TTT...CCC... SSSAAAYYYIIIŞŞŞTTTAAAYYY BBBAAAŞŞŞKKKAAANNNLLLIIIĞĞĞIII
TTTÜÜÜRRRKKKİİİYYYEEE HHHAAALLLKKK SSSAAAĞĞĞLLLIIIĞĞĞIII KKKUUURRRUUUMMMUUU
222000111222 YYYIIILLLIII DDDEEENNNEEETTTİİİMMM RRRAAAPPPOOORRRUUU
EEEYYYLLLÜÜÜLLL 222000111333
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır
İÇİNDEKİLER TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU HAKKINDA BİLG ...........................................İ 1 KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI................................................................................. 2 DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU........................... 3 SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU.......................................................................................... 3 DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI..................................... 3 DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI....................................................................... 4 DENETİM GÖRÜŞÜ............................................................................................................... 5 VURGULANACAK HUSUSLAR.......................................................................................... 5
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu 2012 Yılı Denetim Raporu
1
TÜRKİYE HALK SAĞLIĞI KURUMU HAKKINDA BİLGİ
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu; 663 sayılı Sağlık Bakanlığı ve Bağlı Kuruluşlarının
Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile 19 Mart 2012 tarihinde
kurulmuştur.
Kamu tüzel kişiliğini haiz Kurum, Sağlık Bakanlığının politika ve hedeflerine uygun
olarak, temel sağlık hizmetlerini yürütmekle görevlidir.
Kurum, merkez ve taşra teşkilatından oluşmaktadır. Kurumda, merkez teşkilatında
879 personel ve taşra teşkilatında 87.017 personel olmak üzere toplam 87.896 personel görev
yapmaktadır.
Kurum, 19 Mart 2012 tarihinde kurulması nedeniyle, 2012 yılı için Sağlık
Bakanlığından devralınan bütçeyi kullanmıştır.
Genel bütçeli bir idare olan Kurumun muhasebe işleri Maliye Bakanlığı tarafından
yürütülmektedir.
Kurumun Sağlık Bakanlığından devraldığı 2012 yılı giderleri aşağıda yer alan
tabloda gösterilmiştir.
AÇIKLAMA BÜTÇE
Personel Giderleri 955.477.100
Sosyal Güvenlik Primleri 117.446.000
Mal ve Hizmet Alımı 28.986.800
Aile Hekimliği 2.626.240.960
Aşı ve İlaç Alımları 406.269.800
Sermaye Giderleri 43.230.000
Sağlıkta Dönüşüm 10.913.000
Cari ve Sermaye Transferleri 2.034.000
Toplam 4.190.597.660
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu 2012 Yılı Denetim Raporu
2
KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI
Kurumdan, Sayıştay tarafından 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 8 inci maddesine
dayanarak hazırlanan “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri
ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi
gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden
aşağıda sayılanlar 2012 yılı hesap dönemi için istenmiştir. Ancak Kurum, muhasebe iş ve
işlemlerinin Maliye Bakanlığı tarafından yürütülmesi nedeniyle, bu tablo ve belgeleri Kamu
İdaresi bazında temin edememektedir. Bu nedenle denetim esnasında bu mali tablo ve
belgeler incelenememiş ve denetim konusu yapılmamıştır.
Kurumdan 2012 yılı hesap dönemine ilişkin olarak istenen mali tablo ve belgeler
aşağıdaki gibidir:
a) Birleştirilmiş veriler defteri
b) Geçici ve kesin mizan
c) Bilanço
ç) Belgeler;
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu 2012 Yılı Denetim Raporu
3
DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine
uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek
şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların
kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir
olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve
tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve
malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere
uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak
oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını
oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından
sorumludur.
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU
Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu
idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer
hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tabloların güvenilirliğine ve
doğruluğuna ilişkin görüş bildirmekle sorumludur.
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI
Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085
sayılı Kanun, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı
ve denetim rehberleridir.
Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki
düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir
olduğuna ilişkin makul güvence elde etmek amacıyla yürütülmektedir.
Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin
doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu 2012 Yılı Denetim Raporu
4
denetimler; denetim prosedürleri ve teknikleri uygulanması ve risk değerlendirmesi yoluyla
gerçekleştirilmektedir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin
tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların içerisinde üretildiği mali yönetim ve iç
kontrol sistemleri de değerlendirilmektedir.
Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve
mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi,
belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri
oluşturmaktadır.
Ancak bu hususlarla ilgili 2012 yılı denetimine ilişkin olarak denetimi yürütmek ve
denetim görüşü oluşturabilmek için gerekli mali tablolar (Kamu İdaresi Hesaplarının
Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi
Hakkında Usul ve Esaslar” a göre hesap dönemi sonunda Sayıştay’a verilecek defter, tablo ve
belgeler ile denetim için gerekli kanıtlayıcı belge ve bilgiler) kamu idaresi yönetimi tarafından
sağlanamamıştır.
DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI
5018 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinde, Muhasebe sisteminin; karar, kontrol ve
hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile
kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulup yürütülmesi ve kamu hesaplarının,
kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına
veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş
bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli
bilgilerin sağlanması amacıyla tutulması öngörülmüştür. Anılan Kanunun 61 inci maddesinde
de Genel Bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin muhasebe hizmetlerinin Maliye Bakanlığınca
yürütüleceği ve gerekli bilgi ve raporları düzenli olarak kamu idarelerine vereceği, hüküm
altına alınmıştır.
Kurumsal bazda düzenlenecek temel mali tablolar olan Bilanço ve Faaliyet Sonuçları
Tablosu öncelikle kamu idaresi yöneticilerini bilgilendirecektir. Ayrıca bu tablolar denetime
sunulacak ve kamuoyuna açıklanacaktır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu 2012 Yılı Denetim Raporu
5
Kanunda öngörülen amaç böyle iken, görüş vermemize esas temel mali tabloları
üretecek olan Maliye Bakanlığınca kurulan muhasebe sistemi (Say2000İ), genel bütçe
kapsamındaki kamu idareleri için kurumsal bazda Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosunu
doğru bir şekilde üretmemektedir. Maliye Bakanlığı Sayıştay denetimine esas olacak tüm mali
tabloların oluşturulabilmesine imkan verecek yevmiye kayıtlarının, kurumsal bazda, 2013 yılı
itibariyle kaydedilmesine başlanacağını beyan etmiştir.
Bu konu genel bütçe kapsamındaki tüm kamu idarelerini ilgilendirmesi nedeniyle
daha ayrıntılı olarak Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporunda açıklanmıştır.
DENETİM GÖRÜŞÜ
Kurumun 2012 yılına ilişkin denetim görüşünü oluşturabilmek için gerekli mali
tablolar ile bilgi ve belgeler (Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe
Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” a göre hesap
dönemi sonunda Sayıştaya verilecek defter, tablo ve belgeler ile denetim için gerekli
kanıtlayıcı belge ve bilgiler) kamu idaresi yönetimi tarafından sağlanamadığı için Türkiye
Halk Sağlığı Kurumunun 2012 yılına ilişkin mali tabloları hakkında görüş
bildirilememektedir.
VURGULANACAK HUSUSLAR
Kurum hakkındaki denetim görüşümüzü etkilememekle birlikte aşağıdaki hususun
Türkiye Büyük Millet Meclisinin dikkatine sunulması gerekli görülmüştür.
Kurum; tetkik ve sarf malzemeleri giderleri karşılığı yapılacak toplam ödeme tutarı,
tavan ücretin % 100’ünü geçmesine karşın, aile hekimlerinin laboratuvar tetkiklerini
incelememiştir. Aile Hekimliği Uygulaması Kapsamında Sağlık Bakanlığınca Çalıştırılan
Personele Yapılacak Ödemeler ile Sözleşme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin “Aile
Hekimine Yapılacak Ödemeler” başlıklı 16’ncı maddesinin (d) bendinde; “d) … Tetkik ve
sarf malzemeleri giderleri karşılığı yapılacak toplam ödeme tutarının, tavan ücretin %
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Türkiye Halk Sağlığı Kurumu 2012 Yılı Denetim Raporu
6
100’ünü geçmesi hâlinde, aile hekiminin laboratuvar tetkikleri incelemeye tâbi tutulur.”
hükmü bulunmaktadır.
Anılan yönetmelik hükmünde belirtildiği üzere tavan ücretinin aşılması halinde
herhangi bir kesinti gerekmemekte, sadece bu tetkiklerin incelenmesi gerekmektedir. Hükmün
amacı aile hekimlerinin tetkik istemelerini engellemek değil fazla ve yersiz tetkik
gerçekleştirilmesine ilişkin istismarları önlemektir. Bu incelemenin yapılması ile Halk Sağlığı
Müdürlüklerine ayrıca bir ödeme külfeti getirilmemekte aksine fazla ödemede bulunmaları
engellenmektedir. Ancak 2012 yılına ilişkin yapılan incelemelerde İzmir, Antalya, İstanbul
gibi bazı illerde anılan limit fazlasıyla aşılmasına karşın aile hekimleri tarafından yapılan
tetkik ve sarf malzemeleri giderleri üzerinde Kurumca herhangi bir incelemenin yapılmadığı
görülmüştür.
Kurum tarafından bulguda belirtilen hususlara iştirak edilmekte ve 2013 yılından
itibaren gereğinin yapılacağı belirtilmektedir.