2022 YILI MALİ İSTATİSTİKLERİ DEĞERLENDİRME RAPORU Eylül 2023 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI MALİ İSTATİSTİKLERİ DEĞERLENDİRME RAPORU Eylül 2023
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 54’üncü maddesi ile 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 40’ıncı maddesi gereği hazırlanarak Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuştur
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 54’üncü maddesi ile 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 40’ıncı maddesi gereği hazırlanarak Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuştur İÇİNDEKİLER TABLO LİSTESİ .................................................................................................................................................. 5
GENEL ÇERÇEVE ..................................................................................................................................... 1
DENETİMİN KONUSU .............................................................................................................................. 3 2.1. MALİ İSTATİSTİKLERİN KAPSAMI ................................................................................................ 4 2.2. VERİ DERLEME VE TABLO ÜRETİM SÜRECİ ............................................................................... 6 2.3. MALİ İSTATİSTİK TABLOLARI ........................................................................................................ 7 2.4. GENEL YÖNETİM MALİ TABLO BÜYÜKLÜKLERİ ...................................................................... 8 2.4.1. Faaliyet Sonuçları................................................................................................................................... 8 2.4.2. Gelirler ................................................................................................................................................... 9 2.4.3. Giderler ................................................................................................................................................ 12 2.4.4. Varlıklar ve Yükümlülükler ................................................................................................................. 14
TEMEL GÖSTERGE VE DENKLİKLERİN ANALİZİ ....................................................................... 17 3.1. BRÜT FAALİYET DENGESİ ............................................................................................................. 18 3.2. NET BORÇ VERME (+) / NET BORÇLANMA (-) ........................................................................... 19 3.3. NET DEĞER (ÖZ KAYNAKLAR) ..................................................................................................... 20 3.4. NET MALİ DEĞER ............................................................................................................................ 22 3.5. NAKİT DENGESİ ............................................................................................................................... 23 3.6. NAKİT STOKUNDAKİ NET DEĞİŞİM ............................................................................................ 25
2022 YILI GENEL YÖNETİM MALİ İSTATİSTİKLERİNE İLİŞKİN DEĞERLENDİRME ......... 27 4.1. HAZIRLANMA VE YAYIMLANMA BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME .................................. 27 4.1.1. Kullanılan İstatistiki Yöntemler Hakkında Yeterli Bilgi Verilmemesi ................................................ 28 4.1.2. Bakanlık Tarafından Üretilmeyen Verilerle İlgili Olarak Diğer Kamu İdareleriyle Ortak Bir Çalışma Yapılmaması .................................................................................................................................................... 29 4.2. DOĞRULUK VE GÜVENİLİRLİK BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME ...................................... 30 4.2.1. Tabloların GFSM 2014’e Uyarlanması Kapsamında Yapılan İşlemlere İlişkin Değerlendirme .......... 30 4.2.2. Borçlanma Senetlerinin Değerleme Yönteminde Alt Sektörler Arasında Farklılıklar Bulunması ....... 32 4.2.3. Konsolidasyon ve Eliminasyon İşlemlerine İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler ................................. 32 4.3. ÖNCEDEN BELİRLENMİŞ STANDARTLARA UYGUNLUK BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME ........................................................................................................................................ 35
DEĞERLENDİRME VE ÖNERİLER ..................................................................................................... 37
EKLER: 2022 YILI GENEL YÖNETİM MALİ İSTATİSTİK TABLO SETİ .................................... 39 6.1. FAALİYET TABLOSU ...................................................................................................................... 39 6.2. NAKİT KAYNAK VE KULLANIMLARI TABLOSU ..................................................................... 41 6.3. STOK DURUMU VE AKIŞ TABLOSU ............................................................................................ 43 6.4. ÖZ KAYNAKLARDAKİ TOPLAM DEĞİŞİMLER TABLOSU ...................................................... 45 6.5. GELİR TABLOSU .............................................................................................................................. 47 6.6. GİDER TABLOSU ............................................................................................................................. 51 6.7. VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERDEKİ İŞLEMLER TABLOSU ................................................. 54 6.8. VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ ELDE TUTMA KAZANÇ VE KAYIPLARI TABLOSU ..... 58 6.9. VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERDEKİ DİĞER DEĞER DEĞİŞİMLERİ TABLOSU ................ 60 6.10. MALİ DURUM TABLOSU ............................................................................................................... 62 6.11. HARCAMALARIN FONKSİYONEL SINIFLANDIRILMASI TABLOSU..................................... 67 6.12. VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERDEKİ TOPLAM DİĞER EKONOMİK AKIŞLAR TABLOSU........71
TABLO LİSTESİ Tablo 1: Faaliyet Dengesi .......................................................................................................... 8 Tablo 2: Genel Yönetim Sektörü Gelirleri ................................................................................. 9 Tablo 3: Genel Yönetim Sektörü Vergi Gelirleri Kompozisyonu ........................................... 11 Tablo 4: Genel Yönetim Sektörü Giderleri .............................................................................. 12 Tablo 5: Varlıklar ve Yükümlülükler ....................................................................................... 14 Tablo 7: Brüt Faaliyet Dengesi ................................................................................................ 18 Tablo 8: Net Borç Verme (+) / Net Borçlanma (-) ................................................................... 19 Tablo 9: Net Değer (Öz Kaynaklar) ......................................................................................... 21 Tablo 10: Net Mali Değer ........................................................................................................ 22 Tablo 11: Nakit Dengesi .......................................................................................................... 24 Tablo 12: Nakit Stokundaki Net Değişim ................................................................................ 25 ŞEKİL LİSTESİ Şekil 1: Mali İstatistiklere Esas Genel Yönetim Sektörü Kapsamı ............................................ 5 Şekil 2: 2022 Yılında Genel Yönetim Sektörünün Kapsamı ..................................................... 6 Şekil 3: Veri Derleme ve Tablo Üretim Süreci .......................................................................... 6 Şekil 4: Net Faaliyet Dengesi ..................................................................................................... 9 Şekil 5: Genel Yönetim Gelirleri ............................................................................................. 10 Şekil 6: Genel Yönetim Vergi Gelirleri ................................................................................... 12 Şekil 7: Genel Yönetim Giderleri ............................................................................................. 14 Şekil 8. Varlıklar, Yükümlülükler ve Net Değer (Özkaynaklar) ............................................. 15 Şekil 9. Devlet Mali İstatistikleri (GFS) Analitik Çerçevesi.................................................... 17 Şekil 10: Brüt Faaliyet Dengesi ............................................................................................... 19 Şekil 11: Net Borç Verme (+) / Net Borçlanma (-) ................................................................. 20 Şekil 12: Net Değer (Öz Kaynaklar) ........................................................................................ 22 Şekil 13: Net Mali Değer (Bin TL) .......................................................................................... 23 Şekil 14: Genel Yönetim Sektörü Nakit Dengesi ..................................................................... 24 Şekil 15: Nakit Dengesi ve Nakit Stokundaki Net Değişim .................................................... 25
1
3 2. DENETİMİN KONUSU 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu’nun konusu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile bu Kanun’un ilgili maddelerine dayanılarak çıkarılan Mali İstatistik Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesinde sayılan genel yönetim mali istatistik tablolarıdır. 5018 sayılı Kanun’un 52, 53 ve 54’üncü maddeleri ile genel yönetim sektörü kapsamındaki kamu idarelerinin mali istatistiklerine ilişkin hususlar belirlenmiş ve bu doğrultuda genel yönetim sektörü kapsamının belirlenmesi, belirlenen kapsama dâhil birimlerin verilerinin derlenmesi ve bu veriler doğrultusunda mali istatistiklerin üretilmesi yetkisi Hazine ve Maliye Bakanlığına verilmiştir. 5018 sayılı Kanun’a göre mali istatistikler, uluslararası standartlara uygun olarak bütünlük, güvenilirlik, kullanışlılık, yöntemsel geçerlilik ve ulaşılabilirlik ilkeleri çerçevesinde, muhasebe kayıtlarındaki verilere dayanılarak ve istatistiksel yöntemler kullanılarak hazırlanan konsolide mali tabloları içermektedir. Mali İstatistik Yönetmeliği’nde mali istatistik, “genel yönetim sektörü kapsamındaki idarelerin gelir, gider, varlık, yükümlülük ve öz kaynaklarına ilişkin bilgiler sunan ve istatistiki temellere dayanılarak oluşturulan konsolide mali tablolar” şeklinde tanımlanmıştır. Dolayısıyla bu raporun konusunu oluşturan genel yönetim mali istatistikleri, merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareler alt sektörlerinin tamamının gelirlerini, harcamalarını, varlık ve yükümlülüklerini konsolide olarak gösteren mali tablolardır. İstatistiki temellere dayanılarak oluşturulan konsolide mali tabloların temel amacı, devletin faaliyetlerinin ekonomi üzerindeki etkisinin ölçülmesi ve genel yönetimin performansının analiz edilmesidir. Nitekim Devlet Muhasebesi Standardı 22’de de, mali raporlamanın istatistiksel temelleri uyarınca hazırlanan mali tabloların amacının, genel yönetimin ve daha genel bağlamda kamu sektörünün performansının analiz edilmesi ve değerlendirilmesi için uygun olan bilgilerin sağlanması olduğu ifade edilmiştir. Bu anlamda, genel yönetim sektörünün mali durumu ve performansı hakkında kamuoyuna tek elden bilgi sunan mali istatistikler, bireysel mali tablolar tarafından sunulamayan genel bakış açısının kamu sektörünün tamamı için yorumlanabilir ve uluslararası karşılaştırmaya olanak verecek şekilde ortaya konulmasını sağlamaktadır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 3
4 Ülkemizde ilk kez 2003 yılında 5018 sayılı Kanun ile mali istatistiklerin yasal çerçevesi belirlenmiş, 2006 yılında merkezi yönetim ve mahalli idareler alt sektörleri için konsolide mali tablo üretilmeye başlanmıştır. Sosyal güvenlik kurumları alt sektörünü de içeren genel yönetim mali istatistikleri ise 2008 yılından bu yana hazırlanmaktadır. Mali istatistik tabloları 2017 yılına kadar Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği doğrultusunda hazırlanmaktayken, 24.02.2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Mali İstatistik Yönetmeliği ile uygulama değişikliğine gidilerek ayrı bir düzenleme yürürlüğe girmiştir. Ayrıca genel yönetim sektörü mali istatistik tablolarını detaylı şekilde açıklamak ve kullanıcıların bu tablolar hakkında daha fazla bilgi sahibi olmalarına yardımcı olmak amacıyla Bakanlık tarafından Genel Yönetim Sektörü Mali İstatistikleri Kılavuzu yayımlanmıştır. Söz konusu Yönetmelik veri derleyiciler tarafından yapılacak çalışmalar için “geçerli raporlama çerçevesi”ni, Sayıştay denetimi açısından ise “denetim kriteri”ni temsil etmektedir. Yönetmelikte, mali istatistiklerin hazırlanmasına esas teşkil edecek uluslararası standart olarak Uluslararası Para Fonunun yayımlamış olduğu Devlet Mali İstatistikleri Kılavuzu 2014 (Government Financial Statistics Manual-GFSM 2014) esas alınmış olup, 2017 mali yılından itibaren Yönetmelik ve Devlet Mali İstatistikleri Kılavuzu ile uyumlu bir tablo seti hazırlanmaya başlanmıştır. 2.1. MALİ İSTATİSTİKLERİN KAPSAMI 5018 sayılı Kanun’un 52’nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığı, aynı Kanun’un 2’nci ve 3’üncü maddelerinde belirlenen genel yönetim kapsamına bağlı kalmaksızın, mali istatistiklerin derlenmesine ilişkin “Genel Yönetim Sektörü” adıyla yeni bir kapsam belirlemeye yetkili kılınmıştır. Bu yetkiye istinaden, ilk olarak 2008 yılında yayımlanan 5 sıra numaralı Genel Yönetim Mali İstatistikleri Genel Tebliği ile kapsam belirlenmiş ve bu Tebliğ’de her 3 yılda bir kapsamın güncellenmesi hükme bağlanmıştır. Kapsam güncelleme toplantılarının sonuncusu 2021 yılında gerçekleştirilmiş ve Bakanlık tarafından 71 sıra no.lu Genel Yönetim Mali İstatistikleri Genel Tebliği yayımlanmıştır1. Genel yönetim sektörü; merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları alt sektörlerinden oluşmakta olup kapsama dâhil kurumlar aşağıdaki şekilde özetlenmektedir. 1 5018 sayılı Kanun’un 52’inci maddesi gereğince genel yönetim sektörü kapsamı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve Türkiye İstatistik Kurumunun görüşleri alınarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenmektedir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu4
4 Ülkemizde ilk kez 2003 yılında 5018 sayılı Kanun ile mali istatistiklerin yasal çerçevesi belirlenmiş, 2006 yılında merkezi yönetim ve mahalli idareler alt sektörleri için konsolide mali tablo üretilmeye başlanmıştır. Sosyal güvenlik kurumları alt sektörünü de içeren genel yönetim mali istatistikleri ise 2008 yılından bu yana hazırlanmaktadır. Mali istatistik tabloları 2017 yılına kadar Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği doğrultusunda hazırlanmaktayken, 24.02.2018 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Mali İstatistik Yönetmeliği ile uygulama değişikliğine gidilerek ayrı bir düzenleme yürürlüğe girmiştir. Ayrıca genel yönetim sektörü mali istatistik tablolarını detaylı şekilde açıklamak ve kullanıcıların bu tablolar hakkında daha fazla bilgi sahibi olmalarına yardımcı olmak amacıyla Bakanlık tarafından Genel Yönetim Sektörü Mali İstatistikleri Kılavuzu yayımlanmıştır. Söz konusu Yönetmelik veri derleyiciler tarafından yapılacak çalışmalar için “geçerli raporlama çerçevesi”ni, Sayıştay denetimi açısından ise “denetim kriteri”ni temsil etmektedir. Yönetmelikte, mali istatistiklerin hazırlanmasına esas teşkil edecek uluslararası standart olarak Uluslararası Para Fonunun yayımlamış olduğu Devlet Mali İstatistikleri Kılavuzu 2014 (Government Financial Statistics Manual-GFSM 2014) esas alınmış olup, 2017 mali yılından itibaren Yönetmelik ve Devlet Mali İstatistikleri Kılavuzu ile uyumlu bir tablo seti hazırlanmaya başlanmıştır. 2.1. MALİ İSTATİSTİKLERİN KAPSAMI 5018 sayılı Kanun’un 52’nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığı, aynı Kanun’un 2’nci ve 3’üncü maddelerinde belirlenen genel yönetim kapsamına bağlı kalmaksızın, mali istatistiklerin derlenmesine ilişkin “Genel Yönetim Sektörü” adıyla yeni bir kapsam belirlemeye yetkili kılınmıştır. Bu yetkiye istinaden, ilk olarak 2008 yılında yayımlanan 5 sıra numaralı Genel Yönetim Mali İstatistikleri Genel Tebliği ile kapsam belirlenmiş ve bu Tebliğ’de her 3 yılda bir kapsamın güncellenmesi hükme bağlanmıştır. Kapsam güncelleme toplantılarının sonuncusu 2021 yılında gerçekleştirilmiş ve Bakanlık tarafından 71 sıra no.lu Genel Yönetim Mali İstatistikleri Genel Tebliği yayımlanmıştır1. Genel yönetim sektörü; merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları alt sektörlerinden oluşmakta olup kapsama dâhil kurumlar aşağıdaki şekilde özetlenmektedir. 1 5018 sayılı Kanun’un 52’inci maddesi gereğince genel yönetim sektörü kapsamı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve Türkiye İstatistik Kurumunun görüşleri alınarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenmektedir. 5 Genel yönetim sektörüne dâhil kurumlardan yıl içinde kapananlar veya birleşenler ile yeni kurulan kamu kurumları, kapsam dışına çıkarılmakta veya ilgili alt sektörlere dâhil edilmektedir. Genel yönetim sektörü kapsamı 2022 yılında aşağıda detayına yer verilen toplam 2591 adet2 kamu idaresinden oluşmaktadır. 2 71 No.lu Genel Yönetim Mali İstatistikleri Genel Tebliği’ne göre, 2022 yılından itibaren Emniyet Genel Müdürlüğüne bağlı 88 ve Jandarma Genel Komutanlığına bağlı 198 sosyal tesisten birim bazında veri alınması uygulamasına son verilmiş, söz konusu veriler bağlı oldukları Genel Müdürlük veya Komutanlıktan konsolide olarak alınmaya başlanmıştır. GENEL YÖNETİM MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE İÇİ KURUMLAR ▪ Genel Bütçeli İdareler ▪ Özel Bütçeli İdareler ▪ Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar (BDDK, SPK ve SEDDK hariç) BÜTÇE DIŞI KURUMLAR ▪ Fonlar ▪ Döner Sermayeler ▪ Sosyal Tesisler ▪ Diğer Kurumlar MAHALLİ İDARELER ▪ İl Özel İdareleri (Bozcaada ve Gökçeada İlçe Özel İdareleri dahil) ▪ Belediyeler ▪ Kalkınma Ajansları ▪ Gençlik Hizmetleri ve Spor İl Müdürlükleri ▪ Mahalli İdare Birlikleri ▪ Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları ▪ İstanbul Olimpiyat Oyunları Hazırlık ve Denetleme Kurulu SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARI ▪ Sosyal Güvenlik Kurumu ▪ İşsizlik Sigortası Fonu ▪ Türkiye İş Kurumu Şekil 1: Mali İstatistiklere Esas Genel Yönetim Sektörü Kapsamı T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 5
6 2.2. VERİ DERLEME VE TABLO ÜRETİM SÜRECİ Mali İstatistik Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinde, genel yönetim sektörü kapsamındaki idarelerin mali istatistiklere esas teşkil edecek verilerinin derlenmesinde muhasebe kayıtlarının dikkate alınacağı, birimlerin mali istatistik kapsamındaki mizan, mali tablo ve diğer tüm bilgilerini Bakanlığa iletmekle yükümlü oldukları ifade edilmektedir. Devlet Mali İstatistikleri Kılavuzu-GFSM 2014’le uyumlu konsolide mali tablolara esas verilerin derleme süreci aşağıdaki şekilde yer verildiği üzere beş ana aşamadan oluşmaktadır. Şekil 3: Veri Derleme ve Tablo Üretim Süreci 222 227 2139 3 0 500 1000 1500 2000 2500 Merkezi Yönetim Bütçe İçi Merkezi Yönetim Bütçe Dışı Mahalli İdareler Sosyal Güvenlik Şekil 2: 2022 Yılında Genel Yönetim Sektörünün Kapsamı KAPSAM •Sektörlere dâhil kurumların tanımlanması VERİ TOPLANMASI •Verilerin sistemden alınması ve kontrolü KOD DÖNÜŞÜMÜ •Hesap kodlarının yeniden sınıflandırılması ve dönüştürülmesi KONSOLİDASYON VE ELİMİNASYON •Kurumlar arası karşılıklı işlemlerin tablolardan arındırılması TABLOLARIN OLUŞTURULMASI •Konsolide edilmiş verilerin otomasyon sistemine aktarılarak tablo haline getirilmesi T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu6
6 2.2. VERİ DERLEME VE TABLO ÜRETİM SÜRECİ Mali İstatistik Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinde, genel yönetim sektörü kapsamındaki idarelerin mali istatistiklere esas teşkil edecek verilerinin derlenmesinde muhasebe kayıtlarının dikkate alınacağı, birimlerin mali istatistik kapsamındaki mizan, mali tablo ve diğer tüm bilgilerini Bakanlığa iletmekle yükümlü oldukları ifade edilmektedir. Devlet Mali İstatistikleri Kılavuzu-GFSM 2014’le uyumlu konsolide mali tablolara esas verilerin derleme süreci aşağıdaki şekilde yer verildiği üzere beş ana aşamadan oluşmaktadır. Şekil 3: Veri Derleme ve Tablo Üretim Süreci 222 227 2139 3 0 500 1000 1500 2000 2500 Merkezi Yönetim Bütçe İçi Merkezi Yönetim Bütçe Dışı Mahalli İdareler Sosyal Güvenlik Şekil 2: 2022 Yılında Genel Yönetim Sektörünün Kapsamı KAPSAM •Sektörlere dâhil kurumların tanımlanması VERİ TOPLANMASI •Verilerin sistemden alınması ve kontrolü KOD DÖNÜŞÜMÜ •Hesap kodlarının yeniden sınıflandırılması ve dönüştürülmesi KONSOLİDASYON VE ELİMİNASYON •Kurumlar arası karşılıklı işlemlerin tablolardan arındırılması TABLOLARIN OLUŞTURULMASI •Konsolide edilmiş verilerin otomasyon sistemine aktarılarak tablo haline getirilmesi 7 Mali istatistiklerin derlenmesi amacıyla, öncelikle uluslararası standartlar çerçevesinde kapsam belirlemesi yapılmakta, bir başka deyişle genel yönetim sektörüne dâhil edilecek kurumlar belirlenmektedir. Kapsam dâhilindeki kurumlardan merkezi yönetim bütçe içi sektörüne dâhil olanların mali verileri, Muhasebat Genel Müdürlüğü bilişim sisteminde yer alan muhasebe kayıtları üzerinden, diğer kurumların verileri ise Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemine yüklenen kurum mizanları üzerinden derlenmektedir. Mali istatistik tabloları oluşturulurken muhasebe kayıtları ve mizanlarda yer alan hesap kodları, analiz edilerek sınıflandırılmakta ve GFS (mali istatistik) kod yapısına uygun hale dönüştürülmektedir. Kod dönüşümünün ardından kapsam dâhilindeki kurumların mizanları bir araya getirilerek konsolide edilmekte ve tüm birim ve kuruluşların karşılıklı ilişkilerinden doğan tutarlar ilgili hesaplardan silinerek elimine edilmektedir. Son aşamada, kapsam dâhilindeki kurumların konsolide verileri üzerinde, tabloların doğruluk ve güvenilirliğini etkilediği değerlendirilen hususlara ilişkin düzeltmeler yapılması neticesinde tablolar otomasyon sistemi üzerinden oluşturulmaktadır. Mali İstatistik Yönetmeliği’nde öngörülen durumların gerçekleşmesi halinde yayımlanmış mali istatistikler üzerinde sonradan revizyon3 yapılmakta ve revizyon ölçüm tablosu ile söz konusu değişikliklerin dengelere etkisi yayımlanmaktadır. 2.3. MALİ İSTATİSTİK TABLOLARI Mali istatistik seti kapsamında Yönetmelik’in 10’uncu maddesinde belirtildiği üzere aşağıdaki tablolar yayımlanmaktadır:
8 8) Varlık ve Yükümlülükleri Elde Tutma Kazanç ve Kayıpları Tablosu, 9) Varlık ve Yükümlülüklerdeki Diğer Değer Değişimleri Tablosu, 10) Mali Durum Tablosu, 11) Harcamaların Fonksiyonel Sınıflandırılması Tablosu, 12) Varlık ve Yükümlülüklerdeki Toplam Diğer Ekonomik Akışlar Tablosu. Söz konusu mali tablolar, genel yönetim sektörü ve bu sektörü oluşturan merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareler alt sektörlerinin her biri için konsolide olarak hazırlanmaktadır. Yukarıda yer verilen tablolardan Stok Durumu ve Akış Tablosu, Öz Kaynaklardaki Toplam Değişimler Tablosu ve Mali Durum Tablosu yıllık olarak, diğer tablolar ise merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik alt sektörleri için Resmi İstatistik Programında belirlenen takvime uygun olarak üçer aylık dönemlerde ve yıllık olarak yayımlanmaktadır. Ayrıca merkezi yönetim bütçe içi alt sektörü için Faaliyet Tablosu ile Nakit Kaynak ve Kullanımları Tablosu aylık olarak da yayımlanmaktadır. 2.4. GENEL YÖNETİM MALİ TABLO BÜYÜKLÜKLERİ Mali istatistikler, genel yönetim sektörünün mali büyüklüklerini ölçmek ve analiz etmek için tasarlanmış tabloları içermektedir. Bu büyüklükler gelirler, giderler ve bunların sonucunda ortaya çıkan açık veya fazla (Net Faaliyet Dengesi) ile varlık ve yükümlülüklerin farkını ortaya koyan Net Değerdir (Özkaynaklar). 2.4.1. Faaliyet Sonuçları Genel yönetim sektörünün gelirleri ile giderleri arasındaki farkı ifade eden Net Faaliyet Dengesi 2022 yılında 472.435.379.408,22-TL’lik açık vermiş olup, 2021 yılında bahse konu açık 10.021.087.531,58-TL olarak gerçekleşmiştir. Tablo 1: Faaliyet Dengesi (Bin TL) 2020 2021 2022 '20-'21 '21-'22 Gelirler 1.553.557.454,61 2.249.399.670,32 4.001.652.354,15 44,79% 77,90% Giderler 1.740.600.633,40 2.259.420.757,85 4.474.087.733,55 29,81% 98,02% Net Faaliyet Dengesi -187.043.178,78 -10.021.087,53 -472.435.379,41 -94,64% 4614,41% T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu8
8 8) Varlık ve Yükümlülükleri Elde Tutma Kazanç ve Kayıpları Tablosu, 9) Varlık ve Yükümlülüklerdeki Diğer Değer Değişimleri Tablosu, 10) Mali Durum Tablosu, 11) Harcamaların Fonksiyonel Sınıflandırılması Tablosu, 12) Varlık ve Yükümlülüklerdeki Toplam Diğer Ekonomik Akışlar Tablosu. Söz konusu mali tablolar, genel yönetim sektörü ve bu sektörü oluşturan merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareler alt sektörlerinin her biri için konsolide olarak hazırlanmaktadır. Yukarıda yer verilen tablolardan Stok Durumu ve Akış Tablosu, Öz Kaynaklardaki Toplam Değişimler Tablosu ve Mali Durum Tablosu yıllık olarak, diğer tablolar ise merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik alt sektörleri için Resmi İstatistik Programında belirlenen takvime uygun olarak üçer aylık dönemlerde ve yıllık olarak yayımlanmaktadır. Ayrıca merkezi yönetim bütçe içi alt sektörü için Faaliyet Tablosu ile Nakit Kaynak ve Kullanımları Tablosu aylık olarak da yayımlanmaktadır. 2.4. GENEL YÖNETİM MALİ TABLO BÜYÜKLÜKLERİ Mali istatistikler, genel yönetim sektörünün mali büyüklüklerini ölçmek ve analiz etmek için tasarlanmış tabloları içermektedir. Bu büyüklükler gelirler, giderler ve bunların sonucunda ortaya çıkan açık veya fazla (Net Faaliyet Dengesi) ile varlık ve yükümlülüklerin farkını ortaya koyan Net Değerdir (Özkaynaklar). 2.4.1. Faaliyet Sonuçları Genel yönetim sektörünün gelirleri ile giderleri arasındaki farkı ifade eden Net Faaliyet Dengesi 2022 yılında 472.435.379.408,22-TL’lik açık vermiş olup, 2021 yılında bahse konu açık 10.021.087.531,58-TL olarak gerçekleşmiştir. Tablo 1: Faaliyet Dengesi (Bin TL) 2020 2021 2022 '20-'21 '21-'22 Gelirler 1.553.557.454,61 2.249.399.670,32 4.001.652.354,15 44,79% 77,90% Giderler 1.740.600.633,40 2.259.420.757,85 4.474.087.733,55 29,81% 98,02% Net Faaliyet Dengesi -187.043.178,78 -10.021.087,53 -472.435.379,41 -94,64% 4614,41% 9 Net Faaliyet Dengesindeki açığın, giderlerde meydana gelen artışın gelirlerde meydana gelen artıştan daha fazla olmasından kaynaklandığı görülmektedir. Nitekim 2022 yılında gelirlerde önceki yıla kıyasla yaklaşık %78’lik artış gerçekleşmiş iken, aynı dönemde giderlerde meydana gelen artış yaklaşık %98 olmuştur. Net Faaliyet Dengesinin yıllar itibariyle seyrine ilişkin şekil aşağıda sunulmuştur. 2.4.2. Gelirler 2022 yılı genel yönetim sektörü gelirleri 4.001.652.354.145,75-TL olmuştur. Söz konusu tutarın 2.452.471.535.685,15-TL’lik kısmı Vergi Gelirleri, 796.539.757.016,60-TL’lik kısmı Sosyal Güvenlik Prim Gelirleri, 740.060.878.132,63-TL’lik kısmı Diğer Gelirler ve 12.580.183.311,37-TL’lik kısmı da Hibeler olarak tasnif edilmiştir. Tablo 2: Genel Yönetim Sektörü Gelirleri (Bin TL) 2022 yılında genel yönetim sektörü gelirlerinde 2021 yılına kıyasla yaklaşık %78’lik artış meydana gelmiştir. Gelirlerin kompozisyonu incelendiğinde, vergi gelirlerinin bir önceki yıla kıyasla %86 yükseldiği görülmektedir. Sosyal güvenlik prim gelirleri de önceki yıla kıyasla 2020 2021 2022 '20-'21 '21-'22 2022 Dikey Analiz GELİR 1.553.557.454,61 2.249.399.670,32 4.001.652.354,15 44,79% 77,90% 100,00% Vergi Gelirleri 909.118.178,61 1.318.456.847,34 2.452.471.535,69 45,03% 86,01% 61,29% Sosyal Güvenlik Prim Gelirleri 354.796.370,57 490.442.559,80 796.539.757,02 38,23% 62,41% 19,91% Hibeler 3.678.897,09 10.903.785,67 12.580.183,31 196,39% 15,37% 0,31% Diğer Gelirler 285.964.008,36 429.596.477,50 740.060.878,13 50,23% 72,27% 18,49% -500.000.000,00 -400.000.000,00 -300.000.000,00 -200.000.000,00 -100.000.000,00 0,00 100.000.000,00 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 Şekil 4: Net Faaliyet Dengesi (Bin TL) T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 9
10 yaklaşık %62 yükselmiştir. Diğer gelirlerdeki artış yaklaşık %72 iken, hibelerdeki artış yaklaşık %15 olmuştur. 2022 yılında vergi gelirlerinin toplam gelirler içindeki payı yaklaşık %61 olarak gerçekleşmiştir. Sosyal güvenlik prim gelirlerinin toplam gelirler içindeki payı ise yaklaşık %20’dir. Mülkiyet gelirleri, mal ve hizmet satışlarından gelirler ve benzeri gelirlerin sınıflandırıldığı diğer gelirler kaleminin toplam gelirler içindeki payı yaklaşık %18 iken, hibeler kaleminin payı ise %0,31 olmuştur. Şekil 5: Genel Yönetim Gelirleri (Bin TL) Genel yönetim sektörü gelirleri içinde en yüksek paya sahip olan vergi gelirlerinin kompozisyonu incelendiğinde mal ve hizmetler üzerinden alınan vergilerin yaklaşık %61 ile en yüksek paya sahip olduğu görülmektedir. Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi gibi doğrudan vergi türlerini kapsayan gelir, karlar ve sermaye kazançları üzerinden vergiler ise yaklaşık %33’lük paya sahiptir. Uluslararası ticaret ve işlemlerden alınan vergilerin payı yaklaşık %3 olmuştur. 0,00 500.000.000,00 1.000.000.000,00 1.500.000.000,00 2.000.000.000,00 2.500.000.000,00 3.000.000.000,00 3.500.000.000,00 4.000.000.000,00 4.500.000.000,00 2020 2021 2022 Vergi Gelirleri Sosyal Güvenlik Prim Gelirleri Hibeler Diğer Gelirler T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu10
10
yaklaşık %62 yükselmiştir. Diğer gelirlerdeki artış yaklaşık %72 iken, hibelerdeki artış yaklaşık
%15 olmuştur.
2022 yılında vergi gelirlerinin toplam gelirler içindeki payı yaklaşık %61 olarak
gerçekleşmiştir. Sosyal güvenlik prim gelirlerinin toplam gelirler içindeki payı ise yaklaşık
%20’dir. Mülkiyet gelirleri, mal ve hizmet satışlarından gelirler ve benzeri gelirlerin
sınıflandırıldığı diğer gelirler kaleminin toplam gelirler içindeki payı yaklaşık %18 iken, hibeler
kaleminin payı ise %0,31 olmuştur.
Şekil 5: Genel Yönetim Gelirleri (Bin TL)
Genel yönetim sektörü gelirleri içinde en yüksek paya sahip olan vergi gelirlerinin
kompozisyonu incelendiğinde mal ve hizmetler üzerinden alınan vergilerin yaklaşık %61 ile en
yüksek paya sahip olduğu görülmektedir. Gelir Vergisi, Kurumlar Vergisi gibi doğrudan vergi
türlerini kapsayan gelir, karlar ve sermaye kazançları üzerinden vergiler ise yaklaşık %33’lük
paya sahiptir. Uluslararası ticaret ve işlemlerden alınan vergilerin payı yaklaşık %3 olmuştur.
0,00
500.000.000,00
1.000.000.000,00
1.500.000.000,00
2.000.000.000,00
2.500.000.000,00
3.000.000.000,00
3.500.000.000,00
4.000.000.000,00
4.500.000.000,00
2020 2021 2022
Vergi Gelirleri Sosyal Güvenlik Prim Gelirleri Hibeler Diğer Gelirler
11
Tablo 3: Genel Yönetim Sektörü Vergi Gelirleri Kompozisyonu (Bin TL)
Vergilerin 2021 yılına göre değişimi incelendiğinde ise,
➢ Uluslararası Ticaret ve İşlemlerden Alınan Vergiler önceki yıla kıyasla %122’lik
artış sergileyerek 81.865.639.761,50-TL olmuştur.
➢ Mal ve Hizmetler Üzerinden Alınan Vergiler 2022 yılında bir önceki yıla kıyasla
yaklaşık %91’lik bir artış sergileyerek 1.484.250.982.363,33-TL olmuştur.
➢ Gelir, Karlar ve Sermaye Kazançları Üzerinden Vergiler önceki yıla kıyasla
yaklaşık %78’lik artışla 811.470.867.129,55-TL olmuştur.
➢ Mülkiyet Üzerinden Alınan Vergilerdeki artış önceki yıla kıyasla yaklaşık %71
olmuştur. Söz konusu vergilerin tutarı 2022 yılında 29.114.966.598,84-TL olmuştur.
➢ Diğer Vergiler kalemi de önceki yıla kıyasla yaklaşık %52’lik artış göstererek
45.769.079.831,93-TL olmuştur.
2020 2021 2022 '20-'21 '21-'22 2022 Dikey
Analiz
Vergi Gelirleri 909.118.178,61 1.318.456.847,34 2.452.471.535,69 45,03% 86,01% 100,00%
Gelir, Karlar ve
Sermaye Kazançları
Üzerinden Vergiler
280.052.244,23 456.345.965,29 811.470.867,13 62,95% 77,82% 33,09%
İstihdam Vergileri 0,00 0,00 0,00 - - 0,00%
Mülkiyet Üzerinden
Alınan Vergiler 12.504.971,34 17.028.999,37 29.114.966,60 36,18% 70,97% 1,19%
Mal ve Hizmetler
Üzerinden Alınan
Vergiler
567.294.135,93 778.110.414,77 1.484.250.982,36 37,16% 90,75% 60,52%
Uluslararası Ticaret
ve İşlemlerden
Alınan Vergiler
26.815.813,56 36.850.664,48 81.865.639,76 37,42% 122,16% 3,34%
Diğer Vergiler 22.451.013,54 30.120.803,43 45.769.079,83 34,16% 51,95% 1,87%
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 11
12 Şekil 6: Genel Yönetim Vergi Gelirleri (Bin TL) 2.4.3. Giderler Genel yönetim sektörü toplam giderleri 2022 yılında 4.474.087.733.553,97-TL olmuştur. Buna göre, genel yönetim sektörü toplam giderleri önceki yıla kıyasla yaklaşık %98’lik artış sergilemiştir. Tablo 4: Genel Yönetim Sektörü Giderleri (Bin TL) 2020 2021 2022 '20-'21 '21-'22 2022 Dikey Analiz GİDER 1.740.600.633,40 2.259.420.757,85 4.474.087.733,55 29,81% 98,02% 100,00% Personel Harcamaları 434.940.939,11 526.261.006,05 920.746.067,23 21,00% 74,96% 20,58% Mal ve Hizmet Kullanım Giderleri 219.673.157,78 295.487.757,02 625.391.201,50 34,51% 111,65% 13,98% Amortisman Giderleri 117.561.864,46 138.049.513,16 433.732.383,75 17,43% 214,19% 9,69% Faiz Giderleri 161.762.850,45 236.772.662,03 715.484.246,31 46,37% 202,18% 15,99% Sübvansiyonlar 113.566.136,34 150.684.743,40 182.217.753,37 32,68% 20,93% 4,07% Hibeler 6.337.467,95 8.342.803,42 13.029.992,55 31,64% 56,18% 0,29% Sosyal Yardımlar 638.378.195,74 778.850.126,49 1.244.592.429,35 22,00% 59,80% 27,82% Diğer Giderler 48.380.021,57 124.972.146,28 338.893.659,50 158,31% 171,18% 7,57% 0,00 500.000.000,00 1.000.000.000,00 1.500.000.000,00 2.000.000.000,00 2.500.000.000,00 2020 2021 2022 Gelir, Karlar ve Sermaye Kazançları Üzerinden Vergiler Mülkiyet Üzerinden Alınan Vergiler Mal ve Hizmetler Üzerinden Alınan Vergiler Uluslararası Ticaret ve İşlemlerden Alınan Vergiler Diğer Vergiler T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu12
12
Şekil 6: Genel Yönetim Vergi Gelirleri (Bin TL)
2.4.3. Giderler
Genel yönetim sektörü toplam giderleri 2022 yılında 4.474.087.733.553,97-TL
olmuştur. Buna göre, genel yönetim sektörü toplam giderleri önceki yıla kıyasla yaklaşık
%98’lik artış sergilemiştir.
Tablo 4: Genel Yönetim Sektörü Giderleri (Bin TL)
2020 2021 2022 '20-'21 '21-'22
2022
Dikey
Analiz
GİDER 1.740.600.633,40 2.259.420.757,85 4.474.087.733,55 29,81% 98,02% 100,00%
Personel
Harcamaları 434.940.939,11 526.261.006,05 920.746.067,23 21,00% 74,96% 20,58%
Mal ve Hizmet
Kullanım Giderleri 219.673.157,78 295.487.757,02 625.391.201,50 34,51% 111,65% 13,98%
Amortisman
Giderleri 117.561.864,46 138.049.513,16 433.732.383,75 17,43% 214,19% 9,69%
Faiz Giderleri 161.762.850,45 236.772.662,03 715.484.246,31 46,37% 202,18% 15,99%
Sübvansiyonlar 113.566.136,34 150.684.743,40 182.217.753,37 32,68% 20,93% 4,07%
Hibeler 6.337.467,95 8.342.803,42 13.029.992,55 31,64% 56,18% 0,29%
Sosyal Yardımlar 638.378.195,74 778.850.126,49 1.244.592.429,35 22,00% 59,80% 27,82%
Diğer Giderler 48.380.021,57 124.972.146,28 338.893.659,50 158,31% 171,18% 7,57%
0,00
500.000.000,00
1.000.000.000,00
1.500.000.000,00
2.000.000.000,00
2.500.000.000,00
2020 2021 2022
Gelir, Karlar ve Sermaye Kazançları Üzerinden Vergiler Mülkiyet Üzerinden Alınan Vergiler
Mal ve Hizmetler Üzerinden Alınan Vergiler Uluslararası Ticaret ve İşlemlerden Alınan Vergiler
Diğer Vergiler
13
2022 yılında giderlerin dağılımı incelendiğinde:
➢ Sosyal Yardımlar 2022 yılında önceki yıla kıyasla yaklaşık %60 artarak
1.244.592.429.347,54-TL olmuştur. Sosyal yardımlar, 2022 yılı genel yönetim giderleri
arasında %27,82 ile en yüksek payı almaktadır.
➢ Personel Harcamalarında 2021 yılına kıyasla yaklaşık %75’lik artış meydana
gelmiştir. Personel harcamaları, 920.746.067.231,80-TL ile 2022 yılı Genel Yönetim Sektörü
giderlerinin yaklaşık %21’ini oluşturmaktadır.
➢ Faiz Giderleri 2022 yılında önceki yıla kıyasla yaklaşık %202 artarak
715.484.246.312,80-TL olmuştur. Söz konusu tutar, 2022 yılı genel yönetim sektörü
giderlerinin yaklaşık %16’sını oluşturmaktadır.
➢ Mal ve Hizmet Kullanım Giderleri cari yılda 2021 yılına kıyasla yaklaşık %112
artarak 625.391.201.496,21-TL olmuştur. Mal ve hizmet kullanım giderleri 2022 yılı toplam
giderlerinin yaklaşık %14’ünü oluşturmaktadır.
➢ Amortisman Giderleri 2022 yılında önceki yıla kıyasla yaklaşık %214 artmıştır. Bu
yılda ayrılan amortisman gideri tutarı 433.732.383.745,73-TL’dir. Amortisman giderleri 2022
yılı toplam giderlerinin yaklaşık %10’unu oluşturmaktadır.
➢ Diğer Giderler kalemi de 2022 yılında önceki yıla kıyasla yaklaşık %171 artarak
338.893.659.504,70-TL olmuştur. Diğer giderlerin 2022 yılı genel yönetim sektörü toplam
giderlerinden aldığı pay %7,57’dir.
➢ Sübvansiyonlar 2022 yılında önceki yıla kıyasla yaklaşık %21 oranında artmıştır. 2022
yılında verilen sübvansiyon tutarı 182.217.753.366,35-TL olmuştur. Bu tutar toplam giderlerin
yaklaşık %4’üne tekabül etmektedir.
➢ Hibeler ise 2022 yılında önceki yıla kıyasla yaklaşık %56’lık artış göstererek
13.029.992.548,84-TL olmuştur. Hibelerin toplam giderler içindeki payı %0,29’dur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 13
14
Şekil 7: Genel Yönetim Giderleri (Bin TL)
2.4.4. Varlıklar ve Yükümlülükler
2022 yılında Varlıklar (Mali Olmayan Varlıklar + Mali Varlıklar) yaklaşık %20 artışla
7.145.620.650.828,27-TL olmuştur. Bu tutarın 4.970.319.130.205,81-TL’lik kısmını Mali
Olmayan Varlıklar oluştururken, Mali Varlıklar ise 2.175.301.520.622,46-TL olmuştur.
Mali Varlıklar kaleminde önceki yıla kıyasla yaklaşık %48’lik artış görülmektedir.
Tablo 5: Varlıklar ve Yükümlülükler (Bin TL)
2020 2021 2022 '20-'21 '21-'22
NET DEĞER
(ÖZ KAYNAKLAR)
(A+B-C)
3.025.798.370,18 2.682.422.418,43 1.597.480.795,93 -11,35% -40,45%
Toplam Varlıklar (A+B) 5.293.951.518,07 5.952.854.116,21 7.145.620.650,83 12,45% 20,04%
A. Mali Olmayan Varlıklar 4.370.957.972,13 4.589.759.723,27 4.970.319.130,21 5,01% 8,29%
B. Mali Varlıklar 922.993.545,93 1.363.094.392,93 2.175.301.520,62 47,68% 59,59%
C. Yükümlülükler 2.268.153.147,89 3.270.431.697,77 5.548.139.854,90 44,19% 69,65%
Yükümlülükler ise 2022 yılında önceki yıla kıyasla yaklaşık %70 yükselerek
5.548.139.854.896,14-TL olmuştur.
0,00
500.000.000,00
1.000.000.000,00
1.500.000.000,00
2.000.000.000,00
2.500.000.000,00
3.000.000.000,00
3.500.000.000,00
4.000.000.000,00
4.500.000.000,00
2020 2021 2022
Personel Harcamaları Mal ve Hizmet Kullanım Giderleri
Amortisman Giderleri Faiz Giderleri
Sübvansiyonlar Hibeler
Sosyal Yardımlar Diğer Giderler
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu14
14
Şekil 7: Genel Yönetim Giderleri (Bin TL)
2.4.4. Varlıklar ve Yükümlülükler
2022 yılında Varlıklar (Mali Olmayan Varlıklar + Mali Varlıklar) yaklaşık %20 artışla
7.145.620.650.828,27-TL olmuştur. Bu tutarın 4.970.319.130.205,81-TL’lik kısmını Mali
Olmayan Varlıklar oluştururken, Mali Varlıklar ise 2.175.301.520.622,46-TL olmuştur.
Mali Varlıklar kaleminde önceki yıla kıyasla yaklaşık %48’lik artış görülmektedir.
Tablo 5: Varlıklar ve Yükümlülükler (Bin TL)
2020 2021 2022 '20-'21 '21-'22
NET DEĞER
(ÖZ KAYNAKLAR)
(A+B-C)
3.025.798.370,18 2.682.422.418,43 1.597.480.795,93 -11,35% -40,45%
Toplam Varlıklar (A+B) 5.293.951.518,07 5.952.854.116,21 7.145.620.650,83 12,45% 20,04%
A. Mali Olmayan Varlıklar 4.370.957.972,13 4.589.759.723,27 4.970.319.130,21 5,01% 8,29%
B. Mali Varlıklar 922.993.545,93 1.363.094.392,93 2.175.301.520,62 47,68% 59,59%
C. Yükümlülükler 2.268.153.147,89 3.270.431.697,77 5.548.139.854,90 44,19% 69,65%
Yükümlülükler ise 2022 yılında önceki yıla kıyasla yaklaşık %70 yükselerek
5.548.139.854.896,14-TL olmuştur.
0,00
500.000.000,00
1.000.000.000,00
1.500.000.000,00
2.000.000.000,00
2.500.000.000,00
3.000.000.000,00
3.500.000.000,00
4.000.000.000,00
4.500.000.000,00
2020 2021 2022
Personel Harcamaları Mal ve Hizmet Kullanım Giderleri
Amortisman Giderleri Faiz Giderleri
Sübvansiyonlar Hibeler
Sosyal Yardımlar Diğer Giderler
15
Varlıklar ile yükümlülükler arasındaki farka eşit olan Net Değer (Özkaynaklar) 2022
yılında önceki yıla kıyasla yaklaşık %40 azalarak 1.597.480.795.932,12-TL olmuştur. Net
Değerde (Özkaynaklar) görülen azalmaya, yıllar itibariyle yükümlülüklerde meydana gelen
artışın, varlıklarda meydana gelen artıştan daha hızlı olmasının neden olduğu görülmektedir.
0,00
1.000.000.000,00
2.000.000.000,00
3.000.000.000,00
4.000.000.000,00
5.000.000.000,00
6.000.000.000,00
7.000.000.000,00
8.000.000.000,00
2020 2021 2022
Yükümlülükler Mali Olmayan Varlıklar Mali Varlıklar Net Değer (Özkaynaklar)
Şekil 8. Varlıklar, Yükümlülükler ve Net Değer (Özkaynaklar) (Bin TL)
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 15
17 3. TEMEL GÖSTERGE VE DENKLİKLERİN ANALİZİ Mali istatistiklerin hazırlanmasına esas olan GFSM 2014’te temel olarak dört ana tablo öngörülmektedir. Bunlar; Faaliyet Tablosu, Mali Durum Tablosu, Diğer Ekonomik Akışlar Tablosu ile Nakit Kaynak ve Kullanımları Tablosudur. Bu bölümde bu tablolardan elde edilen temel gösterge ve denklikler üzerinden yapılan analize yer verilmektedir. Şekil 9. Devlet Mali İstatistikleri (GFS) Analitik Çerçevesi T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 17
18
Yukarıdaki şekilde GFSM 2014’te öngörülen analitik çerçeve kapsamında yatay ve
dikey eşitlikler ile denge kalemlerinin hesaplanma prensiplerine yer verilmiştir. Buna göre,
dönem başı stok durumu ile dönem içerisindeki akımların toplanması sonucunda dönem sonu
stok mevcuduna, dolayısıyla kapanış bilançosundaki tutarlara ulaşılmaktadır.
Yukarıda bahsi geçen temel mali istatistik tablolarından brüt faaliyet dengesi, net borç
verme (+) / net borçlanma (-), Net Değer, nakit açık/fazlası olarak adlandırılan önemli gösterge
ve denkliklere ulaşılmaktadır. Bu gösterge ve denklikler makroekonomik analizlerin
yapılmasına imkân sağlayarak ulusal performansın değerlendirilmesine ve uluslararası
karşılaştırılabilirliğe katkı sunmaktadır.
Mali istatistik tablolarından üretilen temel gösterge ve denkliklere ilişkin bilgilere
aşağıda yer verilmiştir.
3.1. BRÜT FAALİYET DENGESİ
Brüt Faaliyet Dengesi = Gelirler- (Giderler - Amortisman Giderleri)
Brüt faaliyet dengesi, faaliyet tablosundan hesaplanmakta olup, gelirlerin giderleri
(amortisman hariç) karşılama durumunu göstermektedir. Gelir kalemleri vergi, sosyal güvenlik
primleri, hibe ve diğer gelirlerden oluşmakta iken, gider kalemleri personel, mal ve hizmet, faiz,
sübvansiyon, hibe, sosyal yardım giderleri ve diğer giderlerden oluşmaktadır.
Brüt faaliyet dengesi cari yılda tahakkuk eden gelirler ve giderlerin (amortismanlar
hariç) karşılaştırılmasını sağlayarak, cari faaliyetler sonucunda ortaya çıkan açık ya da fazlayı
ortaya koymaktadır.
Tablo 6: Brüt Faaliyet Dengesi (Bin TL)
2020 2021 2022 '20-'21 '21-'22
A. Gelirler 1.553.557.454,61 2.249.399.670,32 4.001.652.354,15 44,79% 77,90%
B. Giderler 1.740.600.633,40 2.259.420.757,85 4.474.087.733,55 29,81% 98,02%
C. Amortisman Giderleri 117.561.864,46 138.049.513,16 433.732.383,75 17,43% 214,19%
Brüt Faaliyet Dengesi
[A - (B- C)] -69.481.314,32 128.028.425,63 -38.702.995,66 -284,26% -130,23%
2022 yılında Brüt Faaliyet Dengesi 38.702.995.662,49-TL açık vermiştir. Bu tutar
önceki yıl verilen 128.028.425.632,97-TL’lik fazlaya kıyasla, Brüt Faaliyet Dengesinde
yaklaşık %130’luk azalmaya işaret etmektedir. Brüt Faaliyet Dengesinin yıllar itibariyle seyrine
aşağıdaki grafikte yer verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu18
18
Yukarıdaki şekilde GFSM 2014’te öngörülen analitik çerçeve kapsamında yatay ve
dikey eşitlikler ile denge kalemlerinin hesaplanma prensiplerine yer verilmiştir. Buna göre,
dönem başı stok durumu ile dönem içerisindeki akımların toplanması sonucunda dönem sonu
stok mevcuduna, dolayısıyla kapanış bilançosundaki tutarlara ulaşılmaktadır.
Yukarıda bahsi geçen temel mali istatistik tablolarından brüt faaliyet dengesi, net borç
verme (+) / net borçlanma (-), Net Değer, nakit açık/fazlası olarak adlandırılan önemli gösterge
ve denkliklere ulaşılmaktadır. Bu gösterge ve denklikler makroekonomik analizlerin
yapılmasına imkân sağlayarak ulusal performansın değerlendirilmesine ve uluslararası
karşılaştırılabilirliğe katkı sunmaktadır.
Mali istatistik tablolarından üretilen temel gösterge ve denkliklere ilişkin bilgilere
aşağıda yer verilmiştir.
3.1. BRÜT FAALİYET DENGESİ
Brüt Faaliyet Dengesi = Gelirler- (Giderler - Amortisman Giderleri)
Brüt faaliyet dengesi, faaliyet tablosundan hesaplanmakta olup, gelirlerin giderleri
(amortisman hariç) karşılama durumunu göstermektedir. Gelir kalemleri vergi, sosyal güvenlik
primleri, hibe ve diğer gelirlerden oluşmakta iken, gider kalemleri personel, mal ve hizmet, faiz,
sübvansiyon, hibe, sosyal yardım giderleri ve diğer giderlerden oluşmaktadır.
Brüt faaliyet dengesi cari yılda tahakkuk eden gelirler ve giderlerin (amortismanlar
hariç) karşılaştırılmasını sağlayarak, cari faaliyetler sonucunda ortaya çıkan açık ya da fazlayı
ortaya koymaktadır.
Tablo 6: Brüt Faaliyet Dengesi (Bin TL)
2020 2021 2022 '20-'21 '21-'22
A. Gelirler 1.553.557.454,61 2.249.399.670,32 4.001.652.354,15 44,79% 77,90%
B. Giderler 1.740.600.633,40 2.259.420.757,85 4.474.087.733,55 29,81% 98,02%
C. Amortisman Giderleri 117.561.864,46 138.049.513,16 433.732.383,75 17,43% 214,19%
Brüt Faaliyet Dengesi
[A - (B- C)] -69.481.314,32 128.028.425,63 -38.702.995,66 -284,26% -130,23%
2022 yılında Brüt Faaliyet Dengesi 38.702.995.662,49-TL açık vermiştir. Bu tutar
önceki yıl verilen 128.028.425.632,97-TL’lik fazlaya kıyasla, Brüt Faaliyet Dengesinde
yaklaşık %130’luk azalmaya işaret etmektedir. Brüt Faaliyet Dengesinin yıllar itibariyle seyrine
aşağıdaki grafikte yer verilmiştir.
19
Şekil 10: Brüt Faaliyet Dengesi (Bin TL)
3.2. NET BORÇ VERME (+) / NET BORÇLANMA (-)
Net Borç Verme (+) / Net Borçlanma (-) = Gelirler – Harcamalar*
20 2022 yılında Net Borç Verme (+) / Net Borçlanma (-) tutarı -468.828.519.621,25-TL olmuştur. Buna göre, genel yönetim sektörü Net Borçlanma (-) tutarı 2022 yılında önceki yıla kıyasla yaklaşık %411 artmıştır. Net Borç Verme (+) / Net Borçlanma (-) kaleminin yıllar itibariyle seyrini gösteren grafik aşağıda sunulmuştur. Şekil 11: Net Borç Verme (+) / Net Borçlanma (-) (Bin TL) Net Borç Verme (+)/Net Borçlanma (-) tutarının, çizgi-üstü işlemler olarak tanımlanan gelirler ile harcamalar arasındaki farka eşit olması gibi, çizgi-altı işlemler olarak tanımlanan mali varlık ve yükümlülüklerin net değişimleri arasındaki farka da eşit olması esastır. Ancak, mali istatistiklerin hazırlanma sürecinde ortaya çıkabilen çeşitli sebeplerle söz konusu eşitlik genellikle sağlanamamaktadır. Eşitsizliğe konu olan bu tutarın Mali İstatistik Yönetmeliği'nin 11’inci maddesinin 6’ncı fıkrasına göre mali tablo dipnotlarında gösterilmesi gerekmektedir. 2021 yılında -63.980.752,59-TL olan fark tutarı, 2022 yılında -162.894.989,32-TL olmuştur. 3.3. NET DEĞER (ÖZ KAYNAKLAR) Net Değer (Öz Kaynaklar) = Varlıklar - Yükümlülükler Net Değer (Öz kaynaklar), varlıklar toplamından yükümlülükler toplamının düşülmesi suretiyle hesaplanmaktadır. Mali Durum Tablosu, varlık ve yükümlülüklerin belirli bir tarihteki stok değerlerini gösteren tablodur. Bu tablodan elde edilen ve “Net Değer” olarak adlandırılan denge kalemi, genel yönetim sektörünün varlık ve yükümlülük durumuna ilişkin analizlerin -500.000.000,00 -400.000.000,00 -300.000.000,00 -200.000.000,00 -100.000.000,00 0,00 100.000.000,00 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu20
20 2022 yılında Net Borç Verme (+) / Net Borçlanma (-) tutarı -468.828.519.621,25-TL olmuştur. Buna göre, genel yönetim sektörü Net Borçlanma (-) tutarı 2022 yılında önceki yıla kıyasla yaklaşık %411 artmıştır. Net Borç Verme (+) / Net Borçlanma (-) kaleminin yıllar itibariyle seyrini gösteren grafik aşağıda sunulmuştur. Şekil 11: Net Borç Verme (+) / Net Borçlanma (-) (Bin TL) Net Borç Verme (+)/Net Borçlanma (-) tutarının, çizgi-üstü işlemler olarak tanımlanan gelirler ile harcamalar arasındaki farka eşit olması gibi, çizgi-altı işlemler olarak tanımlanan mali varlık ve yükümlülüklerin net değişimleri arasındaki farka da eşit olması esastır. Ancak, mali istatistiklerin hazırlanma sürecinde ortaya çıkabilen çeşitli sebeplerle söz konusu eşitlik genellikle sağlanamamaktadır. Eşitsizliğe konu olan bu tutarın Mali İstatistik Yönetmeliği'nin 11’inci maddesinin 6’ncı fıkrasına göre mali tablo dipnotlarında gösterilmesi gerekmektedir. 2021 yılında -63.980.752,59-TL olan fark tutarı, 2022 yılında -162.894.989,32-TL olmuştur. 3.3. NET DEĞER (ÖZ KAYNAKLAR) Net Değer (Öz Kaynaklar) = Varlıklar - Yükümlülükler Net Değer (Öz kaynaklar), varlıklar toplamından yükümlülükler toplamının düşülmesi suretiyle hesaplanmaktadır. Mali Durum Tablosu, varlık ve yükümlülüklerin belirli bir tarihteki stok değerlerini gösteren tablodur. Bu tablodan elde edilen ve “Net Değer” olarak adlandırılan denge kalemi, genel yönetim sektörünün varlık ve yükümlülük durumuna ilişkin analizlerin -500.000.000,00 -400.000.000,00 -300.000.000,00 -200.000.000,00 -100.000.000,00 0,00 100.000.000,00 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022 21 yapılmasına olanak sağlar. GFSM 2014’teki terminolojiden farklı olarak mevzuatımızda Net Değer kalemi için “Öz Kaynaklar” ifadesi kullanılmaktadır. Bir yıl boyunca Net Değerdeki değişim, gelir ve gider işlemlerinden ve diğer ekonomik akışlardan kaynaklanan değişikliklerin toplamıdır. Net Değeri (Öz Kaynaklar) ve Net Değerin değişimine neden olan kalemleri analiz etmek maliye politikalarının sürdürebilirliğini değerlendirme olanağı sağlamaktadır. Tablo 8: Net Değer (Öz Kaynaklar) (Bin TL) 2020 2021 2022 '20-'21 '21-'22 Net Değer (Öz Kaynaklar) 3.025.798.370,18 2.682.422.418,43 1.597.480.795,93 -11,35% -40,45% Toplam Varlıklar 5.293.951.518,07 5.952.854.116,21 7.145.620.650,83 12,45% 20,04% Mali Olmayan Varlıklar 4.370.957.972,13 4.589.759.723,27 4.970.319.130,21 5,01% 8,29% Mali Varlıklar 922.993.545,93 1.363.094.392,93 2.175.301.520,62 47,68% 59,59% Yükümlülükler 2.268.153.147,89 3.270.431.697,77 5.548.139.854,90 44,19% 69,65% 2022 yılında Genel Yönetim Sektörü Net Değeri (Öz Kaynaklar) bir önceki yıla kıyasla yaklaşık %40 azalarak 1.597.480.795.932,12-TL olmuştur. Varlıklar önceki yıla kıyasla %20 artmış ve 7.145.620.650.828,27-TL’lik tutara ulaşmıştır. Varlıkların kompozisyonu incelendiğinde, Mali Olmayan Varlıkların önceki yıla kıyasla yaklaşık %8’lik artışına karşın, Mali Varlıkların yaklaşık %60 artış sergilediği görülmektedir. Yükümlülükler önceki yıla kıyasla yaklaşık %70 artmış ve 5.548.139.854.896,14-TL olmuştur. Yükümlülükler kapsamında en yüksek artış, önceki yıla kıyasla yaklaşık %79 ile Borçlanma Senetlerinde gerçekleşmiştir. Borçlanma Senetlerinin tutarı 2022 yılında 4.508.545.807.877,63-TL olmuştur. Yükümlülüklerdeki artışın bir diğer kaynağı önceki yıla kıyasla yaklaşık %70’lik artış gösteren Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler kaynaklı yükümlülüklerdir. Bahse konu yükümlülüklerin tutarı 62.079.731.573,44-TL olmuştur. Net Değerin (Öz Kaynaklar) yıllar itibariyle durumu aşağıdaki şekilde yer almaktadır. Görüleceği üzere, 2018 yılında tepe noktasına ulaşan Net Değer (Öz Kaynaklar), bu tarihten sonra düşme eğilimine girmiştir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 21
22
3.4. NET MALİ DEĞER
Net Mali Değer = Mali Varlıklar – Yükümlülükler
Net Mali Değer, mali varlıkların stok değerinden yükümlülüklerin stok değerinin
düşülmesi suretiyle hesaplanmaktadır. Bu gösterge genel yönetim sektörünün borçlarına
karşılık ne kadarlık likit varlık (nakit, mevduat, alacak, hisse senedi vb.) sahibi olduğunu
göstermektedir.
Net Mali Değer, finansman dengesini dolayısıyla net borç pozisyonunu ortaya koyması
açısından önemli bir göstergedir. Mali olmayan varlıkları içermediğinden, arazi vb. gibi sabit
varlık oranı yüksek ülkelerde, finanse edilmesi gereken açığın tutarını göstermesi açısından Net
Değerden daha anlamlı bir gösterge olarak kabul edilmektedir.
Tablo 9: Net Mali Değer (Bin TL)
2020 2021 2022 '20-'21 '21-'22
Net Mali Değer -1.345.159.601,96 -1.907.337.304,84 -3.372.838.334,27 41,79% 76,83%
Mali Varlıklar 922.993.545,93 1.363.094.392,93 2.175.301.520,62 47,68% 59,59%
Yükümlülükler 2.268.153.147,89 3.270.431.697,77 5.548.139.854,90 44,19% 69,65%
-1.000.000,00
0,00
1.000.000,00
2.000.000,00
3.000.000,00
4.000.000,00
5.000.000,00
6.000.000,00
7.000.000,00
8.000.000,00
2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
Yükümlülükler Mali Olmayan Varlıklar Mali Varlıklar Net Değer
Şekil 12: Net Değer (Öz Kaynaklar) (Bin TL)
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu22
22
3.4. NET MALİ DEĞER
Net Mali Değer = Mali Varlıklar – Yükümlülükler
Net Mali Değer, mali varlıkların stok değerinden yükümlülüklerin stok değerinin
düşülmesi suretiyle hesaplanmaktadır. Bu gösterge genel yönetim sektörünün borçlarına
karşılık ne kadarlık likit varlık (nakit, mevduat, alacak, hisse senedi vb.) sahibi olduğunu
göstermektedir.
Net Mali Değer, finansman dengesini dolayısıyla net borç pozisyonunu ortaya koyması
açısından önemli bir göstergedir. Mali olmayan varlıkları içermediğinden, arazi vb. gibi sabit
varlık oranı yüksek ülkelerde, finanse edilmesi gereken açığın tutarını göstermesi açısından Net
Değerden daha anlamlı bir gösterge olarak kabul edilmektedir.
Tablo 9: Net Mali Değer (Bin TL)
2020 2021 2022 '20-'21 '21-'22
Net Mali Değer -1.345.159.601,96 -1.907.337.304,84 -3.372.838.334,27 41,79% 76,83%
Mali Varlıklar 922.993.545,93 1.363.094.392,93 2.175.301.520,62 47,68% 59,59%
Yükümlülükler 2.268.153.147,89 3.270.431.697,77 5.548.139.854,90 44,19% 69,65%
-1.000.000,00
0,00
1.000.000,00
2.000.000,00
3.000.000,00
4.000.000,00
5.000.000,00
6.000.000,00
7.000.000,00
8.000.000,00
2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
Yükümlülükler Mali Olmayan Varlıklar Mali Varlıklar Net Değer
Şekil 12: Net Değer (Öz Kaynaklar) (Bin TL)
23
Net Mali Değer, 2022 yılında önceki yıla kıyasla yaklaşık %77 artarak
3.372.838.334.273,68-TL’lik açık değerine ulaşmıştır. Yükümlülükler kalemindeki yaklaşık
%70’lik artışın, Mali Varlıklar kalemindeki yaklaşık %60’lık artıştan fazla olması sebebiyle
Net Mali Değer bahse konu dönemde azalmıştır. Net Mali Değerin yıllar itibariyle seyri
aşağıdaki şekilde gösterilmektedir.
3.5. NAKİT DENGESİ
Nakit Dengesi = Faaliyetlerden Sağlanan Net Nakit Girişi - Mali Olmayan Varlıklardaki
Yatırımlardan Kaynaklanan Nakit Hareketi
Nakit Dengesi [Nakit Fazlası (+)/Nakit Açığı (-)], nakit kaynak ve kullanımları
tablosundan elde edilmektedir. Bu tablo, nakit ve benzeri varlıkların giriş ve çıkışlarını takip
ederek likiditede meydana gelen değişimleri göstermektedir. Nakit benzeri varlıklar kısa
vadede paraya dönüştürülebilen likiditesi yüksek varlıklardır.
Nakit dengesi, negatif olması halinde devletin faaliyetlerini finanse edebilmek için
piyasadan borçlanması gereken tutarı, pozitif olması halinde ise devletin piyasanın kullanımına
nakdi olarak sağlayabileceği kaynak miktarını ifade eden önemli bir göstergedir.
-4.000.000.000,00
-3.000.000.000,00
-2.000.000.000,00
-1.000.000.000,00
0,00
1.000.000.000,00
2.000.000.000,00
3.000.000.000,00
4.000.000.000,00
5.000.000.000,00
6.000.000.000,00
2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019 2020 2021 2022
Mali Varlıklar Yükümlülükler Net Mali Değer
Şekil 13: Net Mali Değer (Bin TL)
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 23
24 Tablo 10: Nakit Dengesi (Bin TL) 2020 2021 2022 '20-'21 21-'22 A. Gelir Nakit Hareketleri 1.543.807.243,67 2.114.727.762,96 4.003.123.369,62 36,98% 89,30% B. Gider Nakit Hareketleri 1.516.707.024,77 1.958.657.527,90 3.393.796.948,91 29,14% 73,27% Faaliyetlerden Sağlanan Net Nakit Girişi (A –B) 27.100.218,89 156.070.235,07 609.326.420,71 475,90% 290,42% C. Mali Olmayan Varlıklardaki Yatırımlardan Kaynaklanan Nakit Hareketi* 185.811.055,01 267.125.204,43 546.726.539,98 43,76% 104,67% D. Nakit Fazlası (+) / Nakit Açığı (-) (A–B–C) -158.710.836,12 -111.054.969,37 62.599.880,73 -30,03% -156,37%
24 Tablo 10: Nakit Dengesi (Bin TL) 2020 2021 2022 '20-'21 21-'22 A. Gelir Nakit Hareketleri 1.543.807.243,67 2.114.727.762,96 4.003.123.369,62 36,98% 89,30% B. Gider Nakit Hareketleri 1.516.707.024,77 1.958.657.527,90 3.393.796.948,91 29,14% 73,27% Faaliyetlerden Sağlanan Net Nakit Girişi (A –B) 27.100.218,89 156.070.235,07 609.326.420,71 475,90% 290,42% C. Mali Olmayan Varlıklardaki Yatırımlardan Kaynaklanan Nakit Hareketi* 185.811.055,01 267.125.204,43 546.726.539,98 43,76% 104,67% D. Nakit Fazlası (+) / Nakit Açığı (-) (A–B–C) -158.710.836,12 -111.054.969,37 62.599.880,73 -30,03% -156,37%
27 4. 2022 YILI GENEL YÖNETİM MALİ İSTATİSTİKLERİNE İLİŞKİN DEĞERLENDİRME 2022 yılı Genel Yönetim Mali İstatistikleri 5018 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesi gereğince Sayıştay tarafından hazırlanma, yayımlanma, doğruluk, güvenilirlik ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından değerlendirilmiştir. Hazırlanma bakımından yapılan değerlendirmede, genel yönetim sektörünün kapsamı, kaynak verilerin birleştirilme usulleri ve hesap planlarının birbirleri ile uyumlu olup olmadıkları, uyumlaştırma aşamasında yapılan çalışmalarla ilgili açıklamalara dipnot ve açıklamalar kısmında yer verilip verilmediği, öte yandan verilerin derlenme süreci ve bu süreçte uygulanacak istatistiksel yöntemlerin geçerliliği hususları ele alınmıştır. Yayımlanma bakımından yapılan değerlendirme, mali istatistik tablolarının mevzuatta öngörülen süre ve usule uygun olarak yayımlanıp yayımlanmadığı yönünde yapılmıştır. Doğruluk ve güvenilirlik bakımından yapılan değerlendirme, verilerin derlenmesinde uygulanan prosedürler ve konsolidasyon aşamaları da dâhil olmak üzere, konsolide tabloların doğruluk ve güvenilirliğinin değerlendirilmesini içermektedir. Önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından yapılan değerlendirme ise mali istatistik tablolarının Yönetmelik, GFSM 2014, uluslararası kabul görmüş standart ve kılavuzlara uygun olup olmadığı açısından yapılmıştır. Bu kriterler kapsamında yapılan değerlendirmeler neticesinde ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir. 4.1. HAZIRLANMA VE YAYIMLANMA BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME Mali istatistikler, Bakanlık tarafından muhasebe kayıtlarındaki verilere dayanılarak ve Yönetmelikte belirlenen yöntemler çerçevesinde hazırlanır ve yayımlanır. Genel yönetim mali istatistik tablolarının Bakanlık tarafından mevzuatta öngörülen takvim ve usule uygun olarak yayımlandığı görülmüş olup bu kapsamda yayımlanma kriterine uygun olduğu değerlendirilmiştir. Mali istatistiklerin hazırlanma süreci ise kurumlardan mizanların temin edilmesiyle başlayarak verilerin kontrol edilmesi ve dondurulması, sonrasında GFSM 2014’te yer alan T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 27
28
sınıflandırmaya uygun hale dönüştürülmesi ve bu verilere istatistiksel yöntemlerin uygulanması
sonucu mali istatistik tablolarının yayımlanmaya hazır hale getirilmesini kapsadığından bu
süreçte kamu idarelerinin yöneticileri de gerekli önlemleri almakla yükümlüdürler.
Hazırlanma kriteri açısından eksik ve yetersiz olduğu değerlendirilen hususlara aşağıda
yer verilmektedir.
4.1.1. Kullanılan İstatistiki Yöntemler Hakkında Yeterli Bilgi Verilmemesi
Mali istatistik tabloları esas olarak kurumların mizanlarından üretilmekle birlikte
muhasebe yönetmeliklerine göre hazırlanan söz konusu mizanların GFSM 2014’te öngörülen
metodolojiye uygun hale getirilmesi amacıyla Bakanlık tarafından çeşitli istatistiksel yöntemler
uygulanmaktadır. Yapılan bu işlemler hakkında yeterli bilgi verilmemesine ilişkin tespitlere
aşağıda yer verilmiştir.
a) Metaverilerin yeterli ve açıklayıcı bilgi içermemesi
Genel Yönetim Mali İstatistikleri, Bakanlık tarafından mevzuatta öngörülen takvime
uygun olarak metaveri ile birlikte yayımlanmaktadır. 16.02.2023 tarih ve 32106 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan değişiklikle metaverinin tanımı, “mali istatistiklerin kapsamı,
dönemselliği, zamanlılığı, bütünlüğü, kalitesi ve notları ile kamuoyunun bilgiye erişimini içeren
kaynağı ifade eder.” şeklinde değiştirilmiştir5.
Yukarıdaki tanımda metaveride yer verilecek başlıklar sıralanmakla birlikte,
eliminasyon sürecinde işlem türü bazında hangi istatistiksel yöntemin kullanıldığına metaveride
yer verilmemektedir. Yayımlanan metaverilerde, konsolidasyon işleminde karşılıklı olarak
elimine edilecek tutarların eşit olmasının esas olduğu belirtilmiş, aksi halde uygulanabilecek
istatistiki yöntemler (tek taraf kuralı, yukarıdan aşağıya kuralı ve borç veren taraf kuralı) ise
teorik olarak açıklanmıştır. Buna karşın mali istatistik tablolarının hazırlanma sürecinde,
metaverilerde sayılan istatistiki yöntemlerin kullanılması suretiyle yapılan düzeltmenin tutarına
ve hangi işlemler için hangi istatistiki yöntemin uygulandığına yer verilmemiştir.
Eliminasyon sürecinde düzeltilen tutarlar hakkında detaylı bilgi verilmesinin, mali
istatistiklerin Yönetmelik’te belirtilen açıklık ilkesine daha uygun olarak hazırlanmasına katkı
sağlayacağı değerlendirilmektedir.
5 Değişiklik öncesinde “Metaveri: Mali istatistiklerin tanımları, yayımlanma dönemi, kurumsal kapsamı,
hazırlanma amacı, veri derleme şekli, hazırlama yöntemleri, dayanakları ve iletişim bilgilerini içeren kaynağı
ifade eder.” şeklinde tanımlanmakta idi.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu28
28
sınıflandırmaya uygun hale dönüştürülmesi ve bu verilere istatistiksel yöntemlerin uygulanması
sonucu mali istatistik tablolarının yayımlanmaya hazır hale getirilmesini kapsadığından bu
süreçte kamu idarelerinin yöneticileri de gerekli önlemleri almakla yükümlüdürler.
Hazırlanma kriteri açısından eksik ve yetersiz olduğu değerlendirilen hususlara aşağıda
yer verilmektedir.
4.1.1. Kullanılan İstatistiki Yöntemler Hakkında Yeterli Bilgi Verilmemesi
Mali istatistik tabloları esas olarak kurumların mizanlarından üretilmekle birlikte
muhasebe yönetmeliklerine göre hazırlanan söz konusu mizanların GFSM 2014’te öngörülen
metodolojiye uygun hale getirilmesi amacıyla Bakanlık tarafından çeşitli istatistiksel yöntemler
uygulanmaktadır. Yapılan bu işlemler hakkında yeterli bilgi verilmemesine ilişkin tespitlere
aşağıda yer verilmiştir.
a) Metaverilerin yeterli ve açıklayıcı bilgi içermemesi
Genel Yönetim Mali İstatistikleri, Bakanlık tarafından mevzuatta öngörülen takvime
uygun olarak metaveri ile birlikte yayımlanmaktadır. 16.02.2023 tarih ve 32106 sayılı Resmî
Gazete’de yayımlanan değişiklikle metaverinin tanımı, “mali istatistiklerin kapsamı,
dönemselliği, zamanlılığı, bütünlüğü, kalitesi ve notları ile kamuoyunun bilgiye erişimini içeren
kaynağı ifade eder.” şeklinde değiştirilmiştir5.
Yukarıdaki tanımda metaveride yer verilecek başlıklar sıralanmakla birlikte,
eliminasyon sürecinde işlem türü bazında hangi istatistiksel yöntemin kullanıldığına metaveride
yer verilmemektedir. Yayımlanan metaverilerde, konsolidasyon işleminde karşılıklı olarak
elimine edilecek tutarların eşit olmasının esas olduğu belirtilmiş, aksi halde uygulanabilecek
istatistiki yöntemler (tek taraf kuralı, yukarıdan aşağıya kuralı ve borç veren taraf kuralı) ise
teorik olarak açıklanmıştır. Buna karşın mali istatistik tablolarının hazırlanma sürecinde,
metaverilerde sayılan istatistiki yöntemlerin kullanılması suretiyle yapılan düzeltmenin tutarına
ve hangi işlemler için hangi istatistiki yöntemin uygulandığına yer verilmemiştir.
Eliminasyon sürecinde düzeltilen tutarlar hakkında detaylı bilgi verilmesinin, mali
istatistiklerin Yönetmelik’te belirtilen açıklık ilkesine daha uygun olarak hazırlanmasına katkı
sağlayacağı değerlendirilmektedir.
5 Değişiklik öncesinde “Metaveri: Mali istatistiklerin tanımları, yayımlanma dönemi, kurumsal kapsamı,
hazırlanma amacı, veri derleme şekli, hazırlama yöntemleri, dayanakları ve iletişim bilgilerini içeren kaynağı
ifade eder.” şeklinde tanımlanmakta idi.
29
b) Gelir ve Faaliyet Tablolarındaki nakit uyarlaması tutarlarının
açıklanmaması
Mali istatistik tabloları temelde tahakkuk esaslı muhasebe kayıtlarına dayanmakta, gelir,
gider ve işlemler için tahakkuk tutarları esas alınmaktadır. Ancak bu kuralın bir istisnası olarak
GFSM 2014’e göre vergi ve sosyal güvenlik prim gelirleri için nakit uyarlaması yapılmaktadır.
Vergi ve sosyal güvenlik prim gelirlerinin tahakkuk eden kısmı ile fiilen tahsil
edilebilecek kısmı arasında, mevzuattan veya mükelleflerden kaynaklanan sorunlar nedeniyle
farklılıklar oluşabilmektedir. Bu farklılıkları ortadan kaldırmak için GFSM 2014, tahakkuk
kayıtları yerine tahsil edilen tutarların kullanılmasına imkân tanımaktadır.
Gelir Tablosu ve Faaliyet Tablosu oluşturulurken vergi ve sosyal güvenlik prim gelirleri
ile vergi gibi kabul edilen bazı gelir türleri için tahakkuk tutarlarının kaydedildiği 600 Gelirler
hesabı yerine, tahsilat tutarlarının kaydedildiği 800 Bütçe gelirleri hesabında kayıtlı olan
tutarlar kullanılmaktadır. Tablolara ilişkin metaverilerde hangi gelir türlerinde nakit uyarlaması
yapıldığı açıklanmakla birlikte söz konusu gelir türlerinde yapılan nakit uyarlaması tutarlarına
yer verilmemektedir.
Nakit uyarlaması tutarlarının, Yönetmelik’te yer verilen açıklık ve ulaşılabilirlik ile
bütünlük temel ilkeleri doğrultusunda açıklanmasının mali tablo kullanıcıları için daha faydalı
ve yön gösterici olacağı değerlendirilmektedir.
4.1.2. Bakanlık Tarafından Üretilmeyen Verilerle İlgili Olarak Diğer Kamu
İdareleriyle Ortak Bir Çalışma Yapılmaması
Mali istatistik kapsamında üretilen bazı mali tablolarda yer alan belirli hesap grupları
ile ilgili verilerin Bakanlık tarafından üretilemediği ve bu hususun ilgili tablonun dipnotunda
açıklandığı görülmüştür.
Mali İstatistik Yönetmeliği’ne göre mali istatistik tabloları kullanıcıların ihtiyaçlarına
uygun olmak üzere, güvenilir, açık ve anlaşılır bir şekilde ve uluslararası standartlarla uyumlu
bir bütün olarak hazırlanır ve yayımlanır. Bu kapsamda Örtük Koşullu Yükümlülüklerin bir
türü olan Gelecekteki Sosyal Güvenlik Faydaları İçin Net Örtük Koşullu Yükümlülüklere6
ilişkin bilgilerin de Mali Durum Tablosunda yer alması gerektiği düşünülmektedir. Nitekim
GFSM 2014 belirli koşulların geçekleşmesi halinde genel yönetim sektörü için yükümlülüğe
6 Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından genel yönetim sektörü mali istatistikleri kapsamında yayımlanan Mali
Durum Tablosunun (Bilanço) Açıklayıcı Notlar kısmında Sosyal Güvenlik Faydaları İçin Net Örtük
Yükümlülükler olarak tanımlanmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 29
30 dönüşerek mali risk yaratma potansiyeli bulunan bahse konu örtük yükümlülüklerin de Mali Durum Tablosunun (Bilanço) “Diğer Açıklayıcı Notlar” kısmında ve Sosyal Güvenlik Faydaları İçin Net Örtük Yükümlülükler adı altında bir açıklama kalemi olarak sunulması gerektiğini öngörmektedir. Dolayısıyla, aktüerya hesabı gerektireceği düşünülen söz konusu örtük yükümlülükler kalemine ilişkin mali istatistiklerin yayımlanabilmesi için ilgili idarelerle gerekli çalışmaların yapılmasının yerinde olacağı değerlendirilmektedir. 4.2. DOĞRULUK VE GÜVENİLİRLİK BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME Doğruluk ve güvenilirlik bakımından değerlendirme, genel yönetim mali istatistik tablolarını oluşturan merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları alt sektörlerine ait mali istatistik tabloları ve konsolidasyon aşamalarının doğruluk ve güvenilirliğini içerecek şekilde yapılmıştır. Bu kapsamda yapılan tespit, değerlendirme ve önerilere aşağıda yer verilmektedir. 4.2.1. Tabloların GFSM 2014’e Uyarlanması Kapsamında Yapılan İşlemlere İlişkin Değerlendirme Mali istatistikler, uluslararası kabul görmüş standart ve kılavuzlar ile Yönetmelik’e uygun olarak kapsamdaki idarelerin mizan verilerinin derlenmesiyle oluşturulmaktadır. Söz konusu derleme çalışmaları kapsamında ulusal mevzuat hükümleri uyarınca ve detaylı hesap planları çerçevesinde hazırlanan kurum mizanları, uluslararası standart olarak kabul edilen GFS metodolojisinin kod yapısı ile uyumlu hale getirilerek konsolide edilmektedir. Bahse konu uyumlaştırma süreci işlemlerin yeniden sınıflandırılması ve ekonomik mahiyetlerine uygun olacak şekilde yeniden düzenlenmesi, nakit ve/veya zaman uyarlaması gibi çeşitli istatistiki yöntemlerin kullanımını gerektirmektedir. Nitekim Bakanlık da Yönetmelik’in 9’uncu maddesi ile bu yöntemlerin uygulanması hususunda açıkça yetkilendirilmiştir. Mali istatistiklerin oluşturulması sürecinde yapılan işlemlerin, Yönetmelik ve GFSM 2014’te öngörülen temel ilkelere uygun olarak gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. GFSM 2014, bahsi geçen istatistiki yöntemleri soyut ve temel ilkeler bağlamında ortaya koyarken, Yönetmelik’te de sadece eliminasyon sırasında kullanılan yöntemlere ilişkin açıklayıcı metodolojik bilgilere yer verilmiştir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu30
30 dönüşerek mali risk yaratma potansiyeli bulunan bahse konu örtük yükümlülüklerin de Mali Durum Tablosunun (Bilanço) “Diğer Açıklayıcı Notlar” kısmında ve Sosyal Güvenlik Faydaları İçin Net Örtük Yükümlülükler adı altında bir açıklama kalemi olarak sunulması gerektiğini öngörmektedir. Dolayısıyla, aktüerya hesabı gerektireceği düşünülen söz konusu örtük yükümlülükler kalemine ilişkin mali istatistiklerin yayımlanabilmesi için ilgili idarelerle gerekli çalışmaların yapılmasının yerinde olacağı değerlendirilmektedir. 4.2. DOĞRULUK VE GÜVENİLİRLİK BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME Doğruluk ve güvenilirlik bakımından değerlendirme, genel yönetim mali istatistik tablolarını oluşturan merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları alt sektörlerine ait mali istatistik tabloları ve konsolidasyon aşamalarının doğruluk ve güvenilirliğini içerecek şekilde yapılmıştır. Bu kapsamda yapılan tespit, değerlendirme ve önerilere aşağıda yer verilmektedir. 4.2.1. Tabloların GFSM 2014’e Uyarlanması Kapsamında Yapılan İşlemlere İlişkin Değerlendirme Mali istatistikler, uluslararası kabul görmüş standart ve kılavuzlar ile Yönetmelik’e uygun olarak kapsamdaki idarelerin mizan verilerinin derlenmesiyle oluşturulmaktadır. Söz konusu derleme çalışmaları kapsamında ulusal mevzuat hükümleri uyarınca ve detaylı hesap planları çerçevesinde hazırlanan kurum mizanları, uluslararası standart olarak kabul edilen GFS metodolojisinin kod yapısı ile uyumlu hale getirilerek konsolide edilmektedir. Bahse konu uyumlaştırma süreci işlemlerin yeniden sınıflandırılması ve ekonomik mahiyetlerine uygun olacak şekilde yeniden düzenlenmesi, nakit ve/veya zaman uyarlaması gibi çeşitli istatistiki yöntemlerin kullanımını gerektirmektedir. Nitekim Bakanlık da Yönetmelik’in 9’uncu maddesi ile bu yöntemlerin uygulanması hususunda açıkça yetkilendirilmiştir. Mali istatistiklerin oluşturulması sürecinde yapılan işlemlerin, Yönetmelik ve GFSM 2014’te öngörülen temel ilkelere uygun olarak gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. GFSM 2014, bahsi geçen istatistiki yöntemleri soyut ve temel ilkeler bağlamında ortaya koyarken, Yönetmelik’te de sadece eliminasyon sırasında kullanılan yöntemlere ilişkin açıklayıcı metodolojik bilgilere yer verilmiştir. 31 Hatalı işlemlerin düzeltilmesi ile mali tabloların doğruluk ve güvenilirliğini etkileyen hususlara ilişkin istatistiki yöntemlerin, işlemlerin gerçek ekonomik mahiyetlerini ortaya çıkaracak şekilde uygulanması için Bakanlığın ilgili kurumlarla iş birliği halinde olması gerekmektedir. Ancak kapsama dâhil kurumların yaygınlığı ve veri sayısının fazlalığı, veri derleme sürecinin bu şekilde yürütülmesini zorlaştırmaktadır. Örneğin; öz kaynak hesapları, kayıtların mahiyetine ilişkin değerlendirme yapılabildiği ölçüde ilgili tablolarla ilişkilendirilirken, değerlendirme yapılamayan hesaplardaki tutarlar ise istatistiksel hataya yol açarak yatay ve dikey dengeleri bozan bir fark olarak tablo dipnotlarına yansımaktadır. Yönetmelik’te uyarlama işlemlerine ilişkin metodolojinin açık olarak düzenlenmemesi ve kurumlarla ilişkilerdeki güçlükler, işlemlerin her sektörde veri derleyicinin kanaati ve detay bilgiye (muhasebe kaydı vb.) erişebilme durumuna göre yapılmasına sebep olmaktadır. Nitekim bütçe içi kurumlarda muhasebe verisinin detayına ulaşılabildiği için istatistiki yöntem uygulanabilirken, mahalli idareler, sosyal güvenlik kurumları ve bütçe dışı kurumlar sektöründe mizanların dayanağı yevmiyelere ulaşılamadığı için bu yöntemler daha sınırlı düzeyde uygulanmaktadır. Söz konusu istatistiki yöntemlerin çerçevesi, parasal uygulama limitleri, teyit edici belgeleri gibi temel ilkelerinin ulusal düzenlemelerde ayrıntılı olarak belirlenmesinin tabloların doğruluğuna ve güvenilirliğine, uygulama ile standart arasındaki bağın somutlaştırılmasına ve tabloların paydaşlarca tereddüde mahal bırakmayacak şekilde anlaşılmasına katkı sunacağı değerlendirilmektedir. Diğer taraftan, bu kapsamda tesis edilen işlemlerin Yönetmelik’in 9’uncu maddesi hükmü uyarınca sistematik olarak ve ivedilikle Sayıştay Başkanlığına bildirilmesi gerekmektedir. Kullanılan istatistiki yöntemlerin standartlar referans gösterilerek, düzeltme tutarları ve bunların tablolara etkisi ile kaynak verilerdeki tutarsızlıklara ilişkin bilgileri içerecek şekilde sunulması, bu yöntemlere ilişkin Sayıştay Başkanlığı tarafından daha doğru değerlendirme yapılmasına katkı sağlayacaktır. Ayrıca kaynak verideki hatalı kayıtların düzeltilmesini sağlayacak bu uygulama, veri kalitesini artırarak veri derleyicilerin yıllar itibarıyla aynı düzeltme işlemini yapmasının da önüne geçecektir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 31
32 4.2.2. Borçlanma Senetlerinin Değerleme Yönteminde Alt Sektörler Arasında Farklılıklar Bulunması Mali varlık ve yükümlülük kalemlerinde yer alan borçlanma senetlerinin, GFSM 2014’e göre piyasa değeri üzerinden hesaplanması gerekmektedir. Piyasa değeri; senetlerin nominal değerine, kur ve piyasa fiyatlarındaki değişimlerin eklenmesi neticesinde hesaplanmaktadır. Ancak, borçlanma senetlerinin GFSM 2014’te yer alan bahse konu değerleme esasları ile ülkemizde uygulanan muhasebe sistemi uyumlu değildir. Nitekim Muhasebe Yönetmeliklerinde, kuponsuz borçlanma senetlerinin satış bedelleri ile kuponlu senetlerin ise üzerinde yazılı olan bedel ile ilgili hesaplara kaydedileceği belirtilmektedir. Borçlanma senetleri verilerinin derlenmesine ilişkin uygulamada ise GFSM 2014’ün öngördüğü değerleme yönteminden farklı olarak karma bir yöntemle; merkezi yönetimde Hazine ve Maliye Bakanlığına, sosyal güvenlik kurumlarında ise İşsizlik Sigortası Fonuna ait borçlanma senetleri Bakanlık ilgili birimlerinden alınan ek bilgiler dâhilinde piyasa değeri üzerinden tablolara yansıtılırken, mahalli idarelerin mali varlıklarında yer alan senetler muhasebede kayıtlı değerleri ile yansıtılmaktadır. Dolayısıyla genel yönetim sektörü tablolarında farklı değerleme yöntemleri kullanılarak hesaplanan borçlanma senetleri toplamının esas alınması, Mali Durum Tablosunda (Bilanço) toplam mali varlık rakamının yorumlanmasını güçleştirmektedir. Önceki yıllar Mali İstatistik Değerlendirme Raporlarında da yer verilen borçlanma senetlerinin değerleme yöntemiyle ilgili tutarsızlığın 2022 yılında da devam ettiği görülmektedir. Dolayısıyla, mali varlık ve yükümlülük verilerinin merkezi yönetim haricindeki diğer alt sektörler için de GFSM 2014 ile uyumlu olacak şekilde piyasa değeri üzerinden hesaplanması konusunda Bakanlık ile diğer kamu idareleri arasında ortak bir çalışma yapılması önem arz etmektedir. 4.2.3. Konsolidasyon ve Eliminasyon İşlemlerine İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler Konsolidasyon, alt sektörleri veya kurumları tek bir birim olarak kabul edip bir araya getirerek mali tablo hazırlama yöntemidir. Konsolide mali tabloların düzenlenme amacı, bir kurumlar topluluğuna dâhil tüm birimlerin aktif, pasif, gelir ve giderlerini tek birime aitmiş gibi göstererek, topluluğun bir bütün olarak finansal durumu ve faaliyet sonuçları hakkında mali tablo kullanıcılarına bilgi vermektir. Konsolidasyon işlemi önce merkezi yönetim, mahalli T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu32
32 4.2.2. Borçlanma Senetlerinin Değerleme Yönteminde Alt Sektörler Arasında Farklılıklar Bulunması Mali varlık ve yükümlülük kalemlerinde yer alan borçlanma senetlerinin, GFSM 2014’e göre piyasa değeri üzerinden hesaplanması gerekmektedir. Piyasa değeri; senetlerin nominal değerine, kur ve piyasa fiyatlarındaki değişimlerin eklenmesi neticesinde hesaplanmaktadır. Ancak, borçlanma senetlerinin GFSM 2014’te yer alan bahse konu değerleme esasları ile ülkemizde uygulanan muhasebe sistemi uyumlu değildir. Nitekim Muhasebe Yönetmeliklerinde, kuponsuz borçlanma senetlerinin satış bedelleri ile kuponlu senetlerin ise üzerinde yazılı olan bedel ile ilgili hesaplara kaydedileceği belirtilmektedir. Borçlanma senetleri verilerinin derlenmesine ilişkin uygulamada ise GFSM 2014’ün öngördüğü değerleme yönteminden farklı olarak karma bir yöntemle; merkezi yönetimde Hazine ve Maliye Bakanlığına, sosyal güvenlik kurumlarında ise İşsizlik Sigortası Fonuna ait borçlanma senetleri Bakanlık ilgili birimlerinden alınan ek bilgiler dâhilinde piyasa değeri üzerinden tablolara yansıtılırken, mahalli idarelerin mali varlıklarında yer alan senetler muhasebede kayıtlı değerleri ile yansıtılmaktadır. Dolayısıyla genel yönetim sektörü tablolarında farklı değerleme yöntemleri kullanılarak hesaplanan borçlanma senetleri toplamının esas alınması, Mali Durum Tablosunda (Bilanço) toplam mali varlık rakamının yorumlanmasını güçleştirmektedir. Önceki yıllar Mali İstatistik Değerlendirme Raporlarında da yer verilen borçlanma senetlerinin değerleme yöntemiyle ilgili tutarsızlığın 2022 yılında da devam ettiği görülmektedir. Dolayısıyla, mali varlık ve yükümlülük verilerinin merkezi yönetim haricindeki diğer alt sektörler için de GFSM 2014 ile uyumlu olacak şekilde piyasa değeri üzerinden hesaplanması konusunda Bakanlık ile diğer kamu idareleri arasında ortak bir çalışma yapılması önem arz etmektedir. 4.2.3. Konsolidasyon ve Eliminasyon İşlemlerine İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler Konsolidasyon, alt sektörleri veya kurumları tek bir birim olarak kabul edip bir araya getirerek mali tablo hazırlama yöntemidir. Konsolide mali tabloların düzenlenme amacı, bir kurumlar topluluğuna dâhil tüm birimlerin aktif, pasif, gelir ve giderlerini tek birime aitmiş gibi göstererek, topluluğun bir bütün olarak finansal durumu ve faaliyet sonuçları hakkında mali tablo kullanıcılarına bilgi vermektir. Konsolidasyon işlemi önce merkezi yönetim, mahalli 33 idareler ve sosyal güvenlik kurumları alt sektörleri düzeyinde, daha sonra da genel yönetim sektörü düzeyinde yapılmaktadır. Bu kapsamda kurumların birbirleri arasındaki mali sonuç doğuran işlemlerinin konsolide mali tablolarda mükerrer olarak yer almasını önlemek için aşağıda belirtilen işlemler karşılıklı olarak elimine edilmektedir: • Cari ve sermaye transferleri • Faiz gelirleri/giderleri • Vergi mükellefi sıfatıyla ödenen vergiler • Mal ve hizmet alımı/satımı • Mali olmayan varlıkların edinimi/elden çıkarılması • Krediler, borçlanma senetleri ile diğer borç ve alacaklar • Yatırılan sermayeler Konsolidasyon sonucunda ortaya çıkan mali tablolar, kamu idareleri arasındaki işlemlerden kaynaklanan karşılıklı gelir, gider, borç ve alacak doğuran işlemler elimine edildikten sonra ilgili alt sektörlerin ve genel yönetimin mali durumunu ve performansını göstermektedir. Konsolidasyon ve eliminasyon sürecine ilişkin sorunlar, tespitler ve önerilerimiz aşağıda yer almaktadır. 4.2.3.1. Konsolidasyon ve Eliminasyon İşlemlerine İlişkin Sorun ve Tespitler Konsolidasyon ilkeleri gereği eliminasyonun, aynı işleme ilişkin birbiriyle uyumlu karşılıklı muhasebe kayıtları ve eşit tutarlar üzerinden gerçekleştirilmesi esastır. Bu esasın tam olarak hayata geçirilebilmesi ise kapsama dâhil kurumların karşılıklı mali sonuç doğuran her işlemi, işlemin mahiyetine uygun ve birbiriyle tutarlı olarak kayıt altına almasını gerektirmektedir. Ancak, uygulamada bir kurumda borç veya gider olarak muhasebeleştirilen mali işlemin, işlemin tarafı olan karşı kurumun hesabında alacak veya gelir olarak görünmemesi ya da farklı tutarda görünmesi şeklinde tutarsızlıklar ortaya çıkabilmektedir. Bu durum genellikle hatalı kod kullanımı ile kurumlar arası kayıt zamanı ve tutar farklılıklarından kaynaklanmaktadır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 33
34 Bakanlık mali istatistik hazırlama sürecinde yukarıda ifade edilen tutarsızlıklarla karşılaştığında, kurumların kaydettiği tutarlar arasındaki farkı ilgili hesaplara eklemek ya da çıkarmak suretiyle, doğru olduğu değerlendirilen tutar üzerinden Mali İstatistik Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde öngörülen istatistiksel yöntemleri uygulayarak eliminasyon yapmaktadır. Kurumlar arası tutarsız kayıtlar arttıkça düzeltme yapılması gereken tutarlar da artmaktadır. Geçmiş yıllar Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporlarında da yer verilen bahse konu tutarların asgari düzeye indirilebilmesi için, Bakanlık tarafından Bütünleşik Kamu Mali Yönetim ve Muhasebe Bilişim Sisteminde (BKMYBS) genel bütçeli idarelerden hazine yardımı alan özel bütçeli idareler ile düzenleyici ve denetleyici kurumların gelir ve gider tahakkuk kayıtlarının karşılıklı olarak BKMYBS tarafından oluşturulması için çalışmalar yürütülmüştür. 2022 yılı sonu itibarıyla idari kayıtlar arasında farklılıkların azalmış olduğu görülmekle birlikte hazine yardımı kayıt farklılıkları tam anlamıyla düzeltilememiştir. Konsolidasyon ve eliminasyon sürecinde ortaya çıkan tüm idari kayıt farklılıklarının genel yönetim düzeyinde en aza indirilebilmesi için tahakkuk esaslı muhasebe sisteminin tüm ilke ve kurallarıyla uygulanması ve bilişim sistemlerindeki hata önleyici kontrollerin yaygınlaştırılması önem arz etmektedir. 4.2.3.2. Konsolidasyon ve Eliminasyon İşlemlerine İlişkin Öneriler Söz konusu eliminasyon sorunlarının giderilmesi ve bu hataların gelecekte tekrar ortaya çıkmasının önlenmesi amacına yönelik öneriler aşağıda özetlenmiştir: • BKMYBS’de dâhil kurumlar açısından ödeme yapılan karşı kurum bilgisi sistemde yer aldığından bu bilginin eliminasyon işlemlerinde kullanılması, • Kurumların karşılıklı işlemlerinin doğru tutarlar üzerinden kaydedilmesi amacıyla muhasebe bilişim sisteminin geliştirilmesi ve kurumların bu konudaki farkındalıklarının arttırılması, • Bütçe dışı kurumların hesap planlarının konsolidasyon çalışmaları için daha elverişli hale getirilmesine yönelik olarak, hesap planı dönüşümlerinin revize edilmesi. Eliminasyon sorunlarının düzeltilmesine ilişkin bilişim sistemi kontrollerinin oluşturulması, eliminasyonun ve dolayısıyla konsolidasyonun sistem üzerinden ve daha güvenilir yapılmasına imkân sağlarken bireysel ve konsolide mali tabloların doğruluk ve güvenilirliğini de arttıracaktır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu34
34 Bakanlık mali istatistik hazırlama sürecinde yukarıda ifade edilen tutarsızlıklarla karşılaştığında, kurumların kaydettiği tutarlar arasındaki farkı ilgili hesaplara eklemek ya da çıkarmak suretiyle, doğru olduğu değerlendirilen tutar üzerinden Mali İstatistik Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde öngörülen istatistiksel yöntemleri uygulayarak eliminasyon yapmaktadır. Kurumlar arası tutarsız kayıtlar arttıkça düzeltme yapılması gereken tutarlar da artmaktadır. Geçmiş yıllar Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporlarında da yer verilen bahse konu tutarların asgari düzeye indirilebilmesi için, Bakanlık tarafından Bütünleşik Kamu Mali Yönetim ve Muhasebe Bilişim Sisteminde (BKMYBS) genel bütçeli idarelerden hazine yardımı alan özel bütçeli idareler ile düzenleyici ve denetleyici kurumların gelir ve gider tahakkuk kayıtlarının karşılıklı olarak BKMYBS tarafından oluşturulması için çalışmalar yürütülmüştür. 2022 yılı sonu itibarıyla idari kayıtlar arasında farklılıkların azalmış olduğu görülmekle birlikte hazine yardımı kayıt farklılıkları tam anlamıyla düzeltilememiştir. Konsolidasyon ve eliminasyon sürecinde ortaya çıkan tüm idari kayıt farklılıklarının genel yönetim düzeyinde en aza indirilebilmesi için tahakkuk esaslı muhasebe sisteminin tüm ilke ve kurallarıyla uygulanması ve bilişim sistemlerindeki hata önleyici kontrollerin yaygınlaştırılması önem arz etmektedir. 4.2.3.2. Konsolidasyon ve Eliminasyon İşlemlerine İlişkin Öneriler Söz konusu eliminasyon sorunlarının giderilmesi ve bu hataların gelecekte tekrar ortaya çıkmasının önlenmesi amacına yönelik öneriler aşağıda özetlenmiştir: • BKMYBS’de dâhil kurumlar açısından ödeme yapılan karşı kurum bilgisi sistemde yer aldığından bu bilginin eliminasyon işlemlerinde kullanılması, • Kurumların karşılıklı işlemlerinin doğru tutarlar üzerinden kaydedilmesi amacıyla muhasebe bilişim sisteminin geliştirilmesi ve kurumların bu konudaki farkındalıklarının arttırılması, • Bütçe dışı kurumların hesap planlarının konsolidasyon çalışmaları için daha elverişli hale getirilmesine yönelik olarak, hesap planı dönüşümlerinin revize edilmesi. Eliminasyon sorunlarının düzeltilmesine ilişkin bilişim sistemi kontrollerinin oluşturulması, eliminasyonun ve dolayısıyla konsolidasyonun sistem üzerinden ve daha güvenilir yapılmasına imkân sağlarken bireysel ve konsolide mali tabloların doğruluk ve güvenilirliğini de arttıracaktır. 35 4.3. ÖNCEDEN BELİRLENMİŞ STANDARTLARA UYGUNLUK BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME Mali istatistikler açısından raporlama çerçevesi Mali İstatistik Yönetmeliği’dir. Söz konusu Yönetmelik, mali istatistiklerin hazırlanmasında uluslararası standart olarak GFSM 2014’ü esas almış olup, bu standart tahakkuk esaslı muhasebe ve raporlama esasını benimsemiştir. Mali istatistikler, ulusal mevzuat hükümleri çerçevesinde hazırlanan bireysel mali tabloların, raporlama çerçevesi ve dolayısıyla uluslararası standart olarak kabul edilen GFS metodolojisi ile uyumlu hale getirilmesi suretiyle oluşturulmaktadır. Mali istatistiklerin metodolojik temelinin önceden belirlenmiş ve uluslararası kabul görmüş standartlara uygunluğundan söz edebilmek için bu uyumlaştırmaların Yönetmelik ve GFSM 2014’te yer verilen temel ilkeler çerçevesinde yapılması gerekmektedir. Bakanlık tarafından istatistiki yöntemler uygulanarak hazırlanan ve yayımlanan tabloların GFSM 2014’e uygunluğuna ilişkin değerlendirmelere Rapor ’un ilgili bölümlerinde yer verilmiştir. Söz konusu tespitlere ilaveten önem arz ettiği değerlendirilen hususlar aşağıda yer almaktadır: a. GFSM 2014’te, kamu garantili borçların borçlanma aracı türü, vade bilgisi ve nominal değeri içerecek şekilde gösterilmesinin uygun olacağı ifade edilmektedir. Ancak, mali durum tablosunun açıklayıcı notlar bölümünde yer alan kamu garantili borçlar kalemi, öngörülen detay bilgileri içermemektedir. Bununla birlikte açıklanan tutara dâhil edilen işlemlerin türü ile hariç tutulan kalemlerle ilgili metodolojik bilgilere de tablo dipnotlarında yer verilmemiştir. Mali durum tablosunun tablo kullanıcılarına detaylı bilgi verecek şekilde geliştirilmesi, GFSM 2014 ve uluslararası standartlara uyum noktasında önem arz etmektedir. b. GFSM 2014’te ekonomik değer yaratan tüm işlemlerin piyasa fiyatı üzerinden değerlenmesi gerektiği temel prensip olarak benimsenmekle birlikte, uygulamada bu işlemler ulusal muhasebe standartlarına göre farklı değerleme yöntemlerine tabi tutulabilmektedir. Bu gibi durumlarda varlıkların ve yükümlülüklerin kayıtlı değerinin, piyasa değerine mümkün olduğunca yaklaştırılması gerekmektedir. Ancak mali ve mali olmayan varlıklar ile yükümlülükler, uygulamada değerlemeye tabi tutulmadığından Bakanlıkça bunların piyasa değerleri tam olarak tespit edilememektedir. Söz konusu varlık ve yükümlülüklerin piyasa T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 35
36
değerine yakınsayacak biçimde değerlenmesi yönünde ilave çalışmalar yapılması, mali
istatistik tablolarının uluslararası standartlara uygunluğuna katkı sunacaktır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu36
36
değerine yakınsayacak biçimde değerlenmesi yönünde ilave çalışmalar yapılması, mali
istatistik tablolarının uluslararası standartlara uygunluğuna katkı sunacaktır.
37
5. DEĞERLENDİRME VE ÖNERİLER
Devletin faaliyetlerinin ekonomi üzerindeki etkisinin ölçülmesi ve genel yönetimin
performansının analiz edilmesini amaçlayan mali istatistikler, aynı zamanda kamuoyunun,
genel yönetim sektörünün varlık, yükümlülük, gelir ve giderleri hakkında bilgilendirilmesini de
sağlamaktadır.
2022 Yılı Genel Yönetim Mali İstatistikleri hazırlanma, yayımlanma, doğruluk,
güvenilirlik ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından değerlendirilmiş,
Raporun ilgili bölümünde belirtilen tespitler dışında,
• Hazırlanma ve yayımlanma bakımından, mali istatistik tablolarının mevzuatta
öngörülen takvime uygun olarak yayımlandığı ve GFSM 2014’ün öngördüğü
usule uygun olarak hazırlandığı,
• Doğruluk ve güvenilirlik bakımından, mali istatistik tablolarının doğru ve
güvenilir bilgi içerdiği,
• Önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından, mali istatistik
tablolarının Yönetmelik, GFSM 2014 ve uluslararası standartlarla uyumlu
olduğu,
değerlendirilmiştir.
Veri derleyiciler tarafından yapılan çalışmalar neticesinde mali istatistiklerin kalitesi
yıllar itibarıyla iyileştirilmiştir. Bununla birlikte, yapılacak analizlerin ve sonraki dönemlere
ilişkin stratejilerin güvenilir olmasını sağlamak ve tablo kullanıcılarına daha sağlıklı bilgi
sunulmasını teminen,
• Mali istatistik tablolarıyla beraber yayımlanan ve açıklık ilkesi bakımından
önem arz eden açıklayıcı notlar, metaveri ve dipnotlardaki eksikliklerin
giderilerek, kamuoyuna veri derleme şekli, değerleme yöntemlerindeki
farklılıklar ve kullanılan istatistiksel yöntemler hakkında ayrıntılı bilgi
verilmesi,
• Muhasebe hesap kodlarının GFS kodlarına dönüştürülmesi sırasında ortaya
çıkabilecek hatalı kodlamaların gözden geçirilerek düzeltilmesi,
• Mali istatistik tablolarındaki yatay ve dikey eşitlikler ile dengeleri bozan farkın
büyüklüğü, tablolara esas verilerin kalitesi ve tutarlılığı açısından önem arz
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 37
38
ettiğinden, anılan farkın ortaya çıkma nedenlerinin araştırılması ve gerekli
önlemlerin alınmasında Bakanlığın diğer kurumlara yol gösterici olması,
• Konsolide tabloların oluşturulması sürecinde eliminasyon hatalarının
giderilmesi ve tekerrürünün önüne geçilmesini teminen, genel yönetim sektörü
içindeki kurumların karşılıklı işlemlerinin doğru tutarlar üzerinden kaydedilmesi
amacıyla muhasebe bilişim sisteminin geliştirilmesi ve kurumların
farkındalıklarının arttırılması,
• Yönetmelik’te öngörülen Sayıştay’a bildirim mekanizmasının, zamanında ve
Sayıştay tarafından daha sağlıklı bir değerlendirme yapılmasına imkân tanıyacak
şekilde işletilmesi,
• GFSM 2014’ün ekonomik değer yaratan tüm işlemlerin piyasa fiyatı üzerinden
değerlenmesi temel prensibine uygun olarak, varlık ve yükümlülüklerin piyasa
değerine göre değerlenmesi yönünde ilave çalışmalar yapılması,
gerektiği değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu38
38
ettiğinden, anılan farkın ortaya çıkma nedenlerinin araştırılması ve gerekli
önlemlerin alınmasında Bakanlığın diğer kurumlara yol gösterici olması,
• Konsolide tabloların oluşturulması sürecinde eliminasyon hatalarının
giderilmesi ve tekerrürünün önüne geçilmesini teminen, genel yönetim sektörü
içindeki kurumların karşılıklı işlemlerinin doğru tutarlar üzerinden kaydedilmesi
amacıyla muhasebe bilişim sisteminin geliştirilmesi ve kurumların
farkındalıklarının arttırılması,
• Yönetmelik’te öngörülen Sayıştay’a bildirim mekanizmasının, zamanında ve
Sayıştay tarafından daha sağlıklı bir değerlendirme yapılmasına imkân tanıyacak
şekilde işletilmesi,
• GFSM 2014’ün ekonomik değer yaratan tüm işlemlerin piyasa fiyatı üzerinden
değerlenmesi temel prensibine uygun olarak, varlık ve yükümlülüklerin piyasa
değerine göre değerlenmesi yönünde ilave çalışmalar yapılması,
gerektiği değerlendirilmektedir.
39
6.
EKLER: 2022 YILI GENEL
YÖNETİM
M
ALİ İSTATİSTİK
TABLO
SETİ
6.1.
FAALİYET
TABLOSU
GENEL
YÖNETİM
SEKTÖRÜ
YILLIK
FAALİYET
TABLOSU
Bin TL
2008 YILI
2009 YILI
2010 YILI
2011 YILI
2012 YILI
2013 YILI
2014 YILI
2015 YILI
2016 YILI
2017 YILI
2018 YILI
2019 YILI
2020 YILI
2021 YILI
2022 YILI
ÖZ
KAYNAKLARI ETKİLEYEN
İŞLEM
LER
A
Amortisman Giderleri)
16.501.960,2
-22.912.448,2
7.849.153,8
34.983.692,2
45.686.333,8
60.840.550,1
61.053.919,7
83.756.034,1
49.155.236,1
23.776.466,2
47.215.839,5
-47.614.991,3
-69.481.314,3
128.028.425,6
-38.702.995,7
Net Faaliyet Dengesi (A–B)
8.533.657,7
-35.529.436,8
-3.136.541,6
20.417.669,1
34.219.312,2
50.351.566,9
31.961.391,6
54.453.669,5
18.917.867,7
-42.894.217,8
-98.651.943,4
-250.027.404,2
-187.043.178,8
-10.021.087,5
-472.435.379,4
M
ALİ OLM
AYAN
VARLIK
İŞLEM
LERİ
C. Net M
ali Olmayan Varlık Edinimi
29.178.771,6
24.103.755,9
28.138.972,7
29.273.254,3
35.064.582,2
47.261.516,5
28.402.321,6
43.197.626,8
69.058.278,7
49.720.598,9
4.476.478,7
-60.681.128,6
63.857.903,8
81.693.819,8
-3.606.859,8
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 39
-16.784.334,0
-29.019.085,0
-22.902.484,0
-16.220.314,0
-22.240.664,0
-44.962.756,0
-61.615.327,0
-104.158.073,0
-136.459.731,0
-142.064.720,0
-173.955.487,0
-163.286.900,9
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim
Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir.
2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
3- 24.02.2018 tarihli ve 30342 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mali İstatistik Yönetmeliği'nin 11 inci maddesinin 6 ncı fıkrasına istinaden Net Borçlanma / Borç Verme Gereğinin, mali varlık ve yükümlülüklerin net değişimleri arasındaki farka eşit olması esastır. Eşit olmaması durumunda aradaki fark, tablo dipnotlarında açıklanır. Bu fark
2022 yılında -162.895,0 bin TL 'dir.
4- Ulusal Tanıma Göre Devlet Dengesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 2 nci maddesi kapsamında hazırlanan Genel Yönetim
Bütçe Dengesini ifade etmektedir.
5- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
6- Bu veriler Resmi İstatistik Programı kapsamında üretilmekte ve yayımlanmaktadır.
Faaliyet Tablosunun, yapılan kalite değerlendirme çalışması sonucunda; Resmi İstatistiklerde Ulusal Kalite İlke ve Standartlara uygunluğunu gösterir kalite logosudur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu40
41
6.2.
NAKİT
KAYNAK
VE
KULLANIM
LARI TABLOSU
GENEL
YÖNETİM
SEKTÖRÜ
YILLIK
NAKİT
KAYNAK
VE
KULLANIM
LARI TABLOSU
Bin TL
2016 YILI
2017 YILI
2018 YILI
2019 YILI
2020 YILI
2021 YILI
2022 YILI
FAALİYETLERDEN
SAĞLANAN
NAKİT
AKIŞLARI
A. Gelir Nakit Hareketleri
835.844.613,7
953.241.345,5
1.160.043.357,3
1.343.980.354,6
1.543.807.243,7
2.114.727.763,0
4.003.123.369,6
Vergi Gelirleri
484.405.178,7
567.524.229,1
657.103.047,5
725.848.666,0
883.560.243,8
1.239.764.316,6
2.477.012.328,5
Sosyal Güvenlik Prim
Gelirleri
194.055.323,3
219.182.112,0
275.563.286,9
311.221.115,1
340.648.695,7
470.253.396,1
761.106.583,3
Hibeler
966.107,2
2.679.618,2
4.119.882,8
3.896.041,9
11.355.213,5
6.527.582,4
18.346.872,6
Diğer Gelirler
156.418.004,4
163.855.386,2
223.257.140,2
303.014.531,7
308.243.090,7
398.182.467,8
746.657.585,3
B. Gider Nakit Hareketleri
752.571.357,6
860.075.906,0
1.053.932.070,7
1.284.889.731,9
1.516.707.024,8
1.958.657.527,9
3.393.796.948,9
Personel Giderleri
208.560.287,2
229.840.209,9
288.212.632,4
362.578.931,4
417.994.991,9
504.148.768,2
890.214.416,6
Mal ve Hizmet Giderleri
107.176.780,1
135.505.259,6
157.353.794,8
163.634.279,0
183.226.728,3
250.762.368,1
479.053.139,8
Faiz Giderleri
38.719.805,1
48.911.778,6
67.747.735,4
92.554.150,2
108.350.661,9
152.149.780,0
243.052.259,9
Sübvansiyon Giderleri
40.194.219,3
50.533.353,3
59.435.915,3
72.063.715,9
112.751.905,7
149.881.578,9
182.465.923,4
Hibeler
3.606.420,0
3.260.031,6
4.410.143,4
3.613.746,1
9.741.592,9
8.285.366,0
12.885.501,4
Sosyal Yardımlar
313.988.076,5
353.523.754,8
439.698.638,9
542.145.969,9
643.261.568,5
784.130.902,9
1.258.260.121,4
Diğer Giderler
40.325.769,4
38.501.518,2
37.073.210,4
48.298.939,4
41.379.575,7
109.298.763,8
327.865.586,4
Faaliyetlerden Sağlanan Net Nakit Girişi (A
–B)
83.273.256,1
93.165.439,5
106.111.286,6
59.090.622,7
27.100.218,9
156.070.235,1
609.326.420,7
M
ALİ OLM
AYAN
VARLIKLARDAKİ İŞLEM
LERDEN
KAYNAKLANAN
NAKİT
AKIŞLARI
C. M
ali Olmayan Varlıklardaki Yatırımlardan Kaynaklanan Nakit Hareketi*
113.262.394,0
135.135.346,4
182.466.071,5
163.213.447,5
185.811.055,0
267.125.204,4
546.726.540,0
Duran Varlıklar
87.047.015,3
113.038.612,5
159.608.985,6
124.263.328,6
152.655.283,5
209.974.556,1
465.155.388,8
Stoklar
25.651.272,1
20.474.310,9
25.516.465,8
28.709.279,0
40.292.029,1
63.073.618,6
127.698.688,1
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 41
42
Menkul Varlıklar
4.848,7
-3.949,8
-4.123,4
-49.435,0
7.848,6
22.002,1
101.065,8
Üretilmeyen Varlık Edinimleri
559.258,0
1.626.372,8
-2.655.256,4
10.290.274,9
-7.144.106,2
-5.944.972,3
-46.228.602,7
Harcamalar Nakit Hareketleri (B+C)
865.833.751,6
995.211.252,3
1.236.398.142,2
1.448.103.179,5
1.702.518.079,8
2.225.782.732,3
3.940.523.488,9
D. Nakit Fazlası (+) / Nakit Açığı (-) (A–B–C)
-29.989.137,9
-41.969.906,8
-76.354.784,9
-104.122.824,9
-158.710.836,1
-111.054.969,4
62.599.880,7
M
ALİ VARLIK
VE
YÜKÜM
LÜLÜKLERDEKİ İŞLEM
LERDEN
KAYNAKLANAN
NAKİT
AKIŞLARI (FİNANSM
AN)
E. Nakit Hariç M
ali Varlıklardaki Net Alımlar
5.530.126,6
11.191.712,1
23.867.786,3
18.963.438,8
56.830.615,1
8.521.875,9
183.296.809,4
Yerleşik
6.605.713,1
11.055.537,2
22.111.630,2
17.633.102,6
54.712.171,6
6.864.540,4
176.532.510,9
Yerleşik Olmayan
-1.075.586,5
136.174,9
1.756.156,1
1.330.336,2
2.118.443,6
1.657.335,5
6.764.298,5
F. Net Yükümlülük Edinimi
29.530.626,5
85.573.345,8
77.298.749,7
158.778.738,7
337.863.929,5
176.070.411,6
486.238.474,1
Yerleşik
25.997.164,6
70.168.643,0
66.967.380,1
126.573.874,6
306.212.992,2
89.731.725,4
369.899.122,2
Yerleşik Olmayan
3.533.461,9
15.404.702,9
10.331.369,6
32.204.864,2
31.650.937,3
86.338.686,2
116.339.352,0
G. Finansman Faaliyetlerinden Kaynaklanan Net Nakit Girişi (F–E)
24.000.499,9
74.381.633,7
53.430.963,4
139.815.299,9
281.033.314,4
167.548.535,6
302.941.664,7
H. Nakit Stokundaki Net Değişim
(D+G)
-5.988.638,0
32.411.726,9
-22.923.821,5
35.692.475,0
122.322.478,3
56.493.566,3
365.541.545,4
Açıklayıcı Notlar
Ana (Temel) Net Borç Verme (+)/ Net Borçlanma (-)
-44.556.597,3
-92.614.816,8
-97.668.141,0
-124.789.251,4
-218.809.478,1
-91.714.907,4
-468.828.519,6
Ulusal Tanıma Göre Devlet Dengesi
-44.962.756,0
-61.615.327,0
-104.158.073,0
-136.459.731,0
-142.064.720,0
-173.955.487,0
-163.286.900,9
43
6.3.
STOK
DURUM
U
VE
AKIŞ TABLOSU
GENEL
YÖNETİM
SEKTÖRÜ
YILLIK
STOK
DURUM
U
VE
AKIŞ TABLOSU
Bin TL
2008 YILI
2009 YILI
2010 YILI
2011 YILI
2012 YILI
2013 YILI
2014 YILI
2015 YILI
2016 YILI
2017 YILI
2018 YILI
2019 YILI
2020 YILI
2021 YILI
2022 YILI
M
ALİ OLM
AYAN
VARLIKLAR
A. Açılış Bilançosu
107.726.068,5
164.815.806,5
193.398.723,1
238.252.302,9
275.873.045,1
337.753.327,4
410.649.478,2
974.828.761,1
1.057.046.427,4
1.185.599.531,2
4.075.488.961,1
4.360.117.128,1
4.315.551.509,0
4.370.957.972,1
4.589.759.723,3
B. İşlemler (Net)
29.178.771,6
24.103.755,9
28.138.972,7
29.273.254,3
35.064.582,2
47.261.516,5
28.402.321,6
43.197.626,8
69.058.278,7
49.720.598,9
4.476.478,7
-60.681.128,6
63.857.903,8
81.693.819,8
-3.606.859,8
C. Toplam
Diğer Ekonomik
Akışlar
27.910.966,4
4.479.160,7
16.714.607,0
8.347.487,9
26.815.700,2
25.634.634,3
535.776.961,7
39.020.039,5
59.494.825,1
2.840.168.830,9
280.151.688,6
16.115.509,7
-8.451.440,6
137.107.931,3
384.166.266,7
D. Kapanış Bilançosu
164.815.806,5
193.398.723,1
238.252.302,9
275.873.045,1
337.753.327,4
410.649.478,2
974.828.761,3
1.057.046.427,4
1.185.599.531,2
4.075.488.961,1
4.360.117.128,1
4.315.551.509,0
4.370.957.972,1
4.589.759.723,3
4.970.319.130,2
M
ALİ VARLIKLAR
E. Açılış Bilançosu
248.297.525,3
174.685.017,8
183.235.927,6
199.745.781,2
232.681.703,8
256.851.973,3
309.218.637,5
354.060.937,6
421.991.198,6
469.471.905,2
460.281.940,9
521.710.021,0
643.861.289,3
922.993.545,9
1.363.094.392,9
F. İşlemler (Net)
8.159.054,3
9.321.594,0
3.394.414,1
23.456.019,1
19.608.110,2
25.032.777,4
24.163.626,3
44.358.439,9
25.661.755,2
35.967.356,3
29.340.906,4
38.215.768,2
204.452.036,0
227.379.915,8
645.263.256,9
G. Toplam
Diğer Ekonomik
Akışlar
-81.771.561,8
-770.684,1
13.115.439,2
9.479.903,6
4.562.159,2
27.333.886,9
20.678.671,9
23.571.820,9
21.818.951,4
-45.157.320,5
32.087.173,6
83.935.500,2
74.680.220,6
212.720.931,2
166.943.870,8
H. Kapanış Bilançosu
174.685.017,8
183.235.927,6
199.745.781,2
232.681.703,8
256.851.973,3
309.218.637,5
354.060.935,7
421.991.198,3
469.471.905,2
460.281.940,9
521.710.021,0
643.861.289,3
922.993.545,9
1.363.094.392,9
2.175.301.520,6
YÜKÜM
LÜLÜKLER
I. Açılış Bilançosu
370.568.021,3
426.042.752,9
508.169.259,8
548.716.642,4
587.836.792,4
626.529.462,0
621.832.156,9
682.425.384,3
729.606.468,6
852.610.090,3
1.022.564.057,6
1.222.521.906,8
1.602.396.327,4
2.268.153.147,9
3.270.431.697,8
İ. İşlemler (Net)
29.870.041,7
65.291.518,5
35.012.823,6
32.352.031,7
21.996.261,7
23.070.599,3
21.450.744,7
33.987.863,4
76.002.752,6
128.670.237,7
132.761.886,7
227.747.616,5
455.434.100,6
319.158.803,9
1.114.254.671,5
J. Toplam
Diğer Ekonomik
Akışlar
25.604.689,8
16.834.988,4
5.534.559,0
6.768.118,2
16.696.407,9
-27.767.904,4
39.144.155,7
13.193.221,0
47.000.869,1
41.283.729,7
67.195.962,1
152.126.804,3
210.322.719,8
683.119.746,0
1.163.453.485,6
K. Kapanış Bilançosu
426.042.752,9
508.169.259,8
548.716.642,4
587.836.792,4
626.529.462,0
621.832.156,9
682.427.057,4
729.606.468,7
852.610.090,3
1.022.564.057,6
1.222.521.906,8
1.602.396.327,4
2.268.153.147,9
3.270.431.697,8
5.548.139.854,9
Açıklayıcı Notlar
NET
FİNANSAL
DENGE
L. Açılış Bilançosu
-122.270.496,0
-251.357.735,1
-324.933.332,2
-348.970.861,2
-355.155.088,6
-369.677.488,8
-312.613.519,4
-328.364.446,7
-307.615.270,1
-383.138.185,1
-562.282.116,7
-700.811.885,8
-958.535.038,1
-1.345.159.602,0
-1.907.337.304,8
M. İşlemler (Net)
-21.710.987,5
-55.969.924,5
-31.618.409,4
-8.896.012,7
-2.388.151,5
1.962.178,0
2.712.881,5
10.370.576,5
-50.340.997,4
-92.702.881,4
-103.420.980,3
-189.531.848,3
-250.982.064,6
-91.778.888,1
-468.991.414,6
N. Toplam
Diğer Ekonomik
Akışlar
-107.376.251,6
-17.605.672,5
7.580.880,2
2.711.785,3
-12.134.248,7
55.101.791,3
-18.465.483,8
10.378.599,9
-25.181.917,7
-86.441.050,2
-35.108.788,5
-68.191.304,1
-135.642.499,2
-470.398.814,8
-996.509.614,8
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 43
44
O. Kapanış Bilançosu
-251.357.735,1
-324.933.332,2
-348.970.861,2
-355.155.088,6
-369.677.488,8
-312.613.519,4
-328.366.121,7
-307.615.270,3
-383.138.185,1
-562.282.116,7
-700.811.885,8
-958.535.038,1
-1.345.159.602,0
-1.907.337.304,8
-3.372.838.334,3
BORÇ
YÜKÜM
LÜLÜKLERİ
P. Açılış Bilançosu
330.467.163,1
376.988.651,7
456.236.488,2
493.999.020,8
518.603.488,1
558.471.623,0
571.199.377,3
625.764.679,3
653.541.627,8
752.328.021,3
906.254.854,2
1.090.504.613,3
1.448.232.924,7
2.072.563.424,7
3.010.240.618,7
R. İşlemler (Net)
20.927.988,4
64.008.296,8
31.836.739,7
17.638.992,8
19.040.107,9
23.242.552,8
14.265.597,3
13.789.787,7
59.200.188,6
114.357.899,9
115.699.134,7
204.547.943,4
414.859.339,4
257.644.845,9
1.015.706.048,2
S. Toplam
Diğer Ekonomik
Akışlar
25.593.500,3
15.239.539,6
5.925.792,9
6.965.474,6
20.828.027,0
-10.514.798,6
40.301.377,8
13.987.160,9
39.586.204,7
39.568.933,0
68.550.624,3
153.180.368,2
209.471.160,7
680.032.348,1
1.159.847.965,6
T. Kapanış Bilançosu
376.988.651,7
456.236.488,2
493.999.020,8
518.603.488,1
558.471.623,0
571.199.377,3
625.764.679,3
653.541.627,8
752.328.021,2
906.254.854,2
1.090.504.613,3
1.448.232.924,7
2.072.563.424,7
3.010.240.618,7
5.185.794.632,5
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim
Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir.
2- Tabloda kullanılan veriler stok ve akış verilerdir.
3- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
4- Bu veriler Resmi İstatistik Programı kapsamında üretilmekte ve yayımlanmaktadır.
Stok Durumu ve Akış Tablosunun, yapılan kalite değerlendirme çalışması sonucunda; Resmi İstatistiklerde Ulusal Kalite İlke ve Standartlara uygunluğunu gösterir kalite logosudur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu44
45
6.4.
ÖZ
KAYNAKLARDAKİ TOPLAM
DEĞİŞİM
LER
TABLOSU
GENEL
YÖNETİM
SEKTÖRÜ
YILLIK
ÖZ
KAYNAKLARDAKİ TOPLAM
DEĞİŞİM
LER
TABLOSU
Bin TL
2008 YILI
2009 YILI
2010 YILI
2011 YILI
2012 YILI
2013 YILI
2014 YILI
2015 YILI
2016 YILI
2017 YILI
2018 YILI
2019 YILI
2020 YILI
2021 YILI
2022 YILI
I. DÖNEM
BAŞI ÖZ
KAYNAKLAR
-14.544.427,5
-86.541.928,6
-131.534.609,1
-110.718.558,3
-79.282.043,4
-31.924.161,3
98.035.958,8
646.464.314,4
749.431.157,4
802.461.346,1
3.513.206.844,4
3.659.305.242,3
3.357.016.470,9
3.025.798.370,2
2.682.422.418, 4
Öz Kaynakları Etkileyen
İşlemler
A. Gelir
321.325.486,0
329.854.327,6
386.356.197,8
453.682.020,8
510.076.318,0
590.754.338,6
652.294.437,7
746.883.975,2
843.344.923,6
964.733.141,6
1.185.001.365,9
1.312.076.507,9
1.553.557.454,6
2.249.399.670,3
4.001.652.354, 1
B. Gider
312.791.828,3
365.383.764,4
389.492.739,4
433.264.351,7
475.857.005,8
540.402.771,7
620.333.046,1
692.430.305,8
824.427.055,9
1.007.627.359,4
1.283.653.309,3
1.562.103.912,1
1.740.600.633,4
2.259.420.757,8
4.474.087.733, 6
C. Net Faaliyet Dengesi (A–B)
8.533.657,7
-35.529.436,8
-3.136.541,6
20.417.669,1
34.219.312,2
50.351.566,9
31.961.391,6
54.453.669,5
18.917.867,7
-42.894.217,8
-98.651.943,4
-250.027.404,2
-187.043.178,8
-10.021.087,5
-472.435.379,4
DİĞER
EKONOM
İK
AKIŞLARDAN
KAYNAKLANAN
ÖZ
KAYNAKLARDAKİ
DEĞİŞİM
LER
1.084.778.727, 5 II. DÖNEM SONU ÖZ KAYNAKLAR ** -86.541.928,6 -131.534.609,1 -110.718.558,3 -79.282.043,4 -31.924.161,3 98.035.958,8 646.462.639,6 749.431.157,1 802.461.346,1 3.513.206.844,4 3.659.305.242,3 3.357.016.470,9 3.025.798.370,2 2.682.422.418,4 1.597.480.795,9
46
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim
Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir.
2- Tabloda kullanılan veriler stok ve akış verilerdir.
3- 24.02.2018 tarihli ve 30342 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mali İstatistik Yönetmeliği'nin 14 üncü maddesinin 3 üncü fıkrasına istinaden öz kaynakların dönem
başındaki tutarı ile dönem
içerisindeki öz kaynakalrı etkileyen akımların toplamının dönem
sonu öz kaynak tutarına eşit olmaması halinde, aradaki fark tablo dipnotlarında
açıklanır. Söz konusu fark 2021 yılında 63.980,7 bin TL'dir.
4- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
5- Bu veriler Resmi İstatistik Programı kapsamında üretilmekte ve yayımlanmaktadır.
Öz Kaynaklardaki Toplam
Değişimler Tablosunun, yapılan kalite değerlendirme çalışması sonucunda; Resmi İstatistiklerde Ulusal Kalite İlke ve Standartlara uygunluğunu gösterir kalite logosudur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu46
47
6.5.
GELİR
TABLOSU
GENEL
YÖNETİM
SEKTÖRÜ
YILLIK
GELİR
TABLOSU
Bin TL
2008 YILI
2009 YILI
2010 YILI
2011 YILI
2012 YILI
2013 YILI
2014 YILI
2015 YILI
2016 YILI
2017 YILI
2018 YILI
2019 YILI
2020 YILI
2021 YILI
2022 YILI
GELİR
321.325.486,0
329.854.327,6
386.356.197,8
453.682.020,8
510.076.318,0
590.754.338,6
652.294.437,7
746.883.975,2
843.344.923,6
964.733.141,6
1.185.001.365,9
1.312.076.507,9
1.553.557.454,6
2.249.399.670,3
4.001.652.354,1
Vergi Gelirleri
181.004.393,5
185.906.603,3
226.304.987,0
268.430.759,2
294.647.634,4
343.878.963,6
379.325.494,5
438.608.980,2
491.225.936,4
567.699.589,2
663.281.781,0
728.325.398,3
909.118.178,6
1.318.456.847,3
2.452.471.535,7
Gelir, Karlar ve Sermaye Kazançları
Üzerinden Vergiler
54.697.020,0
56.408.353,8
63.645.549,2
75.737.466,5
86.011.060,8
92.265.447,8
110.074.456,7
121.543.178,2
142.430.938,0
167.743.526,2
221.971.450,9
247.412.242,6
280.052.244,2
456.345.965,3
811.470.867,1
Gelir Vergisi
38.013.440,0
37.759.493,8
40.636.008,2
49.817.321,5
57.067.827,8
64.916.971,8
75.340.192,7
87.321.839,9
97.745.390,9
114.858.751,5
139.601.641,1
161.760.869,7
162.987.942,6
232.980.523,3
375.946.712,5
Kurumlar Vergisi
16.683.580,0
18.648.860,0
23.009.541,0
25.920.145,0
28.943.233,0
27.348.476,0
34.734.264,0
34.221.338,3
44.685.547,0
52.884.774,7
82.369.809,8
85.651.372,9
117.064.301,6
223.365.441,9
435.524.154,7
Gelir, Kar ve Sermaye Kazançlarından
Alınan Diğer Vergiler
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
İstihdam
Vergileri
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Mülkiyet Üzerinden Alınan Vergiler
2.593.689,7
2.077.418,7
2.878.866,7
3.832.353,4
4.460.873,0
4.606.855,3
6.733.471,3
7.212.728,0
7.361.325,8
7.537.745,5
9.624.590,5
10.786.224,1
12.504.971,3
17.028.999,4
29.114.966,6
Taşınmaz Mallar Üzerinden Alınan Sürekli
Vergiler
2.449.141,7
0,0
2.661.377,7
3.575.051,4
4.164.283,0
4.257.960,3
6.312.399,5
6.776.941,2
6.729.253,2
6.808.967,4
8.702.880,2
9.682.699,8
11.206.799,4
13.671.498,3
18.671.482,3
Net Servet Üzerinden Alınan Sürekli
Vergiler
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Veraset ve İntikal Vergileri
144.548,0
2.077.418,7
217.489,0
257.302,0
296.590,0
348.895,0
419.931,0
434.282,0
631.309,5
728.417,0
921.212,7
1.103.521,6
1.298.102,9
2.255.287,1
2.886.036,3
Servet Vergisi
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
1.101.261,1
7.557.270,4
Malvarlığı Üzerinden Alınan Diğer Sürekli
Vergiler
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
1.140,8
1.504,8
763,2
361,1
497,6
2,7
69,0
952,8
177,7
Mal ve Hizmetler Üzerinden Alınan Vergiler
111.904.624,8
114.560.674,1
144.863.953,4
171.254.844,4
185.135.298,0
233.321.750,8
244.441.730,2
288.146.408,8
317.302.261,4
362.405.636,4
396.742.012,6
431.333.524,1
567.294.135,9
778.110.414,8
1.484.250.982,4
Mal ve Hizmetler Üzerinden Alınan Genel
Vergiler
46.774.170,9
48.359.585,6
63.342.356,2
79.248.283,0
82.269.253,7
111.081.800,3
104.766.065,6
123.115.873,9
133.953.927,4
157.331.746,9
179.633.474,9
183.724.726,4
236.604.938,9
399.492.783,5
780.821.560,6
Katma Değer Vergileri
46.703.606,0
48.284.549,6
63.249.356,0
79.147.688,0
82.162.062,0
101.546.207,0
103.513.571,0
121.632.837,0
132.168.190,7
155.546.185,0
178.221.913,6
182.006.282,0
233.999.210,8
395.125.940,1
773.008.834,0
Satış Vergileri
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
687.222,7
866.706,0
945.727,0
908.282,5
295.115,1
377.593,6
436.644,0
811.655,7
1.343.670,8
Mal ve Hizmetler Üzerinden Alınan
Muamele Vergileri ve
Diğer Genel Vergiler
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
565.271,9
616.330,9
840.009,8
877.279,4
1.116.446,3
1.340.850,9
2.169.084,1
3.555.187,8
6.469.055,7
Finansal İşlemler ile Sermaye İşlemleri
Üzerinden Alınan Vergiler
70.564,9
75.035,9
93.000,2
100.595,0
107.191,7
9.535.593,3
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Tüketim
Vergileri
42.817.283,5
44.099.724,1
58.635.827,8
64.852.021,8
73.875.416,3
87.015.590,1
92.269.773,5
108.817.122,6
123.543.981,5
137.608.601,9
135.937.017,0
151.126.234,1
210.681.701,9
213.767.860,6
439.022.582,7
Mali Tekellerin Karları
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
2.000.431,3
3.505.350,3
8.938.023,5
14.796.036,5
14.227.464,7
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 47
48
Belirli Hizmetler Üzerinden Alınan
Vergiler
13.182.855,6
13.037.435,9
12.501.182,2
14.982.204,3
17.410.982,7
20.003.612,9
18.880.333,5
21.203.458,5
24.189.034,0
26.217.722,4
32.997.261,3
40.316.811,2
45.764.832,7
63.377.214,4
107.970.913,8
Malların Kullanımı ve Kullanım
İzinleri
Üzerinden Alınan Vergiler
9.130.314,8
9.063.928,6
10.384.587,2
12.172.335,4
11.579.645,3
15.220.747,6
28.525.557,6
35.009.953,8
35.615.318,5
41.247.565,2
46.173.828,1
52.660.402,0
65.304.638,9
86.676.519,8
142.208.460,6
Motorlu Taşıtlar Vergisi
4.587.251,0
4.744.175,0
5.340.430,7
6.402.581,0
7.079.415,0
7.893.740,0
7.786.841,0
8.948.552,0
9.986.415,4
10.824.907,8
12.844.409,0
14.503.205,1
15.982.711,9
18.836.278,5
23.626.698,1
Diğerleri
4.543.063,8
4.319.753,6
5.044.156,5
5.769.754,4
4.500.230,3
7.327.007,6
20.738.716,6
26.061.401,8
25.628.903,1
30.422.657,4
33.329.419,0
38.157.197,0
49.321.927,1
67.840.241,3
118.581.762,6
Mal ve Hizmetler Üzerinden Alınan Diğer
Vergiler
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Uluslararası Ticaret ve İşlemlerden Alınan
Vergiler
2.873.788,6
2.555.292,2
3.356.702,7
4.820.999,2
5.367.912,8
6.845.132,1
6.929.469,2
8.712.710,7
9.830.799,4
13.426.896,1
16.647.600,4
18.299.390,7
26.815.813,6
36.850.664,5
81.865.639,8
Gümrük Vergileri ve Diğer İthalat
Vergileri
2.873.788,6
2.555.292,2
3.356.702,7
4.820.999,2
5.367.912,8
6.845.132,1
6.929.469,2
8.712.710,7
9.830.799,4
13.426.896,1
16.647.600,4
18.299.390,7
26.815.813,6
36.850.664,5
81.865.639,8
İhracat Üzerinden Alınan Vergiler
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
İhracat veya İthalat Tekelleri Karları
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Kambiyo Karları
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Kambiyo Vergileri
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Uluslararası Ticaret ve İşlemlerden Alınan
Diğer Vergiler
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Diğer Vergiler
8.935.270,4
10.304.864,4
11.559.915,0
12.785.095,7
13.672.489,7
6.839.777,6
11.093.342,0
12.993.954,5
14.300.611,7
16.585.785,0
18.296.126,6
20.494.016,8
22.451.013,5
30.120.803,4
45.769.079,8
Sosyal Güvenlik Prim
Gelirleri
79.465.414,4
79.788.098,8
86.604.144,2
96.591.569,2
110.453.979,2
130.824.764,9
152.705.116,8
179.363.595,9
203.199.417,3
227.011.420,8
286.479.888,0
323.837.704,3
354.796.370,6
490.442.559,8
796.539.757,0
Sosyal Güvenlik Prim
Gelirleri
77.288.542,7
76.752.505,8
83.273.111,3
90.508.997,3
105.064.432,2
123.073.559,8
144.819.402,7
172.130.896,1
194.136.960,7
215.826.958,8
273.969.378,3
308.210.028,1
336.967.060,2
465.492.535,5
756.602.603,0
Çalışan Katkıları
30.915.417,1
30.701.002,3
33.309.244,5
31.685.765,2
39.058.272,1
47.287.009,9
54.291.263,9
58.589.297,2
77.197.276,0
84.137.186,0
106.376.804,5
116.112.330,1
127.642.923,2
173.116.385,2
287.513.645,7
İşveren Katkıları
46.373.125,6
46.051.503,5
49.963.866,8
47.528.647,9
58.587.408,1
70.930.514,9
81.436.895,8
102.540.702,1
107.446.814,7
120.576.316,7
151.643.829,9
177.741.986,9
193.434.430,8
266.315.841,6
438.124.042,5
Serbest Meslek Sahibi ve İşsizlerin
Katkıları
0,0
0,0
0,0
11.294.584,2
7.418.752,0
4.856.035,1
9.091.243,0
11.000.896,7
9.492.869,9
11.113.456,0
15.948.743,9
14.355.711,1
15.889.706,1
26.060.308,7
30.964.914,8
Tahsis Edilemeyen Katkılar
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Diğer Sosyal Güvenlik Katkıları
2.176.871,7
3.035.593,0
3.331.032,8
6.082.571,9
5.389.547,0
7.751.205,1
7.885.714,1
7.232.699,9
9.062.456,6
11.184.462,0
12.510.509,7
15.627.676,2
17.829.310,4
24.950.024,3
39.937.154,0
Çalışan Katkıları
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
İşveren Katkıları
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Ek Katkılar
2.176.871,7
3.035.593,0
3.331.032,8
6.082.571,9
5.389.547,0
7.751.205,1
7.885.714,1
7.232.699,9
9.062.456,6
11.184.462,0
12.510.509,7
15.627.676,2
17.829.310,4
24.950.024,3
39.937.154,0
Hibeler
69.416,6
136.752,0
113.112,9
124.307,3
164.806,9
242.629,9
248.990,1
413.407,7
398.498,6
467.087,2
2.450.994,9
4.962.222,8
3.678.897,1
10.903.785,7
12.580.183,3
Yabancı Devletlerden
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Cari
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Sermaye
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Uluslararası Kuruluşlardan
69.416,6
136.752,0
113.112,9
124.307,3
164.806,9
242.629,9
248.990,1
413.407,7
398.498,6
467.087,2
2.450.994,9
4.962.222,8
3.678.897,1
10.903.785,7
12.580.183,3
Cari
69.416,6
131.245,3
113.112,9
124.307,3
164.657,0
242.620,6
226.764,3
375.949,4
391.374,7
439.791,9
2.295.468,7
4.876.082,3
3.580.011,3
10.651.818,8
12.423.612,9
Sermaye
0,0
5.506,7
0,0
0,0
150,0
9,4
22.225,8
37.458,4
7.123,9
27.295,3
155.526,2
86.140,5
98.885,8
251.966,9
156.570,4
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu48
49
Diğer Genel Yönetim
Birimlerinden
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Cari
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Sermaye
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Diğer Gelirler
60.786.261,4
64.022.873,6
73.333.953,8
88.535.385,1
104.809.897,5
115.807.980,2
120.014.836,4
128.497.991,4
148.521.071,3
169.555.044,4
232.788.702,0
254.951.182,5
285.964.008,4
429.596.477,5
740.060.878,1
Mülkiyet Gelirleri
11.887.516,7
14.379.719,8
13.741.706,4
11.545.170,9
14.796.516,8
18.106.849,1
25.894.630,4
22.416.854,8
26.442.840,2
32.655.960,3
41.850.588,4
49.371.356,5
59.468.722,5
104.728.022,5
217.549.304,7
Faizler
5.295.347,0
6.931.342,4
5.280.606,5
6.364.948,7
6.242.465,3
6.429.466,1
6.304.082,1
7.848.084,3
9.210.675,0
11.287.957,6
16.909.550,9
18.244.299,5
28.051.803,5
40.829.524,4
127.864.114,1
Yerleşik Olmayanlardan
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Genel Yönetim
Hariç Yerleşik
Olanlardan
5.295.347,0
6.931.342,4
5.280.606,5
6.364.948,7
6.242.465,3
6.429.466,1
6.304.082,1
7.848.084,3
9.210.675,0
11.287.957,6
16.909.550,9
18.244.299,5
28.051.803,5
40.829.524,4
127.864.114,1
Diğer Genel Yönetim
Birimlerinden
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Kar Payları
6.114.660,4
6.915.205,2
7.447.369,6
4.634.146,6
7.327.232,7
9.936.650,7
15.491.717,2
9.430.147,4
10.963.597,3
13.996.781,9
16.783.658,9
21.850.661,7
20.871.392,2
51.248.012,3
71.806.504,9
Şirket Benzeri Kuruluşların Gelirinden
Aktarmalar
139.856,8
52.053,6
425.632,2
14.779,4
566.996,8
1.106.571,9
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Yatırım
Gelirlerinden Mülkiyet Geliri
Payı
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Kira Gelirleri
337.652,4
481.118,7
588.098,2
531.296,2
659.822,1
634.160,4
4.098.831,1
5.138.623,2
6.268.567,9
7.371.220,7
8.157.378,6
9.276.395,4
10.545.526,8
12.650.485,8
17.878.685,7
Doğrudan Yabancı Yatırımdan Yeniden
Yatırılmış Kazançlar
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Mal ve Hizmet Satışlarından Gelirler
31.855.216,0
34.063.493,6
42.271.378,4
49.742.522,5
56.243.433,4
61.773.169,9
59.881.092,4
65.256.126,1
74.267.950,7
85.153.277,7
111.207.395,1
124.506.156,1
137.659.703,4
196.967.745,0
340.673.467,8
Piyasaya Mal ve Hizmet Satışlarından
Gelirler
3.275.063,1
1.891.581,8
3.558.614,2
4.506.819,5
4.186.414,4
4.768.943,1
4.686.910,2
5.142.522,3
5.039.573,8
5.820.379,2
7.899.169,8
8.311.714,7
7.342.991,0
10.244.218,6
16.946.960,7
İdari Harçlar
3.341.232,0
3.432.491,5
5.678.239,1
6.808.239,5
9.666.629,0
11.095.479,1
2.392.192,1
3.276.818,7
3.512.523,3
4.022.097,1
4.790.126,0
6.172.025,6
6.486.855,5
8.253.464,2
12.211.490,6
Piyasa Dışı Kuruluşların Arızi
Satışlarından Gelirler
25.238.920,9
28.739.420,3
33.034.525,0
38.427.463,6
42.390.390,0
45.908.747,8
52.801.990,0
56.836.785,0
65.715.853,6
75.310.801,4
98.518.099,3
110.022.415,9
123.829.856,8
178.470.062,1
311.515.016,5
Arızi Mal ve Hizmet Satış Gelirleri
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Para Cezaları ve Tazminatlar
2.497.057,5
3.029.331,9
3.906.804,8
6.613.666,2
6.555.022,2
9.635.610,2
12.406.419,7
15.095.073,2
17.526.062,1
17.450.970,7
19.272.093,5
25.965.358,8
36.672.492,9
57.371.398,0
66.029.902,1
Başka Yerde Sınıflandırılmayan Transferler
14.546.471,3
12.550.328,3
13.414.064,2
20.634.025,4
27.214.925,1
26.292.351,0
21.832.694,0
25.729.937,3
30.284.218,2
34.294.835,8
60.458.625,0
55.108.311,1
52.163.089,5
70.529.312,1
115.808.203,6
Cari
14.129.644,6
12.027.210,1
11.330.394,5
18.792.412,9
24.991.343,7
23.755.462,9
19.503.141,3
20.109.872,3
26.953.593,3
30.378.608,2
56.422.570,9
50.887.076,3
45.752.379,7
64.240.919,4
106.090.268,5
Sübvansiyonlar
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Diğer
14.129.644,6
12.027.210,1
11.330.394,5
18.792.412,9
24.991.343,7
23.755.462,9
19.503.141,3
20.109.872,3
26.953.593,3
30.378.608,2
56.422.570,9
50.887.076,3
45.752.379,7
64.240.919,4
106.090.268,5
Sermaye
416.826,7
523.118,2
2.083.669,7
1.841.612,5
2.223.581,3
2.536.888,1
2.329.552,7
5.620.065,0
3.330.625,0
3.916.227,6
4.036.054,2
4.221.234,8
6.410.709,9
6.288.392,7
9.717.935,1
Primler, Ücretler İle Hayat Dışı Sigortalar
ve Standartlaştırılmış
Garantiler Üzerinden Alınan Ücretler
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Primler ve Cari Ücretler
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Primler
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Standartlaştırılmış Garantiler Üzerinden
Alınan Ücretler
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 49
Alt Sektörler Arası Faiz
Merkezi Yönetim
Bütçe İçinden
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Merkezi Yönetim
Bütçe Dışından
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Merkezi Yönetimden
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Sosyal Güvenlik Fonundan
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Mahalli İdarelerden
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Alt Sektörler Arası Hibeler
Merkezi Yönetim
Bütçe İçinden
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Merkezi Yönetim
Bütçe Dışından
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Merkezi Yönetimden
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Sosyal Güvenlik Fonundan
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Mahalli İdarelerden
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim
Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir.
2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
4- "-" nin bulunduğu hücrelerde yer alması gereken veriler Bakanlığımızca üretilememektedir.
5- Bu veriler Resmi İstatistik Programı kapsamında üretilmekte ve yayımlanmaktadır.
Gelir Tablosunun, yapılan kalite değerlendirme çalışması sonucunda; Resmi İstatistiklerde Ulusal Kalite İlke ve Standartlara uygunluğunu gösterir kalite logosudur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu50
51
6.6.
GİDER
TABLOSU
GENEL
YÖNETİM
SEKTÖRÜ
YILLIK
GİDER
TABLOSU
Bin TL
2008 YILI
2009 YILI
2010 YILI
2011 YILI
2012 YILI
2013 YILI
2014 YILI
2015 YILI
2016 YILI
2017 YILI
2018 YILI
2019 YILI
2020 YILI
2021 YILI
2022 YILI
GİDER
312.791.828,3
365.383.764,4
389.492.739,4
433.264.351,7
475.857.005,8
540.402.771,7
620.333.046,1
692.430.305,8
824.427.055,9
1.007.627.359,4
1.283.653.309,3
1.562.103.912,1
1.740.600.633,4
2.259.420.757,8
4.474.087.733,6
Personel Giderleri
73.041.179,2
81.830.356,7
94.798.149,1
108.946.217,8
127.464.960,4
141.456.323,1
164.024.337,8
184.447.660,6
218.941.354,9
236.762.588,0
299.762.434,4
374.243.867,9
434.940.939,1
526.261.006,0
920.746.067,2
Maaş ve Ücretler
63.309.109,4
70.160.131,2
78.517.708,0
90.035.609,4
105.772.419,6
117.508.877,2
137.103.470,1
152.952.692,0
181.373.883,8
195.015.141,0
245.655.169,5
307.354.863,9
360.208.999,2
429.035.099,5
757.532.973,0
Sosyal Güvenlik Prim
Giderleri
9.732.069,9
11.670.225,5
16.280.441,1
18.910.608,4
21.692.540,9
23.947.445,9
26.920.867,7
31.494.968,5
37.567.471,2
41.747.447,0
54.107.264,9
66.889.004,0
74.731.939,9
97.225.906,5
163.213.094,2
Fiili Sosyal Güvenlik Prim
Giderleri
7.555.198,2
8.634.632,4
12.949.408,2
14.825.377,4
16.897.563,9
18.659.839,4
21.270.146,6
23.418.059,7
27.396.814,5
30.855.193,4
40.091.065,0
50.586.634,8
56.060.210,8
68.585.543,5
115.288.046,3
Ek Sosyal Güvenlik Prim
Giderleri
2.176.871,7
3.035.593,0
3.331.032,8
4.085.231,0
4.794.977,0
5.287.606,5
5.650.721,1
8.076.908,8
10.170.656,7
10.892.253,7
14.016.199,9
16.302.369,1
18.671.729,1
28.640.363,0
47.925.047,9
M
al ve Hizmet Kullanım
Giderleri
39.447.096,7
45.144.251,8
55.491.681,6
62.140.825,0
74.881.670,9
89.231.595,8
98.584.176,4
112.968.320,1
134.005.273,3
163.853.570,3
183.188.486,5
201.624.328,0
219.673.157,8
295.487.757,0
625.391.201,5
Amortisman Giderleri
7.968.302,5
12.616.988,6
10.985.695,4
14.566.023,1
11.467.021,6
10.488.983,2
29.092.528,2
29.302.364,7
30.237.368,4
66.670.684,0
145.867.782,9
202.412.412,9
117.561.864,5
138.049.513,2
433.732.383,7
Faiz Giderleri
45.784.450,0
45.771.189,4
40.815.987,0
41.620.217,1
44.200.892,3
41.729.699,4
46.895.644,8
47.502.913,3
53.793.685,7
69.666.323,5
112.809.206,5
112.972.773,3
161.762.850,5
236.772.662,0
715.484.246,3
Dış Borç Faiz Giderleri
5.661.019,1
6.343.683,1
6.038.467,6
6.682.889,8
7.262.644,1
7.412.863,2
8.935.773,4
10.712.361,7
12.269.695,8
15.330.459,2
21.285.269,9
26.987.103,4
34.412.283,0
45.525.131,4
91.068.145,4
Genel Yönetim
Dışındaki Birimlere İç Borç Faiz Giderleri
40.123.430,9
39.427.506,3
34.777.519,4
34.937.327,2
36.938.248,3
34.316.836,2
37.959.871,5
36.790.551,6
41.523.989,9
54.335.864,3
91.523.936,7
85.985.670,0
127.350.567,4
191.247.530,7
624.416.100,9
Diğer Genel Yönetim
Birimlerine İç Borç Faiz Giderleri
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Sübvansiyonlar
8.079.077,9
15.905.314,3
14.174.788,2
15.926.355,6
23.037.274,0
22.752.974,3
23.365.793,3
27.751.337,4
40.440.543,7
53.934.436,4
63.639.000,7
72.792.106,6
113.566.136,3
150.684.743,4
182.217.753,4
Kamu Şirketlerine
2.065.767,5
6.266.127,3
3.429.171,3
3.907.776,7
8.708.324,2
5.240.414,1
4.051.722,6
6.142.311,0
7.255.725,9
7.729.383,1
10.104.536,0
11.847.072,3
15.695.877,4
35.264.715,4
38.034.473,4
Özel Teşebbüslere
6.013.310,4
9.639.187,0
10.745.616,9
12.018.578,8
14.328.949,8
17.512.560,2
19.314.070,6
21.609.026,4
33.184.817,8
46.205.053,3
53.534.464,7
60.945.034,2
97.870.258,9
115.420.028,0
144.183.280,0
Diğer Sektörlere
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Hibeler
657.753,1
851.791,8
948.877,2
1.103.734,6
1.377.213,9
1.596.415,1
2.291.984,2
2.539.904,2
2.370.721,2
3.233.761,5
3.736.691,9
4.914.733,4
6.337.468,0
8.342.803,4
13.029.992,5
Yabancı Devletlere
383.575,6
467.686,0
496.806,3
505.434,4
616.229,1
676.467,8
1.269.123,8
1.020.110,9
914.703,6
1.103.298,1
936.642,1
1.202.797,3
2.264.016,4
2.004.238,1
3.836.535,3
Cari
273.458,0
341.118,5
388.052,4
431.312,7
391.704,8
326.504,7
393.170,6
448.690,5
588.992,7
711.303,5
730.496,4
977.709,2
1.466.442,6
968.806,3
2.810.014,0
Sermaye
110.117,6
126.567,5
108.754,0
74.121,7
224.524,3
349.963,1
875.953,2
571.420,4
325.710,9
391.994,6
206.145,6
225.088,2
797.573,8
1.035.431,8
1.026.521,3
Uluslararası Kuruluşlara
274.177,5
384.105,8
452.070,9
598.300,2
760.984,8
919.947,3
1.022.860,4
1.519.793,4
1.456.017,7
2.130.463,4
2.800.049,8
3.711.936,0
4.073.451,6
6.338.565,3
9.193.457,2
Cari
273.236,9
376.957,0
444.306,7
589.496,2
749.242,1
907.898,3
1.015.157,5
1.501.996,4
1.443.391,2
2.101.419,0
2.734.177,3
3.618.597,3
3.970.482,2
6.242.535,8
8.971.531,4
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 51
80.943.955,2 102.925.865,8 120.050.952,5 140.346.027,5 211.162.276,9 341.291.290,0 T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu52
Alt Sektörler Arası Faiz
Bütçe İçi Merkezi Yönetime
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Bütçe Dışı Merkezi Yönetime
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Merkezi Yönetime
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Sosyal Güvenlik Fonlarına
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Mahalli İdarelere
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Alt Sektörler Arası Hibeler
Bütçe İçi Merkezi Yönetime
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Bütçe Dışı Merkezi Yönetime
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Merkezi Yönetime
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Sosyal Güvenlik Fonlarına
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Mahalli İdarelere
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim
Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir.
2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
4- "-" nin bulunduğu hücrelerde yer alması gereken veriler Bakanlığımızca üretilememektedir.
5- Bu veriler Resmi İstatistik Programı kapsamında üretilmekte ve yayımlanmaktadır.
Gider Tablosunun, yapılan kalite değerlendirme çalışması sonucunda; Resmi İstatistiklerde Ulusal Kalite İlke ve Standartlara uygunluğunu gösterir kalite logosudur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 53
Nakit ve Mevduatlar
3.136.047,2
9.429.661,2
-6.618.971,7
6.084.716,0
4.119.440,7
8.107.771,1
-7.416.113,3
18.865.937,9
-6.189.224,0
32.323.662,3
-23.218.319,9
35.506.902,3
122.241.496,2
56.429.585,5
365.378.650,4
Borçlanma Senetleri
-100.899,8
-317.713,7
11.554,2
27.172,5
80.642,3
133.885,6
-144.512,3
-104.428,3
-23.088,9
48.749,5
13.393.727,7
23.027,2
-119.506,4
-123.387,8
2.765.222,4
Krediler
-10.774.904,9
4.450.169,9
-3.275.488,1
3.127.277,7
803.076,5
5.019.358,2
-3.658.660,4
1.590.226,0
4.409.662,9
3.817.160,5
6.926.673,0
31.169.115,9
44.511.599,0
26.189.322,7
146.528.585,3
Hisse Senetleri ve Yatırım
Fonları Payı
-1.371.102,4
1.326.160,9
-140.792,9
1.857.152,7
-1.902.192,9
-16.129.054,5
3.327.031,5
8.233.663,4
1.993.060,6
-11.563.261,5
-1.341.206,1
-51.192.924,8
-26.579.476,8
15.116.783,8
21.304.100,1
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış
Garantiler
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu54
Nakit ve Mevduatlar
155.689,4
44.325,2
150.723,4
138.745,0
145.752,8
151.583,6
210.646,4
313.568,6
271.718,6
247.919,4
396.435,5
414.374,9
487.047,3
598.448,6
554.095,8
Borçlanma Senetleri
8.994.310,1
55.713.111,7
25.809.134,5
15.912.881,4
20.502.529,0
19.672.048,2
12.815.072,5
14.412.339,3
40.461.243,8
98.424.414,3
110.722.608,2
205.181.065,5
388.809.911,8
207.807.815,6
978.548.917,1
Krediler
11.933.678,3
8.295.185,1
6.027.605,2
1.726.111,3
-1.462.421,1
3.570.504,6
1.450.524,8
-622.551,6
18.738.944,7
15.933.485,6
4.976.526,4
-633.122,1
26.049.427,6
49.837.030,3
37.157.131,1
Hisse Senetleri ve Yatırım
Fonları Payı
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış
Garantiler
23.145,5
61.098,0
55.667,0
18.611,7
418.174,0
182.895,2
427.031,8
824.458,2
2.960.594,5
1.211.976,8
3.077.723,2
3.329.416,7
5.709.811,0
6.752.419,0
23.585.858,7
Hayati Olmayan Teknik Rezervler
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Hayati Sigortalar ve Yıllık Haklar
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Emeklilik Hakları
23.145,5
61.098,0
55.667,0
18.611,7
418.174,0
182.895,2
427.031,8
824.458,2
2.960.594,5
1.211.976,8
3.077.723,2
3.329.416,7
5.709.811,0
6.752.419,0
23.585.858,7
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 55
Nakit ve Mevduatlar
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Borçlanma Senetleri
397.860,1
3.121.031,4
5.934.394,5
4.083.122,1
8.771.302,4
8.780.263,9
9.161.871,7
737.855,2
8.822.418,2
21.060.418,2
13.768.566,5
38.168.332,8
32.989.555,2
33.067.480,0
92.209.410,1
Krediler
4.342.591,2
2.631.611,3
3.232.233,9
-1.074.245,3
-3.903.558,6
-830.361,2
-1.424.015,2
-2.628.086,8
-2.606.608,2
-4.281.002,9
-3.581.446,7
-5.745.569,7
-1.399.434,2
50.604.259,4
18.118.538,3
Hisse Senetleri ve Yatırım
Fonları Payı
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Sigorta, Emeklilik ve
Standartlaştırılmış Garantiler
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok
Opsiyonları
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
1.774.162,1
2.164.208,1
5.127.506,1
Diğer Yükümlülük Hesapları
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
14.999,5
1.766.829,3
700.605,4
142.041,8
3.075.199,6
-432.755,5
4.877.764,3
Net M
ali Değerde Değişiklik:
İşlemler**
-21.710.987,5
-55.969.924,5
-31.618.409,4
-8.896.012,7
-2.388.151,5
1.962.178,0
2.712.881,5
10.370.576,5
-50.340.997,4
-92.702.881,4
-103.420.980,3
-189.531.848,3
-250.982.064,6
-91.778.888,1
-468.991.414,6
Açıklayıcı Notlar
Stoklar Hariç Mali Olmayan Varlık
Edinimleri
41.223.948,6
39.004.256,6
43.382.458,8
42.415.727,3
45.778.945,5
62.046.552,0
68.282.690,7
88.088.922,4
119.490.650,6
164.709.272,4
236.381.400,7
454.881.463,7
459.465.246,4
347.391.026,0
605.725.273,3
Duran Varlıkların Edinimi
39.873.849,0
34.201.732,4
40.329.807,0
37.964.872,7
42.203.245,7
58.113.780,8
59.571.784,5
77.774.627,9
109.875.016,5
147.721.977,9
171.280.360,7
203.355.316,9
312.175.059,9
256.186.528,8
529.777.609,1
Kıymetli Varlıkların Edinimi
3.860,3
5.159,0
5.985,7
9.538,8
3.731,6
116,5
557,1
13.823,2
6.912,1
14.647,2
14.189,3
85.876,9
56.916,8
250.172,6
409.082,7
Üretilmeyen Varlıkların Edinimi
1.346.239,3
4.797.365,1
3.046.666,1
4.441.315,9
3.571.968,2
3.932.654,7
8.710.349,1
10.300.471,3
9.608.722,0
16.972.647,3
65.086.850,6
251.440.269,9
147.233.269,7
90.954.324,6
75.538.581,5
Stoklar Hariç Mali Olmayan Varlıkların
Çıkışı
2.319.966,2
1.813.003,3
4.667.165,4
101.521,8
145.165,1
3.441.402,1
10.471.173,9
16.812.687,7
21.533.560,6
49.399.272,4
87.968.226,2
315.836.612,7
285.619.385,1
140.086.778,4
198.770.435,1
Duran Varlıkların Çıkışı
87.591,1
52.178,3
4.667.165,4
101.521,8
0,0
31.230,8
2.461.474,3
7.933.249,9
11.718.144,8
32.630.078,7
16.036.455,7
75.110.062,8
128.427.202,8
32.670.930,5
65.709.360,2
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu56
Mali Varlık ve Yükümlülüklerdeki Net
İşlemler
-21.710.987,5
-55.969.924,5
-31.618.409,4
-8.896.012,7
-2.388.151,5
1.962.178,0
2.712.881,5
10.370.576,5
-50.340.997,4
-92.702.881,4
-103.420.980,3
-189.531.848,3
-250.982.064,6
-91.778.888,1
-468.991.414,6
İşlemlere Ait Piyasa Değerinde Brüt
Borçlar
29.870.041,7
65.291.518,5
35.012.823,6
32.352.031,7
21.996.261,7
23.070.599,3
21.450.744,7
33.987.863,4
76.002.752,6
128.670.237,7
132.761.886,7
227.747.616,5
453.659.938,5
316.994.595,7
1.109.127.165,4
İşlemlere Ait Piyasa Değerinde Borç
Yükümlülükleri
(Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma
Senetleri, Krediler, Diğer
Yükümlülük
Hesapları)
29.846.896,3
65.230.420,5
34.957.156,6
32.333.420,1
21.578.087,7
22.887.704,2
21.023.712,9
33.163.405,2
73.042.158,1
127.458.260,9
129.684.163,5
224.418.199,8
447.950.127,5
310.242.176,7
1.085.541.306,8
İşlemlere Ait Piyasa Değerinde Borç
Yükümlülükleri
(Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma
Senetleri, Krediler)
21.083.677,8
64.052.621,9
31.987.463,1
17.777.737,7
19.185.860,7
23.394.136,4
14.476.243,7
14.103.356,3
59.471.907,2
114.605.819,3
116.095.570,2
204.962.318,3
415.346.386,7
258.243.294,5
1.016.260.144,0
İşlemlere Ait Piyasa Değerinde Borç
Yükümlülükleri
(Borçlanma Senetleri, Krediler)
20.927.988,4
64.008.296,8
31.836.739,7
17.638.992,8
19.040.107,9
23.242.552,8
14.265.597,3
13.789.787,7
59.200.188,6
114.357.899,9
115.699.134,7
204.547.943,4
414.859.339,4
257.644.845,9
1.015.706.048,2
*Varlık ve yükümlülük işlemlerine bağlı olarak öz kaynaklardaki değişiklik.
**Mali varlık ve yükümlülük işlemlerine bağlı olarak net mali değerdeki değişiklik.
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim
Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir.
2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
4- "-" nin bulunduğu hücrelerde yer alması gereken veriler Bakanlığımızca üretilememektedir.
5- Bu veriler Resmi İstatistik Programı kapsamında üretilmekte ve yayımlanmaktadır.
Varlık ve Yükümlülüklerdeki İşlemler Tablosunun, yapılan kalite değerlendirme çalışması sonucunda; Resmi İstatistiklerde Ulusal Kalite İlke ve Standartlara uygunluğunu gösterir kalite logosudur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 57
Nakit ve Mevduatlar 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 0,0 T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu58
59
Borçlanma Senetleri
14.448.026,3
17.688.422,5
8.150.299,9
-2.285.727,3
25.852.405,4
-22.803.147,8
41.189.083,7
2.421.590,1
24.776.069,3
23.764.579,6
30.882.990,5
133.053.876,2
162.346.211,2
532.186.772,3
1.015.341.105,8
Krediler
11.145.546,2
-2.638.720,0
-2.224.507,0
9.249.643,1
-5.024.378,4
12.288.890,4
-637.649,1
11.572.560,7
14.810.135,5
15.806.926,4
37.667.633,8
15.518.194,3
47.124.949,5
147.845.575,8
144.506.859,8
Hisse Senetleri ve Yatırım
Fonları Payı
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış
Garantiler
0,0
0,0
-364,2
0,0
0,0
0,0
0,0
223,4
482.922,5
45.743,4
-41.515,1
-26.107,3
-38.236,6
21.145,8
-101.240,2
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
-1.774.162,1
-2.164.208,1
-5.127.506,1
Diğer Yükümlülük Hesapları
11.189,6
929,3
-390.869,7
5.239,9
8.375,2
-500.579,3
106.735,9
-344.433,6
5.650,6
-378.824,8
-342.878,7
432.107,4
1.296.613,5
4.113.184,1
7.406.594,3
Yerleşik
4.719.522,6
7.423.966,6
1.191.541,4
-17.885.404,5
16.390.186,3
-25.358.813,9
19.694.155,9
-23.534.470,6
-1.152.817,2
-6.244.982,9
-37.833.017,2
60.185.260,6
29.316.112,5
152.829.513,6
626.049.130,6
Yerleşik Olmayan
20.885.239,5
7.626.665,2
4.343.017,6
24.854.560,2
4.446.215,9
14.343.977,1
20.964.014,6
37.184.411,2
41.227.595,0
45.483.407,5
105.999.247,6
88.792.810,0
179.639.263,0
529.172.956,2
535.976.683,0
Açıklayıcı Notlar
Elde Tutma ve Kazançlardan Kaynaklanan Net
Mali Değer Değişimleri
-20.159.756,7
-21.974.183,7
-3.111.189,9
-209.609,8
-13.712.322,6
42.048.869,0
-18.059.637,8
13.489.366,1
-15.400.713,8
-33.015.145,4
-37.407.993,7
-61.502.055,2
-132.405.885,6
-466.386.858,7
-964.809.342,7
Elde Tutma ve Kazançlara Ait Piyasa Değerinde
Brüt Borçlar
25.604.762,1
15.050.631,8
5.534.559,0
6.969.155,7
20.836.402,2
-11.014.836,7
40.658.170,5
13.649.940,6
40.074.777,8
39.238.424,6
68.166.230,4
148.978.070,6
210.729.537,6
684.166.678,0
1.167.153.319,7
Elde Tutma ve Kazançlara Ait Piyasa
Değerinde Borç Yükümlülükleri
(Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri,
Krediler, Diğer
Yükümlülük Hesapları)
25.604.762,1
15.050.631,8
5.534.923,2
6.969.155,7
20.836.402,2
-11.014.836,7
40.658.170,5
13.649.717,2
39.591.855,3
39.192.681,2
68.207.745,6
149.004.177,9
210.767.774,2
684.145.532,2
1.167.254.559,9
Elde Tutma ve Kazançlara Ait Piyasa
Değerinde Borç Yükümlülükleri
(Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri,
Krediler)
25.593.572,5
15.049.702,5
5.925.792,9
6.963.915,8
20.828.027,0
-10.514.257,4
40.551.434,6
13.994.150,8
39.586.204,7
39.571.506,0
68.550.624,3
148.572.070,5
209.471.160,7
680.032.348,1
1.159.847.965,6
Elde Tutma ve Kazançlara Ait Piyasa
Değerinde Borç Yükümlülükleri
(Borçlanma Senetleri, Krediler)
25.593.572,5
15.049.702,5
5.925.792,9
6.963.915,8
20.828.027,0
-10.514.257,4
40.551.434,6
13.994.150,8
39.586.204,7
39.571.506,0
68.550.624,3
148.572.070,5
209.471.160,7
680.032.348,1
1.159.847.965,6
*Varlık ve yükümlülüklerdeki elde tutma kazanç ve kayıplarına bağlı olarak öz kaynaklardaki değişiklik.
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim
Sektöründe yer alan Kurumların verilerini içermektedir.
2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
4- "-" nin bulunduğu hücrelerde yer alması gereken veriler Bakanlığımızca üretilememektedir.
5- Bu veriler Resmi İstatistik Programı kapsamında üretilmekte ve yayımlanmaktadır.
Varlık ve Yükümlülükleri Elde Tutma Kazanç ve Kayıpları Tablosunun, yapılan kalite değerlendirme çalışması sonucunda; Resmi İstatistiklerde Ulusal Kalite İlke ve Standartlara uygunluğunu gösterir kalite logosudur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 59
Nakit ve Mevduatlar
0,0
0,0
0,0
-202.596,2
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Borçlanma Senetleri
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu60
61
Krediler
-72,3
189.837,1
0,0
1.558,8
0,0
-541,2
-250.056,8
-6.989,9
0,0
-2.573,0
0,0
4.608.297,7
0,0
0,0
0,0
Hisse Senetleri ve Yatırım
Fonları Payı
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış
Garantiler
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
-6.055,0
6.926.091,3
536.083,8
636.192,8
585.934,2
985.201,9
1.126.823,7
2.165.754,3
Mali Türevler ve Çalışanların Stok
Opsiyonları
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Diğer Yükümlülük Hesapları
0,0
1.594.519,4
0,0
0,0
-4.139.994,3
-16.752.526,5
-1.263.958,0
-443.674,7
0,0
1.511.794,2
-1.606.461,1
-2.045.498,1
382.142,3
-9.547,6
-738.082,3
Yerleşik
-72,3
1.614.421,1
0,0
-202.596,2
-4.139.994,3
-16.752.526,5
-1.511.768,6
-456.719,6
6.926.091,3
2.045.305,0
-970.268,3
3.148.733,6
1.367.344,3
1.117.276,2
1.427.672,0
Yerleşik Olmayan
0,0
169.935,5
0,0
1.558,8
0,0
-541,2
-2.246,2
0,0
0,0
0,0
0,0
0,1
0,0
0,0
0,0
Açıklayıcı Notlar
Diğer Değer Değişimlerinden Kaynaklanan
Net Mali Değer Değişimleri
-87.216.494,9
4.368.511,2
10.692.070,2
2.921.395,1
1.578.073,9
13.052.922,4
-405.846,0
-3.110.766,2
-9.781.203,9
-53.425.904,8
2.299.205,2
-6.689.248,9
-3.236.613,6
-4.011.956,1
-31.700.272,1
Diğer Değer Değişimlerine Ait Piyasa
Değerinde Brüt Borçlar
-72,3
1.784.356,6
0,0
-201.037,4
-4.139.994,3
-16.753.067,7
-1.514.014,8
-456.719,6
6.926.091,3
2.045.305,0
-970.268,3
3.148.733,7
1.367.344,3
1.117.276,2
1.427.672,0
Diğer Değer Değişimlerine Ait Piyasa
Değerinde Borç Yükümlülükleri
(Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma
Senetleri, Krediler, Diğer Yükümlülük
Hesapları)
-72,3
1.784.356,6
0,0
-201.037,4
-4.139.994,3
-16.753.067,7
-1.514.014,8
-450.664,6
0,0
1.509.221,2
-1.606.461,1
2.562.799,5
382.142,3
-9.547,6
-738.082,3
Diğer Değer Değişimlerine Ait Piyasa
Değerinde Borç Yükümlülükleri
(Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma
Senetleri, Krediler)
-72,3
189.837,1
0,0
1.558,8
0,0
-541,2
-250.056,8
-6.989,9
0,0
-2.573,0
0,0
4.608.297,7
0,0
0,0
0,0
Diğer Değer Değişimlerine Ait Piyasa
Değerinde Borç Yükümlülükleri
(Borçlanma Senetleri, Krediler)
-72,3
189.837,1
0,0
1.558,8
0,0
-541,2
-250.056,8
-6.989,9
0,0
-2.573,0
0,0
4.608.297,7
0,0
0,0
0,0
*Varlık ve yükümlülüklerdeki diğer değer değişimlerine bağlı olarak öz kaynaklardaki değişiklik.
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim
Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir.
2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
4- Genel Yönetim
Sektörünü oluşturan alt sektörlere ait detay bilgiler ilgili alt sektörlerin tablo dipnotlarında yer almaktadır.
5- "-" nin bulunduğu hücrelerde yer alması gereken veriler Bakanlığımızca üretilememektedir.
6- Bu veriler Resmi İstatistik Programı kapsamında üretilmekte ve yayımlanmaktadır.
Varlık ve Yükümlülüklerdeki Diğer Değer Değişimleri Tablosunun, yapılan kalite değerlendirme çalışması sonucunda; Resmi İstatistiklerde Ulusal Kalite İlke ve Standartlara uygunluğunu gösterir kalite logosudur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 61
Nakit ve Mevduatlar
41.681.244,6
50.253.665,2
44.517.736,2
52.465.328,3
54.926.920,3
67.849.437,4
60.193.446,6
79.888.037,9
77.411.735,5
111.497.988,4
98.599.217,8
138.402.343,7
278.237.714,2
446.538.788,6
908.492.598,9
Borçlanma Senetleri
375.429,6
57.716,0
88.677,0
117.308,6
210.907,2
354.781,1
210.019,9
236.498,9
266.470,4
387.044,6
13.780.606,0
13.803.633,1
13.684.126,7
13.560.738,9
16.231.433,9
Krediler
38.484.172,0
40.271.297,1
37.085.034,4
43.227.961,0
41.545.697,5
46.049.276,7
46.474.309,9
51.739.545,1
60.596.353,7
64.969.158,7
80.459.903,3
116.218.013,1
178.056.508,9
264.528.625,5
441.269.726,4
Hisse Senetleri ve Yatırım
Fonları Payı
53.166.369,6
61.037.864,0
76.313.965,6
83.761.870,8
91.491.022,4
103.724.202,3
124.827.843,8
148.749.860,0
163.691.984,7
97.301.543,1
110.358.158,3
138.091.153,6
153.693.326,3
210.794.859,7
276.601.232,8
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu62
Nakit ve Mevduatlar
862.374,8
906.700,0
1.057.423,4
993.572,2
1.139.325,0
1.290.908,6
1.501.555,0
1.815.123,7
2.086.841,5
2.334.760,9
2.731.196,4
3.145.571,3
3.632.618,6
4.231.067,2
4.785.163,0
Borçlanma Senetleri
321.188.181,8
394.589.716,0
428.549.150,4
442.176.304,4
488.531.238,9
485.400.139,3
539.404.295,5
556.238.224,5
621.475.539,8
743.664.533,8
885.270.132,6
1.223.505.074,1
1.774.661.197,1
2.514.655.785,0
4.508.545.807,9
Krediler
55.800.469,9
61.646.772,2
65.449.870,4
76.427.183,7
69.940.384,1
85.799.238,0
86.362.056,9
97.303.403,4
130.852.481,4
162.590.320,4
205.234.480,7
224.727.850,5
297.902.227,6
495.584.833,7
677.248.824,6
Hisse Senetleri ve Yatırım
Fonları Payı
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler
165.397,1
226.495,1
281.797,9
300.409,6
718.583,6
901.478,8
1.328.510,6
2.147.137,3
12.516.745,4
14.310.549,5
17.982.950,3
21.872.193,9
28.528.970,2
36.429.358,8
62.079.731,6
Hayati Olmayan Teknik Rezervler
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Hayati Sigortalar ve Yıllık Haklar
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Emeklilik Hakları
165.397,1
226.495,1
281.797,9
300.409,6
718.583,6
901.478,8
1.328.510,6
2.147.137,3
12.516.745,4
14.310.549,5
17.982.950,3
21.872.193,9
28.528.970,2
36.429.358,8
62.079.731,6
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 63
704.090.828,6 867.227.513,6 1.030.400.946,4 1.316.314.982,3 1.611.992.886,6 2.281.140.421,3 3.403.423.872,7 5.324.668.029,8 T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu64
66
*** D1 yükümlülük tanımı; borçlanma senetleri ve kredileri içermektedir.
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim
Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir.
2- Tabloda kullanılan veriler stok verilerdir.
3- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
4- "-" nin bulunduğu hücrelerde yer alması gereken veriler Bakanlığımızca üretilememektedir.
5- Bu veriler Resmi İstatistik Programı kapsamında üretilmekte ve yayımlanmaktadır.
M
ali Durum
Tablosunun, yapılan kalite değerlendirme çalışması sonucunda; Resmi İstatistiklerde Ulusal Kalite İlke ve Standartlara uygunluğunu gösterir kalite logosudur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu66
67
6.11.
HARCAM
ALARIN
FONKSİYONEL
SINIFLANDIRILM
ASI TABLOSU
GENEL
YÖNETİM
SEKTÖRÜ
YILLIK
HARCAM
ALARIN
FONKSİYONEL
SINIFLANDIRILM
ASI TABLOSU
Bin TL
2008 YILI
2009 YILI
2010 YILI
2011 YILI
2012 YILI
2013 YILI
2014 YILI
2015 YILI
2016 YILI
2017 YILI
2018 YILI
2019 YILI
2020 YILI
2021 YILI
2022 YILI
HARCAM
ALAR
TOPLAM
I
341.970.599,9
389.487.520,3
417.631.712,1
462.537.606,0
510.921.588,0
587.664.288,2
648.735.367,7
735.627.932,5
893.485.333,8
1.057.347.958 ,3
1.288.129.787 ,9
1.501.422.783 ,6
1.804.458.537 ,2
2.341.114.577 ,7
4.470.480.873 ,8
2.574.574,3 5.671.161,9 6.706.833,3 8.967.189,8 10.301.978,9 11.403.090,9 13.945.907,9 12.927.429,9 23.647.490,2 T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 67
75.054,0 114.926,2 94.841,1 159.554,5 214.484,4 196.423,4 200.338,5 228.600,8 380.556,6 T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu68
8.615.397,0 10.021.179,3 10.905.580,8 12.182.147,9 13.668.104,8 19.382.655,0 32.236.454,9 30.812.543,7 60.125.229,5 T.C. Sayıştay Başkanlığı 2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 69
168.485.442,7
38.511.916,9
55.396.030,1
80.585.201,9
71.053.919,2
99.731.885,1
116.953.088,1
153.446.373,3
224.751.397,7
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim
Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir.
2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
4- Bu veriler Resmi İstatistik Programı kapsamında üretilmekte ve yayımlanmaktadır.
Harcamaların Fonksiyonel Sınıflandırması Tablosunun, yapılan kalite değerlendirme çalışması sonucunda; Resmi İstatistiklerde Ulusal Kalite İlke ve Standartlara uygunluğunu gösterir kalite logosudur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu70
Nakit ve Mevduatlar
0,0
0,0
0,0
-202.596,2
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
0,0
Borçlanma Senetleri
14.448.026,3
17.688.422,5
8.150.299,9
-2.285.727,3
25.852.405,4
-22.803.147,8
41.189.083,7
2.421.590,1
24.776.069,3
23.764.579,6
30.882.990,5
133.053.876,2
162.346.211,2
532.186.772,3
1.015.341.105,8
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 71
18.088.000,7
12.250.192,0
-42.111.340,4
18.182.387,3
-23.991.190,2
5.773.274,0
-4.199.677,9
-38.803.285,5
63.333.994,2
30.683.456,8
153.946.789,8
627.476.802,6
Yerleşik Olmayan
20.885.239,5
7.796.600,7
4.343.017,6
24.856.119,0
4.446.215,9
14.343.435,9
20.961.768,4
37.184.411,2
41.227.595,0
45.483.407,5
105.999.247,6
88.792.810,1
179.639.263,0
529.172.956,2
535.976.683,0
Açıklayıcı Notlar
Diğer Ekonomik Akışlardan Kaynaklanan Net Mali
Değer Değişimleri
-107.376.251,6
-17.605.672,5
7.580.880,2
2.711.785,3
-12.134.248,7
55.101.791,3
-18.465.483,8
10.378.599,9
-25.181.917,7
-86.441.050,2
-35.108.788,5
-68.191.304,1
-135.642.499,2
-470.398.814,8
-996.509.614,8
Diğer Ekonomik Akışlara Ait Piyasa Değerinde Brüt
Borçlar
25.604.689,8
16.834.988,4
5.534.559,0
6.768.118,2
16.696.407,9
-27.767.904,4
39.144.155,7
13.193.221,0
47.000.869,1
41.283.729,7
67.195.962,1
152.126.804,3
212.096.881,8
685.283.954,2
1.168.580.991,7
Diğer Ekonomik Akışlara Ait Piyasa Değerinde
Borç Yükümlülükleri
(Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri,
Krediler, Diğer Yükümlülük
Hesapları)
25.604.689,8
16.834.988,4
5.534.923,2
6.768.118,2
16.696.407,9
-27.767.904,4
39.144.155,7
13.199.052,6
39.591.855,3
40.701.902,4
66.601.284,4
151.566.977,4
211.149.916,5
684.135.984,6
1.166.516.477,6
Diğer Ekonomik Akışlara Ait Piyasa Değerinde
Borç Yükümlülükleri
(Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri,
Krediler)
25.593.500,3
15.239.539,6
5.925.792,9
6.965.474,6
20.828.027,0
-10.514.798,6
40.301.377,8
13.987.160,9
39.586.204,7
39.568.933,0
68.550.624,3
153.180.368,2
209.471.160,7
680.032.348,1
1.159.847.965,6
Diğer Ekonomik Akışlara Ait Piyasa Değerinde
Borç Yükümlülükleri
(Borçlanma Senetleri, Krediler)
25.593.500,3
15.239.539,6
5.925.792,9
6.965.474,6
20.828.027,0
-10.514.798,6
40.301.377,8
13.987.160,9
39.586.204,7
39.568.933,0
68.550.624,3
153.180.368,2
209.471.160,7
680.032.348,1
1.159.847.965,6
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim
Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir.
2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
4- "-" nin bulunduğu hücrelerde yer alması gereken veriler Bakanlığımızca üretilememektedir.
5- Bu veriler Resmi İstatistik Programı kapsamında üretilmekte ve yayımlanmaktadır.
Varlık ve Yükümlülüklerdeki Toplam
Diğer Ekonomik Akışlar Tablosunun, yapılan kalite değerlendirme çalışması sonucunda; Resmi İstatistiklerde Ulusal Kalite İlke ve Standartlara uygunluğunu gösterir kalite logosudur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2022 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu72