2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu.pdf
2020 YILI MALİ İSTATİSTİKLERİ DEĞERLENDİRME RAPORU Eylül 2021 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI MALİ İSTATİSTİKLERİ DEĞERLENDİRME RAPORU Eylül 2021
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 54’üncü maddesi ile 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 40’ıncı maddesi gereği hazırlanarak Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuştur.
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 54’üncü maddesi ile 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 40’ıncı maddesi gereği hazırlanarak Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuştur. İÇİNDEKİLER
- GENEL ÇERÇEVE ..................................................................................................................................... 1
- DENETİMİN KONUSU .............................................................................................................................. 3 2.1. MALİ İSTATİSTİKLERİN KAPSAMI ................................................................................................ 4 2.2. VERİ DERLEME VE TABLO ÜRETİM SÜRECİ .............................................................................. 6 2.3. MALİ İSTATİSTİK TABLOLARI ....................................................................................................... 8 2.4. GENEL YÖNETİM MALİ TABLO BÜYÜKLÜKLERİ ..................................................................... 9
- TEMEL GÖSTERGE VE DENKLİKLERİN ANALİZİ ....................................................................... 13 3.1. BRÜT FAALİYET DENGESİ ............................................................................................................ 14 3.2. NET BORÇLANMA/BORÇ VERME GEREĞİ ................................................................................. 15 3.3. NET DEĞER (ÖZ KAYNAKLAR) .................................................................................................... 17 3.4. NET MALİ DEĞER ............................................................................................................................ 18 3.5. NAKİT DENGESİ ............................................................................................................................... 19 3.6. NAKİT STOKUNDAKİ NET DEĞİŞİM ........................................................................................... 20
- 2020 YILI GENEL YÖNETİM MALİ İSTATİSTİKLERİNE İLİŞKİN DEĞERLENDİRME ......... 23 4.1. HAZIRLANMA VE YAYIMLANMA BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME ................................. 23 4.1.1. Genel Yönetim Sektörü Kapsamına Dâhil Edilmesi Gereken Kurumlar Bulunması .......................... 24 4.1.2. Kullanılan İstatistiki Yöntemler Hakkında Yeterli Bilgi Verilmemesi ................................................ 25 4.1.3. Dipnotların Yeterli, Açık ve Anlaşılır Şekilde Düzenlenmemesi ........................................................ 27 4.1.4. Muhasebe Kodlarının GFS Kodlarına Dönüştürülmesinde Hatalı Uygulamalar Yapılması................ 27 4.2. DOĞRULUK VE GÜVENİLİRLİK BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME ..................................... 29 4.2.1. Tabloların GFSM 2014’e Uyarlanması Kapsamında Yapılan İşlemlere İlişkin Değerlendirme ......... 29 4.2.2. Harcamaların Fonksiyonel Sınıflandırılması Tablosuna Esas Verilerde Fonksiyonel Kod Eksikliği Bulunması ......................................................................................................................................................... 31 4.2.3. Borçlanma Senetlerinin Değerleme Yönteminde Alt Sektörler Arasında Farklılıklar Bulunması ...... 31 4.2.4. Konsolidasyon ve Eliminasyon İşlemlerine İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler ................................. 32 4.3. ÖNCEDEN BELİRLENMİŞ STANDARTLARA UYGUNLUK BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME ........................................................................................................................................ 36
- DEĞERLENDİRME VE ÖNERİLER ..................................................................................................... 39
- EKLER-2020 YILI GENEL YÖNETİM MALİ İSTATİSTİK TABLO SETİ ..................................... 41
TABLO, ŞEKİL ve GRAFİK LİSTESİ Tablo 1: Brüt Faaliyet Dengesi .......................................................................................................................... 14 Tablo 2: Net Borçlanma/Borç Verme Gereği ................................................................................................... 16 Tablo 3: Net Değer .............................................................................................................................................. 17 Tablo 4: Net Mali Değer ..................................................................................................................................... 18 Tablo 5: Nakit Dengesi........................................................................................................................................ 19 Tablo 6: Nakit Stokundaki Net Değişim ........................................................................................................... 20 Şekil 1: Mali İstatistiklere Esas Genel Yönetim Sektörü Kapsamı ................................................................... 5 Şekil 2: Veri Derleme ve Tablo Üretim Süreci ................................................................................................... 7 Şekil 3: Devlet Mali İstatistikleri Analitik Çerçevesi ....................................................................................... 13 Grafik 1: Genel Yönetim Sektörü Kurum Dağılımı ........................................................................................... 6 Grafik 2: 2018-2020 Yılları Faaliyet Sonuçları................................................................................................... 9 Grafik 3: 2020 Yılı Varlık ve Yükümlülükler ................................................................................................... 10 Grafik 4: 2020 Yılı Varlık Kalemleri ................................................................................................................. 10 Grafik 5: 2020 Yılı Yükümlülük Kalemleri ...................................................................................................... 11 Grafik 6: Faaliyet Dengesi .................................................................................................................................. 15 Grafik 7: Net Borçlanma/Net Borç Verme Gereği ........................................................................................... 16 Grafik 8: Net Değer ............................................................................................................................................ 18 Grafik 9: Net Mali Değer .................................................................................................................................... 19 Grafik 10: Nakit Dengesi .................................................................................................................................... 20 Grafik 11: Nakit Stokundaki Net Değişim ........................................................................................................ 21
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 1
- GENEL ÇERÇEVE Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 2020 yılı Genel Yönetim Mali İstatistikleri, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 54’üncü maddesi ile 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 40’ıncı maddesi hükümlerine istinaden hazırlanma, yayımlanma, doğruluk, güvenilirlik ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından değerlendirilerek 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu hazırlanmıştır. Bu kapsamda yapılan tespit, değerlendirme ve öneriler Raporun ilgili bölümlerinde aşağıdaki şekilde yer almaktadır. Denetimin Konusu bölümünde, mali istatistiklerin kapsamı, veri derleme ve tablo üretim süreci, yayımlanan mali istatistik tabloları ile tablo büyüklükleri hakkında bilgi verilmektedir. Temel Gösterge ve Denkliklerin Analizi bölümünde, genel yönetim sektörü yıllık tablolarında yer verilen ekonomik büyüklükler hakkında bilgiler ile başlıca gösterge ve denkliklerin analizine yer verilmektedir. 2020 Yılı Genel Yönetim Mali İstatistiklerine İlişkin Değerlendirme bölümünde, hazırlanma, yayımlanma, doğruluk, güvenilirlik ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından eksik veya yetersiz olduğu değerlendirilen hususlara ilişkin tespitlere yer verilmektedir. Değerlendirme ve Öneriler bölümünde, denetim kriterleri esas alınarak yapılan incelemeler sonucunda ulaşılan denetim görüşü ile mali istatistiklerin güvenilirliğinin arttırılması ve kamuoyunun doğru bilgilendirilmesine katkı sağlayacak değerlendirme ve önerilere yer verilmektedir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 3 2. DENETİMİN KONUSU 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu’nun konusu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile bu Kanun’un ilgili maddelerine dayanılarak çıkarılan Mali İstatistik Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesinde sayılan genel yönetim mali istatistik tablolarıdır. 5018 sayılı Kanun’un 52, 53 ve 54’üncü maddeleri ile genel yönetim sektörü kapsamındaki kamu idarelerinin mali istatistiklerine ilişkin hususlar belirlenmiş ve bu doğrultuda genel yönetim sektörü kapsamının belirlenmesi, belirlenen kapsama dâhil birimlerin verilerinin derlenmesi ve bu veriler doğrultusunda mali istatistiklerin üretilmesi yetkisi Hazine ve Maliye Bakanlığına verilmiştir. 5018 sayılı Kanun’a göre mali istatistikler; uluslararası standartlara uygun olarak bütünlük, güvenilirlik, kullanışlılık, yöntemsel geçerlilik ve ulaşılabilirlik ilkeleri çerçevesinde, muhasebe kayıtlarındaki verilere dayanılarak ve istatistiksel yöntemler kullanılarak hazırlanan konsolide mali tabloları içermektedir. Mali İstatistik Yönetmeliği’nde mali istatistik; “genel yönetim sektörü kapsamındaki idarelerin gelir, gider, varlık, yükümlülük ve öz kaynaklarına ilişkin bilgiler sunan ve istatistiki temellere dayanılarak oluşturulan konsolide mali tablolar” şeklinde tanımlanmıştır. Dolayısıyla bu Rapor’un konusunu oluşturan genel yönetim mali istatistikleri, merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareler alt sektörlerinin tamamının gelirlerini, harcamalarını, varlık ve yükümlülüklerini konsolide olarak gösteren mali tablolardır. İstatistiki temellere dayanılarak oluşturulan konsolide mali tabloların temel amacı, devletin faaliyetlerinin ekonomi üzerindeki etkisinin ölçülmesi ve genel yönetimin performansının analiz edilmesidir. Nitekim Devlet Muhasebesi Standardı 22’de de; mali raporlamanın istatistiksel temelleri uyarınca hazırlanan mali tabloların amacının, genel yönetimin ve daha genel bağlamda kamu sektörünün performansının analiz edilmesi ve değerlendirilmesi için uygun olan bilgilerin sağlanması olduğu ifade edilmiştir. Bu anlamda, genel yönetim sektörünün mali durumu ve performansı hakkında kamuoyuna tek elden bilgi sunan mali istatistikler, bireysel mali tablolar tarafından T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 3
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 4 sunulamayan genel bakış açısının kamu sektörünün tamamı için yorumlanabilir ve uluslararası karşılaştırmaya olanak verecek şekilde ortaya konulmasını sağlamaktadır. Ülkemizde ilk kez 2003 yılında 5018 sayılı Kanun ile mali istatistiklerin yasal çerçevesi belirlenmiş, 2006 yılında merkezi yönetim ve mahalli idareler alt sektörleri için konsolide mali tablo üretilmeye başlanmıştır. Sosyal güvenlik kurumları alt sektörünü de içeren genel yönetim mali istatistikleri ise 2008 yılından bu yana hazırlanmaktadır. Mali istatistik tabloları 2017 yılına kadar Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği doğrultusunda hazırlanmaktayken, 24.02.2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Mali İstatistik Yönetmeliği ile uygulama değişikliğine gidilerek ayrı bir düzenleme yürürlüğe girmiştir. Ayrıca genel yönetim sektörü mali istatistik tablolarını detaylı şekilde açıklamak ve kullanıcıların bu tablolar hakkında daha fazla bilgi sahibi olmalarına yardımcı olmak amacıyla Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce hazırlanan Genel Yönetim Sektörü Mali İstatistikleri Kılavuzu yayımlanmıştır. Söz konusu Yönetmelik veri derleyiciler tarafından yapılacak çalışmalar için “geçerli raporlama çerçevesi”ni, Sayıştay denetimi açısından ise “denetim kriteri”ni temsil etmektedir. Yönetmelikte, mali istatistiklerin hazırlanmasına esas teşkil edecek uluslararası standart olarak Uluslararası Para Fonu’nun yayımlamış olduğu Devlet Mali İstatistikleri Kılavuzu 2014 (Government Financial Statistics Manual-GFSM 2014) esas alınmış olup 2017 mali yılından itibaren Yönetmelik ve Devlet Mali İstatistikleri Kılavuzu ile uyumlu bir tablo seti hazırlanmaya başlanmıştır. 2.1. MALİ İSTATİSTİKLERİN KAPSAMI 5018 sayılı Kanun’un 52’nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığı, aynı Kanun’un 2’nci ve 3’üncü maddelerinde belirlenen genel yönetim kapsamına bağlı kalmaksızın mali istatistiklerin derlenmesine ilişkin “Genel Yönetim Sektörü” adıyla yeni bir kapsam belirlemeye yetkili kılınmıştır. Bu yetkiye istinaden, ilk olarak 2008 yılında yayımlanan 5 sıra numaralı Genel Yönetim Mali İstatistikleri Genel Tebliğ ile kapsam belirlenmiş ve bu Tebliğde her 3 yılda bir kapsamın güncellenmesi hükme bağlanmıştır. Bu güncellemelere istinaden en son 2018 yılında Genel Yönetim Sektörü Kapsam Güncelleme Toplantıları gerçekleştirilmiş, sektöre dâhil kurumlarda değişiklik yapılmış ve Bakanlık tarafından 59 sıra no.lu Genel Yönetim Mali İstatistikleri Genel Tebliği yayımlanmıştır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu4
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 4 sunulamayan genel bakış açısının kamu sektörünün tamamı için yorumlanabilir ve uluslararası karşılaştırmaya olanak verecek şekilde ortaya konulmasını sağlamaktadır. Ülkemizde ilk kez 2003 yılında 5018 sayılı Kanun ile mali istatistiklerin yasal çerçevesi belirlenmiş, 2006 yılında merkezi yönetim ve mahalli idareler alt sektörleri için konsolide mali tablo üretilmeye başlanmıştır. Sosyal güvenlik kurumları alt sektörünü de içeren genel yönetim mali istatistikleri ise 2008 yılından bu yana hazırlanmaktadır. Mali istatistik tabloları 2017 yılına kadar Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği doğrultusunda hazırlanmaktayken, 24.02.2018 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Mali İstatistik Yönetmeliği ile uygulama değişikliğine gidilerek ayrı bir düzenleme yürürlüğe girmiştir. Ayrıca genel yönetim sektörü mali istatistik tablolarını detaylı şekilde açıklamak ve kullanıcıların bu tablolar hakkında daha fazla bilgi sahibi olmalarına yardımcı olmak amacıyla Hazine ve Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünce hazırlanan Genel Yönetim Sektörü Mali İstatistikleri Kılavuzu yayımlanmıştır. Söz konusu Yönetmelik veri derleyiciler tarafından yapılacak çalışmalar için “geçerli raporlama çerçevesi”ni, Sayıştay denetimi açısından ise “denetim kriteri”ni temsil etmektedir. Yönetmelikte, mali istatistiklerin hazırlanmasına esas teşkil edecek uluslararası standart olarak Uluslararası Para Fonu’nun yayımlamış olduğu Devlet Mali İstatistikleri Kılavuzu 2014 (Government Financial Statistics Manual-GFSM 2014) esas alınmış olup 2017 mali yılından itibaren Yönetmelik ve Devlet Mali İstatistikleri Kılavuzu ile uyumlu bir tablo seti hazırlanmaya başlanmıştır. 2.1. MALİ İSTATİSTİKLERİN KAPSAMI 5018 sayılı Kanun’un 52’nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığı, aynı Kanun’un 2’nci ve 3’üncü maddelerinde belirlenen genel yönetim kapsamına bağlı kalmaksızın mali istatistiklerin derlenmesine ilişkin “Genel Yönetim Sektörü” adıyla yeni bir kapsam belirlemeye yetkili kılınmıştır. Bu yetkiye istinaden, ilk olarak 2008 yılında yayımlanan 5 sıra numaralı Genel Yönetim Mali İstatistikleri Genel Tebliğ ile kapsam belirlenmiş ve bu Tebliğde her 3 yılda bir kapsamın güncellenmesi hükme bağlanmıştır. Bu güncellemelere istinaden en son 2018 yılında Genel Yönetim Sektörü Kapsam Güncelleme Toplantıları gerçekleştirilmiş, sektöre dâhil kurumlarda değişiklik yapılmış ve Bakanlık tarafından 59 sıra no.lu Genel Yönetim Mali İstatistikleri Genel Tebliği yayımlanmıştır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 5 Genel yönetim sektörü; merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları alt sektörlerinden oluşmakta olup kapsama dâhil kurumlar aşağıdaki şekilde özetlenmektedir. Şekil 1: Mali İstatistiklere Esas Genel Yönetim Sektörü Kapsamı1 Genel yönetim sektörüne dâhil kurumlardan yıl içinde kapanan, birleşen ve yeni kurulan kamu kurumları, ilgili alt sektörlere dâhil edilmektedir. Genel yönetim sektörü 2020 yılında aşağıda detayına yer verilen toplam 2889 adet kamu idaresinden oluşmaktadır. 1 5018 sayılı Kanun’un 52’nci maddesi gereğince genel yönetim sektörü kapsamı, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası ve Türkiye İstatistik Kurumunun görüşleri alınarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenmektedir. GENEL YÖNETİM MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE İÇİ KURUMLAR Genel Bütçeli İdareler Özel Bütçeli İdareler Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar (BDDK ve SPK hariç) BÜTÇE DIŞI KURUMLAR Fonlar Döner Sermayeler Sosyal Tesisler Diğer Kurumlar MAHALLİ İDARELER İl Özel İdareleri Belediyeler Kalkınma Ajansları Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri Mahalli İdare Birlikleri Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARI Sosyal Güvenlik Kurumu İşsizlik Sigortası Fonu Türkiye İş Kurumu T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 5
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 6 Grafik 1: Genel Yönetim Sektörü Kurum Dağılımı 2.2. VERİ DERLEME VE TABLO ÜRETİM SÜRECİ Mali İstatistik Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinde, genel yönetim sektörü kapsamındaki idarelerin mali istatistiklere esas teşkil edecek verilerinin derlenmesinde muhasebe kayıtlarının dikkate alınacağı, birimlerin mali istatistik kapsamındaki mizan, mali tablo ve diğer tüm bilgilerini Bakanlığa iletmekle yükümlü oldukları ifade edilmektedir. GFSM-Devlet Mali İstatistikleri Kılavuzu 2014’le uyumlu konsolide mali tablolara esas verilerin derleme süreci aşağıdaki şekilde yer verildiği üzere beş ana aşamadan oluşmaktadır. 2141 522 223 3 0 500 1000 1500 2000 2500 Mahalli İdareler Merkezi Yönetim Bütçe Dışı Merkezi Yönetim Bütçe İçi Sosyal Güvenlik Kurumları 2020 GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu6
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 6 Grafik 1: Genel Yönetim Sektörü Kurum Dağılımı 2.2. VERİ DERLEME VE TABLO ÜRETİM SÜRECİ Mali İstatistik Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinde, genel yönetim sektörü kapsamındaki idarelerin mali istatistiklere esas teşkil edecek verilerinin derlenmesinde muhasebe kayıtlarının dikkate alınacağı, birimlerin mali istatistik kapsamındaki mizan, mali tablo ve diğer tüm bilgilerini Bakanlığa iletmekle yükümlü oldukları ifade edilmektedir. GFSM-Devlet Mali İstatistikleri Kılavuzu 2014’le uyumlu konsolide mali tablolara esas verilerin derleme süreci aşağıdaki şekilde yer verildiği üzere beş ana aşamadan oluşmaktadır. 2141 522 223 3 0 500 1000 1500 2000 2500 Mahalli İdareler Merkezi Yönetim Bütçe Dışı Merkezi Yönetim Bütçe İçi Sosyal Güvenlik Kurumları 2020 GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 7 Şekil 2: Veri Derleme ve Tablo Üretim Süreci Mali istatistiklerin derlenmesi amacıyla, öncelikle uluslararası standartlar çerçevesinde kapsam belirlemesi yapılmakta, bir başka deyişle genel yönetim sektörüne dâhil edilecek kurumlar belirlenmektedir. Kapsam dâhilindeki kurumlardan merkezi yönetim bütçe içi sektörüne dâhil olanların mali verileri, Muhasebat Genel Müdürlüğü bilişim sisteminde yer alan muhasebe kayıtları üzerinden, diğer kurumların verileri ise Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi’ne yüklenen kurum mizanları üzerinden derlenmektedir. Mali istatistik tabloları oluşturulurken; muhasebe kayıtları ve mizanlarda yer alan hesap kodları, analiz edilerek sınıflandırılmakta ve GFS (mali istatistik) kod yapısına uygun hale dönüştürülmektedir. Kod dönüşümünün ardından kapsam dahilindeki kurumların mizanları bir araya getirilerek konsolide edilmekte ve tüm birim ve kuruluşların karşılıklı ilişkilerinden doğan tutarlar ilgili hesaplardan silinerek elimine edilmektedir. Son aşamada, kapsam dahilindeki kurumların konsolide verileri üzerinde, tabloların doğruluk ve güvenilirliğini etkilediği değerlendirilen hususlara ilişkin düzeltmeler yapılması neticesinde tablolar otomasyon sistemi üzerinden oluşturulmaktadır. Mali İstatistik Yönetmeliği’nde öngörülen durumların gerçekleşmesi halinde yayımlanmış mali istatistikler KAPSAM •Sektörlere dahil kurumların tanımlanması VERİ TOPLANMASI •Verilerin sistemden alınması ve kontrolü KOD DÖNÜŞÜMÜ •Hesap kodlarının yeniden sınıflandırılması ve dönüştürülmesi KONSOLİDASYON VE ELİMİNASYON •Kurumlar arası karşılıklı işlemlerin tablolardan arındırlması TABLOLARIN OLUŞTURULMASI •Konsolide edilmiş verilerin otomasyon sistemine aktarılarak tablo haline getirilmesi T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 7
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 8
üzerinde sonradan revizyon2 yapılmakta ve revizyon ölçüm tablosu ile söz konusu
değişikliklerin dengelere etkisi yayımlanmaktadır.
2.3. MALİ İSTATİSTİK TABLOLARI
Mali istatistik seti kapsamında Yönetmelik’in 10’uncu maddesinde belirtildiği üzere
aşağıdaki tablolar yayımlanmaktadır:
a) Faaliyet Tablosu,
b) Nakit Kaynak ve Kullanımları Tablosu,
c) Stok Durumu ve Akış Tablosu,
ç) Öz Kaynaklardaki Toplam Değişimler Tablosu,
d) Gelir Tablosu,
e) Gider Tablosu,
f) Varlık ve Yükümlülüklerdeki İşlemler Tablosu,
g) Varlık ve Yükümlülükleri Elde Tutma Kazanç ve Kayıpları Tablosu,
ğ) Varlık ve Yükümlülüklerdeki Diğer Değer Değişimleri Tablosu,
h) Mali Durum Tablosu,
ı) Harcamaların Fonksiyonel Sınıflandırılması Tablosu,
i) Varlık ve Yükümlülüklerdeki Toplam Diğer Ekonomik Akışlar Tablosu.
Söz konusu mali tablolar, genel yönetim sektörü ve bu sektörü oluşturan merkezi
yönetim, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareler alt sektörlerinin her biri için konsolide
olarak hazırlanmaktadır.
Yukarıda yer verilen tablolardan Stok Durumu ve Akış Tablosu, Öz Kaynaklardaki
Toplam Değişimler Tablosu ve Mali Durum Tablosu yıllık olarak, diğer tablolar ise merkezi
yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik alt sektörleri için Resmi İstatistik Programında
belirlenen takvime uygun olarak üçer aylık dönemlerde ve yıllık olarak yayımlanmaktadır.
2 Bu raporda yer alan 2019 yılı rakamları rutin revizyon sebebiyle 2019 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporunda yer
alan rakamlardan farklılık göstermektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu8
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 8
üzerinde sonradan revizyon2 yapılmakta ve revizyon ölçüm tablosu ile söz konusu
değişikliklerin dengelere etkisi yayımlanmaktadır.
2.3. MALİ İSTATİSTİK TABLOLARI
Mali istatistik seti kapsamında Yönetmelik’in 10’uncu maddesinde belirtildiği üzere
aşağıdaki tablolar yayımlanmaktadır:
a) Faaliyet Tablosu,
b) Nakit Kaynak ve Kullanımları Tablosu,
c) Stok Durumu ve Akış Tablosu,
ç) Öz Kaynaklardaki Toplam Değişimler Tablosu,
d) Gelir Tablosu,
e) Gider Tablosu,
f) Varlık ve Yükümlülüklerdeki İşlemler Tablosu,
g) Varlık ve Yükümlülükleri Elde Tutma Kazanç ve Kayıpları Tablosu,
ğ) Varlık ve Yükümlülüklerdeki Diğer Değer Değişimleri Tablosu,
h) Mali Durum Tablosu,
ı) Harcamaların Fonksiyonel Sınıflandırılması Tablosu,
i) Varlık ve Yükümlülüklerdeki Toplam Diğer Ekonomik Akışlar Tablosu.
Söz konusu mali tablolar, genel yönetim sektörü ve bu sektörü oluşturan merkezi
yönetim, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareler alt sektörlerinin her biri için konsolide
olarak hazırlanmaktadır.
Yukarıda yer verilen tablolardan Stok Durumu ve Akış Tablosu, Öz Kaynaklardaki
Toplam Değişimler Tablosu ve Mali Durum Tablosu yıllık olarak, diğer tablolar ise merkezi
yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik alt sektörleri için Resmi İstatistik Programında
belirlenen takvime uygun olarak üçer aylık dönemlerde ve yıllık olarak yayımlanmaktadır.
2 Bu raporda yer alan 2019 yılı rakamları rutin revizyon sebebiyle 2019 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporunda yer
alan rakamlardan farklılık göstermektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 9
Ayrıca merkezi yönetim bütçe içi alt sektörü için Faaliyet Tablosu ile Nakit Kaynak ve
Kullanımları Tablosu aylık olarak da yayımlanmaktadır.
2.4. GENEL YÖNETİM MALİ TABLO BÜYÜKLÜKLERİ
Mali istatistikler, genel yönetim sektörünün mali büyüklüklerini ölçmek ve analiz etmek
için tasarlanmış tabloları içermektedir. Bu büyüklükler gelirler, giderler ve bunların sonucunda
ortaya çıkan açık ya da fazla (faaliyet dengesi), varlık ve yükümlülüklerin farkını ortaya koyan
net değer (öz kaynaklar) ile net borç pozisyonudur.
2020 yılı Genel Yönetim Sektörü Faaliyet Tablosundan elde edilen gelir, gider ve
harcama büyüklüklerine aşağıda yer verilmiştir.
Grafik 2: 2018-2020 Yılları Faaliyet Sonuçları
*Harcamalar = Giderler + Net Mali Olmayan Varlık Edinimi
Yukarıdaki grafikten görüleceği üzere, 2020 yılında Genel Yönetim Faaliyet
Tablosunda yer alan gelirler toplamı 1.590.731.961,7 bin TL, giderler toplamı 1.739.914.162,1
bin TL’dir. Giderler kalemine 65.006.821,0 bin TL net mali olmayan varlık edinimi
eklendiğinde, harcamalar toplamı ise 1.804.920.983,1 bin TL olarak gerçekleşmiştir. 2020
yılında gelirler 2019 yılına oranla %15,7 artış gösterirken, giderler %11,4, harcamalar ise
%20,2 oranında artmıştır.
Genel Yönetim Sektörü Mali Durum Tablosunda gösterilen varlık ve yükümlülüklerin
2018 2019 2020
GELİRLER 1.192.815.334,3 1.375.145.524,3 1.590.731.961,7
GİDERLER 1.283.111.938,1 1.561.316.259,0 1.739.914.162,1
HARCAMALAR 1.287.588.416,9 1.501.418.155,1 1.804.920.983,1
2018-2020 YILLARI FAALİYET SONUÇLARI (Bin TL)
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 9
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 10 2018-2020 dönemi itibarıyla detayları ise aşağıdaki grafikte görülmektedir. Grafik 3: 2020 Yılı Varlık ve Yükümlülükler Toplam varlıklar 2020 yılında bir önceki yıla göre %6,8 oranında artarak 5.295.963.368,7 bin TL tutarında gerçekleşmiştir. Yükümlülükler ise 2020 yılında bir önceki yıla göre %41,5 oranında artış göstererek 2.273.470.920,0 bin TL tutarında gerçekleşmiştir. 2020 yılı Genel Yönetim Sektörünün varlık ve yükümlülük kalemlerinin dağılımı aşağıdaki grafiklerde görülmektedir. Grafik 4: 2020 Yılı Varlık Kalemleri 2018 2019 2020 VARLIK 4.882.368.520,2 4.959.070.214,4 5.295.963.368,7 YÜKÜMLÜLÜK 1.223.982.982,2 1.606.356.334,3 2.273.470.920,0 VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER (Bin TL) 64,12% 18,01% 5,65% 2,89% 5,25% 3,36% 0,71% VARLIKLAR Üretilmeyen Varlıklar Duran Varlıklar Diğer Alacak Hesapları Hisse Senetleri ve Yatırım Fon Payı Nakit ve Mevduatlar Krediler Diğer Varlık Hesapları T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu10
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 10 2018-2020 dönemi itibarıyla detayları ise aşağıdaki grafikte görülmektedir. Grafik 3: 2020 Yılı Varlık ve Yükümlülükler Toplam varlıklar 2020 yılında bir önceki yıla göre %6,8 oranında artarak 5.295.963.368,7 bin TL tutarında gerçekleşmiştir. Yükümlülükler ise 2020 yılında bir önceki yıla göre %41,5 oranında artış göstererek 2.273.470.920,0 bin TL tutarında gerçekleşmiştir. 2020 yılı Genel Yönetim Sektörünün varlık ve yükümlülük kalemlerinin dağılımı aşağıdaki grafiklerde görülmektedir. Grafik 4: 2020 Yılı Varlık Kalemleri 2018 2019 2020 VARLIK 4.882.368.520,2 4.959.070.214,4 5.295.963.368,7 YÜKÜMLÜLÜK 1.223.982.982,2 1.606.356.334,3 2.273.470.920,0 VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER (Bin TL) 64,12% 18,01% 5,65% 2,89% 5,25% 3,36% 0,71% VARLIKLAR Üretilmeyen Varlıklar Duran Varlıklar Diğer Alacak Hesapları Hisse Senetleri ve Yatırım Fon Payı Nakit ve Mevduatlar Krediler Diğer Varlık Hesapları T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 11 Belirli bir dönem boyunca kullanma ve elde tutma nedeniyle ekonomik sahibine fayda sağlayan değer saklama aracı olarak tanımlanan varlıklar; duran varlıklar, stoklar, kıymetli varlıklar ve üretilmeyen varlıkları içeren mali olmayan varlıklar ile nakit, hisse senedi, krediler ve borçlanma senetlerini içeren mali varlıklardan oluşmaktadır. 2020 yılı varlık kalemlerinin dağılımına bakıldığında, toplam varlıkların %64,12’sinin üretilmeyen varlıklar (arsa, arazi vb.), %18,01’inin ise duran varlıklardan (binalar, makine teçhizat vb.) oluştuğu görülmektedir.Diğer Varlık Hesaplarıvarlıklar içinde %0,71 ile en düşük paya sahip olup kıymetli eşyalar, borçlanma senetleri ve stokların toplamından oluşmaktadır. Likiditesi yüksek mali varlık kalemlerinden olan nakit ve mevduatlar (%5,25), borçlanma senetleri (%0,26) ve kredilerin (%3,36) ise varlıklar içindeki payı %8,87 düzeyinde kalmaktadır. Grafik 5: 2020 Yılı Yükümlülük Kalemleri İdareye ait geçmişteki işlem ve olaylardan kaynaklanan mevcut borç ve sorumlulukları gösteren yükümlülükler; nakit ve mevduatlar, borçlanma senetleri, krediler, emeklilik hakları ve diğer yükümlülüklerden oluşmaktadır. 2020 yılı yükümlülük kalemlerinin dağılımına bakıldığında, toplam yükümlülüklerin %78,06’sının borçlanma senetleri, %13,11’inin ise krediler olduğu dolayısıyla borçlanma araçlarında uzun vadeli araçların payının yüksek olduğu görülmektedir. 0,16% 78,06% 13,11% 1,25% 7,41% YÜKÜMLÜLÜKLER Nakit ve Mevduatlar Borçlanma Senetleri Krediler Emeklilik Hakları Diğer Yükümlülük Hesapları T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 11
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 12
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 12 T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 13 3. TEMEL GÖSTERGE VE DENKLİKLERİN ANALİZİ Mali istatistiklerin hazırlanmasına esas olan GFSM 2014’te temel olarak dört ana tablo öngörülmektedir. Bunlar; Faaliyet Tablosu, Mali Durum Tablosu, Diğer Ekonomik Akışlar Tablosu ile Nakit Kaynak ve Kullanımları Tablosudur. Bu bölümde bu tablolardan elde edilen temel gösterge ve denklikler üzerinden yapılan analize yer verilmektedir. Şekil 3: Devlet Mali İstatistikleri Analitik Çerçevesi Yukarıda bahsi geçen temel mali istatistik tablolarından; brüt faaliyet dengesi, net borçlanma gereği, net değer, nakit açık/fazlası olarak adlandırılan önemli gösterge ve denkliklere ulaşılmaktadır. Bu gösterge ve denklikler; makroekonomik analizlerin yapılmasına imkân sağlayarak, ulusal performansın değerlendirilmesine ve uluslararası karşılaştırılabilirliğe katkı sunmaktadır.
- Akımlar= İşlemler + Diğer Ekonomik Akımlar T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 13
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 14
Yukarıdaki şekilde GFSM 2014’te öngörülen yatay ve dikey eşitlikler ile denge
kalemlerinin hesaplanma prensiplerine yer verilmiştir. Buna göre, dönem başı stok durumu ile
dönem içerisindeki akışların toplanması sonucunda dönem sonu stok mevcuduna, dolayısıyla
kapanış bilançosundaki tutarlara ulaşılmaktadır.
Mali istatistik tablolarından üretilen temel gösterge ve denkliklere ilişkin bilgilere
aşağıda yer verilmiştir.
3.1. BRÜT FAALİYET DENGESİ
Brüt Faaliyet Dengesi = Gelirler - (Giderler - Amortisman Giderleri)
Brüt faaliyet dengesi, faaliyet tablosundan hesaplanmakta olup, gelirlerin giderleri
(amortisman hariç) karşılama durumunu göstermektedir. Gelir kalemleri; vergi, sosyal güvenlik
primleri, hibe ve diğer gelirlerden oluşmakta iken; gider kalemleri personel, mal ve hizmet,
faiz, sübvansiyon, hibe, sosyal yardım giderleri ve diğer giderlerden oluşmaktadır.
Brüt faaliyet dengesi cari yılda tahakkuk eden gelirler ve giderlerin (amortismanlar
hariç) karşılaştırılmasını sağlayarak, cari faaliyetler sonucunda ortaya çıkan açık ya da fazlayı
ortaya koymaktadır.
Tablo 1: Brüt Faaliyet Dengesi
Bin TL
2018 2019 2020
Gelirler (A) 1.192.815.334,3 1.375.145.524,3 1.590.731.961,7
Giderler (B) 1.283.111.938,1 1.561.316.258,9 1.739.914.162,1
Net Faaliyet Dengesi (A-B) -90.296.603,8 -186.170.734,6 -149.182.200,4
Amortisman Giderleri (C) 145.867.782,9 202.400.989,9 117.550.734,4
Brüt Faaliyet Dengesi (A-B+C) 55.571.179,1 16.230.255,3 -31.631.466,0
Yukarıda yer alan veriler incelendiğinde son üç yıllık süre içerisinde brüt faaliyet
dengesinde azalış eğilimi olduğu görülmektedir. 2019 yılında brüt faaliyet dengesinin bir
önceki yıla göre %70,8 oranında azalış göstererek 16.230.255,3 bin TL olarak, 2020 yılında ise
bir önceki yıla göre %294,9 oranında bir düşüşle -31.631.466,0 bin TL açık olarak gerçekleştiği
görülmektedir. Bir başka ifadeyle, ilgili yıl gelirleri amortisman hariç giderleri karşılamadığı
için faaliyet dengesi negatif olarak gerçekleşmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu14
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 14
Yukarıdaki şekilde GFSM 2014’te öngörülen yatay ve dikey eşitlikler ile denge
kalemlerinin hesaplanma prensiplerine yer verilmiştir. Buna göre, dönem başı stok durumu ile
dönem içerisindeki akışların toplanması sonucunda dönem sonu stok mevcuduna, dolayısıyla
kapanış bilançosundaki tutarlara ulaşılmaktadır.
Mali istatistik tablolarından üretilen temel gösterge ve denkliklere ilişkin bilgilere
aşağıda yer verilmiştir.
3.1. BRÜT FAALİYET DENGESİ
Brüt Faaliyet Dengesi = Gelirler - (Giderler - Amortisman Giderleri)
Brüt faaliyet dengesi, faaliyet tablosundan hesaplanmakta olup, gelirlerin giderleri
(amortisman hariç) karşılama durumunu göstermektedir. Gelir kalemleri; vergi, sosyal güvenlik
primleri, hibe ve diğer gelirlerden oluşmakta iken; gider kalemleri personel, mal ve hizmet,
faiz, sübvansiyon, hibe, sosyal yardım giderleri ve diğer giderlerden oluşmaktadır.
Brüt faaliyet dengesi cari yılda tahakkuk eden gelirler ve giderlerin (amortismanlar
hariç) karşılaştırılmasını sağlayarak, cari faaliyetler sonucunda ortaya çıkan açık ya da fazlayı
ortaya koymaktadır.
Tablo 1: Brüt Faaliyet Dengesi
Bin TL
2018 2019 2020
Gelirler (A) 1.192.815.334,3 1.375.145.524,3 1.590.731.961,7
Giderler (B) 1.283.111.938,1 1.561.316.258,9 1.739.914.162,1
Net Faaliyet Dengesi (A-B) -90.296.603,8 -186.170.734,6 -149.182.200,4
Amortisman Giderleri (C) 145.867.782,9 202.400.989,9 117.550.734,4
Brüt Faaliyet Dengesi (A-B+C) 55.571.179,1 16.230.255,3 -31.631.466,0
Yukarıda yer alan veriler incelendiğinde son üç yıllık süre içerisinde brüt faaliyet
dengesinde azalış eğilimi olduğu görülmektedir. 2019 yılında brüt faaliyet dengesinin bir
önceki yıla göre %70,8 oranında azalış göstererek 16.230.255,3 bin TL olarak, 2020 yılında ise
bir önceki yıla göre %294,9 oranında bir düşüşle -31.631.466,0 bin TL açık olarak gerçekleştiği
görülmektedir. Bir başka ifadeyle, ilgili yıl gelirleri amortisman hariç giderleri karşılamadığı
için faaliyet dengesi negatif olarak gerçekleşmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 15
Dengedeki bu azalma büyük oranda bütçe içi kurumlar ve sosyal güvenlik kurumları alt
sektörü brüt faaliyet dengesindeki negatif yönlü değişimden kaynaklanmaktadır.
Grafik 6: Faaliyet Dengesi
3.2. NET BORÇLANMA/BORÇ VERME GEREĞİ
Net Borçlanma/Borç Verme Gereği = Gelirler – Harcamalar (Giderler + Net Mali
Olmayan Varlık Edinimi)
Faaliyet Tablosundan hesaplanan bir diğer önemli denge kalemi ise net borçlanma/borç
verme gereğidir. Bu denge; devlet gelirlerinin, cari giderler ve yatırımların ne kadarını
karşılayabildiği ve bunun sonucunda ortaya çıkan borçlanma gereği ya da borç verme
kapasitesini ortaya koymaktadır.
Dolayısıyla net borçlanma/borç verme gereğinin negatif olması devletin faaliyetlerini
sürdürebilmesi için başka sektörlerden borçlanma ihtiyacının ortaya çıktığını; pozitif olması ise
devletin borç verebilir durumda olduğunu göstermektedir.
-500.000.000
0
500.000.000
1.000.000.000
1.500.000.000
2.000.000.000
2018 2019 2020
Bin TL
Gelirler (A) Giderler (B) Net Faaliyet Dengesi (A-B)
Amortisman Giderleri (C) Brüt Faaliyet Dengesi (A-B+C)
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 15
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 16
Tablo 2: Net Borçlanma/Borç Verme Gereği
Bin TL
2018 2019 2020
GELİRLER (A) 1.192.815.334,3 1.375.145.524,3 1.590.731.961,7
GİDERLER(B) 1.283.111.938,1 1.561.316.258,9 1.739.914.162,1
Net Mali Olmayan
Varlık Edinimi (C) 4.476.478,7 -59.898.103,9 65.006.821,0
HARCAMALAR
(D ) = (B+C) 1.287.588.416,8 1.501.418.155,0 1.804.920.983,1
Net Borçlanma/Borç Verme
Gereği (E) = (A-D) -94.773.082,5 -126.272.630,7 -214.189.021,4
2020 yılında net borçlanma gereği %69,6 oranında bir artış göstererek 214.189.021,4
bin TL olarak gerçekleşmiştir. Net borçlanma gereğindeki artış, brüt faaliyet dengesinde olduğu
gibi, bütçe içi kurumlar ve sosyal güvenlik kurumları alt sektörü dengesindeki negatif yönlü
değişimden kaynaklanmaktadır.
Grafik 7: Net Borçlanma/Net Borç Verme Gereği
Gelirlerde gerçekleşen artışın, harcamalardaki artışı karşılayamaması neticesinde net
borçlanma gereği ortaya çıkmaktadır. Yukarıdaki grafikten görüldüğü üzere son üç yıldır net
borçlanma gereğinde bir artış yaşanmaktadır.
-500.000.000
0
500.000.000
1.000.000.000
1.500.000.000
2.000.000.000
2018 2019 2020
Bin TL
GELİRLER (A) GİDERLER(B)
Net Mali Olmayan Varlık Edinimi (C) HARCAMALAR (D ) = (B+C)
Net Borçlanma/Borç Verme Gereği (E) = (A-D)
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu16
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 16
Tablo 2: Net Borçlanma/Borç Verme Gereği
Bin TL
2018 2019 2020
GELİRLER (A) 1.192.815.334,3 1.375.145.524,3 1.590.731.961,7
GİDERLER(B) 1.283.111.938,1 1.561.316.258,9 1.739.914.162,1
Net Mali Olmayan
Varlık Edinimi (C) 4.476.478,7 -59.898.103,9 65.006.821,0
HARCAMALAR
(D ) = (B+C) 1.287.588.416,8 1.501.418.155,0 1.804.920.983,1
Net Borçlanma/Borç Verme
Gereği (E) = (A-D) -94.773.082,5 -126.272.630,7 -214.189.021,4
2020 yılında net borçlanma gereği %69,6 oranında bir artış göstererek 214.189.021,4
bin TL olarak gerçekleşmiştir. Net borçlanma gereğindeki artış, brüt faaliyet dengesinde olduğu
gibi, bütçe içi kurumlar ve sosyal güvenlik kurumları alt sektörü dengesindeki negatif yönlü
değişimden kaynaklanmaktadır.
Grafik 7: Net Borçlanma/Net Borç Verme Gereği
Gelirlerde gerçekleşen artışın, harcamalardaki artışı karşılayamaması neticesinde net
borçlanma gereği ortaya çıkmaktadır. Yukarıdaki grafikten görüldüğü üzere son üç yıldır net
borçlanma gereğinde bir artış yaşanmaktadır.
-500.000.000
0
500.000.000
1.000.000.000
1.500.000.000
2.000.000.000
2018 2019 2020
Bin TL
GELİRLER (A) GİDERLER(B)
Net Mali Olmayan Varlık Edinimi (C) HARCAMALAR (D ) = (B+C)
Net Borçlanma/Borç Verme Gereği (E) = (A-D)
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 17
3.3. NET DEĞER (ÖZ KAYNAKLAR)
Net Değer (Öz Kaynaklar) = Varlıklar - Yükümlülükler
Mali durum tablosu, varlık ve yükümlüklerin belirli bir tarihteki stok durumlarının
değerini gösteren tablodur. Bu tablodan elde edilen ve “Net Değer” olarak adlandırılan denge
kalemi, genel yönetim sektörünün varlık ve yükümlülük durumuna ilişkin analizlerin
yapılmasına olanak sağlar.
GFSM 2014’teki terminolojiden farklı olarak mevzuatımızda net değer kalemi için “Öz
kaynaklar” ifadesi kullanılmakta olup, bu tutara varlıklardan yükümlükler rakamının
çıkarılması sonucu ulaşılmaktadır.
Bir yıl boyunca net değerdeki değişim, gelir ve gider işlemlerinden ve diğer ekonomik
akışlardan kaynaklanan değişikliklerin toplamıdır. Net değeri ve net değerin değişimine neden
olan kalemleri analiz etmek maliye politikalarının sürdürebilirliğini değerlendirme olanağı
sağlamaktadır.
Tablo 3: Net Değer
Bin TL
2018 2019 2020
Mali Olmayan Varlıklar
(A) 4.360.117.128,1 4.314.927.763,8 4.373.575.957,5
Mali Varlıklar (B) 522.251.392,1 644.142.450,6 922.387.411,2
Yükümlülükler (C) 1.223.982.982,2 1.606.356.334,3 2.273.470.920,0
Net Değer (D) = (A+B-C) 3.658.385.538,0 3.352.713.880,1 3.022.492.448,7
Yukarıda yer alan verilere göre, net değer tutarlarında son üç yıllık süreçte azalış eğilimi
görülmektedir. Buna göre, 2018 yılında net değer 3.658.385,538,0 bin TL iken %8,4’lük bir
azalışla 2019 yılında 3.352.713,880,1 bin TL tutarında gerçekleşmiştir. 2020 yılında ise net
değer bir önceki yıla göre %9,8 oranında azalışla 3.022.492.448,7 bin TL olarak
gerçekleşmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 17
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 18
Grafik 8: Net Değer
3.4. NET MALİ DEĞER
Net Mali Değer = Mali Varlıklar - Yükümlülükler
Mali durum tablosundan ulaşılan diğer bir denge kalemi ise net mali değerdir. Net mali
değere, mali varlıklardan yükümlülüklerin çıkarılmasıyla ulaşılır. Bu gösterge genel yönetim
sektörünün borçlarına karşılık ne kadarlık likit varlık (nakit, mevduat, alacak, hisse senedi vb.)
sahibi olduğunu göstermektedir.
Net mali değer, finansman dengesini dolayısıyla net borç pozisyonunu ortaya koyması
açısından önemli bir göstergedir. Mali olmayan varlıkları içermediğinden, arazi vb. sabit varlık
oranı yüksek ülkelerde, finanse edilmesi gereken açığın tutarını göstermesi açısından net
değerden daha anlamlı bir gösterge olarak kabul edilmektedir.
Tablo 4: Net Mali Değer
Bin TL
2018 2019 2020
Mali Varlıklar (A) 522.251.392,1 644.142.450,6 922.387.411,2
Yükümlülükler (B) 1.223.982.982,1 1.606.356.334,3 2.273.470.920,0
Net Mali Değer (C)=(A-
B) -701.731.590,0 -962.213.883,7 -1.351.083.508,8
Yukarıda yer alan verilere göre, net mali değerde son üç yıllık dönemde azalış eğilimi
görülmekte olup, 2018 yılında -701.731.590,0 bin TL olan net mali değer, 2019 yılında %37,1
oranında azalarak -962.213.883,7 bin TL ve 2020 yılında ise %40,4 oranında azalarak
- 1.351.083.508,8 bin TL olmuştur. 0 500.000.000 1.000.000.000 1.500.000.000 2.000.000.000 2.500.000.000 3.000.000.000 3.500.000.000 4.000.000.000 4.500.000.000 5.000.000.000 2018 2019 2020 Bin TL Mali Olmayan Varlıklar (A) Mali Varlıklar (B) Yükümlülükler (C) Net Değer (D) = (A+B-C) T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu18
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 18
Grafik 8: Net Değer
3.4. NET MALİ DEĞER
Net Mali Değer = Mali Varlıklar - Yükümlülükler
Mali durum tablosundan ulaşılan diğer bir denge kalemi ise net mali değerdir. Net mali
değere, mali varlıklardan yükümlülüklerin çıkarılmasıyla ulaşılır. Bu gösterge genel yönetim
sektörünün borçlarına karşılık ne kadarlık likit varlık (nakit, mevduat, alacak, hisse senedi vb.)
sahibi olduğunu göstermektedir.
Net mali değer, finansman dengesini dolayısıyla net borç pozisyonunu ortaya koyması
açısından önemli bir göstergedir. Mali olmayan varlıkları içermediğinden, arazi vb. sabit varlık
oranı yüksek ülkelerde, finanse edilmesi gereken açığın tutarını göstermesi açısından net
değerden daha anlamlı bir gösterge olarak kabul edilmektedir.
Tablo 4: Net Mali Değer
Bin TL
2018 2019 2020
Mali Varlıklar (A) 522.251.392,1 644.142.450,6 922.387.411,2
Yükümlülükler (B) 1.223.982.982,1 1.606.356.334,3 2.273.470.920,0
Net Mali Değer (C)=(A-
B) -701.731.590,0 -962.213.883,7 -1.351.083.508,8
Yukarıda yer alan verilere göre, net mali değerde son üç yıllık dönemde azalış eğilimi
görülmekte olup, 2018 yılında -701.731.590,0 bin TL olan net mali değer, 2019 yılında %37,1
oranında azalarak -962.213.883,7 bin TL ve 2020 yılında ise %40,4 oranında azalarak
- 1.351.083.508,8 bin TL olmuştur.
0
500.000.000
1.000.000.000
1.500.000.000
2.000.000.000
2.500.000.000
3.000.000.000
3.500.000.000
4.000.000.000
4.500.000.000
5.000.000.000
2018 2019 2020
Bin TL
Mali Olmayan Varlıklar (A) Mali Varlıklar (B) Yükümlülükler (C) Net Değer (D) = (A+B-C)
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 19
Grafik 9: Net Mali Değer
3.5. NAKİT DENGESİ
Nakit Dengesi = Faaliyetlerden (Gelir-Gider) Sağlanan Nakit Akışı - Mali Olmayan
Varlıklardaki Yatırımlardan Kaynaklanan Nakit Akışı
Nakit dengesi (nakit açığı/fazlası), nakit kaynak ve kullanımları tablosundan elde
edilmektedir. Bu tablo, nakit ve benzeri varlıkların giriş ve çıkışlarını takip ederek likiditede
meydana gelen değişimleri göstermektedir. Söz konusu nakit benzeri varlıklar, kısa vadede
paraya dönüştürülebilen likiditesi yüksek varlıklardır.
Nakit dengesi, negatif olması halinde devletin faaliyetlerini finanse edebilmek için
piyasadan borçlanması gereken tutarı; pozitif olması halinde ise devletin piyasanın kullanımına
nakdi olarak sağlayabileceği kaynak miktarını ifade eden önemli bir göstergedir.
Tablo 5: Nakit Dengesi
Bin TL
2018 2019 2020 Faaliyetlerden Sağlanan Net Nakit Akışı 106.014.003,4 59.865.852,4 28.462.917,4 Mali Olmayan Varlıklardaki Yatırımlardan Kaynaklanan Nakit Akışı* 185.113.669,8 164.860.144,7 197.880.436,6 Nakit Dengesi -79.099.666,4 -104.994.292,3 -169.417.519,2
- Pozitif olması nakit çıkışı olduğu, negatif olması nakit girişi olduğu anlamına gelmektedir. -2.000.000.000 -1.500.000.000 -1.000.000.000 -500.000.000 0 500.000.000 1.000.000.000 1.500.000.000 2.000.000.000 2.500.000.000 2018 2019 2020 Bin TL Mali Varlıklar (A) Yükümlülükler (B) Net Mali Değer (C)=(A-B) T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 19
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 20
2018 yılında nakit açığı 79.099.666,4 bin TL iken, 2019 yılında söz konusu açık
yaklaşık %32,7 oranında artış göstererek 104.994.292,3 bin TL’ye ve 2020 yılında ise
%61,4’lik artış ile 169.417.519,2 bin TL’ye yükselmiştir. Faaliyetlerden sağlanan net nakit
girişi pozitif olmasına rağmen mali olmayan varlıklardaki yatırımlardan kaynaklı nakit çıkışının
yüksek olması sebebiyle nakit açığı ortaya çıkmıştır.
Grafik 10: Nakit Dengesi
3.6. NAKİT STOKUNDAKİ NET DEĞİŞİM
Nakit Stokundaki Net Değişim = Nakit Açığı/Fazlası + Finansman Faaliyetlerinden
Kaynaklanan Net Nakit Girişi
Nakit stokundaki net değişim, devletin likiditesinin değerlendirilmesi için kullanılan bir
göstergedir. Bu denge kalemi, ilgili dönemde faaliyetlerin, yatırımların ve finansman
faaliyetlerinin nakit stokuna etkisini göstermektedir.
Tablo 6: Nakit Stokundaki Net Değişim
Bin TL
2018 2019 2020
Nakit Açığı/Fazlası -79.099.666,4 -104.994.292,4 -169.417.519,2
Finansman Faaliyetlerinden
Net Nakit Girişi 56.383.858,7 140.810.009,3 291.964.929,8
Nakit Stokundaki
Net Değişim -22.715.807,7 35.815.716,9 122.547.410,6
-200.000.000
-150.000.000
-100.000.000
-50.000.000
0
50.000.000
100.000.000
150.000.000
200.000.000
250.000.000
2018 2019 2020
Bin TL
Faaliyetlerden Sağlanan Net Nakit Akışı
Mali Olmayan Varlıklardaki Yatırımlardan Kaynaklanan Nakit Akışı*
Nakit Dengesi
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu20
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 20
2018 yılında nakit açığı 79.099.666,4 bin TL iken, 2019 yılında söz konusu açık
yaklaşık %32,7 oranında artış göstererek 104.994.292,3 bin TL’ye ve 2020 yılında ise
%61,4’lik artış ile 169.417.519,2 bin TL’ye yükselmiştir. Faaliyetlerden sağlanan net nakit
girişi pozitif olmasına rağmen mali olmayan varlıklardaki yatırımlardan kaynaklı nakit çıkışının
yüksek olması sebebiyle nakit açığı ortaya çıkmıştır.
Grafik 10: Nakit Dengesi
3.6. NAKİT STOKUNDAKİ NET DEĞİŞİM
Nakit Stokundaki Net Değişim = Nakit Açığı/Fazlası + Finansman Faaliyetlerinden
Kaynaklanan Net Nakit Girişi
Nakit stokundaki net değişim, devletin likiditesinin değerlendirilmesi için kullanılan bir
göstergedir. Bu denge kalemi, ilgili dönemde faaliyetlerin, yatırımların ve finansman
faaliyetlerinin nakit stokuna etkisini göstermektedir.
Tablo 6: Nakit Stokundaki Net Değişim
Bin TL
2018 2019 2020
Nakit Açığı/Fazlası -79.099.666,4 -104.994.292,4 -169.417.519,2
Finansman Faaliyetlerinden
Net Nakit Girişi 56.383.858,7 140.810.009,3 291.964.929,8
Nakit Stokundaki
Net Değişim -22.715.807,7 35.815.716,9 122.547.410,6
-200.000.000
-150.000.000
-100.000.000
-50.000.000
0
50.000.000
100.000.000
150.000.000
200.000.000
250.000.000
2018 2019 2020
Bin TL
Faaliyetlerden Sağlanan Net Nakit Akışı
Mali Olmayan Varlıklardaki Yatırımlardan Kaynaklanan Nakit Akışı*
Nakit Dengesi
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 21
Nakit stokundaki net değişim 2018 yılında yaklaşık -22.715.807,7 bin TL iken, 2019
yılında %257,7 oranında artarak 35.815.716,9 bin TL’ye yükselmiştir. 2020 yılında ise artış
trendi devam ederek yaklaşık %242,2 yükselişle 122.547.410,6 bin TL olmuştur. Nakit
stokunda yaşanan söz konusu artışın sebebi, finansman faaliyetlerinden sağlanan nakit
girişindeki artıştır.
Grafik 11: Nakit Stokundaki Net Değişim
-200.000.000
-100.000.000
0
100.000.000
200.000.000
300.000.000
400.000.000
2017 2018 2019 2020
Bin TL
Nakit Açığı/Fazlası Finansman Faaliyetlerinden Net Nakit Girişi Nakit Stokundaki Net Değişim
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 21
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 23 4. 2020 YILI GENEL YÖNETİM MALİ İSTATİSTİKLERİNE İLİŞKİN DEĞERLENDİRME 2020 yılı Genel Yönetim Mali İstatistikleri 5018 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesi gereğince Sayıştay tarafından hazırlanma, yayımlanma, doğruluk, güvenilirlik ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından değerlendirilmiştir. Hazırlanma bakımından yapılan değerlendirmede, genel yönetim sektörünün kapsamı, kaynak verilerin birleştirilme usulleri ve hesap planlarının birbirleri ile uyumlu olup olmadıkları, uyumlaştırma aşamasında yapılan çalışmalarla ilgili açıklamalara dipnot ve açıklamalar kısmında yer verilip verilmediği, öte yandan verilerin derlenme süreci ve bu süreçte uygulanacak istatistiksel yöntemlerin geçerliliği hususları ele alınmıştır. Yayımlanma bakımından yapılan değerlendirme, mali istatistik tablolarının mevzuatta öngörülen süre ve usule uygun olarak yayımlanıp yayımlanmadığı yönünde yapılmıştır. Doğruluk ve güvenilirlik bakımından yapılan değerlendirme, verilerin derlenmesinde uygulanan prosedürler ve konsolidasyon aşamaları da dahil olmak üzere, konsolide tabloların doğruluk ve güvenilirliğinin değerlendirilmesini içermektedir. Önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından yapılan değerlendirme ise mali istatistik tablolarının; Yönetmelik, GFSM 2014, uluslararası kabul görmüş standart ve kılavuzlara uygun olup olmadığı açısından yapılmıştır. Bu kriterler kapsamında yapılan değerlendirmeler neticesinde ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir. 4.1. HAZIRLANMA VE YAYIMLANMA BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME Mali istatistikler, Bakanlık tarafından muhasebe kayıtlarındaki verilere dayanılarak ve Yönetmelikte belirlenen yöntemler çerçevesinde hazırlanır ve yayımlanır. Genel yönetim mali istatistik tablolarının Bakanlık tarafından mevzuatta öngörülen takvim ve usule uygun olarak yayımlandığı görülmüş olup bu kapsamda yayımlanma kriterine uygun olduğu değerlendirilmiştir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 23
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 24 Mali istatistiklerin hazırlanma süreci ise kurumlardan mizanların temin edilmesiyle başlayarak verilerin kontrol edilmesi ve dondurulması, sonrasında GFSM 2014’te yer alan sınıflandırmaya uygun hale dönüştürülmesi ve bu verilere istatistiksel yöntemlerin uygulanması sonucu mali istatistik tablolarının yayımlanmaya hazır hale getirilmesini kapsadığından bu süreçte kamu idarelerinin yöneticileri de gerekli önlemleri almakla yükümlüdürler. Hazırlanma kriteri açısından eksik ve yetersiz olduğu değerlendirilen hususlara aşağıda yer verilmektedir. 4.1.1. Genel Yönetim Sektörü Kapsamına Dâhil Edilmesi Gereken Kurumlar Bulunması Mali istatistiklerin kapsamı ile ilgili olarak, makroekonomik veri setlerinde iki temel kapsam sınıflandırması kullanılmaktadır. Bunlardan biri piyasa dışı faaliyetlerde bulunan genel yönetim sektörü, ikincisi ise merkez bankası ve diğer kamu şirketlerini de kapsayacak şekilde tanımlanan kamu sektörü sınıflandırmasıdır. Ülkemizde, bunlardan ilkine göre genel yönetim düzeyinde mali istatistik verileri derlenmektedir. Hazine ve Maliye Bakanlığı 5018 sayılı Kanun’un verdiği yetkiye istinaden “Genel Yönetim Sektörü” adıyla Kanun’dan ayrı yeni bir kapsam belirlemeye yetkili kılınmış olup, bu yetkiye istinaden Türkiye İstatistik Kurumu ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının da görüşlerini alarak her üç yılda bir kapsam güncellemesi yapmaktadır. En son 2018 yılında kapsam güncelleme çalışmaları yapılmış ve 2019-2021 yılları mali istatistiklerinin hazırlanmasına esas 59 sıra no.lu Genel Yönetim Mali İstatistikleri Genel Tebliği yayımlanmıştır. Uluslararası sınıflandırmalar da dikkate alınarak yapılan bu güncelleme çalışmaları sırasında GFSM 2014’te yer alan karar ağacı, açıklamalar ve diğer uluslararası rehberlerdeki kapsam kriterleri dikkate alınmaktadır. Bu doğrultuda ele alınan kamu idarelerinin; Yerleşik bir birim olup olmadığı, Kurumsal bir birim olup olmadığı, Devlet kontrolünde olup olmadığı, Piyasa üreticisi olup olmadığı, Devlet için bir mali yardımcı kuruluş olup olmadığına göre kapsam değerlendirmesi yapılmaktadır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu24
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 24
Mali istatistiklerin hazırlanma süreci ise kurumlardan mizanların temin edilmesiyle
başlayarak verilerin kontrol edilmesi ve dondurulması, sonrasında GFSM 2014’te yer alan
sınıflandırmaya uygun hale dönüştürülmesi ve bu verilere istatistiksel yöntemlerin uygulanması
sonucu mali istatistik tablolarının yayımlanmaya hazır hale getirilmesini kapsadığından bu
süreçte kamu idarelerinin yöneticileri de gerekli önlemleri almakla yükümlüdürler.
Hazırlanma kriteri açısından eksik ve yetersiz olduğu değerlendirilen hususlara aşağıda
yer verilmektedir.
4.1.1. Genel Yönetim Sektörü Kapsamına Dâhil Edilmesi Gereken Kurumlar Bulunması
Mali istatistiklerin kapsamı ile ilgili olarak, makroekonomik veri setlerinde iki temel
kapsam sınıflandırması kullanılmaktadır. Bunlardan biri piyasa dışı faaliyetlerde bulunan genel
yönetim sektörü, ikincisi ise merkez bankası ve diğer kamu şirketlerini de kapsayacak şekilde
tanımlanan kamu sektörü sınıflandırmasıdır. Ülkemizde, bunlardan ilkine göre genel yönetim
düzeyinde mali istatistik verileri derlenmektedir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı 5018 sayılı Kanun’un verdiği yetkiye istinaden “Genel
Yönetim Sektörü” adıyla Kanun’dan ayrı yeni bir kapsam belirlemeye yetkili kılınmış olup, bu
yetkiye istinaden Türkiye İstatistik Kurumu ve Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının da
görüşlerini alarak her üç yılda bir kapsam güncellemesi yapmaktadır.
En son 2018 yılında kapsam güncelleme çalışmaları yapılmış ve 2019-2021 yılları mali
istatistiklerinin hazırlanmasına esas 59 sıra no.lu Genel Yönetim Mali İstatistikleri Genel
Tebliği yayımlanmıştır. Uluslararası sınıflandırmalar da dikkate alınarak yapılan bu güncelleme
çalışmaları sırasında GFSM 2014’te yer alan karar ağacı, açıklamalar ve diğer uluslararası
rehberlerdeki kapsam kriterleri dikkate alınmaktadır. Bu doğrultuda ele alınan kamu
idarelerinin;
Yerleşik bir birim olup olmadığı,
Kurumsal bir birim olup olmadığı,
Devlet kontrolünde olup olmadığı,
Piyasa üreticisi olup olmadığı,
Devlet için bir mali yardımcı kuruluş olup olmadığına göre kapsam değerlendirmesi
yapılmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 25
GFSM 2014’e göre bir kurumsal birimin sınıflandırmasına ilişkin yukarıdaki
değerlendirmeler yapılırken kurumun amaçları ve işlevlerine göre hareket edilmelidir. Zira bir
kurumun yasal statüsü veya adı, kapsam değerlendirilmesinde o kurumun hangi sektöre dâhil
edileceğine karar vermek için yeterli değildir.
Dolayısıyla yasal statüsü şirket olarak görünen bir kurum genel yönetim sektörüne dâhil
edilebileceği gibi, şirket olarak tanımlanmayan ancak faaliyetlerinin ekonomik yapısı gereği
piyasa üreticisi olarak tanımlanabilecek kurumlar kamu şirketi olarak değerlendirilerek genel
yönetim kapsamı dışına çıkartılabilecektir. Benzer şekilde, zaman içinde bir kurumun sektörel
sınıflandırmasının değişmesi gerektiğine de karar verilebilecektir.
Yapılan incelemelerde aşağıda yer alan kurumların; yerleşik, devlet kontrolünde ve
piyasa dışı faaliyette bulunan birimler oldukları değerlendirildiğinden mali istatistiklerin
kapsamına dâhil edilebileceği görülmüştür:
İstanbul Olimpiyat Oyunları Hazırlık ve Düzenleme Kurulu
Sulama Birlikleri
İlbank A.Ş.
Et ve Süt Kurumu,
Çay İşletmeleri Genel Müdürlüğü
Türkiye Çevre Ajansı
Çevre Şehircilik Bakanlığı Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı
Ticaret Bakanlığı İç Ticaret Hizmetlerini Geliştirme Payı ve Kantar Payı
Mali istatistiklere esas kapsam güncelleme çalışmaları 2021 yılı içerisinde Bakanlıkça
tamamlanacak olup güncelleme çalışmaları sırasında bahse konu kurumların da dikkate
alınması gerektiği değerlendirilmektedir.
4.1.2. Kullanılan İstatistiki Yöntemler Hakkında Yeterli Bilgi Verilmemesi
Mali istatistik tabloları esas olarak kurumların mizanlarından üretilmekle birlikte
muhasebe yönetmeliklerine göre hazırlanan söz konusu mizanların GFSM 2014’te öngörülen
metodolojiye uygun hale getirilmesi amacıyla Bakanlık tarafından çeşitli istatistiksel yöntemler
uygulanmaktadır. Yapılan bu işlemler hakkında yeterli bilgi verilmemesine ilişkin tespitlere
aşağıda yer verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 25
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 26 a) Metaverilerin yeterli ve açıklayıcı bilgi içermemesi Genel Yönetim Mali İstatistikleri, Bakanlık tarafından mevzuatta öngörülen takvime uygun olarak metaveri ile birlikte yayımlanmaktadır. Yönetmelik’e göre metaveri; mali istatistiklerin tanımları, yayımlanma dönemi, kurumsal kapsamı, hazırlanma amacı, veri derleme şekli, hazırlama yöntemleri, dayanakları ve iletişim bilgilerini içeren kaynağı ifade etmektedir. Ancak yayımlanan standart metaveriler, tablo bazında veri derleme şekli, veri kaynakları ve hazırlanma yöntemleri hakkında yeterli detayda bilgi içermemektedir. Yapılan incelemelerde merkezi yönetim alt sektörü Mali Durum Tablosunda açık koşullu yükümlülükler ve kamu garantili borçlara ilişkin yer alan açıklayıcı notların Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğünden; sosyal güvenlik kurumları alt sektörüne ilişkin cari transferlerin Harcamaların Fonksiyonel Sınıflandırılması Tablosundaki fonksiyonel kodunun tespit edilmesinde sosyal güvenlik kurumlarından alınan ek bilgiden faydalanıldığı ancak bu hususların metaveride açıklanmadığı görülmüştür. Metaveride açık olarak ifade edilmeyen bir diğer husus ise eliminasyon sürecinde işlem türü bazında hangi istatistiksel yöntemin kullanıldığıdır. Yayımlanan metaverilerde, konsolidasyon işleminde karşılıklı olarak elimine edilecek tutarların eşit olmasının esas olduğu belirtilmiş, bununla birlikte eşit olmaması halinde uygulanabilecek istatistiki yöntemler teorik olarak açıklanmıştır. Ancak, tablolar itibarıyla yapılan düzeltme tutarı ve hangi işlemler için hangi istatistiki yöntemin uygulandığı belirtilmemiştir. Metaveriler aracılığıyla tabloların hazırlanma yöntemi, kullanılan istatistiki yöntemler ve düzeltilen tutarlar hakkında daha detaylı bilgi verilmesi, mali istatistiklerin Yönetmelik’te belirtilen açıklık ilkesine daha uygun olarak hazırlanmasına katkı sağlayacaktır. b) Gelir ve Faaliyet Tablolarındaki nakit uyarlaması tutarlarının açıklanmaması Mali istatistik tabloları temelde tahakkuk esaslı muhasebe kayıtlarına dayanmakta, gelir, gider ve işlemler için tahakkuk tutarları esas alınmaktadır. Ancak bu kuralın bir istisnası olarak GFSM 2014’e göre vergi ve sosyal güvenlik prim gelirleri için nakit uyarlaması yapılmaktadır. Vergi ve sosyal güvenlik prim gelirlerinin tahakkuk eden kısmı ile fiilen tahsil edilebilecek kısmı arasında, mevzuattan veya mükelleflerden kaynaklanan sorunlar nedeniyle farklılıklar oluşabilmektedir. Bu farklılıkları ortadan kaldırmak için GFSM 2014, tahakkuk kayıtları yerine tahsil edilen tutarların kullanılmasına imkân tanımaktadır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu26
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 26 a) Metaverilerin yeterli ve açıklayıcı bilgi içermemesi Genel Yönetim Mali İstatistikleri, Bakanlık tarafından mevzuatta öngörülen takvime uygun olarak metaveri ile birlikte yayımlanmaktadır. Yönetmelik’e göre metaveri; mali istatistiklerin tanımları, yayımlanma dönemi, kurumsal kapsamı, hazırlanma amacı, veri derleme şekli, hazırlama yöntemleri, dayanakları ve iletişim bilgilerini içeren kaynağı ifade etmektedir. Ancak yayımlanan standart metaveriler, tablo bazında veri derleme şekli, veri kaynakları ve hazırlanma yöntemleri hakkında yeterli detayda bilgi içermemektedir. Yapılan incelemelerde merkezi yönetim alt sektörü Mali Durum Tablosunda açık koşullu yükümlülükler ve kamu garantili borçlara ilişkin yer alan açıklayıcı notların Kamu Finansmanı Genel Müdürlüğünden; sosyal güvenlik kurumları alt sektörüne ilişkin cari transferlerin Harcamaların Fonksiyonel Sınıflandırılması Tablosundaki fonksiyonel kodunun tespit edilmesinde sosyal güvenlik kurumlarından alınan ek bilgiden faydalanıldığı ancak bu hususların metaveride açıklanmadığı görülmüştür. Metaveride açık olarak ifade edilmeyen bir diğer husus ise eliminasyon sürecinde işlem türü bazında hangi istatistiksel yöntemin kullanıldığıdır. Yayımlanan metaverilerde, konsolidasyon işleminde karşılıklı olarak elimine edilecek tutarların eşit olmasının esas olduğu belirtilmiş, bununla birlikte eşit olmaması halinde uygulanabilecek istatistiki yöntemler teorik olarak açıklanmıştır. Ancak, tablolar itibarıyla yapılan düzeltme tutarı ve hangi işlemler için hangi istatistiki yöntemin uygulandığı belirtilmemiştir. Metaveriler aracılığıyla tabloların hazırlanma yöntemi, kullanılan istatistiki yöntemler ve düzeltilen tutarlar hakkında daha detaylı bilgi verilmesi, mali istatistiklerin Yönetmelik’te belirtilen açıklık ilkesine daha uygun olarak hazırlanmasına katkı sağlayacaktır. b) Gelir ve Faaliyet Tablolarındaki nakit uyarlaması tutarlarının açıklanmaması Mali istatistik tabloları temelde tahakkuk esaslı muhasebe kayıtlarına dayanmakta, gelir, gider ve işlemler için tahakkuk tutarları esas alınmaktadır. Ancak bu kuralın bir istisnası olarak GFSM 2014’e göre vergi ve sosyal güvenlik prim gelirleri için nakit uyarlaması yapılmaktadır. Vergi ve sosyal güvenlik prim gelirlerinin tahakkuk eden kısmı ile fiilen tahsil edilebilecek kısmı arasında, mevzuattan veya mükelleflerden kaynaklanan sorunlar nedeniyle farklılıklar oluşabilmektedir. Bu farklılıkları ortadan kaldırmak için GFSM 2014, tahakkuk kayıtları yerine tahsil edilen tutarların kullanılmasına imkân tanımaktadır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 27 Gelir Tablosu ve Faaliyet Tablosu oluşturulurken; vergi ve sosyal güvenlik prim gelirleri ile vergi gibi kabul edilen bazı gelir türleri için tahakkuk tutarlarının kaydedildiği 600 Gelirler hesabı yerine tahsilat tutarlarının kaydedildiği 800 Bütçe gelirleri hesabında kayıtlı olan tutarlar kullanılmaktadır. Tablolara ilişkin metaverilerde hangi gelir türlerinde nakit uyarlaması yapıldığı açıklanmakla birlikte söz konusu gelir türlerinde yapılan nakit uyarlaması tutarlarına yer verilmemektedir. 4.1.3. Dipnotların Yeterli, Açık ve Anlaşılır Şekilde Düzenlenmemesi Mali istatistik tablolarının doğru yorumlanması için dipnotlarının yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. Ancak tablo dipnotlarında bazı açıklamaların eksik olduğu değerlendirilmektedir. Mali İstatistik Yönetmeliği’nin 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında Net Borçlanma/Borç Verme Gereği’nin, mali varlık ve yükümlülüklerin net değişimleri arasındaki farka eşit olması gerektiği; aksi halde aradaki farkın, tablo dipnotlarında açıklanacağı ifade edilmektedir. Ancak, tablo dipnotlarında yalnızca fark tutarları belirtilmekte, bu farkın ne ifade ettiği ya da kaynağına ilişkin bir açıklama yapılmamaktadır. Aynı Yönetmelik’in 14’üncü maddesinde de öz kaynakların dönem başındaki tutarı ile dönem içerisinde öz kaynakları etkileyen akımların toplamının, dönem sonu öz kaynak tutarına eşit olması gerektiği, aksi halde aradaki farkın tablo dipnotlarında açıklanması gerektiği ifade edilmiştir. Ancak dönem başı öz kaynak tutarına yıl içi işlem tutarları eklendiğinde yılsonu öz kaynak tutarına ulaşılamamakta, yalnızca fark tutarı belirtilmekte, bu farkın ne ifade ettiği ya da kaynağına ilişkin herhangi bir açıklama yapılmamaktadır. Söz konusu farkların gerekçeleri ile birlikte tablo dipnotlarında açıklanması, tablo kullanıcılarına tam ve açık bilgi sunulması açısından önem arz etmektedir. 4.1.4. Muhasebe Kodlarının GFS Kodlarına Dönüştürülmesinde Hatalı Uygulamalar Yapılması Mali istatistiklerin derlenmesi sürecinde, Muhasebe Yönetmeliklerine göre hazırlanan mizanlarda yer alan hesap kodları analiz edilerek, GFS kod yapısına uygun hale dönüştürülmekte ve varlık, yükümlülük gelir ya da giderlere ilişkin GFS kodları ile ilişkilendirilerek tablolara yansıtılmaktadır. Bu süreçte tüm hesaplar bazında detaylı bir çalışma yapılmakta, gerekli hallerde işlemin mahiyetini doğru tespit etmek amacıyla yevmiye kaydı T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 27
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 28 detayına inilmektedir. Yapılan incelemelerde bazı hesap kodlarının GFS dönüşümlerinde hatalar olduğu ve aynı türden işlemlerin sektörler bazında bakıldığında tutarlı kodlanmadığı görülmüş olup, buna ilişkin tespitlere aşağıda yer verilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesindeki Risk hesabının emanetler alt detayı 3318 Diğer yükümlülük hesapları GFS koduyla Faaliyet Tablosuna yansıtılmaktadır. Ancak Risk hesabı emanetleri garanti verilen kurumlardan olan tahsilatların takip edildiği, tahsilatın ilgili muhasebe koduna aktarılmasına kadar bekletildiği bir aracı hesap olduğundan yükümlülük olarak tablolara yansıtılması hatalıdır. Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü mizanında kıymetli madenlere ilişkin değerlemelerde kullanılan 600-630.11.2.4 detay hesap kodu, Varlık ve Yükümlülüklerdeki Elde Tutma Kazanç ve Kayıpları Tablosuna işlemin mahiyeti nakit ile ilgili olmadığı halde nakit ve mevduatlardaki değerlemeden kaynaklı değişim olarak yansıtılmıştır. Konvertibl olmayan konsolosluk gelirlerine ilişkin 333.15.13 detay hesap kodu 3318 Diğer yükümlülük hesapları GFS koduyla Faaliyet Tablosuna yansıtılmaktadır. Ancak bu hesap özel gelirlerin ertesi yıla devri için kullanılmakta olup yükümlülük olarak tablolara yansıtılması hatalıdır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından belediyelere gönderilen ücretsiz seyahat kapsamındaki gelir desteği ödemeleri 2821 Cari transfer GFS koduyla Faaliyet Tablosuna yansıtılmaktadır. Oysaki bu ödemelerin transfer yerine 2721 Sosyal destek yardımları GFS koduyla tablolara yansıtılması gerekmektedir. 190 Devreden katma değer vergisi, 191 İndirilecek katma değer vergisi ile 391 Hesaplanan katma değer vergisi hesapları, Nakit Kaynak ve Kullanımları Tablosuna sektörler itibarıyla uyumsuz GFS kodları verilerek yansıtılmaktadır. 190 no.lu hesaba merkezi yönetim bütçe içi alt sektöründe 311 Duran varlıklar, merkezi yönetim bütçe dışı alt sektöründe 312 Stoklar ve mahalli idareler sektöründe ise 14 Diğer gelirler; benzer şekilde 191 ve 391 no.lu hesaplara ise merkezi yönetim bütçe içi ile mahalli idareler alt sektöründe 14 Diğer gelirler, merkezi yönetim bütçe dışı alt sektöründe ise 312 Stoklar şeklinde farklı GFS kodları verilmiştir. İlgili hesaplara sektörler itibarıyla uyumlu GFS kodu verilmesi gerekmektedir. Merkezi yönetim bütçe içi alt sektöründe Birleşmiş Milletlerden alınan bağış ve yardımlar için kullanılan 600.4.1.2.04 detay hesap kodu 14 Diğer gelirler GFS kodu T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu28
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 28 detayına inilmektedir. Yapılan incelemelerde bazı hesap kodlarının GFS dönüşümlerinde hatalar olduğu ve aynı türden işlemlerin sektörler bazında bakıldığında tutarlı kodlanmadığı görülmüş olup, buna ilişkin tespitlere aşağıda yer verilmiştir. Hazine ve Maliye Bakanlığı bünyesindeki Risk hesabının emanetler alt detayı 3318 Diğer yükümlülük hesapları GFS koduyla Faaliyet Tablosuna yansıtılmaktadır. Ancak Risk hesabı emanetleri garanti verilen kurumlardan olan tahsilatların takip edildiği, tahsilatın ilgili muhasebe koduna aktarılmasına kadar bekletildiği bir aracı hesap olduğundan yükümlülük olarak tablolara yansıtılması hatalıdır. Darphane ve Damga Matbaası Genel Müdürlüğü mizanında kıymetli madenlere ilişkin değerlemelerde kullanılan 600-630.11.2.4 detay hesap kodu, Varlık ve Yükümlülüklerdeki Elde Tutma Kazanç ve Kayıpları Tablosuna işlemin mahiyeti nakit ile ilgili olmadığı halde nakit ve mevduatlardaki değerlemeden kaynaklı değişim olarak yansıtılmıştır. Konvertibl olmayan konsolosluk gelirlerine ilişkin 333.15.13 detay hesap kodu 3318 Diğer yükümlülük hesapları GFS koduyla Faaliyet Tablosuna yansıtılmaktadır. Ancak bu hesap özel gelirlerin ertesi yıla devri için kullanılmakta olup yükümlülük olarak tablolara yansıtılması hatalıdır. Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından belediyelere gönderilen ücretsiz seyahat kapsamındaki gelir desteği ödemeleri 2821 Cari transfer GFS koduyla Faaliyet Tablosuna yansıtılmaktadır. Oysaki bu ödemelerin transfer yerine 2721 Sosyal destek yardımları GFS koduyla tablolara yansıtılması gerekmektedir. 190 Devreden katma değer vergisi, 191 İndirilecek katma değer vergisi ile 391 Hesaplanan katma değer vergisi hesapları, Nakit Kaynak ve Kullanımları Tablosuna sektörler itibarıyla uyumsuz GFS kodları verilerek yansıtılmaktadır. 190 no.lu hesaba merkezi yönetim bütçe içi alt sektöründe 311 Duran varlıklar, merkezi yönetim bütçe dışı alt sektöründe 312 Stoklar ve mahalli idareler sektöründe ise 14 Diğer gelirler; benzer şekilde 191 ve 391 no.lu hesaplara ise merkezi yönetim bütçe içi ile mahalli idareler alt sektöründe 14 Diğer gelirler, merkezi yönetim bütçe dışı alt sektöründe ise 312 Stoklar şeklinde farklı GFS kodları verilmiştir. İlgili hesaplara sektörler itibarıyla uyumlu GFS kodu verilmesi gerekmektedir. Merkezi yönetim bütçe içi alt sektöründe Birleşmiş Milletlerden alınan bağış ve yardımlar için kullanılan 600.4.1.2.04 detay hesap kodu 14 Diğer gelirler GFS kodu T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 29 verilerek tablolara yansıtılmaktadır. Oysaki bu hesabın ilgili tablolara 13 Hibeler GFS kodu ile yansıtılması gerekmektedir. Mahalli idareler alt sektörü yönetim giderlerine katılma payları için kullanılan 120/121/600.5.2.3.99 detay hesap kodu 114 Mal ve hizmet üzerinden alınan vergiler GFS kodu verilerek Faaliyet Tablosuna yansıtılmaktadır. Ancak söz konusu hesabın içeriği vergi mahiyetinde olmadığından ilgili tablolara 14 Diğer gelirler GFS kodu ile yansıtılması gerekmektedir. 4.2. DOĞRULUK VE GÜVENİLİRLİK BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME Doğruluk ve güvenilirlik bakımından değerlendirme, genel yönetim mali istatistik tablolarını oluşturan merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları alt sektörlerine ait mali istatistik tabloları ve konsolidasyon aşamalarının doğruluk ve güvenilirliğini içerecek şekilde yapılmıştır. Bu kapsamda yapılan tespit, değerlendirme ve önerilere aşağıda yer verilmektedir. 4.2.1. Tabloların GFSM 2014’e Uyarlanması Kapsamında Yapılan İşlemlere İlişkin Değerlendirme Mali istatistikler, uluslararası kabul görmüş standart ve kılavuzlar ile Yönetmelik’e uygun olarak kapsamdaki idarelerin mizan verilerinin derlenmesiyle oluşturulmaktadır. Söz konusu derleme çalışmaları kapsamında; ulusal mevzuat hükümleri uyarınca ve detaylı hesap planları çerçevesinde hazırlanan kurum mizanları, uluslararası standart olarak kabul edilen GFS metodolojisinin kod yapısı ile uyumlu hale getirilerek konsolide edilmektedir. Bahse konu uyumlaştırma süreci; işlemlerin yeniden sınıflandırılması ve ekonomik mahiyetlerine uygun olacak şekilde yeniden düzenlenmesi, nakit ve/veya zaman uyarlaması gibi çeşitli istatistiki yöntemlerin kullanımını gerektirmektedir. Nitekim Yönetmelik’in 9’uncu maddesi ile de Bakanlık bu yöntemlerin uygulanması hususunda açıkça yetkilendirilmiştir. Bu noktada yapılan işlemlerin, Yönetmelik ve GFSM 2014’te öngörülen temel ilkelere uygun tesis edilmesi önemlidir. Bununla beraber GFSM 2014, yukarıda bahsi geçen istatistiki yöntemleri soyut ve temel ilkeler bağlamında ortaya koyarken, Yönetmelik’te de sadece eliminasyon sırasında kullanılan yöntemlere ilişkin açıklayıcı metodolojik bilgilere yer verilmiştir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 29
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 30 Hatalı işlemlerin düzeltilmesi ile mali tabloların doğruluk ve güvenilirliğini etkileyen hususlara ilişkin istatistiki yöntemlerin, işlemlerin gerçek ekonomik mahiyetlerini ortaya çıkaracak şekilde uygulanması için Bakanlığın ilgili kurumlarla işbirliği halinde olması gerekmektedir. Ancak kapsama dâhil kurumların yaygınlığı ve veri sayısının fazlalığı, veri derleme sürecinin bu şekilde yürütülmesini zorlaştırmaktadır. Örneğin; öz kaynak hesapları, kayıtların mahiyetine ilişkin değerlendirme yapılabildiği ölçüde ilgili tablolarla ilişkilendirilirken, değerlendirme yapılamayan hesaplardaki tutarlar ise istatistiksel hataya yol açarak yatay ve dikey dengeleri bozan bir fark olarak tablo dipnotlarına yansımaktadır. Yönetmelik’te uyarlama işlemlerine ilişkin metodolojinin açık olarak düzenlenmemesi ve kurumlarla ilişkilerdeki güçlükler, işlemlerin her sektörde veri derleyicinin kanaati ve detay bilgiye (muhasebe kaydı vb.) erişme düzeyine göre yapılmasına sebep olmaktadır. Nitekim bütçe içi kurumlarda muhasebe verisinin detayına ulaşılabildiği için istatistiki yöntem uygulanabilirken, mahalli idareler, sosyal güvenlik kurumları ve bütçe dışı kurumlar sektöründe mizanların dayanağı yevmiyelere ulaşılamadığı için bu yöntemler daha sınırlı düzeyde uygulanmaktadır. Söz konusu istatistiki yöntemlerin çerçevesi, parasal uygulama limitleri, teyit edici belgeleri gibi temel ilkelerinin ulusal düzenlemelerde ayrıntılı olarak belirlenmesinin; tabloların doğruluğuna ve güvenilirliğine, uygulama ile standart arasındaki bağın somutlaştırılmasına ve tabloların paydaşlarca tereddüte mahal bırakmayacak şekilde anlaşılmasına katkı sunacağı değerlendirilmektedir. Diğer taraftan, bu kapsamda tesis edilen işlemlerin Yönetmelik’in 9’uncu maddesi hükmü uyarınca sistematik olarak ve ivedilikle Sayıştay Başkanlığına bildirilmesi gerekmektedir. Kullanılan istatistiki yöntemlerin standartlar referans gösterilerek, düzeltme tutarları ve bunların tablolara etkisi ile kaynak verilerdeki tutarsızlıklara ilişkin bilgileri içerecek şekilde sunulması, bu yöntemlere ilişkin Sayıştay Başkanlığı tarafından daha doğru değerlendirme yapılmasına katkı sağlayacaktır. Ayrıca kaynak verideki hatalı kayıtların düzeltilmesini sağlayacak bu uygulama, veri kalitesini artırarak veri derleyicilerin yıllar itibarıyla aynı düzeltme işlemini yapmasının da önüne geçecektir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu30
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 30 Hatalı işlemlerin düzeltilmesi ile mali tabloların doğruluk ve güvenilirliğini etkileyen hususlara ilişkin istatistiki yöntemlerin, işlemlerin gerçek ekonomik mahiyetlerini ortaya çıkaracak şekilde uygulanması için Bakanlığın ilgili kurumlarla işbirliği halinde olması gerekmektedir. Ancak kapsama dâhil kurumların yaygınlığı ve veri sayısının fazlalığı, veri derleme sürecinin bu şekilde yürütülmesini zorlaştırmaktadır. Örneğin; öz kaynak hesapları, kayıtların mahiyetine ilişkin değerlendirme yapılabildiği ölçüde ilgili tablolarla ilişkilendirilirken, değerlendirme yapılamayan hesaplardaki tutarlar ise istatistiksel hataya yol açarak yatay ve dikey dengeleri bozan bir fark olarak tablo dipnotlarına yansımaktadır. Yönetmelik’te uyarlama işlemlerine ilişkin metodolojinin açık olarak düzenlenmemesi ve kurumlarla ilişkilerdeki güçlükler, işlemlerin her sektörde veri derleyicinin kanaati ve detay bilgiye (muhasebe kaydı vb.) erişme düzeyine göre yapılmasına sebep olmaktadır. Nitekim bütçe içi kurumlarda muhasebe verisinin detayına ulaşılabildiği için istatistiki yöntem uygulanabilirken, mahalli idareler, sosyal güvenlik kurumları ve bütçe dışı kurumlar sektöründe mizanların dayanağı yevmiyelere ulaşılamadığı için bu yöntemler daha sınırlı düzeyde uygulanmaktadır. Söz konusu istatistiki yöntemlerin çerçevesi, parasal uygulama limitleri, teyit edici belgeleri gibi temel ilkelerinin ulusal düzenlemelerde ayrıntılı olarak belirlenmesinin; tabloların doğruluğuna ve güvenilirliğine, uygulama ile standart arasındaki bağın somutlaştırılmasına ve tabloların paydaşlarca tereddüte mahal bırakmayacak şekilde anlaşılmasına katkı sunacağı değerlendirilmektedir. Diğer taraftan, bu kapsamda tesis edilen işlemlerin Yönetmelik’in 9’uncu maddesi hükmü uyarınca sistematik olarak ve ivedilikle Sayıştay Başkanlığına bildirilmesi gerekmektedir. Kullanılan istatistiki yöntemlerin standartlar referans gösterilerek, düzeltme tutarları ve bunların tablolara etkisi ile kaynak verilerdeki tutarsızlıklara ilişkin bilgileri içerecek şekilde sunulması, bu yöntemlere ilişkin Sayıştay Başkanlığı tarafından daha doğru değerlendirme yapılmasına katkı sağlayacaktır. Ayrıca kaynak verideki hatalı kayıtların düzeltilmesini sağlayacak bu uygulama, veri kalitesini artırarak veri derleyicilerin yıllar itibarıyla aynı düzeltme işlemini yapmasının da önüne geçecektir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 31 4.2.2. Harcamaların Fonksiyonel Sınıflandırılması Tablosuna Esas Verilerde Fonksiyonel Kod Eksikliği Bulunması Harcamaların Fonksiyonel Sınıflandırılması Tablosu (COFOG), Mali İstatistik Yönetmeliği’nin 21’inci maddesi gereğince genel yönetim sektörünün temel fonksiyonları esas alınarak hazırlanan kamu harcamalarının hangi amaçlarla yapıldığını göstermeye ve Devlet faaliyetlerinin türünü belirlemeye yardımcı bir mali istatistik tablosudur. Söz konusu tabloda giderler ve net mali olmayan varlık edinimleri toplamı fonksiyonlar itibarıyla ikili kod düzeyinde gösterilmektedir. Tabloda yer alan rakamlar, Gider Tablosunda yer alan tutarlar ile Varlık ve Yükümlülüklerdeki İşlemler Tablosundaki “Net Mali Olmayan Varlık Edinim” rakamının, fonksiyonel kod kırılımları eşleştirilerek toplanması suretiyle oluşturulmaktadır. Uygulamada 630 Faaliyet giderleri hesabının fonksiyonel kodları bilişim sistemleri üzerinden alınarak gider rakamlarının tasnif edilmesinde kullanılmaktadır. Ancak sistemde merkezi yönetim bütçe içi sektöründeki bazı kurumların kayıtlarında fonksiyonel kod bilgisi bulunmadığından, bu bilgi veri derleyiciler tarafından düzeltilerek ilgili alt sınıflara işlenmektedir. Ayrıca net mali olmayan varlık edinimi tutarıyla ilgili olarak da öz kaynak hesaplarında fonksiyonel kod dağılımına ulaşılamadığından, merkezi yönetim bütçe içi alt sektöründe özel bir çalışma yapılarak bütçe gideri ile ilişkili hesapların fonksiyonel koduna göre net edinim tutarı belirlenmektedir. Fonksiyonu belirlenemeyen varlık edinimleri ise oransal olarak diğer fonksiyonel kodlara dağıtılmaktadır. Sonuç olarak veri derleyiciler tarafından manuel işlem yapılması ihtiyacını ortadan kaldırmak amacıyla, bilişim sistemindeki söz konusu kayıtlardaki fonksiyonel kod eksikliklerin tamamlanması yönünde çalışmalar yapılmasının tabloların güvenirliğini arttıracağı değerlendirilmektedir. 4.2.3. Borçlanma Senetlerinin Değerleme Yönteminde Alt Sektörler Arasında Farklılıklar Bulunması Mali varlık ve yükümlülük kalemlerinde yer alan borçlanma senetlerinin, GFSM 2014’e göre piyasa değeri üzerinden hesaplanması gerekmektedir. Piyasa değeri; senetlerin nominal değerine, kur ve piyasa fiyatlarındaki değişimlerin eklenmesi neticesinde hesaplanmaktadır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 31
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 32 Ancak, borçlanma senetlerinin GFSM 2014’te yer alan bahse konu değerleme esasları ile ülkemizde uygulanan muhasebe sistemi uyumlu değildir. Nitekim Muhasebe Yönetmeliklerinde, kuponsuz borçlanma senetlerinin satış bedelleri yani ihraç fiyatları, kuponlu senetlerin ise nominal bedelleri ile ilgili hesaplara kaydedileceği belirtilmektedir. Borçlanma senetleri verilerinin derlenmesine ilişkin uygulamada ise GFSM 2014’ün öngördüğü değerleme yönteminden farklı olarak karma bir yöntemle; merkezi yönetimde Hazine ve Maliye Bakanlığına, sosyal güvenlik kurumlarında ise İşsizlik Sigortası Fonuna ait borçlanma senetleri Bakanlık ilgili birimlerinden alınan ek bilgiler dâhilinde piyasa değeri üzerinden tablolara yansıtılırken, mahalli idarelerin mali varlıklarında yer alan senetler muhasebede kayıtlı değerleri ile yansıtılmaktadır. Dolayısıyla genel yönetim sektörü tablolarında farklı değerleme yöntemleri esas alınarak hesaplanan borçlanma senetleri toplamının esas alınması, Mali Durum Tablosunda toplam mali varlık rakamının yorumlanmasını güçleştirmektedir. Önceki yıllar Mali İstatistik Değerlendirme Raporlarında da yer verilen borçlanma senetlerinin değerleme yöntemiyle ilgili tutarsızlığın 2020 yılında da devam ettiği görülmektedir. Dolayısıyla, mali varlık ve yükümlülük verilerinin merkezi yönetim haricindeki diğer alt sektörler için de GFSM 2014 ile uyumlu olacak şekilde piyasa değeri üzerinden hesaplanması konusunda Bakanlık ile diğer kamu idareleri arasında ortak bir çalışma yapılması önem arz etmektedir. 4.2.4. Konsolidasyon ve Eliminasyon İşlemlerine İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler Konsolidasyon, alt sektörleri veya kurumları tek bir birim olarak kabul edip bir araya getirerek mali tablo hazırlama yöntemidir. Konsolide mali tabloların düzenlenme amacı; bir kurumlar topluluğuna dâhil tüm birimlerin aktif, pasif, gelir ve giderlerini tek birime aitmiş gibi göstererek, topluluğun bir bütün olarak finansal durumu ve faaliyet sonuçları hakkında mali tablo kullanıcılarına bilgi vermektir. Konsolidasyon işlemi önce merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları alt sektörleri düzeyinde, daha sonra da genel yönetim sektörü düzeyinde yapılmaktadır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu32
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 32 Ancak, borçlanma senetlerinin GFSM 2014’te yer alan bahse konu değerleme esasları ile ülkemizde uygulanan muhasebe sistemi uyumlu değildir. Nitekim Muhasebe Yönetmeliklerinde, kuponsuz borçlanma senetlerinin satış bedelleri yani ihraç fiyatları, kuponlu senetlerin ise nominal bedelleri ile ilgili hesaplara kaydedileceği belirtilmektedir. Borçlanma senetleri verilerinin derlenmesine ilişkin uygulamada ise GFSM 2014’ün öngördüğü değerleme yönteminden farklı olarak karma bir yöntemle; merkezi yönetimde Hazine ve Maliye Bakanlığına, sosyal güvenlik kurumlarında ise İşsizlik Sigortası Fonuna ait borçlanma senetleri Bakanlık ilgili birimlerinden alınan ek bilgiler dâhilinde piyasa değeri üzerinden tablolara yansıtılırken, mahalli idarelerin mali varlıklarında yer alan senetler muhasebede kayıtlı değerleri ile yansıtılmaktadır. Dolayısıyla genel yönetim sektörü tablolarında farklı değerleme yöntemleri esas alınarak hesaplanan borçlanma senetleri toplamının esas alınması, Mali Durum Tablosunda toplam mali varlık rakamının yorumlanmasını güçleştirmektedir. Önceki yıllar Mali İstatistik Değerlendirme Raporlarında da yer verilen borçlanma senetlerinin değerleme yöntemiyle ilgili tutarsızlığın 2020 yılında da devam ettiği görülmektedir. Dolayısıyla, mali varlık ve yükümlülük verilerinin merkezi yönetim haricindeki diğer alt sektörler için de GFSM 2014 ile uyumlu olacak şekilde piyasa değeri üzerinden hesaplanması konusunda Bakanlık ile diğer kamu idareleri arasında ortak bir çalışma yapılması önem arz etmektedir. 4.2.4. Konsolidasyon ve Eliminasyon İşlemlerine İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler Konsolidasyon, alt sektörleri veya kurumları tek bir birim olarak kabul edip bir araya getirerek mali tablo hazırlama yöntemidir. Konsolide mali tabloların düzenlenme amacı; bir kurumlar topluluğuna dâhil tüm birimlerin aktif, pasif, gelir ve giderlerini tek birime aitmiş gibi göstererek, topluluğun bir bütün olarak finansal durumu ve faaliyet sonuçları hakkında mali tablo kullanıcılarına bilgi vermektir. Konsolidasyon işlemi önce merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları alt sektörleri düzeyinde, daha sonra da genel yönetim sektörü düzeyinde yapılmaktadır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 33 Bu kapsamda kurumların birbirleri arasındaki mali sonuç doğuran işlemlerinin konsolide mali tablolarda mükerrer olarak yer almasını önlemek için aşağıda belirtilen işlemler karşılıklı olarak elimine edilmektedir: Cari ve sermaye transferleri Faiz gelirleri/giderleri Vergi mükellefi sıfatıyla ödenen vergiler Mal ve hizmet alımı/satımı Mali olmayan varlıkların edinimi/elden çıkarılması Krediler, borçlanma senetleri ile diğer borç ve alacaklar Yatırılan sermayeler. Konsolidasyon sonucunda ortaya çıkan mali tablolar, kamu idareleri arasındaki işlemlerden kaynaklanan karşılıklı gelir, gider, borç ve alacak doğuran işlemler elimine edildikten sonra ilgili alt sektörlerin ve genel yönetimin mali durumunu ve performansını göstermektedir. Konsolidasyon ve eliminasyon sürecine ilişkin sorunlar, tespitler ve önerilerimiz aşağıda yer almaktadır. 4.2.4.1. Konsolidasyon ve Eliminasyon İşlemlerine İlişkin Sorun ve Tespitler a) İdari kayıtlar arasında farklılıklar olması Konsolidasyon ilkeleri gereği eliminasyonun, aynı işleme ilişkin birbiriyle uyumlu karşılıklı muhasebe kayıtları ve eşit tutarlar üzerinden gerçekleştirilmesi esastır. Bu esasın tam olarak hayata geçirilebilmesi ise kapsama dâhil kurumların karşılıklı mali sonuç doğuran her işlemi, işlemin mahiyetine uygun ve birbiriyle tutarlı olarak kayıt altına almasını gerektirmektedir. Ancak, uygulamada bir kurumda borç veya gider olarak muhasebeleştirilen mali işlemin, işlemin tarafı olan karşı kurumun hesabında alacak veya gelir olarak görünmemesi ya da farklı tutarda görünmesi şeklinde tutarsızlıklar ortaya çıkabilmektedir. Bu durum genellikle hatalı kod kullanımı ile kurumlar arası kayıt zamanı ve tutar farklılıklarından kaynaklanmaktadır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 33
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 34 Bakanlık mali istatistik hazırlama sürecinde yukarıda ifade edilen tutarsızlıklarla karşılaştığında, kurumların kaydettiği tutarlar arasındaki farkı ilgili hesaplara eklemek ya da çıkarmak suretiyle, doğru olduğu değerlendirilen tutar üzerinden Mali İstatistik Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde öngörülen istatistiksel yöntemleri uygulayarak eliminasyon yapmaktadır. Kurumlar arası tutarsız kayıtlar arttıkça düzeltme yapılması gereken tutarlar da artmaktadır. Geçmiş yıllar Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporlarında da yer verilen bahse konu tutarların asgari düzeye indirilebilmesi için, Bakanlık tarafından Bütünleşik Kamu Mali Yönetim ve Muhasebe Bilişim Sisteminde (BKMYBS) genel bütçeli idarelerden hazine yardımı alan özel bütçeli idareler ile düzenleyici ve denetleyici kurumların gelir ve gider tahakkuk kayıtlarının karşılıklı olarak BKMYBS tarafından oluşturulması için çalışmalar yürütülmüştür. 2020 yılı sonu itibarıyla idari kayıtlar arasında farklılıkların azalmış olduğu görülmekle birlikte hazine yardımı kayıt farklılıkları tam anlamıyla düzeltilememiştir. Konsolidasyon ve eliminasyon sürecinde ortaya çıkan tüm idari kayıt farklılıklarının genel yönetim düzeyinde en aza indirilebilmesi için tahakkuk esaslı muhasebe sisteminin tüm ilke ve kurallarıyla uygulanması ve bilişim sistemlerindeki hata önleyici kontrollerin yaygınlaştırılması önem arz etmektedir. b) Kurumlar arasındaki karşılıklı mal ve hizmet alımlarının elimine edilmemesi Mali İstatistik Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde belirtildiği üzere, genel yönetim sektörünü oluşturan alt sektörler ve alt sektörleri oluşturan birimler arasındaki karşılıklı mal ve hizmet alımlarının elimine edilmesi gerekmektedir. Ancak, merkezi yönetim kapsamında Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, Basın İlan Kurumu Genel Müdürlüğü, Kamu İhale Kurumu ve döner sermayeler gibi kurumların sektör içi mal ve hizmet alım satımları; mahalli idarelerde ise kapsam dâhilindeki kurumlarca il belediyelerine ödenen su bedelleri eliminasyona tabi tutulmamaktadır. Hesap planlarında bu işlemlere ait detay kodlarda ilgili sektör ayrımı bulunmadığı ve genel yönetim sektörü kapsamındaki kurumların kullandıkları bilişim sistemlerinin tamamında karşı kurum bilgisi yer almadığı için mal ve hizmet alımlarına ait tutarlar doğrudan tespit ve elimine edilememektedir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu34
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 34 Bakanlık mali istatistik hazırlama sürecinde yukarıda ifade edilen tutarsızlıklarla karşılaştığında, kurumların kaydettiği tutarlar arasındaki farkı ilgili hesaplara eklemek ya da çıkarmak suretiyle, doğru olduğu değerlendirilen tutar üzerinden Mali İstatistik Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde öngörülen istatistiksel yöntemleri uygulayarak eliminasyon yapmaktadır. Kurumlar arası tutarsız kayıtlar arttıkça düzeltme yapılması gereken tutarlar da artmaktadır. Geçmiş yıllar Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporlarında da yer verilen bahse konu tutarların asgari düzeye indirilebilmesi için, Bakanlık tarafından Bütünleşik Kamu Mali Yönetim ve Muhasebe Bilişim Sisteminde (BKMYBS) genel bütçeli idarelerden hazine yardımı alan özel bütçeli idareler ile düzenleyici ve denetleyici kurumların gelir ve gider tahakkuk kayıtlarının karşılıklı olarak BKMYBS tarafından oluşturulması için çalışmalar yürütülmüştür. 2020 yılı sonu itibarıyla idari kayıtlar arasında farklılıkların azalmış olduğu görülmekle birlikte hazine yardımı kayıt farklılıkları tam anlamıyla düzeltilememiştir. Konsolidasyon ve eliminasyon sürecinde ortaya çıkan tüm idari kayıt farklılıklarının genel yönetim düzeyinde en aza indirilebilmesi için tahakkuk esaslı muhasebe sisteminin tüm ilke ve kurallarıyla uygulanması ve bilişim sistemlerindeki hata önleyici kontrollerin yaygınlaştırılması önem arz etmektedir. b) Kurumlar arasındaki karşılıklı mal ve hizmet alımlarının elimine edilmemesi Mali İstatistik Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde belirtildiği üzere, genel yönetim sektörünü oluşturan alt sektörler ve alt sektörleri oluşturan birimler arasındaki karşılıklı mal ve hizmet alımlarının elimine edilmesi gerekmektedir. Ancak, merkezi yönetim kapsamında Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İşyurtları Kurumu, Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu, Basın İlan Kurumu Genel Müdürlüğü, Kamu İhale Kurumu ve döner sermayeler gibi kurumların sektör içi mal ve hizmet alım satımları; mahalli idarelerde ise kapsam dâhilindeki kurumlarca il belediyelerine ödenen su bedelleri eliminasyona tabi tutulmamaktadır. Hesap planlarında bu işlemlere ait detay kodlarda ilgili sektör ayrımı bulunmadığı ve genel yönetim sektörü kapsamındaki kurumların kullandıkları bilişim sistemlerinin tamamında karşı kurum bilgisi yer almadığı için mal ve hizmet alımlarına ait tutarlar doğrudan tespit ve elimine edilememektedir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 35 Bu kapsamda mal ve hizmet alımlarında elimine edilebilecek işlemlere ilişkin bir çalışma yapılarak eliminasyona tabi kodların belirlenmesi gerekmektedir. Ayrıca eliminasyon işlemlerinin yapılması sırasında BKMYBS’de yer alan ödeme yapılan karşı kurum bilgisinden faydalanılmasının yerinde olacağı değerlendirilmektedir. c) Dönüşüm hesap planlarının konsolidasyona elverişli olmaması Kurum mizanlarının konsolide edilebilmesi için hesap planlarının uyumlu olması gerekmekte olup, bütçe dışı kurumlar arasında yer alan döner sermayeler, bütçe dışı fonlar, sosyal tesisler ve TRT, TCDD gibi bütçe dışı kurumların hesap planları genel bütçe hesap planı ile uyumlu hale getirilmek amacıyla dönüştürülmektedir. Dönüşüm çalışmaları incelendiğinde, bütçe dışı kurumların hesap planları genel bütçe, özel bütçe, mahalli idareler gibi diğer sektörlerle ilişkiyi ortaya koyacak alt kodlar bazında düzenlenmesine rağmen, dönüşüm sırasında bu detayları içeren hesapların ana hesap düzeyinde ele alındığı ve sektör itibarıyla detaylandırılmadığı görülmektedir. Bu durum, konsolidasyon çalışmaları sırasında gerek sektör içi gerekse sektörler arası mali işlemlerin tespit edilmesini güçleştirmekte, eliminasyona tabi kodların tespit edilememesi riskini doğurmakta ve Bakanlık tarafından kurum mizanları üzerinde ilave çalışma yapılmasını gerektirmektedir. Dolayısıyla, bütçe dışı kurumlar dönüşüm hesap planlarının revize edilmesi ve konsolidasyona elverişli hale getirilmesi gerekmektedir. 4.2.4.2. Konsolidasyon ve Eliminasyon İşlemlerine İlişkin Öneriler Söz konusu eliminasyon sorunlarının giderilmesi ve bu hataların gelecekte tekrar ortaya çıkmasının önlenmesi amacına yönelik öneriler aşağıda özetlenmiştir: Mal ve hizmet alımlarında elimine edilebilecek işlemlere ilişkin ayrı bir çalışma yapılarak eliminasyona tabi kodların belirlenmesi, BKMYBS’ye dahil kurumlar açısından ödeme yapılan karşı kurum bilgisi sistemde yer aldığından bu bilginin eliminasyon işlemlerinde kullanılması, Genel yönetim sektörü içindeki kurumların karşılıklı işlemlerine ilişkin eliminasyon matrislerinin düzenli olarak güncellenmesi, Kurumların karşılıklı işlemlerinin doğru tutarlar üzerinden kaydedilmesi amacıyla muhasebe bilişim sisteminin geliştirilmesi ve kurumların bu konudaki farkındalıklarının arttırılması, T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 35
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 36
Bütçe dışı kurumların hesap planlarının konsolidasyon çalışmaları için daha elverişli
hale getirilmesine yönelik olarak, hesap planı dönüşümlerinin revize edilmesi.
Eliminasyon sorunlarının düzeltilmesine ilişkin bilişim sistemi kontrollerinin
oluşturulması, eliminasyonun ve dolayısıyla konsolidasyonun sistem üzerinden ve daha
güvenilir yapılmasına imkan sağlarken bireysel ve konsolide mali tabloların doğruluk ve
güvenilirliğini de arttıracaktır.
4.3. ÖNCEDEN BELİRLENMİŞ STANDARTLARA UYGUNLUK
BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME
Mali istatistikler açısından raporlama çerçevesi Mali İstatistik Yönetmeliğidir. Söz
konusu Yönetmelik; mali istatistiklerin hazırlanmasında uluslararası standart olarak GFSM
2014’ü esas almış olup, bu standart tahakkuk esaslı muhasebe ve raporlama esasını
benimsemiştir.
Mali istatistikler, ulusal mevzuat hükümleri çerçevesinde hazırlanan bireysel mali
tabloların, raporlama çerçevesi ve dolayısıyla uluslararası standart olarak kabul edilen GFS
metodolojisi ile uyumlu hale getirilmesi suretiyle oluşturulmaktadır. Mali istatistiklerin
metodolojik temelinin önceden belirlenmiş ve uluslararası kabul görmüş standartlara
uygunluğundan söz edebilmek için bu uyumlaştırmaların Yönetmelik ve GFSM 2014’te yer
verilen temel ilkeler çerçevesinde yapılması gerekmektedir.
Bakanlık tarafından istatistiki yöntemler uygulanarak hazırlanan ve yayımlanan
tabloların GFSM 2014’e uygunluğuna ilişkin değerlendirmelere Raporun ilgili bölümlerinde
yer verilmiştir. Söz konusu tespitlere ilaveten önem arz ettiği değerlendirilen hususlar aşağıda
yer almaktadır:
GFSM 2014’te, kamu garantili borçların; borçlanma aracı türü, vade bilgisi ve nominal
değeri içerecek şekilde gösterilmesinin uygun olacağı ifade edilmektedir. Ancak, mali durum
tablosunun açıklayıcı notlar bölümünde yer alan kamu garantili borçlar kalemi, öngörülen detay
bilgileri içermemektedir. Bununla birlikte açıklanan tutara dâhil edilen işlemlerin türü ile hariç
tutulan kalemlerle ilgili metodolojik bilgilere de tablo dipnotlarında yer verilmemiştir. Mali
durum tablosunun tablo kullanıcılarına detaylı bilgi verecek şekilde geliştirilmesi, GFSM 2014
ve uluslararası standartlara uyum noktasında önem arz etmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu36
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 36
Bütçe dışı kurumların hesap planlarının konsolidasyon çalışmaları için daha elverişli
hale getirilmesine yönelik olarak, hesap planı dönüşümlerinin revize edilmesi.
Eliminasyon sorunlarının düzeltilmesine ilişkin bilişim sistemi kontrollerinin
oluşturulması, eliminasyonun ve dolayısıyla konsolidasyonun sistem üzerinden ve daha
güvenilir yapılmasına imkan sağlarken bireysel ve konsolide mali tabloların doğruluk ve
güvenilirliğini de arttıracaktır.
4.3. ÖNCEDEN BELİRLENMİŞ STANDARTLARA UYGUNLUK
BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME
Mali istatistikler açısından raporlama çerçevesi Mali İstatistik Yönetmeliğidir. Söz
konusu Yönetmelik; mali istatistiklerin hazırlanmasında uluslararası standart olarak GFSM
2014’ü esas almış olup, bu standart tahakkuk esaslı muhasebe ve raporlama esasını
benimsemiştir.
Mali istatistikler, ulusal mevzuat hükümleri çerçevesinde hazırlanan bireysel mali
tabloların, raporlama çerçevesi ve dolayısıyla uluslararası standart olarak kabul edilen GFS
metodolojisi ile uyumlu hale getirilmesi suretiyle oluşturulmaktadır. Mali istatistiklerin
metodolojik temelinin önceden belirlenmiş ve uluslararası kabul görmüş standartlara
uygunluğundan söz edebilmek için bu uyumlaştırmaların Yönetmelik ve GFSM 2014’te yer
verilen temel ilkeler çerçevesinde yapılması gerekmektedir.
Bakanlık tarafından istatistiki yöntemler uygulanarak hazırlanan ve yayımlanan
tabloların GFSM 2014’e uygunluğuna ilişkin değerlendirmelere Raporun ilgili bölümlerinde
yer verilmiştir. Söz konusu tespitlere ilaveten önem arz ettiği değerlendirilen hususlar aşağıda
yer almaktadır:
GFSM 2014’te, kamu garantili borçların; borçlanma aracı türü, vade bilgisi ve nominal
değeri içerecek şekilde gösterilmesinin uygun olacağı ifade edilmektedir. Ancak, mali durum
tablosunun açıklayıcı notlar bölümünde yer alan kamu garantili borçlar kalemi, öngörülen detay
bilgileri içermemektedir. Bununla birlikte açıklanan tutara dâhil edilen işlemlerin türü ile hariç
tutulan kalemlerle ilgili metodolojik bilgilere de tablo dipnotlarında yer verilmemiştir. Mali
durum tablosunun tablo kullanıcılarına detaylı bilgi verecek şekilde geliştirilmesi, GFSM 2014
ve uluslararası standartlara uyum noktasında önem arz etmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 37
Bir diğer husus; GFSM 2014’te ekonomik değer yaratan tüm işlemlerin piyasa fiyatı
üzerinden değerlenmesi gerektiği temel prensip olarak benimsenmekle birlikte, uygulamada bu
işlemler ulusal muhasebe standartlarına göre farklı değerleme yöntemlerine tabi
tutulabilmektedir. Bu gibi durumlarda varlıkların ve yükümlülüklerin kayıtlı değerinin, piyasa
değerine mümkün olduğunca yaklaştırılması gerekmektedir. Ancak mali ve mali olmayan
varlıklar ile yükümlülükler, uygulamada değerlemeye tabi tutulmadığından Bakanlıkça
bunların piyasa değerleri tam olarak tespit edilememektedir. Söz konusu varlık ve
yükümlülüklerin piyasa değerine yakınsayacak biçimde değerlenmesi yönünde ilave çalışmalar
yapılması, mali istatistik tablolarının uluslararası standartlara uygunluğuna katkı sunacaktır.
Mali İstatistik Yönetmeliği’nin yürürlüğe girmesini müteakiben hazırlanan Genel
Yönetim Sektörü Mali İstatistikleri Kılavuzunun amacı ise, Hazine ve Maliye Maliye Bakanlığı
Muhasebat Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan ve yayımlanan genel yönetim sektörü mali
istatistik tablolarını detaylı şekilde açıklamak ve kullanıcıların bu tablolar hakkında daha fazla
bilgi sahibi olmalarına yardımcı olmaktır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 37
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 39
5. DEĞERLENDİRME VE ÖNERİLER
Devletin faaliyetlerinin ekonomi üzerindeki etkisinin ölçülmesi ve genel yönetimin
performansının analiz edilmesini amaçlayan mali istatistikler, aynı zamanda kamuoyunun,
genel yönetim sektörünün varlık, yükümlülük, gelir ve giderleri hakkında bilgilendirilmesini de
sağlamaktadır.
2020 Yılı Genel Yönetim Mali İstatistikleri hazırlanma, yayımlanma, doğruluk,
güvenilirlik ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından değerlendirilmiş,
Raporun ilgili bölümünde belirtilen tespitler dışında;
Hazırlanma ve yayımlanma bakımından, mali istatistik tablolarının mevzuatta
öngörülen takvime uygun olarak yayımlandığı ve GFSM 2014’ün öngördüğü usule
uygun olarak hazırlandığı,
Doğruluk ve güvenilirlik bakımından, mali istatistik tablolarının doğru ve güvenilir bilgi
içerdiği,
Önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından, mali istatistik tablolarının
Yönetmelik, GFSM 2014 ve uluslararası standartlarla uyumlu olduğu,
değerlendirilmiştir.
Veri derleyiciler tarafından yapılan çalışmalar neticesinde mali istatistiklerin kalitesi
yıllar itibarıyla iyileştirilmiştir. Bununla birlikte, yapılacak analizlerin ve sonraki dönemlere
ilişkin stratejilerin güvenilir olmasını sağlamak ve tablo kullanıcılarına daha sağlıklı bilgi
sunulmasını teminen;
Genel yönetim sektörü kapsamının belirlenmesi sırasında Raporun ilgili bölümünde
belirtilen kurumlara ilişkin ayrıntılı çalışma yapılması,
Mali istatistik tablolarıyla beraber yayımlanan ve açıklık ilkesi bakımından önem
arz eden açıklayıcı notlar, metaveri ve dipnotlardaki eksikliklerin giderilerek,
kamuoyuna veri derleme şekli, değerleme yöntemlerindeki farklılıklar ve kullanılan
istatistiksel yöntemler hakkında ayrıntılı bilgi verilmesi,
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 39
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 40 Muhasebe hesap kodlarının GFS kodlarına dönüştürülmesi sırasında sektörler itibarıyla ortaya çıkan tutarsızlıkların ve hatalı kodlamaların gözden geçirilerek düzeltilmesi, Mali istatistik tablolarındaki yatay ve dikey eşitlikler ile dengeleri bozan farkın büyüklüğü, tablolara esas verilerin kalitesi ve tutarlılığı açısından önem arz ettiğinden, anılan farkın ortaya çıkma nedenlerinin araştırılması ve gerekli önlemlerin alınmasında Bakanlığın diğer kurumlara yol gösterici olması, Tablolar oluşturulurken uygulanan istatistiki yöntemlerin çerçevesi, parasal uygulama limitleri, teyit edici belgeleri gibi temel ilkelerin ulusal düzenlemelerde ayrıntılı olarak belirlenmesi, Bireysel mali tabloların doğru ve güvenilir veri üretmesini sağlamak üzere kapsam dâhilindeki kurumlar tarafından kullanılan muhasebe ve iç kontrol sistemlerinin etkinliğinin artırılması, Konsolide tabloların oluşturulması sürecinde eliminasyon hatalarının giderilmesi ve tekerrürünün önüne geçilmesini teminen, genel yönetim sektörü içindeki kurumların karşılıklı işlemlerinin doğru tutarlar üzerinden kaydedilmesi amacıyla muhasebe bilişim sisteminin geliştirilmesi ve kurumların farkındalıklarının arttırılması, Yönetmelik’te öngörülen Sayıştaya bildirim mekanizmasının, zamanında ve Sayıştay tarafından daha sağlıklı bir değerlendirme yapılmasına imkân tanıyacak şekilde işletilmesi, Mali durum tablosunun tablo kullanıcılarına detaylı bilgi verecek şekilde geliştirilmesi, GFSM 2014’ün ekonomik değer yaratan tüm işlemlerin piyasa fiyatı üzerinden değerlenmesi temel prensibine uygun olarak, varlık ve yükümlülüklerin piyasa değerine göre değerlenmesi yönünde ilave çalışmalar yapılması, gerektiği değerlendirilmektedir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu40
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 40
Muhasebe hesap kodlarının GFS kodlarına dönüştürülmesi sırasında sektörler
itibarıyla ortaya çıkan tutarsızlıkların ve hatalı kodlamaların gözden geçirilerek
düzeltilmesi,
Mali istatistik tablolarındaki yatay ve dikey eşitlikler ile dengeleri bozan farkın
büyüklüğü, tablolara esas verilerin kalitesi ve tutarlılığı açısından önem arz
ettiğinden, anılan farkın ortaya çıkma nedenlerinin araştırılması ve gerekli
önlemlerin alınmasında Bakanlığın diğer kurumlara yol gösterici olması,
Tablolar oluşturulurken uygulanan istatistiki yöntemlerin çerçevesi, parasal
uygulama limitleri, teyit edici belgeleri gibi temel ilkelerin ulusal düzenlemelerde
ayrıntılı olarak belirlenmesi,
Bireysel mali tabloların doğru ve güvenilir veri üretmesini sağlamak üzere kapsam
dâhilindeki kurumlar tarafından kullanılan muhasebe ve iç kontrol sistemlerinin
etkinliğinin artırılması,
Konsolide tabloların oluşturulması sürecinde eliminasyon hatalarının giderilmesi ve
tekerrürünün önüne geçilmesini teminen, genel yönetim sektörü içindeki kurumların
karşılıklı işlemlerinin doğru tutarlar üzerinden kaydedilmesi amacıyla muhasebe
bilişim sisteminin geliştirilmesi ve kurumların farkındalıklarının arttırılması,
Yönetmelik’te öngörülen Sayıştaya bildirim mekanizmasının, zamanında ve
Sayıştay tarafından daha sağlıklı bir değerlendirme yapılmasına imkân tanıyacak
şekilde işletilmesi,
Mali durum tablosunun tablo kullanıcılarına detaylı bilgi verecek şekilde
geliştirilmesi,
GFSM 2014’ün ekonomik değer yaratan tüm işlemlerin piyasa fiyatı üzerinden
değerlenmesi temel prensibine uygun olarak, varlık ve yükümlülüklerin piyasa
değerine göre değerlenmesi yönünde ilave çalışmalar yapılması,
gerektiği değerlendirilmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 41
6. EKLER-2020 YILI GENEL YÖNETİM MALİ
İSTATİSTİK TABLO SETİ
EK 1: FAALİYET TABLOSU
GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ
2020 YILI
FAALİYET TABLOSU
Bin TL
2018 YILI 2019 YILI 2020 YILI
ÖZ KAYNAKLARI ETKİLEYEN İŞLEMLER
A - Gelirler 1.192.815.334,3 1.375.145.524,3 1.590.731.961,7
Vergi Gelirleri 663.136.429,3 728.408.627,1 907.997.128,9
Sosyal Güvenlik Prim Gelirleri 286.479.888,0 323.837.630,6 354.824.847,8
Hibeler 2.450.994,9 4.962.222,8 3.677.625,5
Diğer Gelirler 240.748.022,0 317.937.043,7 324.232.359,5
B - Giderler 1.283.111.938,1 1.561.316.258,9 1.739.914.162,1
Personel Giderleri 299.762.434,4 374.209.411,9 435.127.856,1
Mal ve Hizmet Giderleri 183.188.486,5 201.617.462,9 220.040.321,8
Amortisman Giderleri 145.867.782,9 202.400.989,9 117.550.734,4
Faiz Giderleri 112.809.206,5 112.972.773,3 161.762.850,4
Sübvansiyon Giderleri 63.639.000,7 72.792.106,6 113.566.164,4
Hibeler 3.736.691,9 4.914.733,4 6.337.467,9
Sosyal Yardımlar 434.541.842,3 544.820.313,1 638.376.582,2
Diğer Harcamalar 39.566.492,8 47.588.467,8 47.152.184,7
Brüt Faaliyet Dengesi (A–B + Amortisman Giderleri) 55.571.179,1 16.230.255,3 -31.631.465,9
Net Faaliyet Dengesi (A–B) -90.296.603,9 -186.170.734,6 -149.182.200,4
MALİ OLMAYAN VARLIK İŞLEMLERİ
C. Net Mali Olmayan Varlık Edinimi 4.476.478,7 -59.898.103,9 65.006.821,0
Duran Varlıklar 9.376.122,1 -74.255.763,1 66.299.723,0
Stoklar 1.931.087,2 2.686.433,3 7.573.907,0
Menkul Varlıklar -4.119,0 -49.435,0 -1.423,7
Üretilmeyen Varlık Edinimleri -6.826.611,6 11.720.660,9 -8.865.385,3
D. Harcamalar (B+C) 1.287.588.416,9 1.501.418.155,0 1.804.920.983,1
E. Net Borçlanma/Borç Verme Gereği (A–D) -94.773.082,6 -126.272.630,7 -214.189.021,4
MALİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜK İŞLEMLERİ
(FİNANSMAN)
F. Net Mali Varlık Edinimi 38.832.363,4 98.885.215,3 242.443.372,0
Yerleşik 36.831.104,1 97.474.235,6 240.743.856,7
Yerleşik Olmayan 2.001.259,3 1.410.979,7 1.699.515,3
G. Net Yükümlülük Artışı 133.898.004,1 225.365.057,6 456.733.960,5
Yerleşik 122.710.173,1 192.777.893,2 422.370.425,9
Yerleşik Olmayan 11.187.831,0 32.587.164,4 34.363.534,6
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 41
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 42
Açıklayıcı Notlar
Amortisman Harici Giderler 1.137.244.155,2 1.358.915.269,0 1.622.363.427,7
Mali Olmayan Brüt Yatırımlar 150.344.261,7 142.502.886,0 182.557.555,4
Nakit Stokundaki Net Değişim -23.008.365,8 35.608.505,5 122.445.843,4
Faiz Dışı Net Borç Verme/ Net Borçlanma 18.036.123,9 -13.299.857,4 -52.426.170,9
Ulusal Tanıma Göre Devlet Dengesi -104.158.073,0 -136.459.731,0 -142.064.720,0
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 52’nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim
Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir.
2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
3- 24.02.2018 tarihli ve 30342 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mali İstatistik Yönetmeliği'nin 11 inci maddesinin 6’ncı fıkrasına istinaden
Net Borçlanma / Borç Verme Gereğinin, mali varlık ve yükümlülüklerin net değişimleri arasındaki farka eşit olması esastır. Eşit olmaması
durumunda aradaki fark, tablo dipnotlarında açıklanır. Bu fark 2020 yılında -101.567,2 bin TL’dir.
4- Ulusal Tanıma Göre Devlet Dengesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 2’nci maddesi kapsamında hazırlanan Genel
Yönetim Bütçe Dengesini ifade etmektedir.
5- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
6-2020 yılında Vergi gelirleri kaleminde 3194 sayılı Kanunun Geçici 16’ncı maddesi kapsamında tahsil edilen yapı kayıt belgesi gelirlerine ilişkin
tahakkuklar ödeme aşamasında tekemmül ettiğinden Ocak ayında 93.169,9 bin TL, Şubat ayında 77.336,6 bin TL, Mart ayında 50.531,2 bin
TL, Nisan ayında 9.781,5 bin TL, Mayıs ayında 50.374,1 bin TL, Haziran ayında 67.335,9 bin TL, Temmuz ayında 55.220,3 bin TL, Ağustos ayında
70.792,3 bin TL, Eylül ayında 93.237,6 bin TL, Ekim ayında 71.973,3 bin TL, Kasım ayında 63.604,1 bin TL, Aralık ayında 88.250,2 bin TL
tutarında tahsilat rakamı yer almaktadır.
7- 2020 yılında kamu Özel İş Birliği kayıtlarına ilişkin IPSAS 32 Hizmet İmtiyaz Sözleşmeleri Standardına uygun idari kayıtların Gelirler
kaleminde gümrük kapıları ve yat limanlarına ilişkin Şubat ayında 21.650,6 bin TL, Mart ayında 10.825,3 bin TL, Nisan ayında 10.825,3 bin TL,
Mayıs ayında 10.825,3 bin TL, Haziran ayında 2.441,3 bin TL, Temmuz ayında 20.168,9 bin TL, Ağustos ayında 13.435,9 bin TL, Eylül ayında
13.266,6 bin TL, Ekim ayında 13.266,6 bin TL, Kasım ayında 13.266,6 bin TL, Aralık ayında 19.656,6 bin TL'lik tutar GFSM 2014'ün A4.58 - A4.65
arasındaki paragraflar uyarınca risk ve getiri yaklaşımı dikkate alınarak mali istatistik tablolarında yer almayıp burada açıklanmıştır.
8- 2020 yılında kamu Özel İş Birliği kayıtlarına ilişkin IPSAS 32 Hizmet İmtiyaz Sözleşmeleri Standardına uygun idari kayıtların Yükümlülükler
kaleminde gümrük kapıları ve yat limanlarına ilişkin Şubat ayında 21.650,6 bin TL, Mart ayında 10.825,3 bin TL, Nisan ayında 10.825,3 bin
TL, Mayıs ayında 10.825,3 bin TL, Haziran ayında 391.890,8 bin TL, Temmuz ayında 20.168,9 bin TL, Ağustos ayında 13.435,9 bin TL, Eylül
ayında 13.266,6 bin TL, Ekim ayında 13.266,6 bin TL, Kasım ayında 13.266,6 bin TL, Aralık ayında 19.656,6 bin TL'lik tutar GFSM 2014'ün A4.58
- A4.65 arasındaki paragraflar uyarınca risk ve getiri yaklaşımı dikkate alınarak mali istatistik tablolarında yer almayıp burada açıklanmıştır. 9- 2020 yılında kamu Özel İş Birliği kayıtlarına ilişkin IPSAS 32 Hizmet İmtiyaz Sözleşmeleri Standardına uygun idari kayıtların Varlıklar kaleminde gümrük kapıları ve yat limanlarına ilişkin Haziran ayında 394.332,2 bin TL'lik tutar GFSM 2014'ün A4.58 - A4.65 arasındaki paragraflar uyarınca risk ve getiri yaklaşımı dikkate alınarak mali istatistik tablolarında yer almayıp burada açıklanmıştır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu42
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 42
Açıklayıcı Notlar
Amortisman Harici Giderler 1.137.244.155,2 1.358.915.269,0 1.622.363.427,7
Mali Olmayan Brüt Yatırımlar 150.344.261,7 142.502.886,0 182.557.555,4
Nakit Stokundaki Net Değişim -23.008.365,8 35.608.505,5 122.445.843,4
Faiz Dışı Net Borç Verme/ Net Borçlanma 18.036.123,9 -13.299.857,4 -52.426.170,9
Ulusal Tanıma Göre Devlet Dengesi -104.158.073,0 -136.459.731,0 -142.064.720,0
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 52’nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim
Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir.
2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
3- 24.02.2018 tarihli ve 30342 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mali İstatistik Yönetmeliği'nin 11 inci maddesinin 6’ncı fıkrasına istinaden
Net Borçlanma / Borç Verme Gereğinin, mali varlık ve yükümlülüklerin net değişimleri arasındaki farka eşit olması esastır. Eşit olmaması
durumunda aradaki fark, tablo dipnotlarında açıklanır. Bu fark 2020 yılında -101.567,2 bin TL’dir.
4- Ulusal Tanıma Göre Devlet Dengesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 2’nci maddesi kapsamında hazırlanan Genel
Yönetim Bütçe Dengesini ifade etmektedir.
5- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
6-2020 yılında Vergi gelirleri kaleminde 3194 sayılı Kanunun Geçici 16’ncı maddesi kapsamında tahsil edilen yapı kayıt belgesi gelirlerine ilişkin
tahakkuklar ödeme aşamasında tekemmül ettiğinden Ocak ayında 93.169,9 bin TL, Şubat ayında 77.336,6 bin TL, Mart ayında 50.531,2 bin
TL, Nisan ayında 9.781,5 bin TL, Mayıs ayında 50.374,1 bin TL, Haziran ayında 67.335,9 bin TL, Temmuz ayında 55.220,3 bin TL, Ağustos ayında
70.792,3 bin TL, Eylül ayında 93.237,6 bin TL, Ekim ayında 71.973,3 bin TL, Kasım ayında 63.604,1 bin TL, Aralık ayında 88.250,2 bin TL
tutarında tahsilat rakamı yer almaktadır.
7- 2020 yılında kamu Özel İş Birliği kayıtlarına ilişkin IPSAS 32 Hizmet İmtiyaz Sözleşmeleri Standardına uygun idari kayıtların Gelirler
kaleminde gümrük kapıları ve yat limanlarına ilişkin Şubat ayında 21.650,6 bin TL, Mart ayında 10.825,3 bin TL, Nisan ayında 10.825,3 bin TL,
Mayıs ayında 10.825,3 bin TL, Haziran ayında 2.441,3 bin TL, Temmuz ayında 20.168,9 bin TL, Ağustos ayında 13.435,9 bin TL, Eylül ayında
13.266,6 bin TL, Ekim ayında 13.266,6 bin TL, Kasım ayında 13.266,6 bin TL, Aralık ayında 19.656,6 bin TL'lik tutar GFSM 2014'ün A4.58 - A4.65
arasındaki paragraflar uyarınca risk ve getiri yaklaşımı dikkate alınarak mali istatistik tablolarında yer almayıp burada açıklanmıştır.
8- 2020 yılında kamu Özel İş Birliği kayıtlarına ilişkin IPSAS 32 Hizmet İmtiyaz Sözleşmeleri Standardına uygun idari kayıtların Yükümlülükler
kaleminde gümrük kapıları ve yat limanlarına ilişkin Şubat ayında 21.650,6 bin TL, Mart ayında 10.825,3 bin TL, Nisan ayında 10.825,3 bin
TL, Mayıs ayında 10.825,3 bin TL, Haziran ayında 391.890,8 bin TL, Temmuz ayında 20.168,9 bin TL, Ağustos ayında 13.435,9 bin TL, Eylül
ayında 13.266,6 bin TL, Ekim ayında 13.266,6 bin TL, Kasım ayında 13.266,6 bin TL, Aralık ayında 19.656,6 bin TL'lik tutar GFSM 2014'ün A4.58
- A4.65 arasındaki paragraflar uyarınca risk ve getiri yaklaşımı dikkate alınarak mali istatistik tablolarında yer almayıp burada açıklanmıştır.
9- 2020 yılında kamu Özel İş Birliği kayıtlarına ilişkin IPSAS 32 Hizmet İmtiyaz Sözleşmeleri Standardına uygun idari kayıtların Varlıklar
kaleminde gümrük kapıları ve yat limanlarına ilişkin Haziran ayında 394.332,2 bin TL'lik tutar GFSM 2014'ün A4.58 - A4.65 arasındaki
paragraflar uyarınca risk ve getiri yaklaşımı dikkate alınarak mali istatistik tablolarında yer almayıp burada açıklanmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 43
EK 2: NAKİT KAYNAK VE KULLANIMLARI TABLOSU
GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ
2020 YILI
NAKİT KAYNAK VE KULLANIMLARI TABLOSU
Bin TL
2018 YILI 2019 YILI 2020 YILI FAALİYETLERDEN SAĞLANAN NAKİT AKIŞLARI
A. Gelir Nakit Hareketleri 1.160.251.371,2 1.344.107.444,0 1.544.395.596,1
Vergi Gelirleri 657.103.047,5 725.848.666,0 882.971.897,1
Sosyal Güvenlik Prim Gelirleri 275.563.286,9 311.221.115,1 340.648.695,7
Hibeler 4.119.882,8 3.896.041,9 10.857.205,5
Diğer Gelirler 223.465.154,0 303.141.621,0 309.917.797,9 B. Gider Nakit Hareketleri 1.054.237.367,8 1.284.241.591,6 1.515.932.678,8
Personel Giderleri 288.212.632,4 362.545.828,6 418.183.158,1
Mal ve Hizmet Giderleri 157.653.900,6 163.649.054,7 183.302.420,7
Faiz Giderleri 67.752.926,8 92.649.955,3 108.867.452,4
Sübvansiyon Giderleri 59.098.727,9 72.063.715,9 112.628.849,3
Hibeler 4.410.143,4 3.613.746,1 9.838.272,5
Sosyal Yardımlar 439.698.638,9 542.191.549,5 643.210.829,3
Diğer Harcamalar 37.410.397,8 47.527.741,5 39.901.696,5 Faaliyetlerden Sağlanan Net Nakit Girişi (A –B) 106.014.003,4 59.865.852,4 28.462.917,4 MALİ OLMAYAN VARLIKLARDAKİ İŞLEMLERDEN KAYNAKLANAN NAKİT AKIŞLARI
C. Mali Olmayan Varlıklardaki Yatırımlardan Kaynaklanan Nakit Hareketi* 185.113.669,8 164.860.144,7 197.880.436,6
Duran Varlıklar 162.256.583,8 125.039.248,4 164.831.747,2
Stoklar 25.516.465,8 28.708.427,4 39.149.760,2
Menkul Varlıklar -4.123,4 -49.435,0 -1.423,7
Üretilmeyen Varlık Edinimleri -2.655.256,4 11.161.904,0 -6.099.647,0 Harcamalar Nakit Hareketleri (B+C) 1.239.351.037,6 1.449.101.736,3 1.713.813.115,3 D. Nakit Fazlası (+) / Nakit Açığı (-) (A–B–C) -79.099.666,4 -104.994.292,4 -169.417.519,2 MALİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERDEKİ İŞLEMLERDEN KAYNAKLANAN NAKİT AKIŞLARI (FİNANSMAN)
E. Nakit Hariç Mali Varlıklardaki Net Alımlar 23.863.349,1 18.959.106,8 53.433.652,5
Yerleşik 22.107.193,0 17.628.770,6 51.332.920,7
Yerleşik Olmayan 1.756.156,1 1.330.336,2 2.100.731,8 F. Net Yükümlülük Edinimi 80.247.207,9 159.769.116,1 345.398.582,2
Yerleşik 69.615.732,5 127.541.892,5 315.825.679,8
Yerleşik Olmayan 10.631.475,4 32.227.223,6 29.572.902,4 G. Finansman Faaliyetlerinden Kaynaklanan Net Nakit Girişi (F–E) 56.383.858,7 140.810.009,3 291.964.929,8 H. Nakit Stokundaki Net Değişim (D+G) -22.715.807,7 35.815.716,9 122.547.410,6 T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 43
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 44
Açıklayıcı Notlar
Ana (Temel) Net Borç Verme/ Net Borçlanma -94.773.082,6 -126.272.630,7 -214.189.021,4
Ulusal Tanıma Göre Devlet Dengesi -104.158.073,0 -136.459.731,0 -142.064.720,0
- Pozitif olması nakit çıkışı olduğu, negatif olması nakit girişi olduğu anlamına gelmektedir 1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 52’nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir. 2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır. 3- Ana (Temel) Net Borç Verme / Net Borçlanma kalemi Faaliyet Tablosunda yer alan Net Borçlanma/Borç Verme Gereği'ni ifade etmektedir. 4- Ulusal Tanıma Göre Devlet Dengesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 2 nci maddesi kapsamında hazırlanan Genel Yönetim Bütçe Dengesini ifade etmektedir. 5- 24.02.2018 tarihli ve 30342 sayılı Mali İstatistik Yönetmeliği'nin 12 nci maddesinin 5 incı fıkrasına istinaden; Faaliyet Tablosunun açıklayıcı notlar kısmında yer alan "Nakit Stoğundaki Net Değişim" tutarı ile bu Tabloda yer alan "Nakit Stoğundaki Net Değişim" tutarının birbirine eşit olması gerekmektedir. Eşit olmaması durumunda aradaki fark, tablo dipnotlarında açıklanır. Bu fark 2020 yılında 101.567,2 bin TL'dir. 6- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir. 7- Genel Yönetim Sektörünü oluşturan alt sektörlere ait detay bilgiler ilgili alt sektörlerin tablo dipnotlarında yer almaktadır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu44
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 44
Açıklayıcı Notlar
Ana (Temel) Net Borç Verme/ Net Borçlanma -94.773.082,6 -126.272.630,7 -214.189.021,4
Ulusal Tanıma Göre Devlet Dengesi -104.158.073,0 -136.459.731,0 -142.064.720,0
- Pozitif olması nakit çıkışı olduğu, negatif olması nakit girişi olduğu anlamına gelmektedir
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 52’nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim
Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir.
2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
3- Ana (Temel) Net Borç Verme / Net Borçlanma kalemi Faaliyet Tablosunda yer alan Net Borçlanma/Borç Verme Gereği'ni ifade
etmektedir.
4- Ulusal Tanıma Göre Devlet Dengesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 2 nci maddesi kapsamında hazırlanan Genel
Yönetim Bütçe Dengesini ifade etmektedir.
5- 24.02.2018 tarihli ve 30342 sayılı Mali İstatistik Yönetmeliği'nin 12 nci maddesinin 5 incı fıkrasına istinaden; Faaliyet Tablosunun
açıklayıcı notlar kısmında yer alan "Nakit Stoğundaki Net Değişim" tutarı ile bu Tabloda yer alan "Nakit Stoğundaki Net Değişim" tutarının
birbirine eşit olması gerekmektedir. Eşit olmaması durumunda aradaki fark, tablo dipnotlarında açıklanır. Bu fark 2020 yılında 101.567,2
bin TL'dir.
6- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
7- Genel Yönetim Sektörünü oluşturan alt sektörlere ait detay bilgiler ilgili alt sektörlerin tablo dipnotlarında yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 45
EK 3: STOK DURUMU VE AKIŞ TABLOSU
GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ
2020 YILI
STOK DURUMU VE AKIŞ TABLOSU
Bin TL
2018 YILI 2019 YILI 2020 YILI MALİ OLMAYAN VARLIKLAR
A. Açılış Bilançosu 4.075.488.960,8 4.360.117.128,1 4.314.927.763,8 B. İşlemler (Net) 4.476.478,7 -59.898.103,9 65.006.821,0 C. Toplam Diğer Ekonomik Akışlar 280.151.688,6 14.708.739,6 -6.358.627,3 D. Kapanış Bilançosu 4.360.117.128,1 4.314.927.763,8 4.373.575.957,5 MALİ VARLIKLAR
E. Açılış Bilançosu 460.281.940,9 522.251.392,1 644.142.450,6 F. İşlemler (Net) 38.832.363,4 98.885.215,3 242.443.372,0 G. Toplam Diğer Ekonomik Akışlar 23.137.087,7 23.005.843,1 35.801.588,6 H. Kapanış Bilançosu 522.251.392,1 644.142.450,6 922.387.411,2 YÜKÜMLÜLÜKLER
I. Açılış Bilançosu 1.022.564.057,8 1.223.982.982,2 1.606.356.334,3 İ. İşlemler (Net) 133.898.004,1 225.365.057,6 456.733.960,5 J. Toplam Diğer Ekonomik Akışlar 67.520.920,2 157.008.294,5 210.380.625,2 K. Kapanış Bilançosu 1.223.982.982,2 1.606.356.334,3 2.273.470.920,0
Açıklayıcı Notlar
NET FİNANSAL DENGE
L. Açılış Bilançosu -562.282.116,8 -701.731.590,1 -962.213.883,7 M. İşlemler (Net) -95.065.640,7 -126.479.842,3 -214.290.588,6 N. Toplam Diğer Ekonomik Akışlar -44.383.832,5 -134.002.451,4 -174.579.036,6 O. Kapanış Bilançosu -701.731.590,1 -962.213.883,7 -1.351.083.508,8 BORÇ YÜKÜMLÜLÜKLERİ
P. Açılış Bilançosu 906.274.396,6 1.090.824.261,3 1.448.574.931,9 R. İşlemler (Net) 115.999.240,4 204.570.302,3 414.694.321,5 S. Toplam Diğer Ekonomik Akışlar 68.550.624,3 153.180.368,2 209.529.064,4 T. Kapanış Bilançosu 1.090.824.261,3 1.448.574.931,9 2.072.798.317,6 1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 52’nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir. 2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 45
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 46
EK 4: ÖZ KAYNAKLARDAKİ TOPLAM DEĞİŞİMLER TABLOSU
GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ
2020 YILI
ÖZ KAYNAKLARDAKİ TOPLAM DEĞİŞİMLER TABLOSU
Bin TL
2018 YILI 2019 YILI 2020 YILI
I. DÖNEM BAŞI ÖZ KAYNAKLAR 3.513.206.844,0 3.658.385.538,1 3.352.713.880,1
Öz Kaynakları Etkileyen İşlemler
A. Gelir 1.192.815.334,3 1.375.145.524,3 1.590.731.961,7
B. Gider 1.283.111.938,1 1.561.316.258,9 1.739.914.162,1
C. Net Faaliyet Dengesi (A–B) -90.296.603,9 -186.170.734,6 -149.182.200,4
DİĞER EKONOMİK AKIŞLARDAN KAYNAKLANAN ÖZ
KAYNAKLARDAKİ DEĞİŞİMLER
- Mali Olmayan Varlıklar 280.151.688,6 14.708.739,6 -6.358.627,3
Elde Tutma Kazançları 26.982,9 44.395,4 245.794,1
Mali Olmayan Varlıkların Değerindeki Diğer Değişimler 280.124.705,6 14.664.344,2 -6.604.421,4 - Mali Varlıklar 23.137.087,7 23.005.843,1 35.801.588,6
Elde Tutma Kazançları 21.808.150,8 21.933.491,4 38.182.740,9
Mali Varlıkların Değerindeki Diğer Değişimler 1.328.936,9 1.072.351,7 -2.381.152,3 - Yükümlülükler 67.520.920,2 157.008.294,5 210.380.625,2
Elde Tutma Kazançları 68.166.230,4 148.978.070,6 209.013.281,0
Yükümlülüklerin Değerindeki Diğer Değişimler -645.310,2 8.030.223,9 1.367.344,3 D. Diğer Toplam Ekonomik Akışlar (1+2-3)* 235.767.856,1 -119.293.711,8 -180.937.663,9 E. Öz Kaynaklardaki Toplam Değişimler (C+D) 145.471.252,2 -305.464.446,4 -330.119.864,3 II. DÖNEM SONU ÖZ KAYNAKLAR ** 3.658.385.538,1 3.352.713.880,1 3.022.492.448,5
- Bu satırda yer alan tutarlar; Varlık ve Yükümlülüklerdeki Toplam Diğer Ekonomik Akışlar Tablosunun "Diğer Ekonomik Akışlardan
Kaynaklanan Öz Kaynak Değişimleri" satırındaki tutarlar ile aynı olmalıdır.
** Mali Durum Tablosunun Öz kaynaklar satırındaki rakamla aynı olmalıdır. 1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 52’nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir. 2- 24.02.2018 tarihli ve 30342 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mali İstatistik Yönetmeliği'nin 14 üncü maddesinin 3 üncü fıkrasına istinaden öz kaynakların dönem başındaki tutarı ile dönem içerisindeki öz kaynakları etkileyen akımların toplamının dönem sonu öz kaynak tutarına eşit olmaması halinde, aradaki fark tablo dipnotlarında açıklanır. Söz konusu fark 2020 yılında 101.567,2 bin TL'dir. 3- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu46
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 46
EK 4: ÖZ KAYNAKLARDAKİ TOPLAM DEĞİŞİMLER TABLOSU
GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ
2020 YILI
ÖZ KAYNAKLARDAKİ TOPLAM DEĞİŞİMLER TABLOSU
Bin TL
2018 YILI 2019 YILI 2020 YILI
I. DÖNEM BAŞI ÖZ KAYNAKLAR 3.513.206.844,0 3.658.385.538,1 3.352.713.880,1
Öz Kaynakları Etkileyen İşlemler
A. Gelir 1.192.815.334,3 1.375.145.524,3 1.590.731.961,7
B. Gider 1.283.111.938,1 1.561.316.258,9 1.739.914.162,1
C. Net Faaliyet Dengesi (A–B) -90.296.603,9 -186.170.734,6 -149.182.200,4
DİĞER EKONOMİK AKIŞLARDAN KAYNAKLANAN ÖZ
KAYNAKLARDAKİ DEĞİŞİMLER
- Mali Olmayan Varlıklar 280.151.688,6 14.708.739,6 -6.358.627,3
Elde Tutma Kazançları 26.982,9 44.395,4 245.794,1
Mali Olmayan Varlıkların Değerindeki Diğer Değişimler 280.124.705,6 14.664.344,2 -6.604.421,4 - Mali Varlıklar 23.137.087,7 23.005.843,1 35.801.588,6
Elde Tutma Kazançları 21.808.150,8 21.933.491,4 38.182.740,9
Mali Varlıkların Değerindeki Diğer Değişimler 1.328.936,9 1.072.351,7 -2.381.152,3 - Yükümlülükler 67.520.920,2 157.008.294,5 210.380.625,2
Elde Tutma Kazançları 68.166.230,4 148.978.070,6 209.013.281,0
Yükümlülüklerin Değerindeki Diğer Değişimler -645.310,2 8.030.223,9 1.367.344,3 D. Diğer Toplam Ekonomik Akışlar (1+2-3)* 235.767.856,1 -119.293.711,8 -180.937.663,9 E. Öz Kaynaklardaki Toplam Değişimler (C+D) 145.471.252,2 -305.464.446,4 -330.119.864,3 II. DÖNEM SONU ÖZ KAYNAKLAR ** 3.658.385.538,1 3.352.713.880,1 3.022.492.448,5
- Bu satırda yer alan tutarlar; Varlık ve Yükümlülüklerdeki Toplam Diğer Ekonomik Akışlar Tablosunun "Diğer Ekonomik Akışlardan
Kaynaklanan Öz Kaynak Değişimleri" satırındaki tutarlar ile aynı olmalıdır.
** Mali Durum Tablosunun Öz kaynaklar satırındaki rakamla aynı olmalıdır. 1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 52’nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir. 2- 24.02.2018 tarihli ve 30342 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mali İstatistik Yönetmeliği'nin 14 üncü maddesinin 3 üncü fıkrasına istinaden öz kaynakların dönem başındaki tutarı ile dönem içerisindeki öz kaynakları etkileyen akımların toplamının dönem sonu öz kaynak tutarına eşit olmaması halinde, aradaki fark tablo dipnotlarında açıklanır. Söz konusu fark 2020 yılında 101.567,2 bin TL'dir. 3- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 47 EK 5: GELİR TABLOSU 2020 YILI GELİR TABLOSU Bin TL
2018 YILI 2019 YILI 2020 YILI GELİR 1.192.815.334,3 1.375.145.524, 3 1.590.731.961, 7 Vergi Gelirleri 663.136.429,3 728.408.627,1 907.997.128,9
Gelir, Karlar ve Sermaye Kazançları Üzerinden Vergiler 221.971.450,9 247.412.242,6 279.587.006,5
Gelir Vergisi 139.601.641,1 161.760.869,7 162.522.704,9
Kurumlar Vergisi 82.369.809,8 85.651.372,9 117.064.301,6
Gelir, Kar ve Sermaye Kazançlarından Alınan Diğer Vergiler 0,0 0,0 0,0
İstihdam Vergileri 0,0 0,0 0,0
Mülkiyet Üzerinden Alınan Vergiler 9.624.590,5 10.786.224,1 12.504.971,3
Taşınmaz Mallar Üzerinden Alınan Sürekli Vergiler 8.702.880,2 9.682.699,8 11.206.799,4
Net Servet Üzerinden Alınan Sürekli Vergiler 0,0 0,0 0,0
Veraset ve İntikal Vergileri 921.212,7 1.103.521,6 1.298.102,9
Servet Vergisi 0,0 0,0 0,0
Malvarlığı Üzerinden Alınan Diğer Sürekli Vergiler 497,6 2,7 69,0
Mal ve Hizmetler Üzerinden Alınan Vergiler 396.581.022,9 431.406.396,8 566.642.562,9
Mal ve Hizmetler Üzerinden Alınan Genel Vergiler 179.633.474,9 183.724.726,4 236.279.452,3
Katma Değer Vergileri 178.221.913,6 182.006.282,0 233.999.210,8
Satış Vergileri 295.115,1 377.593,6 436.644,0
Mal ve Hizmetler Üzerinden Alınan Muamele Vergileri ve Diğer Genel Vergiler 1.116.446,3 1.340.850,9 1.843.597,5
Finansal İşlemler ile Sermaye İşlemleri Üzerinden Alınan Vergiler 0,0 0,0 0,0
Tüketim Vergileri 135.937.017,0 151.126.234,1 210.681.701,9
Mali Tekellerin Karları 2.000.431,3 3.498.350,3 8.945.023,5
Belirli Hizmetler Üzerinden Alınan Vergiler 32.997.261,3 40.316.811,2 45.764.832,7
Malların Kullanımı ve Kullanım İzinleri Üzerinden Alınan Vergiler 46.012.838,4 52.740.274,8 64.971.552,5
Motorlu Taşıtlar Vergisi 12.844.409,0 14.503.205,1 15.982.711,9
Diğerleri 33.168.429,4 38.237.069,7 48.988.840,6
Mal ve Hizmetler Üzerinden Alınan Diğer Vergiler 0,0 0,0 0,0
Uluslararası Ticaret ve İşlemlerden Alınan Vergiler 16.663.238,5 18.309.746,8 26.811.574,6
Gümrük Vergileri ve Diğer İthalat Vergileri 16.663.238,5 18.309.746,8 26.811.574,6
İhracat Üzerinden Alınan Vergiler 0,0 0,0 0,0
İhracat veya İthalat Tekelleri Karları 0,0 0,0 0,0
Kambiyo Karları 0,0 0,0 0,0
Kambiyo Vergileri 0,0 0,0 0,0
Uluslararası Ticaret ve İşlemlerden Alınan Diğer Vergiler 0,0 0,0 0,0
Diğer Vergiler 18.296.126,6 20.494.016,8 22.451.013,5
Sosyal Güvenlik Prim Gelirleri 286.479.888,0 323.837.630,6 354.824.847,8 T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 47
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 48
Sosyal Güvenlik Prim Gelirleri 273.969.378,3 308.210.028,1 336.995.537,4
Çalışan Katkıları 106.376.804,5 116.112.330,1 127.671.400,5
İşveren Katkıları 151.643.829,9 177.741.986,9 193.434.430,8
Serbest Meslek Sahibi ve İşsizlerin Katkıları 15.948.743,9 14.355.711,1 15.889.706,1
Tahsis Edilemeyen Katkılar 0,0 0,0 0,0
Diğer Sosyal Güvenlik Katkıları 12.510.509,7 15.627.602,5 17.829.310,4
Çalışan Katkıları 0,0 0,0 0,0
İşveren Katkıları 0,0 0,0 0,0
Ek Katkılar 12.510.509,7 15.627.602,5 17.829.310,4
Hibeler 2.450.994,9 4.962.222,8 3.677.625,5
Yabancı Devletlerden 0,0 0,0 0,0
Cari 0,0 0,0 0,0
Sermaye 0,0 0,0 0,0
Uluslararası Kuruluşlardan 2.450.994,9 4.962.222,8 3.677.625,5
Cari 2.295.468,7 4.876.082,3 3.580.011,2
Sermaye 155.526,2 86.140,5 97.614,2
Diğer Genel Yönetim Birimlerinden 0,0 0,0 0,0
Cari 0,0 0,0 0,0
Sermaye 0,0 0,0 0,0
Diğer Gelirler 240.748.022,0 317.937.043,7 324.232.359,5
Mülkiyet Gelirleri 47.146.085,5 113.725.636,8 91.307.748,4
Faizler 16.909.550,9 18.230.369,6 28.045.417,9
Yerleşik Olmayanlardan 0,0 0,0 0,0
Genel Yönetim Hariç Yerleşik Olanlardan 16.909.550,9 18.230.369,6 28.045.417,9
Diğer Genel Yönetim Birimlerinden 0,0 0,0 0,0
Kar Payları 22.243.940,0 86.407.685,8 52.962.996,7
Şirket Benzeri Kuruluşların Gelirinden Aktarmalar 0,0 0,0 0,0
Yatırım Gelirlerinden Mülkiyet Geliri Payı 0,0 0,0 0,0
Kira Gelirleri 7.992.594,7 9.087.581,4 10.299.333,8
Doğrudan Yabancı Yatırımdan Yeniden Yatırılmış
Kazançlar 0,0 0,0 0,0
Mal ve Hizmet Satışlarından Gelirler 111.153.660,3 122.772.465,8 138.774.807,5
Piyasaya Mal ve Hizmet Satışlarından Gelirler 7.898.828,0 8.314.671,7 7.346.132,7
İdari Harçlar 4.790.126,0 6.172.025,6 6.486.855,5
Piyasa Dışı Kuruluşların Arızi Satışlarından Gelirler 98.464.706,3 108.285.768,5 124.941.819,3
Arızi Mal ve Hizmet Satış Gelirleri 0,0 0,0 0,0
Para Cezaları ve Tazminatlar 19.272.093,5 25.965.358,8 36.564.101,3
Başka Yerde Sınıflandırılmayan Transferler 63.176.182,7 55.473.582,3 57.585.702,3
Cari 59.140.128,5 51.252.350,7 51.195.465,4
Sübvansiyonlar 0,0 0,0 0,0
Diğer 59.140.128,5 51.252.350,7 51.195.465,4
Sermaye 4.036.054,2 4.221.231,6 6.390.236,9
Primler, Ücretler İle Hayat Dışı Sigortalar ve
Standartlaştırılmış Garantiler Üzerinden Alınan Ücretler 0,0 0,0 0,0
Primler ve Cari Ücretler 0,0 0,0 0,0
Primler 0,0 0,0 0,0
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu48
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 48
Sosyal Güvenlik Prim Gelirleri 273.969.378,3 308.210.028,1 336.995.537,4
Çalışan Katkıları 106.376.804,5 116.112.330,1 127.671.400,5
İşveren Katkıları 151.643.829,9 177.741.986,9 193.434.430,8
Serbest Meslek Sahibi ve İşsizlerin Katkıları 15.948.743,9 14.355.711,1 15.889.706,1
Tahsis Edilemeyen Katkılar 0,0 0,0 0,0
Diğer Sosyal Güvenlik Katkıları 12.510.509,7 15.627.602,5 17.829.310,4
Çalışan Katkıları 0,0 0,0 0,0
İşveren Katkıları 0,0 0,0 0,0
Ek Katkılar 12.510.509,7 15.627.602,5 17.829.310,4
Hibeler 2.450.994,9 4.962.222,8 3.677.625,5
Yabancı Devletlerden 0,0 0,0 0,0
Cari 0,0 0,0 0,0
Sermaye 0,0 0,0 0,0
Uluslararası Kuruluşlardan 2.450.994,9 4.962.222,8 3.677.625,5
Cari 2.295.468,7 4.876.082,3 3.580.011,2
Sermaye 155.526,2 86.140,5 97.614,2
Diğer Genel Yönetim Birimlerinden 0,0 0,0 0,0
Cari 0,0 0,0 0,0
Sermaye 0,0 0,0 0,0
Diğer Gelirler 240.748.022,0 317.937.043,7 324.232.359,5
Mülkiyet Gelirleri 47.146.085,5 113.725.636,8 91.307.748,4
Faizler 16.909.550,9 18.230.369,6 28.045.417,9
Yerleşik Olmayanlardan 0,0 0,0 0,0
Genel Yönetim Hariç Yerleşik Olanlardan 16.909.550,9 18.230.369,6 28.045.417,9
Diğer Genel Yönetim Birimlerinden 0,0 0,0 0,0
Kar Payları 22.243.940,0 86.407.685,8 52.962.996,7
Şirket Benzeri Kuruluşların Gelirinden Aktarmalar 0,0 0,0 0,0
Yatırım Gelirlerinden Mülkiyet Geliri Payı 0,0 0,0 0,0
Kira Gelirleri 7.992.594,7 9.087.581,4 10.299.333,8
Doğrudan Yabancı Yatırımdan Yeniden Yatırılmış
Kazançlar 0,0 0,0 0,0
Mal ve Hizmet Satışlarından Gelirler 111.153.660,3 122.772.465,8 138.774.807,5
Piyasaya Mal ve Hizmet Satışlarından Gelirler 7.898.828,0 8.314.671,7 7.346.132,7
İdari Harçlar 4.790.126,0 6.172.025,6 6.486.855,5
Piyasa Dışı Kuruluşların Arızi Satışlarından Gelirler 98.464.706,3 108.285.768,5 124.941.819,3
Arızi Mal ve Hizmet Satış Gelirleri 0,0 0,0 0,0
Para Cezaları ve Tazminatlar 19.272.093,5 25.965.358,8 36.564.101,3
Başka Yerde Sınıflandırılmayan Transferler 63.176.182,7 55.473.582,3 57.585.702,3
Cari 59.140.128,5 51.252.350,7 51.195.465,4
Sübvansiyonlar 0,0 0,0 0,0
Diğer 59.140.128,5 51.252.350,7 51.195.465,4
Sermaye 4.036.054,2 4.221.231,6 6.390.236,9
Primler, Ücretler İle Hayat Dışı Sigortalar ve
Standartlaştırılmış Garantiler Üzerinden Alınan Ücretler 0,0 0,0 0,0
Primler ve Cari Ücretler 0,0 0,0 0,0
Primler 0,0 0,0 0,0
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 49
Standartlaştırılmış Garantiler Üzerinden Alınan
Ücretler 0,0 0,0 0,0
Cari Ücretler 0,0 0,0 0,0
Sermaye Niteliğinde Ücretler 0,0 0,0 0,0
Açıklayıcı Notlar
Nakdi / Ayni Hibelerin Paylaşımı
Nakdi Hibeler 2.450.994,9 4.962.222,8 5.055.402,3
Ayni Hibeler 0,0 0,0 0,0
Ulusal Hesaplar Sistemi Birleşimleri (SNA)
Sosyal Faydalar - - -
Mali Olmayan Piyasa Çıktısı Hariç Çıktı - - -
Piyasa Çıktısı - - -
Nihai Çıktı - - -
Diğer Piyasa Dışı Çıktılar İçin Ödemeler - - -
Faizler - - -
Alt Sektörler Arası Faiz
Merkezi Yönetim Bütçe İçinden 0,0 0,0 0,0
Merkezi Yönetim Bütçe Dışından 0,0 0,0 0,0
Merkezi Yönetimden 0,0 0,0 0,0
Sosyal Güvenlik Fonundan 0,0 0,0 0,0
Mahalli İdarelerden 0,0 0,0 0,0
Alt Sektörler Arası Hibeler
Merkezi Yönetim Bütçe İçinden 0,0 0,0 0,0
Merkezi Yönetim Bütçe Dışından 0,0 0,0 0,0
Merkezi Yönetimden 0,0 0,0 0,0
Sosyal Güvenlik Fonundan 0,0 0,0 0,0
Mahalli İdarelerden 0,0 0,0 0,0
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 52’nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim
Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir.
2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
4- Genel Yönetim Sektörünü oluşturan alt sektörlere ait detay bilgiler ilgili alt sektörlerin tablo dipnotlarında yer almaktadır.
5- "-" nin bulunduğu hücrelerde yer alması gereken veriler Bakanlığımızca üretilememektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 49
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 50
EK 6: GİDER TABLOSU
GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ
2020 YILI
GİDER TABLOSU
Bin TL
2018 YILI 2019 YILI 2020 YILI
GİDER 1.283.111.938,1 1.561.316.258,9 1.739.914.162,1
Personel Harcamaları 299.762.434,4 374.209.411,9 435.127.856,1
Maaş ve Ücretler 245.655.169,5 307.322.090,9 360.202.551,3
Sosyal Güvenlik Prim Giderleri 54.107.264,9 66.887.321,0 74.925.304,8
Fiili Sosyal Güvenlik Prim Giderleri 40.091.065,0 50.586.251,5 56.254.297,6
Ek Sosyal Güvenlik Prim Giderleri 14.016.199,9 16.301.069,5 18.671.007,2
Mal ve Hizmet Kullanım Giderleri 183.188.486,5 201.617.462,9 220.040.321,8
Amortisman Giderleri 145.867.782,9 202.400.989,9 117.550.734,4
Faiz Giderleri 112.809.206,5 112.972.773,3 161.762.850,4
Dış Borç Faiz Giderleri 21.285.269,9 26.987.103,4 34.412.283,0
Genel Yönetim Dışındaki Birimlere İç Borç Faiz
Giderleri 91.523.936,7 85.985.670,0 127.350.567,4
Diğer Genel Yönetim Birimlerine İç Borç Faiz
Giderleri 0,0 0,0 0,0
Sübvansiyonlar 63.639.000,7 72.792.106,6 113.566.164,4
Kamu Şirketlerine 10.104.536,0 11.847.072,3 15.695.905,5
Özel Teşebbüslere 53.534.464,7 60.945.034,2 97.870.258,9
Diğer Sektörlere 0,0 0,0 0,0
Hibeler 3.736.691,9 4.914.733,4 6.337.467,9
Yabancı Devletlere 936.642,1 1.202.797,3 2.264.016,4
Cari 730.496,4 977.709,2 1.466.442,6
Sermaye 206.145,6 225.088,2 797.573,8
Uluslararası Kuruluşlara 2.800.049,8 3.711.936,0 4.073.451,6
Cari 2.734.177,3 3.618.597,3 3.970.482,2
Sermaye 65.872,5 93.338,7 102.969,4
Diğer Genel Yönetim Birimlerine 0,0 0,0 0,0
Cari 0,0 0,0 0,0
Sermaye 0,0 0,0 0,0
Sosyal Yardımlar 434.541.842,3 544.820.313,1 638.376.582,2
Sosyal Güvenlik Yardımları 349.822.325,6 435.159.512,5 498.437.341,7
Sosyal Destek Yardımları 34.668.584,8 48.392.806,5 85.745.943,6
İşveren Sosyal Yardımları 50.050.932,0 61.267.994,1 54.193.297,0
Diğer Giderler 39.566.492,8 47.588.467,8 47.152.184,7
Faiz Dışındaki Malvarlığı Giderleri 0,0 0,0 0,0
Kar Payı 0,0 0,0 0,0
Şirket Benzeri Kuruluşların Gelirinden Aktarmalar 0,0 0,0 0,0
Yatırım Gelirlerinden Mülkiyet Geliri Payı
Ödemeleri 0,0 0,0 0,0
Kira Gider 0,0 0,0 0,0
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu50
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 50
EK 6: GİDER TABLOSU
GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ
2020 YILI
GİDER TABLOSU
Bin TL
2018 YILI 2019 YILI 2020 YILI
GİDER 1.283.111.938,1 1.561.316.258,9 1.739.914.162,1
Personel Harcamaları 299.762.434,4 374.209.411,9 435.127.856,1
Maaş ve Ücretler 245.655.169,5 307.322.090,9 360.202.551,3
Sosyal Güvenlik Prim Giderleri 54.107.264,9 66.887.321,0 74.925.304,8
Fiili Sosyal Güvenlik Prim Giderleri 40.091.065,0 50.586.251,5 56.254.297,6
Ek Sosyal Güvenlik Prim Giderleri 14.016.199,9 16.301.069,5 18.671.007,2
Mal ve Hizmet Kullanım Giderleri 183.188.486,5 201.617.462,9 220.040.321,8
Amortisman Giderleri 145.867.782,9 202.400.989,9 117.550.734,4
Faiz Giderleri 112.809.206,5 112.972.773,3 161.762.850,4
Dış Borç Faiz Giderleri 21.285.269,9 26.987.103,4 34.412.283,0
Genel Yönetim Dışındaki Birimlere İç Borç Faiz
Giderleri 91.523.936,7 85.985.670,0 127.350.567,4
Diğer Genel Yönetim Birimlerine İç Borç Faiz
Giderleri 0,0 0,0 0,0
Sübvansiyonlar 63.639.000,7 72.792.106,6 113.566.164,4
Kamu Şirketlerine 10.104.536,0 11.847.072,3 15.695.905,5
Özel Teşebbüslere 53.534.464,7 60.945.034,2 97.870.258,9
Diğer Sektörlere 0,0 0,0 0,0
Hibeler 3.736.691,9 4.914.733,4 6.337.467,9
Yabancı Devletlere 936.642,1 1.202.797,3 2.264.016,4
Cari 730.496,4 977.709,2 1.466.442,6
Sermaye 206.145,6 225.088,2 797.573,8
Uluslararası Kuruluşlara 2.800.049,8 3.711.936,0 4.073.451,6
Cari 2.734.177,3 3.618.597,3 3.970.482,2
Sermaye 65.872,5 93.338,7 102.969,4
Diğer Genel Yönetim Birimlerine 0,0 0,0 0,0
Cari 0,0 0,0 0,0
Sermaye 0,0 0,0 0,0
Sosyal Yardımlar 434.541.842,3 544.820.313,1 638.376.582,2
Sosyal Güvenlik Yardımları 349.822.325,6 435.159.512,5 498.437.341,7
Sosyal Destek Yardımları 34.668.584,8 48.392.806,5 85.745.943,6
İşveren Sosyal Yardımları 50.050.932,0 61.267.994,1 54.193.297,0
Diğer Giderler 39.566.492,8 47.588.467,8 47.152.184,7
Faiz Dışındaki Malvarlığı Giderleri 0,0 0,0 0,0
Kar Payı 0,0 0,0 0,0
Şirket Benzeri Kuruluşların Gelirinden Aktarmalar 0,0 0,0 0,0
Yatırım Gelirlerinden Mülkiyet Geliri Payı
Ödemeleri 0,0 0,0 0,0
Kira Gider 0,0 0,0 0,0
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 51
Doğrudan Yabancı Yatırımdan Yeniden Yatırılmış
Kazançlar Üzerinden Ödemeler 0,0 0,0 0,0
Başka Yerde Sınıflandırılmayan Transferler 39.566.492,8 47.588.467,8 47.152.184,7
Cari 31.343.867,7 40.292.886,5 36.461.718,5
Sermaye 8.222.625,1 7.295.581,3 10.690.466,2
Primler, Ücretler ile Hayat Dışı Sigortalar ve
Standartlaştırılmış Garantiler Üzerinden Ödenen
Ücretler
0,0 0,0 0,0
Primler ve Cari Ücretler 0,0 0,0 0,0
Primler 0,0 0,0 0,0
Standartlaştırılmış Garantiler Üzerinden
Ödenen Ücretler 0,0 0,0 0,0
Cari Ücretler 0,0 0,0 0,0
Sermaye Niteliğinde Ücretler 0,0 0,0 0,0
Açıklayıcı Notlar
Nakdi / Ayni Sosyal Yardımlar
Nakdi Sosyal Yardımlar 331.615.976,5 424.769.360,6 498.030.554,7
Ayni Sosyal Yardımlar 102.925.865,8 120.050.952,5 140.346.027,5
Ulusal Hesaplar Toplamları
Personel Giderleri - - -
Ara Tüketim - - -
Amortisman Giderleri - - -
Faiz - - -
Ayni Sosyal Transferler Dışında Sosyal Faydalar-
Piyasa Dışı Üretim - - -
Ayni Sosyal Transferler Dışında Sosyal Faydalar - - -
Ayni Sosyal Transferler - Piyasa Koşullarında
Satın Alınan - - -
Net Hayat Dışı Sigorta Primleri - - -
Alt Sektörler Arası Faiz
Bütçe İçi Merkezi Yönetime 0,0 0,0 0,0
Bütçe Dışı Merkezi Yönetime 0,0 0,0 0,0
Merkezi Yönetime 0,0 0,0 0,0
Sosyal Güvenlik Fonlarına 0,0 0,0 0,0
Mahalli İdarelere 0,0 0,0 0,0
Alt Sektörler Arası Hibeler
Bütçe İçi Merkezi Yönetime 0,0 0,0 0,0
Bütçe Dışı Merkezi Yönetime 0,0 0,0 0,0
Merkezi Yönetime 0,0 0,0 0,0
Sosyal Güvenlik Fonlarına 0,0 0,0 0,0
Mahalli İdarelere 0,0 0,0 0,0
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 52’nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim
Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir.
2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
4- Genel Yönetim Sektörünü oluşturan alt sektörlere ait detay bilgiler ilgili alt sektörlerin tablo dipnotlarında yer almaktadır.
5- "-" nin bulunduğu hücrelerde yer alması gereken veriler Bakanlığımızca üretilememektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 51
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 52
EK 7: VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERDEKİ İŞLEMLER TABLOSU
GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ
2020 YILI
VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERDEKİ İŞLEMLER TABLOSU
Bin TL
2018 YILI 2019 YILI 2020 YILI
ÖZ KAYNAKLARDAKİ DEĞİŞİM: İŞLEMLER* -90.589.162,0 -186.377.946,2 -149.283.767,6
Net Mali Olmayan Varlık Edinimi 4.476.478,7 -59.898.103,9 65.006.821,0
Duran Varlıklar 9.376.122,1 -74.255.763,1 66.299.723,0
Bina ve Yapılar -11.713.810,4 -97.210.599,6 40.226.690,5
Makine ve Teçhizat 21.224.718,2 23.059.349,9 26.140.023,1
Diğer Duran Varlıklar -134.785,7 -104.513,4 -66.990,6
Silah Sistemleri 0,0 0,0 0,0
Stoklar 1.931.087,2 2.686.433,3 7.573.907,0
Kıymetli Varlıklar -4.119,0 -49.435,0 -1.423,7
Üretilmeyen Varlıklar -6.826.611,6 11.720.660,9 -8.865.385,3
Arazi -6.890.746,0 11.829.838,0 -8.873.849,2
Yeraltı Kaynakları 0,0 0,0 0,0
Diğer Doğal Varlıklar 0,0 0,0 0,0
Maddi Olmayan Üretilmeyen Varlıklar 64.134,4 -109.177,1 8.463,9
Net Mali Varlık Edinimi 38.832.363,4 98.885.215,3 242.443.372,0
Parasal Altın ve Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar -23.008.365,8 35.608.505,5 122.445.843,4
Borçlanma Senetleri 13.393.727,7 23.027,2 -119.506,4
Krediler 6.926.673,0 31.369.115,9 44.484.366,4
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 7.398.925,7 13.980.262,3 11.156.214,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış
Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Alacak Hesapları 34.121.402,9 17.904.304,4 64.476.454,5
Yerleşik 36.831.104,1 97.474.235,6 240.743.856,7
Parasal Altın ve Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar -23.426.862,3 35.274.324,0 122.657.337,7
Borçlanma Senetleri 13.393.727,7 23.027,2 -119.506,4
Krediler 6.527.228,5 30.860.500,2 43.139.015,3
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 6.042.214,0 13.158.541,9 10.400.833,3
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış
Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Alacak Hesapları 34.294.796,3 18.157.842,4 64.666.176,8
Yerleşik Olmayan 2.001.259,3 1.410.979,7 1.699.515,3
Parasal Altın ve Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 418.496,5 334.181,5 -211.494,3
Borçlanma Senetleri 0,0 0,0 0,0
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu52
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 52
EK 7: VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERDEKİ İŞLEMLER TABLOSU
GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ
2020 YILI
VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERDEKİ İŞLEMLER TABLOSU
Bin TL
2018 YILI 2019 YILI 2020 YILI
ÖZ KAYNAKLARDAKİ DEĞİŞİM: İŞLEMLER* -90.589.162,0 -186.377.946,2 -149.283.767,6
Net Mali Olmayan Varlık Edinimi 4.476.478,7 -59.898.103,9 65.006.821,0
Duran Varlıklar 9.376.122,1 -74.255.763,1 66.299.723,0
Bina ve Yapılar -11.713.810,4 -97.210.599,6 40.226.690,5
Makine ve Teçhizat 21.224.718,2 23.059.349,9 26.140.023,1
Diğer Duran Varlıklar -134.785,7 -104.513,4 -66.990,6
Silah Sistemleri 0,0 0,0 0,0
Stoklar 1.931.087,2 2.686.433,3 7.573.907,0
Kıymetli Varlıklar -4.119,0 -49.435,0 -1.423,7
Üretilmeyen Varlıklar -6.826.611,6 11.720.660,9 -8.865.385,3
Arazi -6.890.746,0 11.829.838,0 -8.873.849,2
Yeraltı Kaynakları 0,0 0,0 0,0
Diğer Doğal Varlıklar 0,0 0,0 0,0
Maddi Olmayan Üretilmeyen Varlıklar 64.134,4 -109.177,1 8.463,9
Net Mali Varlık Edinimi 38.832.363,4 98.885.215,3 242.443.372,0
Parasal Altın ve Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar -23.008.365,8 35.608.505,5 122.445.843,4
Borçlanma Senetleri 13.393.727,7 23.027,2 -119.506,4
Krediler 6.926.673,0 31.369.115,9 44.484.366,4
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 7.398.925,7 13.980.262,3 11.156.214,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış
Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Alacak Hesapları 34.121.402,9 17.904.304,4 64.476.454,5
Yerleşik 36.831.104,1 97.474.235,6 240.743.856,7
Parasal Altın ve Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar -23.426.862,3 35.274.324,0 122.657.337,7
Borçlanma Senetleri 13.393.727,7 23.027,2 -119.506,4
Krediler 6.527.228,5 30.860.500,2 43.139.015,3
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 6.042.214,0 13.158.541,9 10.400.833,3
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış
Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Alacak Hesapları 34.294.796,3 18.157.842,4 64.666.176,8
Yerleşik Olmayan 2.001.259,3 1.410.979,7 1.699.515,3
Parasal Altın ve Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 418.496,5 334.181,5 -211.494,3
Borçlanma Senetleri 0,0 0,0 0,0
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 53
Krediler 399.444,5 508.615,7 1.345.351,1
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 1.356.711,7 821.720,5 755.380,7
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış
Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Alacak Hesapları -173.393,4 -253.538,0 -189.722,3
Net Yükümlülük Artışı 133.898.004,1 225.365.057,6 456.733.960,5
Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 396.435,5 414.374,9 487.047,3
Borçlanma Senetleri 110.722.608,2 205.181.065,5 388.809.911,8
Krediler 5.276.632,2 -610.763,2 25.884.409,7
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 0,0 0,0 0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler 3.077.723,2 3.328.789,2 5.709.808,0
Hayati Olmayan Teknik Rezervler 0,0 0,0 0,0
Hayati Sigortalar ve Yıllık Haklar 0,0 0,0 0,0
Emeklilik Hakları 3.077.723,2 3.328.789,2 5.709.808,0
Emeklilik Yönetimi Üzerinden Emeklilik Fonu
Talepleri 0,0 0,0 0,0
Standartlaştırılmış Garantiler Üzerinden
Karşılıklar 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 1.774.162,1
Diğer Yükümlülük Hesapları 14.424.605,1 17.051.591,2 34.068.621,6
Yerleşik 122.710.173,1 192.777.893,2 422.370.425,9
Nakit ve Mevduatlar 396.435,5 414.374,9 487.047,3
Borçlanma Senetleri 96.954.041,7 167.012.732,7 355.820.356,6
Krediler 8.557.973,1 5.112.447,1 27.585.629,9
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 0,0 0,0 0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış
Garantiler 3.077.723,2 3.328.789,2 5.709.808,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 1.774.162,1
Diğer Yükümlülük Hesapları 13.723.999,6 16.909.549,3 30.993.422,0
Yerleşik Olmayan 11.187.831,0 32.587.164,4 34.363.534,6
Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 0,0 0,0 0,0
Borçlanma Senetleri 13.768.566,5 38.168.332,8 32.989.555,2
Krediler -3.281.340,9 -5.723.210,2 -1.701.220,2
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 0,0 0,0 0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış
Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Yükümlülük Hesapları 700.605,4 142.041,8 3.075.199,6
Net Mali Değerde Değişiklik: İşlemler** -95.065.640,7 -126.477.898,2 -214.290.588,6
Açıklayıcı Notlar
Stoklar Hariç Mali Olmayan Varlık Edinimleri 236.381.400,7 454.704.205,3 459.295.319,1
Duran Varlıkların Edinimi 171.280.360,7 203.201.746,8 312.129.765,3
Kıymetli Varlıkların Edinimi 14.189,3 85.876,9 91.494,6
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 53
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 54
Üretilmeyen Varlıkların Edinimi 65.086.850,6 251.416.581,5 147.074.059,2
Stoklar Hariç Mali Olmayan Varlıkların Çıkışı 87.968.226,2 314.887.752,5 284.311.670,6
Duran Varlıkların Çıkışı 16.036.455,7 75.056.520,0 128.279.307,8
Kıymetli Varlıkların Çıkışı 18.308,3 135.312,0 92.918,4
Üretilmeyen Varlıkların Çıkışı 71.913.462,2 239.695.920,6 155.939.444,5
Amortisman Giderleri 145.867.782,9 202.400.989,9 117.550.734,4
Devletin Kendi Hesabına Sermaye Birikimi - - -
Personel Giderleri - - -
Mal ve Hizmet Giderleri - - -
Amortisman Giderleri - - -
Üretim Üzerindeki Diğer Vergiler - Üretimdeki
Diğer Sübvansiyonlar - - -
Mali Varlık ve Yükümlülüklerdeki Net İşlemler -95.065.640,7 -126.479.842,3 -214.290.588,6
İşlemlere Ait Piyasa Değerinde Brüt Borçlar 133.898.004,1 225.365.057,6 454.959.798,5
İşlemlere Ait Piyasa Değerinde Borç
Yükümlülükleri
(Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri,
Krediler, Diğer Yükümlülük Hesapları)
130.820.281,0 222.036.268,4 449.249.990,4
İşlemlere Ait Piyasa Değerinde Borç
Yükümlülükleri
(Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri,
Krediler)
116.395.675,9 204.984.677,2 415.181.368,8
İşlemlere Ait Piyasa Değerinde Borç
Yükümlülükleri
(Borçlanma Senetleri, Krediler)
115.999.240,4 204.570.302,3 414.694.321,5
*Varlık ve yükümlülük işlemlerine bağlı olarak öz kaynaklardaki değişiklik.
**Mali varlık ve yükümlülük işlemlerine bağlı olarak net mali değerdeki değişiklik.
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 52’nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim
Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir.
2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
4- Genel Yönetim Sektörünü oluşturan alt sektörlere ait detay bilgiler ilgili alt sektörlerin tablo dipnotlarında yer almaktadır.
5- "-" nin bulunduğu hücrelerde yer alması gereken veriler Bakanlığımızca üretilememektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu54
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 54 Üretilmeyen Varlıkların Edinimi 65.086.850,6 251.416.581,5 147.074.059,2 Stoklar Hariç Mali Olmayan Varlıkların Çıkışı 87.968.226,2 314.887.752,5 284.311.670,6 Duran Varlıkların Çıkışı 16.036.455,7 75.056.520,0 128.279.307,8 Kıymetli Varlıkların Çıkışı 18.308,3 135.312,0 92.918,4 Üretilmeyen Varlıkların Çıkışı 71.913.462,2 239.695.920,6 155.939.444,5 Amortisman Giderleri 145.867.782,9 202.400.989,9 117.550.734,4 Devletin Kendi Hesabına Sermaye Birikimi - - - Personel Giderleri - - - Mal ve Hizmet Giderleri - - - Amortisman Giderleri - - - Üretim Üzerindeki Diğer Vergiler - Üretimdeki Diğer Sübvansiyonlar - - - Mali Varlık ve Yükümlülüklerdeki Net İşlemler -95.065.640,7 -126.479.842,3 -214.290.588,6 İşlemlere Ait Piyasa Değerinde Brüt Borçlar 133.898.004,1 225.365.057,6 454.959.798,5 İşlemlere Ait Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri (Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri, Krediler, Diğer Yükümlülük Hesapları) 130.820.281,0 222.036.268,4 449.249.990,4 İşlemlere Ait Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri (Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri, Krediler) 116.395.675,9 204.984.677,2 415.181.368,8 İşlemlere Ait Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri (Borçlanma Senetleri, Krediler) 115.999.240,4 204.570.302,3 414.694.321,5 *Varlık ve yükümlülük işlemlerine bağlı olarak öz kaynaklardaki değişiklik. *Mali varlık ve yükümlülük işlemlerine bağlı olarak net mali değerdeki değişiklik. 1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 52’nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir. 2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır. 3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir. 4- Genel Yönetim Sektörünü oluşturan alt sektörlere ait detay bilgiler ilgili alt sektörlerin tablo dipnotlarında yer almaktadır. 5- "-" nin bulunduğu hücrelerde yer alması gereken veriler Bakanlığımızca üretilememektedir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 55 EK 8: VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ ELDE TUTMA KAZANÇ VE KAYIPLARI TABLOSU GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ 2020 YILI VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ ELDE TUTMA KAZANÇ VE KAYIPLARI TABLOSU Bin TL 2018 YILI 2019 YILI 2020 YILI ÖZ KAYNAKLARDAKİ DEĞİŞİM: ELDE TUTMA KAZANÇ ve KAYIPLARI -46.331.096,7 -127.000.183,8
170.584.745,9
Mali Olmayan Varlıklar Üzerinden Kazanç ve Kayıplar 26.982,9 44.395,4 245.794,1
Duran Varlıklar 0,0 0,0 0,0
Stoklar 0,0 0,0 0,0
Kıymetli Varlıklar 26.982,9 44.395,4 245.794,1
Üretilmeyen Varlıklar 0,0 0,0 0,0
Mali Varlıklar Üzerinden Kazanç ve Kayıplar 21.808.150,8 21.933.491,4 38.182.740,9
Parasal Altın ve Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 10.118.076,3 4.093.337,5 17.441.393,7
Borçlanma Senetleri -166,4 0,0 0,0
Krediler 8.759.882,6 4.456.145,7 17.772.171,2
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı -131.539,0 13.767.732,8 3.956.874,7
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Alacak Hesapları 3.061.897,3 -383.724,6 -987.698,6
Yerleşik 14.447.551,0 17.174.776,6 27.671.807,4
Yerleşik Olmayan 7.360.599,8 4.758.714,8 10.510.933,5
Yükümlülükler Üzerinden Kazanç ve Kayıplar 68.166.230,4 148.978.070,6 209.013.281,0
Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 0,0 0,0 0,0
Borçlanma Senetleri 30.882.990,5 133.053.876,2 162.346.211,2
Krediler 37.667.633,8 15.518.194,3 47.182.853,2
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 0,0 0,0 0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler -41.515,1 -26.107,3 -38.236,6
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 -1.774.162,1
Diğer Yükümlülük Hesapları -342.878,7 432.107,4 1.296.615,2
Yerleşik -37.833.017,2 60.185.260,6 27.603.919,0
Yerleşik Olmayan 105.999.247,6 88.792.810,0 181.409.361,9
Açıklayıcı Notlar
Elde Tutma ve Kazançlardan Kaynaklanan Net Mali
Değer Değişimleri -46.358.079,6 -127.044.579,2 -
170.830.540,0
Elde Tutma ve Kazançlara Ait Piyasa Değerinde Brüt
Borçlar 68.166.230,4 148.978.070,6 210.787.443,0
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 55
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 56
Elde Tutma ve Kazançlara Ait Piyasa Değerinde
Borç Yükümlülükleri
(Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri,
Krediler, Diğer Yükümlülük Hesapları)
68.207.745,6 149.004.177,9 210.825.679,6
Elde Tutma ve Kazançlara Ait Piyasa Değerinde
Borç Yükümlülükleri
(Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri,
Krediler)
68.550.624,3 148.572.070,5 209.529.064,4
Elde Tutma ve Kazançlara Ait Piyasa Değerinde
Borç Yükümlülükleri
(Borçlanma Senetleri, Krediler)
68.550.624,3 148.572.070,5 209.529.064,4
*Varlık ve yükümlülüklerdeki elde tutma kazanç ve kayıplarına bağlı olarak öz kaynaklardaki değişiklik.
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 52’nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim
Sektöründe yer alan Kurumların verilerini içermektedir.
2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
4- Genel Yönetim Sektörünü oluşturan alt sektörlere ait detay bilgiler ilgili alt sektörlerin tablo dipnotlarında yer almaktadır.
5- "-" nin bulunduğu hücrelerde yer alması gereken veriler Bakanlığımızca üretilememektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu56
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 56 Elde Tutma ve Kazançlara Ait Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri (Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri, Krediler, Diğer Yükümlülük Hesapları) 68.207.745,6 149.004.177,9 210.825.679,6 Elde Tutma ve Kazançlara Ait Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri (Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri, Krediler) 68.550.624,3 148.572.070,5 209.529.064,4 Elde Tutma ve Kazançlara Ait Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri (Borçlanma Senetleri, Krediler) 68.550.624,3 148.572.070,5 209.529.064,4 Varlık ve yükümlülüklerdeki elde tutma kazanç ve kayıplarına bağlı olarak öz kaynaklardaki değişiklik. 1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 52’nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim Sektöründe yer alan Kurumların verilerini içermektedir. 2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır. 3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir. 4- Genel Yönetim Sektörünü oluşturan alt sektörlere ait detay bilgiler ilgili alt sektörlerin tablo dipnotlarında yer almaktadır. 5- "-" nin bulunduğu hücrelerde yer alması gereken veriler Bakanlığımızca üretilememektedir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 57 EK 9: VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERDEKİ DİĞER DEĞER DEĞİŞİMLERİ TABLOSU GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ 2020 YILI VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERDEKİ DİĞER DEĞER DEĞİŞİMLERİ TABLOSU Bin TL 2018 YILI 2019 YILI 2020 YILI ÖZ KAYNAKLARDAKİ DEĞİŞİKLİK: DİĞER DEĞER DEĞİŞİMLERİ 282.098.952,8 7.706.472,0
10.352.918,0 Mali Olmayan Varlıklar 280.124.705,6 14.664.344,2 -6.604.421,4 Duran Varlıklar 52.594.005,4 -107.263.236,5 4.117.002,8 Stoklar 263.769,9 229.917,4 -464.590,5 Kıymetli Varlıklar -15.601,1 -1.867,7 -0,1 Üretilmeyen Varlıklar 227.282.531,5 121.699.531,0
10.256.833,6
Mali Varlıklar 1.328.936,9 1.072.351,7 -2.381.152,3
Parasal Altın ve Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar -8.481,2 -53.618,6 -25.322,9
Borçlanma Senetleri 0,0 0,0 0,0
Krediler -195.811,0 -67.151,9 -409.445,1
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 5.789.228,5 -15.000,0 0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Alacak Hesapları -4.255.999,5 1.208.122,1 -1.946.384,3
Yerleşik 1.307.457,5 1.072.352,1 -2.381.152,3
Yerleşik Olmayan 21.479,4 -0,4 0,0
Yükümlülükler -645.310,2 8.030.223,9 1.367.344,3
Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 0,0 0,0 0,0
Borçlanma Senetleri 0,0 0,0 0,0
Krediler 0,0 4.608.297,7 0,0
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 0,0 0,0 0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler 636.192,8 582.444,7 985.201,9
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Yükümlülük Hesapları -1.281.503,0 2.839.481,5 382.142,3
Yerleşik -645.310,2 8.030.223,8 1.367.344,3
Yerleşik Olmayan 0,0 0,1 0,0
Açıklayıcı Notlar
Diğer Değer Değişimlerinden Kaynaklanan Net Mali
Değer Değişimleri 1.974.247,1 -6.957.872,3 -3.748.496,6
Diğer Değer Değişimlerine Ait Piyasa Değerinde Brüt
Borçlar -645.310,2 8.030.223,9 1.367.344,3
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 57
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 58
Diğer Değer Değişimlerine Ait Piyasa Değerinde
Borç Yükümlülükleri
(Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri,
Krediler, Diğer Yükümlülük
Hesapları)
-1.281.503,0 7.447.779,2 382.142,3
Diğer Değer Değişimlerine Ait Piyasa Değerinde
Borç Yükümlülükleri
(Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri,
Krediler)
0,0 4.608.297,7 0,0
Diğer Değer Değişimlerine Ait Piyasa Değerinde
Borç Yükümlülükleri
(Borçlanma Senetleri, Krediler)
0,0 4.608.297,7 0,0
*Varlık ve yükümlülüklerdeki diğer değer değişimlerine bağlı olarak öz kaynaklardaki değişiklik.
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 52’nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim
Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir.
2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
4- Genel Yönetim Sektörünü oluşturan alt sektörlere ait detay bilgiler ilgili alt sektörlerin tablo dipnotlarında yer almaktadır.
5- "-" nin bulunduğu hücrelerde yer alması gereken veriler Bakanlığımızca üretilememektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu58
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 58
Diğer Değer Değişimlerine Ait Piyasa Değerinde
Borç Yükümlülükleri
(Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri,
Krediler, Diğer Yükümlülük
Hesapları)
-1.281.503,0 7.447.779,2 382.142,3
Diğer Değer Değişimlerine Ait Piyasa Değerinde
Borç Yükümlülükleri
(Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri,
Krediler)
0,0 4.608.297,7 0,0
Diğer Değer Değişimlerine Ait Piyasa Değerinde
Borç Yükümlülükleri
(Borçlanma Senetleri, Krediler)
0,0 4.608.297,7 0,0
*Varlık ve yükümlülüklerdeki diğer değer değişimlerine bağlı olarak öz kaynaklardaki değişiklik.
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 52’nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim
Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir.
2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
4- Genel Yönetim Sektörünü oluşturan alt sektörlere ait detay bilgiler ilgili alt sektörlerin tablo dipnotlarında yer almaktadır.
5- "-" nin bulunduğu hücrelerde yer alması gereken veriler Bakanlığımızca üretilememektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 59
EK 10: MALİ DURUM TABLOSU
GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ
2020 YILI
MALİ DURUM TABLOSU
Bin TL
2018 YILI 2019 YILI 2020 YILI
ÖZ KAYNAKLAR (A+B-C) 3.658.385.538,1 3.352.713.880,1 3.022.492.448,6
A. Mali Olmayan Varlıklar 4.360.117.128,1 4.314.927.763,8 4.373.575.957,5
Duran Varlıklar 1.065.140.587,3 883.621.587,7 954.038.313,4
Bina ve Yapılar 940.776.412,9 733.763.031,3 775.606.862,5
Makine ve Teçhizat 122.993.912,3 148.572.262,5 177.205.291,1
Diğer Duran Varlıklar 1.370.262,1 1.286.293,8 1.226.159,8
Silah Sistemleri 0,0 0,0 0,0
Stoklar 13.500.165,8 16.416.516,6 23.525.833,2
Kıymetli Eşyalar 75.289,4 68.382,0 312.752,2
Üretilmeyen Varlıklar 3.281.401.085,6 3.414.821.277,6 3.395.699.058,6
Arazi 3.281.286.239,4 3.414.815.701,7 3.395.685.018,9
Yeraltı Varlıkları 0,0 0,0 0,0
Diğer Doğal Varlıklar 0,0 0,0 0,0
Maddi Olmayan Üretilmeyen Varlıklar 114.846,2 5.575,9 14.039,8
B. Mali Varlıklar 522.251.392,1 644.142.450,6 922.387.411,2
Parasal Altın ve Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 98.599.217,8 138.247.442,2 278.109.356,5
Borçlanma Senetleri 13.780.606,0 13.803.633,1 13.684.126,7
Krediler 80.459.903,3 116.218.013,1 178.065.105,5
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 110.358.158,3 138.091.153,6 153.204.242,3
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Alacak Hesapları 219.053.506,7 237.782.208,5 299.324.580,1
Yerleşik 482.628.225,4 598.349.588,9 864.384.100,7
Parasal Altın ve Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 97.890.591,5 137.205.052,7 277.278.461,1
Borçlanma Senetleri 13.780.606,0 13.803.633,1 13.684.126,7
Krediler 54.539.742,7 86.439.595,1 139.859.791,7
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 100.916.717,2 126.419.335,5 137.349.747,1
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış
Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Alacak Hesapları 215.500.568,0 234.481.972,5 296.211.974,1
Yerleşik Olmayan 39.623.166,7 45.792.861,7 58.003.310,5
Parasal Altın ve Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 708.626,3 1.042.389,5 830.895,4
Borçlanma Senetleri 0,0 0,0 0,0
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 59
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 60
Krediler 25.920.160,6 29.778.418,0 38.205.313,8
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 9.441.441,2 11.671.818,2 15.854.495,3
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış
Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Alacak Hesapları 3.552.938,6 3.300.236,0 3.112.606,0
C. Yükümlülükler 1.223.982.982,2 1.606.356.334,3 2.273.470.920,0
Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 2.731.196,4 3.145.571,3 3.632.618,6
Borçlanma Senetleri 885.270.132,6 1.223.505.074,1 1.774.661.197,1
Krediler 205.554.128,7 225.069.857,7 298.137.120,5
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 0,0 0,0 0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler 17.982.950,3 21.868.077,0 28.524.850,4
Hayati Olmayan Teknik Rezervler 0,0 0,0 0,0
Hayati Sigortalar ve Yıllık Haklar 0,0 0,0 0,0
Emeklilik Hakları 17.982.950,3 21.868.077,0 28.524.850,4
Emeklilik Yönetimi Üzerinden Emeklilik Fonu
Talepleri 0,0 0,0 0,0
Standartlaştırılmış Garantiler Üzerinden
Karşılıklar 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Yükümlülük Hesapları 112.444.574,1 132.767.754,2 168.515.133,5
Yerleşik 733.535.230,1 994.528.608,0 1.445.870.297,2
Nakit ve Mevduatlar 2.731.196,4 3.145.571,3 3.632.618,6
Borçlanma Senetleri 531.177.347,9 757.558.196,4 1.141.435.494,8
Krediler 71.681.498,6 81.813.388,0 109.461.778,5
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 0,0 0,0 0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış
Garantiler 17.982.950,3 21.868.077,0 28.524.850,4
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Yükümlülük Hesapları 109.962.237,0 130.143.375,3 162.815.554,9
Yerleşik Olmayan 490.447.752,0 611.827.726,3 827.600.622,8
Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 0,0 0,0 0,0
Borçlanma Senetleri 354.092.784,8 465.946.877,7 633.225.702,3
Krediler 133.872.630,1 143.256.469,7 188.675.342,0
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 0,0 0,0 0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış
Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Yükümlülük Hesapları 2.482.337,1 2.624.378,9 5.699.578,5
Açıklayıcı Notlar
Net Mali Değer -701.731.590,1 -962.213.883,7 -1.351.083.508,9
Borç Nazım Hesapları
Piyasa Değerinde Brüt Borç(D4) 1.223.982.982,2 1.606.356.334,3 2.273.470.920,0
D3* Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri 1.206.000.031,8 1.584.488.257,3 2.244.946.069,7
D2** Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri 1.093.555.457,7 1.451.720.503,1 2.076.430.936,2
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu60
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 60
Krediler 25.920.160,6 29.778.418,0 38.205.313,8
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 9.441.441,2 11.671.818,2 15.854.495,3
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış
Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Alacak Hesapları 3.552.938,6 3.300.236,0 3.112.606,0
C. Yükümlülükler 1.223.982.982,2 1.606.356.334,3 2.273.470.920,0
Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 2.731.196,4 3.145.571,3 3.632.618,6
Borçlanma Senetleri 885.270.132,6 1.223.505.074,1 1.774.661.197,1
Krediler 205.554.128,7 225.069.857,7 298.137.120,5
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 0,0 0,0 0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler 17.982.950,3 21.868.077,0 28.524.850,4
Hayati Olmayan Teknik Rezervler 0,0 0,0 0,0
Hayati Sigortalar ve Yıllık Haklar 0,0 0,0 0,0
Emeklilik Hakları 17.982.950,3 21.868.077,0 28.524.850,4
Emeklilik Yönetimi Üzerinden Emeklilik Fonu
Talepleri 0,0 0,0 0,0
Standartlaştırılmış Garantiler Üzerinden
Karşılıklar 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Yükümlülük Hesapları 112.444.574,1 132.767.754,2 168.515.133,5
Yerleşik 733.535.230,1 994.528.608,0 1.445.870.297,2
Nakit ve Mevduatlar 2.731.196,4 3.145.571,3 3.632.618,6
Borçlanma Senetleri 531.177.347,9 757.558.196,4 1.141.435.494,8
Krediler 71.681.498,6 81.813.388,0 109.461.778,5
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 0,0 0,0 0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış
Garantiler 17.982.950,3 21.868.077,0 28.524.850,4
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Yükümlülük Hesapları 109.962.237,0 130.143.375,3 162.815.554,9
Yerleşik Olmayan 490.447.752,0 611.827.726,3 827.600.622,8
Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 0,0 0,0 0,0
Borçlanma Senetleri 354.092.784,8 465.946.877,7 633.225.702,3
Krediler 133.872.630,1 143.256.469,7 188.675.342,0
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 0,0 0,0 0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış
Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Yükümlülük Hesapları 2.482.337,1 2.624.378,9 5.699.578,5
Açıklayıcı Notlar
Net Mali Değer -701.731.590,1 -962.213.883,7 -1.351.083.508,9
Borç Nazım Hesapları
Piyasa Değerinde Brüt Borç(D4) 1.223.982.982,2 1.606.356.334,3 2.273.470.920,0
D3* Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri 1.206.000.031,8 1.584.488.257,3 2.244.946.069,7
D2** Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri 1.093.555.457,7 1.451.720.503,1 2.076.430.936,2
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 61
D1*** Piyasa Değerinde Borç
Yükümlülükleri 1.090.824.261,3 1.448.574.931,9 2.072.798.317,6
Nominal Değerde Brüt Borç (D4) 1.317.776.057,7 1.615.952.893,5 1.779.355.687,9
D3* Nominal Değerde Borç Yükümlülükleri 1.299.793.107,3 1.594.084.816,5 2.257.933.343,1
D2** Nominal Değerde Borç
Yükümlülükleri 1.187.348.533,2 1.461.317.062,3 2.089.418.209,6
D1*** Nominal Değerde Borç
Yükümlülükleri 1.184.617.336,8 1.458.171.491,0 2.085.785.591,0
Görünen Değerde Brüt Borç (D4) 1.273.849.621,1 1.597.542.383,7 2.166.037.855,9
D3* Görünen Değerde Borç
Yükümlülükleri 1.255.866.670,8 1.575.674.306,7 2.137.513.005,5
D2** Görünen Değerde Borç
Yükümlülükleri 1.143.422.096,6 1.442.906.552,5 1.968.997.872,0
D1*** Görünen Değerde Borç
Yükümlülükleri 1.140.690.900,2 1.439.760.981,3 1.965.365.253,5
Piyasa Değerinde Net Borç (D4) 812.089.748,4 1.100.305.037,3 1.504.287.751,2
Piyasa Değerinde Brüt Borç (D4), Net Nakit ve
Mevduatlar 1.125.383.764,4 1.468.108.892,1 1.995.361.563,6
D3* Borç Yükümlülükleri Net Nakit ve
Mevduatlar 1.107.400.814,0 1.446.240.815,1 1.966.836.713,2
D2** Borç Yükümlülükleri Net Nakit ve
Mevduatlar 994.956.239,9 1.313.473.060,9 1.798.321.579,8
D1*** Borç Yükümlülükleri Net Nakit ve
Mevduatlar 992.225.043,5 1.310.327.489,6 1.794.688.961,2
Yüksek Değerde Satılabilir Senetler - - -
Ulusal Tanıma Göre Devlet Brüt Borcu - - -
Açılış Stok Durumu
Mali Olmayan Varlıklar (Açılış Bilançosu) 4.075.488.960,8 4.360.117.128,1 4.314.927.763,8
Mali Varlıklar (Açılış Bilançosu) 460.281.940,9 522.251.392,1 644.142.450,6
Yükümlülükler (Açılış Bilançosu) 1.022.564.057,8 1.223.982.982,2 1.606.356.334,3
D1*** Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri
(Açılış Bilançosu) 906.274.396,6 1.090.824.261,3 1.448.574.931,9
Diğer Açıklayıcı Notlar
Nominal Değerdeki İmtiyazlı Krediler - - -
İmtiyazlı Faiz Oranlarında Kredilerden
Kaynaklanan Örtülü Transferler - - -
Ödemesi Gecikmiş Borçlar - - -
Açık Koşullu Yükümlülükler 189.847.165,7 260.312.876,2 313.191.120,1
Kamu Garantili Borçlar 152.960.747,9 182.621.005,9 230.715.478,0
Sosyal Güvenlik Faydaları İçin Net Örtük
Yükümlülükler - - -
Gerçeğe Uygun Değerde Tahsili Gecikmiş
Krediler - - -
Nominal Değerde Tahsili Gecikmiş Krediler - - -
- D3 yükümlülük tanımı; nakit ve mevduatlar, borçlanma senetleri, krediler ve diğer yükümlülük hesapları içermektedir. ** D2 yükümlülük tanımı; nakit ve mevduatlar, borçlanma senetleri ve kredileri içermektedir. *** D1 yükümlülük tanımı; borçlanma senetleri ve kredileri içermektedir. 1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 52’nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir. 2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır. 3- Genel Yönetim Sektörünü oluşturan alt sektörlere ait detay bilgiler ilgili alt sektörlerin tablo dipnotlarında yer almaktadır. 4- "-" nin bulunduğu hücrelerde yer alması gereken veriler Bakanlığımızca üretilememektedir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 61
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 62
EK 11: HARCAMALARIN FONKSİYONEL SINIFLANDIRILMASI TABLOSU
GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ
2020 YILI
HARCAMALARIN FONKSİYONEL SINIFLANDIRILMASI TABLOSU
Bin TL
2018 YILI 2019 YILI 2020 YILI
HARCAMALAR TOPLAMI 1.287.588.416,7 1.501.418.155,2 1.804.920.983,2
- Genel Kamu Hizmetleri 216.218.149,9 213.051.431,2 276.362.160,0
Yasama ve Yürütme Organları, Finansal ve Mali işler, Dışişleri Hizmetleri 38.141.331,3 35.119.180,4 27.936.533,3
Dış Ekonomik Yardım Hizmetleri 710.411,0 561.829,4 602.461,8
Genel Hizmetler 50.226.759,8 55.609.219,8 60.202.202,0
Temel Araştırma Hizmetleri 2.159.572,0 2.194.350,8 2.872.671,6
Borç Yönetimi Hizmetleri 112.809.206,5 112.972.773,4 161.762.850,5
Genel Nitelikli Transferlere İlişkin Hizmetler 3.429.513,2 618.920,5 4.919.243,8
Genel Kamu Hizmetlerine İlişkin Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri 1.446.344,2 1.034.691,7 1.219.876,6
Sınıflandırmaya Girmeyen Genel Kamu Hizmetleri 7.295.011,9 4.940.465,3 16.846.320,5 - Savunma Hizmetleri 68.232.980,6 84.009.087,2 93.724.199,5
Askeri Savunma Hizmetleri 64.901.815,8 79.490.440,1 88.219.707,7
Sivil Savunma Hizmetleri 119.500,8 124.014,2 141.855,7
Dış Askeri Yardım Hizmetleri 114.000,0 13.750,0 240.808,0
Sınıflandırmaya Girmeyen Savunma Hizmetleri 3.097.663,9 4.380.882,9 5.121.828,1 - Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri 77.802.946,8 92.929.921,4 113.080.019,3
Güvenlik Hizmetleri 50.294.133,8 61.257.707,5 73.997.932,1
Yangından Korunma Hizmetleri 1.670.866,1 1.898.026,7 1.959.336,7
Mahkeme Hizmetleri 9.906.051,0 12.521.842,9 15.281.674,8
Cezaevi İdaresi Hizmetleri 10.301.978,9 11.403.090,9 14.415.951,8
Kamu Düzeni ve Güvenliğe İlişkin Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri 11.550,6 11.966,6 13.082,2
Sınıflandırmaya Girmeyen Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri 5.618.366,4 5.837.286,8 7.412.041,7 - Ekonomik İşler ve Hizmetler 148.995.431,8 160.752.685,8 246.847.226,7
Genel Ekonomik İşler ve Hizmetler 17.602.509,8 20.781.195,5 59.142.381,4
Tarım, Ormancılık, Balıkçılık ve Avcılık Hizmetleri 33.898.096,6 41.047.144,6 49.353.692,1
Yakıt ve Enerji Hizmetleri 2.446.368,1 4.116.717,9 3.982.989,4
Madencilik, İmalat ve İnşaat Hizmetleri 8.339.326,5 7.695.388,1 7.894.498,3
Ulaştırma Hizmetleri 69.955.494,9 73.265.789,2 108.686.808,5
İletişim Hizmetleri 999.275,0 1.209.298,9 3.004.379,3
Diğer Endüstriler 14.416.872,8 11.631.275,1 13.623.798,6
Ekonomik Faaliyetlere İlişkin Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri 561.390,3 562.393,7 523.428,4
Sınıflandırmaya Girmeyen Ekonomik İşler ve Hizmetler 776.097,9 443.482,9 635.250,7 T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu62
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 62
EK 11: HARCAMALARIN FONKSİYONEL SINIFLANDIRILMASI TABLOSU
GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ
2020 YILI
HARCAMALARIN FONKSİYONEL SINIFLANDIRILMASI TABLOSU
Bin TL
2018 YILI 2019 YILI 2020 YILI
HARCAMALAR TOPLAMI 1.287.588.416,7 1.501.418.155,2 1.804.920.983,2
- Genel Kamu Hizmetleri 216.218.149,9 213.051.431,2 276.362.160,0
Yasama ve Yürütme Organları, Finansal ve Mali işler, Dışişleri Hizmetleri 38.141.331,3 35.119.180,4 27.936.533,3
Dış Ekonomik Yardım Hizmetleri 710.411,0 561.829,4 602.461,8
Genel Hizmetler 50.226.759,8 55.609.219,8 60.202.202,0
Temel Araştırma Hizmetleri 2.159.572,0 2.194.350,8 2.872.671,6
Borç Yönetimi Hizmetleri 112.809.206,5 112.972.773,4 161.762.850,5
Genel Nitelikli Transferlere İlişkin Hizmetler 3.429.513,2 618.920,5 4.919.243,8
Genel Kamu Hizmetlerine İlişkin Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri 1.446.344,2 1.034.691,7 1.219.876,6
Sınıflandırmaya Girmeyen Genel Kamu Hizmetleri 7.295.011,9 4.940.465,3 16.846.320,5 - Savunma Hizmetleri 68.232.980,6 84.009.087,2 93.724.199,5
Askeri Savunma Hizmetleri 64.901.815,8 79.490.440,1 88.219.707,7
Sivil Savunma Hizmetleri 119.500,8 124.014,2 141.855,7
Dış Askeri Yardım Hizmetleri 114.000,0 13.750,0 240.808,0
Sınıflandırmaya Girmeyen Savunma Hizmetleri 3.097.663,9 4.380.882,9 5.121.828,1 - Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri 77.802.946,8 92.929.921,4 113.080.019,3
Güvenlik Hizmetleri 50.294.133,8 61.257.707,5 73.997.932,1
Yangından Korunma Hizmetleri 1.670.866,1 1.898.026,7 1.959.336,7
Mahkeme Hizmetleri 9.906.051,0 12.521.842,9 15.281.674,8
Cezaevi İdaresi Hizmetleri 10.301.978,9 11.403.090,9 14.415.951,8
Kamu Düzeni ve Güvenliğe İlişkin Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri 11.550,6 11.966,6 13.082,2
Sınıflandırmaya Girmeyen Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri 5.618.366,4 5.837.286,8 7.412.041,7 - Ekonomik İşler ve Hizmetler 148.995.431,8 160.752.685,8 246.847.226,7
Genel Ekonomik İşler ve Hizmetler 17.602.509,8 20.781.195,5 59.142.381,4
Tarım, Ormancılık, Balıkçılık ve Avcılık Hizmetleri 33.898.096,6 41.047.144,6 49.353.692,1
Yakıt ve Enerji Hizmetleri 2.446.368,1 4.116.717,9 3.982.989,4
Madencilik, İmalat ve İnşaat Hizmetleri 8.339.326,5 7.695.388,1 7.894.498,3
Ulaştırma Hizmetleri 69.955.494,9 73.265.789,2 108.686.808,5
İletişim Hizmetleri 999.275,0 1.209.298,9 3.004.379,3
Diğer Endüstriler 14.416.872,8 11.631.275,1 13.623.798,6
Ekonomik Faaliyetlere İlişkin Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri 561.390,3 562.393,7 523.428,4
Sınıflandırmaya Girmeyen Ekonomik İşler ve Hizmetler 776.097,9 443.482,9 635.250,7 T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 63 - Çevre Koruma Hizmetleri 14.001.897,1 13.171.703,3 14.140.055,5
Atık Yönetimi Hizmetleri 8.352.368,1 8.795.538,8 9.322.415,7
Atık Su Yönetimi Hizmetleri 380.071,9 463.617,2 362.207,8
Kirliliğin Azaltılması Hizmetleri 1.790.457,9 967.690,4 1.515.686,0
Doğal ortamın ve Bio Çeşitliliğin Korunması 2.153.084,1 1.460.641,2 1.520.147,5
Çevre Korumaya İlişkin Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri 208.687,2 176.576,6 163.174,4
Sınıflandırmaya Girmeyen Çevre Koruma Hizmetleri 1.117.227,9 1.307.639,2 1.256.424,2 - İskan ve Toplum Refahı Hizmetleri 32.833.921,1 43.504.035,3 35.202.108,5
İskan İşleri ve Hizmetleri 8.433.462,7 16.957.961,6 14.500.126,4
Toplum Refahı Hizmetleri 17.655.198,2 20.573.290,9 13.275.528,4
Su Temini İşleri ve Hizmetleri 3.746.484,6 3.006.041,3 3.433.289,6
Sokak ve Caddelerin Aydınlatılması Hizmetleri 1.533.132,5 2.030.645,7 2.652.535,7
İskan ve Toplum Refahına İlişkin Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri 440.016,4 362.253,9 492.648,0
Sınıflandırmaya Girmeyen İskan ve Toplum Refahı Hizmetleri 1.025.626,7 573.841,9 847.980,3 - Sağlık Hizmetleri 191.246.351,3 238.096.341,4 288.780.818,5
Tıbbi Ürünler, Cihaz ve Ekipmanlara İlişkin İşler ve Hizmetler 214.484,4 196.423,4 205.054,9
Ayakta Yürütülen Tedavi Hizmetleri 8.426.935,3 10.180.370,9 11.795.638,6
Hastane İşleri ve Hizmetleri 75.155.288,2 96.801.389,0 123.835.161,4
Halk Sağlığı Hizmetleri 10.362.250,0 12.395.213,9 18.532.504,7
Sağlık Hizmetlerine İlişkin Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri 23.267,6 136.310,1 11.390,8
Sınıflandırmaya Girmeyen Sağlık Hizmetleri 97.064.126,0 118.386.634,1 134.401.068,1 - Dinlenme, Kültür ve Din Hizmetleri 28.662.061,8 28.903.408,2 34.034.201,5
Dinlenme ve Spor Hizmetleri 7.123.387,8 3.087.335,9 7.119.374,5
Kültür Hizmetleri 8.027.124,6 9.720.263,9 9.165.674,8
Yayın ve Yayım Hizmetleri 4.092.980,6 4.719.411,8 5.230.809,2
Din Hizmetleri 8.799.305,7 10.798.054,6 11.652.840,2
Dinlenme Kültür ve Din Hizmetlerine İlişkin Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri 720,1 52,7 1.978,4
Sınıflandırmaya Girmeyen Dinlenme, Kültür ve Din Hizmetleri 618.543,0 578.289,4 863.524,4 - Eğitim Hizmetleri 138.270.320,6 167.808.740,5 169.251.784,9
Okul Öncesi ve İlköğretim Hizmetleri 49.769.379,2 58.370.934,7 61.132.006,8
Ortaöğretim Hizmetleri 31.910.108,3 36.345.607,1 38.344.580,1
Ortaöğretim Sonrası Mesleki Eğitim Hizmetleri 1.719.345,0 1.196.765,5 1.138.380,7
Yükseköğretim Hizmetleri 27.354.771,5 35.031.241,0 38.469.193,0
Seviyeye Göre Sınıflandırılamayan Eğitim Hizmetleri 6.930.125,1 12.672.262,8 10.695.303,7
Eğitime Yardımcı Hizmetler 11.012.476,7 15.650.761,6 10.318.848,2
Eğitime İlişkin Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri 2.859.139,9 1.973.168,2 2.212.696,5
Sınıflandırmaya Girmeyen Eğitim Hizmetleri 6.714.974,9 6.567.999,5 6.940.776,0 - Sosyal Güvenlik ve Sosyal Yardım Hizmetleri 371.324.355,7 459.190.800,9 533.498.408,7 T.C. Sayıştay Başkanlığı 2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 63
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 64
Hastalık ve Malullük Yardım Hizmetleri 12.874.612,7 15.486.001,2 17.615.607,5
Yaşlılık Yardımı Hizmetleri 205.557.044,0 233.406.815,6 267.121.067,8
Dul ve Yetim Aylığı Hizmetleri 48.497.097,9 59.526.440,6 68.413.021,8
Aile ve Çocuk Yardımı Hizmetleri 3.230.445,3 3.514.567,6 3.455.349,7
İşsizlik Yardımı Hizmetleri 16.373.019,1 28.063.990,2 27.526.688,9
İskan Yardımı Hizmetleri 90,8 853,1 230,4
Sosyal Güvenliği Bulunmayanlara Sağlanan
Hizmetler 13.668.104,8 19.382.655,0 32.240.715,9
Sosyal Güvenlik ve Sosyal Yardımlara İlişkin
Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri 70.021,9 77.592,6 74.244,5
Sınıflandırmaya Girmeyen Sosyal Güvenlik ve
Sosyal Yardım Hizmetleri 71.053.919,2 99.731.885,1 117.051.482,3
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 52’nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim
Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir.
2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
4- Genel Yönetim Sektörünü oluşturan alt sektörlere ait detay bilgiler ilgili alt sektörlerin tablo dipnotlarında yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu64
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 64
Hastalık ve Malullük Yardım Hizmetleri 12.874.612,7 15.486.001,2 17.615.607,5
Yaşlılık Yardımı Hizmetleri 205.557.044,0 233.406.815,6 267.121.067,8
Dul ve Yetim Aylığı Hizmetleri 48.497.097,9 59.526.440,6 68.413.021,8
Aile ve Çocuk Yardımı Hizmetleri 3.230.445,3 3.514.567,6 3.455.349,7
İşsizlik Yardımı Hizmetleri 16.373.019,1 28.063.990,2 27.526.688,9
İskan Yardımı Hizmetleri 90,8 853,1 230,4
Sosyal Güvenliği Bulunmayanlara Sağlanan
Hizmetler 13.668.104,8 19.382.655,0 32.240.715,9
Sosyal Güvenlik ve Sosyal Yardımlara İlişkin
Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri 70.021,9 77.592,6 74.244,5
Sınıflandırmaya Girmeyen Sosyal Güvenlik ve
Sosyal Yardım Hizmetleri 71.053.919,2 99.731.885,1 117.051.482,3
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 52’nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim
Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir.
2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
4- Genel Yönetim Sektörünü oluşturan alt sektörlere ait detay bilgiler ilgili alt sektörlerin tablo dipnotlarında yer almaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 65
EK 12: VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERDEKİ TOPLAM DİĞER EKONOMİK
AKIŞLAR TABLOSU
GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ
2020 YILI
VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERDEKİ TOPLAM DİĞER EKONOMİK AKIŞLAR TABLOSU
Bin TL
2018 YILI 2019 YILI 2020 YILI
DİĞER EKONOMİK AKIŞLARDAN KAYNAKLANAN ÖZ
KAYNAK DEĞİŞİMLERİ 235.767.856,1 -119.293.711,8 -180.937.663,9
Mali Olmayan Varlıklarda Diğer Ekonomik Akışlar 280.151.688,6 14.708.739,6 -6.358.627,3
Duran Varlıklar 52.594.005,4 -107.263.236,5 4.117.002,8
Stoklar 263.769,9 229.917,4 -464.590,5
Kıymetli Varlıklar 11.381,8 42.527,6 245.794,0
Üretilmeyen Varlıklar 227.282.531,5 121.699.531,0 -10.256.833,6
Mali Varlıklarda Diğer Ekonomik Akışlar 23.137.087,7 23.005.843,1 35.801.588,6
Parasal Altın ve Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 10.109.595,1 4.039.718,9 17.416.070,8
Borçlanma Senetleri -166,4 0,0 0,0
Krediler 8.564.071,6 4.388.993,9 17.362.726,1
Öz Sermaye ve Yatırım Fonu Payları 5.657.689,5 13.752.732,8 3.956.874,7
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garanti Planları 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Alacak Hesapları -1.194.102,1 824.397,5 -2.934.082,9
Yerleşik 15.755.008,6 18.247.128,8 25.290.655,1
Yerleşik olmayan 7.382.079,2 4.758.714,4 10.510.933,5
Yükümlülüklerde Diğer Ekonomik Akışlar 67.520.920,2 157.008.294,5 210.380.625,2
Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 0,0 0,0 0,0
Borçlanma Senetleri 30.882.990,5 133.053.876,2 162.346.211,2
Krediler 37.667.633,8 20.126.492,0 47.182.853,2
Öz Sermaye ve Yatırım Fonu Payları 0,0 0,0 0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garanti Planları 594.677,7 556.337,5 946.965,3
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 -1.774.162,1
Diğer Borç Hesapları -1.624.381,7 3.271.588,9 1.678.757,5
Yerleşik -38.478.327,4 68.215.484,5 28.971.263,3
Yerleşik Olmayan 105.999.247,6 88.792.810,1 181.409.361,9
Açıklayıcı Notlar
Diğer Ekonomik Akışlardan Kaynaklanan Net Mali Değer
Değişimleri -44.383.832,5 -134.002.451,4 -174.579.036,6
Diğer Ekonomik Akışlara Ait Piyasa Değerinde Brüt Borçlar 67.520.920,2 157.008.294,5 212.154.787,3
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 65
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 66
Diğer Ekonomik Akışlara Ait Piyasa Değerinde Borç
Yükümlülükleri
(Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri, Krediler,
Diğer Yükümlülük Hesapları)
66.926.242,5 156.451.957,1 211.207.821,9
Diğer Ekonomik Akışlara Ait Piyasa Değerinde Borç
Yükümlülükleri
(Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri, Krediler)
68.550.624,3 153.180.368,2 209.529.064,4
Diğer Ekonomik Akışlara Ait Piyasa Değerinde Borç
Yükümlülükleri
(Borçlanma Senetleri, Krediler)
68.550.624,3 153.180.368,2 209.529.064,4
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 52’nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim
Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir.
2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
4- Genel Yönetim Sektörünü oluşturan alt sektörlere ait detay bilgiler ilgili alt sektörlerin tablo dipnotlarında yer almaktadır.
5- "-" nin bulunduğu hücrelerde yer alması gereken veriler Bakanlığımızca üretilememektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2020 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu66