2012 - MİLLÎ İSTİHBARAT TEŞKİLATI MÜSTEŞARLIĞI.pdf
TTT...CCC... SSSAAAYYYIIIŞŞŞTTTAAAYYY BBBAAAŞŞŞKKKAAANNNLLLIIIĞĞĞIII
MMMİİİLLLLLLİİİ İİİSSSTTTİİİHHHBBBAAARRRAAATTT TTTEEEŞŞŞKKKİİİLLLAAATTTIII
MMMÜÜÜSSSTTTEEEŞŞŞAAARRRLLLIIIĞĞĞIII
222000111222 YYYIIILLLIII DDDEEENNNEEETTTİİİMMM RRRAAAPPPOOORRRUUU
EEEYYYLLLÜÜÜLLL 222000111333
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır.
İÇİNDEKİLER MİLLİ İSTİHBARAT TEŞKİLATI MÜSTEŞARLIĞI HAKKINDA BİLGİ ......................................................................... 1 KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI ...................................................................................................................... 1 DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ........................................................................... 2 SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................................ 2 DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .................................................................................. 3 DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ............................................................................................................ 3 DENETİM GÖRÜŞÜ ........................................................................................................................................... 4
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 1 MİLLİ İSTİHBARAT TEŞKİLATI MÜSTEŞARLIĞI HAKKINDA BİLGİ Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı 2937 sayılı Devlet İstihbarat Hizmetleri ve Milli İstihbarat Teşkilatı Kanunu uyarınca görevlerini ifa etmektedir. Söz konusu Kanunla Devlet istihbaratının istihsali ve kullanılması ile Milli İstihbarat Teşkilatının kuruluş, görev ve faaliyetlerine ait esas ve usuller düzenlenmektedir. Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı, Müsteşar, Müsteşar yardımcıları, başkanlıklar, daireler ve şubeler ile diğer teşkilat birimlerinden oluşmakta ve merkez ve taşra teşkilatı olarak faaliyet göstermektedir. KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI Sayıştay tarafından 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 8. maddesine dayanılarak hazırlanan Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri İle Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ ın Defter, Mali Tablo, Belge ve Bilgilerin Çeşitleri, Verilme Yeri ile Süresi ve Usullerine ilişkin düzenlemeler içeren İkinci Bölümünde kamu idarelerince Sayıştay Başkanlığına ve istenmesi halinde ilgili denetçisine verilecek olan defter, mali tablo, belge ve bilgilerin çeşitleri sayılmış, süre ve usullere ilişkin düzenlemeler yapılmıştır. 5018 sayılı Kanunda mali raporların düzenlenmesine imkân verecek bir muhasebe sistemi kurulması öngörülmüş; kamu hesaplarının ise yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla idarenin her türlü faaliyet ve işlemlerinden oluşacak şekilde tutulacağı belirtilmiştir. 5018 sayılı Kanunda Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri arasında sayılan Müsteşarlık muhasebe işlemleri Maliye Bakanlığınca yürütülmektedir. Uygulamada, Muhasebe Hizmetleri Maliye Bakanlığınca yürütülen genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinde; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulmuş bir muhasebe sistemi ve kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemleri ile garantilerin ve yükümlülüklerin kaydedildiği kamu hesapları bulunmamaktadır. Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün Sayıştay Başkanlığına bilgi amaçlı göndermiş olduğu “Kamu İdaresi Hesapları” konulu, 29.02.2012 tarih ve B.07.0.MGM.0.41/010-07-01 sayılı yazısı ile Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ da
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 2 yer verilen defter, mali tablo, belge ve bilgilere esas yevmiye kayıtlarının kurumsal bazda 2013 yılbaşından itibaren kaydedilmesine başlanacağı ifade edilmiştir. Ancak hâlihazırda Esaslar çerçevesinde kurumsal bazda gönderilecek defter, mali tablo, belge ve bilgilere esas yevmiye kayıtları Sayıştaya ibraz edilememiştir. Müsteşarlık tarafından; birleştirilmiş veriler defteri, bilanço, kesin mizan, faaliyet sonuçları tablosu, bütçe giderleri ve ödenekleri tablosu Sayıştaya ibraz edilmiştir. Ancak, ibraz edilen mali tablolarda yevmiye bazlı birleştirme ve dönem sonu işlemleri yapılmamıştır. Sonuç olarak; 2012 yılı denetimine ilişkin Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi Ve Muhasebe Birimleri İle Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ ın 5. maddesine göre dönem sonunda verilecek olan mali tablolar yukarıda zikredilen hususlardan dolayı Esaslarda belirtilen niteliklere uygun olarak Sayıştay Başkanlığına ve ilgili denetçisine sunulamamıştır. Dolayısıyla, denetim esas olarak aynı Usul ve Esasların 8. maddesi kapsamında istenen diğer bilgi ve belgeler dikkate alınarak yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığının gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmekle sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 3 DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek amacıyla yürütülmüştür. Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığının Sayıştaya sunabildiği mali rapor ve tablolar ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemler ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve veriler (elektronik olanlar dâhil) oluşturmaktadır. Ancak bu hususlarla ilgili 2012 yılı denetimine ilişkin olarak denetimi yürütmek ve denetim görüşü oluşturabilmek için “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’a göre hesap dönemi sonunda Sayıştaya verilecek defter, tablo ve belgeler ile denetim için gerekli kanıtlayıcı belge ve bilgiler Müsteşarlık tarafından sağlanamamıştır. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI MALİ RAPOR VE TABLOLARI ETKİLEYEN BULGULAR Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ ın 5 inci maddesinde belirtilen ve hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgeler ibraz edilmemiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 49 uncu maddesinde, Muhasebe sisteminin; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulup
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 4 yürütülmesi ve kamu hesaplarının, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulması öngörülmüştür. Anılan Kanunun 61 inci maddesinde de Genel Bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin muhasebe hizmetlerinin Maliye Bakanlığınca yürütüleceği ve gerekli bilgi ve raporları düzenli olarak kamu idarelerine vereceği, hüküm altına alınmıştır. Kurumsal bazda düzenlenecek temel mali tablolar olan Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosu öncelikle kamu idaresi yöneticilerini bilgilendirecektir. Ayrıca, bu tablolar denetime sunulacak ve kamuoyuna açıklanacaktır. Kanunda öngörülen amaç böyle iken, görüş vermemize esas temel mali tabloları üretecek olan Maliye Bakanlığınca kurulan muhasebe sistemi (Say2000İ), genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için kurumsal bazda Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosunu doğru bir şekilde üretmemektedir. Maliye Bakanlığı, Sayıştay denetimine esas olacak tüm mali tabloların oluşturulabilmesine imkan verecek yevmiye kayıtlarının, kurumsal bazda, 2013 yılı itibariyle kaydedilmesine başlanacağını beyan etmiştir. Bu konu genel bütçe kapsamındaki tüm kamu idarelerini ilgilendirmesi nedeniyle daha ayrıntılı olarak Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporunda açıklanmıştır. DENETİM GÖRÜŞÜ Denetim görüşü oluşturabilmek için gerekli mali rapor ve tablolar ile ilgili bilgi ve belgeler, yukarıda “Kamu İdaresi Mali Tabloları” ve “Denetimin Dayanağı, Amacı, Yöntemi ve Kapsamı” başlıkları altında açıklandığı üzere, kamu idaresi yönetimi tarafından sağlanamadığı için Milli İstihbarat Teşkilatı Müsteşarlığı 2012 yılına ilişkin mali rapor ve tabloları hakkında görüş bildirilememektedir.