2023 - UŞAK İL ÖZEL İDARESİ.pdf

UŞAK İL ÖZEL İDARESİ Kasım 2024

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU ................................................................................................ 10
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU ............................................................................................................ 10
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI ........................................................ 10
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ...................................................................... 11
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 13
7. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 13
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 26

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Personel Durumu Tablosu ........................................................................................... 3 Tablo 2: 2023 Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu ........................................................ 6 Tablo 3: 2023 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu ............................................................................... 6 Tablo 4: 2023 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu ............................................................................... 7 Tablo 5: Uşak İl Özel İdaresinin Doğrudan Hissedarı Olduğu Şirketler ................................... 7

KISALTMALAR TL : Türk Lirası

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular

1. Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ve Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının Bilançoda Birlikte Yer Alması
2. Geçici Kabulü Yapılan Yapım İşlerinin Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabından İlgili Duran Varlık Hesabına Aktarılmaması
3. Tahsis Edilen ve Tahsisli Kullanılan Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi B. Diğer Bulgular
4. Duran Varlıklar Amortisman Defteri’nin Tutulmaması
5. Mahsup Dönemine Aktarılan Ön Ödemelerin Yılı Bütçesi ile İlişkilendirilmemesi
6. İdarenin Mülkiyetinde Bulunan Bazı Taşınmazların Mevzuata Aykırı Tahsis Edilmesi
7. Kullanılan Muhasebe Sisteminin Mevzuatın Gerekliliklerini Karşılamaması
8. Merkezi İdare Kuruluşlarının Cari Nitelikli Harcamalarının Özel İdare Tarafından Yapılması
9. Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payının Tahsil Edilmemesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Uşak İl Özel İdaresi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinden birisi olup faaliyetlerini 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun verdiği yetki ve sorumluluklar çerçevesinde yürütmektedir. Bu itibarla il özel idareleri il halkının mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan, karar organı olan il genel meclisi seçimle oluşturulan, idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişiliğidir. İl özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisi validir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 6’ncı maddesine göre İl Özel İdaresi, mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla; a) Gençlik ve spor, sağlık, tarım, sanayi ve ticaret; Belediye sınırları il sınırı olan Büyükşehir Belediyeleri hariç ilin çevre düzeni plânı, bayındırlık ve iskân, toprağın korunması, erozyonun önlenmesi, kültür, sanat, turizm, sosyal hizmet ve yardımlar, yoksullara mikro kredi verilmesi, çocuk yuvaları ve yetiştirme yurtları; ilk ve orta öğretim kurumlarının arsa temini, binalarının yapım, bakım ve onarımı ile diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin hizmetleri il sınırları içinde, b) İmar, yol, su, kanalizasyon, katı atık, çevre, acil yardım ve kurtarma; orman köylerinin desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe tesisine ilişkin hizmetleri belediye sınırları dışında, c) Bisiklet yollarının ve şeritlerinin, bisiklet ve elektrikli skuter park ve şarj istasyonlarının, yaya yollarının ve gürültü bariyerlerinin planlanması, projelendirilmesi, yapımı, bakımı ve onarımıyla ilgili işleri, yapmakla görevli ve yetkilidir. Ayrıca bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları, kendi görev alanına giren sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskân, gençlik ve spor gibi hizmetler ile bu kurum ve kuruluşların ildeki tüm yapım, bakım ve onarım işlerini kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilir. Bakanlıklar ve merkezi idare kuruluşlarından aktarılan bu tür ödenekler ile gerçekleştirilecek

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 yatırımlar il özel idarelerince tüm il sınırları içerisinde yapılabilmektedir. 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 97’nci maddesinde mahalli idareleri ve bunların merkezi idare ile olan alaka ve münasebetlerini düzenlemek Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının görevleri arasında sayılmıştır. Bu amaçla İçişleri Bakanlığı bünyesinde bulunan Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü kaldırılarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı teşkilatı bünyesinde Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü kurulmuştur. Söz konusu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 100’üncü maddesinde de; mahalli idarelerin iş ve işlemlerine dair mevzuatla verilen görev ve hizmetleri yapmak yeni kurulan Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına yerel yönetimler hakkında verilen yetki ve görevlerin yanında, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ile İçişleri Bakanlığına verilen il özel idaresinin teşkilatı ve işleyişi üzerinde düzenleme, izin ve onay verme görev ve yetkileri halen devam etmektedir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idarelerinin organlarının çalışma usulleri, norm kadrolarının belirlenmesi, üst yönetici olarak vali ve genel sekreterin atanması, idari denetimi, bütçe ve muhasebe sisteminin oluşturulması, borçlanma izni, işletme ve şirket kurulması ile yurtdışı ilişkilerin yürütülmesi konuları da İçişleri Bakanlığının vesayet denetimi altındadır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları İl özel idaresinin organları; il genel meclisi, il encümeni ve validir. Vali, il özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Görev ve yetkileri 5302 sayılı Kanun’un 30’ncu maddesinde sayılan Vali, il özel idaresi teşkilâtının en üst amiri olarak il özel idaresi teşkilâtını sevk ve idare etmektedir. İl özel idaresi personeli vali tarafından atanır. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 9’uncu maddesi gereğince; İl genel meclisi, İl özel idaresinin karar organıdır ve ildeki seçmenler tarafından seçilmiş üyelerden oluşur. İl genel meclisi, başkan dâhil 19 üyeden oluşmaktadır. Birimlerin kurulması, kaldırılması veya birleştirilmesi il genel meclisi kararı ile yapılmaktadır. İl encümeni ise valinin başkanlığında, genel sekreter ile il genel meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından seçeceği üç üye ve valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği iki üyeden oluşan il özel idaresinin icra organıdır. Genel sekreter, il özel idaresi hizmetlerini vali adına ve onun emirleri yönünde, mevzuat

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 hükümlerine, il genel meclisi ve il encümeni kararlarına, il özel idaresinin amaç ve politikalarına, stratejik plan ve yıllık çalışma programına göre düzenler ve yürütür. Genel sekreter, valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile atanır ve aynı usulle görevden alınır. İl Özel İdaresi teşkilatı; Genel Sekreter, İç Denetçi ile Destek Hizmetleri Müdürlüğü, İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü, Mali Hizmetler Müdürlüğü, İmar ve Kentsel İyileştirme Müdürlüğü, Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü, Yol ve Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü, Su ve Kanal Hizmetleri Müdürlüğü, Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü ile Vali’ye bağlı olarak görev yapan birimlerden oluşmaktadır. İl özel İdaresinin teşkilat yapısında, doğrudan valiye bağlı 2 adet birim belirlenmiştir. Bunlar; Genel Sekreterlik ve İç Denetim Birimidir. Teşkilatlanmada oluşturulan her birim, kendi faaliyet ve görev alanları ile ilgili yönetmeliklerini hazırlayarak, il genel meclisinin onayından geçirmek suretiyle yürürlüğe koyar ve bu esaslar üzerinden faaliyetlerini sürdürür. İl özel idaresinde çalışan memur ve sözleşmeli personel 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na; işçiler ise 1475 ve 4857 sayılı İş Kanunlarına tabi olup tüm personelin sosyal güvenlik işlemleri 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca gerçekleştirilmektedir. Uşak İl Özel İdaresi hizmetlerinin yerine getirilmesinde memur, sözleşmeli personel ve işçiler çalıştırılmaktadır. Çalıştırılan personele ilişkin bilgiler tabloda detaylandırılmıştır. Tablo 1: Personel Durumu Tablosu Personel İstihdam Türü İhdas Edilmiş Norm Kadro Sayısı Dolu Kadro Sayısı Memur 185 108 Sözleşmeli Personel - 2 Kadrolu İşçi 94 39 Geçici İşçi - - Toplam 279 149 696 Sayılı KHK Uyarınca Çalıştırılan Personel - 171 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 64’üncü Maddesi “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlığını taşımaktadır. Bu maddeye göre; İl özel idaresi, il genel meclisinin kararı üzerine yapacağı anlaşmaya uygun olarak görev ve sorumluluk alanlarına giren konularda yetkili

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 kılınmıştır. T.C. Sayıştay Başkanlığı, mahalli idareler üzerinde gerek 1982 Anayasası gerekse 6085 sayılı Kanun’un ilgili hükümleri gereği düzenlilik (mali ve uygunluk) ve performans denetimi yetkisine haizdir. Buna göre Sayıştay genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin; gelir, gider ve mallarına ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygun olup olmadığını denetler, sorumluların hesap ve işlemlerinden kamu zararına yol açan hususları kesin hükme bağlar. Sayıştay ayrıca Genel Yönetim kapsamındaki diğer idarelerde olduğu gibi özel idarelerin de mali konularda düzenlenecek yönetmelikler ile yönetmelik niteliğindeki düzenleyici işlemleri hakkında görüş bildirir. Kurumun, T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı, İller Bankası Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü, Belediyeler, T.C. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı, Mahalli İdare Birlikleri, Köylere Hizmet Götürme Birlikleri ile ilişkileri yanında; 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 6’ncı maddesinde belirtilen görev ve sorumluluklar, İl Özel İdaresine birçok bakanlık ve merkezi kuruluşla ilişki içinde olması sonucunu doğurmuştur. Bunlar içerisinde Milli Eğitim Bakanlığı, Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanlığı, Çevre Şehircilik ve İklim Bakanlığı, Orman ve Su İşleri Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Vakıflar Genel Müdürlüğü, Sağlık Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, Gençlik ve Spor Genel Müdürlüğü, Belediye Başkanlıkları sayılabilir. 1.3. Mali Yapı İl özel idaresi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na tabidir. İl özel idaresi bütçesi ile muhasebe işlemlerine ilişkin esas ve usuller, 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu, 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 44, 45 ve 48’inci, 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 65’inci ve 5355 Sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun 18 ve 22’nci maddelerine dayanılarak hazırlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, il özel idarelerinin gelir ve gider bütçelerinin hazırlanması, kesin hesabın çıkarılması, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin esas, usul, ilke ve standartların belirlenmesi amaçlarına göre faaliyet göstermelerini öngörmektedir. İl özel idarelerinin mali işlemlerin gerçekleştirilmesi ve muhasebeleştirilmesi kapsamında, harcamalarda ödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcı belgeler, bu belgelerin şekil ve türleri Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nde belirlenmiştir. İlin stratejik plânına uygun olarak hazırlanan bütçe, il özel idaresinin mali yıl ve izleyen iki yıl içindeki gelir ve gider tahminlerini gösteren, gelirlerin toplanmasına ve harcamaların yapılmasına izin veren bir meclis kararıdır. Bütçeye ayrıntılı harcama programları ile finansman programları eklenir. Bütçe yılı devlet mali yılı ile aynıdır. Vali tarafından hazırlanan bütçe tasarısı eylül ayı başında il encümenine sunulur. Encümen, bütçeyi inceleyerek görüşüyle birlikte kasım ayının birinci gününden önce il genel meclisine sunar. İl genel meclisi bütçe tasarısını yılbaşından önce aynen veya değiştirerek kabul eder. Ancak, meclis bütçe denkliğini bozacak biçimde gider artırıcı ve gelir azaltıcı değişiklikler yapamaz. İl özel idaresi bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir. İlçelerde bu yetki kaymakam tarafından kullanılır. İlçelere gönderilecek ödeneklerin, il özel idaresi mali kontrol yetkilisi tarafından vize edilmesi yeterlidir. Bu ödeneklerin harcanması sırasında ayrıca harcama öncesi kontrol işlemi yapılmaz. Her yıl bütçesinin kesin hesabı, vali tarafından hesap döneminin bitiminden sonra gelen mart ayı içinde encümene sunulur. Kesin hesap il genel meclisinin mayıs ayı toplantısında görüşülerek karara bağlanır. Kesin hesabın görüşülmesi ve kesinleşmesinde, bütçeye ilişkin hükümler uygulanır. Uşak İl Özel İdaresi bütçesinin hesaplarını Mali Hizmetler Müdürlüğü tutmaktadır. Muhasebe hizmetleri İçişleri Bakanlığının e-İçişleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. İl özel idare bütçesi, program bütçe esasına göre hazırlanmak suretiyle mali yıl içindeki gelir ve gider tahminlerini gösteren, gelirlerin toplanmasına ve harcamaların yapılmasına izin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 veren bir meclis kararıdır. İl özel idaresinin bütçe gelir ve giderlerine ilişkin tahminlerle, gerçekleşmelere aşağıdaki tablolarda yer verilmiştir. Tablo 2: 2023 Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu Giderin Çeşidi Önceki Yıldan Devreden Ödenekler (TL) Bütçe ile Verilen Ödenekler (TL) Kurum Dışı Ek/ Özel Ödenek (TL) Aktarmayla Eklenen/ Düşülen Ödenekler (TL) Net Bütçe Ödeneği (TL) Bütçe Giderleri Toplamı (TL) İptal Edilen Ödenekler (TL) Sonraki Yıla Devreden Ödenekler (TL) Personel Giderleri 1.904.741,61 51.728.000,00 73.816.081,01 -6.485.588,40 120.963.234,22 119.592.834,43 1.113,70 1.369.286,09 Sosyal Güvenlik Kurumlarına devlet pirimi Giderleri 595.721,20 7.202.000,00 11.618.700,48 -1.579.433,72 17.836.987,96 17.468.164,83 90,08 368.733,05 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 6.439.858,92 85.242.310,38 84.009.262,17 17.179.076,82 192.870.508,29 159.862.725,29 181.674,97 32.826.108,03 Faiz Giderleri 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Cari Transferler 0,00 4.610.185,29 2.286.000,00 695.119,82 7.591.305,11 7.590.294,80 1.010,31 0,00 Sermaye Giderleri 116.918.654,04 79.333.798,47 235.932.814,11 -5.991.645,71 426.193.620,91 284.638.243,42 20.093,74 141.053.510,95 Sermaye Transferleri 0,00 14.133.705,86 41.170.681,20 8.882.471,19 64.186.858,25 64.079.625,49 107.232,76 0,00 Borç Verme 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Yedek Ödenek 0,00 12.750.000,00 0,00 - 12.700.000,00 50.000,00 0,00 50.000,00 0,00 Toplam 125.858.975,77 255.000.000,00 448.833.538,97 0,00 829.692.514,74 653.231.888,26 361.215,56 175.617.638,12 Uşak İl Özel İdaresinin 2023 yılı bütçesi ile 255.000.000,00 TL ödenek öngörülmüş olup önceki yıldan devreden 125.858.975,77 TL ve yıl içinde eklenen 448.833.538,97 TL ödenekle birlikte 2023 yılı ödenek toplamı 829.692.514,74 TL olmuştur. Yıl içinde 653.231.888,26 TL bütçe gideri yapılmış, 361.215,56 TL ödenek iptal edilmiş, kalan 175.617.638,12 TL ödenek ise 2023 yılına devretmiştir. Tablo 3: 2023 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu Bütçe Gelirinin Ekonomik Kodu Bütçe Gelir Tahmini (TL) (A) Tahsilat Tutarı (TL) (B) Red ve İadeler (TL) (C) Net Tahsilat (TL) (D=B-C) Gerçekleşme Yüzdesi (%) (E=100xD/A) 01- Vergi Gelirleri 250.000,00 228.188,97 0,00 228.188,97 91,28 03- Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 6.505.000,00 34.170.325,47 9.000,00 34.161.325,47 525,15 04- Alınan Bağış ve Yardımlar 0,00 258.014.974,25 481.772,80 257.533.201,45 - 05- Diğer Gelirler 248.245.000,00 444.517.706,74 188.434,12 444.329.272,62 178,99 06- Sermaye Gelirleri 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 08-Alacaklardan Tahsilat 0,00 0,00 0,00 0,00 - 09- Red ve İadeler 0,00 0,00 0,00 0,00 - Toplam 255.000.000,00 736.931.195,43 679.206,92 736.251.988,51 288,73

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Buna göre 2023 yılında net bütçe geliri % 288,73 seviyesinde gerçekleşmiştir. Vergi gelirleri % 91,28 oranında, teşebbüs ve mülkiyet gelirleri % 525,15 oranında, diğer gelirler % 178,99 oranında gerçekleşmiştir. Tablo 4: 2023 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu Bütçe Giderlerinin Ekonomik Kodu 2023 Yılı Gider Bütçesi (TL) (A) 2023 Yılı Gerçekleşen (TL) (B) Gerçekleşme Yüzdesi (%) (C=100xB/A) 01-Personel Giderleri 51.728.000,00 119.592.834,43 231,20 02-SGK Devlet Pirim Giderleri 7.202.000,00 17.468.164,83 242,55 03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 85.242.310,38 159.862.725,29 187,54 04-Faiz Giderleri 0,00 0,00 - 05-Cari Transferler 4.610.185,29 7.590.294,80 164,64 06-Sermaye Giderleri 79.333.798,47 284.638.243,42 358,79 07-Sermaye Transferi 14.133.705,86 64.079.625,49 453,38 09-Yedek Ödenek 12.750.000,00 12.700.000,00 99,61 Toplam 255.000.000,00 665.931.888,26 261,15 Buna göre 2023 yılında bütçe giderleri % 261,15 seviyesinde gerçekleşmiştir. Personel giderleri başlangıç bütçesinde öngörülen tutarın % 231,20 oranında, sgk devlet primi giderleri % 242,55 oranında, mal ve hizmet alım giderleri % 187,54 oranında, cari transferler % 164,64 oranında, sermaye giderleri % 358,79 oranında, sermaye transferleri % 453,38 oranında gerçekleşmiştir. Faaliyet Sonuçları Tablosu’na göre; bütçe ile ilgili olsun ya da olmasın Uşak İl Özel İdaresinin faaliyetlerinden dolayı tahakkuk eden 2023 yılı faaliyet gideri 632.069.263,16 TL, faaliyet geliri 743.003.144,15 TL olup dönem olumlu faaliyet sonucu ise 110.933.880,99 TL olarak gerçekleşmiştir. Uşak İl Özel İdaresinin doğrudan hissedarı olduğu şirketler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir: Tablo 5: Uşak İl Özel İdaresinin Doğrudan Hissedarı Olduğu Şirketler Sıra No Şirketin Adı Toplam Sermaye Tutarı (TL) (A) Uşak İl Özel İdaresinin Sahip Olduğu Sermaye Tutarı (TL) (B) Hisse Oranı (%) C=100xB/A 1 Uşak İl Özel İdaresi Personel A.Ş. 100.000,00 100.000,00 100 2 Uşak Termal Turizm Tekstil Madencilik İnşaat A.Ş. 500.000,00 380.000,00 76 3 Sınırlı Sorumlu Uşak Pancar Ekicileri Kooperatifi - 100 - Bu kapsamda Uşak İl Özel İdaresininin, personel çalıştırılması hizmet alımı işi alanında

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 faaliyet gösteren Uşak İl Özel İdaresi Personel A.Ş. adında şirketin % 100’ü oranında, termal tesis işletme amacıyla kurulan ancak halihazırda halı ve kilim doluma atölyesi ile tarım market işletmeci işletmeciliği alanlarında faliyet gösteren Uşak Termal Turizm Tekstil Madencilik İnşaat A.Ş.’nin % 76’sı oranında ortaklık ilişkisi bulunmaktadır. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 1.4.1. Kamu İdaresinin Muhasebe Sistemi Uşak İl Özel İdaresinin muhasebe kayıt işlemleri Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre gerçekleştirilmektedir. Mahalli idarelerin hesap planı, 23.12.2012 tarihli ve 29214 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 46’ncı maddesinde ana hesap grupları, hesap grupları ve hesaplar itibariyle belirlenmiş çerçeve hesap planında yer alan hesaplardan oluşmaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hesap planında yer almamakla birlikte, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hesap planında yer alan herhangi bir hesabın kullanılması gerekliliği ortaya çıkarsa Yönetmelik’teki hesap planına ilave hesap eklemeye veya çıkarmaya, Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı yetkilidir. Ayrıca, mahalli idarelere ait detaylı hesap planları, bu Yönetmelik’te belirlenen hesap planı çerçevesinde Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle ilgili Bakanlıklarca hazırlanmaktadır. 1.4.2. Kamu İdaresinin Raporlama Sistemi Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 484 ve 485’inci maddeleri uyarınca; mali tablolar, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen ilkelere ve standartlara uygun olarak hazırlanır ve belirlenen sürelerde ilgililerin bilgisine sunulur. Bu bağlamda, İdarece üretilen cetvel ve temel mali tablolar ile diğer mali tablolar şunlardır: a) Mizan cetveli b) Temel mali tablolar

1. Bilanço
2. Faaliyet sonuçları tablosu
3. Nakit akış tablosu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 c) Diğer mali tablolar

1. Bütçe uygulama sonuçları tablosu
2. Gelirlerin ekonomik sınıflandırılması tablosu
3. Giderlerin fonksiyonel sınıflandırılması tablosu
4. Giderlerin ekonomik sınıflandırılması tablosu
5. Bütçe gelirlerinin ekonomik sınıflandırılması tablosu
6. Bütçe giderlerinin kurumsal sınıflandırılması tablosu
7. Bütçe giderlerinin fonksiyonel sınıflandırılması tablosu
8. Bütçe giderlerinin finansal sınıflandırılması tablosu
9. Bütçe giderlerinin ekonomik sınıflandırılması tablosu
10. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu. 1.4.3. Kamu İdaresi Tarafından Denetime Sunulan Defter, Tablo ve Belgeler 17.09.2020 tarih ve 31247 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay Başkanlığına gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuştur:

• Birleştirilmiş veriler defteri,
• Geçici ve kesin mizan,
• Bilanço,
• Faaliyet sonuçları tablosu
• İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Kamu İdaresinin denetimi; yukarıda belirtilen defter, tablo ve belgeler ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Denetim görüşü, Kamu İdaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürlerinin tasarlanmasına esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ İç kontrol sistemi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun Beşinci kısmında düzenlenmiştir. İç kontrol; idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, malî bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan mali ve diğer kontroller bütünüdür. Görev ve yetkileri çerçevesinde, malî yönetim ve kontrol süreçlerine ilişkin standartlar ve yöntemler Hazine ve Maliye Bakanlığınca, iç denetime ilişkin standartlar ve yöntemler ise İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından belirlenmekte, geliştirilmekte ve uyumlaştırılmaktadır. Bakanlık ve Kurul ayrıca, sistemlerin koordinasyonunu sağlar ve kamu idarelerine rehberlik hizmeti vermektedir. Bu doğrultuda, Kamu İç Kontrol Standartları; COSO modeli, INTOSAI Kamu Sektörü İç Kontrol Standartları Rehberi ve Avrupa Birliği İç Kontrol Standartları çerçevesinde Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenmiştir. Bakanlık tarafından hazırlanan ve 26.12.2007 tarihli ve 26738 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği ile kamu idarelerinde iç kontrol sisteminin oluşturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi amacıyla 18 standart ve bu standartlar için gerekli 79 genel şart belirlenmiştir. Tebliğ’de kamu idarelerinin, iç kontrol sistemlerinin Kamu İç Kontrol Standartlarına uyumunu sağlamak üzere; yapılması gereken çalışmaların tespit edilmesi, bu çalışmalar için eylem planı oluşturulması, gerekli prosedürler ve ilgili düzenlemelerin hazırlanmasına yönelik çalışmaları yürütmeleri gerektiği belirtilmiştir. İdarenin iç kontrol sistemi üzerinde aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır. Kontrol Ortamı Standartları

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir. İdarede “Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri” ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik- performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası, belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Hassas görevlere ilişkin prosedürler, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Risk Değerlendirme Standartları Stratejik plan, zamanında yayımlanmış ve içerik açısından mevzuata uygundur. İdare performans programı içerik olarak mevzuata uygun şekilde hazırlanmış ve zamanında yayımlanmıştır. İdare iç kontrol risklerini tam ve doğru şekilde belirlemiştir. Risklerin değerlendirilmesine yönelik çalışma (risklerin gerçekleşme ihtimali-olası etkisi belirlenerek önem düzeyine karar verme) yapılmıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları İdare tarafından yetkileri belirlemek amacıyla iş akış süreçleri hazırlanmıştır ve personele duyurulmuştur. İdare tarafından yetki devirleri mevzuata uygun yapılmıştır. İdarede yapılan görevlendirmelerde, bunları farklı kişiler arasında dağıtılarak “görevler ayrılığı” ilkesine uyulmuştur. İdarece belirlenen risklerin kabul edilebilir düzeye indirilmesine yönelik kontrol faaliyetleri ve sorumluları belirlenmiştir. Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Bilgi ve İletişim Standartları İdare faaliyet raporu içerik olarak mevzuata uygun hazırlanmıştır. İdarenin Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı mevcuttur son olarak 2019 yılında revize edilmiştir. İçerik olarak Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uygundur. İzleme Standartları

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 İdarenin tüm birimleri tarafından iç kontrol sistemi, yılda en az bir kez değerlendirilmekte ancak değerlendirme sonuçları İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kuruluna raporlanmamaktadır. Kamu İdaresinde iç denetim birimi kurulmuştur. İç denetim biriminin iç kontrol sistemine ilişkin denetim çalışması mevcut değildir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Uşak İl Özel İdaresi 2023 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ve Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının Bilançoda Birlikte Yer Alması İdarenin bilançosunda 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ile 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabının birlikte yer aldığı görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 59 Dönem Faaliyet Sonuçları hesap grubunu açıklayan 360’ıncı maddesinde; “(1) Bu hesap grubu, dönem olumlu veya olumsuz faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 (2) Dönem faaliyet sonuçları sonucun olumlu veya olumsuz olmasına göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-)” denilerek dönem sonunda faaliyet sonuçlarının olumlu veya olumsuz olabileceğine, niteliğine göre de faaliyet sonucunun ilgili hesaba kaydedileceğine açıklık getirilmiştir. Uşak İl Özel İdaresi 2022 yılı Bilançosu ve Faaliyet Sonuçları Tablosu incelendiğinde, kurumun birimleri arasında yer alan İlçe Özel İdare Müdürlüklerinde gerçekleşen olumsuz faaliyet sonucu ile İl Özel İdaresinde gerçekleşen olumlu faaliyet sonucunun karşılıklı mahsubu gerçekleştirilmeden hem 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı hem de 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı ile bilançoya yansıtıldığı görülmüştür. Bir idarenin faaliyetlerinden kaynaklanan sonucun aynı anda hem olumlu hem de olumsuz olarak gerçekleşmesi mümkün olamayacağından, Uşak İl Özel İdaresi 2022 yılı bilançosunda 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ve 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabının bir arada gösterilmesinin yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine aykırı olduğu görülmüştür. Kamu idaresi cevabında, E-İçişleri Analitik Muhasebe sisteminde merkez ve ilçe özel idare müdürlüklerinin dönem sonu işlemlerinin konsolidesinin otomatik olarak gerçekleştirilmemesi nedeniyle ilgili hesapların birlikte çalıştığını bu nedenle bilançoda birlikte yer aldığını, Analitik Muhasebe Modülündeki bu eksikliğin giderilmesi için bulgu konusu hususun İçişleri Bakanlığı Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğüne bildirileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, mali tabloların gerçek durumunu yansıtacak şekilde 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ve 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının bilançoda bir arada gösterilmemesi gerekmektedir. BULGU 2: Geçici Kabulü Yapılan Yapım İşlerinin Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabından İlgili Duran Varlık Hesabına Aktarılmaması İdare tarafından geçici kabulü yapılan ve ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılması gereken bakım onarım, tadilat, güçlendirme ve yapım işlerine ait harcamalarının hali hazırda 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda kayıtlı olduğu görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 204 ve 205’inci maddelerinde; yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda izlenmesi; tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarların da bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilmek suretiyle muhasebeleştirilmesi gerektiği belirtilmiştir. Yapılan incelemede, 2023 hesap dönemi içerisinde muhtelif tarihlerde geçici kabulü yapılan 23 adet bakım, onarım, tadilat, güçlendirme vb. yapım işlerinin 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı’nda kayıtlı olduğu ve ilgili varlık hesaplarına aktarılmadığı tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında, bulgu doğrultusunda işlemlerin gerçekleştirileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarların, bilançonun ve ilgili hesapların hatalı görünmesine sebebiyet vermemesi açısından maddi duran varlık hesaplarına aktarılması gerekmektedir. BULGU 3: Tahsis Edilen ve Tahsisli Kullanılan Taşınmazların Muhasebe Kayıtlarında İzlenmemesi İdare tarafından başka kurumlara tahsis edilen ve başka kurumlarca idareye tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarında takip edilmediği görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin maddi duran varlıklar hesap grubuna ilişkin işlemlerin anlatıldığı 187’nci maddesinde; kamu idarelerinin mülkiyetindeki taşınmazlardan diğer kamu idarelerine tahsis edilenler ile kamu idaresince tahsisli kullanılan taşınmazların yardımcı hesaplar itibariyle izleneceği ifade edilmiştir.
Aynı Yönetmeliğin 250 Arazi ve Arsalar Hesabı’nın işleyişini düzenleyen 189’uncu maddesinde; tahsise konu edilen arazi ve arsaların tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden bu hesaba alacak, 500 Net Değer Hesabı’na borç; tahsise konu edilen arazi ve arsaların tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, 500 Net Değer Hesabı’na alacak kaydedileceği; 252 Binalar Hesabı’nın işleyişini düzenleyen 193’üncü maddesinde; tahsise konu edilen binaların tahsis eden kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değer üzerinden bu hesaba alacak, 500 Net Değer Hesabı’na borç; varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarının 500 Net Değer Hesabı’na alacak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na borç

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 kaydedileceği; tahsise konu edilen binaların tahsis edilen kamu idaresine hizmet veren muhasebe birimince kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba borç, 500 Net Değer Hesabı’na alacak; varlığa ilişkin ayrılmış amortisman tutarının 500 Net Değer Hesabı’na borç, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’na alacak kaydedileceği, belirtilmiştir. Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planı’na göre İdarenin tahsis ettiği taşınmazlar için Yönetmelik gereği yapacağı kayıtlarda kullanacağı hesaplar; 250.02 ve 252.02 Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar Hesapları, 500.11 Tahsis Edilen Taşınmazlar Hesabı ve 500.13 Tahsis Edilen Taşınmazlar İçin Ayrılmış Amortisman Tutarları Hesabı’dır. İdarenin tahsisli olarak kullandığı taşınmazlar için ise 250.03 ve 252.03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Hesapları ile 500.12 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar Hesabı’nın kullanılacağı belirtilmiştir. Yapılan incelemede, İdare tarafından diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilen taşınmazlar ile diğer kamu kurum ve kuruluşları tarafından İdareye tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarında takibinin yapılmadığı görülmüştür. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve açıklamalara göre, diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilen ve başka kurumlarca İdareye tahsis edilen taşınmazların İdarenin muhasebe kayıtlarında izlenmemesi nedeniyle mali tablolarda yer alan 250 Arazi ve Arsalar, 252 Binalar, 257 Birikmiş Amortismanlar ve 500 Net Değer Hesabı doğru veri üretmediğinden mali tablolarda bu hesaplar itibariyle hataya neden olunmuştur. Kamu idaresi cevabında, tahsis edilen ve tahsisli olarak kullanılan taşınmazların kaydının Yönetmelik hükümlerine uygun olarak yapılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, İl Özel İdaresi tarafından diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edilen ve başka kurumlarca İl Özel İdaresine tahsis edilen taşınmazların muhasebe kayıtlarının yapılmaması, gerek muhasebenin temel kavramları arasında yer alan tam açıklama ilkesine gerekse yukarıda bahsi geçen mevzuat hükümlerine uygun olmadığından, taşınmaz tahsislerinin ve bu taşınmazlar için ayrılmış amortisman tutarlarının ilgisine göre 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 500 Net Değer Hesabı’na yardımcı hesap kodları kullanılarak kaydedilmesi uygun olacaktır. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 BULGU 1: Duran Varlıklar Amortisman Defteri’nin Tutulmaması İl Özel İdaresinin Duran Varlıklar Amortisman Defteri’nin hiçbir maddi varlık için tutulmadığı görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinde bir yıldan fazla kullanılabilen ve yıpranmaya, aşınmaya veya kıymetten düşmeye maruz kalan maddi duran varlıklar için amortisman ayrılacağı belirtilmiştir. Aynı Yönetmeliğin 491’inci maddesinde ise; idarelerce tutulacak defterler arasında Duran Varlıklar Amortisman Defteri’nin olduğu ve bu deftere nasıl kayıt yapılacağı ayrıntılı bir şekilde düzenlenmiştir. Bununla beraber 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Amortisman ve Tükenme Paylarını düzenleyen Muhasebat Genel Müdürlüğünün 47 Sıra No.lu Genel Tebliği’nin “Amortisman ve tükenme payı süre ve oranları” başlıklı 6’ncı maddesinde amortisman ve tükenme payı süresinin, duran varlıkların aktife girdiği yıldan başlayacağı hüküm altına alınmıştır. Aynı Tebliğ’in 9’uncu maddesinde; amortismana tabi her bir varlığın Duran Varlıklar Amortisman Defteri’ne kaydedileceği hükme bağlanmıştır. Yapılan incelemede, İl Özel İdaresinin 2023 hesap dönemine ait aktifinde bulunan duran varlıkları için Duran Varlıklar Amortisman Defteri’nin kullanılmadığı görülmüştür. Amortisman defterinin tutulmaması dolayısıyla, amortisman tutarlarının hem hata riski barındırdığı hem de tutarların takibinin ve kontrolünün yapılmasında güçlük yaşanmasına sebep olunduğu görülmüştür. Kamu idaresi cevabında, taşınmaz kayıtlarında E-İçişleri Projesi Taşınmaz Modülü'nün kullanıldığını, ancak söz konusu modülde duran varlıkların amortisman defteri verilerinin bulunmadığını ve bu nedenle duran varlıklar amortisman defterinin tutulamadığını belirtmiş ise de E-İçişleri Modülünde duran varlıklar amortisman defteri verilerinin bulunmamasının, Tebliğ ekinde yer alan Duran Varlıklar Amortisman Defterinin tutulmasına engel olmayacağı tabiidir. Sonuç olarak, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı’nın tam ve güvenilir bilgi vermesini sağlamak amacıyla Duran Varlıklar Amortisman Defteri’nin tutulması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 BULGU 2: Mahsup Dönemine Aktarılan Ön Ödemelerin Yılı Bütçesi ile İlişkilendirilmemesi İdarenin 2022 yılı dönem sonu itibarıyla 165 Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabında izlediği ve mahsup dönemi içinde 2022 yılı bütçesi ile ilişkilendirmesi gereken ön ödeme tutarlarını 2023 yılı bütçesine gider kaydettiği görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 395’inci maddesinde, mali yıl içinde kamu görevlilerine veya harcama yetkilisi mutemedine bütçedeki ödeneğine dayanılarak verilen avanslar ile açılan kredilere ait mal teslim edildiği veya hizmet o yıl sonuna kadar yapıldığı halde, herhangi bir nedenle mahsup belgeleri yılı geçtikten sonra verilenler veya mahsup belgeleri yılı içinde verildiği halde muhasebe birimince inceleme işinin sona ermemesi dolayısı ile mahsup dönemine aktarılmış olan tutarların, muhasebe birimince, geçen yıl bütçe mahsupları hesabına kaydedilmek suretiyle mahsup dönemi sonuna kadar kapatılacağı ve geçen yıla ait bütçe giderlerinin ilgili bütçe tertibiyle ilişkilendirilerek 834 Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabı ile muhasebeleştirileceği belirtilmiştir. Yönetmelik’in 137’nci maddesinde mahsup dönemine aktarılan iş avans ve kredileri ile personel avanslarının izlendiği 165 Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabının, 419 ve 421’inci maddelerinde ise mahsup dönemine aktarılan ön ödemeler için saklı tutulan ödenekler ile bunlardan mahsup dönemi sonuna kadar kullanılanlar veya tenkis edilenlerin izlendiği 906 Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabı ile 907 Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabının işleyişine açıklık getirilmiştir. Buna göre herhangi bir nedenle mahsubu yapılamayan avans ve kredi tutarları, saklı tutulan aynı miktardaki ödenekleri ile birlikte ertesi yıl içerisinde kapatılmak üzere mahsup dönemine aktarılmalı, devredilen tutarlara ait mahsup belgeleri, mahsup dönemi içerisinde muhasebe birimine verildiğinde geçen yıl bütçe mahsupları hesabına kaydedilerek mahsup işlemi yapılmalı ve saklı tutulan ödenekler kapatılmak suretiyle verilen avans ve kredilerin ilgili olduğu yıl bütçesi ile ilişkilendirilmesi sağlanmalıdır. Yapılan incelemede, 165 Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabında izlenen ve 2022 yılı dönem sonu itibarıyla mahsup dönemine aktarılması gereken 569.523,64 TL tutarındaki ön ödeme tutarının, 906 Mahsup Dönemine Aktarılan Kullanılacak Ödenekler Hesabı ve 907 Mahsup Dönemine Aktarılan Ödenekler Hesabı ile ilişkilendirilmeden 2023 yılı muhasebe kayıtlarına aktarıldığı, sonrasında da 834 Geçen Yıl Bütçe Mahsupları Hesabı ile ilişkilendirilmeden 2023 yılı bütçesinden giderleştirildiği görülmüştür. Bu nedenle, 2023 yılı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 830 Bütçe Giderleri Hesabının olması gerekenden 569.523,64 TL fazla gösterilmesine neden olunmuştur. Kamu idaresi cevabında, sorunun E-İçişleri Bütçe ve Muhasebe Modülü üzerinden düzeltilemediğini, bu konuda İçişleri bakanlığı Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğüne gerekli bildirimin yapılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, mahsubu yapılamayan avans ve kredi tutarları, saklı tutulan aynı miktardaki ödenekleri ile birlikte ertesi yıl içerisinde kapatılmak üzere mahsup dönemine aktarılmalı, geçen yıl bütçe mahsupları hesabına kaydedilerek mahsup işlemi yapılmalı ve ilgili olduğu yıl bütçesi ile ilişkilendirilmesi sağlanmalıdır. BULGU 3: İdarenin Mülkiyetinde Bulunan Bazı Taşınmazların Mevzuata Aykırı Tahsis Edilmesi İl Özel İdarenin mülkiyetinde bulunan bazı taşınmazların mevzuata aykırı olarak tahsis edildiği tespit edilmiştir. 5302 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesine göre; taşınmaz mal alımına, satımına, trampa edilmesine, tahsisine, tahsis şeklinin değiştirilmesine veya tahsisli bir taşınmazın akar haline getirilmesine izin verilmesi; üç yıldan fazla kiralanmasına ve süresi yirmi beş yılı geçmemek kaydıyla bunlar üzerinde sınırlı aynî hak tesisine karar verilmesine, İl Genel Meclisinin yetkili olduğu belirtilmiştir. Aynı Kanun’un “Diğer kuruluşlarla ilişkiler” başlıklı 64. maddesinin (c) bendinde; kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları, dernekler, vakıflar ve 507 sayılı Esnaf ve Küçük Sanatkarlar Kanunu kapsamına giren meslek odaları ile ortak hizmet projeleri gerçekleştirebileceği, (d) bendinde ise; kendilerine ait taşınmaz malları, asli görev ve hizmetlerinde kullanılmak ve süresi yirmibeş yılı geçmemek üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlarına tahsis edebileceği, bu taşınmazların, tahsis amacı dışında kullanılması durumunda, tahsis işleminin iptal edileceği belirtilmiştir. 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Taşınmaz tahsisi” başlıklı 47’nci maddesinde; kamu idarelerinin, kanunlarında veya Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen kamu hizmetlerini yerine getirebilmek için mülkiyetlerindeki taşınmazlarla, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerleri, birbirlerine ve köy tüzel kişiliklerine bedelsiz olarak tahsis edebileceği ve tahsis edilen bu taşınmazların amaçları dışında kullanılamayacağı belirtilmiştir. Ayrıca maddenin uygulanmasına ilişkin esas ve usûllerin Çevre ve Şehircilik Bakanlığınca

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği belirtilmiştir. Bu kapsamda çıkarılan yönetmelik ise Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmeliktir. Mezkûr Yönetmelik’in “Amaç ve kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde; Yönetmelik’in amacının; kamu idarelerinin mülkiyetlerindeki taşınmazların birbirlerine bedelsiz olarak tahsis ve devri ile ilgili işlemlerin usul ve esaslarını belirlemek olduğu belirtilmiş, “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde de; kamu idaresini tahsis açısından, Yönetmelik ekindeki idareleri ifade edeceği belirtilmiştir. Yönetmelik ekinde ise; genel bütçeli idareler, yükseköğretim kurulu, üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitüleri, özel bütçeli diğer idareler, düzenleyici ve denetleyici kurumlar, sosyal güvenlik kurumları ve mahallî idareler (belediyeler, belediyelere bağlı ve belediyelerin kurdukları ve üye oldukları birlik ve idareler, il özel idareleri ve il özel idarelerine bağlı ve il özel idarelerinin kurdukları ve üye oldukları birlik ve idareler) kapsama alınmıştır. Yapılan incelemede, Uşak İl Özel İdaresinin 2023 hesap dönemi içerisinde tahsis verdiği 8 taşınmazından; 2 taşınmazını özel idarenin şirketine, 1 taşınmazını derneğe, 1 taşınmazını da vakfa tahsis ettiği görülmüştür. Yukarıda bahsedilen mevzuat hükümleri çerçevesinde konu değerlendirildiğinde; tahsis işleminin ancak kamu idareleri arasında olabileceği, yani tahsis işlemine konu taşınmazın ancak bir kamu idaresi tarafından başka bir kamu idaresine yapılabileceği anlaşılmaktadır. Kamu idareleri ise; 5018 sayılı Kanun’un “Taşınmaz tahsisi” başlıklı 47’nci maddesine istinaden, maddenin uygulanmasına ilişkin esas ve usulleri belirlemek amacıyla çıkarılan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik’te sayılmıştır. Bu kapsamda mahalli idarelere ait şirketlerin ve derneklerin tahsis yapılabilecek kamu idareleri kapsamında olmadığı, ayrıca bu tahsislerle ilgili bir proje ve/veya Çevre Şehircilik Bakanlığının onayı olmadığı görülmüştür. Dolayısıyla söz konusu taşınmaz tahsisi mevzuat hükümlerine uygun değildir. Kamu idaresi cevabında, şirketlere bedelsiz olarak kar amacı gütmemeleri, dernek ve vakıflara ise 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 64. maddesi kapsamında, kamuya yararlı dernek ve vakıf olmaları nedeniyle taşınmaz tahsis işlemlerinin yapıldığnı belirtmiş ise de taşınmaz tahsisi yalnızca kamu idareleri arasında olabileceğinden şirketlere yapılan tahsisin hukuka uygun olmadığı. Ayrıca kamuya yararlı dernek ve vakıflara dayanak gösterilen 5302 Sayılı Kanun'un 64. maddesinin (c) bendi, tahsis ile ilgili bir madde olmayıp ortak hizmet projesi yapılabileceğine ilişkindir. Nitekim Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü 09/02/2022 tarih ve E-14399437-622.02-2565576 sayılı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 Ortak Hizmet Projesi başlıklı genelgesinde; dernek ve vakıflara idare taşınmazlarının uzun süre kullandırılması ortak hizmet projesi değil tahsis niteliğinde olduğu, dolayısıyla ortak hizmet projesi adı altında da olsa dernek ve vakıflara taşınmaz tahsisi yapılamayacağı açık biçimde belirtilmiştir. Sonuç olarak, yukarıda bahsedilen durum dolayısıyla mevzuata aykırı olduğu düşünülen tahsis işlemlerine son verilmesi gerekmektedir. BULGU 4: Kullanılan Muhasebe Sisteminin Mevzuatın Gerekliliklerini Karşılamaması İdare tarafından muhasebe ve mali işlemlerin yürütülmesinde kullanılan e-İçişleri sisteminin bazı yönleriyle Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer alan gereklilikleri karşılamadığı görülmüştür. a) Amortisman işlemlerine ilişkin kayıtların sistem üzerinden hesaplanarak yapılamaması İl Özel İdarelerince kullanılan e-İçişleri sisteminin hurdaya ayrılanlar dışında amortismana tabi varlıklar için amortisman ayrılması işlemlerinin sistem üzerinde yapılamadığı görülmüştür. Dönem sonunda Kamu Hesapları Bilgi Sistemine mali verilerin yüklenmesi sırasında amortismanların sistem üzerinden değil elle hesaplandığı ve verilerin bu şekilde girildiği görülmüştür. Söz konusu amortisman hesaplarının elle yapılması amortismanların takibini ve hesap hatalarının yapılma riskini arttırmakta olup bu işlemlerin sistem üzerinden yürütülmesi gerektiği düşünülmektedir. b) Tahakkuku Tahsiline Bağlı İdare Gelirlerinin Mevzuata Aykırı Olarak Gelirlerden Alacaklar Hesabında Muhasebeleştirilmesi İdarenin, tahakkuku tahsiline bağlı gelirlerin tahsilat kayıtlarında 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabını aynı yevmiye kaydında borç ve alacak çalıştırdığı görülmüştür. İdarece peşin olarak tahsil edilen harçlar, gelirler ve teminatlar tahakkuku tahsiline bağlı gelirlerdir. Mahalli idareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı” başlıklı 87’nci maddesinde; nitelikleri itibarıyla tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak yapılan tahsilatların bu hesapla ilişkilendirilmeyeceği belirtilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 Yukarıda belirtilen mevzuat hükmü uyarınca nitelikleri itibariyle tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak yapılan tahsilatların 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile ilişkilendirilmemesi, tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların 100 Kasa Hesabı ya da 102 Banka Hesabına borç, 600 Gelirler Hesabına alacak; diğer taraftan 800 Bütçe Gelirleri Hesabına alacak, 805 Gelir Yansıtma Hesabına borç kaydedilmesi gerekmektedir. Yapılan incelemede, İdare tarafından tahakkuku tahsiline bağlı gelirler tahsil edildiğinde, tahsilatların muhasebeleştirildiği muhasebe işlem fişlerinde aynı gelir için yersiz şekilde tahakkuk kayıtları yapıldığı ve 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına ilk önce borçlandırıldığı sonra da tekrar alacaklandırılarak hesabın kapatıldığı görülmüştür. Sorunun İl Özel İdarelerinin kullanması amacıyla İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan e-İçişleri sistemi Bütçe ve Muhasebe Modülünden kaynaklandığı, İdarenin bu tahsilatlarla ilgili doğru kayıtları ancak elle tahsilat girişi yapıldığında gerçekleştirebildiği ve sistemdeki hesapların işleyişiyle ilgili tasarruf yetkisinin bulunmaması göz önüne alındığında bu hesabın kullanımına ilişkin işlemlerin İçişleri Bakanlığınca düzeltilmesi gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında, E-içişleri modüllerindeki ilgili eksikliklerin tamamlanması için İçişleri Bakanlığı Bilgi Teknolojileri Genel Müdürlüğüne bildirim yapılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, İdare tarafından gerçekleştirilecek gelir tahakkuk kayıtlarında gerekli kontroller yapılarak Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine uygun olarak gelir türlerinin tasnifi yapılıp peşin olarak tahsil ettiği çeşitli gelirlerin muhasebe kayıtlarının mevzuata uygun şekilde gerçekleştirilmesiyle ilgili gerekli sistemsel düzeltmelerin yapılmasının sağlanması gerekmektedir. BULGU 5: Merkezi İdare Kuruluşlarının Cari Nitelikli Harcamalarının Özel İdare Tarafından Yapılması İl Özel İdaresine merkezi idare kuruluşları tarafından cari nitelikteki harcamalar için ödenek aktarıldığı ve bu ödeneğin İl Özel İdaresi tarafından kullanıldığı görülmüştür. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun “İl Özel İdaresinin görev ve sorumluluklarını” düzenleyen 6’ncı maddesinin Ek fıkrasında; Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının; yapım, bakım ve onarım işleri, devlet ve il yolları, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon, enerji nakil hattı, sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskan, gençlik ve spor gibi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 hizmetlere ilişkin yatırımlar ile bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının görev alanına giren diğer yatırımları, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilecekleri; aktarma işleminin ilgili bakanın onayıyla yapılacağı ve bu ödeneklerin tahsis amacı dışında kullanılamayacağı; işin, İl Özel İdaresinin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılacağı hükme bağlanmıştır. Yukarıda sayılan mevzuat hükümleri uyarınca idareler sadece maddede belirtilen ve yatırım harcaması olarak değerlendirilebilecek harcamaları için İl Özel İdaresine ödenek aktarabilecektir. Ancak 112 Acil Çağrı Merkezinin ve İl Milli Eğitim Müdürlüğünün cari harcama niteliğindeki kırtasiye, akaryakıt, mal ve hizmet alımı vb. giderleri için İçişleri Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığınca ödenek aktarılmakta ve söz konusu aktarma İl Özel İdaresince kabul edilerek bu harcamalar İl Özel İdaresi üzerinden gerçekleştirilmektedir. Yapılan incelemede, Milli Eğitim Bakanlığının aktardığı tutardan 1.214.283,80 TL, İçişleri Bakanlığının aktardığı tutardan 1.852.678,32 TL olmak üzere toplam 3.066.962,12 TL tutarındaki cari harcama niteliğindeki ödeneklerin Uşak İl Özel İdaresine aktarıldığı ve harcamalarının İdare tarafından yapıldığı görülmüştür. Kamu idaresi cevabında, bulgu doğrultusunda gerekli yazışma ve işlemlerin yapılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, merkezi idare kurumlarınca Uşak İl Özel İdaresine yapılacak aktarmalar, sadece ilgili kurumların yatırım hizmetlerini kapsamakta olup cari nitelikteki giderler için ödenek aktarılmaması ve bu giderlerin İl Özel İdaresince gerçekleştirilmemesi gerekmektedir. BULGU 6: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payının Tahsil Edilmemesi Uşak Belediyesi tarafından emlak vergileri ile tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının Uşak Belediyesinden tahsil edilmediği ve bu hususta İdare tarafından hukuki sürecin işletilmediği görülmüştür. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 12’nci maddesinin altıncı fıkrasında, belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere 29.7.1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanunu’nun 8’inci ve 18’inci maddeleri uyarınca mükellef hakkında tahakkuk

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 eden emlak vergisinin %10’u nispetinde taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payının tahakkuk ettirileceği ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edileceği hüküm altına alınmıştır. Aynı maddenin yedinci fıkrasında, tahsil edilen miktarın, il özel idaresi tarafından açılacak özel hesapta toplanacağı; bu miktarın, il özel idaresince ve belediyelerce kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan projeler kapsamında kamulaştırma, projelendirme, plânlama ve uygulama konularında kullanılmak üzere il özel idaresine ve il sınırları içindeki belediyelere vali tarafından aktarılacağı ve bu payın valinin denetiminde kullanılacağı ifade edilmiştir. Diğer yandan, 2863 sayılı Kanun’a dayanılarak çıkarılan Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik’in 5’inci maddesinde katkı payının tarh, tahakkuk ve tahsiline ilişkin düzenlemelere yer verilmiştir. Aynı Yönetmelik’in 6’ncı maddesinde belediyelerce katkı payı olarak tahsil olunan tutarların, tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine veya yatırım izleme ve koordinasyon başkanlıklarına bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde katkı payı hesabına yatırılacağı hüküm altına alınmıştır. Yapılan incelenmede, 2023 hesap dönemine ait ilk 5 ay ilgili tutarlar nizami olarak tahsil edilmekle birlikte hesap dönemine ait kalan aylar itibariyle gecikme zammı dahil toplam 8.025.480,57 TL tutarında taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı payının tahsil edilmediği ve bu durumla ilgili hukuki sürecin de işletilmediği tespit edilmiştir. Kamu idaresi cevabında, bulgu doğrultusunda gerekli takibatın yapılarak hukuki süreçlerin işletileceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, idarenin gelir kaybının önüne geçilmesi için söz konusu tutarların tahsilinin sağlanması hususunda gerekli takibatın yapılması ve hukuki süreçlerin işletilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Uşak İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 8. EKLER EK-1: BULGULARA İLİŞKİN İZLEME TABLOSU Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ve Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının Bilançoda Birlikte Yer Alması 2018 Yerine Getirilmedi Kurum tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmadığından bulgunun gereği yerine getirilmemiştir. Bu nedenle söz konusu husus Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular bölümünün 1'inci bulgusu olarak Raporda yeniden bulgu konusu edilmiştir.