(Deneme Sürümü, Tam sürüm fiyatlarını inceleyin)

Satış
Ödeme sorunları
Raporlar
Kalkınma Ajansları Genel Denetim Raporları
Kamu İşletmeleri Genel Raporları
Konu Denetimi Raporları
Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporları
Faaliyet Genel Değerlendirme Raporları
Dış Denetim Genel Değerlendirme Raporları
Genel Uygunluk Bildirimi
Kamu İdareleri Denetim Raporları
Özel Bütçeli İdareler - B
Özel Bütçeli İdareler - A
Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdareleri
Özel İdareler
Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları
Mevzuat
Denetim Rehberleri

2018 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu.pdf

Oluşturulma tarihi: 21.08.2026 12:48 Güncellendi: 21.08.2026 12:48

T. C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 2018 YILI MALİ İSTATİSTİKLERİ DEĞERLENDİRME RAPORU Eylül 2019

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 2018 YILI MALİ İSTATİSTİKLERİ DEĞERLENDİRME RAPORU Eylül 2019

2018 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 54’üncü maddesi ile 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 40’ıncı maddesi gereği hazırlanarak Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuştur.

GENEL ÇERÇEVE ..................................................................................................................................... 1
DENETİMİN KONUSU .............................................................................................................................. 3 2.1. MALİ İSTATİSTİKLERİN KAPSAMI ................................................................................................ 4 2.2. VERİ DERLEME VE TABLO ÜRETİM SÜRECİ .............................................................................. 6 2.3. MALİ İSTATİSTİK TABLOLARI ....................................................................................................... 8 2.4. GENEL YÖNETİM MALİ TABLO BÜYÜKLÜKLERİ ..................................................................... 9
TEMEL GÖSTERGE VE DENKLİKLERİN ANALİZİ ....................................................................... 13 3.1. BRÜT FAALİYET DENGESİ ............................................................................................................ 14 3.2. NET BORÇLANMA/BORÇ VERME GEREĞİ ................................................................................. 15 3.3. NET DEĞER (ÖZ KAYNAKLAR) .................................................................................................... 16 3.4. NET MALİ DEĞER ............................................................................................................................ 17 3.5. NAKİT DENGESİ ............................................................................................................................... 18 3.6. NAKİT STOKUNDAKİ NET DEĞİŞİM ........................................................................................... 18
2018 YILI GENEL YÖNETİM MALİ İSTATİSTİKLERİNE İLİŞKİN DEĞERLENDİRME ......... 21 4.1. HAZIRLANMA VE YAYIMLANMA BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME ................................. 21 4.1.1. Kullanılan İstatistiki Yöntemler Hakkında Yeterli Bilgi Verilmemesi ................................................ 22 4.1.2. Tablo Açıklayıcı Notlarının Eksik Bilgi İçermesi ............................................................................... 23 4.1.3. Dipnotların Yeterli, Açık ve Anlaşılır Şekilde Düzenlenmemesi ........................................................ 24 4.1.4. Rutin Revizyon Ölçüm Tablolarının Yeterli Bilgi İçermemesi ........................................................... 24 4.2. DOĞRULUK VE GÜVENİLİRLİK BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME ..................................... 25 4.2.1. Mali İstatistik Tablolarının İstatistiksel Hatadan Arındırılması Kapsamında Yapılan İşlemlere İlişkin Değerlendirme .................................................................................................................................................. 25 4.2.2. Tabloların Geçerli Raporlama Çerçevesine Uyarlanması Kapsamında Gerçekleştirilen İşlemlere İlişkin Tespit ve Değerlendirme ................................................................................................................................... 27 4.2.3. Stok Durumu ve Akış Tablosunun Rakamsal Tutarlılığına İlişkin Değerlendirme ............................. 28 4.2.4. Öz Kaynaklardaki Toplam Değişimler Tablosunun Rakamsal Tutarlılığına İlişkin Değerlendirme ... 30 4.2.5. Tahsisli Kullanılan Taşınmazlara İlişkin Tutarların Mali İstatistik Tablolarına Hatalı Yansıtılması .. 31 4.2.6. Borçlanma Senetlerinin Değerleme Yönteminde Alt Sektörler Arası Farklılıkların Bulunması ......... 32 4.2.7. Konsolidasyon ve Eliminasyon İşlemlerine İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler ................................. 33 4.3. ÖNCEDEN BELİRLENMİŞ STANDARTLARA UYGUNLUK BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME ........................................................................................................................................ 37
DEĞERLENDİRME VE ÖNERİLER ..................................................................................................... 39
EKLER-2018 YILI GENEL YÖNETİM MALİ İSTATİSTİK TABLO SETİ ..................................... 41

TABLO, ŞEKİL ve GRAFİK LİSTESİ Tablo 1: Brüt Faaliyet Dengesi 14 Tablo 2: Net Değer 16 Tablo 3: Net Mali Değer 17 Tablo 4: Nakit Dengesi 18 Tablo 5: Nakit Stokundaki Net Değişim 19 Tablo 6: İstatistiksel Hata Tutarı 26 Tablo 7: 2018 Yılı Stok Durumu ve Akış Tablosu 29 Tablo 8: Öz Kaynaklardaki Toplam Değişimler 30 Tablo 9: Elimine Edilmeyen Tutarlar 36 Şekil 1: Genel Yönetim Sektörü Kapsamı 5 Şekil 2: Veri Derleme ve Tablo Üretim Süreci 6 Şekil 3: Devlet Mali İstatistikleri Analiz Çerçevesi 13 Grafik 1: Genel Yönetim Sektörü Kurum Dağılımı 5 Grafik 2: 2016-2018 Yılları Faaliyet Sonuçları 9 Grafik 3: 2018 Yılı Varlık ve Yükümlülükler 10 Grafik 4: 2018 Yılı Varlık Kalemleri 10 Grafik 5: 2018 Yılı Yükümlülük Kalemleri 11 Grafik 6: Net Borçlanma/Borç Verme Gereği 15

KISALTMALAR BDDK Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu BKMYBS Bütünleşik Kamu Mali Yönetim Bilişim Sistemi GFS Devlet Mali İstatistikleri GFSM Devlet Mali İstatistikleri Rehberi GYMY Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği IMF Uluslararası Para Fonu KBS Kamu Harcama ve Bilişim Sistemi SGK Sosyal Güvenlik Kurumu SPK Sermaye Piyasası Kurulu

GENEL ÇERÇEVE Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 2018 yılı Genel Yönetim Mali İstatistikleri, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 54’üncü maddesi ile 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 40’ıncı maddesi hükümlerine istinaden hazırlanma, yayımlanma, doğruluk, güvenilirlik ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından değerlendirilerek 2018 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu hazırlanmıştır. Bu kapsamda yapılan tespit, değerlendirme ve öneriler Raporun ilgili bölümlerinde aşağıdaki şekilde yer almaktadır.  Denetimin Konusu bölümünde, mali istatistiklerin kapsamı, veri derleme ve tablo üretim süreci, yayımlanan mali istatistik tabloları ile tablo büyüklükleri hakkında bilgi verilmektedir.  Temel Gösterge ve Denkliklerin Analizi bölümünde, genel yönetim sektörü yıllık tablolarında yer verilen ekonomik büyüklükler hakkında bilgiler ile başlıca gösterge ve denkliklerin analizine yer verilmektedir.  2018 Yılı Genel Yönetim Mali İstatistiklerine İlişkin Değerlendirme bölümünde, hazırlanma, yayımlanma, doğruluk, güvenilirlik ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından eksik veya yetersiz olduğu değerlendirilen hususlara ilişkin tespitlere yer verilmektedir.  Değerlendirme ve Öneriler bölümünde, denetim kriterleri esas alınarak yapılan incelemeler sonucunda ulaşılan denetim görüşü ile mali istatistiklerin güvenilirliğinin arttırılması ve kamuoyunun doğru bilgilendirilmesine katkı sağlayacak değerlendirme ve önerilere yer verilmektedir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 1

2. DENETİMİN KONUSU

2018 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu’nun konusu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile bu Kanun’un ilgili maddelerine dayanılarak çıkarılan Mali İstatistik Yönetmeliği’nin 10’uncu maddesinde sayılan Genel Yönetim Mali İstatistik tablolarıdır. 5018 sayılı Kanun’un 52, 53 ve 54’üncü maddeleri ile genel yönetim sektörü kapsamındaki kamu idarelerinin mali istatistiklerine ilişkin hususlar belirlenmiş ve bu doğrultuda genel yönetim sektörünün kapsamının belirlenmesi, belirlenen kapsama dâhil birimlerin verilerinin derlenmesi ve bu veriler doğrultusunda mali istatistiklerin üretilmesi yetkisi Hazine ve Maliye Bakanlığına verilmiştir. 5018 sayılı Kanun’a göre mali istatistikler; uluslararası standartlara uygun olarak bütünlük, güvenilirlik, kullanışlılık, yöntemsel geçerlilik ve ulaşılabilirlik ilkeleri çerçevesinde, muhasebe kayıtlarındaki verilere dayanılarak ve istatistiksel yöntemler kullanılarak hazırlanan konsolide mali tabloları içermektedir. Mali İstatistik Yönetmeliği’nde mali istatistik; “genel yönetim sektörü kapsamındaki idarelerin gelir, gider, varlık, yükümlülük ve öz kaynaklarına ilişkin bilgiler sunan ve istatistiki temellere dayanılarak oluşturulan konsolide mali tablolar” şeklinde tanımlanmıştır. Dolayısıyla bu Raporun konusunu oluşturan genel yönetim mali istatistikleri, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kapsam dahilindeki kamu idarelerinin mali tablolarının/mizanlarının alt sektörler itibariyle birleştirilmesinden oluşan genel yönetim sektörü konsolide mali tablolarıdır. Diğer bir ifade ile genel yönetim mali istatistikleri, merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareler alt sektörlerinin tamamının gelirlerini, harcamalarını, varlık ve yükümlülüklerini konsolide olarak gösteren mali tablolardır. Konsolide mali tabloların temel amacı, kamunun mali performans ve durumu hakkında sektörü oluşturan birimlerin bireysel mali tabloları tarafından sunulamayan genel bakış açısını yorumlanabilir ve karşılaştırılabilir şekilde ortaya koymaktır. Nitekim, Devlet Muhasebe Standartları 1’de de mali tabloların amacı “kaynak tahsisine ilişkin kararların alınması ve değerlendirilmesinde geniş çaptaki kullanıcı kitlesi için yararlı olan; idarenin malî durumu, performansı ve nakit akışları hakkındaki bilgileri sağlamaktır.” şeklinde ifade edilmiştir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 3

Bu anlamda, kamuoyuna genel yönetim sektörünün genel mali durumu ve performansı hakkında tek elden bilgi sunan mali istatistikler, mali saydamlığın ve hesap verebilirliğin sağlanmasının en önemli araçlarından biridir. Ülkemizde ilk kez 2003 yılında 5018 sayılı Kanun ile mali istatistiklerin yasal çerçevesi belirlenmiş, 2006 yılında merkezi yönetim ve mahalli idareler alt sektörleri için konsolide mali tablo üretilmeye başlanmıştır. Sosyal güvenlik kurumları alt sektörünü de içeren genel yönetim mali istatistikleri ise 2008 yılından bu yana hazırlanmaktadır. Mali istatistik tabloları 2017 yılına kadar Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği (GYMY) doğrultusunda hazırlanmaktayken, 2017 yılında uygulama değişikliğine gidilerek mali istatistiklerin hazırlanması ve yayımlanmasında uygulanacak usul, esas, ilke ve standartların kapsamını düzenleyen ayrı bir Mali İstatistik Yönetmeliği yürürlüğe girmiştir. Söz konusu Yönetmelik, mali istatistiklerin hazırlanmasına esas teşkil edecek uluslararası standart olarak Uluslararası Para Fonu (IMF)’nun yayımlamış olduğu Devlet Mali İstatistikleri Kılavuzu 2014 (Government Financial Statistics Manual-GFSM 2014)’ ü esas almakta olup, 2017 mali yılından itibaren Yönetmelik ve Kılavuz ile uyumlu bir tablo seti hazırlanmaya başlanmıştır. 2.1. MALİ İSTATİSTİKLERİN KAPSAMI 5018 sayılı Kanun’un 52’nci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığı, aynı Kanun’un 2’nci ve 3’üncü maddelerinde belirlenen genel yönetim kapsamına bağlı kalmaksızın mali istatistiklerin derlenmesine ilişkin “Genel Yönetim Sektörü” adıyla yeni bir kapsam belirlemeye yetkili kılınmıştır. Bu yetkiye istinaden, 2018 yılında Genel Yönetim Sektörü Kapsam Güncelleme Toplantıları gerçekleştirilmesi neticesinde sektöre dâhil kurumlarda değişiklik yapılmış ve Bakanlık tarafından 59 sıra no.lu Genel Yönetim Mali İstatistikleri Genel Tebliği yayımlanmıştır. Kapsamı Tebliğ ile belirlenen genel yönetim sektörü, aşağıda detayına yer verilen toplam 2872 adet kamu idaresinden oluşmaktadır. Grafik 1: Genel Yönetim Sektörü Kurum Dağılımı Genel yönetim sektörü; merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları alt sektörlerinden oluşmakta olup kapsama dâhil kurumlar aşağıdaki şekilde özetlenmektedir. Şekil 1: Genel Yönetim Sektörü Kapsamı (5018 sayılı Kanun madde 52) Merkezi yönetim bütçe içi (227) Merkezi yönetim bütçe dışı (517) Mahalli idareler (2124) Sosyal güvenlik kurumları (4) 0 1000 2000 3000 Alt Sektörler 2018 GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ GENEL YÖNETİM MERKEZİ YÖNETİM BÜTÇE İÇİ KURUMLAR Genel Bütçeli İdareler Özel Bütçeli İdareler Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlar (BDDK ve SPK hariç) BÜTÇE DIŞI KURUMLAR Fonlar Döner Sermayeler Sosyal Tesisler Diğer Kurumlar MAHALLİ İDARELER İl Özel İdareleri Belediyeler Kalkınma Ajansları Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri Mahalli İdare Birlikleri Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARI Sosyal Güvenlik Kurumu İşsizlik Sigortası Fonu Türkiye İş Kurumu Ahilik Fonu T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 5

Bahsi geçen Tebliğ ile 2018 yılından itibaren Cumhurbaşkanlığı Ofislerinin “Bütçe İçi Kurumlar” adı altında, Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demir Yolları, Türkiye Taşkömürü Kurumu, Çanakkale Savaşları ve Gelibolu Tarihi Alan Başkanlığı ve İstanbul Proje Koordinasyon Birimi’nin “Bütçe Dışı Kurumlar” adı altında ilk defa merkezi yönetim sektörü kapsamına alınmasına karar verilmiştir. Mahalli idareler sektörü kapsamına ise Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlıkları eklenmiş, benzer şekilde Ahilik Fonu da sosyal güvenlik kurumları sektörü kapsamına alınmıştır. 2.2. VERİ DERLEME VE TABLO ÜRETİM SÜRECİ Mali İstatistik Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinde genel yönetim sektörü kapsamındaki idarelerin mali istatistiklere esas teşkil edecek verilerinin derlenmesinde muhasebe kayıtları, mizanlar ve diğer mali tabloların dikkate alınacağı ifade edilmektedir. Geçerli raporlama çerçevesine (GFSM 2014) uyumlu konsolide mali tablolara esas verilerin derleme süreci aşağıdaki şekilde yer verildiği üzere beş ana aşamadan oluşmaktadır. Şekil 2: Veri Derleme ve Tablo Üretim Süreci
KAPSAM •Genel yönetim sektörünün ve alt sektörlere dahil kurumları tanımlamak VERİ TOPLANMASI •Verilerin sistemden alınması(KBS, BKMYBS ve muhasebe dışı diğer mali veriler) •Gerekli kontrollerden sonra verinin dondurulması KOD DÖNÜŞÜMÜ •Muhasebe kayıtları ve diğer veri kaynakları analiz edilerek geçerli raporlama çerçevesine uygun sınıflandırma ve dönüşüm yapılması KONSOLİDASYON VE ELİMİNASYON •Kurumlar arası karşılıklı işlemlerin elimine edilmesi ve konsolidasyonu TABLOLARIN OLUŞTURULMASI •Konsolide mali tabloların oluşturulmasını sağlamak üzere işlenmiş verilerin otomasyon sistemine aktarılması  Kapsam: Genel yönetim mali istatistiklerinin derlenmesi amacıyla, öncelikle uluslararası sınıflandırmalara uygun olarak ve Merkez Bankası ile Türkiye İstatistik Kurumunun görüşleri alınarak Genel Yönetim Mali İstatistikleri Genel Tebliği yayımlanmakta ve belirlenen kapsam, her üç yılda bir Bakanlıkça incelenerek gerekli görülmesi halinde güncellenmektedir. 2018 yılında kapsam güncellemesi yapılarak kapsam genişlemesine gidilmiştir.  Veri Toplanması: Kapsam dâhilindeki kurumlardan merkezi yönetim bütçe içi sektörüne dâhil olanların mali verileri, Muhasebat Genel Müdürlüğü bilişim sistemleri üzerinden aylık olarak derlenmektedir. Bütçe dışı fonlar, bütçe dışı diğer kurumlar, sosyal tesisler, döner sermayeler, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumlarının verileri ise, üçer aylık dönemler halinde Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi (KBS)’de yer alan, Mali İstatistik Modülüne yüklenen kurum mizanları üzerinden derlenmektedir. Kurumlar tarafından gönderilen veriler sistem üzerinden muhasebe tekniğine uygunluk açısından kontrol işlemlerine tabi tutulmakta olup; verilerin derlenmesi bu kontrollerden geçerek onaylanmış mizanlar üzerinden yapılmaktadır.  Kod Dönüşümü: Mali istatistik tabloları oluşturulurken; kurumlar tarafından ilgili Muhasebe Yönetmelikleri’ne göre hazırlanan mizanlarda yer alan gelir, gider, varlık, yükümlülük ve öz kaynak hesap kodlarının, geçerli raporlama çerçevesine ve tablo yapısına uygun hale dönüştürülmesi sağlanmaktadır.  Konsolidasyon ve Eliminasyon: Kod dönüşümü sonrasında kapsam dahilindeki kurumların mizanları bir araya getirilerek konsolide edilmekte ve tüm birim ve kuruluşların karşılıklı ilişkilerinden doğan tutarlar ilgili hesaplardan silinerek elimine edilmektedir. Böylece mali istatistik tabloları sektör içi işlemlerden arındırılarak ilgili sektörün sadece kapsam dışındaki kişi ve kuruluşlar ile ilişkisi ortaya konulmaktadır. Konsolidasyon işlemi önce merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları alt sektörleri düzeyinde, daha sonra da genel yönetim sektörü düzeyinde yapılmaktadır. Konsolidasyon işlemi yapılırken genel yönetim sektörünü oluşturan alt sektörler ve alt sektörü oluşturan birimler arasındaki aşağıda belirtilen karşılıklı işlemler elimine edilmektedir:  Cari ve sermaye transferleri
 Faiz gelirleri / giderleri  Vergi mükellefi sıfatıyla ödenen vergiler  Mal ve hizmet alımı / satımı T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 7

 Mali olmayan varlıkların edinimi / elden çıkarılması  Krediler, borçlanma senetleri ile diğer borç ve alacaklar  Yatırılan sermayeler  Tabloların oluşturulması: Son aşamada, kapsam dahilindeki kurumların konsolide verileri üzerinde, hatalı olduğu ve dolayısıyla tabloların doğruluk ve güvenilirliğini etkilediği değerlendirilen hususlara ilişkin düzeltmeler yapılması neticesinde tablolar otomasyon sistemi üzerinden oluşturulmaktadır.
2.3. MALİ İSTATİSTİK TABLOLARI Mali istatistik seti kapsamında Yönetmelik’in 10’uncu maddesinde belirtildiği üzere aşağıdaki tablolar yayımlanmaktadır: a) Faaliyet Tablosu b) Nakit Kaynak ve Kullanımları Tablosu, c) Stok Durumu ve Akış Tablosu, ç) Öz Kaynaklardaki Toplam Değişimler Tablosu, d) Gelir Tablosu, e) Gider Tablosu, f) Varlık ve Yükümlülüklerdeki İşlemler Tablosu, g) Varlık ve Yükümlülükleri Elde Tutma Kazanç ve Kayıpları Tablosu, ğ) Varlık ve Yükümlülüklerdeki Diğer Değer Değişimleri Tablosu, h) Mali Durum Tablosu, ı) Harcamaların Fonksiyonel Sınıflandırılması Tablosu, i) Varlık ve Yükümlülüklerdeki Toplam Diğer Ekonomik Akışlar Tablosu. Söz konusu mali tablolar, genel yönetim sektörü ve bu sektörü oluşturan merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumları ve mahalli idareler alt sektörlerinin her biri için konsolide olarak hazırlanmaktadır.
Yukarıda yer verilen tablolardan Stok Durumu ve Akış Tablosu, Öz Kaynaklardaki Toplam Değişimler Tablosu ve Mali Durum Tablosu yıllık olarak, diğer tablolar ise, merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik alt sektörleri için Resmi İstatistik Programında belirlenen takvime uygun olarak 3’er aylık ve 12 aylık dönemler halinde yayımlanmaktadır. Merkezi yönetim bütçe içi alt sektörü için sadece Faaliyet Tablosu ile Nakit Kaynak ve Kullanımları Tablosu aylık olarak yayımlanmaktadır. 2.4. GENEL YÖNETİM MALİ TABLO BÜYÜKLÜKLERİ Mali istatistikler, genel yönetim sektörünün mali büyüklüklerini ölçmek ve analiz etmek için tasarlanmış tabloları içermektedir. Bu büyüklükler gelirler, giderler ve bunların sonucunda ortaya çıkan açık ya da fazla (faaliyet dengesi), varlık ve yükümlülüklerin farkını ortaya koyan net değer (öz kaynaklar) ile net borç pozisyonudur. 2018 yılı Genel Yönetim Sektörü Faaliyet Tablosundan elde edilen gelir, gider ve harcama büyüklüklerine aşağıda yer verilmiştir. Grafik 2: 2016-2018 Yılları Faaliyet Sonuçları *Harcamalar = Giderler + Net Mali Olmayan Varlık Edinimi
Yukarıdaki grafikten görüleceği üzere, 2018 yılında Genel Yönetim Faaliyet Tablosunda yer alan gelirler toplamı 1.189.423,87 milyon TL, giderler toplamı 1.283.589,41 milyon TL’dir. Giderler kalemine net mali olmayan varlık edinimi eklendiğinde harcamalar toplamı ise 1.286.996,08 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. 2018 yılında gelirler 2017 yılına 2016 2017 2018 GELİRLER 848.797,21 966.577,72 1.189.423,87 GİDERLER 823.875,53 1.005.139,97 1.283.589,41 HARCAMALAR 892.933,80 1.053.338,15 1.286.996,08 2016-2018 YILLARI FAALİYET SONUÇLARI (MilyonTL) T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 9

oranla %23 artış gösterirken, giderler ve harcamalar sırasıyla %28 ve %22 oranında artmıştır. Genel Yönetim Sektörü Mali Durum Tablosunda gösterilen varlık ve yükümlülüklerin 2016-2018 dönemi itibariyle detayları ise aşağıdaki grafikte görülmektedir. Grafik 3: 2018 Yılı Varlık ve Yükümlülükler Toplam varlıklar 2017 yılından itibaren artış eğiliminde olmakla birlikte 2018 yılında artış hızı yavaşlamış ve bir önceki yıla göre %10 oranında artarak 4.885.195,59 milyon TL tutarında gerçekleşmiştir. Yükümlülükler ise 2018 yılında bir önceki yıla göre %20 oranında artış göstererek 1.222.659,22 milyon TL tutarında gerçekleşmiştir. 2018 yılı Genel Yönetim Sektörünün varlık ve yükümlülük kalemlerinin dağılımı aşağıdaki grafiklerde görülmektedir. Grafik 4: 2018 Yılı Varlık Kalemleri 2016 2017 2018 VARLIK 1.654.047,33 4.561.144,18 4.885.195,59 YÜKÜMLÜLÜK 852.092,56 1.017.192,40 1.222.659,22 VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLER (Milyon TL) 21,78% 0,27% 0,00% 67,17% 2,02% 0,28% 1,68% 2,26% 4,54% VARLIKLAR Duran Varlıklar Stoklar Kıymetli Eşyalar Üretilmeyen Varlıklar Nakit ve Mevduatlar Borçlanma Senetleri Krediler Hisse Senetleri ve Yatırım Fon Payı Diğer Alacak Hesapları Belirli bir dönem boyunca kullanma ve elde tutma nedeniyle ekonomik sahibine fayda sağlayan değer saklama aracı olarak tanımlanan varlıklar; duran varlıklar, stoklar, kıymetli varlıklar ve üretilmeyen varlıkları içeren mali olmayan varlıklar ile nakit, hisse senedi, krediler ve borçlanma senetlerini içeren mali varlıklardan oluşmaktadır. 2018 yılı varlık kalemlerinin dağılımına bakıldığında, toplam varlıkların %67,17’sinin üretilmeyen varlıklar (arsa, arazi vb.), %21,78’sinin ise duran varlıklardan (binalar, makine teçhizat vb.) oluştuğu görülmektedir. Likiditesi yüksek mali varlık kalemleri olan nakit, borçlanma senetleri ve kredilerin ise varlıklar içindeki payı düşük düzeyde (%2’nin altında) kalmaktadır. Grafik 5: 2018 Yılı Yükümlülük Kalemleri İdareye ait geçmişteki işlem ve olaylardan kaynaklanan mevcut borç ve sorumlulukları gösteren yükümlülükler; nakit ve mevduatlar, borçlanma senetleri, krediler, emeklilik hakları ve diğer yükümlülüklerden oluşmaktadır. 2018 yılı yükümlülük kalemlerinin dağılımına bakıldığında, toplam yükümlülüklerin %72,41’inin borçlanma senetleri, %16,88’inin ise krediler olduğu görülmektedir. Yükümlülükler içinde payı en düşük kalem nakit ve mevduatlar olup bu durum borçlanma araçlarında uzun vadeli enstrümanların tercih edildiğini göstermektedir.
0,22% 72,41% 16,88% 1,47% 9,02% YÜKÜMLÜLÜKLER Nakit ve Mevduatlar Borçlanma Senetleri Krediler Emeklilik Hakları Diğer Yükümlülük Hesapları T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 11

3. TEMEL GÖSTERGE VE DENKLİKLERİN ANALİZİ

Mali istatistiklerin hazırlanmasına esas olan raporlama çerçevesinde temel olarak dört ana tablo öngörülmektedir. Bunlar; Faaliyet Tablosu, Mali Durum Tablosu, Diğer Ekonomik Akışlar Tablosu ile Nakit Kaynak ve Kullanımları Tablosudur. Bu bölümde bu tablolardan elde edilen temel gösterge ve denkliklerin analizine yer verilmiştir. Mali istatistik tablolarından brüt faaliyet dengesi, net borçlanma gereği, net değer, nakit açık/fazlası olarak adlandırılan önemli göstergelere ulaşılmaktadır. Bu göstergeler makroekonomik değerlendirmelerin yapılmasına imkân sağlayarak, ulusal performansın değerlendirilmesine ve uluslararası karşılaştırılabilirliğe katkı sunmaktadır. Şekil 3: Devlet Mali İstatistikleri Analitik Çerçevesi

Akımlar= İşlemler + Diğer Ekonomik Akımlar T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 13

Yukarıdaki şekilde raporlama çerçevesinde öngörülen yatay ve dikey eşitlikler ile denge kalemlerinin hesaplanma prensiplerine yer verilmiştir. Buna göre, dönem başı stok durumu ile dönem içerisindeki akışların toplanması sonucunda dönem sonu stok mevcuduna, dolayısıyla kapanış bilançosundaki tutarlara ulaşılmaktadır. Mali istatistik tablolarından üretilen temel gösterge ve dengelere ilişkin bilgilere aşağıda yer verilmiştir. 3.1. BRÜT FAALİYET DENGESİ Brüt Faaliyet Dengesi = Gelirler – (Giderler - Amortisman Giderleri) Brüt faaliyet dengesi, faaliyet tablosundan hesaplanmakta olup, gelirlerin giderleri karşılama durumunu göstermektedir. Gelir kalemleri; vergi, sosyal güvenlik primleri, hibe ve diğer gelirlerden oluşmakta iken, gider kalemleri; personel, mal ve hizmet, faiz, sübvansiyon, hibe, sosyal yardım giderleri ve diğer giderlerden oluşmaktadır. Brüt faaliyet dengesi cari yılda tahakkuk eden gelirler ve giderlerin (amortismanlar hariç) karşılaştırılmasını sağlayarak, cari faaliyetler sonucunda ortaya çıkan açık ya da fazlayı ortaya koymaktadır. Tablo 1: Brüt Faaliyet Dengesi Milyon TL Artış/Azalış Oranı Brüt Faaliyet Dengesi Gelir Giderler – Amortisman Giderleri 2016 - 55.159,05 848.797,21 793.638,16 2017 - %50,33 27.399,69 966.577,72 939.178,03 2018 %88,69 51.700,31 1.189.423,87 1.137.723,56 2016-2017 döneminde gelirler ile giderler arasındaki fark azalmaktayken 2018 yılında bir önceki yıla göre %88,69 oranında artmış ve brüt faaliyet dengesi 51.700,31 milyon TL fazla vermiştir. Dengenin fazla vermesinin temel sebeplerinden biri, diğer harcamalar kaleminde meydana gelen azalıştır. 2018 yılında giderlerdeki artış oranı gelirlerdeki artıştan fazla olmasına rağmen giderler içinde en yüksek artışı gösteren kalem olan amortisman giderleri denge formülüne dahil edilmediğinden brüt faaliyet dengesi pozitif gerçekleşmiştir. 3.2. NET BORÇLANMA/BORÇ VERME GEREĞİ Net Borçlanma/Borç Verme Gereği = Gelirler – Harcamalar (Giderler + Net Mali Olmayan Varlık Edinimi) Faaliyet Tablosundan hesaplanan bir diğer önemli denge kalemi net borçlanma/borç verme gereğidir. Bu denge; devlet gelirlerinin, cari giderler ve yatırımların ne kadarını karşılayabildiği ve bunun sonucunda ortaya çıkan borçlanma gereği ya da borç verme kapasitesini ortaya koymaktadır. Dolayısıyla net borçlanma/borç verme gereğinin negatif olması devletin faaliyetlerini sürdürebilmesi için başka sektörlerden borçlanma ihtiyacının ortaya çıktığını; pozitif olması ise devletin borç verebilir durumda olduğunu göstermektedir. Grafik 6: Net Borçlanma/Borç Verme Gereği Gelirlerde gerçekleşen artışın, harcamalardaki artışı karşılayamaması neticesinde net borçlanma gereği ortaya çıkmaktadır. Yukarıdaki grafikten görüldüğü üzere son üç yıldır borçlanma gereğinde rakamsal olarak bir artış yaşanmaktadır. 2018 yılında net borçlanma gereği %12,5 oranında bir artış göstererek 97.572,21 milyon TL tutarında gerçekleşmiştir. 2016 2017 2018 NBG (44.136,59) (86.760,43) (97.572,21) GELİR 848.797,21 966.577,72 1.189.423,87 HARCAMALAR 892.933,80 1.053.338,15 1.286.996,08 Net Borçlanma/Borç Verme (Milyon TL) T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 15

3.3. NET DEĞER (ÖZ KAYNAKLAR)
Net Değer (Öz Kaynaklar) = Varlıklar - Yükümlülükler
Mali durum tablosu, varlık ve yükümlüklerin belirli bir tarihteki stok durumlarının değerlerini gösteren tablodur. Bu tablodan elde edilen ve “net değer” olarak adlandırılan denge kalemi, genel yönetim sektörünün varlık ve yükümlülük durumuna ilişkin analizlerin yapılmasına olanak sağlar. Raporlama çerçevesindeki terminolojiden farklı olarak mevzuatımızda net değer kalemi için “Öz kaynaklar” ifadesi kullanılmakta olup, bu tutara varlıklardan yükümlükler rakamının çıkarılması sonucu ulaşılmaktadır. Bir yıl boyunca net değerdeki değişim, gelir ve gider işlemlerinden ve diğer ekonomik akışlardan kaynaklanan değişikliklerin toplamıdır. Net değeri ve net değerin değişimine neden olan kalemleri analiz etmek maliye politikalarının sürdürebilirliğini değerlendirme olanağı sağlamaktadır. Tablo 2: Net Değer Milyon TL Artış/Azalış Oranı Net Değer Mali Olmayan Varlıklar Mali Varlıklar Yükümlülükler 2016 - 801.954,77 1.185.599,53 468.447,80 852.092,56 2017 %342 3.543.951,78 4.047.437,92 513.706,26 1.017.192,40 2018 %3 3.662.536,37 4.358.629,37 526.566,22 1.222.659,22 2017 yılında net değer 3.543.951,78 milyon TL iken 2018 yılında 3.662.536,37 milyon TL tutarında gerçekleşmiştir. 2016-2017 döneminde, mali olmayan varlıklara ilişkin envanter ve değerleme çalışmaları nedeniyle net değerde %342 oranında pozitif yönlü bir değişim gerçekleşirken, 2017-2018 döneminde söz konusu çalışmaların büyük ölçüde tamamlanmış olması nedeniyle net değerde %3 oranında bir artış gerçekleşmiştir. 2018 yılında net değeri etkileyen ana kalemlerdeki değişime bakıldığında, mali olmayan varlıklardaki artışın %8 olarak gerçekleştiği, bu kategorideki en yüksek artışın da toplam varlıkların büyük çoğunluğunu oluşturan arazilerdeki artışlardan kaynakladığı görülmektedir. Mali varlıklardaki artış ise hisse senetleri ve yatırım fonlarında ciddi azalış nedeniyle sadece %3 olarak gerçekleşmiştir. Yükümlülükler, net değeri negatif yönde etkileyen bir kategori olup bu kalemde 2018 yılında %20 oranında artış gerçekleşmiştir. Bu kategorideki yükselişin kaynağı, özellikle borçlanma senetleri ve kredi tutarlarının artmasıdır. 3.4. NET MALİ DEĞER
Net Mali Değer = Mali Varlıklar - Yükümlülükler Mali durum tablosundan ulaşılan diğer bir denge kalemi ise net mali değerdir. Net mali değere, mali varlıklardan yükümlülüklerin çıkarılmasıyla ulaşılır. Bu gösterge genel yönetim sektörünün borçlarına karşılık ne kadar likit kaynak (nakit, mevduat, alacak, hisse senedi vb.) sahibi olduğunu göstermektedir. Net mali değer, finansman dengesini dolayısıyla net borç pozisyonunu ortaya koyması açısından önemli bir göstergedir. Mali olmayan varlıkları içermediğinden, arazi vb. sabit varlık oranı yüksek ülkelerde, finanse edilmesi gereken açığın tutarını göstermesi açısından net değerden daha anlamlı bir gösterge olarak kabul edilmektedir. Tablo 3: Net Mali Değer
Milyon TL Artış/Azalış Oranı Net Mali Değer Mali Varlıklar Yükümlülükler 2016 - -383.644,76 468.447,80 852.092,56 2017 %31 -503.486,14 513.706,26 1.017.192,40 2018 %38 -696.093,00 526.566,22 1.222.659,22 2017 yılında -503.486,14 milyon TL olan net mali değer, 2018 yılında %38 oranında azalarak -696.093,00 milyon TL olmuştur. Net mali değerdeki azalmanın %20’si yükümlülüklerdeki artıştan kaynaklanmaktadır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 17

3.5. NAKİT DENGESİ Nakit Dengesi = Gelir Nakit Hareketleri – Gider Nakit Hareketleri - Mali Olmayan Varlıklardaki Yatırımlardan Kaynaklanan Nakit Hareketleri Nakit dengesi (nakit açığı/fazlası), Nakit Kaynak ve Kullanımları Tablosundan elde edilmektedir. Bu tablo, nakit ve benzeri varlıkların giriş ve çıkışlarını takip ederek likiditede meydana gelen değişimleri göstermektedir. Söz konusu nakit benzeri varlıklar, kısa vadede paraya dönüştürülebilen likiditesi yüksek varlıklardır.
Nakit dengesi, negatif olması halinde devletin faaliyetlerini finanse edebilmek için piyasadan borçlanması gereken tutarı; pozitif olması halinde ise, devletin piyasanın kullanımına nakdi olarak sağlayabileceği kaynak miktarını gösteren önemli bir göstergedir. Tablo 4: Nakit Dengesi 2017 yılında nakit açığı -37.665,82 milyon TL iken, 2018 yılında %117 oranında artış göstererek -81.725,00 milyon TL’ye yükselmiştir. Faaliyetlerden sağlanan net nakit girişi pozitif olmasına rağmen mali olmayan varlıklardaki yatırımlardan kaynaklı nakit çıkışının yüksek olması sebebiyle nakit açığı ortaya çıkmıştır. 3.6. NAKİT STOKUNDAKİ NET DEĞİŞİM Nakit Stokundaki Net Değişim = Nakit Açığı/Fazlası + Finansman Faaliyetlerinden Kaynaklanan Net Nakit Girişi Nakit stokundaki net değişim, devletin likiditesinin değerlendirilmesi için kullanılan bir göstergedir. Bu denge kalemi, ilgili dönemde faaliyetlerin, yatırımların ve finansman faaliyetlerinin nakit stokuna etkisini göstermektedir. Milyon TL Artış/Azalış oranı Nakit Dengesi Gelir- Gider Nakit Hareketleri Mali Olmayan Varlıklardaki Yatırımlardan Kaynaklanan Nakit Hareketi* 2016 - -30.327,14 82.934,45 113.261,59 2017 %24 -37.665,82 49.453,98 87.119,80 2018 %117 -81.725,00 103.388,67 185.113,67

Pozitif olması nakit çıkışı olduğu anlamına gelmektedir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu18

Pozitif olması nakit çıkışı olduğu anlamına gelmektedir. Tablo 5: Nakit Stokundaki Net Değişim Milyon TL Artış/Azalış Oranı Nakit Stokundaki Net Değişim Nakit Açığı/Fazlası Finansman Faaliyetlerinden Net Nakit Girişi 2016 - -5.581,99 -30.327,14 24.745,14 2017 %657 31.100,35 -37.665,82 68.766,17 2018 -%186 -26.456,89 -81.725,00 55.268,11 Nakit stokundaki net değişim 2017 yılında 31.100,35 milyon TL ile pozitif iken 2018 yılında %186 gibi yüksek bir oranda azalarak -26.456,89 milyon TL olmuştur. Nakit stokundaki bu düşüşün en önemli sebebinin, mali olmayan varlıklardan kaynaklı nakit çıkışı sonucu nakit açığının artması ve finansman faaliyetlerinden sağlanan nakit girişindeki azalış olduğu görülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 19
1. 2018 YILI GENEL YÖNETİM MALİ İSTATİSTİKLERİNE İLİŞKİN DEĞERLENDİRME 2018 yılı Genel Yönetim Mali İstatistikleri 5018 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesi gereğince Sayıştay tarafından hazırlanma, yayımlanma, doğruluk, güvenilirlik ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından değerlendirilmiştir Hazırlanma bakımından yapılan değerlendirmede, kaynak verilerin birleştirilme usulleri ve hesap planlarının birbirleri ile uyumlu olup olmadıkları, uyumlaştırma aşamasında yapılan çalışmalarla ilgili açıklamalara dipnot ve açıklamalar kısmında yer verilip verilmediği, öte yandan verilerin derlenme süreci ve bu süreçte uygulanacak istatistiksel yöntemlerin geçerliliği hususları ele alınmıştır. Yayımlanma bakımından değerlendirme ise, mali istatistik tablolarının mevzuatta öngörülen süre ve usule uygun olarak yayımlanıp yayımlanmadığı yönünde yapılmıştır. Doğruluk ve güvenilirlik bakımından yapılan değerlendirme, verilerin derlenmesinde uygulanan prosedürler ve konsolidasyon aşamaları da dahil olmak üzere, konsolide tabloların doğruluk ve güvenilirliğinin değerlendirilmesini içermektedir. Önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından yapılan değerlendirme, mali istatistik tablolarının, geçerli raporlama çerçevesi ile uluslararası kabul görmüş standart, kılavuz ve iyi uygulama örneklerine uygun olup olmadığı açısından yapılmıştır. Bu kriterler kapsamında yapılan değerlendirmeler neticesinde ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir. 4.1. HAZIRLANMA VE YAYIMLANMA BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME Mali istatistikler muhasebe kayıtlarındaki verilere dayanılarak ve istatistiksel yöntemler kullanılarak Hazine ve Maliye Bakanlığınca hazırlanır. Mali istatistiklerin hazırlanma süreci, kurumlardan mizanların temin edilmesiyle başlayarak verilerin kontrol edilmesi ve dondurulması, sonrasında raporlama çerçevesinde yer alan sınıflandırmaya uygun hale dönüştürülmesi ve bu verilere istatistiksel yöntemlerin uygulanması sonucu mali istatistik tablolarının yayımlanmaya hazır hale getirilmesini kapsar. Bu süreçte kamu idarelerinin yöneticileri de gerekli önlemleri almakla yükümlüdürler. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 21

Genel yönetim mali istatistikleri yayımlanma bakımından değerlendirildiğinde, anılan tabloların Bakanlık tarafından mevzuatta öngörülen takvim ve usule uygun olarak yayımlandığı görülmüştür. Hazırlanma kriteri açısından eksik ve yetersiz olduğu değerlendirilen hususlara ise aşağıda yer verilmektedir. 4.1.1. Kullanılan İstatistiki Yöntemler Hakkında Yeterli Bilgi Verilmemesi Mali istatistik tabloları esas olarak kurumların mizanlarından üretilmekle birlikte muhasebe yönetmeliklerine göre hazırlanan söz konusu mizanların raporlama çerçevesinde öngörülen metodolojiye uygun hale getirilmesi amacıyla Bakanlık tarafından çeşitli istatistiksel yöntemler uygulanmaktadır. Yapılan bu işlemlere ilişkin sorun ve tespitlere aşağıda yer verilmiştir. a) Metaverilerin yeterli ve açıklayıcı bilgi içermemesi Genel Yönetim Mali İstatistikleri, Bakanlık tarafından mevzuatta öngörülen takvime uygun olarak açıklayıcı metaveri ile birlikte yayımlanmaktadır. Yönetmelik’e göre metaveri; mali istatistiklerin tanımları, yayımlanma dönemi, kurumsal kapsamı, hazırlanma amacı, veri derleme şekli, hazırlama yöntemleri, dayanakları ve iletişim bilgilerini içeren kaynağı ifade etmektedir. Ancak yayımlanan standart metaveriler, tablo bazında veri derleme şekli, veri kaynakları ve hazırlanma yöntemleri hakkında yeterli detayda bilgi içermemektedir. Örneğin mali istatistik tabloları oluşturulurken, merkezi yönetim sektörü borçlanma verilerinde mizanda kayıtlı tutarlar yerine Hazine ve Maliye Bakanlığından alınan piyasa değeriyle hesaplanan borç rakamları kullanılmakta veya varlık satış kayıtlarında Özelleştirme İdaresi Başkanlığından alınan ek bilgiden faydalanılmakta ancak bu durum metaveride açıklanmamaktadır. Metaveride açık olarak ifade edilmeyen bir diğer husus ise eliminasyon sürecinde işlem türü bazında hangi istatistiksel yöntemin kullanıldığıdır. Yayımlanan metaverilerde, konsolidasyon işleminde karşılıklı olarak elimine edilecek tutarların eşit olmasının esas olduğu, bununla birlikte eşit olmaması halinde uygulanabilecek istatistiki yöntemler teorik olarak açıklanmıştır. Ancak, yapılan düzeltme tutarı ve hangi işlemler için hangi istatistiki yöntemin uygulandığı belirtilmemiştir. Metaveriler aracılığıyla tabloların hazırlanma yöntemi, kullanılan istatistiki yöntemler ve düzeltilen tutarlar hakkında daha detaylı bilgi verilmesi, bir taraftan mali istatistiklerin daha açık ve anlaşılır olmasını sağlayacak diğer taraftan tablo okuyucuları açısından tabloların doğru yorumlanmasına da katkı sağlayacaktır. b) Nakit uyarlaması dolayısıyla Gelir ve Faaliyet Tablolarından çıkarılan vergi ve sosyal güvenlik prim geliri tahakkuk tutarlarının açıklanmaması Mali istatistik tabloları temelde tahakkuk esaslı muhasebe kayıtlarına dayanmakta, gelir, gider ve işlemler için tahakkuk tutarları esas alınmaktadır. Ancak bu kuralın bir istisnası olarak geçerli raporlama çerçevesinde vergi ve sosyal güvenlik prim gelirleri için nakit uyarlaması yapılmasına imkân verilmektedir. Vergi ve sosyal güvenlik prim gelirlerinin tahakkuk eden kısmı ile gerçekte tahsil edilebilecek kısmı arasında, mevzuattan veya mükelleflerden kaynaklanan sorunlar nedeniyle farklılıklar oluşabilmektedir. Bu farklılıkları ortadan kaldırmak için, raporlama çerçevesi, tahakkuk kayıtları yerine tahsil edilen tutarların kullanılmasına imkân tanımaktadır. Uygulamada vergi ve sosyal güvenlik prim gelirleri için 600 Gelirler Hesabı yerine 800 Bütçe Gelirleri Hesabında kayıtlı tahsilat tutarları kullanılmakta, tahakkuk tahsilat arasındaki tutar farkı tablolardan çıkarılmakta, bazı aylarda ise tahakkuka ilave yapılmaktadır. Ancak metaveri ya da dipnotlarda nakit uyarlaması kapsamında tablodan çıkarılan ya da tabloya eklenen söz konusu tahakkuk tutarlarına ilişkin bilgiye yer verilmemektedir. 4.1.2. Tablo Açıklayıcı Notlarının Eksik Bilgi İçermesi Mali istatistik tabloları, tabloda yer alan kalemlere ilişkin açıklayıcı notlar ile birlikte yayımlanmaktadır. Ancak gelir ve gider tablolarının açıklayıcı notlarına bakıldığında, ayni- nakdi hibeler/sosyal yardımların detaylarına yer verilmediği görülmektedir. Oysaki ayni nakdi hibe/sosyal yardımlara ilişkin detay bilgilere, hesap planındaki “Kamu İdarelerinden Bedelsiz Olarak Alınan Mali Olmayan Varlıklar” gibi detay kodlar ya da kurumlardan alınacak ilave bilgi vasıtasıyla ulaşılabilmektedir. Benzer şekilde, gelir ve gider tablolarının açıklayıcı notlarında bulunması gereken alt sektörler arası hibeler ve faizlere ilişkin olarak ise, sektör içinde elimine edilen tutarlar ilgili açıklama satırlarına yansıtılmamakta yalnız diğer sektörlerle ilişkili hibe ve faiz tutarlarına yer verilmektedir. Dolayısıyla, elimine edilen tutarlar açıklamalara yansıtılmadığı için genel yönetim konsolide tablolarında alt sektörler arası hibe ve faizler sıfır (0) olarak görünmektedir. Ancak bu durum açıklayıcı notların tablolarda yer alan kalemlere ilişkin ilave bilgi içermesi fonksiyonu ile tezat oluşturarak genel yönetim düzeyinde sektörler arası işlemlere ilişkin detayların görünmemesine yol açmaktadır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 23

4.1.3. Dipnotların Yeterli, Açık ve Anlaşılır Şekilde Düzenlenmemesi Mali tabloların doğru yorumlanması için dipnotlarının yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenmesi gerekmektedir. Ancak mali istatistik tablo dipnotlarında bazı açıklamaların eksik olduğu değerlendirilmektedir. Örneğin;  Mali İstatistik Yönetmeliği'nin 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “Net Borçlanma/Borç Verme Gereği”nin, mali varlık ve yükümlülüklerin net değişimleri arasındaki farka eşit olması gerektiği; aksi halde aradaki farkın, tablo dipnotlarında açıklanacağı ifade edilmektedir. Ancak, tablo dipnotlarında yalnızca fark tutarları belirtilmekte, bu farkın açıklaması yapılmamaktadır.  Dipnota konu olan işlemlerin gösteriminde sektörler arasında uygulama birliği bulunmamaktadır. Örneğin hatalı olduğuna kanaat getirilen tahakkuk tutarlarında nakit uyarlaması yapılarak tablolardan çıkarılan vergi gelirleri kalemi için merkezi yönetim sektöründe dipnot var iken mahalli idarelerde aynı gerekçeyle çıkarılan eğlence vergileri için dipnota yer verilmemiştir.  Genel yönetim mali istatistik tabloları alt sektör tablolarının konsolide edilmesi ile oluşturulmakta, alt sektör tablolarında yer verilen dipnotlar genel yönetim tablolarına aktarılmamaktadır. Bu durum tablo okuyucularının sektörün tamamı hakkında yeterli bilgi elde edememesine yol açmaktadır. 4.1.4. Rutin Revizyon Ölçüm Tablolarının Yeterli Bilgi İçermemesi Mali İstatistik Yönetmeliği'ne göre revizyon uygulaması; yayımlanmış mali istatistikler üzerinde daha sonra yapılan değişiklikleri ifade etmektedir. Yönetmelik’te revizyona neden olan unsurlar sayılmış, “eşleştirme (kıyas)” ve “veri sağlayıcı birimin verilerinde değişim” sebebiyle yapılan revizyonların rutin revizyon sebepleri olduğu belirtilmiştir. Yönetmelik gereğince bu değişikliklerin revizyon ölçüm tablosu ile yayımlanması gerekmektedir. 2018 yılı rutin revizyon ölçüm tabloları incelendiğinde, genellikle, yapılan revizyonun “veri sağlayıcı birimin verilerinde değişim” nedeniyle yapıldığı belirtilmiş, ancak yapılan düzeltmenin, Yönetmelik’te detayına yer verildiği üzere, mahsup dönemi ya da dönem sonu işlemleri kapsamında mı olduğu yoksa dış denetim raporlarında yer alan tespitler doğrultusunda yapılan bir düzeltme mi olduğu yönünde herhangi bir bilgiye yer verilmediği anlaşılmıştır. Rutin revizyonların hangi kalemde ve ne tutarda yapıldığına dair daha detaylı bilgiye yer verilmesinin ilgili tabloların anlaşılırlığına katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir. 4.2. DOĞRULUK VE GÜVENİLİRLİK BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME Doğruluk ve güvenilirlik bakımından değerlendirme, genel yönetim mali tablolarını oluşturan merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları alt sektörlerine ait mali istatistik tabloları ve konsolidasyon aşamalarının doğruluk ve güvenilirliğini de içerecek şekilde yapılmıştır. Bu kapsamda eksik ve yetersiz olduğu değerlendirilen hususlara aşağıda yer verilmektedir. 4.2.1. Mali İstatistik Tablolarının İstatistiksel Hatadan Arındırılması Kapsamında Yapılan İşlemlere İlişkin Değerlendirme Geçerli raporlama çerçevesine göre, Faaliyet Tablosunda yer alan net borçlanma/net borç verme gereği ile aynı tabloda yer alan mali varlık ve yükümlülüklerin net değişimleri arasındaki farkın birbirine eşit olması beklenmektedir. Söz konusu dengeler arasındaki tutarsızlık istatistiksel hata olarak ifade edilmektedir. İstatistiksel hata, kurumların kaynak verilerinde hatalı kayıtlar olduğunu göstermekte olup, hatanın büyüklüğü, konsolide tablolara esas kaynak verilerin tutarlılığının analizi açısından önemli bir kalite göstergesidir. İstatiksel hata tutarı, faaliyet tablosundaki çizgi üstü dengeyi temsil eden “Net Borçlanma/Net Borç Verme Denkliği” ile çizgi altı denge olan “Mali Varlık ve Yükümlülük İşlemleri (Finansman Dengesi)” arasındaki farkın alınması ile hesaplanmaktadır. Bu fark, kurumlar tarafından yapılan hatalı işlemler ile raporlama çerçevesinde karşılığı bulunmayan ve muhasebe yönetmeliklerine göre belli koşullarda kullanılması öngörüldüğü halde kurumlar tarafından yıl içerisinde öz kaynak hesap grubunda hatalı olarak kullanılan kayıtlardan (500.1.1 İlk Yıl Denge Kaydı vb.) kaynaklanmaktadır. Bakanlık tarafından bu hesaplar istatistiksel hata olarak kodlanmakta ve konsolide tablolardaki hata tutarını asgari düzeye indirebilmek gerekli görülen durumlarda kurum mizanları ile muhasebe kayıtları incelenerek hata kodu verilen işlemlerin niteliği ve karşı hesapları tespit edilmeye çalışılmaktadır. Sonraki süreçte, gerçek mahiyeti bilinemeyen ve ilgili GFS kodu verilemediğinden hatalı olduğu değerlendirilen tutarlar ayrıştırılarak Faaliyet Tablosu ile Nakit Kaynak ve Kullanımları Tablosundan çıkarılmakta ve böylece bu tutarların temel gösterge büyüklüklerine etkisi sıfırlanmaktadır. Çıkarılan tutarlar ilgili görüldüğü takdirde Varlık ve Yükümlülüklerdeki T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 25

Diğer Değer Değişimleri Tablosuna yansıtılmaktadır. Diğer bir ifadeyle Bakanlık tarafından hatalı olduğuna kanaat getirilen kurum kayıtları için düzeltme işlemi yapılmaktadır. Yapılan incelemeler neticesinde, istatistiksel hatayı azaltmak amacıyla düzeltme işlemi yapılmamış olsaydı 2018 yılında ortaya çıkacak toplam hata tutarının 2.735,58 milyon TL olacağı, ancak uygulanan istatistiksel yöntemler sonrası toplam istatistiksel hata tutarının 205,51 milyon TL olarak gerçekleştiği görülmüştür. Dolayısıyla, öz kaynaklardaki yıl içi değişimin %2’sine tekabül eden, 2.735,58 milyon TL tutarındaki istatistiksel hatanın %92’lik kısmı yapılan düzeltmeler ile tablolardan giderilmiştir. Sektörler itibariyle yıl içi işlemlerde ortaya çıkan düzeltme öncesi ve sonrası hata tutarlarına aşağıdaki tabloda yer verilmektedir. Tablo 6: İstatistiksel Hata Tutarı
Milyon TL SEKTÖR Düzeltme Öncesi Hata Tutarı Düzeltme Sonrası Hata Tutarı Merkezi Yönetim Bütçe İçi 2.858,16 12,58 Merkezi Yönetim Bütçe Dışı -852,19 -1,16 Mahalli İdareler 529,41 -6,11 SGK 200,20 200,20 GENEL YÖNETİM TOPLAMI 2.735,58 205,51 Yönetmelik’te tabloların doğruluk ve güvenilirliğini etkilediği değerlendirilen hususların, kurumlardan bilgi alınarak temel ilkeler ve uluslararası standartlar çerçevesinde düzeltmesi yapılarak dikkate alınacağı belirtilmektedir. Yönetmelik’in esas aldığı raporlama çerçevesinde ise istatistiksel hatayı düzeltmeye yönelik yöntem ve metodolojiye ilişkin bir açıklama yer almamaktadır. Bu hususta uygulanacak temel ilkeler Bakanlık tarafından belirlenmediğinden her sektörde veri derleyicinin kanaat ve detay bilgiye (muhasebe kaydı vb.) erişme düzeyine göre işlem yapılmaktadır. Nitekim bütçe içi kurumlarda muhasebe verisinin detayına ulaşılabildiği için düzeltme yapılırken, mahalli idareler, sosyal güvenlik kurumları ve bütçe dışı kurumlar sektöründe mizanların dayanağı yevmiyelere ulaşılamadığı için hatalı kayıtlarda daha sınırlı düzeltme işlemi yapılabilmektedir. Dolayısıyla söz konusu düzeltmelerin çerçevesi, parasal sınırı, teyit edici belgelere ilişkin temel ilkelerin belirlenmesi veri derleme süreçlerinin kalitesinin arttırılması açısından önem arz etmektedir. Mevcut uygulamada, hataya sebebiyet verdiği değerlendirilen kayıt ve tutarlar, Bakanlık tarafından istatistiksel hatanın azaltılmasına yönelik olarak düzeltilmektedir. Ancak kaynak verideki hatalı kayıtlar devam ettiği sürece, mali istatistik tablo üretim sürecinde bu düzeltme işlemlerinin her yıl yeniden yapılması gerekecektir. Bunun yerine kurumların bu hesapları doğru kullanmasını temin edecek kontrol mekanizmalarının hayata geçirilmesi daha faydalı olacaktır. Yukarıda açıklandığı üzere, mali istatistik tablolarında ortaya çıkan istatistiksel hatanın büyüklüğü tablolara esas verilerin kalitesinin ve tutarlılığının analizi açısından önemlidir. Dolayısıyla, bu hatanın ortaya çıkmasının nedenleri araştırılarak kurumların gerekli önlemleri almasında Bakanlığın yol gösterici olması, bireysel tabloların ve bunlardan üretilen konsolide mali tablolar olan mali istatistiklerin doğru ve güvenilir bilgi sunması açısından önem arz etmektedir. 4.2.2. Tabloların Geçerli Raporlama Çerçevesine Uyarlanması Kapsamında Gerçekleştirilen İşlemlere İlişkin Tespit ve Değerlendirme Mali istatistikler, yöntemsel geçerlilik ilkesi gereğince; tanım, kapsam ve sınıflandırma açısından uluslararası kabul görmüş standart, kılavuz ve iyi uygulama örneklerine uygun olarak kapsamdaki idarelerin mizan verilerinin derlenmesiyle oluşturulmaktadır. Ulusal ihtiyaçlara cevap verecek şekilde muhasebe yönetmelikleri ve detaylı hesap planları çerçevesinde oluşturulan kurum mizanları, konsolide mali tablolar hazırlanırken uluslararası standart olarak kabul edilen GFS metodolojisinin kod yapısı ile uyumlu hale getirilmektedir. Anılan metodoloji ile uyumlu tablo üretim sürecinde Bakanlık tarafından gerçek hususu yansıtmadığı gerekçesiyle kaynak veriler üzerinde uyarlama işlemleri yapılmaktadır. Bakanlık tarafından mali istatistik tablo üretim sürecinde uygulanan söz konusu uyarlama işlemleri genel olarak,  Kapsamdaki kurumlar tarafından hatalı kaydedildiği değerlendirilen işlemlerin ilgili olduğu tablodan çıkarılarak farklı tablolara yansıtılması,  Nakit uyarlaması yapılan vergi ve prim gelirleri dışındaki bazı gelir kalemlerinde, tahakkuk kayıt tutarlarının yüksekliğinden dolayı hatalı muhasebeleştirildiğine kanaat getirilen işlemlerde tahsilat rakamlarının esas alınması ve aradaki tahakkuk-tahsilat farklarının tablolardan çıkarılması, T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 27

 Kurumların muhasebe kayıtlarında yer almayan işlemlerin sonradan mali istatistik tablolarına eklenmesi, suretiyle gerçekleştirilmektedir. Ancak yukarıda yer verilen işlemler, nitelik olarak raporlama çerçevesinde yer alan uyarlamaların kapsamını aşan veri değişikliğine girmektedir. Zira uluslararası standart olarak kabul edilen GFS kavramsal çerçevesinde ve rehberlerinde, muhasebeden alınan kayıtlara uygulanacak uyarlamaların temel olarak değerleme, stok ve akışların netleştirilmesi veya brütleştirilmesi, zaman tutarsızlıkları ve sınıflandırma için yapılacağı belirtilmektedir. Anılan metodoloji kapsamında yapılan bu tip düzeltmeler, mevcut verilerin doğruluğunu ve güvenilirliğini arttırmak üzere yapılan ve hali hazırda muhasebe sisteminde yer alan kayıtların uyarlanmasına yönelik işlemlerdir. Aynı husus Mali İstatistik Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde; mali istatistiklerin hazırlanması sırasında hatalı olduğu tespit edilen, gerçek durumu yansıtmayan hususların, ilgili kurumlardan bilgi alınarak mali istatistiklere ilişkin temel ilkeler ve uluslararası standartlar çerçevesinde gerekli düzeltmeler yapılarak dikkate alınacağı şeklinde ifade edilmektedir. Ancak, uygulamada genellikle muhasebe kayıtlarının veri derleyiciler tarafından yorumlanması neticesinde elde edilen kanaate göre işlem yapılmaktadır. Bu durumda bazı işlemler için yapılan düzeltmeler gerçek durumu yansıtırken, bazı düzeltmeler ise hatalı olabilmektedir. Dolayısıyla, GFS metodolojisi ile uyumlu tablo üretim sürecinde kaynak veride yapılan uyarlama işlemlerinin, veri sahibi kurumlardan alınan teyit sonrasında, geçerli raporlama çerçevesine uygun ve bireysel mali tablolar ile mali istatistik tabloları arasındaki ilişkiyi zayıflatmayacak şekilde yapılması önem arz etmektedir. 4.2.3. Stok Durumu ve Akış Tablosunun Rakamsal Tutarlılığına İlişkin Değerlendirme Mali İstatistik Yönetmeliği’nin 13’üncü maddesine göre Stok Durumu ve Akış Tablosu; mali ve mali olmayan varlıklar ile yükümlülüklerin dönem başındaki stok durumlarına, dönem içerisindeki akışların eklenmesi suretiyle dönem sonu stok durumuna ulaşılmasını sağlar. Mali Durum Tablosu, Varlık ve Yükümlülüklerdeki İşlemler Tablosu ile Varlık ve Yükümlülüklerdeki Toplam Diğer Ekonomik Akışlar Tablosunda yer alan istatistiki verilerden oluşturulan bu tabloda varlık ve yükümlülüklerin ana toplamları sunulmaktadır. Dolayısıyla bu tablo, net değer ve net mali değerdeki değişimin kaynağının izlenebilmesine imkân vermekle beraber tablolar arasında geçişin doğruluğunun teyit edilmesini de sağlamaktadır. Tablodaki rakamların diğer tablolarla olan tutarlılığının yanı sıra tablo içi tutarlılığın da değerlendirilmesi, raporlama çerçevesinin öngördüğü yatay ve dikey eşitliklerin kontrolü noktasında önem arz etmektedir. Yönetmelik gereği dönem başı stok durumu ile dönem içerisindeki akışların toplamının dönem sonu stok durumuna eşit olmaması halinde, aradaki farkın tablo dipnotlarında açıklanması beklenmektedir. Bu kapsamda yapılan incelemede, Yönetmelik’te öngörülen tablo tutarlılığının sağlanamadığı ve ortaya çıkan fark ile farkın gerekçesinin tablo dipnotlarında açıklanmadığı görülmüştür. 2018 yılı Stok Durumu ve Akış Tablosuna aşağıda yer verilmiştir. Tablo 7: 2018 Yılı Stok Durumu ve Akış Tablosu 2018 YILI STOK DURUMU VE AKIŞ TABLOSU Milyon TL MALİ OLMAYAN VARLIKLAR
A. Açılış Bilançosu 4.047.437,92 B. İşlemler (Net) 3.406,67 C. Toplam Diğer Ekonomik Akışlar 280.202,33 D. Kapanış Bilançosu 4.358.629,37 MALİ VARLIKLAR E. Açılış Bilançosu 513.706,26 F. İşlemler (Net) 36.478,44 G. Toplam Diğer Ekonomik Akışlar 27.176,74 H. Kapanış Bilançosu 526.566,22 YÜKÜMLÜLÜKLER I. Açılış Bilançosu 1.017.192,40 İ. İşlemler (Net) 134.256,17 J. Toplam Diğer Ekonomik Akışlar 67.710,76 K. Kapanış Bilançosu 1.222.659,22 Yukarıda yer alan tablodan da görüleceği üzere, açılış bilançosu ile yıl içi işlem tutarları toplamı kapanış bilançosu tutarlarına eşit değildir. Mali olmayan varlıklar kaleminde açılış bilançosu (A) ile yıl içi işlemlerin (B+C) toplamı 4.331.046,91 milyon TL iken tabloda bu toplam kapanış bilançosu (D) kaleminde 4.358.629,37 milyon TL olarak gösterilmiş olup, tabloda gösterilen tutar ile hesaplanan arasında 27.582,46 milyon TL kadar fark bulunmaktadır. Söz konusu fark, mali varlıklar kaleminde -50.795,23 milyon TL, yükümlülükler kaleminde ise 3.499,89 milyon TL’dir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 29

2017 yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporunda da yer verilen söz konusu tutarsızlığın 2018 yılında devam ettiği görülmektedir. Bakanlık tarafından yukarıda ifade edilen tutarsızlıkların en büyük nedeninin bütçe dışı kurumlar alt sektöründeki kapsam değişikliği olduğu denetimler sırasında ifade edilmiş olmakla birlikte bu hususun tablo dipnotlarında açıklanması tabloların tam ve açık bilgi içermesi açısından önem arz etmektedir. 4.2.4. Öz Kaynaklardaki Toplam Değişimler Tablosunun Rakamsal Tutarlılığına İlişkin Değerlendirme Mali İstatistik Yönetmeliği’nin 14’üncü maddesine göre Öz Kaynaklardaki Toplam Değişimler Tablosu öz kaynakların raporlama dönemi başı ve sonundaki stok durumları ile dönem içerisindeki gelir, gider ve diğer ekonomik akışlardan kaynaklanan dağılımını göstermektedir. Faaliyet Tablosu ile Varlık ve Yükümlülüklerdeki Toplam Diğer Ekonomik Akışlar Tablosundan oluşturulan özet formattaki bu tamamlayıcı tablo, devletin öz kaynaklarındaki toplam değişimi vurgulamaya yardımcı olmaktadır. Yönetmelik’in 14’üncü maddesinde ayrıca öz kaynakların dönem başındaki tutarı ile dönem içerisinde öz kaynakları etkileyen akımların toplamının, dönem sonu öz kaynak tutarına eşit olması gerektiği, aksi halde aradaki farkın tablo dipnotlarında açıklanması gerektiği ifade edilmiştir. Dönem sonu öz kaynak tutarının mali durum tablosu ile eşit olması gerekmekte olup tabloda mali durum tablosundaki rakam kullanılmakta ancak yıl içi işlemlerden yola çıkılarak hesaplanan yılsonu öz kaynak toplamı mali durum tablosu ile tutarlı olmadığından arada fark oluşmaktadır. Tablo 8: Öz Kaynaklardaki Toplam Değişimler Milyon TL I. Dönem Başı Öz Kaynaklar 3.543.951,78 II. Öz Kaynaklardaki Toplam Değişimler 145.502,77 III. Dönem Sonu Öz Kaynak (Hesaplanan (I+II)) 3.689.454,55 IV. Dönem Sonu Öz Kaynak (Yayımlanan Tabloda Yer Alan) 3.662.536,37 V. Tablo Dipnotlarında Açıklanması Gereken Tutar (IV-III) -26.918,18 Yukarıda yer alan tablodan da görüleceği üzere, dönem başı öz kaynak tutarına yıl içi işlem tutarları eklendiğinde yılsonu öz kaynak tutarına ulaşılamamakta, aradaki fark olan
-26.918,18 milyon TL ile söz konusu farkın sebebi ise tablo dipnotlarında açıklanmamaktadır.
2017 yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporunda da yer verilen söz konusu tutarsızlığın 2018 yılında devam ettiği görülmektedir. Bakanlık tarafından söz konusu uyumsuzluğun en büyük nedeninin, varlık ve yükümlülüklerdeki stok-akış tutarsızlığı olduğu ifade edilmiştir. Bu hususun tablo dipnotlarında açıklanması tabloların tam ve açık bilgi vermesi açısından, istatistiksel hatanın azaltılmasına yönelik çalışmaların yapılması ise tabloların doğruluk ve güvenilirliği açısından önem arz etmektedir. 4.2.5. Tahsisli Kullanılan Taşınmazlara İlişkin Tutarların Mali İstatistik Tablolarına Hatalı Yansıtılması Kamu idarelerine ait mali tabloların doğru ve güvenilir bir şekilde üretilebilmesi amacıyla; mülkiyeti Hazineye veya diğer kamu idarelerine ait olup bir başka kamu idaresine tahsis edilen taşınmazların tahsis edildikleri kamu idarelerinin mali tablolarında gösterilmesini teminen, 250, 251 ve 252 hesapların yardımcı hesap detayında, “02- Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar”, “03-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar” yardımcı hesap kodları açılmıştır. Anılan hesaplar karşısında da “500.11.Tahsis Edilen Taşınmazlar” ve “500.12.Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar” ve varsa amortisman tutarları için “500.13.Tahsis Edilen Taşınmazlar İçin Ayrılmış Amortisman Tutarı” yardımcı hesapları detaylı hesap planlarına eklenmiştir. Bu hesaplar idarelerin birbirlerine tahsis ettiği taşınmazların takibi amacıyla kurumlar tarafından karşılıklı olarak eşit tutarlarla kayıt yapılmak ve konsolide tablolarda bakiye vermemek üzere bir anlamda nazım hesap gibi açılmış olmakla birlikte, uygulamada kurumlar tarafından bu hesaplara hatalı kayıt yapıldığı için kayıt eşleşmesi karşılıklı olarak gerçekleşememektedir. Tablolar konsolide edildiğinde, söz konusu farklı kayıtlar nedeniyle tahsisli taşınmazlar hesapları bakiye vermektedir. Bu durumda kalan tutarlar aslında bir yatırım olmadığı halde varlık edinimi ya da çıkışı olarak tablolara yansımakta ve net yatırım tutarlarını etkilemektedir. Bu hususta Bakanlık tarafından yapılan işlemler incelendiğinde 2018 yılı sonu itibariyle;  Duran varlıklar hesap grubunda tahsisli taşınmazlar alt kodlarındaki bakiye ile 500.11 ve 500.12 tahsis kırılımlarındaki bakiye arasında 303,44 milyon TL tutarında fark olup, bu tutarın Varlık ve Yükümlülüklerdeki İşlemler Tablosu ve dolayısıyla Faaliyet Tablosuna hatalı olarak varlık çıkışı olarak yansıtıldığı, T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 31

 Aynı zamanda 500 hesap grubunun 11, 12 ve 13 tahsisli taşınmazlara ilişkin ekonomik kodlarında yer alan 44.822,48 milyon TL’lik bakiyenin, niteliği itibariyle bir değer değişimi işlemi olmadığı halde Varlık ve Yükümlülüklerdeki Diğer Değer Değişimleri Tablosuna varlık değerindeki değişim olarak yansıtıldığı,  Nakit giriş ya da çıkışı olmamasına rağmen tahsis işlemlerine ait bakiyelerin aynı zamanda Nakit Kaynak ve Kullanımları Tablosuna da yansıtıldığı,
görülmüştür. Bu itibarla idari bir işlem olan tahsis işlemi, gerçek anlamda nakit hareketine yol açan bir varlık edinimi ya da duran varlığın değerindeki bir değişimi ifade etmediğinden söz konusu tutarların ilgili tablolara yansıtılmaması gerekmektedir. 4.2.6. Borçlanma Senetlerinin Değerleme Yönteminde Alt Sektörler Arası Farklılıkların Bulunması Mali varlık ve yükümlülük kalemlerinde yer alan borçlanma senetlerinin, raporlama çerçevesine göre piyasa değeri üzerinden hesaplanması gerekmektedir. Piyasa değeri; senetlerin nominal değerine, kur ve piyasa fiyatlarındaki değişimlerin eklenmesi neticesinde hesaplanmaktadır. Ancak, borçlanma senetlerinin raporlama çerçevesinde yer alan bahse konu değerleme esasları ile ülkemizde uygulanan muhasebe sistemi uyumlu değildir. Nitekim Muhasebe Yönetmeliklerinde, kuponsuz borçlanma senetlerinin satış bedelleri yani ihraç fiyatları, kuponlu senetlerin ise nominal bedelleri ile ilgili hesaplara kaydedileceği belirtilmektedir. Borçlanma senetleri verilerinin derlenmesine ilişkin uygulamada ise raporlama çerçevesinin öngördüğü değerleme yönteminden farklı olarak karma bir yöntemle; merkezi yönetimde Hazine ve Maliye Bakanlığına, sosyal güvenlik kurumlarında ise İşsizlik Sigortası Fonuna ait borçlanma senetleri Hazineden alınan ek bilgiler dâhilinde piyasa değeri üzerinden tablolara yansıtılırken, mahalli idarelerin mali varlıklarında yer alan senetler muhasebede kayıtlı değerleri ile yansıtılmaktadır. Borçlanma senedi değerlerinin genel yönetim sektörü tablolarında konsolide edilmesi sürecinde, yukarıdaki paragrafta açıklandığı üzere farklı değerleme yöntemlerini esas alan senet değerlerinin toplanması mali durum tablosunda toplam mali varlık rakamının yorumlanmasını güçleştirmektedir. Dolayısıyla, mali varlık ve yükümlülük verilerinin merkezi yönetim haricindeki diğer alt sektörler için de raporlama çerçevesi ile uyumlu olacak şekilde piyasa değeri üzerinden hesaplanması konusunda Bakanlık ile diğer kamu idareleri arasında ortak bir çalışma yapılması önem arz etmektedir. 4.2.7. Konsolidasyon ve Eliminasyon İşlemlerine İlişkin Tespit ve Değerlendirmeler Konsolidasyon, alt sektörleri veya kurumları tek bir birim olarak kabul edip bir araya getirerek mali tablo hazırlama yöntemidir. Konsolide mali tabloların düzenlenme amacı; bir kurumlar topluluğuna dâhil tüm birimlerin aktif, pasif, gelir ve giderlerini tek birime aitmiş gibi göstererek, topluluğun bir bütün olarak finansal durumu ve faaliyet sonuçları hakkında mali tablo kullanıcılarına bilgi vermektir. Kurumların birbirleri arasındaki mali sonuç doğuran işlemlerinin, konsolide mali tablolarda mükerrer olarak yer almasını önlemek için ilgili tutarların karşılıklı olarak hesaplardan çıkartılması işlemine ise eliminasyon denilmektedir. Konsolidasyon işlemi önce merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları alt sektörleri düzeyinde, daha sonra da genel yönetim sektörü düzeyinde yapılmaktadır. Konsolidasyon sonucunda ortaya çıkan mali tablolar, kamu idareleri arasındaki işlemlerden kaynaklanan karşılıklı gelir, gider, borç ve alacak doğuran işlemler elimine edildikten sonra ilgili alt sektörlerin ve genel yönetimin mali durumunu ve performansını göstermektedir. Konsolidasyon ve eliminasyon sürecine ilişkin sorunlar, tespitler ve önerilerimiz aşağıda yer almaktadır. 4.2.7.1. Konsolidasyon ve Eliminasyon Sürecine İlişkin Sorunlar a) Birbiri ile eşleşmeyen muhasebe kayıtları: Konsolidasyon ilkeleri gereği eliminasyonun, aynı işleme ilişkin birbiriyle uyumlu karşılıklı muhasebe kayıtları ve eşit tutarlar üzerinden gerçekleştirilmesi esastır. Örneğin bir taraf için alacak niteliği taşıyan ve buna ilişkin hesaplarda muhasebeleştirilmiş bir mali işlem, diğer tarafta da aynı tutarla borç olarak muhasebe kayıtlarında yer almalıdır. Bu bağlamda ideal olan, kapsama dâhil kurumların mali sonuç doğuran her işlemi, tutar ve hesap açısından gerçek durumu yansıtacak şekilde muhasebeleştirmesi ve mali tablolarına yansıtmasıdır. Uygulamada ise, kurumların konsolide edilen mali tablolarında, aynı işleme ilişkin olarak birbirleri ile eşleşmeyen kayıtlar bulunmaktadır. Bu durum bir kurumda borç veya gider T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 33

olarak muhasebeleştirilen mali işlemin, işlemin tarafı olan karşı kurumun hesabında alacak veya gelir olarak görünmemesi ya da farklı tutarda görünmesi şeklinde ortaya çıkmaktadır. Bakanlık mali istatistik hazırlama sürecinde yukarıda ifade edilen tutarsızlıklarla karşılaştığında, istatistiksel yöntemler uygulayarak doğru olduğu değerlendirilen tutar üzerinden eliminasyon yapmaktadır. Bu düzeltme işlemi Bakanlık tarafından karşı kurumun hesaplarına kurumların kaydettiği tutarlar arasındaki farkı eklemek ya da çıkarmak suretiyle gerçekleştirilmektedir. Tahakkuk esaslı muhasebe sistemine tabi olan ve özellikle merkezi yönetim kapsamında aynı muhasebe bilişim sistemini kullanan kurumların karşılıklı işlemlerinde bu tarz hataların ortaya çıkması tahakkuk esaslı muhasebe sisteminin tam olarak özümsenmemesi ve mevcut bilişim sistemlerinin bu tarz hataları önleyecek kontrolleri içermemesinden kaynaklanmaktadır. Söz konusu kayıt farklılıklarının yalnızca mali istatistik hazırlama sürecinde istatistiki yöntemler kullanılarak düzeltilmesi yerine tahakkuk esaslı muhasebe sisteminin tüm ilke ve kurallarıyla uygulanması ve bilişim sisteminin hata önleyici kontrolleri içerecek şekilde güncellenmesi mali tabloların doğruluğu ve güvenirliği açısından önem arz etmektedir. b) İstatistiksel yöntem uygulanan işlemlerin kaynak tablolara yansıtılmaması: Mali İstatistik Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde; idari kayıtlar arasındaki farklılıkların giderilmesi amacıyla tek taraf kuralı, yukarıdan aşağı kuralı ve borç veren taraf kuralı olarak tanımlanan uluslararası kabul görmüş istatistiksel yöntemlerin uygulanacağı belirtilmektedir. Anılan maddede bu kapsamda yapılan düzeltme işlemlerinin karşı kurumun mali tablolarında da yapılmasını teminen ivedilikle Sayıştaya bildirilmesi gerektiği de ifade edilmektedir. Tutarsız kayıtların büyük kısmı merkezi yönetim sektöründen kaynaklanmasına rağmen yıl içerisinde Sayıştayın talebine binaen yalnızca bazı küçük ölçekli belediye ve mal müdürlüklerindeki hatalı kayıtlara ilişkin bildirimde bulunulduğu görülmüştür. Mali raporlama ve mali istatistiğin kalitesinin arttırılabilmesi için Yönetmelik’te öngörülen bildirim mekanizmasının işletilmesi kaynak tabloların hatalardan arındırılması açısından önem arz etmektedir. 4.2.7.2. Konsolidasyon ve Eliminasyon Hatalarına İlişkin Tespitler Genel yönetim sektörünü oluşturan alt sektörler ve alt sektörleri oluşturan birimler arasındaki karşılıklı işlemler kapsamında elimine edilecek işlemler Mali İstatistik Yönetmeliği’nin 9’uncu maddesinde sayılmıştır. Buna göre kurumlar arasındaki transfer, borçlanma, krediler ve faizler, vergiler, sermaye kalemleri ve mal ve hizmet alımlarının tespit edilmesi ve mali tabloların bu tutarlardan arındırılması gerekmektedir. Elimine edilemeyen tutarlara ilişkin tespitlere aşağıda yer verilmiştir; a) Yayımlanan tablolarda sektör içi ve sektörler arası mal ve hizmet alımlarına ilişkin tutarların elimine edilmediği görülmüştür. Merkezi yönetim kapsamındaki kurumlar arasındaki mal ve hizmet alım satımı genellikle üretim faaliyetinde bulunan döner sermayeler, okullar, Ceza İnfaz ve İşyurtları Kurumu gibi kurumlar için ya da tüm kurumlara danışmanlık, etüt proje gibi alanlarda hizmet veren TÜBİTAK (Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu) için söz konusu olmaktadır. Benzer şekilde su ve kanalizasyon idaresi olmayan illerde, kapsam dâhilindeki kurumlarca belediyelere ödenen su bedelleri mal ve hizmet alımı kapsamında olup, söz konusu bedeller eliminasyona tabi işlemlerdir. Hesap planlarında bu işlemlere ait detay kodlarda ilgili sektör ayrımı bulunmadığı ve bilişim sistemlerinden karşı kurum bilgisi de tam olarak elde edilemediği için bunlara ait tutarlar doğrudan tespit edilememekte ve dolayısıyla elimine edilememektedir. b) Raporlama çerçevesinde sektör içi hibe olarak kabul edilen transferlerin tümünün elimine edilmesi ve gelir ve gider tablolarındaki sektör içi hibe tutarının sıfır olması gerektiği belirtilmektedir. Uygulamada tablolarda sektör içi hibelerin sıfır görünmesini sağlamak için kurumların karşılıklı işlemlerinden doğan, ancak işlemin karşı tarafının tespit edilemediği transfer tutarları, hibe yerine diğer transfer olarak kodlanmakta ve kapsam dâhilinde bir transfer bile olsa elimine edilmemektedir. Dolayısıyla faaliyet tablosunda diğer harcamalar kalemi içinde gösterilen ancak esasen eliminasyona tabi tutularak tablolara yansımaması gereken tutarlar bulunmaktadır. c) Konsolidasyon sürecinde hesap planı uyumlaştırma çalışmaları yapılırken döner sermaye hesap planları genel bütçeli kurumlar hesap planına uyumlu hale getirilmektedir. Ancak, bu süreçte kapsam dâhilindeki kurumlara ait borç ve alacak işlemlerinin detaylarına ilişkin bazı alt ekonomik kodlar dikkate alınmadığı için söz konusu işlemler elimine edilememektedir. Örneğin DSS’lerin (Döner Sermaye Saymanlığı) hesap planlarında faaliyet alacak ve borçları için genel bütçe, özel bütçe, mahalli idareler gibi detay kodlar olmasına rağmen söz konusu işlemler eliminasyon dışında kalmaktadır. d) Mali istatistik tablolarının oluşturulmasına esas olan kurum mizanları, kurumların karşılıklı işlemlerine ilişkin sınırlı bilgi içermektedir. Diğer taraftan mevcut otomasyon sistemi, kapsam dâhilindeki kurumların eliminasyona tabi işlemleri bazında detay veri T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 35

üretememektedir. Bu durum, eksik eliminasyon yapılmasını önlemek üzere kurumlardan ilave bilgi talep edilmesi ihtiyacını doğurmaktadır. Ancak söz konusu bilgi alışverişi gerçekleştirilmediğinden eliminasyon işlemleri, mizanların imkan verdiği ölçüde gerçekleştirilmekte ve dolayısıyla bazı işlem türlerinde eksik eliminasyon yapılması durumu ortaya çıkmaktadır. Bu doğrultuda tarafımızca kurum muhasebe kayıtlarından eliminasyona tabi tutulması gerektiği tespit edilen ancak faaliyet tablolarında elimine edilmediği görülen dönem içi işlem tutarları aşağıdaki tabloda yer almaktadır. Tablo 9: Elimine Edilmeyen Tutarlar İŞLEM TÜRLERİ Milyon TL Sektör Cari Transfer Diğer Borç/Alacak Faiz Gideri Sermaye Transferi Toplam Genel Yönetim 27,74 1.395,12 3,00 0,00 1.425,87 Mahalli İdareler 0,00 -2,77 0,00 0,00 -2,77 Merkezi Yönetim (Bütçe Dışı) 480,00 129,15 0,00 0,00 609,15 Merkezi Yönetim (Bütçe İçi) 0,03 1.658,40 0,00 4,79 1.663,23 TOPLAM 507,78 3.179,91 3,00 4,79 3.695,47 4.2.7.3. Birbirleri ile Eşleşmeyen Muhasebe Kayıtlarına İlişkin Öneriler Söz konusu eliminasyon hatalarının giderilmesi ve bu hataların gelecekte tekrar ortaya çıkmasının önlenmesi amacına yönelik öneriler aşağıda özetlenmiştir.  Mal ve hizmet alımlarında elimine edilebilecek işlemlere ilişkin ayrı bir çalışma yapılarak eliminasyon matrislerinin güncellenmesi,  Genel yönetim sektörü içindeki kurumların karşılıklı işlemlerinde veri girişlerinin karşı kuruma ilişkin bilgi veya kurum kodu içerecek şekilde düzenlenmesi,  Kurumların karşılıklı işlemlerinin doğru tutarlar üzerinden kaydedilmesi amacıyla muhasebe bilişim sisteminin geliştirilmesi ve kurumların bu konudaki farkındalıklarının arttırılması,  Karşı kurum kodu ile tespit edilen tutarsızlıklar için iş akış süreci belirlenmesi, belli bir tutarın üzerindeki eşitsizliklerde sorunun çözülebilmesi amacıyla kurumlar arası mutabakat sürecinin oluşturulması. Eliminasyon sorunlarının düzeltilmesine ilişkin bilişim sistemi kontrollerinin oluşturulması, eliminasyonun ve dolayısıyla konsolidasyonun sistem üzerinden ve daha güvenilir yapılmasına imkan sağlarken bireysel ve konsolide mali tabloların doğruluk ve güvenilirliğini de arttıracaktır. 4.3. ÖNCEDEN BELİRLENMİŞ STANDARTLARA UYGUNLUK BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME Yönetmelik’in 10’uncu maddesinde mali istatistik seti kapsamında sayılan tablolar, Bakanlık tarafından ilgili mevzuat çerçevesinde yayımlanmıştır. Geçerli raporlama çerçevesinde yer alan “Açık Koşullu Yükümlülükler ve Gelecekteki Sosyal Güvenlik Yararları İçin Net Örtülü Yükümlülükler Tablosu”nun yayımlanması Yönetmelik’te zorunlu kılınmamış olduğu halde, Bakanlık mali durum tablosunun açıklayıcı notlar bölümünde açık ve bazı örtülü koşullu yükümlülüklere özet olarak yer vermiştir. Geçerli raporlama çerçevesinde, kamu garantili borçların; borçlanma aracı türü, vade bilgisi ve nominal değeri içerecek şekilde gösterilmesinin uygun olacağı ifade edilmektedir. Ancak, mali durum tablosunun açıklayıcı notlar bölümünde yer alan kamu garantili borçlar kalemi, öngörülen detay bilgileri içermemektedir. Mali durum tablosunun istenilen detayda bilgi verecek şekilde geliştirilmesi, raporlama çerçevesi ve uluslararası standartlara uyum noktasında önem arz etmektedir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 37

5. DEĞERLENDİRME VE ÖNERİLER

Mali saydamlığın ve hesap verebilirliğin en önemli araçlarından biri olan mali istatistiklerin yayımlanmasındaki temel amaç kamuoyunun, genel yönetim sektörünün varlık, yükümlülük, gelir ve giderleri hakkında bilgilendirilmesini sağlamaktır.
2018 yılında Mali İstatistik Yönetmeliği’nin yürürlüğe girmesi ve buna ek olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından “Genel Yönetim Sektörü Mali İstatistik Kılavuzu”, “Kamu İdareleri İçin Mali Analiz Rehberi” ile “Genel Yönetim Sektörü Mali İstatistik Analiz Raporu” nun hazırlanarak kamuoyuyla paylaşılması mali saydamlık ve hesap verilebilirlik açısından önem arz eden gelişmelerdir. 2018 yılı Genel Yönetim Mali İstatistikleri hazırlanma, yayımlanma, doğruluk, güvenilirlik ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından değerlendirilmiş, Raporun ilgili bölümünde belirtilen hususlar dışında;  Hazırlanma ve yayımlanma bakımından, mali istatistik tablolarının mevzuatta öngörülen takvime uygun olarak yayımlandığı ve raporlama çerçevesinin öngördüğü usule uygun olarak hazırlandığı,  Doğruluk ve güvenilirlik bakımından, mali istatistik tablolarının doğru ve güvenilir bilgi içerdiği,  Önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından, mali istatistik tablolarının geçerli raporlama çerçevesi ve uluslararası standartlarla uyumlu olduğu, değerlendirilmiştir. Bununla birlikte, tablo okuyucularına ve karar vericilere daha sağlıklı bilgi sunmak ve yapılacak analizlerin ve sonraki dönemlere ilişkin stratejilerin sağlıklı olmasını sağlamak amacıyla;  Mali istatistik tablolarıyla beraber yayımlanan ve mali saydamlığın tesisi bakımdan önem arz eden açıklayıcı notlar, metaveri ve dipnotlardaki eksikliklerin giderilerek, kamuoyuna veri derleme şekli, farklı değerleme yöntemi ve kullanılan istatistiksel yöntemler hakkında ayrıntılı bilgi verilmesi,  Mali istatistik tablolarında ortaya çıkan istatistiksel hatanın büyüklüğü, tablolara T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 39

esas verilerin kalitesi ve tutarlılığı açısından önem arz ettiğinden,  Anılan hatanın ortaya çıkma nedenlerinin araştırılarak, gerekli önlemlerin alınmasında Bakanlığın diğer kurumlara yol gösterici olması,  Hatanın tespit edilmesi halinde yapılması gereken düzeltmelerin yalnızca mali istatistik tablolarına değil aynı zamanda kurumların kaynak tablolarına da yansıtılmasının sağlanması,  Tablolar oluşturulurken, kaynak veri üzerinde gerçekleştirilen uyarlama işlemlerinin uluslararası standartlara uygun ve bireysel mali tablolar ile mali istatistik tabloları arasındaki ilişkiyi zayıflatmayacak şekilde yapılması,  Tablolarda dönem başı ile yıl içi işlem tutarları toplamlarının dönem sonu tutarlarına eşit olmama sebeplerinin araştırılarak tablo içi ve tablolar arası tutarlılığın sağlanması,  Gerçek anlamda edinim, çıkış veya bir değer değişimini ifade etmeyen işlemlerin mali istatistik tablolarına yansıtılmasının önlenmesi,  Bireysel mali tabloların doğru ve güvenilir veri üretmesini sağlamak üzere kapsam dâhilindeki kurumlar tarafından kullanılan muhasebe ve iç kontrol sistemlerinin etkinliğinin artırılması,  Konsolide tabloların oluşturulması sürecinde eliminasyon hatalarının giderilmesi ve bu hataların tekerrürünün önüne geçilmesini teminen;  Genel yönetim sektörü içindeki kurumların karşılıklı işlemlerinin doğru tutarlar üzerinden kaydedilmesi amacıyla muhasebe bilişim sisteminin geliştirilmesi ve kurumların anılan hususa ilişkin farkındalıklarının arttırılması,  Kurumların karşılıklı işlemlerinde belirli bir tutarın üzerindeki eşitsizlikler için kurumlar arası mutabakat sürecinin oluşturulması sağlanarak eliminasyon eşitsizliklerinin giderilmesi, gerekmektedir. 6. EKLER-2018 YILI GENEL YÖNETİM MALİ İSTATİSTİK TABLO SETİ EK 1: FAALİYET TABLOSU GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ 2018 YILI FAALİYET TABLOSU Bin TL
2016 YILI 2017 YILI 2018 YILI ÖZ KAYNAKLARI ETKİLEYEN İŞLEMLER
A - Gelirler 848.797.210,0 966.577.724,4 1.189.423.870,2
Vergi Gelirleri 489.475.837,6 567.699.589,5 679.051.577,0
Sosyal Güvenlik Prim Gelirleri 204.817.991,6 228.820.378,8 286.633.436,3
Hibeler 398.497,9 2.230.059,6 2.685.892,6
Diğer Gelirler 154.104.883,0 167.827.696,5 221.052.964,3 B - Giderler 823.875.525,3 1.005.139.970,1 1.283.589.412,6
Personel Giderleri 218.941.355,9 234.624.525,5 299.011.156,1
Mal ve Hizmet Giderleri 134.005.273,7 162.915.316,3 183.939.764,8
Amortisman Giderleri 30.237.368,6 65.961.936,0 145.865.853,8
Faiz Giderleri 53.758.476,7 69.667.444,2 112.758.629,0
Sübvansiyon Giderleri 39.762.624,6 53.275.493,6 54.723.922,2
Hibeler 2.370.721,3 3.233.761,7 3.736.691,9
Sosyal Yardımlar 308.482.439,3 353.591.935,8 442.068.607,4
Diğer Harcamalar 36.317.265,1 61.869.557,2 41.484.787,5 Brüt Faaliyet Dengesi (A–B + Amortisman Giderleri) 55.159.053,3 27.399.690,2 51.700.311,4 Net Faaliyet Dengesi (A–B) 24.921.684,7 -38.562.245,7 -94.165.542,4 MALİ OLMAYAN VARLIK İŞLEMLERİ
C. Net Mali Olmayan Varlık Edinimi 69.058.279,2 48.198.179,5 3.406.669,3
Duran Varlıklar 67.985.251,1 46.806.173,8 8.306.312,7
Stoklar 1.338.557,0 1.412.900,1 1.931.087,2
Menkul Varlıklar 4.852,5 -3.964,6 -4.119,0
Üretilmeyen Varlık Edinimleri -270.381,3 -16.929,9 -6.826.611,6 D. Harcamalar (B+C) 892.933.804,5 1.053.338.149,6 1.286.996.082,0 E. Net Borçlanma/Borç Verme Gereği (A–D) -44.136.594,5 -86.760.425,2 -97.572.211,8 MALİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜK İŞLEMLERİ (FİNANSMAN)
F. Net Mali Varlık Edinimi 31.149.250,1 38.443.328,9 36.478.443,8
Yerleşik 31.470.049,6 38.625.498,9 34.477.184,5
Yerleşik Olmayan -320.799,5 -182.170,0 2.001.259,3 G. Net Yükümlülük Artışı 75.486.431,2 125.610.357,4 134.256.169,6
Yerleşik 69.255.621,2 108.845.844,8 123.767.888,9 T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 41

Yerleşik Olmayan 6.230.810,1 16.764.512,6 10.488.280,7

Yerleşik Olmayan 6.230.810,1 16.764.512,6 10.488.280,7

Açıklayıcı Notlar
Amortisman Harici Giderler 793.638.156,7 939.178.034,1 1.137.723.558,8
Mali Olmayan Brüt Yatırımlar 99.295.647,8 114.160.115,4 149.272.523,2
Nakit Stokundaki Net Değişim -6.154.017,6 32.319.330,0 -26.662.404,3
Faiz Dışı Net Borç Verme/ Net Borçlanma 9.621.882,3 -17.092.981,0 15.186.417,2
Ulusal Tanıma Göre Devlet Dengesi -44.962.756,0 -61.615.327,0 -103.991.674,0 1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir. 2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır. 3- 24.02.2018 tarihli ve 30342 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Mali İstatistik Yönetmeliği'nin 11 inci maddesinin 6 ncı fıkrasına istinaden Net Borçlanma / Borç Verme Gereğinin, mali varlık ve yükümlülüklerin net değişimleri arasındaki farka eşit olması esastır. Eşit olmaması durumunda aradaki fark, tablo dipnotlarında açıklanır. Bu fark 2016 yılında 200.586,6 bin TL, 2017 yılında 649.765,6 bin TL ve 2018 yılında 205.514,0 bin TL 'dir. 4- Ulusal Tanıma Göre Devlet Dengesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 2 nci maddesi kapsamında hazırlanan Genel Yönetim Bütçe Dengesini ifade etmektedir. 5- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
EK 2: NAKİT KAYNAK VE KULLANIMLARI TABLOSU GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ 2018 YILI NAKİT KAYNAK VE KULLANIMLARI TABLOSU Bin TL
2016 YILI 2017 YILI 2018 YILI FAALİYETLERDEN SAĞLANAN NAKİT AKIŞLARI
A. Gelir Nakit Hareketleri 836.194.362,6 915.646.116,6 1.157.459.491,9
Vergi Gelirleri 484.364.357,5 555.061.157,5 673.463.622,0
Sosyal Güvenlik Prim Gelirleri 194.054.960,6 219.182.112,0 275.563.286,9
Hibeler 989.524,4 2.373.960,1 3.351.045,8
Diğer Gelirler 156.785.520,1 139.028.887,0 205.081.537,3 B. Gider Nakit Hareketleri 753.259.909,1 866.192.134,4 1.054.070.824,1
Personel Giderleri 208.560.287,2 210.739.024,2 287.461.354,2
Mal ve Hizmet Giderleri 107.172.884,2 94.703.704,0 158.405.178,9
Faiz Giderleri 39.414.237,0 46.463.570,2 67.800.705,9
Sübvansiyon Giderleri 39.516.300,4 49.835.271,1 58.047.601,9
Hibeler 3.581.898,8 74.847.497,9 4.195.820,6
Sosyal Yardımlar 313.988.076,6 350.414.600,9 439.698.638,9
Diğer Harcamalar 41.026.224,9 39.188.466,3 38.461.523,8 Faaliyetlerden Sağlanan Net Nakit Girişi (A –B) 82.934.453,5 49.453.982,2 103.388.667,8 MALİ OLMAYAN VARLIKLARDAKİ İŞLEMLERDEN KAYNAKLANAN NAKİT AKIŞLARI
C. Mali Olmayan Varlıklardaki Yatırımlardan Kaynaklanan Nakit Hareketi* 113.261.589,1 87.119.803,2 185.113.669,8
Duran Varlıklar 87.049.860,0 70.620.775,3 162.256.583,8
Stoklar 25.655.167,9 12.108.776,3 25.516.465,8
Menkul Varlıklar 4.848,7 -4.079,2 -4.123,4
Üretilmeyen Varlık Edinimleri 551.712,6 4.394.330,8 -2.655.256,4 Harcamalar Nakit Hareketleri (B+C) 866.521.498,2 953.311.937,6 1.239.184.493,9 D. Nakit Fazlası (+) / Nakit Açığı (-) (A–B–C) -30.327.135,6 -37.665.821,0 -81.725.001,9 MALİ VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERDEKİ İŞLEMLERDEN KAYNAKLANAN NAKİT AKIŞLARI (FİNANSMAN)
E. Nakit Hariç Mali Varlıklardaki Net Alımlar 5.486.507,6 6.782.933,9 24.887.783,1
Yerleşik 6.719.648,1 7.970.393,5 23.131.627,0
Yerleşik Olmayan -1.233.140,5 -1.187.459,6 1.756.156,1 F. Net Yükümlülük Edinimi 30.231.648,4 75.549.105,8 80.155.894,6
Yerleşik 25.968.546,2 60.738.002,5 69.524.419,3
Yerleşik Olmayan 4.263.102,2 14.811.103,3 10.631.475,4 G. Finansman Faaliyetlerinden Kaynaklanan Net Nakit Girişi (F–E) 24.745.140,8 68.766.171,9 55.268.111,5 H. Nakit Stokundaki Net Değişim (D+G) -5.581.994,8 30.701.924,4 -26.456.890,4
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 43

Açıklayıcı Notlar
Ana (Temel) Net Borç Verme/ Net Borçlanma -44.136.594,5 -86.760.425,2 -97.572.211,8
Ulusal Tanıma Göre Devlet Dengesi -44.962.756,0 -61.615.327,0 -103.991.674,0

Pozitif olması nakit çıkışı olduğu, negatif olması nakit girişi olduğu anlamına gelmektedir
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir. 2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır. 3- Ana (Temel) Net Borç Verme / Net Borçlanma kalemi Faaliyet Tablosunda yer alan Net Borçlanma/Borç Verme Gereği'ni ifade etmektedir. 4- Ulusal Tanıma Göre Devlet Dengesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 2 nci maddesi kapsamında hazırlanan Genel Yönetim Bütçe Dengesini ifade etmektedir. 5- 24.02.2018 tarihli ve 30342 sayılı Mali İstatistik Yönetmeliği'nin 12 nci maddesinin 5 incı fıkrasına istinaden; Faaliyet Tablosunun açıklayıcı notlar kısmında yer alan "Nakit Stoğundaki Net Değişim" tutarı ile bu Tabloda yer alan "Nakit Stoğundaki Net Değişim" tutarının birbirine eşit olması gerekmektedir. Eşit olmaması durumunda aradaki fark, tablo dipnotlarında açıklanır. Bu fark 2018 yılında 205.514,0 bin TL'dir. 6- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu44

Açıklayıcı Notlar
Ana (Temel) Net Borç Verme/ Net Borçlanma -44.136.594,5 -86.760.425,2 -97.572.211,8
Ulusal Tanıma Göre Devlet Dengesi -44.962.756,0 -61.615.327,0 -103.991.674,0

Pozitif olması nakit çıkışı olduğu, negatif olması nakit girişi olduğu anlamına gelmektedir
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir. 2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır. 3- Ana (Temel) Net Borç Verme / Net Borçlanma kalemi Faaliyet Tablosunda yer alan Net Borçlanma/Borç Verme Gereği'ni ifade etmektedir. 4- Ulusal Tanıma Göre Devlet Dengesi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 2 nci maddesi kapsamında hazırlanan Genel Yönetim Bütçe Dengesini ifade etmektedir. 5- 24.02.2018 tarihli ve 30342 sayılı Mali İstatistik Yönetmeliği'nin 12 nci maddesinin 5 incı fıkrasına istinaden; Faaliyet Tablosunun açıklayıcı notlar kısmında yer alan "Nakit Stoğundaki Net Değişim" tutarı ile bu Tabloda yer alan "Nakit Stoğundaki Net Değişim" tutarının birbirine eşit olması gerekmektedir. Eşit olmaması durumunda aradaki fark, tablo dipnotlarında açıklanır. Bu fark 2018 yılında 205.514,0 bin TL'dir. 6- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
EK 3: STOK DURUMU VE AKIŞ TABLOSU GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ 2018 YILI STOK DURUMU VE AKIŞ TABLOSU
Bin TL
2016 YILI 2017 YILI 2018 YILI MALİ OLMAYAN VARLIKLAR
A. Açılış Bilançosu 1.057.046.427,4 1.185.599.531,2 4.047.437.916,4 B. İşlemler (Net) 69.058.279,2 48.198.179,5 3.406.669,3 C. Toplam Diğer Ekonomik Akışlar 59.494.826,7 2.813.640.206,6 280.202.328,7 D. Kapanış Bilançosu 1.185.599.531,2 4.047.437.916,4 4.358.629.372,5 MALİ VARLIKLAR
E. Açılış Bilançosu 421.098.619,3 468.447.799,9 513.706.260,8 F. İşlemler (Net) 31.149.250,1 38.443.328,9 36.478.443,8 G. Toplam Diğer Ekonomik Akışlar 16.199.930,3 6.815.136,7 27.176.739,6 H. Kapanış Bilançosu 468.447.799,9 513.706.260,8 526.566.216,4 YÜKÜMLÜLÜKLER
I. Açılış Bilançosu 729.605.469,1 852.092.558,3 1.017.192.398,0 İ. İşlemler (Net) 75.486.431,2 125.610.357,4 134.256.169,6 J. Toplam Diğer Ekonomik Akışlar 47.000.658,1 39.489.484,7 67.710.758,7 K. Kapanış Bilançosu 852.092.558,3 1.017.192.398,0 1.222.659.216,2
Açıklayıcı Notlar
NET FİNANSAL DENGE
L. Açılış Bilançosu -308.506.849,8 -383.644.758,4 -503.486.137,2 M. İşlemler (Net) -44.337.181,1 -87.167.028,4 -97.777.725,8 N. Toplam Diğer Ekonomik Akışlar -30.800.727,8 -32.674.348,0 -40.534.019,0 O. Kapanış Bilançosu -383.644.758,4 -503.486.137,2 -696.092.999,8 BORÇ YÜKÜMLÜLÜKLERİ
P. Açılış Bilançosu 653.588.035,3 752.613.787,5 907.114.293,2 R. İşlemler (Net) 59.439.757,6 114.927.321,9 115.775.828,4 S. Toplam Diğer Ekonomik Akışlar 39.585.994,5 39.573.186,1 68.740.462,4 T. Kapanış Bilançosu 752.613.787,5 907.114.293,2 1.091.657.112,7 1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir. 2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 45

EK 4: ÖZ KAYNAKLARDAKİ TOPLAM DEĞİŞİMLER TABLOSU GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ 2018 YILI ÖZ KAYNAKLARDAKİ TOPLAM DEĞİŞİMLER TABLOSU Bin TL
2016 YILI 2017 YILI 2018 YILI I. DÖNEM BAŞI ÖZ KAYNAKLAR 748.539.577,6 801.954.772,8 3.543.951.779,2 Öz Kaynakları Etkileyen İşlemler
A. Gelir 848.797.210,0 966.577.724,4 1.189.423.870,2
B. Gider 823.875.525,3 1.005.139.970,1 1.283.589.412,6 C. Net Faaliyet Dengesi (A–B) 24.921.684,7 -38.562.245,7 -94.165.542,4 DİĞER EKONOMİK AKIŞLARDAN KAYNAKLANAN ÖZ KAYNAKLARDAKİ DEĞİŞİMLER

Mali Olmayan Varlıklar 59.494.826,7 2.813.640.206,6 280.202.328,7
Elde Tutma Kazançları 0,0 5.341,4 26.982,9
Mali Olmayan Varlıkların Değerindeki Diğer Değişimler 59.494.826,7 2.813.634.865,2 280.175.345,8
Mali Varlıklar 16.199.930,3 6.815.136,7 27.176.739,6
Elde Tutma Kazançları 19.055.043,1 9.265.700,5 26.162.858,5
Mali Varlıkların Değerindeki Diğer Değişimler -2.855.112,8 -2.450.563,8 1.013.881,1
Yükümlülükler 47.000.658,1 39.489.484,7 67.710.758,7
Elde Tutma Kazançları 40.074.566,8 39.240.104,6 68.356.068,9
Yükümlülüklerin Değerindeki Diğer Değişimler 6.926.091,2 249.380,1 -645.310,2 D. Diğer Toplam Ekonomik Akışlar (1+2-3)* 28.694.098,9 2.780.965.858,6 239.668.309,7 E. Öz Kaynaklardaki Toplam Değişimler (C+D) 53.615.783,6 2.742.403.612,9 145.502.767,3 II. DÖNEM SONU ÖZ KAYNAKLAR ** 801.954.772,8 3.543.951.779,2 3.662.536.372,7

Bu satırda yer alan tutarlar; Varlık ve Yükümlülüklerdeki Toplam Diğer Ekonomik Akışlar Tablosunun "Diğer Ekonomik Akışlardan Kaynaklanan Öz Kaynak Değişimleri" satırındaki tutarlar ile aynı olmalıdır.
** Mali Durum Tablosunun Öz kaynaklar satırındaki rakamla aynı olmalıdır. 1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir. 2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu46

Mali Olmayan Varlıklar 59.494.826,7 2.813.640.206,6 280.202.328,7
Elde Tutma Kazançları 0,0 5.341,4 26.982,9
Mali Olmayan Varlıkların Değerindeki Diğer Değişimler 59.494.826,7 2.813.634.865,2 280.175.345,8
Mali Varlıklar 16.199.930,3 6.815.136,7 27.176.739,6
Elde Tutma Kazançları 19.055.043,1 9.265.700,5 26.162.858,5
Mali Varlıkların Değerindeki Diğer Değişimler -2.855.112,8 -2.450.563,8 1.013.881,1
Yükümlülükler 47.000.658,1 39.489.484,7 67.710.758,7
Elde Tutma Kazançları 40.074.566,8 39.240.104,6 68.356.068,9
Yükümlülüklerin Değerindeki Diğer Değişimler 6.926.091,2 249.380,1 -645.310,2 D. Diğer Toplam Ekonomik Akışlar (1+2-3)* 28.694.098,9 2.780.965.858,6 239.668.309,7 E. Öz Kaynaklardaki Toplam Değişimler (C+D) 53.615.783,6 2.742.403.612,9 145.502.767,3 II. DÖNEM SONU ÖZ KAYNAKLAR ** 801.954.772,8 3.543.951.779,2 3.662.536.372,7

Bu satırda yer alan tutarlar; Varlık ve Yükümlülüklerdeki Toplam Diğer Ekonomik Akışlar Tablosunun "Diğer Ekonomik Akışlardan Kaynaklanan Öz Kaynak Değişimleri" satırındaki tutarlar ile aynı olmalıdır.
** Mali Durum Tablosunun Öz kaynaklar satırındaki rakamla aynı olmalıdır. 1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir. 2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
EK 5: GELİR TABLOSU GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ 2018 YILI GELİR TABLOSU Bin TL
2016 YILI 2017 YILI 2018 YILI GELİR 848.797.210,0 966.577.724,4 1.189.423.870,2
Vergi Gelirleri 489.475.837,6 567.699.589,5 679.051.577,0
Gelir, Karlar ve Sermaye Kazançları Üzerinden Vergiler 140.680.838,3 167.743.526,2 221.553.728,5
Gelir Vergisi 97.702.337,8 114.858.751,5 139.183.918,7
Kurumlar Vergisi 42.978.500,5 52.884.774,6 82.369.809,8
Gelir, Kar ve Sermaye Kazançlarından Alınan Diğer Vergiler 0,0 0,0 0,0
İstihdam Vergileri 0,0 0,0 0,0
Mülkiyet Üzerinden Alınan Vergiler 7.361.326,0 7.537.745,6 9.624.590,5
Taşınmaz Mallar Üzerinden Alınan Sürekli Vergiler 6.729.253,2 6.808.967,4 8.702.880,2
Net Servet Üzerinden Alınan Sürekli Vergiler 0,0 0,0 0,0
Veraset ve İntikal Vergileri 631.309,8 728.417,0 921.212,7
Servet Vergisi 0,0 0,0 0,0
Malvarlığı Üzerinden Alınan Diğer Sürekli Vergiler
763,1 361,1 497,6
Mal ve Hizmetler Üzerinden Alınan Vergiler 317.302.262,6 362.405.636,5 412.913.892,9
Mal ve Hizmetler Üzerinden Alınan Genel Vergiler 133.953.928,6 157.331.747,1 180.469.801,8
Katma Değer Vergileri 132.168.191,1 155.546.185,0 178.221.913,6
Satış Vergileri 945.727,0 908.282,6 1.131.441,9
Mal ve Hizmetler Üzerinden Alınan Muamele Vergileri ve Diğer Genel Vergiler 840.010,5 877.279,5 1.116.446,3
Finansal İşlemler ile Sermaye İşlemleri Üzerinden Alınan Vergiler 0,0 0,0 0,0
Tüketim Vergileri 123.543.981,9 137.608.601,9 136.109.826,2
Mali Tekellerin Karları 0,0 0,0 1.164.104,4
Belirli Hizmetler Üzerinden Alınan Vergiler 24.189.033,9 26.217.722,5 32.997.261,3
Malların Kullanımı ve Kullanım İzinleri Üzerinden Alınan Vergiler 35.615.318,2 41.247.565,1 62.172.899,2
Motorlu Taşıtlar Vergisi 9.986.415,1 10.824.907,8 12.844.409,0
Diğerleri 25.628.903,1 30.422.657,3 49.328.490,2
Mal ve Hizmetler Üzerinden Alınan Diğer Vergiler 0,0 0,0 0,0
Uluslararası Ticaret ve İşlemlerden Alınan Vergiler 9.830.799,4 13.426.896,1 16.663.238,5
Gümrük Vergileri ve Diğer İthalat Vergileri 9.830.799,4 13.426.896,1 16.663.238,5
İhracat Üzerinden Alınan Vergiler 0,0 0,0 0,0
İhracat veya İthalat Tekelleri Karları 0,0 0,0 0,0
Kambiyo Karları 0,0 0,0 0,0
Kambiyo Vergileri 0,0 0,0 0,0 T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 47
```
   Uluslararası Ticaret ve İşlemlerden Alınan Diğer
```

     Uluslararası Ticaret ve İşlemlerden Alınan Diğer

Vergiler 0,0 0,0 0,0
Diğer Vergiler 14.300.611,3 16.585.785,1 18.296.126,6
Sosyal Güvenlik Prim Gelirleri 204.817.991,6 228.820.378,8 286.633.436,3
Sosyal Güvenlik Prim Gelirleri 195.755.534,4 217.703.521,4 274.122.926,6
Çalışan Katkıları 77.844.705,5 84.137.186,0 111.477.683,0
İşveren Katkıları 108.417.959,0 122.452.879,3 146.696.499,6
Serbest Meslek Sahibi ve İşsizlerin Katkıları 9.492.869,9 11.113.456,1 15.948.743,9
Tahsis Edilemeyen Katkılar 0,0 0,0 0,0
Diğer Sosyal Güvenlik Katkıları 9.062.457,1 11.116.857,4 12.510.509,7
Çalışan Katkıları 0,0 0,0 0,0
İşveren Katkıları 0,0 0,0 0,0
Ek Katkılar 9.062.457,1 11.116.857,4 12.510.509,7
Hibeler 398.497,9 2.230.059,6 2.685.892,6
Yabancı Devletlerden 0,0 0,0 0,0
Cari 0,0 0,0 0,0
Sermaye 0,0 0,0 0,0
Uluslararası Kuruluşlardan 398.497,9 2.230.059,6 2.685.892,6
Cari 391.374,7 2.202.764,2 2.530.366,3
Sermaye 7.123,1 27.295,4 155.526,2
Diğer Genel Yönetim Birimlerinden 0,0 0,0 0,0
Cari 0,0 0,0 0,0
Sermaye 0,0 0,0 0,0
Diğer Gelirler 154.104.883,0 167.827.696,5 221.052.964,3
Mülkiyet Gelirleri 32.026.653,6 32.647.113,2 47.146.085,5
Faizler 9.210.675,0 11.280.725,3 16.909.550,9
Yerleşik Olmayanlardan 0,0 0,0 0,0
Genel Yönetim Hariç Yerleşik Olanlardan 9.210.675,0 11.280.725,2 16.909.550,9
Diğer Genel Yönetim Birimlerinden 0,0 0,0 0,0
Kar Payları 16.547.411,1 13.995.167,2 22.243.940,0
Şirket Benzeri Kuruluşların Gelirinden Aktarmalar 0,0 0,0 0,0
Yatırım Gelirlerinden Mülkiyet Geliri Payı 0,0 0,0 0,0
Kira Gelirleri 6.268.567,5 7.371.220,8 7.992.594,7
Doğrudan Yabancı Yatırımdan Yeniden Yatırılmış Kazançlar 0,0 0,0 0,0
Mal ve Hizmet Satışlarından Gelirler 74.267.950,0 83.908.429,3 110.804.399,1
Piyasaya Mal ve Hizmet Satışlarından Gelirler 5.039.573,8 5.572.302,6 7.898.828,0
İdari Harçlar 3.512.522,7 4.022.097,1 4.790.126,0
Piyasa Dışı Kuruluşların Arızi Satışlarından Gelirler 65.715.853,5 74.314.029,5 98.115.445,1
Arızi Mal ve Hizmet Satış Gelirleri 0,0 0,0 0,0
Para Cezaları ve Tazminatlar 17.526.061,3 17.450.516,2 19.272.093,5
Başka Yerde Sınıflandırılmayan Transferler 30.284.218,1 33.821.637,7 43.830.386,3
Cari 26.953.592,4 30.293.976,4 39.794.332,1
Sübvansiyonlar 0,0 0,0 0,0
Diğer 26.953.592,4 30.293.976,4 39.794.332,1 Sermaye 3.330.625,7 3.527.661,4 4.036.054,2
Primler, Ücretler İle Hayat Dışı Sigortalar ve Standartlaştırılmış
Garantiler Üzerinden Alınan Ücretler 0,0 0,0 0,0
Primler ve Cari Ücretler 0,0 0,0 0,0
Primler 0,0 0,0 0,0
Standartlaştırılmış Garantiler Üzerinden Alınan Ücretler 0,0 0,0 0,0
Cari Ücretler 0,0 0,0 0,0
Sermaye Niteliğinde Ücretler 0,0 0,0 0,0 Açıklayıcı Notlar
Nakdi / Ayni Hibelerin Paylaşımı
Nakdi Hibeler - - -
Ayni Hibeler - - - Ulusal Hesaplar Sistemi Birleşimleri (SNA)
Sosyal Faydalar - - -
Mali Olmayan Piyasa Çıktısı Hariç Çıktı - - -
Piyasa Çıktısı - - -
Nihai Çıktı - - -
Diğer Piyasa Dışı Çıktılar İçin Ödemeler - - -
Faizler - - - Alt Sektörler Arası Faiz
Merkezi Yönetim Bütçe İçinden 0,0 0,0 0,0
Merkezi Yönetim Bütçe Dışından 0,0 0,0 0,0
Merkezi Yönetimden 0,0 0,0 0,0
Sosyal Güvenlik Fonundan 0,0 0,0 0,0
Mahalli İdarelerden 0,0 0,0 0,0 Alt Sektörler Arası Hibeler
Merkezi Yönetim Bütçe İçinden 0,0 0,0 0,0
Merkezi Yönetim Bütçe Dışından 0,0 0,0 0,0
Merkezi Yönetimden 0,0 0,0 0,0
Sosyal Güvenlik Fonundan 0,0 0,0 0,0
Mahalli İdarelerden 0,0 0,0 0,0 1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir 2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 49

EK 6: GİDER TABLOSU GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ 2018 YILI GİDER TABLOSU Bin TL
2016 YILI 2017 YILI 2018 YILI GİDER 823.875.525,3 1.005.139.970,1 1.283.589.412,6
Personel Harcamaları 218.941.355,9 234.624.525,5 299.011.156,1
Maaş ve Ücretler 181.373.884,3 193.216.509,9 244.903.891,3
Sosyal Güvenlik Prim Giderleri 37.567.471,7 41.408.015,6 54.107.264,9
Fiili Sosyal Güvenlik Prim Giderleri 27.396.814,5 30.583.366,5 40.091.065,0
Ek Sosyal Güvenlik Prim Giderleri 10.170.657,2 10.824.649,1 14.016.199,9
Mal ve Hizmet Kullanım Giderleri 134.005.273,7 162.915.316,3 183.939.764,8
Amortisman Giderleri 30.237.368,6 65.961.936,0 145.865.853,8
Faiz Giderleri 53.758.476,7 69.667.444,2 112.758.629,0
Dış Borç Faiz Giderleri 12.234.487,5 15.330.459,1 21.245.070,5
Genel Yönetim Dışındaki Birimlere İç Borç Faiz Giderleri 41.523.989,3 54.336.985,1 91.513.558,4
Diğer Genel Yönetim Birimlerine İç Borç Faiz Giderleri 0,0 0,0 0,0
Sübvansiyonlar 39.762.624,6 53.275.493,6 54.723.922,2
Kamu Şirketlerine 7.255.726,0 7.729.383,2 10.104.536,0
Özel Teşebbüslere 32.506.898,6 45.546.110,4 44.619.386,2
Diğer Sektörlere 0,0 0,0 0,0
Hibeler 2.370.721,3 3.233.761,7 3.736.691,9
Yabancı Devletlere 914.703,9 1.103.298,1 936.642,1
Cari 588.993,5 711.303,5 730.496,4
Sermaye 325.710,5 391.994,6 206.145,6
Uluslararası Kuruluşlara 1.456.017,3 2.130.463,5 2.800.049,8
Cari 1.443.391,3 2.101.419,1 2.734.177,3
Sermaye 12.626,1 29.044,5 65.872,5
Diğer Genel Yönetim Birimlerine 0,0 0,0 0,0
Cari 0,0 0,0 0,0
Sermaye 0,0 0,0 0,0
Sosyal Yardımlar 308.482.439,3 353.591.935,8 442.068.607,4
Sosyal Güvenlik Yardımları 257.486.989,3 296.256.868,1 357.349.090,6
Sosyal Destek Yardımları 27.285.701,4 30.139.268,5 34.668.584,8
İşveren Sosyal Yardımları 23.709.748,6 27.195.799,2 50.050.932,0
Diğer Giderler 36.317.265,1 61.869.557,2 41.484.787,5
Faiz Dışındaki Malvarlığı Giderleri 0,0 0,0 0,0
Kar Payı 0,0 0,0 0,0
Şirket Benzeri Kuruluşların Gelirinden Aktarmalar 0,0 0,0 0,0
Yatırım Gelirlerinden Mülkiyet Geliri Payı Ödemeleri 0,0 0,0 0,0
Kira Gider 0,0 0,0 0,0 T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu50

EK 6: GİDER TABLOSU GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ 2018 YILI GİDER TABLOSU Bin TL
2016 YILI 2017 YILI 2018 YILI GİDER 823.875.525,3 1.005.139.970,1 1.283.589.412,6
Personel Harcamaları 218.941.355,9 234.624.525,5 299.011.156,1
Maaş ve Ücretler 181.373.884,3 193.216.509,9 244.903.891,3
Sosyal Güvenlik Prim Giderleri 37.567.471,7 41.408.015,6 54.107.264,9
Fiili Sosyal Güvenlik Prim Giderleri 27.396.814,5 30.583.366,5 40.091.065,0
Ek Sosyal Güvenlik Prim Giderleri 10.170.657,2 10.824.649,1 14.016.199,9
Mal ve Hizmet Kullanım Giderleri 134.005.273,7 162.915.316,3 183.939.764,8
Amortisman Giderleri 30.237.368,6 65.961.936,0 145.865.853,8
Faiz Giderleri 53.758.476,7 69.667.444,2 112.758.629,0
Dış Borç Faiz Giderleri 12.234.487,5 15.330.459,1 21.245.070,5
Genel Yönetim Dışındaki Birimlere İç Borç Faiz Giderleri 41.523.989,3 54.336.985,1 91.513.558,4
Diğer Genel Yönetim Birimlerine İç Borç Faiz Giderleri 0,0 0,0 0,0
Sübvansiyonlar 39.762.624,6 53.275.493,6 54.723.922,2
Kamu Şirketlerine 7.255.726,0 7.729.383,2 10.104.536,0
Özel Teşebbüslere 32.506.898,6 45.546.110,4 44.619.386,2
Diğer Sektörlere 0,0 0,0 0,0
Hibeler 2.370.721,3 3.233.761,7 3.736.691,9
Yabancı Devletlere 914.703,9 1.103.298,1 936.642,1
Cari 588.993,5 711.303,5 730.496,4
Sermaye 325.710,5 391.994,6 206.145,6
Uluslararası Kuruluşlara 1.456.017,3 2.130.463,5 2.800.049,8
Cari 1.443.391,3 2.101.419,1 2.734.177,3
Sermaye 12.626,1 29.044,5 65.872,5
Diğer Genel Yönetim Birimlerine 0,0 0,0 0,0
Cari 0,0 0,0 0,0
Sermaye 0,0 0,0 0,0
Sosyal Yardımlar 308.482.439,3 353.591.935,8 442.068.607,4
Sosyal Güvenlik Yardımları 257.486.989,3 296.256.868,1 357.349.090,6
Sosyal Destek Yardımları 27.285.701,4 30.139.268,5 34.668.584,8
İşveren Sosyal Yardımları 23.709.748,6 27.195.799,2 50.050.932,0
Diğer Giderler 36.317.265,1 61.869.557,2 41.484.787,5
Faiz Dışındaki Malvarlığı Giderleri 0,0 0,0 0,0
Kar Payı 0,0 0,0 0,0
Şirket Benzeri Kuruluşların Gelirinden Aktarmalar 0,0 0,0 0,0
Yatırım Gelirlerinden Mülkiyet Geliri Payı Ödemeleri 0,0 0,0 0,0
Kira Gider 0,0 0,0 0,0 Doğrudan Yabancı Yatırımdan Yeniden Yatırılmış Kazançlar Üzerinden Ödemeler 0,0 0,0 0,0
Başka Yerde Sınıflandırılmayan Transferler 36.317.265,1 61.869.557,2 41.484.787,5
Cari 26.913.799,7 29.029.208,1 33.262.162,3
Sermaye 9.403.465,4 32.840.349,0 8.222.625,1
Primler, Ücretler ile Hayat Dışı Sigortalar ve Standartlaştırılmış Garantiler Üzerinden Ödenen Ücretler 0,0 0,0 0,0
Primler ve Cari Ücretler 0,0 0,0 0,0
Primler 0,0 0,0 0,0
Standartlaştırılmış Garantiler Üzerinden Ödenen Ücretler 0,0 0,0 0,0
Cari Ücretler 0,0 0,0 0,0
Sermaye Niteliğinde Ücretler 0,0 0,0 0,0
Açıklayıcı Notlar
Nakdi / Ayni Sosyal Yardımlar
Nakdi Sosyal Yardımlar - - -
Ayni Sosyal Yardımlar - - - Ulusal Hesaplar Toplamları
Personel Giderleri - - -
Ara Tüketim - - -
Amortisman Giderleri - - -
Faiz - - -
Ayni Sosyal Transferler Dışında Sosyal Faydalar- Piyasa Dışı Üretim

Ayni Sosyal Transferler Dışında Sosyal Faydalar - - -
Ayni Sosyal Transferler - Piyasa Koşullarında Satın Alınan

Net Hayat Dışı Sigorta Primleri - - - Alt Sektörler Arası Faiz
Bütçe İçi Merkezi Yönetime 0,0 0,0 0,0
Bütçe Dışı Merkezi Yönetime 0,0 0,0 0,0
Merkezi Yönetime 0,0 0,0 0,0
Sosyal Güvenlik Fonlarına 0,0 0,0 0,0
Mahalli İdarelere 0,0 0,0 0,0 Alt Sektörler Arası Hibeler
Bütçe İçi Merkezi Yönetime 0,0 0,0 0,0
Bütçe Dışı Merkezi Yönetime 0,0 0,0 0,0
Merkezi Yönetime 0,0 0,0 0,0
Sosyal Güvenlik Fonlarına 0,0 0,0 0,0
Mahalli İdarelere 0,0 0,0 0,0 1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir. 2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır. 3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 51

EK 7: VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERDEKİ İŞLEMLER TABLOSU GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ 2018 YILI VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERDEKİ İŞLEMLER TABLOSU Bin TL
2016 YILI 2017 YILI 2018 YILI ÖZ KAYNAKLARDAKİ DEĞİŞİM: İŞLEMLER* 24.721.098,1 -38.968.849,0 -94.371.056,4
Net Mali Olmayan Varlık Edinimi 69.058.279,2 48.198.179,5 3.406.669,3
Duran Varlıklar 67.985.251,1 46.806.173,8 8.306.312,7
Bina ve Yapılar 57.288.734,1 32.988.810,4 -12.754.654,1
Makine ve Teçhizat 10.575.169,2 13.843.779,3 21.200.731,8
Diğer Duran Varlıklar 121.347,8 -26.415,8 -139.765,0
Silah Sistemleri 0,0 0,0 0,0
Stoklar 1.338.557,0 1.412.900,1 1.931.087,2
Kıymetli Varlıklar 4.852,5 -3.964,6 -4.119,0
Üretilmeyen Varlıklar -270.381,3 -16.929,9 -6.826.611,6
Arazi -130.783,0 -15.936,9 -6.890.746,0
Yeraltı Kaynakları 0,0 0,0 0,0
Diğer Doğal Varlıklar 0,0 0,0 0,0
Maddi Olmayan Üretilmeyen Varlıklar -139.598,3 -993,0 64.134,4
Net Mali Varlık Edinimi 31.149.250,1 38.443.328,9 36.478.443,8
Parasal Altın ve Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar -6.154.017,6 32.319.330,0 -26.662.404,3
Borçlanma Senetleri -23.089,1 57.000,0 13.393.727,7
Krediler 4.409.663,3 3.907.284,6 8.300.368,1
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 7.576.874,0 -11.703.209,4 7.049.664,4
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Alacak Hesapları 25.339.819,5 13.862.923,7 34.397.087,9
Yerleşik 31.470.049,6 38.625.498,9 34.477.184,5
Parasal Altın ve Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar -6.056.107,4 32.233.378,5 -27.080.900,8
Borçlanma Senetleri -23.089,1 57.000,0 13.393.727,7
Krediler 5.531.646,6 4.778.935,3 7.900.923,7
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 6.812.609,2 -11.839.384,3 5.692.952,8
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Alacak Hesapları 25.204.990,2 13.395.569,3 34.570.481,3
Yerleşik Olmayan -320.799,5 -182.170,0 2.001.259,3
Parasal Altın ve Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar -97.910,2 85.951,5 418.496,5 Borçlanma Senetleri 0,0 0,0 0,0
Krediler -1.121.983,3 -871.650,8 399.444,5
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 764.264,7 136.174,9 1.356.711,7
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Alacak Hesapları 134.829,3 467.354,4 -173.393,4
Net Yükümlülük Artışı 75.486.431,2 125.610.357,4 134.256.169,6
Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 271.717,8 247.919,4 396.435,5
Borçlanma Senetleri 40.461.244,8 98.424.414,3 110.532.938,2
Krediler 18.978.512,8 16.502.907,6 5.242.890,1
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 0,0 0,0 0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler 2.960.595,0 1.211.976,8 3.077.723,2
Hayati Olmayan Teknik Rezervler 0,0 0,0 0,0
Hayati Sigortalar ve Yıllık Haklar 0,0 0,0 0,0
Emeklilik Hakları 2.960.595,0 1.211.976,8 3.077.723,2
Emeklilik Yönetimi Üzerinden Emeklilik Fonu Talepleri 0,0 0,0 0,0
Standartlaştırılmış Garantiler Üzerinden Karşılıklar 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Yükümlülük Hesapları 12.814.360,9 9.223.139,2 15.006.182,6
Yerleşik 69.255.621,2 108.845.844,8 123.767.888,9
Nakit ve Mevduatlar 271.717,8 247.919,4 396.435,5
Borçlanma Senetleri 31.638.826,6 77.363.996,1 96.764.371,8
Krediler 21.585.120,9 20.783.910,8 8.524.230,9
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 0,0 0,0 0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler 2.960.595,0 1.211.976,8 3.077.723,2
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Yükümlülük Hesapları 12.799.360,9 9.238.041,7 15.005.127,4
Yerleşik Olmayan 6.230.810,1 16.764.512,6 10.488.280,7
Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 0,0 0,0 0,0
Borçlanma Senetleri 8.822.418,2 21.060.418,2 13.768.566,4
Krediler -2.606.608,1 -4.281.003,2 -3.281.340,8
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 0,0 0,0 0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Yükümlülük Hesapları 15.000,0 -14.902,4 1.055,1
Net Mali Değerde Değişiklik: İşlemler** -44.337.181,1 -87.167.028,4 -97.777.725,8
Açıklayıcı Notlar
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 53

   Stoklar Hariç Mali Olmayan Varlık Edinimleri 119.558.113,0 144.059.079,2 235.309.662,1

Duran Varlıkların Edinimi 109.942.318,3 127.311.606,9 170.208.622,2
Kıymetli Varlıkların Edinimi 6.912,2 14.647,2 14.189,3
Üretilmeyen Varlıkların Edinimi 9.608.882,6 16.732.825,0 65.086.850,6
Stoklar Hariç Mali Olmayan Varlıkların Çıkışı 21.601.022,2 31.311.863,8 87.968.226,2
Duran Varlıkların Çıkışı 11.719.698,6 14.543.497,1 16.036.455,7
Kıymetli Varlıkların Çıkışı 2.059,7 18.611,8 18.308,3
Üretilmeyen Varlıkların Çıkışı 9.879.263,8 16.749.754,9 71.913.462,2
Amortisman Giderleri 30.237.368,6 65.961.936,1 145.865.853,8
Devletin Kendi Hesabına Sermaye Birikimi - - -
Personel Giderleri - - -
Mal ve Hizmet Giderleri - - -
Amortisman Giderleri - - -
Üretim Üzerindeki Diğer Vergiler - Üretimdeki Diğer Sübvansiyonlar

   Stoklar Hariç Mali Olmayan Varlık Edinimleri 119.558.113,0 144.059.079,2 235.309.662,1

Mali Varlık ve Yükümlülüklerdeki Net İşlemler -44.337.181,1 -87.167.028,4 -97.777.725,8
İşlemlere Ait Piyasa Değerinde Brüt Borçlar 75.486.431,2 125.610.357,4 134.256.169,6
İşlemlere Ait Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri (Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri, Krediler, Diğer
Yükümlülük Hesapları) 72.525.836,3 124.398.380,5 131.178.446,4
İşlemlere Ait Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri
(Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri, Krediler) 59.711.475,4 115.175.241,3 116.172.263,8
İşlemlere Ait Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri
(Borçlanma Senetleri, Krediler) 59.439.757,6 114.927.321,9 115.775.828,4 *Varlık ve yükümlülük işlemlerine bağlı olarak öz kaynaklardaki değişiklik.
*Mali varlık ve yükümlülük işlemlerine bağlı olarak net mali değerdeki değişiklik.
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir. 2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır. 3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
EK 8: VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERDEKİ ELDE TUTMA KAZANÇ VE KAYIPLARI TABLOSU GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ 2018 YILI VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERİ ELDE TUTMA KAZANÇ VE KAYIPLARI TABLOSU Bin TL
2016 YILI 2017 YILI 2018 YILI ÖZ KAYNAKLARDAKİ DEĞİŞİM: ELDE TUTMA KAZANÇ ve KAYIPLARI -21.019.523,8 -29.969.062,7 -42.166.227,5
Mali Olmayan Varlıklar Üzerinden Kazanç ve Kayıplar 0,0 5.341,4 26.982,9
Duran Varlıklar 0,0 0,0 0,0
Stoklar 0,0 0,0 0,0
Kıymetli Varlıklar 0,0 5.341,4 26.982,9
Üretilmeyen Varlıklar 0,0 0,0 0,0
Mali Varlıklar Üzerinden Kazanç ve Kayıplar 19.055.043,1 9.265.700,5 26.162.858,5
Parasal Altın ve Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 3.677.715,0 1.203.874,6 14.123.522,1
Borçlanma Senetleri 53.156,4 5.337,4 -166,4
Krediler 4.595.087,0 2.554.111,5 8.759.882,5
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 7.365.155,0 4.044.726,2 217.722,3
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Alacak Hesapları 3.363.929,7 1.457.650,8 3.061.897,9
Yerleşik 14.784.031,5 6.771.157,2 18.802.258,7
Yerleşik Olmayan 4.271.011,6 2.494.543,3 7.360.599,8
Yükümlülükler Üzerinden Kazanç ve Kayıplar 40.074.566,8 39.240.104,6 68.356.068,9
Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 0,0 0,0 0,0
Borçlanma Senetleri 24.776.070,5 23.764.579,6 31.073.099,5
Krediler 14.809.924,1 15.808.606,5 37.667.362,9
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 0,0 0,0 0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler 482.922,0 45.743,5 -41.515,1
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Yükümlülük Hesapları 5.650,3 -378.825,0 -342.878,4
Yerleşik -1.152.816,8 -6.243.216,2 -37.642.666,8
Yerleşik Olmayan 41.227.383,7 45.483.320,8 105.998.735,7
Açıklayıcı Notlar
Elde Tutma ve Kazançlardan Kaynaklanan Net Mali Değer Değişimleri -21.019.523,8 -29.974.404,1 -42.193.210,4 T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 55

Elde Tutma ve Kazançlara Ait Piyasa Değerinde

Elde Tutma ve Kazançlara Ait Piyasa Değerinde

Brüt Borçlar 40.074.566,8 39.240.104,6 68.356.068,9
Elde Tutma ve Kazançlara Ait Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri (Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri, Krediler, Diğer Yükümlülük Hesapları) 39.591.644,9 39.194.361,1 68.397.584,0
Elde Tutma ve Kazançlara Ait Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri (Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri, Krediler) 39.585.994,5 39.573.186,1 68.740.462,4
Elde Tutma ve Kazançlara Ait Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri
(Borçlanma Senetleri, Krediler) 39.585.994,5 39.573.186,1 68.740.462,4 Varlık ve yükümlülüklerdeki elde tutma kazanç ve kayıplarına bağlı olarak öz kaynaklardaki değişiklik.
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim Sektöründe yer alan Kurumların verilerini içermektedir. 2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır. 3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
EK 9: VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERDEKİ DİĞER DEĞER DEĞİŞİMLERİ TABLOSU GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ 2018 YILI VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERDEKİ DİĞER DEĞER DEĞİŞİMLERİ TABLOSU Bin TL
2016 YILI 2017 YILI 2018 YILI ÖZ KAYNAKLARDAKİ DEĞİŞİKLİK: DİĞER DEĞER DEĞİŞİMLERİ 49.713.622,7 2.810.934.921,3 281.834.537,2
Mali Olmayan Varlıklar 59.494.826,7 2.813.634.865,2 280.175.345,8
Duran Varlıklar 15.682.508,2 358.767.341,7 52.870.525,7
Stoklar -15.044,3 -227.074,3 80.591,4
Kıymetli Varlıklar 8.585,8 2.779,0 -15.601,1
Üretilmeyen Varlıklar 43.818.777,0 2.455.091.818,8 227.239.829,8
Mali Varlıklar -2.855.112,8 -2.450.563,8 1.013.881,1
Parasal Altın ve Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 0,0 293.907,6 -8.481,2
Borçlanma Senetleri 0,0 0,0 0,0
Krediler -147.941,7 -281.198,8 -195.811,0
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 0,0 0,0 5.789.228,5
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Alacak Hesapları -2.707.171,1 -2.463.272,6 -4.571.055,2
Yerleşik -2.855.112,8 -2.450.563,8 992.401,8
Yerleşik Olmayan 0,0 0,0 21.479,4
Yükümlülükler 6.926.091,2 249.380,1 -645.310,2
Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 0,0 0,0 0,0
Borçlanma Senetleri 0,0 0,0 0,0
Krediler 0,0 0,0 0,0
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 0,0 0,0 0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler 6.926.091,2 536.083,8 636.192,8
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Yükümlülük Hesapları 0,0 -286.703,7 -1.281.503,0
Yerleşik 6.926.091,2 249.380,1 -645.310,2
Yerleşik Olmayan 0,0 0,0 0,0
Açıklayıcı Notlar
Diğer Değer Değişimlerinden Kaynaklanan Net Mali Değer Değişimleri -9.781.204,0 -2.699.943,9 1.659.191,4 T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 57

 Diğer Değer Değişimlerine Ait Piyasa

 Diğer Değer Değişimlerine Ait Piyasa

Değerinde Brüt Borçlar 6.926.091,2 249.380,1 -645.310,2
Diğer Değer Değişimlerine Ait Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri
(Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri, Krediler, Diğer Yükümlülük
Hesapları) 0,0 -286.703,7 -1.281.503,0
Diğer Değer Değişimlerine Ait Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri (Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri, Krediler) 0,0 0,0 0,0
Diğer Değer Değişimlerine Ait Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri
(Borçlanma Senetleri, Krediler) 0,0 0,0 0,0 *Varlık ve yükümlülüklerdeki diğer değer değişimlerine bağlı olarak öz kaynaklardaki değişiklik.
1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir. 2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır. 3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
EK 10: MALİ DURUM TABLOSU GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ 2018 YILI MALİ DURUM TABLOSU Bin TL
2016 YILI 2017 YILI 2018 YILI ÖZ KAYNAKLAR (A+B-C) 801.954.772,8 3.543.951.779,2 3.662.536.372,7
A. Mali Olmayan Varlıklar 1.185.599.531,2 4.047.437.916,4 4.358.629.372,5
Duran Varlıklar 571.033.355,6 976.606.890,5 1.063.878.711,8
Bina ve Yapılar 487.493.362,6 877.743.422,1 941.261.574,7
Makine ve Teçhizat 82.241.144,5 97.562.237,7 121.326.706,5
Diğer Duran Varlıklar 1.298.848,5 1.301.230,7 1.290.430,5
Silah Sistemleri 0,0 0,0 0,0
Stoklar 9.684.187,9 10.870.013,7 13.316.987,3
Kıymetli Eşyalar 63.890,8 68.026,6 75.289,4
Üretilmeyen Varlıklar 604.818.096,8 3.059.892.985,6 3.281.358.383,9
Arazi 604.766.226,4 3.059.842.273,8 3.281.243.537,7
Yeraltı Varlıkları 0,0 0,0 0,0
Diğer Doğal Varlıklar 0,0 0,0 0,0
Maddi Olmayan Üretilmeyen Varlıklar 51.870,5 50.711,8 114.846,2
B. Mali Varlıklar 468.447.799,9 513.706.260,8 526.566.216,4
Parasal Altın ve Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 77.411.735,5 111.228.843,1 98.854.827,5
Borçlanma Senetleri 266.470,4 328.807,6 13.780.606,0
Krediler 60.596.353,7 66.776.550,9 81.833.598,5
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 163.691.984,7 156.033.501,6 110.358.158,3
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Alacak Hesapları 166.481.255,7 179.338.557,6 221.739.026,0
Yerleşik 440.520.358,2 483.466.445,7 486.943.049,6
Parasal Altın ve Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 77.199.704,1 110.929.964,3 98.146.201,2
Borçlanma Senetleri 266.470,4 328.807,6 13.780.606,0
Krediler 42.419.455,9 48.262.950,0 55.913.437,9
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 157.411.806,5 148.346.305,4 100.916.717,2
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Alacak Hesapları 163.222.921,3 175.598.418,3 218.186.087,4
Yerleşik Olmayan 27.927.441,7 30.239.815,1 39.623.166,7
Parasal Altın ve Özel Çekme Hakları - - - T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 59

      Nakit ve Mevduatlar  212.031,4 298.878,8 708.626,3

      Nakit ve Mevduatlar  212.031,4 298.878,8 708.626,3

Borçlanma Senetleri 0,0 0,0 0,0
Krediler 18.176.897,8 18.513.600,9 25.920.160,6
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 6.280.178,2 7.687.196,2 9.441.441,2
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Alacak Hesapları 3.258.334,4 3.740.139,2 3.552.938,6
C. Yükümlülükler 852.092.558,3 1.017.192.398,0 1.222.659.216,2
Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 2.086.841,5 2.334.760,9 2.731.196,4
Borçlanma Senetleri 621.475.539,8 743.664.533,8 885.270.571,9
Krediler 131.138.247,8 163.449.759,4 206.386.540,7
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 0,0 0,0 0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler 12.516.745,4 14.310.549,5 17.982.950,3
Hayati Olmayan Teknik Rezervler 0,0 0,0
Hayati Sigortalar ve Yıllık Haklar 0,0 0,0
Emeklilik Hakları 12.516.745,4 14.310.549,5 17.982.950,3
Emeklilik Yönetimi Üzerinden Emeklilik Fonu Talepleri 0,0 0,0
Standartlaştırılmış Garantiler Üzerinden Karşılıklar 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Yükümlülük Hesapları 84.875.183,9 93.432.794,4 110.287.956,8
Yerleşik 542.882.191,5 645.734.295,2 734.694.554,7
Nakit ve Mevduatlar 2.086.841,5 2.334.760,9 2.731.196,4
Borçlanma Senetleri 402.300.854,4 472.951.004,6 531.177.787,2
Krediler 41.117.566,3 62.705.185,8 72.515.719,1
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 0,0 0,0 0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler 12.516.745,4 14.310.549,5 17.982.950,3
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Yükümlülük Hesapları 84.860.183,9 93.432.794,4 110.286.901,7
Yerleşik Olmayan 309.210.366,8 371.458.102,8 487.964.661,5
Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 0,0 0,0 0,0
Borçlanma Senetleri 219.174.685,3 270.713.529,2 354.092.784,8
Krediler 90.020.681,5 100.744.573,5 133.870.821,6
Hisse Senetleri ve Yatırım Fonları Payı 0,0 0,0 0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garantiler 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Yükümlülük Hesapları 15.000,0 0,0 1.055,1 Açıklayıcı Notlar
Net Mali Değer -383.644.758,4 -503.486.137,2 -696.092.999,8
Borç Nazım Hesapları
Piyasa Değerinde Brüt Borç(D4) 852.092.558,3 1.017.192.398,0 1.222.659.216,2
D3* Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri 839.575.812,9 1.002.881.848,4 1.204.676.265,8
D2** Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri 754.700.629,0 909.449.054,1 1.094.388.309,0
D1*** Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri 752.613.787,5 907.114.293,2 1.091.657.112,7
Nominal Değerde Brüt Borç (D4) 867.227.513,6 1.030.400.946,4 1.316.451.852,3
D3* Nominal Değerde Borç Yükümlülükleri 854.710.768,2 1.016.090.396,9 1.298.468.902,0
D2** Nominal Değerde Borç Yükümlülükleri 769.835.584,3 922.657.602,5 1.188.180.945,2
D1*** Nominal Değerde Borç Yükümlülükleri 767.748.742,8 920.322.841,6 1.185.449.748,8
Görünen Değerde Brüt Borç (D4) 816.277.700,2 956.883.316,6 1.259.028.408,4
D3* Görünen Değerde Borç Yükümlülükleri 803.760.954,8 942.572.767,0 1.241.045.458,1
D2** Görünen Değerde Borç Yükümlülükleri 718.885.770,9 849.139.972,7 1.130.757.501,3
D1*** Görünen Değerde Borç Yükümlülükleri 716.798.929,4 846.805.211,8 1.128.026.304,9
Piyasa Değerinde Net Borç (D4) 547.336.743,1 659.519.638,8 806.451.158,1
Piyasa Değerinde Brüt Borç (D4), Net Nakit ve Mevduatlar 774.680.822,9 905.963.554,9 1.123.804.388,7
D3* Borç Yükümlülükleri Net Nakit ve Mevduatlar 762.164.077,5 891.653.005,3 1.105.821.438,3
D2** Borç Yükümlülükleri Net Nakit ve Mevduatlar 677.288.893,6 798.220.211,0 995.533.481,5
D1*** Borç Yükümlülükleri Net Nakit ve Mevduatlar 675.202.052,1 795.885.450,1 992.802.285,2
Yüksek Değerde Satılabilir Senetler - - -
Ulusal Tanıma Göre Devlet Brüt Borcu - - -
Açılış Stok Durumu
Mali Olmayan Varlıklar (Açılış Bilançosu) 1.057.046.427,4 1.185.599.531,2 4.047.437.916,4
Mali Varlıklar (Açılış Bilançosu) 421.098.619,3 468.447.799,9 513.706.260,8
Yükümlülükler (Açılış Bilançosu) 729.605.469,1 852.092.558,3 1.017.192.398,0
D1*** Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri (Açılış Bilançosu) 653.588.035,3 752.613.787,5 907.114.293,2 Diğer Açıklayıcı Notlar
Nominal Değerdeki İmtiyazlı Krediler - - -
İmtiyazlı Faiz Oranlarında Kredilerden Kaynaklanan Örtülü Transferler

Ödemesi Gecikmiş Borçlar - - -
Açık Koşullu Yükümlülükler 93.918.498,3 106.619.131,1 189.877.159,3
Kamu Garantili Borçlar 72.813.874,6 86.097.381,7 152.990.741,5
Sosyal Güvenlik Faydaları İçin Net Örtük Yükümlülükler

T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 61

     Gerçeğe Uygun Değerde Tahsili Gecikmiş

Krediler

Nominal Değerde Tahsili Gecikmiş Krediler

D3 yükümlülük tanımı; nakit ve mevduatlar, borçlanma senetleri, krediler ve diğer yükümlülük hesapları içermektedir. ** D2 yükümlülük tanımı; nakit ve mevduatlar, borçlanma senetleri ve kredileri içermektedir. *** D1 yükümlülük tanımı; borçlanma senetleri ve kredileri içermektedir. 1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir. 2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu62
```
   Gerçeğe Uygun Değerde Tahsili Gecikmiş
```

Krediler

Nominal Değerde Tahsili Gecikmiş Krediler

D3 yükümlülük tanımı; nakit ve mevduatlar, borçlanma senetleri, krediler ve diğer yükümlülük hesapları içermektedir. ** D2 yükümlülük tanımı; nakit ve mevduatlar, borçlanma senetleri ve kredileri içermektedir. *** D1 yükümlülük tanımı; borçlanma senetleri ve kredileri içermektedir. 1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir. 2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır. EK 11: HARCAMALARIN FONKSİYONEL SINIFLANDIRILMASI TABLOSU GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ 2018 YILI HARCAMALARIN FONKSİYONEL SINIFLANDIRILMASI TABLOSU
Bin TL
2016 YILI 2017 YILI 2018 YILI HARCAMALAR TOPLAMI 892.933.804,6 1.053.338.148,5 1.286.996.081,9

Genel Kamu Hizmetleri 124.571.200,4 166.480.272,2 213.711.517,3
Yasama ve Yürütme Organları, Finansal ve Mali işler, Dışişleri Hizmetleri 27.583.153,9 44.170.686,2 38.169.124,7
Dış Ekonomik Yardım Hizmetleri 474.344,5 499.824,0 710.411,0
Genel Hizmetler 32.867.086,3 40.615.066,2 47.720.341,5
Temel Araştırma Hizmetleri 1.835.237,7 1.753.945,9 2.159.572,0
Borç Yönetimi Hizmetleri 53.758.476,5 69.667.444,4 112.758.629,0
Genel Nitelikli Transferlere İlişkin Hizmetler 2.554.152,4 3.012.743,0 3.429.513,2
Genel Kamu Hizmetlerine İlişkin Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri 1.824.717,5 1.293.845,1 1.446.344,2
Sınıflandırmaya Girmeyen Genel Kamu Hizmetleri 3.674.031,6 5.466.717,4 7.317.581,6
Savunma Hizmetleri 36.845.697,0 47.149.427,5 68.232.980,6
Askeri Savunma Hizmetleri 35.699.417,0 45.136.983,4 64.901.815,8
Sivil Savunma Hizmetleri 234.198,6 297.299,8 119.500,8
Dış Askeri Yardım Hizmetleri 48.750,0 52.722,2 114.000,0
Sınıflandırmaya Girmeyen Savunma Hizmetleri 863.331,4 1.662.422,1 3.097.663,9
Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri 54.667.243,4 63.062.082,7 78.704.504,7
Güvenlik Hizmetleri 35.824.514,1 39.792.141,8 51.195.691,6
Yangından Korunma Hizmetleri 1.629.540,5 1.660.214,1 1.670.866,1
Mahkeme Hizmetleri 7.157.480,8 8.084.314,3 9.906.051,0
Cezaevi İdaresi Hizmetleri 6.706.833,3 8.967.189,8 10.301.978,9
Kamu Düzeni ve Güvenliğe İlişkin Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri 10.720,8 11.270,8 11.550,6
Sınıflandırmaya Girmeyen Kamu Düzeni ve Güvenlik Hizmetleri 3.338.153,8 4.546.952,0 5.618.366,4
Ekonomik İşler ve Hizmetler 106.461.480,0 109.913.902,0 150.762.494,9
Genel Ekonomik İşler ve Hizmetler 7.350.899,5 9.142.188,1 20.441.311,5
Tarım, Ormancılık, Balıkçılık ve Avcılık Hizmetleri 27.489.650,8 31.848.177,3 33.898.096,6
Yakıt ve Enerji Hizmetleri 1.271.167,9 2.572.171,7 2.446.368,1
Madencilik, İmalat ve İnşaat Hizmetleri 4.594.207,2 6.654.051,8 8.339.326,5
Ulaştırma Hizmetleri 51.718.645,0 45.238.635,6 68.883.756,4
İletişim Hizmetleri 1.396.766,8 852.249,7 999.275,0
Diğer Endüstriler 10.906.792,7 12.565.285,8 14.416.872,8
Ekonomik Faaliyetlere İlişkin Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri 487.847,1 490.695,0 561.390,3 T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 63
```
Sınıflandırmaya Girmeyen Ekonomik İşler
```

   Sınıflandırmaya Girmeyen Ekonomik İşler

ve Hizmetler 1.245.503,0 550.447,2 776.097,9
5. Çevre Koruma Hizmetleri 9.792.879,7 11.800.981,6 14.001.897,1
Atık Yönetimi Hizmetleri 6.101.264,4 7.095.425,0 8.352.368,1
Atık Su Yönetimi Hizmetleri 259.761,9 301.143,0 380.071,9
Kirliliğin Azaltılması Hizmetleri 963.615,0 1.281.192,9 1.790.457,9
Doğal ortamın ve Bio Çeşitliliğin Korunması 1.518.345,5 2.122.548,8 2.153.084,1
Çevre Korumaya İlişkin Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri 213.725,4 75.062,6 208.687,2
Sınıflandırmaya Girmeyen Çevre Koruma Hizmetleri 736.167,5 925.609,3 1.117.227,9
6. İskan ve Toplum Refahı Hizmetleri 23.942.220,6 40.982.695,4 32.833.921,1
İskan İşleri ve Hizmetleri 9.389.526,7 18.697.690,7 8.433.462,7
Toplum Refahı Hizmetleri 10.748.707,2 16.454.195,8 17.655.198,2
Su Temini İşleri ve Hizmetleri 1.682.849,6 2.429.518,6 3.746.484,6
Sokak ve Caddelerin Aydınlatılması Hizmetleri 1.137.259,8 1.317.091,6 1.533.132,5
İskan ve Toplum Refahına İlişkin Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri 373.862,7 1.258.522,7 440.016,4
Sınıflandırmaya Girmeyen İskan ve Toplum Refahı Hizmetleri 610.014,4 825.675,9 1.025.626,7
7. Sağlık Hizmetleri 142.231.222,9 163.298.001,0 168.314.296,6
Tıbbi Ürünler, Cihaz ve Ekipmanlara İlişkin İşler ve Hizmetler 94.841,1 159.554,5 214.484,3
Ayakta Yürütülen Tedavi Hizmetleri 6.347.107,6 7.001.828,4 8.426.935,3
Hastane İşleri ve Hizmetleri 62.755.642,5 66.411.702,6 75.657.476,0
Halk Sağlığı Hizmetleri 6.340.554,6 10.358.023,6 10.362.250,0
Sağlık Hizmetlerine İlişkin Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri 12.105,3 20.128,0 23.267,6
Sınıflandırmaya Girmeyen Sağlık Hizmetleri 66.680.971,8 79.346.763,8 73.629.883,3
8. Dinlenme, Kültür ve Din Hizmetleri 21.130.983,0 24.920.254,1 28.662.061,8
Dinlenme ve Spor Hizmetleri 5.761.641,7 7.410.418,0 7.123.387,8
Kültür Hizmetleri 5.419.081,7 6.546.980,7 8.027.124,6
Yayın ve Yayım Hizmetleri 2.644.089,0 2.875.465,8 4.092.980,6
Din Hizmetleri 6.896.011,2 7.612.212,6 8.799.305,7
Dinlenme Kültür ve Din Hizmetlerine İlişkin Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri 1.074,3 118,0 720,1
Sınıflandırmaya Girmeyen Dinlenme, Kültür ve Din Hizmetleri 409.085,0 475.059,1 618.543,0
9. Eğitim Hizmetleri 101.923.686,0 114.290.917,2 138.270.320,6
Okul Öncesi ve İlköğretim Hizmetleri 38.463.368,0 42.158.551,5 49.769.379,2
Ortaöğretim Hizmetleri 24.737.168,9 29.032.296,7 31.910.108,3
Ortaöğretim Sonrası Mesleki Eğitim Hizmetleri 601.353,8 665.244,2 1.719.345,0
Yükseköğretim Hizmetleri 19.684.924,7 21.567.705,4 27.354.771,5
Seviyeye Göre Sınıflandırılamayan Eğitim Hizmetleri 3.578.419,6 4.448.695,6 6.930.125,1 Eğitime Yardımcı Hizmetler 8.277.132,3 9.228.167,1 11.012.476,7
Eğitime İlişkin Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri 1.350.075,7 1.520.250,9 2.859.139,9
Sınıflandırmaya Girmeyen Eğitim Hizmetleri 5.231.242,9 5.670.005,8 6.714.974,9
10. Sosyal Güvenlik ve Sosyal Yardım Hizmetleri 271.367.191,6 311.439.614,7 393.502.087,2
Hastalık ve Malullük Yardım Hizmetleri 7.314.096,8 8.533.041,6 12.874.612,7
Yaşlılık Yardımı Hizmetleri 183.607.973,2 207.456.135,4 205.557.044,0
Dul ve Yetim Aylığı Hizmetleri 0,0 0,0 48.497.097,9
Aile ve Çocuk Yardımı Hizmetleri 2.707.625,4 2.970.371,9 3.230.445,3
İşsizlik Yardımı Hizmetleri 11.383.275,2 -347.503,7 12.610.089,8
İskan Yardımı Hizmetleri 2.945,3 3.853,9 90,8
Sosyal Güvenliği Bulunmayanlara Sağlanan Hizmetler 10.905.580,8 12.182.147,7 13.668.104,8
Sosyal Güvenlik ve Sosyal Yardımlara İlişkin Araştırma ve Geliştirme Hizmetleri 49.664,9 56.366,4 70.021,9
Sınıflandırmaya Girmeyen Sosyal Güvenlik ve Sosyal Yardım Hizmetleri 55.396.030,0 80.585.201,4 96.994.580,1 1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir. 2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır. 3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir. T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 65

EK 12: VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERDEKİ TOPLAM DİĞER EKONOMİK AKIŞLAR TABLOSU GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ 2018 YILI VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERDEKİ TOPLAM DİĞER EKONOMİK AKIŞLAR TABLOSU Bin TL
2016 YILI 2017 YILI 2018 YILI DİĞER EKONOMİK AKIŞLARDAN KAYNAKLANAN ÖZ KAYNAK DEĞİŞİMLERİ 28.694.098,9 2.780.965.858,6 239.668.309,7
Mali Olmayan Varlıklarda Diğer Ekonomik Akışlar 59.494.826,7 2.813.640.206,6 280.202.328,7
Duran Varlıklar 15.682.508,2 358.767.341,7 52.870.525,7
Stoklar -15.044,3 -227.074,3 80.591,4
Kıymetli Varlıklar 8.585,8 8.120,4 11.381,8
Üretilmeyen Varlıklar 43.818.777,0 2.455.091.818,8 227.239.829,8
Mali Varlıklarda Diğer Ekonomik Akışlar 16.199.930,3 6.815.136,7 27.176.739,6
Parasal Altın ve Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 3.677.715,0 1.497.782,2 14.115.040,9
Borçlanma Senetleri 53.156,4 5.337,4 -166,4
Krediler 4.447.145,3 2.272.912,7 8.564.071,6
Öz Sermaye ve Yatırım Fonu Payları 7.365.155,0 4.044.726,2 6.006.950,8
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garanti Planları 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Alacak Hesapları 656.758,6 -1.005.621,7 -1.509.157,3
Yerleşik 11.928.918,7 4.320.593,4 19.794.660,4
Yerleşik olmayan 4.271.011,6 2.494.543,3 7.382.079,2
Yükümlülüklerde Diğer Ekonomik Akışlar 47.000.658,1 39.489.484,7 67.710.758,7
Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 0,0 0,0 0,0
Borçlanma Senetleri 24.776.070,5 23.764.579,6 31.073.099,5
Krediler 14.809.924,1 15.808.606,5 37.667.362,9
Öz Sermaye ve Yatırım Fonu Payları 0,0 0,0 0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garanti Planları 7.409.013,2 581.827,3 594.677,7
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Borç Hesapları 5.650,3 -665.528,7 -1.624.381,5
Yerleşik 5.773.274,4 -5.993.836,1 -38.287.977,1
Yerleşik Olmayan 41.227.383,7 45.483.320,8 105.998.735,7
Açıklayıcı Notlar
Diğer Ekonomik Akışlardan Kaynaklanan Net Mali Değer Değişimleri -30.800.727,8 -32.674.348,0 -40.534.019,0
Diğer Ekonomik Akışlara Ait Piyasa Değerinde Brüt Borçlar 47.000.658,1 39.489.484,7 67.710.758,7 T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu66

EK 12: VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERDEKİ TOPLAM DİĞER EKONOMİK AKIŞLAR TABLOSU GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ 2018 YILI VARLIK VE YÜKÜMLÜLÜKLERDEKİ TOPLAM DİĞER EKONOMİK AKIŞLAR TABLOSU Bin TL
2016 YILI 2017 YILI 2018 YILI DİĞER EKONOMİK AKIŞLARDAN KAYNAKLANAN ÖZ KAYNAK DEĞİŞİMLERİ 28.694.098,9 2.780.965.858,6 239.668.309,7
Mali Olmayan Varlıklarda Diğer Ekonomik Akışlar 59.494.826,7 2.813.640.206,6 280.202.328,7
Duran Varlıklar 15.682.508,2 358.767.341,7 52.870.525,7
Stoklar -15.044,3 -227.074,3 80.591,4
Kıymetli Varlıklar 8.585,8 8.120,4 11.381,8
Üretilmeyen Varlıklar 43.818.777,0 2.455.091.818,8 227.239.829,8
Mali Varlıklarda Diğer Ekonomik Akışlar 16.199.930,3 6.815.136,7 27.176.739,6
Parasal Altın ve Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 3.677.715,0 1.497.782,2 14.115.040,9
Borçlanma Senetleri 53.156,4 5.337,4 -166,4
Krediler 4.447.145,3 2.272.912,7 8.564.071,6
Öz Sermaye ve Yatırım Fonu Payları 7.365.155,0 4.044.726,2 6.006.950,8
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garanti Planları 0,0 0,0 0,0
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Alacak Hesapları 656.758,6 -1.005.621,7 -1.509.157,3
Yerleşik 11.928.918,7 4.320.593,4 19.794.660,4
Yerleşik olmayan 4.271.011,6 2.494.543,3 7.382.079,2
Yükümlülüklerde Diğer Ekonomik Akışlar 47.000.658,1 39.489.484,7 67.710.758,7
Özel Çekme Hakları - - -
Nakit ve Mevduatlar 0,0 0,0 0,0
Borçlanma Senetleri 24.776.070,5 23.764.579,6 31.073.099,5
Krediler 14.809.924,1 15.808.606,5 37.667.362,9
Öz Sermaye ve Yatırım Fonu Payları 0,0 0,0 0,0
Sigorta, Emeklilik ve Standartlaştırılmış Garanti Planları 7.409.013,2 581.827,3 594.677,7
Mali Türevler ve Çalışanların Stok Opsiyonları 0,0 0,0 0,0
Diğer Borç Hesapları 5.650,3 -665.528,7 -1.624.381,5
Yerleşik 5.773.274,4 -5.993.836,1 -38.287.977,1
Yerleşik Olmayan 41.227.383,7 45.483.320,8 105.998.735,7
Açıklayıcı Notlar
Diğer Ekonomik Akışlardan Kaynaklanan Net Mali Değer Değişimleri -30.800.727,8 -32.674.348,0 -40.534.019,0
Diğer Ekonomik Akışlara Ait Piyasa Değerinde Brüt Borçlar 47.000.658,1 39.489.484,7 67.710.758,7 Diğer Ekonomik Akışlara Ait Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri (Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri, Krediler, Diğer Yükümlülük Hesapları) 39.591.644,9 38.907.657,4 67.116.081,0
Diğer Ekonomik Akışlara Ait Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri (Nakit ve Mevduatlar, Borçlanma Senetleri, Krediler) 39.585.994,5 39.573.186,1 68.740.462,4
Diğer Ekonomik Akışlara Ait Piyasa Değerinde Borç Yükümlülükleri (Borçlanma Senetleri, Krediler) 39.585.994,5 39.573.186,1 68.740.462,4 1- Tablo, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesinde verilen yetki çerçevesinde tanımlanan Genel Yönetim Sektöründe yer alan kurumların verilerini içermektedir. 2- Mali istatistik tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır. 3- Tabloda kullanılan veriler akış verilerdir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2018 Yılı Malı̇ İstatı̇stı̇klerı̇ Değerlendı̇rme Raporu 67

Hazine ve Maliye Bakanlığınca yayımlanan bir yıla ait malî istatistiklerin hazırlanma, yayımlanma, doğruluk, güvenilirlik ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından değerlendirilmesi sonucu hazırlanan rapordur.

2018 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu.pdf

Bu sayfada