2012 - MİLLÎ EĞİTİM BAKANLIĞI.pdf

1 TTT...CCC... SSSAAAYYYIIIŞŞŞTTTAAAYYY BBBAAAŞŞŞKKKAAANNNLLLIIIĞĞĞIII
MMMİİİLLLLLLİİİ EEEĞĞĞİİİTTTİİİMMM BBBAAAKKKAAANNNLLLIIIĞĞĞIII
222000111222 YYYIIILLLIII DDDEEENNNEEETTTİİİMMM RRRAAAPPPOOORRRUUU
EEEYYYLLLÜÜÜLLL 222000111333

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır.

İÇERİK MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI GENEL BÜTÇE HESABI 2012 YILI DENETİM RAPORU………………………………………………………..........................................(1-8) MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞIDÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ 2012 YILI DENETİM RAPORU……………………………………………………………….........(9-18) MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖĞRETMENEVLERİ, ÖĞRETMENEVİ VE AKŞAM SANAT OKULLARI 2012 YILI DENETİM RAPORU…………………...…………...(19-23)

TTT...CCC... SSSAAAYYYIIIŞŞŞTTTAAAYYY BBBAAAŞŞŞKKKAAANNNLLLIIIĞĞĞIII
MMMİİİLLLLLLİİİ EEEĞĞĞİİİTTTİİİMMM BBBAAAKKKAAANNNLLLIIIĞĞĞIII
GGGEEENNNEEELLL BBBÜÜÜTTTÇÇÇEEE HHHEEESSSAAABBBIII
222000111222 YYYIIILLLIII DDDEEENNNEEETTTİİİMMM RRRAAAPPPOOORRRUUU

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır.

İÇİNDEKİLER MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI HAKKINDA BİLGİ............................................................................................... 1 KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI.............................................................................................................. 3 DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU.................................................................. 4 SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU.................................................................................................................... 4 DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI.......................................................................... 4 DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI .................................................................................................... 5 DENETİM GÖRÜŞÜ................................................................................................................................... 6 VURGULANACAK HUSUSLAR.................................................................................................................... 7

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 1 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI HAKKINDA BİLGİ 3 Mart 1924 tarihli Tevhidi Tedrisat Kanunu ile bütün eğitim ve öğretim kurumları Milli Eğitim Bakanlığına bağlanmıştır.14.06.1973 tarih ve 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanununun 56 ncı maddesinde; “Eğitim ve öğretim hizmetinin, bu kanun hükümlerine göre Devlet adına yürütülmesinden, gözetim ve denetiminden Milli Eğitim Bakanlığısorumludur.” denilerek Milli Eğitim Bakanlığı’nın sorumluluğu belirtilmiştir. Okul öncesi, ilk ve orta öğretim çağındaki öğrencilerin eğitim ve öğretimi için ulusal politika ve stratejiler belirlemek, programlar tasarlamak, uygulamak, güncellemek; öğretmen ve öğrencilerin eğitim ve öğretim hizmetlerini bu çerçevede yürütmek ve denetlemek Milli Eğitim Bakanlığı’nın temel görevleridir. Bu bağlamda, Türkiye’de ilköğretim okulu, lise veya dengi okullar, Milli Eğitim Bakanlığı’nın izni olmaksızın açılamamaktadır. Her vatandaşın eğitim fırsat ve imkânlarından eşit derecede yararlanabilmesini teminat altına alan politika ve stratejiler geliştirmek; yükseköğretim kurumları dışındaki eğitim ve öğretim kurumlarını açmak, açılmasına izin vermek ve denetlemek; denklik derecelerini belirlemek, program ve düzenlemelerini hazırlamak, yurtdışında çalışan veya ikamet eden Türk vatandaşlarının eğitim ve öğretim alanındaki ihtiyaç ve sorunlarına yönelik çalışmaları yürütmek Milli Eğitim Bakanlığı’nın diğer görevleri arasında sayılabilir. 3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkındaki Kanun yerini 14.09.2011 tarih ve 28054 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 652 sayılı “Milli Eğitim Bakanlığının Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname”ye bırakmıştır. Merkez teşkilatında yer alan birimlerin yanı sıra bakanlığın her il ve ilçede milli eğitim müdürlüğü adıyla kurulmuş taşra teşkilatı bulunmaktadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun öngördüğü bütçe türleri çerçevesinde değerlendirildiğinde, bakanlık bu kanuna bağlı (I) sayılı cetvelin on dördüncü sırasında sayılmış olup genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri arasında yer almaktadır.Kurumun bağlı ya da ilgili kuruluşu bulunmamaktadır. Bununla birlikte Milli Eğitim Bakanlığının bünyesinde, Genel Bütçeden bağımsız olarak faaliyet gösteren ve muhasebesi ayrı olarak tutularak kendi mali tablolarını bağımsız olarak üreten Döner Sermayeli İşletmeler, Öğretmenevleri, Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulları ile diğer sosyal tesisler bulunmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 2 Ayrıca; • Okulların sahip oldukları kantin, spor salonu ve otoparkların işletilmesi veya kiraya verilmesi ve bağış kabulü yoluyla kaynak elde eden ve bunları okulların ihtiyaçlarına harcayan her okul bünyesinde kurulmuş bulunan Okul Aile Birlikleri, • Okul Aile Birlikleri tarafından elde edilen kira bedellerinin %10’nun İl Milli Eğitim Müdürlüklerine, %10’nun da İlçe Milli Eğitim Müdürlüklerine aktarılması sonucu oluşan gelirlerle bunlara ilişkin giderlerin takip edildiği özel hesaplar (işletme hesapları), • Motorlu Sürücü Kurslarının sınavlarında görevlendirilen bakanlık mensuplarına ödenmek üzere kurslar tarafından aktarılan paraların takip edildiği özel hesaplar, • 2010 yılında kaldırılmış olmasına rağmen halen bankalarda paraları mevcut olan Lig Heyetleri özel hesapları, • ÖSYM tarafından yapılan merkezi sınavlarda başvuru merkezi olarak belirlenen okullar tarafından tahsil edilen başvuru/tercih bedellerinin %50 sinin aktarılması yoluyla oluşturulan ve ilçe milli eğitim müdürlüğü bünyesinde bulunan özel hesaplar ile • Etüt, özel kurslar, özel sınavlar, atık kağıt bedeli ve diğer amaçlarla oluşturulmuş özel hesaplarbulunmaktadır. Kurumun 2012 yılı bütçe harcamaları 41.349.652.264 TL olarak gerçekleşmiştir. Giderlerin ekonomik sınıflandırmaya göre dağılımı aşağıdaki şekildedir: Giderler Tutar (TL) Personel Giderleri 29.101.831.422 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi 4.616.085.263 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 3.662.503.768 Cari Transferler 1.242.620.129 Sermaye Giderleri 2.699.885.182 Sermaye Transferleri 26.726.500 Toplam 41.349.652.264

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 3 KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI Sayıştay tarafından 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 8 inci maddesine dayanarak hazırlanan “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5 incimaddesinde, hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, mali tablo ve belgeler; a) Birleştirilmiş veriler defteri. b) Geçici ve kesin mizan. c) Bilanço. ç) Belgeler;

1. Kasa sayım tutanağı,
2. Banka mevcudu tespit tutanağı,
3. Alınan çekler sayım tutanağı,
4. Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,
5. Teminat mektupları sayım tutanağı,
6. Değerli kağıtlar sayım tutanağı,
7. Taşınır kesin hesap cetveli ile taşınır hesabı icmal cetveli veya envanter defteri. d) Bütçe uygulama sonuçlarına ait tabloları;
8. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,
9. Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu e) Faaliyet sonuçları tablosu olarak belirtilmiş ve aynı Esasların 6 ncı maddesinindördüncü fıkrasında da; hesap dönemi sonunda verilecek söz konusu defter, mali tablo ve belgelerin ilgili mali yılı takip eden yılın Şubat ayı sonuna kadar Sayıştay Başkanlığı’na gönderileceği hükme bağlanmıştır. Ancak, Milli Eğitim Bakanlığı’nın 2012 yılı mali işlemlerine ait yukarıda sayılan defter, mali tablo ve belgeleri Sayıştay Başkanlığına ve ilgili denetçisine sunulamamış, dolayısıyla anılan İdarenin 2012 yılı denetimi, söz konusu Usul ve Esasların 8 inci maddesi kapsamında istenen diğer belgeler (mali rapor ve tabloların dayanağını teşkil eden ve kurumda mevcut bulunan gelir, gider ve mal işlemlerine ilişkin kayıt, defter ve belgeler) dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 4 DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve malirapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmekle sorumludur. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının doğru ve güvenilir olduğuna ilişkin makul güvence elde etmek amacıyla yürütülmektedir. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; denetim prosedürleri ve teknikleri uygulanması ve risk değerlendirmesi yoluyla gerçekleştirilir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların içerisinde üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 5 Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Ancak, bu hususlarla ilgili Milli Eğitim Bakanlığı 2012 yılı denetimine ilişkin olarak denetimi yürütmek ve denetim görüşü oluşturabilmek için “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”a göre hesap dönemi sonunda Sayıştaya verilecek defter, tablo ve belgeler ile denetim için gerekli kanıtlayıcı belge ve bilgiler kamu idaresi yönetimi tarafından sağlanamamıştır. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 510 uncu maddesine istinaden merkez saymanlık müdürlüğünce yönetim dönemi hesabı olarak düzenlenen defter,cetvel ve tablolar Sayıştay’a gönderilmekle beraber; bu defter, cetvel ve tablolar Bakanlık Merkez Saymanlık Müdürlüğü`ne intikal ettirilen işlemlerle sınırlı olup Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslarla belirlenen ve Milli Eğitim Bakanlığının Merkez ve Taşra Teşkilatının 2012 yılındaki tüm mali işlemlerini içeren, mali durumunu ve faaliyet sonuçlarını bir bütün olarak gösteren mali rapor ve tablo niteliğinde değildir. Bununla birlikte denetimler, kurumun merkez ve taşra teşkilatındaki muhasebe birimleri nezdinde gerçekleştirilen gelir, gider ve mallarına ilişkin işlemlerinin incelenmesi suretiyle yürütülmüştür. Söz konusu denetim sonuçları; kurumun Merkez, Antalya, Balıkesir, Samsun, Trabzon, Karabük, Kırıkkale, Gaziantep, Şahinbey (Gaziantep), Şanlıurfa, Bolu, Sincan,Gölbaşı, Altındağ(Ankara), Akçaabat, İlkadım(Samsun)harcama birimlerinin işlemleri ile tüm ülke çapındaki personel aylık ödemelerine ilişkin olup diğer harcama birimlerinin işlemlerini kapsamamaktadır. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI MALİ RAPOR VE TABLOLARI ETKİLEYEN BULGULAR Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5 inci maddesinde belirtilen ve hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgeler ibraz edilmemiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 6 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 49 uncu maddesinde, Muhasebe sisteminin; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulup yürütülmesi ve kamu hesaplarının, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulması öngörülmüştür. Anılan Kanunun 61 inci maddesinde de Genel Bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin muhasebe hizmetlerinin Maliye Bakanlığınca yürütüleceği ve gerekli bilgi ve raporları düzenli olarak kamu idarelerine vereceği, hüküm altına alınmıştır. Kurumsal bazda düzenlenecek temel mali tablolar olan Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosu öncelikle kamu idaresi yöneticilerini bilgilendirecektir. Ayrıca bu tablolar denetime sunulacak ve kamuoyuna açıklanacaktır. Kanunda öngörülen amaç böyle iken, görüş vermemize esas temel mali tabloları üretecek olan Maliye Bakanlığınca kurulan muhasebe sistemi (Say2000İ), genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için kurumsal bazda Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosunu doğru bir şekilde üretmemektedir. Maliye Bakanlığı Sayıştay denetimine esas olacak tüm mali tabloların oluşturulabilmesine imkan verecek yevmiye kayıtlarının, kurumsal bazda, 2013 yılı itibariyle kaydedilmesine başlanacağını beyan etmiştir. Bu konu genel bütçe kapsamındaki tüm kamu idarelerini ilgilendirmesi nedeniyle daha ayrıntılı olarak Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporunda açıklanmıştır. DENETİM GÖRÜŞÜ Denetim görüşü oluşturabilmek için gerekli mali rapor ve tablolar ile bilgi ve belgeler yukarıda “Kamu İdaresi Mali Tabloları” ile “Denetimin Dayanağı, Amacı, Yöntemi ve Kapsamı” başlıkları altında açıklandığı üzere, kamu idaresi yönetimi tarafından sağlanamadığı içinMilli Eğitim Bakanlığı’nın 2012 yılına ilişkin mali rapor ve tabloları hakkında görüş bildirilememektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 7 VURGULANACAK HUSUSLAR Denetim görüşü bildirilememekle birlikte aşağıdaki hususların belirtilmesine gerek görülmüştür: 1-Milli Eğitim Bakanlığı Merkez Muhasebe Birimi“Kişilerden Alacaklar” hesabında kayıtlı 46.667.955,93 TL’lik alacağınözellikle yurtdışına gönderilen öğrenci burslarından doğan alacaklardan oluştuğu, anılan alacakların takibinin yapılmadığı, Maliye Bakanlığı Merkez Muhasebe Birimiile Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğü arasında burslarla ilgili olarak yeterli iletişimin bulunmadığı,mecburi hizmet yükümlülüğünü yerine getiren bursiyerlerin zimmet onay iptal yazıları ile dosyaları kapanan öğrencilerinborçlu olmadıklarını belirtir yazıların Maliye Bakanlığı’na bildirilmediği, bu nedenle de burslardan kaynaklanankişi borçlarının hesapta yer almaya devam ettiği görülmüştür. Kurum tarafından,bulguda belirtilen hususlara iştirak edilmekte olduğu,dosyası kapanan öğrencilerin yazılarının Maliye Bakanlığına gönderilmiş olmasına rağmen anılan öğrencilerin listede borçlu olarak yer aldığı; söz konusu öğrencilere ait dosya kapatma yazılarının titizlikle Maliye Bakanlığına bildirileceği ifade edildiğinden, konu izleyen yılda takip edilecektir. 2-Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Genel Müdürlüğünce yurtdışı alımlarında, ödemenin avans-kredi yolu ile alım yapıldıktan sonra gerçekleştirildiği ve avans-kredi mahsuplarının süresi içinde yapılmadığı görülmüştür. Kamu idaresi cevabında; yurtdışı avansların mahsubuna ilişkin sorunların Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmelikten kaynaklandığı veyönetmeliğin yurtdışı avans vekrediler açısından yeniden düzenlenmesi için Maliye Bakanlığı ile görüşmeler yapıldığı ifade edilmiş ise de; Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmeliğin“Ön Ödemelerde Mahsup Süresi ve Sorumluluk” başlıklı 11 inci maddesinde; mutemetlerin ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, ilgili kanunlarında ayrıca belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde ise üç ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade etmek zorunda olduğu ve avansın verildiği tarihten önceki bir tarihi taşıyan harcama belgesinin avansın mahsubunda kabul edilemeyeceği belirtilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 8 Kurum tarafından avans-kredinin zamanında gönderilmemesi ve faturaların daha önce tanzim edilmiş olması nedeniyle avans ve kredinin,veriliş tarihinden önceki bir tarihi taşıyanbelgelerle mahsubunun yapıldığı, yönetmeliğin uygulamayla paralel hale getirilmesi için Maliye Bakanlığı ile görüşüldüğü belirtilmekte ise de; meri mevzuata uygun davranılmasının sağlanması gerekmektedir. 3-İl Milli Eğitim Müdürlüklerindekipersonelin yemek bedelininkarşılanmasında Devlet Memurları Yiyecek Yardımı Yönetmeliği’nin 3, 4 ve 5 inci maddesi hükümlerine uyulması gerekmekte iken; Öğretmenevleri ve Akşam Sanat Okullarından yapılan alımların4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 3 üncü maddesi (e) bendine göre istisna kapsamında bulunduğudeğerlendirilerek; Antalya, Karabük ve Kırıkkale İl Milli Eğitim Müdürlüklerindekipersonelin yemek hizmet bedellerinin,gerçekleştirme işlemlerine tabi tutulmadan ve kamu ihale mevzuatında öngörülen alım usullerine riayet edilmeden doğrudan öğretmenevlerinin özel hesaplarına ödenek aktarılması suretiyle karşılandığı görülmüştür. Kurum tarafından, bulguda belirtilen hususlara iştirak edilmekte olduğu ve bundan sonraki süreçtemevzuata uygun davranılacağıbelirtildiğinden,konu izleyen yılda takip edilecektir. 4-Kamu İhale Kanununun 5 ile 12 inci maddeleri hükümleri uyarınca; teknik şartnamelerde, teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilmesi, belirlenecek kriterlerin verimlilik ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması; marka, model vb. tanımlamalar içeren rekabeti engelleyecek hususlar içermemesi; marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilmemesi gerekmekte iken; Antalya İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından yapılan bilgisayar alımlarında hazırlanan teknik şartnamede, istenilen teknik özellikler belirtildikten sonra “… markalardan biri tercihlidir” denilmek suretiyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun anılan hükümlerine aykırı olarak rekabeti engelleyici nitelikte marka belirtildiği görülmüştür. Kurum tarafından, bulguda belirtilen hususlara iştirak edilmekte olduğu ve bundan sonraki süreçtemevzuat hükümlerine uyulacağıbildirildiğinden,konu izleyen yılda takip edilecektir.

TTT...CCC... SSSAAAYYYIIIŞŞŞTTTAAAYYY BBBAAAŞŞŞKKKAAANNNLLLIIIĞĞĞIII
MMMİİİLLLLLLİİİ EEEĞĞĞİİİTTTİİİMMM BBBAAAKKKAAANNNLLLIIIĞĞĞIII
DDDÖÖÖNNNEEERRR SSSEEERRRMMMAAAYYYEEE İİİŞŞŞLLLEEETTTMMMEEELLLEEERRRİİİ
222000111222 YYYIIILLLIII DDDEEENNNEEETTTİİİMMM RRRAAAPPPOOORRRUUU

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır.

İÇİNDEKİLER MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ HAKKINDA BİLGİ...................................................... 9 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİNİN MALİ TABLOLARI............................................. 10 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİNİN YÖNETİMLERİNİN SORUMLULUĞU.................. 12 SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU.......................................................................................................................... 12 DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI................................................................................ 12 DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI.......................................................................................................... 13 DENETİM GÖRÜŞLERİ..................................................................................................................................... 17

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 9 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİ HAKKINDA BİLGİ Milli Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi 15.09.2009 tarih ve 27320 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Milli Eğitim Bakanlığı Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi Yönetmeliği”ne göre faaliyetlerini yürütmektedir. İşletmenin başlıca faaliyetleri; Bakanlığın ve diğer kamu kurum ve kuruluşlarının talepleri doğrultusunda merkezî sistemle yürütülen resmî ve özel sınavlara ait iş ve işlemleri yapmak veya yaptırmak (SBS, Açık öğretim, sürücü belgesi ve resmi kurumlara ait sınavlar), her türlü örgün ve yaygın eğitim kurumları ile Bakanlığın ihtiyacı olan bilişim hizmetlerini yürütmek ve Genel Müdürlüğün etkinlik alanına giren her konuda eğitim semineri düzenlemektir. Devlet Kitapları Döner Sermaye İşletmesi Devlet Kitapları Döner Sermaye İşletmesi 01.04.1933 tarih ve 2133 sayılı Devlet Kitapları Mütedavil Sermayesi Hakkında Kanun ile kurulmuş; 26 Mayıs 2004 tarih ve 4114 sayılı Makam onayı ile 1927 tarihinde kurulan Millî Eğitim Basımevi Müdürlüğü ile aynı işin birbirini takip eden safhalarını gerçekleştirmesinden ötürü birleştirilmiştir. 25.08.2011 tarih ve 652 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü bünyesinde hizmetine devam etmektedir. İşletmenin başlıca görevleri; bakanlıkça bastırılmasına, dağıtılmasına karar verilen ilköğretim, ortaöğretim ve mesleki öğretime ilişkin ders kitabı, kaynak kitap, öğretmen kılavuz kitabı, alıştırma kitapları, eğitim ve kültür eserleri ile her türlü eğitsel araç-gereçlerin, diploma, karne, başarı belgesi, öğretmen not defteri vb. basılı evrakın baskı iş ve işlemleri ile dağıtım ve satış hizmetlerini yürütmektir. Ankara Olgunlaşma Enstitüsü Döner Sermaye İşletmesi Olgunlaşma enstitüleri ilk kez 1945 tarihinde açılmış olup halen 14 ilde 15 Enstitüde faaliyet göstermektedir. Kız Teknik Öğretim Olgunlaşma Enstitüleri, 2 yıl süreli döner sermaye ile işletilen kurumlardır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 10 En az ilköğretim okulunu bitiren öğrencilerin, mesleki bilgi ve becerilerini geliştirerek meslek sahibi olmalarına imkan sağlayan enstitülerin amacı; geleneksel Türk giyim ve el sanatları alanlarında; araştırma, geliştirme, değerlendirme, arşivleme ve üretim çalışmaları yapan el sanatlarının yaşatılmasını sağlamak, kadınlara mesleki bilgi ve beceri kazandırarak iş gücü piyasasına katılmalarını sağlamaktır. MEB bünyesinde faaliyet gösteren Döner Sermayeli İşletmeler; iş ve işlemleri ile bütçelerinin hazırlanması, uygulanması, sonuçlandırılması, muhasebesi, kontrol ve denetimi ile muhasebe yetkililerinin niteliklerine ilişkin usul ve esaslar bakımından Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine tabidirler. Söz konusu Yönetmelik hükümleri gereğince bu işletmelerde Tekdüzen Hesap Planı ve Muhasebe sistemi uygulanmaktadır. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİNİN MALİ TABLOLARI Sayıştay tarafından 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 8 inci maddesine dayanarak hazırlanan“Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esasların 5 inci maddesi gereğince Döner Sermaye İşletmeleri tarafından hesap dönemi sonunda denetime sunulan defter, mali tablo ve belgeler şunlardır: • Yevmiye defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Kasa sayım tutanağı • Banka mevcudu tespit tutanağı • Teminat mektupları sayım tutanağı • Envanter defteri • Alınan çekler sayım tutanağı • Menkul kıymetler ve varlıklar sayım tutanağı • Gelir tablosu • Değerli kâğıtlar sayım tutanağı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 11 İşletmeler, yukarıda sayılan mali tablo ve belgelerle birlikte, Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği gereğince aşağıdaki tablo ve belgeleri de denetime sunmuştur: • İşletme bütçesi • Satışların maliyeti tablosu • Sermaye hareketleri tablosu • Nakit akım tablosu • Döner sermayeli işletmeler yıllık gayrisafi hasılat ve kâr bildirimi • Sayıştay ilamları cetveli • Yönetim döneminde görev yapan muhasebe yetkililerine ait liste • Gelirler döküm cetveli • Giderler döküm cetveli • Borçlar/Alacaklar döküm cetveli • Maddi duran varlıklar sayım tutanağı ve amortisman döküm cetveli Denetimler, yukarıda sayılan defter, tablo ve belgeler ile söz konusu Usul ve Esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler (mali rapor ve tabloların dayanağını teşkil eden ve kurumda mevcut bulunan gelir, gider ve mal işlemlerine ilişkin kayıt, defter ve belgeler) dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Döner Sermaye İşletmelerinin bütçe tasarıları, muhasebe yetkilisinin görüşü alınarak, işletme müdürü tarafından hazırlanmakta ve yetkili merciin onayı ile kesinleşmektedir. İşletme bütçeleri yılı içinde yapılacak gider ve gelirleri kapsayan metin kısmı ile ekli cetvellerden oluşmaktadır. Onaylanarak kesinleşen bütçeler, en geç Aralık ayının sonuna kadar uygulanmak üzere işletmelere gönderilmektedir. Bütçede öngörülen ödeneklerin yetersiz kalması veya iş programında öngörülmeyen işlerin yapılmasının gerektiği hâllerde, süre şartları hariç olmak üzere ek bütçe yapılabilmektedir. İşletmelerin bütçe uygulama sonuçları, işletme tarafından hazırlanan kesin hesap cetvellerinde gösterilmektedir. Kesin hesap cetvelleri, muhasebe kayıtları dikkate alınarak hazırlanmakta ve işletme tarafından hazırlanan cetveller, bir yıllık uygulama sonuçlarını göstermektedir. Kesin hesap cetvellerinin onaylanması, bütçenin onaylanmasındaki usullere göre yapılmaktadır. Ancak Ankara Olgunlaşma Enstitüsü işletme bütçesini verememiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 12 Bununla birlikte, Döner Sermaye İşletmelerinin bakanlıktan ayrı bir stratejik planı, performans programı ve çalışma programı bulunmamaktadır. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI DÖNER SERMAYE İŞLETMELERİNİN YÖNETİMLERİNİN SORUMLULUĞU MEB Döner Sermaye İşletmelerinin yönetimleri, tabi oldukları muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloları doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a denetime sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali rapor ve tabloların işletmenin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; işletmenin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali rapor ve tabloların dayanağını oluşturan işlemlerin denetime hazır hale getirilmesinden, denetim ile ilgili bilgi ve belgelerin sağlanmasından sorumludur. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmekle sorumludur. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu,6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, MEB döner sermaye işletmelerinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek amacıyla yürütülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 13 MEB döner sermaye işletmelerinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, MEB döner sermaye işletmelerinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda ulaşılan denetim görüşünü destekleyen yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI Ankara Olgunlaşma Enstitüsü Döner Sermaye İşletmesi A- Mali Rapor ve Tabloları Etkileyen Bulgular 1- 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğine göre, Döner Sermayeli İşletmelerin yıllık gelir ve gider tahminleri ile bunların uygulanmasına ilişkin hususları gösteren bütçelerini izleyen iki yılın bütçe tahminleriyle birlikte hazırlayıp ait olduğu yıl başlamadan önce yetkili mercie onaylatması ve bu bütçelerin ilgili olduğu mali yılda işletmeler tarafından uygulanması gerekmekte iken;Ankara Olgunlaşma Enstitüsü Döner Sermaye İşletmesinin 2012 mali yılı bütçesinin hazırlanmadığı görülmüştür. Kamu idaresi cevabından, işletme bütçesinin2013 yılından itibaren usulüne uygun olarak hazırlanıp uygulanmaya başlanıldığı anlaşılmaktadır. 2- Ankara Olgunlaşma Enstitüsü Döner Sermaye İşletmesi tarafından 2011 yılında tahakkuk ettirilenhazine hissesi, SHÇEK payı ve vergilerin 2012 yılında ödendiği; ancak, 2011 yılında tahakkuk aşamasında yapılmış olan bütçe gider kayıtlarının 2012 yılında mükerrer olarak yapıldığı görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 14 20.02.2005 tarih ve 25379 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 17 Sıra No.lu Muhasebat Genel Müdürlüğü Tebliği gereğince, genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelere bağlı döner sermayeli işletmelerin, aylık gayrisafi hasılatlarından tahsil edilen tutarın %15’ini hazine hissesi olarak genel bütçeye, 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu gereğince de, yıllık brüt hasılatlarının %1'ini Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumuna aktarması, ayrıca ilgili mevzuatları gereğince yapılan ödemelerden stopaj yoluyla kesilen vergilerinde aylık beyannameler ile yatırılması gerekmektedir. Kamu idaresinin vermiş olduğu cevabın bulguda belirtilen husus ile ilgisi bulunmadığı görülmüştür. Bu itibarla, bulguda belirtilen hususun düzeltilmesi yönünde gerekli işlemlerinyapılması gerekmektedir. 3- Ankara Olgunlaşma Enstitüsü Döner Sermaye İşletmesi tarafından yemek atölyesine alınan yiyecek ve içecek malzemeleri ile temsil ağırlama kapsamında alınan yiyecek ve içecek malzeme alımlarının, bilanço hesapları ile ilişkilendirilmeden 770 Genel Yönetim Giderleri hesabı iledoğrudan maliyet hesapları kullanılarak giderleştirildiği görülmüştür. Kamu idaresi cevabında, yemek atölyesine alınan malzemelerin önce bilanço hesaplarına alındığı, temsil ağırlama kapsamında alınan malzemeler isenihai olarak maliyet hesapları kullanılarak giderleştirileceğindenbilanço hesaplarının kullanılmadığı belirtilmiş ise de;yapılan incelemede, sözkonusu malzemelerin maliyet hesapları ile doğrudan giderleştirildiği görülmektedir. Muhasebe sisteminin temel mantığında, bilanço hesaplarına giren tüm mal ve malzeme kalemleri nihai aşamada maliyet hesapları ile giderleştirilmektedir. 01.05.2007 tarih ve 26509 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin uygulanmasına yönelik olarak Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan 2012 Döner Sermaye Hesapları Uygulama Rehberinde yer alan hükümler gereğince, Döner Sermayeli İşletmeler tüketmek amacıyla edindikleri tüketim malzemelerini alındıkları tarihte maliyet bedelleri ile 150 İlk madde ve malzeme hesabına kaydetmekle yükümlüdür. Tüketim malzemeleri tüketildiği zaman (7) Maliyet Hesapları ile giderleştirilerek kapatılmalıdırlar. Açıklanan gerekçelerle, muhasebe ilkelerine uygun bir kayıt ve hesap sistemi kullanılmasının ve meri mevzuata uygun davranılmasının sağlanması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 15 B- Uygunluğa İlişkin Bulgular 4- Ankara Olgunlaşma Enstitüsü Döner Sermaye İşletmesi’nin mutemet görevlendirerek avans ile gerçekleştirmiş olduğu giderlerden geriye kalan tutarların iadesine ilişkin muhasebe işlem fişlerinde avans/kredinin verilme tarihi, yevmiye numarası ve açıklama bilgilerine yer verilmediği görülmüştür. Kamu idaresi cevabında; okulun atölyelerinin günlük ihtiyaçları için, MEB tarafından kasadan ödemenin yapılmaması ve avans hesabın kullanılması gerektiğinin belirtildiği, bazı dönemlerde (10 TL ile 200 TL arasında) atölye şeflerine avans verilerek (195) İş Avansları hesabı kullanıldığı, alım yapıldıktan sonra kalan paranın kasaya teslim edildiği veya bankaya yatırıldığı;söz konusu işlemlere ilişkin yevmiye kayıtlarının da bulunduğu ifade edilmekte ise de; kamu idaresinin cevabı ile bulgu konusunun bir ilişkisi bulunmamaktadır. Bulguda iş avanslarının kapatılması/mahsup edilmesi sırasında gerekli ayrıntı ve açıklamaların yapılmadığı; verilen avansa ilişkin olarak harcanan tutarlardan artan meblağın iadesi ile ilgili olarak düzenlenen muhasebe işlem fişlerinde avans verilme tarihi, yevmiye numarası ile açıklama kısmına ilişkin bilgilerin, harcama yetkilisinin mutemet görevlendirilmesine ilişkin görevlendirme yazısının ve harcamaya ilişkin kanıtlayıcı belgelerin eksik olduğu belirtilmiş; ancak kurum tarafından, bu konunun sebepleri hakkında veya bulguda belirtilen hususların düzeltileceği yönünde herhangi bir açıklama getirilmemiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetim ve Kontrol Kanunu ve Ön Ödeme Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre, harcama yetkilisi tarafından görevlendirmesi yazı ile muhasebe yetkilisine bildirilen mutemedin, ön ödemelerden harcadığı tutara ilişkin kanıtlayıcı belgeleri, ilgili kanunlarında ayrıca belirtilmemiş olması halinde avanslarda bir ay, kredilerde ise üç ay içinde muhasebe yetkilisine vermek ve artan tutarı iade ederek hesabını kapatmak zorunda olduğu, ayrıca mahsup işlemi yapılmadıkça da aynı iş için ön ödeme yapılamayacağı ve süresi içinde mahsup edilmeyen avanslar hakkında 6183 sayılı Kanun hükümleri uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Kanıtlayıcı belgelerdeki ve kayıtlardaki bu eksiklikler; giderlerin gerçekleştirilmesinde güvenilirliği, ihtiyaçların uygun şartlarda zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını engellemektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 16 Yukarıda anılan mevzuat hükümleri uyarınca; söz konusu avans işlemlerine ilişkin olarak giderlerin gerçekleştirilmesinde düzenlenen ödeme emri belgeleri ile avans kapatılmasında düzenlenen muhasebe işlem fişlerindeki eksikliklerin giderilerek meri mevzuata uygun davranılmasının sağlanması gerekmektedir. 5- Döner sermayeli işletmelerin, 29.09.2010 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Genel Tebliğine göre, bütçe gelirlerinin tahsilive bütçe giderlerinin ödenmesinde düzenledikleri ödeme emri belgesi ile muhasebe işlem fişlerine ilişkin muhasebe kayıtlarındatebliğ ekinde yer alan kurumsal, fonksiyonel ve ekonomik sınıflandırmaya yer vermesigerekmekte iken;Ankara Olgunlaşma Enstitüsü Döner Sermaye İşletmesince bütçe uygulama sonuçlarında yararlanmak amacıyla kullanılması geren kurumsal, fonksiyonel ve ekonomik sınıflandırmaya muhasebe kayıtlarında yer verilmediği görülmüştür. Kurum tarafından,2012 yılında bütçenin uygulanmamakta olduğu; ancak 2013 itibariyle bütçenin uygulanmasına başlandığı belirtildiğindenve bundan sonraki süreçtemevzuata uygun davranılacağı anlaşıldığından, konu izleyen yılda takip edilecektir. 6- Döner sermayeli işletmeler, 29.09.2010 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan Döner Sermayeli İşletmeler Genel Tebliğine göre, Tebliğ eki detaylı hesap planında yer alan detaylı hesap planı ortak yardımcı hesaplar tablosu ile işletme ihtiyaçlarına göre açılan yardımcı hesaplardan oluşan işletme detaylı hesap planını hazırlamak ve uygulamaklayükümlü iken;Ankara Olgunlaşma Enstitüsü Döner Sermaye İşletmesincedöner sermayeli işletmeler için öngörülen detaylı hesap planında yer alan ortak yardımcı hesapların bazı hesaplar için eksik ve/veya hatalı kullanıldığı görülmüştür. Kamu idaresi cevabında,muhasebeleştirme işlemlerinin Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan Döner Sermaye Mali Yönetim Sistemi (DMIS) programına göre gerçekleştirilmiş olduğu belirtilmiş ise de; yapılan incelemede, mevzuatın öngördüğü işletme detaylı hesap planı ortak yardımcı hesaplarınıneksik ve/veya hatalı kullanıldığı görülmüş olup meri mevzuata uygun davranılmasının ve söz konusu ortak yardımcı hesapların mevzuatta belirtilen detayda kullanılmasının sağlanması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 17 7- Ankara Olgunlaşma Enstitüsü Döner Sermaye İşletmesi 2012 yılı hesabının incelenmesinde; taşınır malların kaydı, muhafazası, kullanımı ve devri gibi taşınır işlemlerinde Taşınır Mal Yönetmeliği'nde öngörülen usullere uyulmadığı, taşınır kayıt ve kontrol yetkilileri ile taşınır konsolide görevlileri gibi görevlilerin belirlenmediği, taşınır işlem fişleri ile yönetmelikte öngörülen diğer defter, cetvel ve belgelerin düzenlenmediği görülmüştür. Kamu idaresi cevabında, Taşınır Mal Yönetmeliğinin Döner Sermaye İşletmeleri tarafından kullanılmamakta olduğu,MEB Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğü Sosyal Tesisler ve İşletmeler Gurup Başkanlığı eski İşletmeler Dairesi Başkanlığınca Taşınır Mal Yönetmeliğininuygulanmasına ilişkin herhangi bir yazı yazılmadığı veya konu ile ilgili herhangi bir program yapılmadığı, Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce DMIS programı içerisine Taşınır Mal Yönetmeliği modül çalışması yapıldığı ve 2013 yılı içerisinde tamamlanacağının ifade edildiği belirtilmekte ise de; Döner Sermayeli İşletmeler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile Taşınır Mal Yönetmeliği gereğince, Döner Sermayeli İşletmeler Taşınır Mal Yönetmeliği hükümlerine tabi olup, bünyelerindeki fabrika, imalathane ve benzeri üretim yerlerinde kullanılan ilk madde ve malzemeler, yarı mamul ve mamul mallar dışındaki diğer tüm taşınırlarda yönetmelikte öngörülen hükümlerin uygulanması gerekmektedir. DENETİM GÖRÜŞLERİ I –MEB Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi MEB Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü Döner Sermaye İşletmesi’nin 2012 yılına ilişkin yukarıda belirtilen mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği; gelir, gider ve mallarına ilişkin hesap ve işlemlerinin kanun ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olduğu kanaatine varılmıştır. II – Devlet Kitapları Döner Sermaye İşletmesi Devlet Kitapları Döner Sermaye İşletmesi’nin 2012 yılına ilişkinyukarıda belirtilen mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği; gelir, gider ve mallarına ilişkin hesap ve işlemlerinin kanun ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olduğu kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 18 III – Olgunlaşma Enstitüsü Döner Sermaye İşletmesi Ankara Olgunlaşma Enstitüsü Döner Sermaye İşletmesi’nin 2012 yılına ilişkin mali rapor ve tablolarının yukarıda açıklanan nedenlerden dolayı doğru ve güvenilir bilgi içermediği; gelir, gider ve mallarına ilişkin hesap ve işlemlerinde mali rapor ve tabloları etkileyecek düzeyde kanun ve diğer hukuki düzenlemelere aykırılıklar bulunduğu kanaatine varılmıştır.

TTT...CCC... SSSAAAYYYIIIŞŞŞTTTAAAYYY BBBAAAŞŞŞKKKAAANNNLLLIIIĞĞĞIII
MMMİİİLLLLLLİİİ EEEĞĞĞİİİTTTİİİMMM BBBAAAKKKAAANNNLLLIIIĞĞĞIII
ÖÖÖĞĞĞRRREEETTTMMMEEENNNEEEVVVLLLEEERRRİİİ,,,
ÖÖÖĞĞĞRRREEETTTMMMEEENNNEEEVVVİİİ VVVEEE AAAKKKŞŞŞAAAMMM SSSAAANNNAAATTT
OOOKKKUUULLLLLLAAARRRIII
222000111222 YYYIIILLLIII DDDEEENNNEEETTTİİİMMM RRRAAAPPPOOORRRUUU

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06100 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 40 94 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
Bu rapor, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu uyarınca yürütülen düzenlilik denetimi sonucu hazırlanmıştır.

İÇİNDEKİLER MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖĞRETMENEVLERİ, ÖĞRETMENEVİ VE AKŞAM SANAT OKULLARI HAKKINDA BİLGİ 19 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖĞRETMENEVLERİ, ÖĞRETMENEVİ VE AKŞAM SANAT OKULLARININMALİ TABLOLARI..................................................................................................................................................... 21 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖĞRETMENEVLERİ, ÖĞRETMENEVİ VE AKŞAM SANAT OKULLARININYÖNETİMLERİNİN SORUMLULUĞU........................................................................................... 21 SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU.......................................................................................................................... 22 DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI................................................................................ 22 DENETİM GÖRÜŞLERİ..................................................................................................................................... 23

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 19 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖĞRETMENEVLERİ, ÖĞRETMENEVİ VE AKŞAM SANAT OKULLARI HAKKINDA BİLGİ Öğretmenevleri ve diğer sosyal tesislerin kurulması ve faaliyetlerinin gerçekleştirilmesine ilişkin olarak yürürlükte olan 2 temel düzenleme vardır;

1. Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenevleri, Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulları, Öğretmen Lokalleri ve Sosyal Tesisler Yönetmeliği (Kuruluş Yönetmeliği denilecektir.) ve
2. Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenevleri, Öğretmenevi ve Akşam Sanat Okulları, Öğretmen Lokalleri ve Sosyal Tesisler Yönergesidir (Kuruluş Yönergesi denilecektir).
   Kuruluş Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinde öğretmenevlerinin, öğretmenevi ve akşam sanat okullarının (ASO’ların), öğretmen lokallerinin ve sosyal tesislerin il/ilçe milli eğitim müdürlüğünün teklifi, Valiliğin uygun görüşü ve Bakanlık onayı ile açılıp kapatılacağı ifade edilmiştir. Dolayısıyla öğretmenevleri esasen Kanunla değil, Yönetmelikle ortaya çıkmış kuruluşlar olup, bunların kurulup kaldırılmaları ise idari işleme tabi kılınmıştır. Öğretmenevlerinin esas faaliyet alanı, öğretmenlerin, Bakanlık merkez ve taşra teşkilatı personelinin; meslekî ve kültürel gelişmelerine, hizmet içinde ortaya çıkacak eğitim ihtiyaçlarının giderilmesine, birbirleri ile tanışmalarına, kaynaşmalarına ve dayanışmalarına, sosyal ve moral ihtiyaçlarının karşılanmasına vb. katkı sağlamaktır. Kurum, bu temel amaçlarının yanı sıra hizmet içi eğitim faaliyetlerine eğitim merkezi veya yardımcı birim olarak gerekli desteğin sağlanması, meslekî konularda kurslar, paneller, çalışma toplantıları düzenlenmesi gibi görevlerin yerine getirilmesine katkıda bulunur. Destek Hizmetleri Genel Müdürlüğüne bağlı olan öğretmenevleri ile öğretmenevi ve akşam sanat okulları, idari anlamda, Eğitim-Öğretim Hizmetleri Sınıfı kadrosunda görevli bir müdür ve kendisine idari konularda yardımcı olmakla görevlendirilmiş olan müdür yardımcıları ve müdür yardımcılarına bağlı olarak görev yapan şef, memur, sözleşmeli personel ve işçilerin yanı sıra, 7 asil, 6 yedek üyeden oluşan Yönetim Kurulu ile en az 3 asil ve 3 yedek üyeden oluşan Denetleme Kurulundan oluşan bir yapıya sahiptir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 20 Öğretmenevleri Kuruluş Yönetmeliğinin 20’nci maddesine göre, Kurumun gelirleri arasında Bakanlık bütçesinden Kuruma aktarılan ödenekler sayılmasına karşın, yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunları ve Kamu Sosyal Tesislerine İlişkin Tebliğler ile kamu kurum ve kuruluşlarının tasarrufunda bulunan sosyal tesislerin (ve dolayısıyla öğretmenevlerinin) işletilmesi için, ilgili kamu kurum ve kuruluşlarının bütçelerinden bu yerlere herhangi bir katkıda bulunulmaması gerektiği hüküm altına alınmaktadır. Dolayısıyla, Milli Eğitim Bakanlığı (MEB)bütçesinden öğretmenevleri ile öğretmenevi ve akşam sanat okullarına ödenek aktarılması söz konusu değildir. Öğretmenevleri, Öğretmenevi ve ASO’lar, Öğretmen Lokalleri ve Sosyal Tesisler; gerek kuruluş Yönetmeliklerinin 21 inci maddesi ve gerekse Yönergelerinin 33 üncü maddesi gereğince bağlı oldukları MEB ve buna bağlı birimlerde tutulan Devlet Muhasebesi sisteminden tamamen ayrı olarak muhasebelerini Tekdüzen Muhasebe Sistemi (TMS) ve kendileri hakkında hükümler ihtiva eden Özel Hesap Planına (ÖHP) göre yürütürler. Bu itibarla, bağlı oldukları Bakanlık ve birimlerden ayrı mali tablolar üretirler. Öğretmenevleri, Öğretmenevi ve ASO’lar, TMS ve kendilerine özgü ÖHP’ye tabi olmakla birlikte, tüm kamu kurum ve kuruluşlarının sosyal tesislerinin muhasebe kayıt ve işlemlerini düzenlemek amacıyla Maliye Bakanlığı tarafındanhazırlanan“Kamu Kurum ve Kuruluşlarınca İşletilen Sosyal Tesislerin Muhasebe Uygulamalarına Dair Usul ve Esaslar”30.12.2005 tarih ve 26039 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak 01.01.2006 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe konulmuştur. Bahsi geçen Usul ve Esaslar, kamu kurum ve kuruluşlarının Kurumlar Vergisi ve/veya KDV mükellefi olmayan sosyal tesislerinin muhasebe kayıt ve işlemlerini kapsamakta olup, Kurumlar Vergisi ve/veya KDV mükellefi olan tüm sosyal tesisler, bu arada öğretmenevleri, bu Usul ve Esasların sadece hesapların konsolide edilmesine ilişkin hükümlerine tabidirler. Söz konusu Usul ve Esasların ilgili maddesi uyarınca; her bir sosyal tesis bir raporlama birimi olup, kamu kurum ve kuruluşlarına bağlı sosyal tesislerin mali raporları (bilanço, gelir tablosu ve işletme hesabı özeti) faaliyet döneminin bitimini takip eden 1 ay içerisinde bağlı olunan kamu kurum ve kuruluşunun merkez birimine gönderilerek, burada konsolide edilir ve konsolide edilen mali tablolar mart ayı sonuna kadar Maliye Bakanlığına gönderilir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 21 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖĞRETMENEVLERİ, ÖĞRETMENEVİ VE AKŞAM SANAT OKULLARININ MALİ TABLOLARI Denetimler, Sayıştay tarafından 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 8 inci maddesine dayanarak hazırlanan“Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden;

1. Yevmiye defteri,
2. Geçici ve kesin mizan,
3. Bilanço,
4. Envanter Defteri
5. Gelir tablosu, ile söz konusu Usul ve Esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler (mali rapor ve tabloların dayanağını teşkil eden ve kurumda mevcut bulunan gelir, gider ve mal işlemlerine ilişkin kayıt, defter ve belgeler) dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI ÖĞRETMENEVLERİ, ÖĞRETMENEVİ VE AKŞAM SANAT OKULLARININYÖNETİMLERİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen MEB Öğretmenevleri, Öğretmenevi ve ASO’larınyönetimleri, tabi oldukları muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştay’a sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kendilerine ait tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; öğretmenevinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 22 SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen öğretmenevlerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmekle sorumludur. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu,6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, öğretmenevlerinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğuna ve mali tablolarının doğru ve güvenilir olduğuna ilişkin makul güvence elde etmek amacıyla yürütülmüştür. Öğretmenevlerinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını;Antalya Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü, Bolu Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü, Karabük Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü, Kırıkkale Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü, Trabzon Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü, Gaziantep Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü, Şanlıurfa Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü, Ankara Gölbaşı Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü ile Ankara Sincan Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü’nün mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda ulaşılan denetim görüşünü destekleyen yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 23 DENETİM GÖRÜŞLERİ Antalya Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü, Bolu Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü, Karabük Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü, Kırıkkale Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü, Trabzon Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü, Gaziantep Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü, Şanlıurfa Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü, Ankara Gölbaşı Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü ile Ankara Sincan Öğretmenevi ve ASO Müdürlüğü’nün 2012 yılına ilişkin yukarıda belirtilen mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği; gelir, gider ve mallarına ilişkin hesap ve işlemlerinin kanun ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olduğu kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Milli Eğitim Bakanlığı 2012 Yılı Denetim Raporu 24