2023 - GİRESUN İL ÖZEL İDARESİ.pdf

GİRESUN İL ÖZEL İDARESİ Kasım 2024

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 8
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 8
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 8
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 9
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 11
7. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 11

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Personel Durumu ......................................................................................................... 3 Tablo 2: 2023 Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu ........................................................ 4 Tablo 3: 2023 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu ............................................................................... 4 Tablo 4: 2023 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu ............................................................................... 5 Tablo 5: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2021-2023) Seyri ............................................................. 5 Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2021-2023) Seyri ............................................................ 6 Tablo 7: Özel İdarenin Doğrudan Hissedarı Olduğu Şirketler ................................................... 6

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

1. Kamu İhale Kanunu Hükümlerine Uyulmadan İdareye Ait Şirketten Agrega Alınması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Giresun İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Giresun İl Özel İdaresi 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 3'üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinden birisi olup faaliyetlerini 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun verdiği yetki ve sorumluluklar çerçevesinde yürütmektedir. Bu itibarla il özel idareleri il halkının mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan, karar organı olan il genel meclisi seçimle oluşturulan, idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişiliğidir. İl özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisi Validir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 6'ncı maddesine göre İl Özel İdaresi, mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla; a) Gençlik ve spor, sağlık, tarım, sanayi ve ticaret; Belediye sınırları il sınırı olan Büyükşehir Belediyeleri hariç ilin çevre düzeni plânı, bayındırlık ve iskân, toprağın korunması, erozyonun önlenmesi, kültür, sanat, turizm, sosyal hizmet ve yardımlar, yoksullara mikro kredi verilmesi, çocuk yuvaları ve yetiştirme yurtları; ilk ve orta öğretim kurumlarının arsa temini, binalarının yapım, bakım ve onarımı ile diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin hizmetleri il sınırları içinde, b) İmar, yol, su, kanalizasyon, katı atık, çevre, acil yardım ve kurtarma; orman köylerinin desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe tesisine ilişkin hizmetleri belediye sınırları dışında, c) Bisiklet yollarının ve şeritlerinin, bisiklet ve elektrikli skuter park ve şarj istasyonlarının, yaya yollarının ve gürültü bariyerlerinin planlanması, projelendirilmesi, yapımı, bakımı ve onarımıyla ilgili işleri, yapmakla görevli ve yetkilidir. Ayrıca bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları, kendi görev alanına giren sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskân, gençlik ve spor gibi hizmetler ile bu kurum ve kuruluşların ildeki tüm yapım, bakım ve onarım işlerini kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilir. Bakanlıklar ve merkezi idare kuruluşlarından aktarılan bu tür ödenekler ile gerçekleştirilecek yatırımlar il özel idarelerince tüm il sınırları içerisinde yapılabilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Giresun İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 97'nci maddesinde mahalli idareleri ve bunların merkezi idare ile olan alaka ve münasebetlerini düzenlemek Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının görevleri arasında sayılmıştır. Bu amaçla İçişleri Bakanlığı bünyesinde bulunan Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü kaldırılarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı teşkilatı bünyesinde Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü kurulmuştur. Söz konusu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 100'üncü maddesinde de; mahalli idarelerin iş ve işlemlerine dair mevzuatla verilen görev ve hizmetleri yapmak yeni kurulan Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına yerel yönetimler hakkında verilen yetki ve görevlerin yanında, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ile İçişleri Bakanlığına verilen il özel idaresinin teşkilatı ve işleyişi üzerinde düzenleme, izin ve onay verme görev ve yetkileri halen devam etmektedir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idarelerinin organlarının çalışma usulleri, norm kadrolarının belirlenmesi, üst yönetici olarak vali ve genel sekreterin atanması, idari denetimi, bütçe ve muhasebe sisteminin oluşturulması, borçlanma izni, işletme ve şirket kurulması ile yurtdışı ilişkilerin yürütülmesi konularında İçişleri Bakanlığının vesayet denetimi altındadır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları İl özel idaresinin organları; il genel meclisi, il encümeni ve validir. Vali, il özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Görev ve yetkileri 5302 sayılı Kanun'un 30'ncu maddesinde sayılan Vali, il özel idaresi teşkilâtının en üst amiri olarak il özel idaresi teşkilâtını sevk ve idare etmektedir. İl özel idaresi personeli vali tarafından atanır. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 9'uncu maddesi gereğince; İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin karar organıdır ve ildeki seçmenler tarafından seçilmiş üyelerden oluşur. İl Genel Meclisi, başkan dâhil 23 üyeden oluşmaktadır. Birimlerin kurulması, kaldırılması veya birleştirilmesi İl Genel Meclisi Kararı ile olur. İl encümeni ise valinin başkanlığında, genel sekreter ile il genel meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından seçeceği üç üye ve valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği iki üyeden oluşan il özel idaresinin icra organıdır. Genel sekreter, il özel idaresi hizmetlerini vali adına ve onun emirleri yönünde, mevzuat hükümlerine, il genel meclisi ve il encümeni kararlarına, il özel idaresinin amaç ve politikalarına, stratejik plan ve yıllık çalışma programına göre düzenler ve yürütür. Genel

T.C. Sayıştay Başkanlığı Giresun İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 sekreter, valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile atanır ve aynı usulle görevden alınır. İl özel idaresi teşkilat yapısında; Valiye bağlı bir Genel Sekreterlik birimi bulunmaktadır. Bu birim, Genel Sekter, Genel Sekreter Yardımcıları ve Emlak ve İstimlak Müdürlüğü, Encümen Müdürlüğü, İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü, Mali Hizmetler Müdürlüğü, Destek Hizmetleri Müdürlüğü, İmar ve Kentsel İyileştirme Müdürlüğü, Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü, Tarımsal Hizmetler Müdürlüğü, Plan Proje ve Yatırım İnşaat Müdürlüğü, Yol ve Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü, Su ve Kanal Hizmetleri Müdürlüğü, Sağlık İşleri Müdürlüğü, Bilgi İşlem Müdürlüğü ve Hukuk Müşavirliği birimlerinden oluşmaktadır. Teşkilatlanmada oluşturulan her birim, kendi faaliyet ve görev alanları ile ilgili yönetmeliklerini hazırlayarak, İl genel meclisinin onayından geçirmek suretiyle yürürlüğe koyar ve bu esaslar üzerinden faaliyetlerini sürdürür. İl özel idaresinde çalışan memur ve sözleşmeli personel 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na, işçiler ise 1475 ve 4857 sayılı İş Kanunlarına tabi olup tüm personelin sosyal güvenlik işlemleri 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca gerçekleştirilmektedir. Giresun İl Özel İdaresi hizmetlerinin yerine getirilmesinde memur, sözleşmeli personel ve işçiler çalıştırılmaktadır. Çalıştırılan personele ilişkin bilgiler tabloda detaylandırılmıştır. Tablo 1: Personel Durumu Personel İstihdam Türü İhdas Edilmiş Norm Kadro Sayısı Dolu Kadro Sayısı Memur 227 151 Sözleşmeli Personel - - Kadrolu İşçi 105 35 Geçici İşçi - - Toplam 332 186 696 sayılı KHK Uyarınca Çalıştırılan Personel 394 1.3. Mali Yapı İl özel idaresi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'na tabidir. İl özel idaresi bütçesi ile muhasebe işlemlerine ilişkin esas ve usuller, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 49'uncu, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 44, 45 ve 48'inci, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 65'inci ve 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 18 ve 22'nci maddelerine dayanılarak hazırlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nde belirlenmiştir. İl özel idarelerinin mali işlemlerin gerçekleştirilmesi ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Giresun İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 muhasebeleştirilmesi kapsamında, harcamalarda ödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcı belgeler, bu belgelerin şekil ve türleri Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği'nde belirlenmiştir. İl Özel İdaresi bütçesinin hesapları Mali Hizmetler Müdürlüğünce tutulmaktadır. Muhasebe hizmetleri İçişleri Bakanlığının e-İçişleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. İl özel idare bütçesi, program bütçe esasına göre hazırlanmak suretiyle mali yıl içindeki gelir ve gider tahminlerini gösteren, gelirlerin toplanmasına ve harcamaların yapılmasına izin veren bir meclis kararıdır. İl özel idaresinin bütçe gelir ve giderlerine ilişkin tahminlerle, gerçekleşmelere aşağıdaki tablolarda yer verilmiştir. Tablo 2: 2023 Yılı Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu Giderin Türü Önceki Yıldan Devreden Ödenekler (TL) Bütçe İle Verilen Ödenekler (TL) (Kurum Dışı Ek/Özel Ödenek) (TL) Eklenen Ödenek (TL) Düşülen Ödenek (TL) Net Bütçe Ödeneği (TL) Bütçe Giderleri Toplamı (TL) İptal Edilen Ödenekler (TL) Sonraki Yıla Devreden Ödenekler (TL) Personel Giderleri 998.475,00 63.930.000,00 121.894.313,19 2.582.070,08 2.582.070,08 186.822.788,19 179.201.528,58 7.104.038,61 517.221,00 Sosyal Güvenlik Kurumu Devlet Pirimi Giderleri 0,00 7.070.000,00 19.444.760,45 240.000,69 240.000,69 26.514.760,45 24.905.158,56 1.609.601,89 0,00 Mal ve Hizmet Alımı Giderleri 32.786.049,00 195.699.324,00 209.117.161,82 104.309.764,89 97.599.523,63 444.312.776,08 406.002.744,70 15.317.335,36 22.992.696,00 Faiz Giderleri 0,00 29.818.276,00 0,00 0,00 8.000.000,00 21.818.276,00 4.638.850,74 17.179.425,26 0,00 Cari Transferler 4.223.203,00 7.361.610,00 630.000,00 9.288.373,33 130.000,00 21.373.186,33 10.398.478,89 10.251.504,44 723.203,00 Sermaye Giderleri 97.723.640,00 89.120.790,00 256.660.504,75 17.775.881,79 10.409.421,70 450.871.394,84 287.622.908,37 27.821.536,47 135.426.950,00 Sermaye Transferleri 0,00 0,00 100.000,00 262.478,00 0,00 362.478,00 362.477,57 0,43 0,00 Borç Verme 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Yedek Ödenek 0,00 22.000.000,00 0,00 0,00 15.497.552,68 6.502.447,32 0,00 6.502.447,32 0,00 Toplam 135.731.367,00 415.000.000,00 607.846.740,21 134.458.568,78 134.458.568,78 1.158.578.107,21 913.132.147,41 85.785.889,78 159.660.070,00 İdarenin 2023 mali yılı bütçesi ile 415.000.000,00 TL ödenek ve 607.846.740,21 TL ek ödenek öngörülmüş olup önceki yıldan devreden 135.731.367,00 TL ile 2023 yılı ödenek toplamı 1.158.578.107,21 TL olmuştur. Yıl içinde 913.132.147,41 TL bütçe gideri yapılmış, 85.785.889,78 TL ödenek ise iptal edilmiştir. Tablo 3: 2023 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu Bütçe Gelirinin Ekonomik Kodu Bütçe Gelir Tahmini (TL) Ek Ödenek İle Eklenen (TL) Toplam Gelir Tahmini (TL) Tahsilat Tutarı (TL) Red ve İadeler (TL) Net Tahsilat (TL) Gerçekleşme Yüzdesi (%) 01- Vergi Gelirleri 0,00 0,00 0,00 17.418.037,44 0,00 17.418.037,44 - 03-Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 27.300.000,00 1.500.000,00 28.800.000,00 32.145.868,90 13.339,50 32.132.529,40 111 04- Alınan Bağış ve Yardımlar 0,00 0,00 0,00 405.138.872,45 0,00 405.138.872,45 -

T.C. Sayıştay Başkanlığı Giresun İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 2023 yılında net bütçe geliri %154,7 ile beklenilenin üzerinde gerçekleşmiştir. Tablo 4: 2023 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu Bütçe Giderinin Ekonomik Kodu Bütçe Ödeneği (TL) Bütçe Gideri (Gerçekleşen) Tutar (TL) Gerçekleşme Yüzdesi (%) 01- Personel Giderleri 186.822.788,19 179.201.528,58 96 02- Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 26.514.760,45 24.905.158,56 94 03- Mal ve Hizmet Alım Giderleri 444.312.776,08 406.002.744,70 91 04- Faiz Gideri 21.818.276,00 4.638.850,74 21 05- Cari Transferler 21.373.186,33 10.398.478,89 49 06- Sermaye Giderleri 450.871.394,84 287.622.908,37 64 07- Sermaye Transferleri 362.478,00 362.477,57 100 08- Borç Verme 0,00 0,00 - 09- Yedek Ödenekler 6.502.447,32 0,00 - Toplam 1.158.578.107,21 913.132.147,41 79 Gerçekleşen bütçe gideri ödeneğin %79 seviyesinde olmuştur. İdarenin bütçe gelirler ve giderlerinin ekonomik sınıflandırmaya göre son üç yıllık seyri ve 2022 yılının 2021 yılına, 2023 yılının 2022 yılına göre değişim yüzdeleri aşağıdaki tablolarda yer almaktadır. Tablo 5: Bütçe Gelirlerinin 3 Yıllık (2021-2023) Seyri 2023 yılında gelirler bir önceki yıla göre 264.605.605,60 TL’lik (%39) net artış göstermiştir. Bu çerçevede; vergi gelirlerindeki %325 ile diğer gelirlerdeki %72 oranındaki artışlar toplam artış üzerinde belirleyici olmuştur. 05- Diğer Gelirler 267.700.000,00 196.500.000,00 464.200.000,00 493.136.454,89 25.922,45 493.110.532,44 106 06- Sermaye Gelirleri 120.000.000,00 0,00 120.000.000,00 515.150,00 0,00 515.150,00 0,43 08- Alacaklardan Tahsilat 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 - 09- Red ve İadeler 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 - Toplam 415.000.000,00 198.000.000,00 613.000.000,00 948.354.383,68 39.261,95 948.315.121,73 154 Bütçe Gelirinin Çeşidi 2021 Yılı (TL) (A) 2022 Yılı (TL) (B) 2023 Yılı (TL) (C) 2022-2021 Değişim Oranı (%) [D=(B- A)/A] 2023-2022 Değişim Oranı (%) [E=(C- B)/B] Vergi Gelirleri 11.683.987,14 4.098.455,71 17.418.037,44 -65 325 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 13.483.381,16 23.952.368,56 32.145.868,90 78 34 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirler 190.372.934,62 317.665.622,81 405.138.872,45 67 28 Diğer Gelirler 153.195.629,56 285.979.899,94 493.136.454,89 87 72 Sermaye Gelirleri 10.290.163,67 52.631.360,00 515.150,00 411 -99 Toplam 379.026.096,15 684.327.707,02 948.354.383,68 81 39 Bütçe Gelirlerinden Red ve İadeler Toplamı (-) 1.533,47 618.190,89 39.261,95 40213 -94 Net Toplam 379.024.562,68 683.709.516,13 948.315.121,73 80 39

T.C. Sayıştay Başkanlığı Giresun İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Tablo 6: Bütçe Giderlerinin 3 Yıllık (2021-2023) Seyri Bütçe Giderinin Çeşidi 2021 Yılı (TL) (A) 2022 Yılı (TL) (B) 2023 Yılı (TL) (C) 2022-2021 Değişim Oranı (%) [D=(B- A)/A] 2023-2022 Değişim Oranı (%) [E=(C- B)/B] Personel Giderleri 55.203.024,30 88.263.518,40 179.201.528,58 60 103 SGK Devlet Prim Giderleri 9.306.929,84 13.872.685,61 24.905.158,56 49 80 Mal ve Hizmet Alım Gid. 82.601.863,90 181.971.632,85 406.002.744,70 120 123 Faiz Giderleri 8.403.155,39 6.234.100,12 4.638.850,74 -26 -26 Cari Transferler 9.460.498,71 26.239.711,15 10.398.478,89 177 -60 Sermaye Giderleri 94.842.283,11 225.281.521,78 287.622.908,37 138 28 Sermaye Transferleri 0,00 0,00 362.477,57 - - Toplam 259.817.755,25 541.863.169,91 913.132.147,41 109 69 Bütçe giderleri toplamı 2023 yılında 2022 yılına göre 371.268.977,50 TL (%69) artmıştır. Toplam bütçe giderindeki artışa, personel giderlerindeki %103, SGK prim giderlerindeki %80, mal ve hizmet alım giderlerindeki %123 oranındaki artışların sebep olduğu görülmektedir. İdarenin doğrudan hissedar olduğu şirketler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir: Tablo 7: Özel İdarenin Doğrudan Hissedarı Olduğu Şirketler Sıra No Şirketin Adı Toplam Sermaye Tutarı (TL) Belediyenin Sahip Olduğu Sermaye Tutarı (TL) Hisse Oranı (%) 1 Giresun İl Özel İdaresi Personel A.Ş. 5.000.000,00 5.000.000,00 100 2 Giresun Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici Anonim Şirketi 1.660.000,00 175.000,00 10,54 3 Giresun İl Özel İdaresi İnş. Turz. San. ve Tic. A.Ş. 50.000,00 50.000,00 100 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kamu İdaresinin Muhasebe Sistemi Giresun İl Özel İdaresinin muhasebe kayıt işlemleri Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre gerçekleştirilmektedir. Mahalli idarelerin hesap planı, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 46’ncı maddesinde ana hesap grupları, hesap grupları ve hesaplar itibariyle belirlenmiş çerçeve hesap planında yer alan hesaplardan oluşmaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hesap planında yer almamakla birlikte, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hesap planında yer alan herhangi bir hesabın kullanılması gerekliliği ortaya çıkarsa Yönetmelik’teki hesap planına ilave hesap eklemeye veya çıkarmaya, Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Çevre, Şehircilik ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Giresun İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 İklim Değişikliği Bakanlığı yetkilidir. Ayrıca, mahalli idarelere ait detaylı hesap planları, bu Yönetmelik’te belirlenen hesap planı çerçevesinde Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle ilgili Bakanlıklarca hazırlanmaktadır. Kamu İdaresinin Raporlama Sistemi Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 484 ve 485’inci maddeleri uyarınca; mali tablolar, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen ilkelere ve standartlara uygun olarak hazırlanır ve belirlenen sürelerde ilgililerin bilgisine sunulur. Bu bağlamda, İdarece üretilen cetvel ve temel mali tablolar ile diğer mali tablolar şunlardır: a) Mizan cetveli b) Temel mali tablolar

1. Bilanço
2. Faaliyet sonuçları tablosu
3. Nakit akış tablosu c) Diğer mali tablolar
4. Bütçe uygulama sonuçları tablosu
5. Gelirlerin ekonomik sınıflandırılması tablosu
6. Giderlerin fonksiyonel sınıflandırılması tablosu
7. Giderlerin ekonomik sınıflandırılması tablosu
8. Bütçe gelirlerinin ekonomik sınıflandırılması tablosu
9. Bütçe giderlerinin kurumsal sınıflandırılması tablosu
10. Bütçe giderlerinin fonksiyonel sınıflandırılması tablosu
11. Bütçe giderlerinin finansal sınıflandırılması tablosu
12. Bütçe giderlerinin ekonomik sınıflandırılması tablosu
13. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu. Kamu İdaresi Tarafından Denetime Sunulan Defter, Tablo ve Belgeler Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay Başkanlığına gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuştur:

• Birleştirilmiş veriler defteri,
• Geçici ve kesin mizan,
• Bilanço,
• Faaliyet sonuçları tablosu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Giresun İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8

• İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli. Kamu İdaresinin denetimi; yukarıda belirtilen defter, tablo ve belgeler ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Denetim görüşü, Kamu İdaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.

2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur.
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence

T.C. Sayıştay Başkanlığı Giresun İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ İç kontrol sistemi, 5018 sayılı Kamu Malî Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun Beşinci Kısmı’nda düzenlenmiştir. İç kontrol, idarenin amaçlarına, belirlenmiş politikalara ve mevzuata uygun olarak faaliyetlerin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yürütülmesini, varlık ve kaynakların korunmasını, muhasebe kayıtlarının doğru ve tam olarak tutulmasını, mali bilgi ve yönetim bilgisinin zamanında ve güvenilir olarak üretilmesini sağlamak üzere idare tarafından oluşturulan organizasyon, yöntem ve süreçle iç denetimi kapsayan mali ve diğer kontroller bütünüdür. Görev ve yetkileri çerçevesinde, mali yönetim ve kontrol süreçlerine ilişkin standart ve yöntemler Hazine ve Maliye Bakanlığınca, iç denetime ilişkin standart ve yöntemler ise İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından belirlenir, geliştirilir ve uyumlaştırılır. Bu kurumlar ayrıca, sistemlerin koordinasyonunu sağlar ve kamu idarelerine rehberlik hizmeti verir.
İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesinde, iç kontrol standartlarının, merkezi uyumlaştırma görevi çerçevesinde Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından belirlenip yayımlanacağı, kamu idarelerinin, mali ve mali olmayan tüm işlemlerinde bu standartlara uymakla ve gereğini yerine getirmekle yükümlü bulunduğu, ayrıca Kanun’a ve iç kontrol standartlarına aykırı olmamak koşuluyla, idarelerce görev alanları çerçevesinde her türlü yöntem, süreç ve özellikli işlemlere ilişkin standartlar belirlenebileceği belirtilmiştir.
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanarak 26.12.2007 tarih ve 26738 sayılı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Giresun İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği ile kamu idarelerinde iç kontrol sisteminin oluşturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi amacıyla 18 standart ve bu standartlar için gerekli 79 genel şart belirlenmiştir.
İç kontrol sisteminin kurulması ve uygulanması kapsamında yapılan incelemeler sonucunda iç kontrol sistemleri ile ilgili tespitler aşağıda kısaca belirtilmiştir: Kontrol Ortamı Standartları Kurum organizasyon yapısı içerisinde görev, yetki ve sorumluluklar ile yetki devirleri ve sınırları tam ve açık bir şekilde belirlenip yazılı hale getirilmiştir. İdarede "Kamu Görevlileri Etik Davranış İlkeleri" ile ilgili eğitim ve bilgilendirme çalışmaları yeterlidir. Personelin işe alınması, yer değiştirmesi, görevde yükselmesi, yeterlilik-performans değerlendirmesi ile disiplin hükümlerine yönelik insan kaynakları politikası, tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Hassas görevlere ilişkin prosedürler tam olarak belirlenmiş ve kurum çalışanlarına duyurulmuştur. Kurum tarafından İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı (18 kamu iç kontrol standardı ve bu standartları sağlayan 79 genel şartı içerecek şekilde) hazırlanmıştır. Risk Değerlendirme Standartları Kurumun hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyecek riskler ve bu risklere karşı geliştirilen önlemleri içeren bir risk değerlendirme çalışması yapılmamıştır. Kontrol Faaliyetleri Standartları Ön mali kontrol sistemi, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar’a uygun olarak kurulmuştur. Bilgi ve İletişim Standartları Yönetimin ihtiyaç duyduğu gerekli bilgileri ve raporları üretecek ve analiz yapma imkânı sunacak bir yönetim bilgi sistemi bulunmaktadır. İzleme Standartları İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu, üst yöneticinin onayı ile görevlendirilmiştir. İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı’nda yer alan eylemlerin gerçekleşme sonuçları izlenmekte, planın revize edilmesi çalışmalarının takibi yapılmakta ve raporlanmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Giresun İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Kurumda iç denetim birimi kurulmuş olup 3 adet iç denetçi kadrosu bulunmaktadır. İç denetçi kadrolarının 1'si dolu olup diğer 2'si için atama yapılmamıştır. Sonuç olarak, 5018 sayılı Kanun ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’ne uyumlu bir iç kontrol sisteminin kurulması ve uygulanması ile ilgili eksiklikler bulunmakla birlikte, eksikliklerin giderilmesi için uyum ve yapılandırma çalışmalarının halen devam ettiği değerlendirilmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Giresun İl Özel İdaresi 2023 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Kamu İhale Kanunu Hükümlerine Uyulmadan İdareye Ait Şirketten Agrega Alınması İhalesiz olarak sermayesinin tamamı idareye ait olan şirketten agrega alındığı tespit edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Giresun İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 İdarece 2023 yılı Mayıs-Kasım ayları arasında sermayesinin tamamı idareye ait olan şirketten agrega alınmış, alım gerçekleştikten sonra 23.11.2023 tarihinde İl Genel Meclisi kararı ile söz konusu şirket ile protokol yapılarak agrega malzemesi alınmasına karar verilmiştir. Bu karar üzerine İdare ile şirket arasında alımın yapılmasına ilişkin tarihsiz Protokol düzenlenmiş, şirket tarafından 18.12.2023 tarihinde fatura kesilmiş ve faturada Protokol tarihinin 23.11.2023 olduğu belirtilmiştir. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 2’nci maddesinde idarelerin kullanımında bulunan her türlü kaynaktan karşılanan mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalelerinin bu Kanun hükümlerine göre yürütüleceği hüküm altına alınmıştır. Kanun’un 3’üncü maddesinde istisna kapsamında yapılabilecek alımlar sayılmış olup bunlar arasında Kanun’a tabi idarelerin sermayesinin tamamına sahip oldukları şirketlerden yapacakları alımlar bulunmamaktadır. Kamu idaresi bulgumuza katıldığını belirterek, bundan sonra İdarenin istisnalar dışındaki tüm alımlarının Kamu İhale Kanunu hükümlerine göre yapılacağı hususunda gerekli hassasiyetin gösterileceğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, İdarenin sayılan istisnalar dışındaki tüm alımlarının Kamu İhale Kanunu hükümlerine göre yapılması gerektiği değerlendirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Giresun İl Özel İdaresi 2023 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr