2023 - YALOVA İL ÖZEL İDARESİ.pdf

YALOVA İL ÖZEL İDARESİ Kasım 2024

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 8
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 8
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 8
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 9
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 11
7. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 11
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 35

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2023 Yılı Ödenekler ve Bütçe Giderleri Tablosu ........................................................ 4 Tablo 2: 2023 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu ............................................................................... 5 Tablo 3: 2023 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu ............................................................................... 5 Tablo 4: Amortisman Ayrılmayan Duran Varlıklar ................................................................. 14 Tablo 5: Mevcut Değerinden Daha Fazla Amortisman Ayrılan Maddi Duran Varlıklar ........ 16 Tablo 6: Amortisman Değeri Ters Bakiye Veren Varlıklar ..................................................... 16 Tablo 7: Enflasyon Düzeltmesi Yapılmayan Hesaplar ............................................................ 18 Tablo 8: Alacak Bakiyesi Veren Varlık Hesapları ................................................................... 21 Tablo 9: Muhasebe Kayıtları Olmayan Sayıştay İlamları ve Tutarları .................................... 23 Tablo 10: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Mevzuata Aykırı Bazı Ödenek Aktarımları 25 Tablo 11: Kuruluş, Dernek ve Vakıflara Yapılan Aktarmalar Listesi ..................................... 28 Tablo 12: Doğrudan Temin ve Pazarlık Usulü ile Yapılan Mal ve Hizmet Alımlarında Ödenek Kullanımı .................................................................................................................................. 32

KISALTMALAR KHK: Kanun Hükmünde Kararname

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular

1. Net Değer Hesabında Kayıtlı Tutarların Hatalı Olması
2. Duran Varlıklara İlişkin Amortisman İşlemlerinin Mevzuata Uygun Olarak Yapılmaması
3. Enflasyon Düzeltmesinin Hatalı ve Eksik Yapılması
4. Haklar ile Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar İçin %100 Amortisman Ayrılmaması
5. İdari Para Cezalarının Gelirlerden Alacaklar Hesabı'nda Takip Edilmemesi
6. Kıdem Tazminatı Ödemelerine İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Hatalı Olması
7. Varlık Hesaplarının Alacak Bakiyesi Vermesi B. Diğer Bulgular
8. Sayıştay İlamlarının Tahsilinin Sağlanmaması ve Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması
9. İşçilere Yasal Sınırın Üzerinde Fazla Çalışma Yaptırılması
10. Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Yatırım Planı, Yıllık Çalışma Programı ve Uygulama Projeleri Olmadan Encümen Kararı ile Ödenek Aktarılması
11. Kuruluş, Dernek ve Vakıflarla Yapılan Protokollerin Ortak Hizmet Projesi İçermemesi
12. Mali Hükümler İçeren Yönetmeliğin Sayıştay’ın İstişari Görüşü Alınmadan Yürürlüğe Konulması
13. Parasal Limitler Dahilinde Yapılan Mal ve Hizmet Alımlarında, Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
14. Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesine Konusu Dışında Hükümler Konulması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Yalova İl Özel İdaresi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinden birisi olup faaliyetlerini 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun verdiği yetki ve sorumluluklar çerçevesinde yürütmektedir. Bu itibarla il özel idareleri il halkının mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan, karar organı olan il genel meclisi seçimle oluşturulan, idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişiliğidir. İl özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisi validir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 6’ncı maddesine göre İl Özel İdaresi mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla; a) Gençlik ve spor, sağlık, tarım, sanayi ve ticaret; Belediye sınırları il sınırı olan Büyükşehir Belediyeleri hariç ilin çevre düzeni plânı, bayındırlık ve iskân, toprağın korunması, erozyonun önlenmesi, kültür, sanat, turizm, sosyal hizmet ve yardımlar, yoksullara mikro kredi verilmesi, çocuk yuvaları ve yetiştirme yurtları; ilk ve orta öğretim kurumlarının arsa temini, binalarının yapım, bakım ve onarımı ile diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin hizmetleri il sınırları içinde, b) İmar, yol, su, kanalizasyon, katı atık, çevre, acil yardım ve kurtarma; orman köylerinin desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe tesisine ilişkin hizmetleri belediye sınırları dışında, c) Bisiklet yollarının ve şeritlerinin, bisiklet ve elektrikli skuter park ve şarj istasyonlarının, yaya yollarının ve gürültü bariyerlerinin planlanması, projelendirilmesi, yapımı, bakımı ve onarımıyla ilgili işleri, Yapmakla görevli ve yetkilidir. Ayrıca bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları, kendi görev alanına giren sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskân, gençlik ve spor gibi hizmetler ile bu kurum ve kuruluşların ildeki tüm yapım, bakım ve onarım işlerini kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilir. Bakanlıklar ve merkezi idare kuruluşlarından aktarılan bu tür ödenekler ile gerçekleştirilecek

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 yatırımlar il özel idarelerince tüm il sınırları içerisinde yapılabilmektedir. 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 97’nci maddesinde mahalli idareleri ve bunların merkezi idare ile olan alaka ve münasebetlerini düzenlemek Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının görevleri arasında sayılmıştır. Bu amaçla İçişleri Bakanlığı bünyesinde bulunan Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü kaldırılarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı teşkilatı bünyesinde Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü kurulmuştur. Söz konusu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 100’üncü maddesinde de; mahalli idarelerin iş ve işlemlerine dair mevzuatla verilen görev ve hizmetleri yapmak yeni kurulan Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına yerel yönetimler hakkında verilen yetki ve görevlerin yanında, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ile İçişleri Bakanlığına verilen il özel idaresinin teşkilatı ve işleyişi üzerinde düzenleme, izin ve onay verme görev ve yetkileri halen devam etmektedir. Bu itibarla 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idarelerinin organlarının çalışma usulleri, norm kadrolarının belirlenmesi, üst yönetici olarak vali ve genel sekreterin atanması, idari denetimi, bütçe ve muhasebe sisteminin oluşturulması, borçlanma izni, işletme ve şirket kurulması ile yurtdışı ilişkilerin yürütülmesi konuları da İçişleri Bakanlığının vesayet denetimi altındadır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları İl özel idaresinin organları; il genel meclisi, il encümeni ve validir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 9’uncu maddesi gereğince; İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin karar organıdır ve ildeki seçmenler tarafından seçilmiş üyelerden oluşur. İl Genel Meclisi, başkan dâhil 18 üyeden oluşmaktadır. Birimlerin kurulması, kaldırılması veya birleştirilmesi İl Genel Meclisi Kararı ile olur. İl encümeni ise valinin başkanlığında, genel sekreter ile il genel meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından seçeceği üç üye ve valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği iki üyeden oluşan il özel idaresinin icra organıdır. Vali, il özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Görev ve yetkileri 5302 sayılı Kanun’un 30’ncu maddesinde sayılan Vali, il özel idaresi teşkilâtının en üst amiri olarak il özel idaresi teşkilâtını sevk ve idare etmektedir. İl özel idaresi personeli vali tarafından atanır. Genel sekreter, il özel idaresi hizmetlerini vali adına ve onun emirleri yönünde, mevzuat

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 hükümlerine, il genel meclisi ve il encümeni kararlarına, il özel idaresinin amaç ve politikalarına, stratejik plan ve yıllık çalışma programına göre düzenler ve yürütür. Genel sekreter, valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile atanır ve aynı usulle görevden alınır. İl özel idaresi teşkilatı; Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcıları, Hukuk Müşavirliği, Mali Hizmetler Müdürlüğü, İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü, Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü, Encümen Müdürlüğü, İmar ve Kentsel İyileştirme Müdürlüğü, Yol ve Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü, Su ve Kanal Hizmetleri Müdürlüğü, Makine İkmal Bakım ve Onarım Müdürlüğü, Destek Hizmetleri Müdürlüğü, Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü, Emlak ve İstimlak Müdürlüğü, Bilgi İşlem Birimi, Strateji Geliştirme Birimi ile Vali’ye bağlı olarak görev yapan birimlerden oluşmaktadır. İl özel idaresinin teşkilat yapısında, doğrudan Valiye bağlı 2 birim belirlenmiştir. Bunlar; Genel Sekreterlik ve Hukuk Müşavirliğidir. Teşkilatlanmada oluşturulan her birim, kendi faaliyet ve görev alanları ile ilgili yönetmeliklerini hazırlayarak, İl genel meclisinin onayından geçirmek suretiyle yürürlüğe koyar ve bu esaslar üzerinden faaliyetlerini sürdürür. İl özel idaresinde çalışan memur ve sözleşmeli personel 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na; işçiler ise 1475 ve 4857 sayılı İş Kanun'larına tabi olup tüm personelin sosyal güvenlik işlemleri 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca gerçekleştirilmektedir. Yalova İl Özel İdaresi hizmetlerinin yerine getirilmesinde memur, sözleşmeli personel ve işçiler çalıştırılmaktadır. Kurumda 71 memur, 11 sözleşmeli personel, 39 kadrolu işçi çalışmaktadır. Ayrıca, 696 Sayılı KHK uyarınca çalıştırılan personel 58 kişidir. Ayrıca İl Özel İdaresinin doğrudan hissedarı olduğu toplam 1 şirket bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı İl özel idaresinin bütçe gelir ve giderlerine ilişkin tahminlerle, gerçekleşmelere aşağıdaki tablolarda yer verilmiştir. Kurumun 2023 Yılı Bütçe Ödenekleri ve Bütçe Giderleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Tablo 1: 2023 Yılı Ödenekler ve Bütçe Giderleri Tablosu Giderin Türü Önceki Yıldan Devreden Ödenek Bütçe ile verilen ödenek Kurum dışı ek özel ödenek Eklenen/ (-) Düşülen ödenek Net bütçe ödeneği Bütçe giderleri toplamı İptal edilen ödenek Sonraki yıla devreden ödenek (TL) (TL) (TL) (TL) (TL) (TL) (TL) (TL) Personel gideri 1.792.920,53 42.190.000,00 35.479.104,67 638.581,35 80.100.606,55 76.904.607,15 5.877,67 3.190.121,73 Sosyal güv. Kur. Devlet prim giderleri 362.842,63 8.644.000,00 4.524.093,64 (-)1.435.470,27 12.095.466,00 11.765.648,83 3.302,70 326.514,47 Mal ve hizmet alım giderleri 8.282.925,52 31.815.000,00 44.940.066,18 7.891.596,04 95.732.587,74 82.699.824,17 151.521,06 12.881.050,39 Faiz giderleri 0,00 0,00 500.000,00 (-)151.174,31 348.825,69 348.825,69 0,00 0,00 Cari transfer 127.023,05 4.737.198,00 1.450.000,00 1.275.097,86 7.589.295,86 7.427.917,13 0,00 161.378,73 Sermaye giderleri 131.986.539,73 68.660.000,00 207.382.883,34 (-)17.172.432,67 405.961.617,45 222.573.993,59 480,43 183.387.335,55 Sermaye transferleri 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Borç verme 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Yedek ödenek 0,00 8.953.802,00 0,00 8.953.802,00 0,00 0,00 0,00 0,00 TOPLAM 142.552.251,46 165.000.000,00 294.276.147,83 18.759.077,25 / (-) 18.759.077,25 601.828.399,29 401.720.816,56 161.181,86 199.946.400,87 İl Özel İdaresinin 2023 yılı bütçesi ile 165.000.000,00TL ödenek öngörülmüş olup önceki yıldan devreden 142.552.251,46 TL ile yıl içinde eklenen 294.276.147,83 TL kurum dışı ek ödenekle birlikte 2023 yılı ödenek toplamı 601.828.399,29 TL olmuştur. Yıl içinde 401.720.816,56 TL bütçe gideri yapılmış, 161.181,86 TL ödenek iptal edilmiş, kalan 199.946.400.,87 TL ödenek ise 2024 yılına devretmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Kurumun 2023 Yılı Bütçe Gelirleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Tablo 2: 2023 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu Bütçe Gelirleri Bütçe Gelir Tahmini (TL) Tahsilat Tutarı (TL) Gerçekleşme Yüzdesi (%) 01- Vergi Gelirleri 1.050.000,00 778.898,82 74,18 03- Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 27.810.000,00 2.896.841,73 10,41 04- Alınan Bağış ve Yardımlar 0,00 206.543.759,26 05- Diğer Gelirler 136.140.000,00 281.280.513,25 206,61 06- Sermaye Gelirleri 0,00 0,00 0,00 08-Alacaklardan Tahsilat 0,00 0,00 0,00 09- Red ve İadeler 0,00 0,00 0,00 Toplam 165.000.000,00 491.500.013,06 297,87 2023 yılında net bütçe geliri %297,87 seviyesinde gerçekleşmiştir. Vergi gelirleri (%74,18) beklenenin altında, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri (%10,41) beklenenin çok altında gerçekleşmiştir. Bütçe gelirlerinin beklenenin çok üstünde gerçekleşmesinin nedeni bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları tarafından 5302 sayılı Kanun’un 6’ncı maddesi uyarınca gönderilen tahsisli ödeneklere ilişkin önceden tahmin yapılamamasıdır. Kurumun 2023 Yılı Bütçe Giderleri aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Tablo 3: 2023 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu Bütçe Giderleri Bütçe (Başlangıç) Ödeneği (TL) Bütçe Gideri (Gerçekleşen) (TL) Gerçekleşme Yüzdesi (%) 01- Personel Giderleri 42.190.000,00 76.904.607,15 182,28 02- Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 8.644.000,00 11.765.648,83 136,11 03- Mal ve Hizmet Alım Giderleri 31.815.000,00 82.699.824,17 259,93 04- Faiz Gideri 0,00 348.825,69 05- Cari Transferler 4.737.198,00 7.427.917,13 156,79 06- Sermaye Giderleri 68.660.000,00 222.573.993,59 324,16 07- Sermaye Transferleri 0,00 0,00 08- Borç Verme 0,00 0,00 09- Yedek Ödenekler 8.953.802,00 0,00 Toplam 165.000.000,00 401.720.816,56 243,46 2023 yılında bütçe giderleri %243,46 seviyesinde gerçekleşmiştir. Personel giderlerinde başlangıç bütçesinde öngörülen tutar %182,28 oranında, sosyal güvenlik kurumlarına devlet primi giderlerinde %136,11 oranında, mal ve hizmet alım giderlerinde %259,93 oranında,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 sermaye giderleri %324,16 oranında ve cari transferler %156,79 oranında aşılmıştır. Gerçekleşen giderlerin 2023 Yılı Gider Bütçesi tahminlerinden fazla olması, bütçe hazırlık aşamasında sadece İdarenin kendi öz bütçe gider tahminlerinin baz alınıp, yıl içerisinde ortak projeler kapsamında diğer kurumlardan alınacak ödeneklerin (mülga Köy Hizmetleri Genel Müdürlüğü personeli ödemeleri ile bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarından aktarılan tahsisli) öngörülememesinden kaynaklanmaktadır. Faaliyet Sonuçları Tablosuna göre; bütçe ile ilgili olsun ya da olmasın İl Özel İdaresinin faaliyetlerinden dolayı tahakkuk eden 2023 yılı Faaliyet Gideri 180.112.070,34 TL, Faaliyet Geliri 506.184.303,71 TL olup Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ise 326.072.233,37 TL olarak gerçekleşmiştir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 1.4.1 Kamu İdaresinin Muhasebe Sistemi Yalova İl Özel İdaresinin muhasebe kayıt işlemleri Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre gerçekleştirilmektedir. Mahalli idarelerin hesap planı, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 46'ncı maddesinde ana hesap grupları, hesap grupları ve hesaplar itibarıyla belirlenmiş çerçeve hesap planında yer alan hesaplardan oluşmaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hesap planında yer almamakla birlikte, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hesap planında yer alan herhangi bir hesabın kullanılması gerekliliği ortaya çıkarsa Yönetmelik'teki hesap planına ilave hesap eklemeye veya çıkarmaya, Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yetkilidir. Ayrıca, mahalli idarelere ait detaylı hesap planları, bu Yönetmelik'te belirlenen hesap planı çerçevesinde Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle ilgili Bakanlıklarca hazırlanmaktadır. 1.4.2 Kamu İdaresinin Raporlama Sistemi Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 484 ve 485'inci maddeleri uyarınca; mali tablolar, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nde belirlenen ilkelere ve standartlara uygun olarak hazırlanır ve belirlenen sürelerde ilgililerin bilgisine sunulur. Bu bağlamda, İdarece üretilen cetvel ve temel mali tablolar ile diğer mali tablolar şunlardır:

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 a) Mizan cetveli b) Temel mali tablolar

1. Bilanço
2. Faaliyet sonuçları tablosu
3. Nakit akış tablosu c) Diğer mali tablolar
4. Bütçe uygulama sonuçları tablosu
5. Gelirlerin ekonomik sınıflandırılması tablosu
6. Giderlerin fonksiyonel sınıflandırılması tablosu
7. Giderlerin ekonomik sınıflandırılması tablosu
8. Bütçe gelirlerinin ekonomik sınıflandırılması tablosu
9. Bütçe giderlerinin kurumsal sınıflandırılması tablosu
10. Bütçe giderlerinin fonksiyonel sınıflandırılması tablosu
11. Bütçe giderlerinin finansal sınıflandırılması tablosu
12. Bütçe giderlerinin ekonomik sınıflandırılması tablosu
13. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu. 1.4.3 Kamu İdaresi Tarafından Denetime Sunulan Defter, Tablo ve Belgeler Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay Başkanlığına gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuştur: -Birleştirilmiş veriler defteri, -Geçici ve kesin mizan, -Bilanço, -Faaliyet sonuçları tablosu, -İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 icmal cetveli. Kamu İdaresinin denetimi; yukarıda belirtilen defter, tablo ve belgeler ile Usul ve Esaslar'ın 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Denetim görüşü, kamu idaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tablolarından bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği çerçevesinde yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır: 5018 sayılı Kanun’un 3’üncü maddesinde tanımlandığı üzere mali kontrol, kamu kaynaklarının belirlenmiş amaçlar doğrultusunda, ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için oluşturulan kontrol sistemi ile kurumsal yapı, yöntem ve süreçleri ifade etmektedir. Mali kontrolün bir parçası olan iç kontrol sisteminin ne olduğu, amacı, yapısı ve işleyişi 5018 sayılı Kanun’un beşinci kısmında, 55 ile 67’inci maddeler arasında belirlenmiştir. Buna göre, kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemlerinin yapısını aşağıda belirten unsurlar oluşturmaktadır: -Harcama birimleri, -Muhasebe ve malî hizmetler -Ön malî kontrol

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 -İç denetim Temel unsurları bu olan iç kontrolün işleyişi ile ilgili ayrıntılı hükümler, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan rehberlerle belirlenmiştir. Yalova İl Özel İdaresinde iç kontrol sisteminin kurulması ve uygulanması kapsamında yapılan incelenmeler sonucunda iç kontrol sistemleri ile ilgili tespitler aşağıda belirtilmiştir.: Kontrol Ortamı Standartları İdarenin organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmesi için çalışmalar başlatılmış ancak tamamlanamamıştır. İdarenin organizasyon şeması olmakla birlikte buna bağlı olarak fonksiyonel görev dağılımı sadece müdürlükler bazında (müdürlüklerin görev ve yetkilerinin belirlenmesi) belirlenmiştir. Personelin görevlerini ve bu görevlere ilişkin yetki ve sorumluluklarını kapsayan görev dağılım çizelgesi oluşturulmamış ve personele bildirilmemiştir. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yapılmamaktadır. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası belirlenmemiş ve kurum çalışanlarına duyurulmamıştır. Hassas görevlere ilişkin prosedürler belirlenmemiştir. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan, içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik açısından mevzuata uygun şekilde hazırlanmıştır. İdare hiçbir iç kontrol riski belirlememiştir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmamıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 İdare tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdare yapılan görevlendirmelerde, bunları farklı kişiler arasında dağıtarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeyine indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri belirlenmemiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Kamu idaresinin ön mali kontrol yönergesi mevcuttur. Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu hazırlanmıştır. İdarenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur ve içerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları Kurumda İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu oluşturulmamıştır. İdarenin birimleri tarafından iç kontrol sistemine yönelik bir değerlendirme yapılmamıştır. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmamıştır. Dolayısıyla da İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin bir denetim çalışması mevcut değildir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Yalova İl Özel İdaresinin 2023 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Net Değer Hesabında Kayıtlı Tutarların Hatalı Olması Kıdem tazminatı karşılığı ayrılması ve krediyle taşıt alınması işlemlerinde 500 Net değer/sermaye hesabının kullanıldığı görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 472 Kıdem tazminatı karşılığına ilişkin 331. Maddesinde, hesaplanan kıdem tazminatı karşılık tutarlarının bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği ifade edilmiştir. Yönetmeliğin 300 ve 400 Banka kredilerine ilişkin 233 ve 302. maddelerinde, bankalardan alınan borç tutarlarının vadesine göre bu hesaplara alacak, ilgili varlık hesaplarına borç kaydedileceği hükmedilmiştir. Yönetmeliğin 500 Net Değer/sermaye Hesabına ilişkin 347’nci maddesinde, envanteri yapılan varlık karşılıkları bu hesaba alacak, ilgili varlık hesabına borç kaydedileceği hükmü bulunmaktadır. Bu hükümler çerçevesinde; • Kıdem tazminatı karşılığı ayrılırken 630 Giderler Hesabına, • Krediyle taşıt alınırken 254 Taşıtlar Hesabına, borç kaydı yapılması gerekirken, 500 Net değer/sermaye hesabının borç çalıştırılarak alacak bakiyesinin azalmasına neden olunduğu görülmüştür. Bu durum neticesinde 500 Net Değer/sermaye Hesabının alacak bakiyesinin 27.336.837,18 TL, 630 Giderler Hesabının borç bakiyesinin 25.929.405,00 TL, 254 Taşıtlar Hesabının borç bakiyesinin 1.407.432,18 TL daha az görünmesine neden olmuştur. Kamu idaresi cevabında, 2024 yılı içerisinde gereğinin yapıldığı belirtilmiştir. Ancak bu işlemin 2023 yılı mali tablolarında oluşan hatayı düzeltici etkisi bulunmamaktadır. Kıdem tazminatı ayrılması ve taşıt satın alınmasına ilişkin muhasebe kayıtlarında ilgili hesapların kullanılması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 BULGU 2: Duran Varlıklara İlişkin Amortisman İşlemlerinin Mevzuata Uygun Olarak Yapılmaması Duran varlıklara ilişkin amortisman işlemlerinin mevzuata uygun olarak yapılmadığı bunun sonucunda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının mali tablolarda hatalı yer aldığı, varlıklarla amortismanların bağının tamamen koparıldığı görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 178'inci maddesinde 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının, maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılacağı ifade edilmiştir. 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği "Amortisman Ve Tükenme Payları" (Sıra No: 47) isimli tebliğ maddi duran varlıklar için ayrılacak amortisman işlemlerini belirlemektedir. 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı incelendiğinde; • Bazı varlıklar için hiç amortisman ayrılmadığı, • Bazı varlıklar için ise varlığın değerinden fazla amortisman ayrıldığı (ya da elden çıkarılan varlıkların amortismanlarının çıkarılmadığı) • Bazı varlıklar içinse Amortisman hesabının ters bakiye verdiği (Negatif amortisman ayrıldığı) tespit edilmiştir. Mevzuata göre duran varlıklardan 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabında yer alan taşınmazlar ile 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 Taşıtlar Hesabı, 255 Demirbaşlar Hesabında yer alan taşınırlar için amortisman ayrılması gerekmektedir. Ayrılacak amortisman tutarının maddi duran varlığın değerinden fazla olamaması muhasebenin temel kurallarındandır. Ayrıca 257 Amortisman Hesabı alacak karakterli bir hesap olup borç bakiyesi veremez. Ancak aşağıdaki tabloda görüleceği üzere çeşitli cinslerdeki 257.381.877,02-TL değerinde maddi duran varlık için 2023 yılı ve öncesinde hiç amortisman ayrılmamıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Tablo 4: Amortisman Ayrılmayan Duran Varlıklar Hesap Kodu Hesap Adı Varlıkların Toplam Değeri (TL) 251.xx.02.00. Enerji Nakil Hatları 87.372,00 251.xx.09.01. Su Kuyuları 7.866.656,70 251.xx.10.01. Barajlar 46.031,80 251.xx.10.02. Göller 106.054,04 251.xx.11.00. Hava Meydanları 19.706,00 251.xx.13.00. İskeleler 387.100,00 251.xx.15.00. Balıkçı Barınakları 447.031,06 251.xx.16.07. Duraklar 249.000,00 251.xx.20.02. Parklar ve Yeşil Alanlar 253.095,65 251.xx.20.03. Mesire Yerleri 437.710,56 251.xx.20.04. Rekreasyon Alanları 102.338,84 251.xx.20.05. Otoparklar 44.958,00 251.xx.20.06. Pazar Yeri 71.712,96 251.xx.20.08. Umuma Ait Binalar 4.241,75 252.xx.99.. Diğer Binalar 13.924,00 252.xx.xx.02.01 Ana Okulları 25.747,19 252.xx.xx.02.03 Orta Öğretim Okulları 12.182.138,41 252.xx.xx.02.04 Üniversite, Akademi, Enstitü ve Yüksek Okul Binaları 3.776,00 252.xx.xx.02.05 Mesleki Eğitim Merkezleri 3.614.966,04 252.xx.xx.02.99 Diğer 133.001.683,40 252.xx.xx.03.01 Sağlık Evleri 88.053,44 252.xx.xx.03.02 Sağlık Ocakları 195.822,19 252.xx.xx.03.03 Dispanserler 29.264,00 252.xx.xx.03.04 Hastaneler 1.519.680,01 252.xx.xx.03.99 Diğer 44.198.373,12 252.xx.xx.04.01 Yurt ve Pansiyonlar 1.200.139,71 252.xx.xx.04.02 Bakımevi ve Huzurevleri 4.871.429,40 252.xx.xx.04.05 Halk Eğitim Merkezi 54.466,77 252.xx.xx.04.09 Sergi ve Fuar Alanları 750.304,24 252.xx.xx.05.99 Diğer 97.200,00 253.01.01.. İletişim/Haberleşme Tesisleri 961.361,91 253.01.03.. Görüntüleme, Bilgi Toplama ve Takip Sistemleri 734.047,61 253.01.99.. Diğer Tesis ve Sistemler 593.761,02 253.02.01.. Tarım ve Ormancılık Makineleri 88.692,34 253.02.02.. İnşaat Makineleri ve Aletleri 18.402,10 253.02.03.. Atölye Makineleri ve Aletleri 61.578,10 253.02.04.. İş Makineleri ve Aletleri 7.767.053,31 253.02.05.. Güç Elektroniği ve Basınçlı Makineler ile Aletleri 308.253,48 253.02.08.. Etiketleme ve Numaralandırma Makineleri 696,20 253.03.01.. Yıkama, Temizleme ve Ütüleme Cihaz ve Araçları 141.455,54 253.03.02.. Beslenme, Gıda ve Mutfak Cihaz ve Aletleri 342.701,23 253.03.03.. Kurtarma Amaçlı Cihaz ve Aletler 972.243,48

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 253.03.04.. Ölçüm, Tartı, Çizim Cihazları ve Aletleri 338.429,74 253.03.05.. Tıbbi ve Biyolojik Amaçlı Kullanılan Cihazlar ve Aletler 1.095.278,68 253.03.06.. Araştırma ve Üretim Amaçlı Cihazları ve Aletleri 2.591.784,71 253.03.07.. Müzik Aletleri ve Aksesuarları 23.719,46 253.03.08.. Spor Amaçlı Kullanılan Cihaz ve Aletler 2.242,00 254.01.02.. Yolcu Taşıma Araçları 174.516,00 254.01.04.. Arazi Taşıtları 18.975.247,68 254.01.05.. Özel Amaçlı Taşıtlar 572.289,99 254.01.06.. Mopet ve Motosikletler 63.912,00 254.02.01.. Gemiler 1.092.680,00 254.02.06.. Tekneler 6.372,00 254.02.07.. Botlar 2.055.709,12 255.01.02.. Temsil ve Tören Demirbaşları 24.453,41 255.01.03.. Koruyucu Giysi ve Malzemeler 12.980,00 255.01.04.. Seyahat, Muhafaza ve Taşıma Amaçlı Demirbaş Niteliğindeki Taşınırlar 518,02 255.01.05.. Hastanede Kullanılan Demirbaş Niteliğindeki Taşınırlar 237.794,67 255.02.01.. Bilgisayarlar ve Sunucular 374.526,00 255.02.02.. Bilgisayar Çevre Birimleri 146.613,59 255.02.03.. Teksir ve Çoğaltma Makineleri 114.569,14 255.02.04.. Haberleşme Cihazları 86.815,06 255.02.05.. Ses, Görüntü ve Sunum Cihazları 584.550,40 255.02.06.. Aydınlatma Cihazları 8.330,80 255.02.99.. Diğer Büro Makineleri ve Aletleri 46.594,46 255.03.02.. Misafirhane, Konaklama ve Barınma Amaçlı Mobilyalar 266.882,40 255.03.03.. Kafeterya ve Yemekhane Mobilyaları 49.323,51 255.03.04.. Bebek ve Çocuk Mobilyası ve Aksesuarları 9.140,56 255.03.05.. Seminer ve Sunum Amaçlı Ürünler 125.192,62 255.04.01.. Yemek Hazırlama Ekipmanları 68.295,38 255.07.01.. Kütüphane Mobilyaları 158,29 255.07.04.. Bilgi Saklama Üniteleri 14.657,58 255.08.01.. Eğitim Mobilyaları ve Donanımları 1.446.082,68 255.08.02.. Öğrenmeyi Kolaylaştırıcı Ekipmanlar 25.231,66 255.08.04.. Okul Bahçesi ve Oyun Demirbaşları 12.878,20 255.09.01.. Doğa Sporlarında Kullanılan Demirbaşlar 53.100,00 255.09.02.. Salon Sporlarında Kullanılan Demirbaşlar 18.795,04 255.09.03.. Saha Sporlarında Kullanılan Demirbaşlar 5.538,64 255.09.99.. Diğer Spor Amaçlı Kullanılan Demirbaşlar 11.038,42 255.10.01.. Güvenlik ve Korunma Amaçlı Araçlar 1.315.793,86 255.10.02.. Kontrol ve Güvenlik Sistemleri 1.204.539,34 255.10.03.. Yangın Söndürme ve Tedbir Cihaz ve Araçları 2.682,47 255.11.01.. Vitrinde Sergilenen Süs Eşyaları 10.454,80 255.11.02.. Duvarda Sergilenen Süs Eşyaları 8.085,60 255.12.02.. Büro Malzemeleri 109.364,04 255.99.01.. Seyyar Kulübe, Kabin, Büfe ve Kafesler 34.491,40 TOPLAM 257.381.877,02

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 Aşağıdaki tabloda görüleceği üzere çeşitli cinslerdeki 14.248.121,54 TL değerinde maddi duran varlık için 459.561.207,01-TL yani en az 445.313.085,47 TL fazladan amortisman ayrılmıştır. (Fark varlıklara %100 amortisman ayrılması gerektiğine göre hesaplanmıştır. Eğer %100’den daha az amortisman ayrılması gereken varlıklar varsa fazla ayrılmış amortisman tutarı artabilecektir. Bu nedenle “en az” ifadesi kullanılmıştır.) Bunun sebeplerinin; • Çıkışı yapılan varlıklar olduğu halde bu varlıklar için daha önceden ayrılan amortismanların 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabından düşülmemesi, • Tahsis verilen taşınmazların mülkiyet hesabından silinmesi şeklindeki muhasebeleştirme hataları, • Enflasyon değerlemesi farklarının sadece bir amortisman hesabına yüklenmesi, olduğu düşünülmektedir. Tablo 5: Mevcut Değerinden Daha Fazla Amortisman Ayrılan Maddi Duran Varlıklar Hesap Kodu Hesap Adı Varlıkların Toplam Değeri (TL) Amortismanların Toplam Değeri (TL) Fark (TL) 251.xx.01.00. Boru Hatları 6.536.240,88 269.592.615,29 -263.056.374,41 251.xx.03.00. Su İsale Hatları 7.603.880,66 110.395.531,61 -102.791.650,95 251.xx.99.00. Diğer Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri 108.000,00 79.573.060,11 -79.465.060,11 TOPLAM 14.248.121,54 459.561.207,01 -445.313.085,47 Ayrıca aşağıdaki tabloda görüleceği üzere bazı varlıkların -amortisman hesabının toplam 173.733.999,55 TL ters bakiye verdiği (Negatif amortisman ayrıldığı) görülmüştür. Tablo 6: Amortisman Değeri Ters Bakiye Veren Varlıklar Hesap Kodu Hesap Adı Amortismanların Toplam Değeri (TL) 251.xx.07.00. Yollar (-) 55.860.486,85 251.xx.10.03. Göletler (-) 12.000.000,00 251.xx.20.01. Meydanlar (-) 15.697.814,57 252.xx.xx.01.01 Hizmet Binaları (-) 70.869.457,27 252.xx.xx.01.99 Diğer (-) 19.306.240,86 TOPLAM (-) 173.733.999,55 Amortismana tabi varlıklar için amortisman ayrılmaması yada negatif amortisman ayrılması nedeniyle, bilançoda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı en az 173.733.999,55 TL eksik, maddi duran varlıkların net değerleri fazla ve Faaliyet Sonuçları Tablosunda da amortisman giderleri eksik görünmektedir. Buna karşılık amortismana tabi maddi duran varlıklar için kayıtlı maddi duran varlık

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 tutarından en az 445.313.085,47 TL daha fazla amortisman ayrılması bilançoda 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının fazla gösterilmesine sebep olmaktadır. Amortisman işlemlerinin varlıkla bağlantılı olarak gerçekleştirilmesi gerekmektedir. BULGU 3: Enflasyon Düzeltmesinin Hatalı ve Eksik Yapılması Enflasyon düzeltmesi işlemlerinin, buna tabi varlık hesaplarının bir kısmı için yapıldığı tespit edilmiştir. Ayrıca düzeltme yapılan varlıkların değerinin arttırılmayarak sadece 3 genel hesap koduna değer eklendiği görülmüştür. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin Geçici 3’üncü maddesinde, 31/12/2023 tarihli mali tablolar, enflasyon düzeltmesine ilişkin şartların oluşup oluşmadığına bakılmaksızın enflasyon düzeltmesine tabi tutulacağı düzenlenmiştir. Düzeltmeye tabi tutulacak hesaplar da bu yönetmeliğin 30’uncu maddesinde tanımlanmıştır. Yönetmeliğin uygulanması için çıkarılan “Enflasyon Düzeltmesi Uygulamasına İlişkin Kılavuz”da düzeltme yapılması gereken hesaplar aşağıdaki gibi sayılmıştır. 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı 248 Diğer Mali Duran Varlıklar Hesabı 250 Arazi ve Arsalar Hesabı 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 252 Binalar Hesabı 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı 254 Taşıtlar Hesabı 255 Demirbaşlar Hesabı 257 Birikmiş Amortismanlar ve Değer Düşüklüğü Karşılığı Hesabı (-) 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı Bu kılavuzda düzeltmenin hesaplanması ve muhasebeleştirilmesine ilişkin örnekler de bulunmaktadır. Buna göre, düzeltme yapılan her bir varlığın değerinin hesaplanan düzeltme tutarı kadar arttırılması gerekmektedir. Yapılan incelemede sadece 250, 252 ve 257 hesaplar için enflasyon düzeltmesi yapıldığı, bakiye olmasına ve şartları taşımasına rağmen aşağıdaki hesaplarda düzeltme yapılmadığı görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 Tablo 7: Enflasyon Düzeltmesi Yapılmayan Hesaplar Hesap Kodu Hesap Adı Borç Bakiye 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı 11.316.091,09 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı 25.000,00 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 49.357.685,13 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı 15.462.883,23 254 Taşıtlar Hesabı 20.400.236,67 255 Demirbaşlar Hesabı 3.377.407,54 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı 165.246.116,69 Bu sayılan hesaplarda enflasyon düzeltmesi yapılmaması sonucu bu hesapların borç bakiyesi ve 698 hesabın alacak bakiyesi olması gerekenden azdır. Bununla birlikte, enflasyon düzeltmesi yapılan hesapların varlık bazında değerleri arttırılmamış;

• Tüm arazi ve arsaların değerleme farkı 250.01.01.01.00 Tarlalar hesabına,
• Tüm binaların değerleme farkı 252.01.01.01.99 Diğer hesabına,
• Tüm amortismanların değerleme farkı 257.01.03.00.00 Su İsale Hatları hesabına kaydedilmiştir. Bu durum 250.01.01.01.00 Tarlalar, 252.01.01.01.99 Diğer, 257.01.03.00.00 Su İsale Hatları hesaplarının olması gerekenden fazla bakiye vermesine neden olmaktadır. Enflasyon düzeltmesi yapılmayan ilgili hesaplar için düzeltme işleminin yapılması, düzeltme yapılanlar için de varlıkların gerçek değerini gösterecek şekilde muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. BULGU 4: Haklar ile Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar İçin %100 Amortisman Ayrılmaması Haklar ile elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar için %100 amortisman ayrılmadığı görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin "26 Maddi olmayan duran varlıklar" başlıklı 208-215’inci maddelerinde açıklandığı üzere bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların 260 Haklar Hesabında izlenmesi, bu varlıklar için ayrılmış amortisman tutarlarını izlemek için ise 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının kullanılması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 Aynı yönetmeliğin “29 Diğer duran varlıklar” başlıklı 223-229’uncu maddelerinde açıklandığı üzere çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında izlenmesi, bu varlıklar için ayrılmış amortisman tutarlarını izlemek için ise 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabının kullanılması gerekmektedir. Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin duran varlıklarından hangilerinin amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağının, buna ilişkin usul ve esaslar ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranları, 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan "Amortisman Ve Tükenme Payları" hakkındaki Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği (Sıra No: 47) ile belirlenmiştir. Buna göre haklar ile elden çıkarılacak stoklar ve maddi duran varlıklar için %100 amortisman ayrılması gerekmektedir. Yapılan incelemede; 260 Haklar Hesabında 1.089.468,14 TL tutarında varlık olmasına rağmen, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabında 65.351,58 TL olduğu, 1.024.116,56 TL eksik amortisman ayrıldığı, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar Ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında 1.288.047,30 tutarında varlık olmasına rağmen, 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabında 145.000,00 TL olduğu, 1.143.047,30TL eksik amortisman ayrıldığı, görülmüştür. Toplam 2.167.163,86 TL eksik amortisman ayrılması, hem 268-299 birikmiş amortismanlar hesaplarının hem de 630 Giderler Hesabının olması gerekenden bu tutar kadar az görünmesine yol açmaktadır. Haklar ile Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar için yıl sonu işlemlerinde %100 amortisman ayrılması gerekmektedir. BULGU 5: İdari Para Cezalarının Gelirlerden Alacaklar Hesabı'nda Takip Edilmemesi İl encümeni tarafından kesilen idari para cezalarının 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı'nda takip edilmediği, gelirlerin tahakkukunun tahsilat üzerine yapıldığı görülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 Mahalli İdareler Bütçe Muhasebe Yönetmeliği'nin 88’inci maddesi uyarınca; il encümeni tarafından tahakkuk ettirilen idari para cezalarının 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı'na borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedilerek izlenmesi gerekmektedir. Yapılan inceleme neticesinde; 2023 yılı içerisinde İl Encümeni tarafından, çeşitli sebeplerden mevzuatı gereği kesilen idari para cezalarından 66 kişiye ait toplam 9.196.523,58 TL’sinin halen tahsil edilemediği, bu tutara ilişkin gelir ve alacak tahakkukunun da yapılmadığı tespit edilmiştir. Bu durum 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının ve 600 Gelirler Hesabının olması gerekenden 9.196.523,58 TL az görünmesine yol açmaktadır. İl encümeni tarafından kesilen idari para cezalarının tahakkuk ettiği tarihten itibaren 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı'nda takip edilmesi gerekmektedir. BULGU 6: Kıdem Tazminatı Ödemelerine İlişkin Muhasebe Kayıtlarının Hatalı Olması Sürekli işçi kadrosunda istihdam edilen işçiler için ödenen kıdem tazminatlarının hatalı muhasebeleştirildiği görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 472 kıdem tazminatı karşılığına ilişkin 331. Maddesinde, Hesaplanan kıdem tazminatı karşılık tutarları bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği düzenlenmiştir. Maddenin devamında vadeleri bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıklarının bu hesaba borç, 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına alacak kaydedileceği belirtilmiştir. Yönetmeliğin 372 Kıdem tazminatı karşılığı hesabına ilişkin 282’nci maddesinde de kıdem tazminatı ödemesinin muhasebeleştirme yöntemi belirlenmiş, ödenen kıdem tazminatlarının 372 Kıdem tazminatı karşılığı hesabına borç, ödemenin şekline göre 102 Banka vb. ilgili hesaplara alacak kaydedilmesi hükmedilmiştir. Yapılan incelemede 372 ve 472 hesapta ayrılmış kıdem tazminatı karşılıkları bulunmasına rağmen, kıdem tazminatı ödemelerinde 630 Giderler Hesabı kullanıldığı, bu hesabın borç bakiyesinin 4.888.312,30 TL fazla olduğu görülmüştür. Yukarıdaki hükümler çerçevesinde kıdem tazminatı ödemelerinde 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanılması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 BULGU 7: Varlık Hesaplarının Alacak Bakiyesi Vermesi Varlık hesaplarından bazılarının alacak bakiyesi (ters bakiye) verdiği görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin varlık hesaplarına ilişkin 47- 229’uncu maddeleriyle genel muhasebe ilkeleri çerçevesinde, varlık hesaplarında önce borç kaydı yapılması gerekmektedir ve bu hesaplar sadece borç bakiyesi verebilir. Aksi durumda mevcut varlıklardan daha fazlasının tüketildiği veya satıldığı yani çıkış yapıldığı gibi bir durum ortaya çıkacaktır ki bu mümkün değildir. Yapılan incelemede aşağıdaki tabloda yer alan varlıkların toplam 22.159.889,45 TL alacak bakiyesi (ters bakiye) verdiği görülmüştür. Tablo 8: Alacak Bakiyesi Veren Varlık Hesapları Hesap Kodu Hesap Adı Alacak Bakiye Tutarı (TL) 121.01.06.09.55 Kaynak Suları Harcı 34.179,38 121.01.06.09.99 Diğer Harçlar 14.967,44 122.03.06.01.99 Diğer Taşınmaz Kira Gelirleri 1.339,03 122.05.02.02.51 Merkezi idare Vergi Gelirlerinden Alınan Paylar 12.457,03 122.05.03.04.23 7256 sayılı Kanun Kapsamında Yİ/ÜFE Tutarı 299,63 122.05.03.04.24 7256 Sayılı Kanun Kapmasında Katsayı Tutarı 1.460,65 150.01.02.00.00 Yazım, Çizim ve Ölçüm Araç ve Malzemeleri 1,08 150.01.03.00.00 Kağıt Ürünler 2.338,55 150.01.04.00.00 Yazıcı, Faksimile Cihazı ve Fotokopi Malzemeleri 47,20 150.04.02.00.00 Sıvı Yakıtlar 3.911,70 150.10.01.00.00 Tohum, Fideler, Filizler,Fidanlar ve Çiçek Tohumları 75.000,00 150.10.04.00.00 Hayvan Yetiştiriciliğinde Kullanılan Maddeler 19.940,00 150.10.05.00.00 Çiçekler 7.496,00 150.11.04.00.00 Köpek ve Kedi Yemleri 111.038,00 150.13.04.00.00 Büro Makineleri Grubu Yedek Parçaları 548,78 150.99.03.00.00 Güvenlik, Korunma ve Gösteri Amaçlı Tüketim Malzemeleri 259,20 220.05.03.04.23 7256 sayılı Kanun Kapsamında Yİ/ÜFE Tutarı 258,84 220.05.03.04.24 7256 Sayılı Kanun Kapmasında Katsayı Tutarı 950,58 222.03.06.01.99 Diğer Taşınmaz Kira Gelirleri 1.233,33 222.05.03.04.23 7256 sayılı Kanun Kapsamında Yİ/ÜFE Tutarı 1.994,88 222.05.03.04.24 7256 Sayılı Kanun Kapmasında Katsayı Tutarı 15.052,69 240.99.00.00.00 Diğerleri 25.000,00 241.01.02.00.00 Sermaye Payı Oranı % 10-50 (Dahil) Arası Olanlar 602.724,18 251.01.07.00.00 Yollar 341.836,74 251.01.08.00.00 Sulama Kanalları 5.384.607,11 253.02.10.00.00 Matbaacılıkta Kullanılan Makine ve Aletler 578.817,68 254.01.01.00.00 Otomobiller 7.568.549,52

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 255.01.01.00.00 Döşeme Demirbaşları 51.746,73 255.03.01.00.00 Büro Mobilyaları 3.056.753,58 258.02.01.01.00 Hizmet Binaları 25.877,00 260.02.02.00.00 Plan Projeler 12.905,86 294.02.03.00.00 Makine ve Cihazlar 575.254,59 294.02.04.00.00 Taşıtlar 1.641.953,22 294.02.05.00.00 Demirbaşlar 1.989.089,25 TOPLAM 22.159.889,45 Varlıkların gerçek değerinin mali tablolara yansıtılması gerekmektedir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Sayıştay İlamlarının Tahsilinin Sağlanmaması ve Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması Sayıştay ilamlarının tahsilinin sağlanmadığı ve muhasebe kayıtlarına alınmadığı tespit edilmiştir. 6085 sayılı Sayıştay Kanunu'nun "İlamların infazı" başlıklı 53'üncü maddesinde Sayıştay ilamları kesinleştikten sonra doksan gün içerisinde yerine getirilmesi gerektiği, ilam hükümlerinin yerine getirilmesinden ilamların gönderildiği kamu idarelerinin üst yöneticilerinin sorumlu olduğu belirtilmiştir. Kanunun "Kamu idareleri ve görevlilerinin sorumluluğu" başlıklı 9'uncu maddesinde de Sayıştay ilamlarının infazını izlemeyen ve gereklerini yerine getirmeyenler hakkındaki yaptırımlar sayılmıştır. 19.10.2006 tarih ve 26324 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in “Kamu zararından doğan alacakların muhasebe kayıtlarına alınması” başlıklı 9’uncu maddesine göre; Sayıştay ilâmları ile bildirilen kamu zararından doğan alacakların, ilâmların idarelerine ulaştığı tarihten itibaren beş iş günü içerisinde, ilâmda belirtilen sorumlular adına muhasebe kayıtlarına alınması gerekmektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 140 Kişilerden alacaklar hesabına ilişkin 111’inci maddesine göre; Sayıştay ilamları ile borç hükmolunan tutarların bu hesapta izlenmesi gerekmekte olup, ilamın kesinleştiği bildirilince icra takibine başlanmalıdır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 Yapılan incelemede, ayrıntısı aşağıdaki tabloda sunulan, 2014 ve 2016 yıllarına ilişkin yargılamalar sonucunda hükmedilen toplam 53.785,47 TL kamu zararının muhasebe kayıtlarında yer almadığı görülmüştür. Tablo 9: Muhasebe Kayıtları Olmayan Sayıştay İlamları ve Tutarları Hesap Yılı İlam No Madde No Kesinleşme Tarihi Tazmin Tutar (TL) Kalan Borç Aslı (TL) 2014 119 1 21.12.2016 347.409,67 3.812,52 2014 119 2 21.12.2016 104.873,73 15.824,85 2016 30 1 19.12.2018 13.023,78 13.023,78 2016 30 2 19.12.2018 21.124,32 21.124,32 Toplam 53.785,47 Sayıştay ilamlarının mevzuatta gösterildiği şekilde muhasebe kayıtlarına alınması ve kesinleşen ilamların zamanında tahsilatının sağlanması gerekmektedir. BULGU 2: İşçilere Yasal Sınırın Üzerinde Fazla Çalışma Yaptırılması İdarede istihdam edilen sürekli işçiler ile hizmet alımı karşılığında çalıştırılan işçilere, 4857 sayılı İş Kanunu’nda azami süre olarak belirtilen yıllık 270 saati aşan sürelerde fazla çalışma yaptırıldığı görülmüştür. 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Fazla çalışma ücreti” başlıklı 41’inci maddesinin yedinci fıkrasında fazla saatlerle çalışmak için işçinin onayının alınması gerektiği, sekizinci fıkrasında, fazla çalışma süresinin toplamının bir yılda 270 saatten fazla olamayacağı, “Çalışma süresi” başlıklı 63’üncü maddesinde ise, genel olarak çalışma süresinin haftada en çok kırk beş saat olacağı, aksi kararlaştırılmamışsa bu sürenin haftanın çalışılan günlerine eşit olarak bölünerek uygulanacağı, çalışma sürelerinin 41’inci maddede belirtilen esaslar çerçevesinde uygulama şekillerinin, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanacak bir yönetmelikle düzenleneceği hükümleri yer almaktadır. 06.04.2004 gün ve 25425 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe giren İş Kanununa İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin “Fazla çalışmada sınır” başlıklı 5’inci maddesinde; “fazla çalışma süresi toplamının bir yılda 270 saatten fazla olamayacağı, bu süre sınırının işyerlerine veya yürütülen işlere değil, işçilerin şahıslarına ilişkindir” denilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 Ayrıca 4857 sayılı İş Kanunu’nun “İşin düzenlenmesine ilişkin hükümlere aykırılık “ başlıklı 104’üncü maddesinde de, Kanun’un 63’üncü maddesinde ve Yönetmelik’te belirlenen çalışma sürelerine aykırı olarak işçilerini çalıştıran işveren veya işveren vekiline idari para cezası verileceği belirtilmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden, bir işçinin bir yılda en fazla 270 saat fazla çalışma yapabileceği anlaşılmaktadır. Yapılan incelemede, 4857 sayılı Kanun’da belirlenen 270 saat üst limitin üzerinde; 17 işçiye fazla çalışma yaptırıldığı tespit edilmiştir. 2021 ve 2022 Yılı Sayıştay Denetim Raporuna da alınan bu hususun 2023 yılında da devam ettiği görülmüştür. Fazla çalışma saatlerinin aşılması mevzuata aykırı olmakla birlikte, yapılan çalışmaların karşılığı ödemeler kamu zararı değildir. Bu sınırın sebebi işçiyi dinlenme hakkından mahrum bırakmamakla birlikte, mümkün olan en iyi verimle çalıştırabilmektir. Bu itibarla, kurumda çalışan işçilerin fazla mesai sürelerinin 4857 sayılı İş Kanunu’na uygun olarak düzenlenmesi gerekmektedir. BULGU 3: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Yatırım Planı, Yıllık Çalışma Programı ve Uygulama Projeleri Olmadan Encümen Kararı ile Ödenek Aktarılması Köylere hizmet götürme birlikleri tarafından hazırlanan yatırım plânı, yıllık çalışma programı ve uygulama projelerinin İl Genel Meclisine sunulmadan Encümen kararı ile İdare bütçesinden köylere hizmet götürme birliklerine ödenek aktarıldığı görülmüştür. 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun “Köylere hizmet götürme birlikleri” başlıklı 18’inci maddesinin 5’inci fıkrasında; “İl özel idaresi bütçe gelirlerinin ne kadarının köylere hizmet götürme birliklerine aktarılacağı, köylere hizmet götürme birliklerinin sunacağı yatırım plânı, yıllık çalışma programı ve uygulama projelerine göre il genel meclisince kararlaştırılır” hükmü yer almaktadır. Ödenek aktarımları 5302 İl Özel İdaresi Kanun'un giderlerle ilgili 43’üncü maddesinin (e) fıkrasında belirtildiği üzere “İl Genel Meclisince belirlenecek ilkeler çerçevesinde köylere veya köylerin aralarında kurdukları birliklere yapılacak yardımlar” olarak açıklanan ve İl Özel İdaresi bütçelerine konulan ödeneklerden yapılan aktarmalardır. İl özel idaresi bütçesinden 5355 sayılı Kanun’a göre köylere hizmet götürme birliklerine ödenek aktarımında bulunulması için, Köylere Hizmet Götürme Birlikleri tarafından İl Özel

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 İdaresine yatırım planı, yıllık çalışma programı ve uygulama projelerinin sunulması ve sunulan projelerin İl Genel Meclisi tarafından uygun bulunarak karara bağlanması gerekmektedir. Ancak bu çerçevede proje bazında ödenek aktarımı yapılabilecektir. Yapılan incelemede, yatırım planı, yıllık çalışma programı ve uygulama projeleri ile ilgili olarak yıl içerisinde birliklerden gelen münferit yatırım taleplerinin İl Genel Meclisine sunulmadığı, İl Encümen kararı ile köylere hizmet götürme birliklerine İdare bütçesinden ödenek aktarıldığı görülmüştür. 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 8’nci maddesinde de; “Her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında görevli ve yetkili olanlar, kaynakların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak elde edilmesinden, kullanılmasından, muhasebeleştirilmesinden, raporlanmasından ve kötüye kullanılmaması için gerekli önlemlerin alınmasından sorumludur ve yetkili kılınmış mercilere hesap vermek zorundadır” denilmektedir. Buna göre İdareler kamu kaynağının hukuka uygun kullanılmasından sorumlu tutulmuşlardır. Hukuka uygunluk kavramı, alınan tüm kararların yasalara uygun olmasını gerektirmektedir. Aynı hususun İdarenin 2021 ve 2022 yılı Sayıştay Denetim Raporlarında yer almasına rağmen 2023 yılında da devam ettiği görülmüştür. Köylere hizmet götürme birliklerine mevzuata aykırı bazı ödenek aktarımları aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Tablo 10: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Mevzuata Aykırı Bazı Ödenek Aktarımları Karar Tarihi ve Nosu Yevmiye No Ödeneğin Gönderilme Amacı Gönderilen Tutar 05.1.2023/6 332 Kocadere çöplerin toplanması protokolün güncellenmesi ve ödenek tahsisi 40.000,00 12.1.2023/9 286 Gökçedere Merkez Camii Müştemilatı tadilat ve onarımı için ödenek tahsisi 20.000,00 12.1.2023/10 283 Armutlu ilçesine bağlı köylerin temizlik işleri için ödenek tahsisi 8.475,00 12.1.2023/11 333 Armutlu köylerinin çöplerinin toplanması protokolünün güncellenmesi ve ödenek tahsisi 25.000,00 12.1.2023/12 1865 Çiftlikköy–Kılıçköy Terfi Hattının Kılıç köprüsü altındaki çelik boruların değişimi için ödenek tahsis edilmesi 52.000,00 12.1.2023/17 285 Safran Köyü Mesire alanı çevre düzenlenmesi ve temizlik için ödenek tahsisi 13.000,00 19.1.2023/21 228 İlimizin muhtelif köylerinin kilitli parke taşı işinin tamamlanması için ilave ödenek tahsis edilmesi 316.188,00 26.1.2023/28 884 Yenimahalle Köyü Şehitlik yoluna parke taşı döşenmesi için ödenek tahsisi 529.392,19 02.2.2023/37 551 İlimize bağlı köylerin anayol kenarlarındaki yağmur kanalları ile çalılık ve ağaç dallarının temizlenmesi için ödenek tahsisi 110.000,00 02.2.2023/39 809 Fıstıklı Köyü sondaj kuyususun arızalı olan sondaj pompasının yenilenmesi 50.000,00

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 02.2.2023/40 662 Sugören, Yanbayır Mevkii içme suyu sondajının arızalı olan sondaj pompalarının yenilenmesi 43.000,00 09.2.2023/46 434 Çalıca Gençlik Spor Kulübünün ihtiyacı olan spor malzemesinin temini için ödenek tahsis edilmesi 25.000,00 23.2.2023/57 869 Armutlu ilçesine bağlı köylerin çöp konteynerlerinin ihtiyacı olan tekerlek-lerin satın alınarak onarımlarının yapılması 20.000,00 02.3.2023/64 1105 Çiftlikköy-Dereköy Sulama Göleti gövdesinde oluşan yırtıkların bakım ve onarımının yaptırılması 190.081,00 20.3.2023/114 1222 Yenimahalle Şehitlik yolu kilitli parke taşı için ilave ödenek tahsis edilmesi 142.342,26 30.3.2023/123 1148 Çavuşköy içme suyu sondaj kuyusunun arızalı olan sondaj pompasının yenilenmesi 31.034,00 06.4.2023/147 1464 Kocadere Şehitleri Anma Programı organizasyonu giderlerinde kullanılmak üzere ödenek tahsis edilmesi 30.000,00 06.4.2023/151 1292 Web Tabanlı ve Mobil CBS Uygulama Yazılımı ve Entegrasyonu Projesi için ödeneğin tahsis edilmesi 110.900,00 11.5.2023/194 1741 Çavuşçiftliği içme suyu sağlayan sondaj kuyususun arızalı olan sondaj pompasının yenilenmesi 147.205,00 18.5.2023/203 1742 Altınova İlçesi ve bağlı köylerinin çeşitli acil ve zorunlu giderleri için KHGB hesabına ödenek aktarılması 40.000,00 01.6.2023/217 2026 Yenimahalle köyü köy mezarlığı, yağmur kanalları ve tarım sulama kanallarının temizlik işlerinin yaptırılması için ödenek tahsis edilmesi 15.000,00 15.6.2023/222 2667 Elmalık, Kirazlı, Safran köyü yağmur suyu kanalları yapım işi için birlik hesabına ödenek aktarılması 179.200,00 15.6.2023/225 2051 Kocadere sahili, sokak ve caddelerinin temizlik işlerinde kullanılmak üzere ilave ödenek tahsis edilmesi 350.000,00 22.6.2023/228 2222 Güneyköy içme suyu sondaj kuyusu dalgıç pompası temini için birlik hesabına ödenek aktarılması 35.000,00 20.7.2023/257 2782 Akköy Şehitleri Anma Töreni Organizasyon giderlerinde kullanılmak üzere ödenek tahsis edilmesi 30.000,00 27.7.2023/275 2519 Muhtelif köylerde içme suyu işlerinde kullanılmak üzere ihtiyaç duyulan boru alımı için ilave ödenek tahsis edilmesi 248.142,00 03.8.2023/278 2653 Merkez İlçe köylerinde kullanılmak üzere ihtiyaç duyulan beton boru alımı için ilave ödenek tahsisi 70.000,00 03.8.2023/279 2699 Çavuşköy içme suyu ihtiyacını karşılayan sondaj kuyusunun arızalı olan sondaj pompasının yenilenmesi 60.000,00 03.8.2023/280 2743 Çınarcık Şenköy Kızılcık Şenliği Organizasyon giderlerinde kullanılmak üzere ödenek tahsis edilmesi 15.000,00 03.8.2023/286 3254 Termal İlçesinde ihtiyaç duyulan alanlarda kullanılmak üzere gerekli olan konteyner alımı için ödenek tahsisi 50.000,00 10.8.2023/290 3032 Hacımehmet Köyü Kanalizasyon Hattı İşi için ilave ödenek tahsis edilmesi 28.000,00 10.8.2023/291 3033 Sermayecik Köyü Sula Göleti arızasının giderilmesi için gerekli olan boruların temin edilmesi 45.680,00 31.8.2023/308 3025 Fıstıklı Köyü Ek Kanalizasyon Hattı İşi için birlik hesabına ödenek aktarılması 648.060,36 14.9.2023/314 3104 Armutlu Köylere Hizmet Götürme Birliğine ait 77 AAN 040 plakalı çöp aracının onarımı için ödenek tahsis edilmesi 60.000,00 14.9.2023/315 3522 Yalova Kivi Festivali Organizasyon giderleri için ödenek tahsis edilmesi 20.000,00 14.9.2023/316 3184 Armutlu Köylerinin çöplerinin toplanması için ödenek tahsis edilmesi 160.000,00 28.9.2023/321 3180 Safran Ayazma Sokak İlave Kanalizasyon Hattı için ilave ödenek tahsis edilmesi 655.115,74 28.9.2023/332 3885 Çavuşköy içme suyu sondaj kuyusu GES Projesi için ödenek tahsis edilmesi 250.000,00 02.11.2023/374 3922 Çalıca köyü yol kenarlarındaki diken ve dalların temizliği için ödenek tahsisi 20.000,00 30.11.2023/388 4053 Kirazlı köyü içme suyu kuyu temizliği için ödenek tahsis edilmesi 45.360,00 30.11.2023/389 4054 Esadiye ve Kirazlı köyleri içme suyu borusu alımı için ödenek tahsis edilmesi 29.400,00 Bu itibarla, Köylere hizmet götürme birlikleri tarafından yatırım planı, yıllık çalışma

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 programı ve uygulama projeleri sunulmadan, İl Genel Meclisi kararı alınmadan, İl Encümeni kararı ile ödenek aktarılmaması gerekmektedir. BULGU 4: Kuruluş, Dernek ve Vakıflarla Yapılan Protokollerin Ortak Hizmet Projesi İçermemesi Kurum harcamaları üzerinde yapılan incelemelerde meslek kuruluşları, dernekler ve vakıflara bütçeden 5302 İl Özel İdaresi Kanununa uygun olmayan mali aktarmaların yapıldığı görülmüştür. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 64’üncü maddesinde İl özel idaresi'nin, il genel meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda Kamu Kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler, vakıflar ve 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkârlar Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebileceği düzenlenmiştir. . İl Özel İdarelerinin görev ve sorumlulukları 5302 sayılı Kanun’un 6’ncı maddesinde sayılmıştır. İl özel idaresi “mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla” maddede sayılan görev ve sorumlukları yerine getirmektedir. Buna göre idare tarafından kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler, vakıflar ve meslek odalarına bütçeden aktarma yapılabilmesi için aktarma yapılacak işin;

• İdarenin görev ve sorumluluk alanlarına giren konulardan olması,
• Mahallî müşterek nitelikte olması,
• İlgili ile bir anlaşma/protokol yapılması,
• Ortak hizmet projesi olması,
• İlgili kurum ve kuruluşun kamu kurumu niteliğinde olması gerekmektedir. Görüldüğü üzere meslek kuruluşları, dernekler ve vakıflara bütçeden yapılan mali aktarmalarda pek çok şartın bir arada olması gerektiği görülmektedir. Ortak hizmet projesinin ne olduğu konusunda Sayıştay 3’üncü Dairesinin 27.05.2021 tarihli ve 203 sayılı İlamında; “… ortak hizmet projesi ile yardım birbirinden farklı kavramlar olup, ortak hizmet projesinde belediye ve dernek, gerçekleştirilecek hizmette iş bölümü yapmalıdırlar ve belli şartların sağlanması gerekmektedir. Yardım ise tek taraflı olup

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 karşılıksızdır. Dolayısıyla belediyelerin ortak hizmet projeleri dışında dernek, vakıf, birlik ve benzeri kuruluşlara yardım suretiyle katkı sağlaması mümkün değildir. …” denilmektedir. Yukarıda belirtilen hükümlerinin değerlendirilmesinde, idare görev ve sorumluluk alanlarına giren mahalli müşterek nitelikteki somut bir konuda ve iş bölümü çerçevesinde yapacağı anlaşmaya uygun olarak ortak hizmet projeleri gerçekleştirebilecektir. Yapılan incelemelerde aşağıdaki tabloda görüleceği üzere, İdare bütçesinden yukarıya alınan mevzuat hükümlerine uygun olmayan mali aktarmalarda bulunulduğu görülmüştür. Bu aktarmaların çoğunun “yardım yapılması” şeklinde olduğu görülmektedir. Oysa 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nda yardım yapılacağını öngören bir düzenleme mevcut değildir. Burada vurgulanan en önemli husus ise işin ortak hizmet projesi olması gerekmektedir. Ancak neredeyse söz konusu aktarmaların hiçbirinde ortak hizmet projesi olmadığı anlaşılmaktadır. Aşağıya alınan tabloda bir kısmı tespit edilen bu tür kurum harcamaları görülmektedir. Her ne kadar “Yalova İl Özel İdaresi Bütçesinden Ayrılan ve Bakanlıklardan Gönderilen Ödenek İle Köylere Yardım Tertibine Konan Ödeneğin Harcanması ve Dağıtım Esas ve Usullerini Gösterir Yönetmelik” in “Yatırım ve Yardım Yapılacak İşler” başlıklı 6’ncı maddesinin (v) bendinde; “v - İlin tanıtımına ve ekonomisinin kalkınmasına imkân sağlayan vakıf ve derneklerin düzenleyecekleri organizasyon için yapılacak ayni ve nakdi yardımlar” Şeklinde bir düzenleme var ise de esas olan 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’dur. Kanunda bu tür bir hüküm mevcut olmadığından Yönetmeliğin Kanuna aykırı hükümlerinin uygulanması mümkün görünmemektedir. Kuruluş, dernek ve vakıflara yapılan aktarmalar listesi aşağıdaki tabloda gösterilmiştir. Tablo 11: Kuruluş, Dernek ve Vakıflara Yapılan Aktarmalar Listesi No Tarih Şekli İşin Adı Harcama Tutarı (TL) Yardımın Yapıldığı Dernek / Kuruluş Adı 1 19.01.2023 Aktarma …. Kitap Kurdu Yarışmasına Kitap Alımı için 3.675,00 Xxx Vakfı 2 23.01.2023 Aktarma 10 Ocak Çalışan Gazeteciler Günü Etkinliğine Destek Sağlanması 15.000,00 Xxx Derneği 3 29.03.2023 Aktarma Resim Grubu Öğrencilerine Resim Malzemesi Alınması. 6.000,00 Xxx Okul Aile Birliği 4 25.04.2023 Aktarma Dünya Otizm Farkındalık Gününde Kullanılmak Üzere 15.000,00 Xxx Derneği

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 5 11.07.2023 Aktarma 03/08 Temmuz Tarihleri Arasında Gerçekleşen Festival Organizasyonunda Kullanılmak Üzere 30.000,00 Xxx Derneği 6 19.07.2023 Aktarma Tarafından 11/17 Temmuz Tarihleri Arasından Gerçekleşen Festival Organizasyonu 30.000,00 Xxx Derneği 7 19.07.2023 Aktarma Yalova Şarkıları Konseri İçin 20.000,00 Xxx Derneği 8 07.08.2023 Aktarma 25-30 Temmuz Tarihleri Arasında Yapılan Balkan Spor Oyunlarında Kullanılmak Üzere 30.000,00 Xxx Derneği 9 09.08.2023 Aktarma 16 Temmuz Tarihinde Gerçekleşen Etkinlikte Kullanılmak Üzere 12.000,00 Xxx Derneği 10 09.08.2023 Aktarma 29/30 Temmuz Tarihleri Arasında Gerçekleşen Etkinlikte Kullanılmak Üzere 15.000,00 Xxx Derneği 11 09.08.2023 Aktarma 16/24 Temmuz Tarihleri Arasında Gerçekleşen Festival Organizasyonunda Kullanılmak Üzere 30.000,00 Xxx Derneği 12 22.08.2023 Aktarma Şenköy Kızılcık Şenliği Etkinliğinde Kullanılmak Üzere 15.000,00 Xxx Birliği 13 20.10.2023 Aktarma Kültürel Etkinlikleri için 15.000,00 Xxx Derneği 14 27.10.2023 Aktarma 07-08 Ekim Tarihlerinde düzenlenecek olan “Kivi Festivali” organizasyon giderleri için 19.998,00 Xxx Birliği 15 01.11.2023 Aktarma Cumhuriyet Konseri giderleri için 59.000,00 Xxx Derneği 16 09.11.2023 Aktarma Atatürk'ün Yalova'ya gelişinin 94. yıl dönümü etkinlikleri için 10.000,00 Xxx Derneği 17 29.11.2023 Aktarma 4. Uluslararası Aşıklar Buluşması etkinliğine ait organizasyon bedeli 15.000,00 Xxx Derneği 18 14.12.2023 Aktarma Kültürel Etkinlikleri için 26.000,00 Xxx Derneği 19 18.12.2023 Aktarma Yürüyen Köşk 100.Yıl Resim Çalıştayı giderleri için 72.000,00 Xxx Derneği Bu itibarla, ortak hizmet projesi bulunmadığı durumlarda derneklere, vakıflara ve benzeri kuruluşlara aktarma yapılmaması gerekmektedir. BULGU 5: Mali Hükümler İçeren Yönetmeliğin Sayıştay’ın İstişari Görüşü Alınmadan Yürürlüğe Konulması “Yalova İl Özel İdaresi İktisadi İşletmesi Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmelik”in Sayıştayın istişari görüşü alınmadan yürürlüğe konulduğu görülmüştür. Anılan Yönetmelik 07.04.2023 tarih ve 63 sayılı İl Genel Meclisi kararıyla kabul edilmiş ve yerel gazetede yayımlanmasını müteakip yürürlüğe girmiştir. 6085 Sayılı Sayıştay Kanunu'nun 27’nci maddesine göre (mülga 832 Sayılı Sayıştay Kanunu’nun 105’inci maddesi) mali konularda düzenlenecek yönetmeliklerin ve yönetmelik niteliğindeki düzenleyici işlemlerin yürürlüğe konulabilmesi için Sayıştayın istişari mütalaasının alınması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 5210 sayılı 23/2/2022 tarihli Cumhurbaşkanı Kararı ekinde yer alan “Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik”in “Görüş alma” başlıklı 6’ncı maddesine göre de, Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerince Sayıştay’ın denetim alanına giren mali konularda düzenlenecek yönetmelik ve yönetmelik niteliğindeki düzenleyici işlem taslakları hakkında Sayıştay Başkanlığının görüşünün alınması zorunludur. Sayıştay Daireler Kurulu 15.02.2006 tarih ve 1194/1 sayılı Kararı ile mali hüküm içeren yönetmeliklerin ve yönetmelik niteliğindeki düzenleyici tasarrufların yürürlüğe konulabilmesi için Sayıştayın istişari görüşünün alınmasını “yasal bir zorunluluk” olarak nitelendirmektedir. Ayrıca İçişleri Bakanlığının 09.04.2007 tarih ve 2007/39 sayılı Genelgesinde mahalli idarelerce düzenlenen yönetmeliklerin İçişleri Bakanlığı aracılığıyla Sayıştaya gönderileceği yer almaktadır. Mevzuat Hazırlama Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik'e göre taslak mevzuatın ilgili merkezi idare birimlerinin görüşüne sunulması mecburidir. Bu bağlamda mali hüküm içeren bir konuda Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Sayıştay Başkanlığının görüşünün alınması zorunludur. Bu bakımdan yerel yönetimlerce çıkarılacak bir taslak yönetmelik, resmî paydaşlardan görüş alınması gerektiği halde bunların görüşleri alınmaksızın yayımlanmış ise şekil yönünden hukuka aykırı olacaktır ve idari yargı tarafından iptal edilebilecektir. Sonuç olarak, İl Özel İdaresince hazırlanan ve içeriğinde mali hükümler barındıran yönetmeliklerin yürürlüğe konulmadan önce Sayıştay'ın istişari görüşünün alınması gerekmektedir. BULGU 6: Parasal Limitler Dahilinde Yapılan Mal ve Hizmet Alımlarında, Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılan mal alımlarına ait harcamaların yıllık toplamında, bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerin %10’u Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmaksızın aşılmıştır. 4734 sayılı Kanun’un “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin (ı) bendinde;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 “ Bu Kanunun 21 ve 22 nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamı, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin %10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamaz” hükmü yer almaktadır. Anılan Kanun’un “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde idarelerin mamul mal, malzeme veya hizmet alımlarını pazarlık usulü ile temin edebileceği, “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendinde ise, idarelerin ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlarının ilan yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulü ile karşılanabileceği belirtilmektedir. 31.12.2020 tarih ve 31351 sayılı Resmi Gazete ’de yayınlanan “4734 Sayılı Kamu İhale Kanununun 62’nci maddesinin (ı) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ ”in “Genel esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında; Kanun’un 62’nci maddesinin (ı) bendine göre, Kanun kapsamında yer alan ve bütçe sahibi olan kamu idarelerinin; Kanunun gerek 21’inci maddesinin (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin % 10’unu, Kurulun uygun görüşü olmadan aşamayacağı, bu oran aşılarak Kuruma yapılan başvuruların reddedileceği” Anılan Tebliğ’in üçüncü fıkrasında ise, Kanun’un 21’inci maddesinin (f) bendi ve 22’nci maddesinin (d) bendine göre ihtiyaçların temininde bütçe sahibi olan kamu idareleri tarafından, yıllık bütçelerine bu amaçla konulan toplam ödenek tutarının dikkate alınacağı; mal alımı, hizmet alımı veya yapım işleri için bütçelerine bu amaçla konan yıllık toplam ödenekleri üzerinden her biri için ayrı ayrı % 10 oranının hesaplanacağı, ifade edilmiştir. 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesi birinci fıkrasının (ı) bendi hükmü dikkate alındığında, idarelerin aynı Kanun’un 21’inci maddesi birinci fıkrasının (f) bendi ile 22’nci maddesi birinci fıkrasının (d) bendine göre yapacakları alımlara ilişkin bir sınır bulunmakta olup bu sınır da, yapılacak mal veya hizmet alımı ile yapım işi için ayrı ayrı olmak üzere, bu işler için konulmuş ödeneklerin %10’udur. Anılan bent hükümleri uyarınca %10 sınırının idarece takip edilmesi ve bu sınırın aşılacağının öngörülmesi halinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 21’inci maddesinde yapılan açıklamalara uygun olarak Kamu İhale Kuruluna başvurulması ve Kurulun uygun görüşünün alınması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 Yapılan incelemede, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21’inci maddesinin (f) bendi ve 22’nci maddesinin (d) bendinde belirtilen parasal limitler dâhilinde yapılan mal ve hizmet alımlarına ait harcamaların yıllık toplamında İdare bütçesine bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’unun aşıldığı, aşan kısım için Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadığı tespit edilmiştir. Aşağıdaki tabloda görüldüğü üzere sınırı aşan tutarın ödeneğe oranı, mal alımlarında %108,18, hizmet alımlarında ise %90,31 olarak gerçekleşmiştir. Tablo 12: Doğrudan Temin ve Pazarlık Usulü ile Yapılan Mal ve Hizmet Alımlarında Ödenek Kullanımı Harcama Kalemleri 2023 Yılı Toplam Ödenek Tutarı (TL) Toplam Ödeneğin %10'u 22/d ve 21/f Kapsamında Yapılan Harcamalar T. Tutarı (TL) Sınırı Aşan Tutar (TL) Sınırı Aşan Tutarın Ödeneğe Oranı % Mal Alımı 46.072.781,57 4.607.278,15 54.450.130,73 49.842.852,57 108,18 Hizmet Alımı 45.088.588,61 4.508.858,86 45.229.545,80 40.720.686,94 90,31 Toplam 91.161.370,18 9.116.137,01 99.679.676,53 90.563.539,51 99,34 Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 21/f ve 22/d maddeleri kapsamında gerçekleştirilen mal ve hizmet alımlarında, bütçeye bu amaçla konulan ödeneklerinin %10’u tutarındaki sınırın, Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü alınmadan aşılmaması gerekmektedir. BULGU 7: Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesine Konusu Dışında Hükümler Konulması Özel idare ile yetkili sendika arasında imzalanmış olan Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesine konusu dışında hükümler konulduğu görülmüştür. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararname’nin ek 15’inci maddesinde belediyelerin kadro ve pozisyonlarında istihdam edilen kamu görevlilerine sosyal denge tazminatı ödenebileceği; ödenebilecek aylık tutarın 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’na göre yapılan toplu sözleşmede belirlenen tavan tutarı geçemeyeceği ve anılan Kanun’da öngörülen hükümler çerçevesinde yapılabilecek sözleşmeyle tayin edilebileceği hüküm altına alınmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33 4688 sayılı Kamu Görevlileri Sendikaları ve Toplu Sözleşme Kanunu’nun “Mahalli İdarelerde Sözleşme İmzalanması” başlıklı 32’nci maddesinde; belediyelerde, belediye başkanının teklifi üzerine belediye meclisince karar verilmesi halinde, sözleşme döneminde verilecek sosyal denge tazminatı tutarını belirlemek üzere sözleşme imzalanabileceği belirtilmiştir. Aynı maddenin devamında ise yapılacak olan bu sözleşmenin Kanun’un uygulanması bakımından toplu sözleşme sayılamayacağı hüküm altına alınmıştır. Kanun hükmünden de anlaşılacağı üzere Vali ile sendika temsilcisi sadece ödenecek olan sosyal denge tazminatı tutarını tespit etmek üzere bir sözleşme imzalamak için yetkili olup, sözleşme hakkının toplu sözleşme gibi düşünülmesi ve sözleşme metninde sosyal denge tazminatı dışında başkaca hükümlere yer verilmesi mümkün değildir. Özel idare ile yetkili sendika arasında akdedilen Sosyal Denge Tazminatı Sözleşmesi’nde; • İşverenin kuruluşları ve tesisleri ile düzenlediği sürekli/süreksiz etkinliklerden üyelerin kendileri ile bakmakla yükümlü oldukları eş ve çocuklarının ücretsiz veya indirimli yararlanması, • Üyelerin mesleki becerilerinin artırılması ve mesleki bakımdan gelişmeleri için eğitimler yaptırılması, başka kurum veya kuruluşların düzenlediği kurs, seminer, konferans gibi faaliyetler için salon, ekip, araç ve gereçleri ücretsiz tahsis edilmesi, • Üyelerin işyerine geliş ve işyerinden dönüşleri için servis hizmeti sağlanması, gibi Sözleşme’nin amacı ve konusu ile bağdaşmayan hükümlere yer verildiği tespit edilmiştir. Bu itibarla, Sosyal denge tazminatı sözleşmesinde yasal yetki çerçevesine bağlı kalınması ve sözleşmenin amacı ve konusu ile ilgisi bulunmayan hükümlere yer verilmemesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yalova İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 8. EKLER EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Yatırım Planı, Yıllık Çalışma Programı ve Uygulama Projeleri Olmadan Encümen Kararı ile Ödenek Aktarılması 2022 Yerine Getirilmedi Bu husus, Raporun "Diğer Bulgular" Bölümünde " Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Yatırım Planı, Yıllık Çalışma Programı ve Uygulama Projeleri Olmadan Encümen Kararı ile Ödenek Aktarılması" başlığıyla yer almaktadır. İşçilere Yasal Sınırın Üzerinde Fazla Çalışma Yaptırılması 2022 Yerine Getirilmedi Bu husus, Raporun "Diğer Bulgular" Bölümünde " İşçilere Yasal Sınırın Üzerinde Fazla Çalışma Yaptırılması " başlığıyla yer almaktadır. Parasal Limitler Dahilinde Yapılan Mal ve Hizmet Alımlarında, Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması 2022 Yerine Getirilmedi Bu husus, Raporun "Diğer Bulgular" Bölümünde " Parasal Limitler Dahilinde Yapılan Mal ve Hizmet Alımlarında, Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması " başlığıyla yer almaktadır.