik ve performans göstergeleri ile bağlantılı olması, göstergeler ile ulaşılmak istenen sonuçlara hizmet etmesi gerekmektedir. “Hazine garantili krediler ve ikrazen kullandırılan dış krediler ile diğer işlemlerden kaynaklanan kredi riskinin azaltılması” hedefi kapsamında belirlenen “Kategoriler itibarıyla vadesi geçmiş alacak stokunun GSYİH’ye(Gayrisafi Yurt İçi Hasıla) oranı” göstergesinin azaltılması hedeflenmiş ancak, bu gösterge ile ilgili faaliyet belirlenmemiştir. Kamu idaresi cevabında, bulgu konusuna katılmakta olup, 2014-2018 plan döneminde bu hususlara ilişkin hedeflere yer verilmediği belirtilmiştir. Sonuç olarak, kamu idaresi bulgu konusu hususa katılmaktadır. BULGU 13: Gösterge ile İlgili Hedef Belirlenmemesi 2013 yılı Performans Programında “İç denetimde farkındalığın ve etkinliğin arttırılması” hedefine ait “iç denetime ilişkin iç gözden geçirme, değerlendirme sonuçları” göstergesi için 2013 yılı hedefi belirlenmemiştir. Dolayısıyla söz konusu göstergenin, Kurumun performansını ölçmekte dikkate alınacak bir kıstas olmadığı görülmüştür. Bu nedenle aşağıda belirtilen göstergenin “ilgililik” kriterini karşılamadığı kanaatine varılmıştır. Gösterge No Gösterge Tanım 5.7.1 İç denetime ilişkin iç gözden geçirme değerlendirme sonuçları Kamu idaresi cevabında, performans programının formatı çerçevesinde göstergenin yıllık hedefinin sayısal olarak ifade edilmesinin mümkün olmadığı kabul edilmektedir. Sonuç olarak, kamu idaresi bulgu konusu hususa katıldığından bulgu doğrultusunda işlem yapılması uygun olur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 85 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Ölçülebilirlik Kriterine İlişkin Bulgular BULGU 14: Göstergeye İlişkin Ölçüm Metodu Kriterlerinin Belirlenmemesi Performans Programında “Sigortacılık ve Özel Emeklilik Sisteminin Büyüme Potansiyelini Harekete Geçirmek” amacına ait “Düzenleme ve Denetimin Uluslararası En İyi Uygulamalar Seviyesine Yükseltilmesi” hedefine ilişkin, “Solvency II kurallarına uyum derecesi” gösterge olarak belirlenmiş olup, ölçü birimi de “yüzde” olarak alınmıştır. Solvency II kuralları olarak bilinen AB Direktifi2 (DIRECTIVE 2009/138/EC) 17.12.2009 tarihli AB Resmi Gazetesinde (L 335/1) yayımlanmıştır. Direktif 6 Ana başlık altında 25 bölümden, 312 maddeden ve 7 adet eki ile birlikte 155 sayfadan oluşmaktadır. 18.12.2013 tarihli AB Resmi Gazetesinde (L 341/1 )yayımlanan AB Direktifi ile (DIRECTIVE 2013/58/EU ) Solvency II Kurallarının tamamen yürürlüğe girmesi 1 Ocak 2016 tarihine ertelenmiştir. Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik’e göre performans programlarında yer alan hedef ve göstergelerin sade ve anlaşılır olması esastır. Performans Programı Hazırlama Rehberine göre; Performans göstergesi performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılmadığını ölçebilmeli bununla birlikte göstergenin ölçülebilir, ulaşılabilir ve güvenilir veri sunacak nitelikte olması gerekmektedir. Ölçüm metodu olarak “özdeğerlendirme yolu” tercih edilmiş, 6 Ana başlık altında 25 bölümden ve 312 maddeden oluşan Direktife uyum düzeyinin ölçülmesi için özdeğerlendirmenin nasıl yapılacağına ilişkin kriterler ortaya konulmamıştır. İdarece yapılan çalışma, Direktifin ana başlıkları çerçevesinde bu başlıkların ilgili mevzuatımızdaki karşılıkların ne olduğuna dair bir bilgi sunulmuş olmakla birlikte uyum düzeyinin derecesini, diğer bir ifade ile hedefe ulaşılıp ulaşılmadığı bilgisini içermemektedir. Sonuç olarak, Performans Programında yer alan performans hedefine ilişkin nasıl bir ölçüm yapıldığı ve faaliyet raporunda yer alan %70 gerçekleşmenin nasıl hesaplandığı
2 DIRECTIVE 2009/138/EC OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL of 25 November 2009on the taking-up and pursuit of the business of Insurance and Reinsurance (Solvency II)

T.C. Sayıştay Başkanlığı 86 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu anlaşılamamaktadır. Dolayısıyla aşağıda belirtilen göstergenin “ölçülebilirlik” kriterini karşılamadığı kanaatine varılmıştır. Gösterge No Gösterge Tanım 4.1.2 Solvency II kurallarına uyum derecesi Kamu idaresi cevabında, bulgu konusuna katılmakta olup, 2014-2018 plan döneminde bu hususlara ilişkin performans kriterine yer verilmediği belirtilmiştir. Sonuç olarak, kamu idaresi bulgu konusu hususa katılmaktadır. İyi Tanımlanma Kriterine İlişkin Bulgular BULGU 15: Garantili Kredilere İlişkin Hazinece Üstlenim Oranı Performans Göstergesinin İyi Tanımlanmaması Performans Programında, “Hazine garantili krediler ve ikrazen kullandırılan dış krediler ile diğer işlemlerden kaynaklanan kredi riskinin azaltılması” hedefine ait “Garantili kredilere ilişkin hazinece üstlenim oranı” performans göstergesi olarak belirlenmiştir. Ancak, garantili kredilerin tanımı açık olarak ifade edilmemiştir. Birim faaliyet raporunda, göstergenin hesabında; Hazinece Üstlenim Oranı = Hazine Geri Ödeme Garantisi Kapsamındaki Üstlenim Miktarı / Toplam Garantili Kredi Miktarı *100 formülü kullanılmıştır. Toplam garantili kredi ifadesi, Hazine Müsteşarlığı’nın verdiği garantili kredilerden ne kadarını üstlendiği şeklinde de anlaşılmaya müsaittir. Fakat yukarıdaki formülde toplam garantili kredi miktarı denilmekte ancak, üstlenim oranının hesabında Müsteşarlık tarafından ödenen tutarlar ile kurumlar tarafından ödenen tutarlar esas alınmaktadır. Bu nedenle aşağıda belirtilen göstergenin “iyi tanımlama” kriterini karşılamadığı kanaatine varılmıştır. Gösterge No Gösterge Tanım 1.3.2 Garantili kredilere ilişkin Hazinece üstlenim oranı

T.C. Sayıştay Başkanlığı 87 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Kamu idaresi cevabında söz konusu göstergenin daha açık ifade edilebileceğini belirterek bulguya katılmaktadır. Sonuç olarak, kamu idaresi bulgu konusu hususa katıldığından bulgu doğrultusunda işlem yapılması uygun olur. 2.3 Faaliyet Raporu’nda yer alan performans bilgisinin içeriği Aşağıda detayları verilen bulgular temel alınarak Hazine Müsteşarlığı’nın 2013 yılı faaliyet raporunda sunduğu performans bilgisi içeriğinin (Tablo 2’deki) kriterlere kısmen uyduğu sonucuna varılmıştır. Tutarlılık Kriterine İlişkin Bulgular BULGU 16: Performans Programında İfade Edilen Gösterge İle Faaliyet Raporunda Ölçülen Gösterge Arasında Tutarsızlık Bulunması "Hazine garantili krediler ve ikrazen kullandırılan dış krediler ile diğer işlemlerden kaynaklanan kredi riskinin azaltılması” hedefi kapsamında belirlenen “Kategoriler itibarıyla vadesi geçmiş alacak stokunun GSYH’ya oranı” göstergesinin azaltılması hedeflenmektedir. Bu göstergede vadesi geçmiş alacak stoku denilmekte, bunların kaynağına göre bir ayrım yapılmamaktadır. Ancak Faaliyet Raporunda göstergenin hesabında yalnızca hazine alacakları bilgi sisteminde kayıtlı alacaklar esas alınmıştır. Dolayısıyla Performans Programında ifade edilen gösterge ile Faaliyet Raporunda ölçülen gösterge arasında tutarsızlık bulunmaktadır. Bu nedenle aşağıda belirtilen göstergenin “tutarlılık” kriterini karşılamadığı kanaatine varılmıştır. Gösterge No Gösterge Tanım 1.3.3 Kategoriler itibarıyla vadesi geçmiş alacak stokunun GSYH’ya oranı Kamu idaresi cevabında, 2014-2018 plan döneminde bu hususlara ilişkin performans kriterinin yenilendiği belirtilmektedir. Sonuç olarak, kamu idaresi bulgu konusu hususa katılmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 88 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu BULGU 17:Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporundaki Aynı Göstergeye İlişkin Hedeflerde Tutarsızlık Bulunması Performans Programı’nda “İnsan Kaynakları Yönetiminin Geliştirilmesi” hedefi kapsamında belirlenen “Hizmet içi eğitim süresinin yıllık mesai süresine oranı“ göstergesinin 2013 yılı için %4 olarak gerçekleşmesinin hedeflendiği yazılmış ve Faaliyet Raporunda hedef göstergesi %4 üzerinden değerlendirilmiştir. Ancak gerek Stratejik Planda gerekse Performans Programındaki göstergeye ilişkin açıklamada hedefin %5 olduğu belirtilmektedir. Bu nedenle aşağıda belirtilen göstergeye ilişkin Faaliyet Raporundaki değerlendirmenin “tutarlılık” kriterini karşılamadığı kanaatine varılmıştır. Gösterge No Gösterge Tanım 5.2.3 Hizmet içi eğitim süresinin yıllık mesai süresine oranı Kamu idaresi cevabında, göstergenin faaliyet raporunda sehven %4 olarak belirtildiğini ifade etmektedir. Sonuç olarak, kamu idaresi bulgu konusu hususa katılmaktadır. BULGU 18: Performans Programı İle Faaliyet Raporunda Aynı Hedefe İlişkin Farklı Gösterge Belirlenmesi Performans Programında “Hazine Kontrolörler Kurulu denetimlerinde uluslararası denetim standartlarına uyumun arttırılması” hedefine ilişkin “İç gözden geçirme değerlendirme sonuçları” performans göstergesi olarak belirlenmiştir. Ancak Faaliyet Raporunda, “İç gözden geçirme değerlendirme sonuçları” yerine “Denetim rehberi hazırlanan denetim alanlarının iş yükü içerisindeki ağırlıklarının toplamı” ölçüm metodu olarak kullanılmıştır. Bu nedenle aşağıda belirtilen göstergenin “tutarlılık” kriterini karşılamadığı kanaatine varılmıştır. Gösterge No Gösterge Tanım 5.6.2 İç gözden geçirme değerlendirme sonuçları

T.C. Sayıştay Başkanlığı 89 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Kamu idaresi cevabında, iç gözden geçirme kriterlerinin belirlenememesi nedeniyle zorunlu olarak farklı bir gösterge kullanıldığını belirtmektedir. Sonuç olarak, kamu idaresi bulgu konusu hususa katıldığından bulgu doğrultusunda işlem yapılması uygun olur. Doğrulanabilirlik Kriterine İlişkin Bulgular BULGU 19: Göstergenin Ölçümünde Esas Alınan Analizin Dayanaklarının Bulunmaması 2013 yılı Faaliyet Raporunda yer alan “Risk esaslı denetim planlarının uygulanma oranı” göstergesinin ölçümünde esas alınan denetim alanları bazında iş yükü analizinin dayanaklarının bulunmaması ve bu analizin plan dönemi boyunca güncellenmemesi nedeni ile 2013 yılı Faaliyet Raporundaki aşağıda belirtilen göstergeye ilişkin sonucun “doğrulanabilirlik” kriterini karşılamadığı kanaatine varılmıştır. Gösterge No Gösterge Tanım 5.6.1 Risk esaslı denetim planlarının uygulanma oranı Kamu idaresi cevabında, bulgu konusuna katılmakta olup, yeni dönemde söz konusu performans göstergesine yer verilmeyeceği belirtilmiştir. Sonuç olarak, kamu idaresi bulgu konusu hususa katıldığından bulgu doğrultusunda işlem yapılması uygun olur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 90 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu 3. Bölüm Veri Kayıt Sistemleri Hedef Gösterge No Gösterge Tanım 1.1. 2 Uluslararası finans enstitüsü (IIF) tarafından yayımlanan "yatırımcı ilişkileri programının genel değerlendirmesi ve veri şeffaflığı uygulamaları (kategori-1)" başlıklı sıralamada ülkemizin yeri 1.1. 3 Uluslararası finans enstitüsü (IIF) tarafından yayımlanan "veri dağıtımı uygulamaları (kategori-2)" başlıklı sıralamada ülkemizin yeri 1.1. 4 Stratejik ölçütler üzerinden en makul risk düzeyini veren döviz ve faiz kompozisyonunun sağlanıp sağlanmadığı 1.3. 1 Risk hesabının bütçe ödenekleri dışındaki gelirlerinin giderlerini karşılama oranı 1.3. 2 Garantili kredilere ilişkin hazinece üstlenim oranı 1.3. 3 Kategoriler itibariyle vadesi geçmiş alacak stokunun GSYİH'ya oranı 2.2. 1 AB müktesebatına uyum programı kapsamında müsteşarlığımızın yapması gereken mevzuat çalışmalarının tamamlanması 2.2. 2 AB fonlarının kullanılmayan (Sözleşmeye bağlanamayan) miktarının tahsis edilen toplam fon miktarına oranı 4.1. 1 International Association of Insurance Supervisors (IAIS) Ana ilkelerine uyum derecesi (uyum sağlanan ilke sayısı) 4.2. 1 İlgili ülkede, Resmi/Özel kurumlar, mesleki ve sektörel örgütler ve uluslararası ekonomik kuruluşlara yönelik olarak yurt dışı teşkilatımızca düzenlenen veya aktif katılım sağlanan ortalama toplantı sayısı 4.2. 2 Yurt dışı teşkilatımızca ilgili ülke örnek uygulamaları hakkında hazırlanan ortalama rapor sayısı 5.2. 3 Hizmet içi eğitim süresinin yıllık mesai süresine oranı 5.4. 1 COBIT çatısı altında hedeflenen bilişim teknolojileri yönetim standartlarına uyum düzeyi Yukarıdaki hedef ve göstergeler için gerçekleşmeyi ölçen ve buna ilişkin performans bilgisi üreten veri kayıt sistemlerinin, (Tablo 3’teki kriterlere göre) amaca uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 91 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Veri kayıt sistemlerinin değerlendirmesi, on üç (13) ayrı veri kayıt sistemine dayalıdır ve sonuçlar, Hazine Müsteşarlığı tarafından raporlanan tüm performans bilgilerine uygulanamaz. 4. Bölüm Diğer Hususlar BULGU 20: Stratejik Plan İle Performans Programında Yer Alan Göstergeye İlişkin Tutarsızlık Bulunması “Ar-ge ve yenilikçilik yaklaşımının kurum kültürünün bir parçası haline getirilmesi” hedefine yönelik olarak Stratejik Planda ve Performans Programında “Geliştirilen ve uygulanan ar-ge ve yenilikçilik proje sayısı” gösterge olarak belirlenmiştir. Stratejik Planda proje sayısının plan döneminde her yıl arttırılmasına çalışılacağı ifade edilmektedir. Ancak Performans Programında proje sayısının azaldığı ve 2013 yılı için de azaltılmasının hedeflendiği görülmektedir. Bu nedenle aşağıda belirtilen göstergeye ilişkin Stratejik Plan ile Performans Programı arasında tutarsızlık olduğu kanaatine varılmıştır. Gösterge No Gösterge Tanım 5.1.1 Geliştirilen ve uygulanan Ar-Ge ve yenilikçi projeleri sayısı Kamu idaresi cevabında, bazı yıllar kurumsal kapasite ve mevzuat değişikliğinin gerekliliği gibi kısıtlar yüzünden planlanan proje sayısında azalma olabildiği belirtilmektedir. Sonuç olarak, kamu idaresi cevabında belirtilen bu türden kısıtlamaların, Stratejik Plan hazırlanırken göz önünde bulundurulması uygun olacaktır. BULGU 21:Aynı Göstergenin Stratejik Plan Ve Performans Programında Farklı Tanımlanması Stratejik Planda “Kurumsal ve yönetsel mükemmeliyeti sağlamak” amacına yönelik “İnsan Kaynakları Yönetiminin Geliştirilmesi” hedefine ilişkin gösterge “mesleki sertifikalara sahip personel sayısı” olarak belirlenmişken, 2013 yılı Performans Programında aynı gösterge “ortalama mesleki sertifika sayısı” olarak tanımlanmıştır. Performans Programında göstergenin ölçümünde “toplam mesleki sertifika sayısı / toplam kariyer meslek memuru sayısı” oranının kullanılacağı belirtilmiştir. Bu nedenle aşağıda belirtilen gösterge her iki dokümanda farklı şekilde tanımlanmış olduğundan birbiriyle tutarlı değildir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı 92 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Gösterge No Gösterge Tanım 5.2.2 Ortalama Mesleki sertifika sayısı Kamu idaresi cevabında, performans programında esas alanın göstergenin daha anlamlı bir değer ifade edeceği düşüncesiyle değiştirildiği belirtilmiştir. Sonuç olarak, Stratejik Plan hazırlanma sürecinde bu türden değerlendirilmelerin yapılması göstergelerin tutarlılığı açısından uygun olacaktır. 5.Bölüm Genel Değerlendirme Bu rapor, T.C Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı’na yönelik performans denetiminin sonuçlarını ve bulgularını özetlemektedir. Performans denetimi, hesap verme sorumluluğu çerçevesinde, idarenin plan ve program belgelerinin ışığında izleyeceği yolu ortaya koyan amaç ve hedefleri ile bütçe uygulaması sonucunda ortaya çıkan faaliyet sonuçlarının performans göstergeleri çerçevesinde ölçülmesi şeklinde gerçekleştirilmektedir. Denetim kapsamında Hazine Müsteşarlığının 2009-2013 yılları Stratejik Planı, 2013 yılı Performans Programı ve 2013 yılı Faaliyet Raporu incelenmiştir. Ayrıca, performans bilgisinin yönetimi ile ilgili olarak; idarenin açık iç politikaları, süreçleri ve karar mekanizmalarının bulunduğu, performans bilgisinin raporlanmasına ilişkin görev ve sorumlulukların, içerik ve hazırlanma süreçlerinin belirlendiği görülmüştür. Performans bilgisinin yönetiminde Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı görevlendirilmiş olup, sorumlulukları da açıkça belirlenmiştir. Strateji Geliştirme Daire Başkanlığı dışında her birimin harcama yetkilisi, performans programı ve faaliyet raporuna ilişkin çalışmalardan sorumlu tutulmuştur. Her ne kadar tarafsızlığı sağlamak açısından faaliyetleri gerçekleştirme ve raporlama görevlerinin harcama yetkilisinde birleşmesinin uygun olmadığı düşünülmekte ise de, Hazine Müsteşarlığı tarafından performans bilgisinin yönetilmesine ilişkin gerekli tedbirlerin alındığı değerlendirilmektedir. Kamu İdaresi tarafından hazırlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporu’nun raporlama gerekliliklerine uygunluğuna ilişkin olarak;
2009-2013 Stratejik Plan’ının raporlama gerekliliklerine uyduğu, Performans Programında, birçok faaliyet maliyetinin genel yönetim giderleri içinde

T.C. Sayıştay Başkanlığı 93 2013 Yılı Sayıştay Denetim Raporu yer alması, faaliyetlerin kaynak ihtiyacının nasıl tespit edildiğine ilişkin bilgilere yer verilmemesi ve idarenin toplam kaynak ihtiyacını gösteren İdare Performans Tablosu’nun bulunmaması nedenleriyle Performans Programının raporlama gerekliliklerine kısmen uyduğu, Faaliyet Raporunun ise; yönetmelik gereğince nisan ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanmaması, raporda öneri ve tedbirler bölümü ile iç ve dış denetim raporlarında yer alan tespit ve değerlendirmelere yer verilmemesi ve ayrıca mali tabloların raporda bulunmaması nedenleriyle raporlama gerekliliklerine kısmen uyduğu sonucuna varılmıştır. Performans Bilgisinin içeriğine ilişkin olarak ise; 2009-2013 dönemine ait Stratejik Plandaki performans bilgisi içeriğinin; planda yer alan 33 adet göstergeden 5 adedinin ölçüm metodunun belirlenmemesi nedeniyle performans bilgisinin içeriğine yönelik kriterlere kısmen uygun olduğu, Performans Programında yer alan performans bilgisi içeriğinin; performans programında yer alan 33 adet göstergeden 4 adedinin hedefler ile ilgili olmaması, 1 adet göstergenin ölçülebilir olmaması, 1 adet göstergenin iyi tanımlanmamış olması gibi sebeplerle performans bilgisinin içeriğine yönelik kriterlere kısmen uygun olduğu, Faaliyet Raporunda yer alan performans bilgisi içeriğinin ise; 3 adet göstergenin tutarlılık, 1 adet göstergenin ise doğrulanabilirlik kriterine aykırı olması nedeniyle Faaliyet Raporunun performans bilgisi içeriğine yönelik kriterlere kısmen uygun olduğu, sonucuna varılmıştır. Kamu İdaresinin 2013 yılı performans programında yer alan 13 adet göstergeye ait gerçekleşmeyi ölçen ve bunlara ilişkin performans bilgisi üreten veri kayıt sistemlerinin yapılan incelemeler ve değerlendirmeler sonucunda veri güvenliğine ilişkin doğruluk ve tamlık kriterlerine uygun olduğu sonucuna varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı İ T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr