T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 2014 YILI MALİ İSTATİSTİKLERİ DEĞERLENDİRME RAPORU Eylül 2015 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00 Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C.
SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI
İnönü Bulvarı (Eskişehir Yolu) No:45 06520 Balgat / ANKARA
Telefon : (0 312 ) 295 30 00 Fax : (0 312) 295 40 94
e– posta: sayistay@sayistay.gov.tr Elektronik Ağ :www.sayistay.gov.tr
608777
Sayı: Bşk.2015/24-42817 10.09.2015
Konu: 2014 Yılı Mali İstatistikleri
Değerlendirme Raporu
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 54 ve 6085 sayılı Sayıştay
Kanunu’nun 40’ıncı maddeleri uyarınca hazırlanan 2014 Yılı Mali İstatistikleri
Değerlendirme Raporunu saygılarımla arz ederim.
Doç. Dr. Recai AKYEL
Sayıştay Başkanı
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 2014 YILI MALİ İSTATİSTİKLERİ DEĞERLENDİRME RAPORU Eylül 2015
2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 54 üncü ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 40 ıncı maddeleri gereği hazırlanarak Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuştur.
İÇİNDEKİLER GENEL ÇERÇEVE ................................................................................................................. 1
ŞEKİL VE TABLOLAR LİSTESİ Şekil 1: Genel Yönetim Sektörü Kapsamı (5018 sayılı Kanun madde 52) ......................... 3 Şekil 2: Merkezi Yönetim Kapsamındaki Kurumların Veri Toplama Aşamaları ................ 5 Şekil 3: Mahalli İdareler ve Sosyal Güvenlik Kurumları Veri Toplama Aşamaları ............ 6 Şekil 4: Genel Yönetim Sektör İçi ve Sektör Dışı Mali İlişkilerine Dair Örnek ............... 15 Tablo 1: Merkezi Yönetim Karşılaştırmalı Bilançosu 500 ve 519 no.lu Hesapların Bakiyelerindeki Değişim Oranları .......................................................................................... 9 Tablo 2: Genel Yönetim Bilançosuna Ait Eliminasyon Kaynaklı Tespitlerin Tutarı (TL) ............................................................................................................................. 20 Tablo 3: 2014 Yılı Genel Yönetim Bilanço Dipnotlarında Yapılamadığı Açıklanan Eliminasyon Tutarı (TL) ....................................................................................................... 21 Tablo 4: Faaliyet Gelir ve Gideri Eliminasyon Tutar Farkları (TL) ................................... 26
KISALTMALAR BDDK : Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu BTK : Bilgi Teknolojileri Kurumu DİBS : Devlet İç Borçlanma Senedi DSİ : Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü EPDK : Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ESA 95 : Avrupa Birliği Hesap Sistemi GFSM 2001 : IMF Kamu Mali İstatistikleri Sistemi GİB : Gelir İdaresi Başkanlığı IPSAS : Uluslararası Kamu Sektörü Muhasebe Standartları KBS : Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi KİK : Kamu İhale Kurumu KİT : Kamu İktisadi Teşebbüsü SGK : Sosyal Güvenlik Kurumu SNA 93 : Birleşmiş Milletler Ulusal Hesaplar Sistemi TBMM : Türkiye Büyük Millet Meclisi TCMB : Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası TKHK : Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu TRT : Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 1 1 GENEL ÇERÇEVE 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Mali İstatistiklerin Değerlendirilmesi” başlıklı 54 üncü maddesinde yer alan, “Bir yıla ait mali istatistikler, izleyen yılın Mart ayı içinde; hazırlanma, yayımlanma, doğruluk, güvenilirlik ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından Sayıştay tarafından değerlendirilir ve bu amaçla düzenlenen değerlendirme raporu Türkiye Büyük Millet Meclisine ve Maliye Bakanlığına gönderilir” hükmüne istinaden hazırlanmıştır. Maliye Bakanlığınca yayımlanan 2014 yılı mali istatistiklerinin hazırlanma, yayımlanma, doğruluk, güvenilirlik ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından Sayıştay tarafından yapılan tespit ve değerlendirmelere raporun ilgili bölümlerinde yer verilmiştir. Bu kapsamda; Mali İstatistikler Hakkında Bilgi bölümünde, Resmi İstatistik Programında mali istatistik olarak değerlendirilen mali tablolar hakkında bilgi verilmektedir. Mali İstatistiklerin Kapsamı bölümünde, yayımlanan istatistiklerin kapsamı ve bu kapsamın belirlenme yöntemi hakkında bilgi verilmektedir. Mali İstatistik Değerlendirme Sonuçları bölümünde, mali istatistiklerin hazırlanma ve yayımlanma, doğruluk ve güvenilirlik ile önceden belirlenmiş standartlara uygunluk açısından değerlendirilmesine yer verilmektedir. Genel Değerlendirme ve Sonuç bölümünde raporda değinilen hususların geneline ilişkin tespit ve önerilere yer verilmiştir. Bu Rapor çerçevesinde yapılan değerlendirmelerin; genel yönetim mali istatistiklerinin güvenilirliğinin artırılmasına, kamuoyunun doğru bilgilendirilmesine, yapılacak analizlerin ve sonraki döneme ilişkin stratejilerin sağlıklı olmasına katkı sağlaması beklenmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 2 2
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 3 3 2. MALİ İSTATİSTİKLERİN KAPSAMI 5018 sayılı Kanun’un 52 nci maddesi uyarınca Maliye Bakanlığı, aynı Kanun’un 2 nci maddesinde belirlenen genel yönetim kapsamına bağlı kalmaksızın mali istatistiklerin derlenmesine yönelik olarak “Genel Yönetim Sektörü” adıyla kapsam belirlemeye yetkili kılınmıştır. Bu bağlamda, uluslararası sınıflandırmalara uygun olarak Bakanlık tarafından “33 sıra no.lu Genel Yönetim Mali İstatistikleri Genel Tebliği” hazırlanmıştır. Şekil 1: Genel Yönetim Sektörü Kapsamı (5018 sayılı Kanun madde 52) Genel yönetim sektörünün belirlenmesinde uluslararası uygulamalar çerçevesinde her bir birimin kurumsal birim olup olmadığı, faaliyetlerini ekonominin diğer sektörlerinden zorunlu ve karşılıksız olarak aldığı vergi ve benzeri kaynaklarla finanse edip etmediği, faaliyetlerinin gelirin yeniden dağılımına yönelik olup olmadığı, kamusal mal ve hizmet üretip üretmediği, genel yönetime dahil birimlerce kontrol ve finanse edilip edilmediği, yönetim ve fiyat politikalarının bu birimler tarafından belirlenip belirlenmediği, piyasa için mal ve hizmet üreten birimlerin bunları ekonomik olarak önemli fiyattan satıp satmadığı, GENEL YÖNETİM
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 4 4 piyasa için mal ve hizmet üreten ve ekonomik olarak önemli fiyat uygulayan birimlerin satış gelirlerinin cari giderlerinin %50’si veya daha fazlasını karşılayıp karşılamadığı kriter olarak esas alınmaktadır. Yapılan bu değerlendirmelerin sonucunda, genel yönetim sektörünün kapsamı mali istatistiklerin hazırlanması amacıyla yeniden belirlenmektedir. Genel yönetim sektörü; merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları alt sektörlerinden oluşmaktadır. Bu kapsamda, bahsi geçen Tebliğ ile 5018 sayılı Kanun’un 2 nci maddesinden farklı olarak Sermaye Piyasası Kurulu ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu merkezi yönetim kapsamından çıkartılmış; sosyal tesisler, döner sermayeler, bütçe dışı fonlar1 ve TRT, Şeker Kurumu, Merkezi Finans ve İhale Birimi gibi kurumlar bütçe dışı diğer kurumlar adı altında sektör kapsamına alınmıştır. Mahalli idareler sektörü kapsamına, Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri ile Kalkınma Ajansları eklenmiş; belediye bağlı idarelerine ise sadece bütçe istatistikleri kısmında yer verilmiştir. Benzer şekilde İşsizlik Sigortası Fonu, sosyal güvenlik kurumları sektörü kapsamına alınmıştır. Aşağıdaki şekilde görüleceği üzere, Merkezi Yönetim kapsamındaki kurumlardan 5018 sayılı Kanun’un 52 nci maddesine göre tanımlanan, genel ve özel bütçeli kurumlar ile düzenleyici ve denetleyici kurumların verileri “Say2000i” sistemi aracılığıyla; bütçe dışı birimler olarak adlandırılan döner sermayeler, bütçe dışı fonlar, sosyal tesisler ve diğer kurumların verileri ise “KBS (Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi)” aracılığıyla Maliye Bakanlığınca derlenmektedir. Mahalli idarelerden Kalkınma Ajansları ve Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri ile Sosyal Güvenlik Kurumları üçer aylık, diğer mahalli idareler ise aylık dönemler itibariyle KBS’ye veri girişi yapmaktadır. 1 Başbakanlık Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Destekleme Fonu, Özelleştirme Fonu, Savunma Sanayi Destekleme Fonu, Başbakanlık Tanıtma Fonu, Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu.
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 5 5 Şekil 2: Merkezi Yönetim Kapsamındaki Kurumların Veri Toplama Aşamaları Devlet Borçları Muhasebe Birimi (Aylık), Vergi Daireleri (Günlük), Cumhurbaşkanlığı Muhasebe Birimi (Aylık- Takip Eden 5 İş Günü) Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İş Yurtları Kurumu (Aylık-Takip Eden 5 İş Günü) KİK, EPDK (Aylık-Takip Eden 5 İş Günü) Üçer aylık dönemlerde mizan verisi
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 6 6 Şekil 3: Mahalli İdareler ve Sosyal Güvenlik Kurumları Veri Toplama Aşamaları KBS Sisteminden üçer aylık olarak derlenmektedir KBS Sisteminden aylık olarak derlenmektedir KBS Sisteminden üçer aylık olarak derlenmektedir
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 7 7 3. MALİ İSTATİSTİK DEĞERLENDİRME SONUÇLARI Genel yönetim sektörü mali tablolarının hazırlanma, yayımlanma, doğruluk, güvenilirlik ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluğuna ilişkin değerlendirmeler bu bölümde ele alınmaktadır. 3.1 Hazırlanma ve Yayımlanma Bakımından Değerlendirme Genel Yönetim Mali İstatistikleri, Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanarak Resmi İstatistik Programı’nda öngörülen takvime uygun olarak Mayıs ayı sonunda yayımlanmıştır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin2 5 inci maddesinde yer alan “Tam Açıklama” kavramı gereğince mali tabloların, bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenmesi esastır. Aynı Yönetmelik’in “Mali Raporlama” başlıklı 111 inci maddesinde de, mali tablolara ilişkin dipnotların ve açıklamaların, belirli bir olayın veya işlemin kamu idaresinin mali durumu ve faaliyetleri üzerindeki etkisinin değerlendirilmesinde yetersiz kalması halinde ilave açıklamalara yer verilmesi gerekliliği belirtilmiştir. Bu itibarla, aşağıda örnek olarak belirtilen hususlar ile benzeri mahiyetteki hususlara ilişkin uygun görülen açıklamalara yayımlanan mali tablo dipnotlarında yer verilmesi, mali istatistiklerin daha anlaşılabilir ve açıklayıcı olmasını sağlayacaktır:
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 8
8
özel iş birliği modeli ile sözleşmeye bağlanan işlerden kaynaklanan yatırım garantileri de
koşullu yükümlük niteliğindedir. 19 no.lu Devlet Muhasebe Standardının “Koşullu
Yükümlükler” başlıklı 32 nci maddesine göre bu tür yükümlülüklerin mali tablo dipnotlarında
açıklanması gerekmektedir. Mevzuat düzenlemeleri yeterli olmadığından 2014 yılı içinde söz
konusu koşullu yükümlükler muhasebeleştirilememiş, ilgili kurumların mali tablolarının
dipnot ve açıklamalarında yer almamıştır. Dolayısıyla yayımlanan mali istatistik tabloları,
dipnotlar ve nazım hesaplar itibariyle, alt sektörlerin ve genel yönetim sektörünün koşullu
yükümlülüklerinin tamamını içermemektedir. Bununla birlikte 2014 yılı sonunda Bakanlar
Kurulu Kararıyla yürürlüğe konulan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği değişikliği ile söz
konusu koşullu yükümlülüklerin muhasebeleştirilmesi mümkün hale gelmiştir. 2015 yılı mali
tablolarının genel yönetime ait tüm koşullu yükümlülükleri kapsayacak şekilde düzenlenmesi
gerekmektedir.
2) Merkezi Yönetim Karşılaştırmalı Bilançosunda 2014 yılına ait 519 ve 500 no.lu
Hesap bakiyelerindeki olağandışı artışların nedenine, mali tablo dipnot ve açıklamalarında yer
verilmemiştir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne eklenen Geçici 3 üncü madde4 ile
genel bütçe kapsamındaki kamu idarelerinin 519-Değer Hareketleri Sonuç Hesabı, 500-Net
Değer Hesabı ile kapatılmıştır. 2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporunda da
vurgulandığı üzere 519 no.lu Hesabın bakiyesi temelde karşı muhasebe birimlerinden
mutabakat alınamadığı için açık tutulan miktarları ifade etmektedir. Diğer bir deyişle, aynı
bütçeli kurumların birbirleri adına yaptıkları tahsilat ve ödemeler, birbirlerine gönderdikleri
veya aldıkları para ve kıymetlerden kaynaklı sonuçlandırılamamış tüm işlemler bu hesapta
izlenmektedir. 01/01/2010 tarihinden 31/12/2014 tarihine kadar gerçekleşen aynı nitelikli tüm
işlemlerin bakiyesi, 2014 yıl sonu milat kabul edilerek sıfırlanmıştır. Yönetmelik gereği
yapılan bu işlem, değişim oranları aşağıdaki tabloda da görüleceği üzere, mali tablo
kullanıcıları için nitelik ve nicelik itibariyle önemli ve açıklama gerektiren bir bilgidir. Kaldı
ki, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Temel Kavramlar” başlıklı 5 inci maddesinde
yer alan “Tutarlılık” ilkesi gereği; muhasebe uygulamalarının, faaliyet ve bütçe uygulama
sonuçlarının ve bunlara ilişkin yorumların birbirini izleyen dönemlerde tutarlı bir şekilde
büyükşehir belediyeleri, belediyeler ve bunlara bağlı kuruluşlar ile sair yerel yönetim kuruluşları ve 5018 sayılı
Kanun’un II/B sayılı cetvelinde yer alan idareler lehine bu kuruluşların dış finansman kaynağından sağladıkları
dış borçlarının geri ödenmesi hususunda verilen garantilerdir.
4 27/12/2014 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan yeni Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin Geçici 3
üncü maddesi, 31/12/2014 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 9 9 karşılaştırılabilirliğinin sağlanması esas olup, uygulanan muhasebe politikalarının değişmesi durumunda, değişikliklerin ve mali etkilerinin mali tablo dipnotlarında açıklanması zorunludur. Bu nedenle, Merkezi Yönetim Karşılaştırmalı Bilançosunda 2014 yılına ait 519 ve 500 no.lu Hesap bakiyelerindeki olağandışı artışların nedenine, mali tablo dipnot ve açıklamalarında yer verilmesinin önemli olduğu düşünülmektedir. Tablo 1: Merkezi Yönetim Karşılaştırmalı Bilançosu 500 ve 519 no.lu Hesapların Bakiyelerindeki Değişim Oranları Merkezi Yönetim Bilançosu (TL) 2012 2013 2014 2013-2014 değişim (%) 519-Değer Hareketleri Sonuçları Hesabı -58.913.280.500 -65.160.978.800 2.165.433.700 %103,32 500-Net Değer Hesabı -298.848.356.700 -383.899.076.700 333.793.760.300 %186,94 3.2 Doğruluk ve Güvenilirlik Bakımından Değerlendirme Doğruluk ve güvenilirlik bakımından değerlendirme, genel yönetim mali tablolarını oluşturan merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları sektörlerine ait birim ve idarelerin mali tablolarının doğruluk ve güvenilirliği ile konsolidasyon aşamalarını içerecek şekilde yapılmıştır. Doğruluk ve güvenirlik değerlendirmesinin ilk bölümünde Sayıştayın 2014 yılı denetim raporlarında yer alan ve genel yönetim mali istatistiklerini önemli ölçüde etkilediği düşünülen tespitlere, ikinci bölümünde genel yönetim sektörü konsolidasyon süreci ve eliminasyon işlemlerine, üçüncü bölümünde mali istatistiğin üretildiği muhasebe sistemi ve raporlama çerçevesine ilişkin genel bir değerlendirmeye ve son bölümünde ise eliminasyon işlemleri kapsamında yapılan tespitlere yer verilmiştir. 3.2.1 2014 Yılı Mali Denetim Sonuçları Konsolide mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi içermesinin temel koşulu, kapsama dahil kurumların bireysel mali tablolarının gerçek durumu yansıtacak şekilde hazırlanmasıdır. Bu itibarla; yalnızca varlık, yükümlülük, gelir ve gider verileri doğru olan kamu idarelerine ait bireysel mali tablolara dayalı konsolide mali tablolar, kullanıcıları için güvenilir bir analiz
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 10 10 kaynağı olacaktır. Konsolide mali tabloları oluşturan bireysel mali tabloların doğruluğuna ilişkin temel güvence ise ancak dış denetimden alınabilir. Bu bağlamda, kamu idarelerinin mali tablolarının konsolide edilmesinden oluşan genel yönetim mali istatistiklerinin doğruluk ve güvenilirliğinin değerlendirilmesinde, kapsam dahilindeki kurumların mali tablolarına Sayıştay tarafından verilen dış denetim görüşleri önem arz etmektedir. Mali istatistiklere kaynak teşkil eden kamu idaresi mali tabloları, kamu idarelerinin üst yöneticilerince verilecek güvenceyi içermelidir. Üst yöneticinin güvence beyanlarıyla yayımlanan bireysel mali tabloların doğruluk ve güvenilirliğine ilişkin güvence ise dış denetimden (Sayıştay denetimi) sağlanmaktadır. Mali istatistiklerin, üst yöneticinin güvence beyanını almış ve dış denetim görüşü içeren bireysel mali tablolardan üretilmesi, tabloların güvenilirliğine katkı sağlayacaktır. Ancak mevcut durumda, mali istatistiklerin hazırlanma takvimi ile Sayıştay mali denetim raporlarının hazırlanıp TBMM’ye sunulması ve yayımlanması takvimi arasında bir zaman uyumsuzluğu olması nedeniyle, dış denetim görüşü almamış mali tablolar konsolide edilmektedir. Zaman uyumsuzluğu nedeniyle oluşan bu fiili durumun mali istatistiklere ilişkin açıklamalarda belirtilmesinin tablo kullanıcıları için önemli olduğu düşünülmektedir. Sayıştayın, kamu idarelerinin 2014 yılı denetimleri sonucunda raporladığı hususlardan mali istatistiklerin doğruluk ve güvenirliğini etkileyen, nitelik ve nicelik bakımından önemliliğe sahip olan denetim bulgularına aşağıda yer verilmiştir:
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 11 11 tamamlanan yatırımların tutarını içermemesi sebebiyle muhasebe kayıtları ve mali tablolarda olması gerekenden bahsi geçen tutar kadar az raporlanmaktadır. b) Karayolları Genel Müdürlüğüne ait taşınmazların envanter ve değerlemesi ile muhasebe kayıtlarına yansıtılması işlemleri tamamlanmamıştır. c) Köprü ve otoyol kaçak geçişlerinden kaynaklanan faaliyet alacaklarının tahakkuk kayıtları yapılmamıştır. Bunun sonucu olarak da, köprü ve otoyollarda gerçekleşen toplam 169.982.867,57-TL kaçak geçiş bedeli karşılığı gelire ilişkin tahakkuk kaydı yapılmadığından bu tutara mali tablolarda yer verilmemiştir. Bu durum 12-Faaliyet Alacakları hesap grubunda yer alan hesaplar ile 600-Gelirler Hesabının mali tablolarda olması gerekenden daha düşük raporlanmasına yol açmaktadır. d) Duran varlıklara ilişkin muhasebe kayıtları oluşturulurken say2000i sistemi üzerinde -edinilen varlığın maliyet bedeline bakılmaksızın- “limit altı” seçeneği işaretlenmektedir. Çünkü “limit üstü” olarak veri girişi yapıldığında “Duran Varlıklar Amortisman ve Yeniden Değerleme Defteri” sayfası açılmakta, ancak bu ekrana veri girişi yapılabilmesi için duran varlıklara ait sicil numarası verilmiş olması gerekmektedir. Bu durumda sicil numarası verilmemiş maddi duran varlıkların yararlanma süresi içinde giderleştirilmesi olanağı ortadan kalkmakta, duran varlıklar için amortisman kayıtları yapılmaması sonucu da 257-Birikmiş Amortismanlar ve 630-Giderler Hesapları gerçek değerlerini yansıtmamaktadır. 3) DSİ Genel Müdürlüğü denetim raporunda Kuruma ait taşınmazların kayıt altına alınma işlemlerinin tamamlanmadığı tespiti yer almaktadır. Diğer bir tespit ise, gayrimenkuller için gerçekleştirilen büyük onarım ve tadilat işlerine ait harcamaların, taşınmazın değerini artırıcı faaliyetlerden kaynaklandığı için varlık hesaplarına alınması gerektiği ancak bu tutarların gider hesaplarında muhasebeleştirildiğine ilişkindir. Bahsi geçen tespitler, Kurumun maddi duran varlıklarının muhasebe kayıtlarında ve mali tablolarda gerçek değerinden daha düşük görünmesine sebebiyet vermektedir. Aynı raporda yer alan bir diğer tespit, yapılmakta olan yatırımlar hesabında takip edilen ve geçici kabulü yapılan yatırımların ilgili hesaplara aktarılmamasına ilişkindir. 258- Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilen yatırımlardan tamamlananlar ilgili olduğu 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına alınmamıştır. Bu nedenle mali tablolarda yer alan 258 no.lu Hesap, devam eden yatırımların tutarını göstermesi gerekirken, tamamlanan
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 12 12 yatırımların da bu hesapta görünmeye devam etmesi nedeniyle fiili durumu yansıtmamaktadır. 251 no.lu Hesap ise tamamlanan yatırımların tutarını göstermemesi sebebiyle olması gerekenden düşüktür. Raporda vurgulanan bir diğer husus ise, DSİ’nin içme-kullanma-endüstri suyu temininden kaynaklanan ve belediyelerden olan protokole bağlı alacaklarının tahakkuk kayıtlarının yapılmamasına ilişkindir. Bu nedenle DSİ bilançosunun 120 ve 220-Gelirlerden Alacaklar Hesapları, gerçek değerinden daha düşük raporlanmıştır. 4) Orman Genel Müdürlüğü 2014 yılı denetim raporunda, 1.634.647.340,84-TL tutarında izin gelirlerine ilişkin tahakkuk kayıtlarının yapılmadığı, bu tutarların mali tablolara yansıtılmadığı; vadesi bir yılın altına düşen OR-KÖY kredilerinin de tahakkuk kayıtlarının bulunmadığı için 7.509.678,23-TL’lik tutarın mali tablolara yansıtılmadığı tespiti yer almaktadır. 5) Çevre ve Şehircilik Bakanlığı denetim raporunda, Bakanlık tarafından yürütülen “Kendi evini yapana yardım” projesi uygulamasında, bazı il müdürlüklerinin 232-Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı yerine 630-Giderler Hesabı ile analitik bütçe kodlamalarında (05)-Sermaye Transferleri koduna kayıt yaptıkları tespiti yer almaktadır. 5543 sayılı İskân Kanunu’nun 16 ncı maddesi gereği hane halkına verilen kredi, Bakanlık bütçesinin gideri değil protokole dayalı bir borç verme olarak değerlendirilmelidir. Bu itibarla, ilgili proje kapsamında ikrazen kullandırılan tutarlar, muhasebe kayıtlarına ve mali tablolara tam ve doğru olarak yansıtılmamıştır. 6) SGK 2014 yılı denetim raporuna konu olan ilgili tespitler aşağıda yer almaktadır: a) 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 4/1-b maddesi kapsamındaki primlerin tahakkuk işlemleri ile süresinde ödenmeyen 4/1-a kapsamındaki primlerin gecikme cezası ve zamlarının tahakkuk işlemlerinin, Kurumun muhasebe sisteminde kayıt altına alınmadığı, yılı içerisinde tahsil edilemeyen 4/1-a tahakkuklarının da ters kayıtla kapatılarak geçmiş dönemlere ait prim tahakkuk ve tahsilat sürecinin muhasebe sistemi ile bağlantısının kesildiği, bu durumun mali raporların tam ve doğru bir şekilde sunulmasını engellediği görülmüştür. b) Çok yıllı ödeme taahhütlerinin muhasebe kayıtları oluşturulmadığından yapılandırılan alacakların tutarının yıllar itibariyle ayrımının yapılamadığı, bir başka ifadeyle yapılandırılan alacakların sadece 122-Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabında takip
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 13 13 edildiği, bunlardan faaliyet dönemini aşan bir süreyle tecil veya tehir edilen tutarlar için 222- Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir. c) Tahakkuk etmiş faaliyet alacaklarından vadesi geçmiş olanların 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında izlenmediği görülmüştür. d) 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’un 58 inci maddesine göre yapılan tecil işlemleri karşılığında borçlulardan alınan 950.671.124,84-TL tutarındaki teminatların muhasebeleştirilmediği tespit edilmiştir. Raporda yer alan bir diğer tespit ise 21/03/2014 tarihi itibariyle 5510 sayılı Kanun’un geçici 17 nci maddesi hükmü gereğince alacak takibi durdurulmuş 5.736.871.602,91-TL tutarında prim geliri bulunduğu ve gelecekte doğması muhtemel bu gelirin nazım hesaplarda kayıt altına alınmadığına ilişkindir. Buna göre; söz konusu alacakların Kanun hükmü ile kurum alacaklarından çıkarıldığı, ancak daha sonra ilgililerin talebi doğrultusunda Kanun’da belirtilen şartlarda borçluların ödeme yapabilmelerine imkân sağlamak suretiyle bu alacakların koşullu alacak haline getirildiği görülmektedir. Bu nedenle, 19 no.lu Devlet Muhasebe Standardının “Koşullu Varlıklar” başlıklı 36 ncı maddesine göre bu tip varlıkların mali tablo dipnotlarında açıklanması gerekmektedir. Ancak, 2014 yılı sonu itibariyle 5.736.871.602,91-TL tutarındaki koşullu varlıklar SGK’nın mali tablolarının dipnot ve açıklamalarında yer almamaktadır. 7) TKHK denetim raporunda, Döner Sermaye İşletmesinin 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabının vergi, fonlar ve sosyal güvenlik alt kodlarında hiç kayıt olmadığı ve 438-Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabının hiç kullanılmadığı ifade edilmiştir. Ancak, 2014 tarihi itibariyle TKHK’ya bağlı birliklerden Kurum tarafından temin edilen verilere göre, Kurumun Gelir İdaresi Başkanlığına 1.330.394,00-TL ve SGK’ya 12.414.032,00-TL olmak üzere toplam 13.714.426,00-TL borcu olduğu tespiti raporda yer almaktadır. Söz konusu tutarlar muhasebe kayıtlarında ve Kurum mali tablolarında ilgili hesaplarda yer almamaktadır. Raporda yer alan bir diğer tespit ise, Kuruma bağlı sağlık tesislerinde yapılan incelemelerde 2014 yılı içinde 11.770.781,00-TL’lik kira alacağının vadesi geldiği halde tahsil edilmediği, bu alacakların 12-Faaliyet Alacakları Hesabına tahakkuk kaydı yapılmaması nedeniyle de ilgili tutarların mali tabloya yansıtılmadığıdır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 14 14 3.2.2 Genel Yönetim Sektörü Konsolidasyon Süreci ve Eliminasyon İşlemleri 3.2.2.1 Konsolidasyon Süreci Konsolidasyon, alt sektörleri veya kurumları tek bir birim kabul edip bir araya getirerek mali tablo hazırlama yöntemidir. Konsolide mali tabloların düzenlenme amacı bir kurumlar topluluğuna dahil tüm birimlerin aktif, pasif, gelir ve giderlerini tek birime aitmiş gibi göstererek, topluluğun bir bütün olarak finansal durumu ve faaliyet sonuçları hakkında mali tablo kullanıcılarına bilgi vermektir. Konsolidasyona alınan kurum ve idarelerin birbirleri arasındaki mali sonuç doğuran işlemlerinin, konsolide mali tablolarda mükerrer olarak yer alması fiktif bir değer artışına sebep olacaktır. Bunu önlemek için yapılan ilgili tutarların karşılıklı olarak hesaplardan çıkartılması işlemine “eliminasyon/mahsup” denilmektedir. Genel yönetim mali istatistikleri, kapsam dahilindeki kurumların bireysel mali tablolarının ve mizanlarının Maliye Bakanlığı tarafından konsolidasyonu sonucunda hazırlanmaktadır. Konsolidasyon işlemi önce merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları alt sektörleri düzeyinde, daha sonra da genel yönetim düzeyinde yapılmaktadır. Konsolidasyon sonucunda ortaya çıkan mali tablolar, kamu idareleri arasındaki işlemlerden kaynaklanan karşılıklı gelir, gider, borç ve alacak doğuran işlemler elimine edildikten sonra ilgili alt sektörlerin ve genel yönetimin mali durumunu ve performansını gösterecektir. Bu nedenle, yapılan mahsup işlemlerinin amacı, aynı kapsama dahil birimlerin kendi aralarındaki mali işlemlerinin etkisini sıfırlayarak, mükerrer kayıtlardan arındırılmış bir konsolide mali tablo hazırlamaktır. 3.2.2.2 Eliminasyon İşlemleri Eliminasyon işlemleri, mali istatistik kapsamında yayımlanan mali tablolardaki mükerrerliği engellemek ve sadece kapsam dahilindeki kurumların mali işlemlerini raporlamak amacıyla yapılmaktadır. Konsolidasyon ilkeleri gereği eliminasyonun, aynı işleme ilişkin birbiriyle uyumlu karşılıklı muhasebe kayıtları ve eşit tutarlar üzerinden gerçekleştirilmesi esastır. Örneğin bir taraf için alacak niteliği taşıyan ve buna ilişkin hesaplarda muhasebeleştirilmiş bir mali işlem, diğer tarafta da aynı tutarla borç olarak muhasebe kayıtlarında yer almalıdır. Bu bağlamda ideal olan, kapsama dahil kurumların mali sonuç doğuran her işlemi, tutar ve hesap açısından
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 15 15 gerçek durumu yansıtacak şekilde muhasebeleştirmesi ve mali tablolarına yansıtmasıdır. Böylece gerek sektör içi konsolidasyon gerek sektörler arası konsolidasyon doğru tutar üzerinden yapılabilecektir. Şekil 4: Genel Yönetim Sektör İçi ve Sektör Dışı Mali İlişkilerine Dair Örnek Sektör içi, sektör dışı ve sektörler arası ilişkiler yukarıdaki şekil ile açıklanacak olursa; bir büyükşehir belediyesinin diğer belediyeler, ilçe belediyeleri, kalkınma ajansları ve mahalli idare birlikleri ile olan ilişkisi, mahalli idareler sektörü içinde tanımlanan bir ilişki, diğer bir deyişle sektör içi ilişkidir. Yine aynı büyükşehir belediyesinin Maliye Bakanlığı, Hazine Müsteşarlığı ve SGK gibi kurumlarla ilişkisi ise genel yönetim sektörü ilişkisi, diğer bir deyişle sektörler arası ilişkidir. Bu bağlamda, genel yönetim sektörü içindeki tüm mali ilişkiler eliminasyona tabidir. Belediyenin genel yönetim sektörü dışında bir kurum olan İller Bankası ile mali ilişkisi ise sektör dışı bir ilişkiyi ifade ettiğinden eliminasyona tabi değildir. Yukarıdaki şekil sadece bir büyükşehir belediyesinin kendi sektörü olan mahalli idareler sektörü ve diğer alt sektörler olan merkezi yönetim ve sosyal güvenlik kurumları ile olan mali ilişkilerini göstermektedir. Bu üç sektörün birleşiminden oluşan genel yönetim sektörü, bunun gibi birçok karmaşık mali ilişkiye sahip farklı kurumları kapsamaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 16 16 Bu yönüyle değerlendirildiğinde Maliye Bakanlığı, geniş bir kapsam içerisinde yer alan, iç içe geçmiş mali ilişkilerin tespiti ve eliminasyonu gibi önemli bir görevi yürütmektedir. 3.2.3 Mali İstatistiklerin Üretildiği Muhasebe Sistemi ve Raporlama Çerçevesine İlişkin Genel Değerlendirme Giriş kısmında da vurgulandığı gibi, bu Raporun konusunu oluşturan genel yönetim mali istatistikleri, Maliye Bakanlığı tarafından kapsam dahilindeki kamu idarelerinin mali tablolarının/mizanlarının birleştirilmesinden oluşan genel yönetim sektörü konsolide mali tablolarıdır. Bu bağlamda, bireysel mali tabloların üretildiği muhasebe sistemi ve raporlama çerçevesinin gelişmişlik düzeyi, konsolide mali tabloların güvenilirliğini doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle, konsolidasyon hatalarına ilişkin tespitlere geçilmeden önce sisteme ilişkin yapısal şartlar, riskler ve kontrollere ilişkin genel bir değerlendirmenin yapılmasının önemli olduğu düşünülmektedir. Yapılan mali istatistik değerlendirmeleri sırasında tespit edilen ve konsolidasyon sürecini zorlaştırdığı düşünülen hususlar genel olarak aşağıda sıralanmıştır:
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 17 17 5) Mali istatistik kapsamındaki kurumların sektör içi karşılıklı mali işlemleri farklı tutarlarda, karşılıklı çalışmayan hesaplarda ve farklı dönemlerde muhasebeleştirmesi, bunu önleyecek kontrol mekanizmalarının işlerliğinin olmaması. 5018 sayılı Kanun’un 52 nci maddesinde verilen mali istatistiklerin sektörel tanımına göre genel yönetim sektörü; merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları alt sektörlerinden oluşmakta ve bu alt sektörlerin hem kendi içlerinde hem de birbirleri ile karşılıklı mali ilişkileri bulunmaktadır. Sektör içi bu ilişkilerin doğru ve güvenilir bir şekilde elimine edilmesi, hem alt sektör mali tablolarının hem de genel yönetim sektörüne ilişkin mali tabloların doğruluğunu ve güvenilirliğini önemli ölçüde etkilemektedir. Yukarıda bahsedilen sorunların düzeltilmesine ilişkin sistem kontrolleri kurulmadığı sürece eliminasyona engel teşkil eden yapısal problemler devam edecektir. Bunun bir sonucu olarak Bakanlığın tüm sektör içi ilişkileri, ilgili hesaplara kaydedilmiş doğru tutarlar üzerinden elimine etmesi mümkün görünmemektedir. Nitekim, Raporun izleyen bölümünde yer verilen eliminasyon kaynaklı raporlama hataları, ağırlıklı olarak bu durumdan kaynaklanmakta, genel yönetim mali tablolarında yer alan mali varlık/yükümlülük ve gelir/gider kalemlerinin doğru ve gerçeğe uygun sunumunu engellemektedir. Bahsi geçen sektör içi işlemler netleştirilemediği için ilgili kurumlar tarafından farklı tutarlarda kaydedilen veya bir kurum kaydederken diğerinin hiç kaydetmediği tutarlar eliminasyon işlemlerinde güçlüklere yol açmakta ve mali tablolarda mükerrerlik yaratmaktadır. Bir konsolide mali tablonun doğru ve güvenilir olmasının önemli unsurlarından biri, sektör içi işlemlerin azami düzeyde ayıklanabilmesidir. Mükerrerlikten arındırılmış, sadece sektör dışı ilişkilerin yansıtıldığı mali tablolar ancak bu şekilde üretilebilir. Yukarıdaki hususlar değerlendirildiğinde sistemin doğru mali istatistik üretmeye elverişli bir yapıya dönüşebilmesi için aşağıdaki unsurların önem arz ettiği düşünülmektedir:
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 18 18 3) Her kurumun, alt sektör ve genel yönetim sektörü ile tüm mali ilişkilerinin yer aldığı “mali ilişki matrisi” oluşturulması, 4) Mali mevzuattaki değişiklikler sonucunda mali ilişkilerde ortaya çıkan yeni durumların takip edilmesi ve buna göre matrisin güncellenmesi, 5) Bu matriste yer alan mali ilişkilerin ilgili kurumlar tarafından tutar, hesap ve mali yıl bazında dönemsel mutabakatının sağlanmasını güvence altına alan bir sistemin tasarlanması, 6) Tasarlanan sistemin kamu idarelerinin iç kontrol sistemlerinin bir parçası haline getirilmesi. Bu hususların hayata geçirilmesi sonucunda, karşılıklı işlemlerden doğan borç-alacak ya da gelir-gider tutarları, dönemsel olarak varılacak mutabakat çerçevesinde kurumların mali tablolarına doğru şekilde yansıtılmış olacaktır. Böylelikle hem kamu idarelerine ait bireysel mali tabloların ilgili hesaplar bazında doğru ve gerçek durumu yansıtması sağlanacak hem de genel yönetim konsolide mali tablolarının doğruluk ve güvenilirliği artacaktır. Eliminasyon işlemlerine ilişkin iç kontrollerin daha işlevsel hale getirilmesi ile de elimine edilmesi gereken tutarlar net bir şekilde ortaya konulmuş olacaktır. Maliye Bakanlığı mali istatistiklerin derlenmesinden sorumlu kurum olduğundan yukarıda bahsedilen sistemin kurulmasında ve işletilmesinde kilit role sahiptir. Bu sorumluluğa paralel olarak da, mali istatistik kapsamındaki kurumlardan bilgi ve belge istemeye ve detay kod kullanımını sağlamaya yetkilidir. Kullanılmakta olan detay kod sisteminin, tüm sektörler bazında konsolidasyona tabi işlemlerin tamamını kapsayan bir yapıya kavuşturulması, sektör içi mali işlemlerde karşılıklı mutabakat için uygun bir zemin hazırlayacaktır. Bu bağlamda genel yönetim mali istatistiklerinin güvenilirliğinin artırılması, hem kamuoyunun doğru bilgilendirilmesini hem de yapılacak analizlerin ve sonraki döneme ilişkin stratejilerin sağlıklı olmasını sağlayacaktır. Nitekim genel yönetim mali istatistiklerinin asıl üretilme amacı, makro düzeyde karar vericilere yapılacak analizlerde ve oluşturulacak stratejilerde yol gösterici olmaktır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 19 19 3.2.4 Eliminasyon İşlemlerine İlişkin Tespitler Konsolide edilen mali tabloların sadece kapsam dışında kalan kurumlarla olan mali ilişkilerin sonucunu göstermesi gerektiği ilkesi uyarınca, mali istatistikler hazırlanırken alt sektörü oluşturan birimlerin veya sektörü oluşturan alt sektörlerin hesapları konsolide edilir. Bu konsolidasyon sürecinde alt sektörü oluşturan birimler veya sektörü oluşturan alt sektörler arasındaki karşılıklı işlemlerden kaynaklanan borç-alacak, gelir-gider nitelikli işlemler elimine edilir. Diğer bir deyişle eliminasyonun temel amacı, sektör içi işlem ve bakiyelerden kaynaklanan mükerrerliği önleyerek sadece kapsam dışındaki kurumlarla olan ilişkileri gösteren mali tablolar hazırlamaktır. Bu nedenle Maliye Bakanlığı genel yönetim sektörü mali tablolarının oluşturulması amacıyla çok sayıda eliminasyon işlemi gerçekleştirmiştir. Ek-2’de detayı verildiği üzere mahalli idareler, sosyal güvenlik kurumları ve merkezi yönetim alt sektörlerinde toplam 14.363.174.962-TL, genel yönetim sektörü oluşturulurken toplam 88.949.091.945-TL karşılıklı borç-alacak tutarı mahsup edilmiştir. Yapılan ve detayı Sayıştaya gönderilen sektörler içi ve sektörler arası toplam konsolidasyon tutarı 103.312.266.907-TL olup, brüt bilanço toplamları6 üzerinden % 6,36’lık bir orana karşılık gelmektedir. Ancak, yapılan değerlendirmeler sonucunda, Maliye Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen eliminasyonlara rağmen, Genel Yönetim Bilançosunun sektör içi işlemlerden tam olarak arındırılamadığı, bu nedenle bazı hesaplar bazında hata içerdiği tespit edilmiştir. Raporun izleyen bölümlerinde, Genel Yönetim Bilançosunun doğruluğunu ve konsolidasyon güvenilirliğini etkileyen eliminasyon kaynaklı raporlama hatalarına ve diğer hususlara yer verilmektedir. Gerek Bakanlık tarafından dipnotlarda verilen gerekse Sayıştay tarafından tespit edilen eliminasyon kaynaklı raporlama hatalarını temel olarak üç grup altında toplamak mümkündür: 1 inci grubu, bilanço dipnotlarında Maliye Bakanlığı tarafından yapılamadığı beyan edilen eliminasyonlar oluşturmaktadır. 6 Brüt bilanço toplamı; genel yönetim sektörünü oluşturan mahalli idareler, sosyal güvenlik kurumları ve merkezi yönetim bilançoları ile bunların alt sektörlerinin karşılıklı borç-alacak işlemlerinden arındırılmamış bilanço toplamlarını ifade etmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 20 20 2 nci grup tespitler, doğru tutarlar üzerinden yapılmayan eliminasyon işlemlerine ilişkindir. Eksik eliminasyon, fazla eliminasyon ve yapılmayan eliminasyon işlemleri bu grupta yer almaktadır. 3 üncü grup ise, brüt bilançolar üzerinde gerçekleştirilen analizler sonucunda yapıldığı tespit edilen fakat Bakanlık tarafından açıklanmamış olan düzeltme kayıtları ve eliminasyonlara ilişkindir. Tablo 2: Genel Yönetim Bilançosuna Ait Eliminasyon Kaynaklı Tespitlerin Tutarı7 (TL) Tespit Türü Tutar
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 21
21
Aşağıdaki Tabloda, 1 inci grubun konusunu oluşturan raporlama hatalarının detayı
açıklanmıştır. 2013 yılı Mali İstatistik Değerlendirme Raporunda yer alan bulgular üzerine
2014 Yılı Genel Yönetim Bilanço dipnotlarında beyan edilen ancak tek taraflı kaydı bulunup
mali işlemi karşı tarafın hiç kaydetmemesi nedeniyle Maliye Bakanlığı tarafından
yapılamayan eliminasyon tutarı gösterilmektedir. Söz konusu durum, Genel Yönetim 2014
Yılı Bilançosunda varlıkların 12.069.237.420-TL, borçların ise 2.249.159.540-TL fazla
görünmesine yol açmaktadır.
Tablo 3: 2014 Yılı Genel Yönetim Bilanço Dipnotlarında Yapılamadığı Açıklanan Eliminasyon
Tutarı (TL)
AKTİF (VARLIKLAR) PASİF (KAYNAKLAR)
12 - Faaliyet Alacakları 557.713.920 32 - Faaliyet Borçları 61.750
23 - Kurum Alacakları 11.511.523.500 36 - Ödenecek Diğer
Yükümlülükler 2.249.097.790
Toplam 12.069.237.420 Toplam 2.249.159.540
2 nci grubun konusunu oluşturan raporlama hataları ise, Bakanlığın Bilanço
dipnotlarında belirtilen ancak yapılamayan eliminasyon tutarından ayrı olarak, 2014 yılı Mali
İstatistiklerine ilişkin yapılan değerlendirmeler sonucunda tespit edilen ve Bakanlık tarafından
yapılmayan veya yapılmaması gerektiği halde hatalı olarak yapılan eliminasyon işlemlerinden
kaynaklanmaktadır. Takip eden bölümde yer alan bulgulardan da ayrıntısı incelenebileceği
üzere, 2014 Yılı Genel Yönetim Bilançosu toplam 34.201.187.592-TL eliminasyon hatası
içermektedir.
3 üncü grubun konusunu oluşturan raporlama hataları, Bakanlığın bilanço
dipnotlarında yaptığını beyan ettiği eliminasyonlar haricinde yapılan ancak beyan edilmeyen
düzeltme kayıtları ve eliminasyonlardan oluşmaktadır. Söz konusu açıklanmayan eliminasyon
tutarlarına, alt sektör birimlerinin konsolide bilanço kalemlerinin yatay olarak toplanması ve
açıklanan eliminasyonların düşülerek konsolide alt sektör bilançosunun yeniden oluşturulması
yolu ile ulaşılmıştır. Mevcut alt sektör konsolide bilançosu ile yeniden oluşturulan alt sektör
konsolide bilançosu arasındaki fark ise yapılan ancak açıklanmayan eliminasyon tutarını
ortaya çıkarmıştır. Ayrıntılı tablolar, Raporun Ek-3 ve Ek-4’ünde yer almaktadır.
Bu bağlamda, Ek-3’te yer alan Tabloda yer verildiği üzere, Merkezi Yönetim
Konsolide Bilançosunda 2.480.665.340,90-TL açıklanmayan varlık ve yükümlülük/özkaynak;
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 22 22 Mahalli İdareler Konsolide Bilançosunda 211.211.354,07-TL açıklanmayan varlık/özkaynak eliminasyonu yapılmıştır. Sosyal Güvenlik Kurumları Konsolide Bilançosunda ise yükümlülük ve özkaynak kalemlerine ilişkin 600.683.317,06-TL eliminasyon tespit edilmiş ancak açıklanmadığı görülmüştür. Bunlara ilaveten Ek-4’teki Tabloda yer verildiği üzere, Genel Yönetim Konsolide Bilançosunun aktif/pasif kalemlerinde ise toplam 2.707.854.518,25-TL’lik bir düzeltme kaydı ve eliminasyon yapılmış olduğu ancak bunların açıklanmadığı tespit edilmiştir. Bu durum, mali istatistiklerin doğruluk ve güvenilirliği açısından önem arz ettiğinden, veri kalitesinin artırılması veya buna benzer gerekçelerle olsa dahi yapılan tüm eliminasyon işlemlerinin açıklanması ve böylelikle mali tablolara ilişkin “Tam Açıklama” ilkesinin gereğinin yerine getirilmesi gerekmektedir. 3.2.4.1 Borç-Alacak Konsolidasyonuna İlişkin Tespitler
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 23 23 e) 13.154.370,18-TL’si ilgili kamu kurumlarından tahsil edilecek olan 4/c kapsamındaki emeklilerin vefatı sonucu hak sahiplerine bağlanan maaşla birlikte ödenen ölüm yardımı ödeneğinden, oluşmaktadır. Yapılan incelemede, SGK Bilançosunda alacak olarak kayıt altına alınan toplam 2.890.322.277,61-TL’lik bu tutarın, ilgili kamu kurumlarının kayıtlarında borç olarak görünmediği ve Genel Yönetim Bilançosu oluşturulurken bu tutara ilişkin eliminasyon yapılamadığı görülmüştür. Bu itibarla eliminasyon yapılamayan bu tutar, Genel Yönetim Bilançosunda kurum alacaklarının 2.890.322.277,61-TL fazla görünmesine yol açmaktadır. 3) TKHK Döner Sermayesinin 340-Alınan Sipariş Avansları Hesabında Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan tedavi avansları olarak kayıtlı olan 1.173.212.779,36-TL, sektör içi bir borcu ifade etmektedir. Ancak bu borcun karşılığı olan alacak kaydı tespit edilememiştir. Bu nedenle yapılamayan eliminasyon, Genel Yönetim Bilançosunda ilgili hesabın bu tutar kadar fazla görünmesine yol açmaktadır. 4) Genel bütçeli idarelerin merkezi yönetim kapsamındaki kurumlardan alacak olarak 132-232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesaplarında kayıtlı sırasıyla 8.085.570,00- TL ve 727.293.790,00-TL, Merkezi Yönetim Bilançosunda konsolide edilememiştir. Bu durum, Genel Yönetim Bilançosu aktifinin toplam 735.379.360,00-TL kadar fazla görünmesine yol açmaktadır. 5) Hazine Müsteşarlığının 230-Dış Borcun İkrazından Doğan Alacaklar Hesabında kayıtlı 574.336.178,21-TL, Özelleştirme İdaresi Başkanlığından olan dış borcun ikrazından kaynaklı alacağını göstermektedir. Buna karşılık olarak Özelleştirme Fonunun mizanında 303-Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabında “Hazineye Borçlar” detayında 573.299.617,05-TL kayıtlıdır. Diğer bir deyişle, Hazine Müsteşarlığı verilerinde borçlu kurum Özelleştirme İdaresi Başkanlığı olarak yer alırken Hazineye borç kaydı Özelleştirme Fonu tarafından yapılmıştır. Bahsi geçen uyumsuzluk nedeniyle bu kapsamda bir eliminasyon yapılamamıştır. Dolayısıyla Genel Yönetim Bilançosunda ilgili hesaplar bu tutarlar kadar fazla görünmektedir. 6) İşsizlik Sigortası Fonunun elinde bulunan DİBS’lere ait gelir tahakkukları için 181- Gelir Tahakkukları Hesabında kayıtlı olan 2.983.864.485,48-TL elimine edilmiştir. Ancak bu tutarın 181.01.01-Mevduat/Repo Gelir Tahakkuklarına ait olan 176.145.577,81-TL’lik kısmı
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 24 24 sektör dışı bir alacağı ifade ettiğinden eliminasyona tabi değildir. Bu nedenle Genel Yönetim Bilançosunda ilgili hesaptan bu tutar kadar fazla eliminasyon yapılmıştır. Ayrıca yine İşsizlik Sigortası Fonunun 381.01.01-Gider Tahakkukları Hesabında kayıtlı 342.603.249,01-TL, Fonun faiz gelirlerinden Gelir İdaresi Başkanlığına ödeyeceği vergi stopajını ifade etmektedir. Bu tutar, sektör içi bir yükümlülüğü ifade ettiği için Genel Yönetim Bilançosunda ilgili hesap bu tutar kadar fazla görünmektedir. 7) Kalkınma Ajansları Konsolide Bilançosunda yer alan 120-220 Gelirlerden Alacaklar, 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar, 122-222 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesaplarında kayıtlı tutarların içerisinde merkezi yönetim bütçesinden aktarılan paylar, il özel idarelerinden aktarılan paylar ve belediyelerden aktarılan paylar olmak üzere sektör içi alacaklar bulunmaktadır. Söz konusu alacaklar, kurumların Kalkınma Ajanslarına mevzuat gereği aktarmak zorunda oldukları paylardır. Diğer bir ifadeyle bu grupta kayıtlı toplam 322.257.000,00-TL, Sanayi ve Ticaret Odalarından aktarılacak paylar dışında sektör içi bir alacağı ifade etmektedir. Bu durum, ilgili hesapların Genel Yönetim Bilançosunda toplam bu tutar kadar fazla görünmesine yol açmaktadır. 8) Karayolları Genel Müdürlüğünün 403-Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabında 263.953.110,30-TL’lik tutar, dış proje kredi kaydı detayı ile Hazine Müsteşarlığına borç olarak kayıtlıdır. Ancak Hazine Müsteşarlığı mizanında 130-230 Dış Borcun İkrazından Doğan Alacaklar Hesaplarında Karayolları Genel Müdürlüğünden alacak görünmemektedir. Kurumlar arasındaki mali ilişkinin tutar ve nitelik olarak netleştirilememesi, konsolide edilecek tutarlar açısından belirsizlik yaratmaktadır. Karayolları Genel Müdürlüğünün 403 no.lu Hesabında kayıtlı 263.953.110,30-TL, sektör içi bir borcu ifade etmektedir. Bu durum, 403 no.lu hesabın Genel Yönetim Bilançosunda bu tutar kadar fazla görünmesine yol açmaktadır. 9) Sosyal Güvenlik Kurumunun 403-Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabında Hazineye Diğer Borçlar alt kodunda 7.200.215,89-TL kayıtlıdır. Hazine Müsteşarlığı mizanında ise 230-Dış Borcun İkrazından Doğan Alacaklar Hesabında SGK’dan alacak olarak sadece 8.998.375,51-TL görünmektedir. Kurumların bu hesaplarında kayıtlı tutarlar karşılıklı olarak elimine edilmemiştir. Bu durum, ilgili hesapların Genel Yönetim Bilançosunda söz konusu tutarlar kadar fazla görünmesine yol açmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 25 25 10) DSİ Genel Müdürlüğü mizanında 120,121 ve 220 no.lu Hesapların 03.09.09.06- İçme, Kullanma ve Endüstri Suyu Tesisine İlişkin Yatırım Bedeli Geri Ödemeleri ayrıntı kodunda kayıtlı olan toplam 71.721.593,68-TL’lik mahalli idarelerden olan alacak elimine edilmemiştir. Bu durum, ilgili hesapların Genel Yönetim Bilançosunda bu tutar kadar fazla görünmesine yol açmaktadır. 11) Genel Yönetim Bilançosunda 118.02 ve 218.02-Kamu Kesimi Tahvil Senet ve Bonoları Hesaplarına kayıtlı bulunan toplam 27.965.171,26-TL içindeki DİBS miktarı, detay kod kullanımının elverişsizliğinden dolayı elimine edilememiştir. 12) Genel Yönetim Bilançosunda mahalli idarelere ait 362.01.02-Fonlar Adına Yapılan Tahsilatlar Hesabına kaydedilmiş 10.261.680,57-TL, karşılığı olan İşsizlik Sigortası Fonunun 120 no.lu Hesabından elimine edilememiştir. Bu durum, ilgili hesabın Genel Yönetim Bilançosunda bu tutar kadar fazla görünmesine yol açmaktadır. 13) Genel bütçeli idarelerin 325-Nakit Talep ve Tahsisleri Hesabında, TRT’ye ve Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumuna yapılacak ödemeler olarak toplam 6.209.278,59-TL kayıtlıdır. İlgili tutarlar, sektör içi bir borcu ifade etmektedir ve elimine edilememiştir. Bu durum, ilgili hesabın Genel Yönetim Bilançosunda bu tutar kadar fazla görünmesine yol açmaktadır. 14) Döner sermayeli kuruluşların diğer döner sermayeli kuruluşlardan olan uzun vadeli alacakları için 3.150.443,04-TL bakiyeli 234-İşletmeler Arası Mali Borçlardan Alacaklar Hesabı ile karşılığında döner sermayeli kurumların 403-İşletmeler Arası Mali Borçlar Hesabından eliminasyon yapılmamıştır. Bu durum, ilgili hesapların Genel Yönetim Bilançosunda söz konusu tutarlar kadar fazla görünmesine yol açmaktadır. 15) Maliye Bakanlığı 362.02-Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilatlar Hesabında 430.854,41-TL mahalli idareler adına, 1.027.528,32-TL özel bütçe kapsamındaki idareler adına yapılan tahsilatları göstermektedir. Toplam 1.458.386,73-TL’lik tutar, ilgili kurumlar tarafından alacak olarak kaydedilmediği için elimine edilememiştir. Dolayısıyla, ilgili hesap sektör içi bir borç içerdiği için Genel Yönetim Bilançosunda bu tutar kadar fazla görünmektedir. 16) Hazine Müsteşarlığının 230-Dış Borcun İkrazından Doğan Alacaklar Hesabında Türk Patent Enstitüsünden alacağı olarak 1.354.492,16-TL kayıtlı iken Enstitünün mizanında bu tutara karşılık olarak Hazineye borç kaydı bulunmamaktadır. İlgili tutar, sektör içi bir
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 26 26 alacağı ifade etmektedir ve elimine edilememiştir. Bu durum, ilgili hesabın Genel Yönetim Bilançosunda bu tutar kadar fazla görünmesine yol açmaktadır. 3.2.4.2 Gelir-Gider / Bütçe Geliri-Bütçe Gideri Konsolidasyonuna İlişkin Tespitler Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Ek-5 ve Ek-6’da yer verilen Genel Yönetim 2014 Faaliyet Sonuçları Tablosu ve Bütçe İstatistikleri Tablolarında ilgili gelir ve gider kodlarından eliminasyon yapılmıştır. Aşağıda bu kapsamdaki tespitlere yer verilmiştir:
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 27
27
kod, transfer tarihi üzerinden daha ayrıntılı şekilde dipnotlarda açıklanmasının önem arz ettiği
düşünülmektedir.
2) İşsizlik Sigortası Fonu detay mizanında 630.03.04.03.90 hesap kodunda kayıtlı
663.762.764,86-TL’lik mevduat ve DİBS faiz gelirlerinden vergi stopajı tutarı, Gelir İdaresi
Başkanlığının ilgili gelir kodundan elimine edilememiştir.
3) Genel Yönetim Faaliyet Sonuçları Tablosunda 600.04.03.01.03-Diğer İdarelerden
Alınan Bağış ve Yardımlar Hesabında genel yönetimde kayıtlı tutarın tamamı için
eliminasyon yapılmıştır. Ancak bu koddaki kayıtlardan yalnızca Gençlik ve Spor İl
Müdürlüklerinin merkezi yönetim bütçesine dahil idarelerden aldığı bağış ve yardımların
eliminasyona tabi olması gerekirdi. Dolayısıyla Gençlik ve Spor İl Müdürlüklerinde kayıtlı
olan tutarın dışında, diğer idarelere ait olan ve mahiyeti bilinmeyen 335.533.115,13-TL
fazladan eliminasyona tabi tutulmuştur.
4) Merkezi Yönetim Faaliyet Sonuçları Tablosunda 600.04.05.01.10-YÖK Öğretim
Üyesi Yetiştirme Programı Destekleri ve 600.04.05.01.11-YÖK Yurtdışı Destekleri
Hesaplarında kayıtlı bulunan toplam 33.526.090,99-TL eliminasyona tabi tutulmamıştır9.
5) Merkezi Yönetim ve Genel Yönetim Faaliyet Sonuçları Tablolarında
630.03.04.02.04-Mahkeme Harç ve Giderleri Ödemeleri sırasıyla 212.364.131,90-TL ile
350.720.719,43-TL görünmektedir. Merkezi ve Genel Yönetim Bütçe İstatistiklerinde ise
830-Bütçe Giderleri Hesabının aynı detay kodunda kayıtlı eliminasyona tabi tutulması
gereken tutarlar sırasıyla 203.418.529,60-TL ile 348.656.861,90-TL’dir. Bu tutarların içindeki
genel bütçe geliri olan mahkeme harçları, sektör içi bir gideri ifade etmekte olduğu halde bu
kısım, detay kod kullanımının elverişsizliği nedeniyle ilgili tutarlardan ayrıştırılamamış ve
eliminasyon yapılamamıştır.
6) Merkezi ve Genel Yönetim Faaliyet Sonuçları Tablosu oluşturulurken
630.03.04.03.01-Vergi Ödemeleri ve Benzeri Giderler Hesabında kayıtlı bulunan
5.964.770,10-TL ile 45.608.293,97-TL eliminasyona tabi tutulamamıştır. Merkezi Yönetim
Faaliyet Sonuçları (md.52) Tablosunda elimine edilmesi gereken tutar ise 69.530.111,14-
TL’dir. Genel Yönetim Bütçe İstatistikleri oluşturulurken 830-Bütçe Giderleri Hesabının aynı
ayrıntı koduna ilişkin elimine edilemeyen tutar ise 43.059.371,08-TL’dir.
9 01/01/2015 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere konsolidasyon anahtarı güncellenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 28 28 3.2.4.3 Mahalli İdareler Sektörüne İlişkin Bulgular Mahalli idareler sektörü içinde birbiriyle karşılıklı pek çok borç-alacak ve gelir-gider ilişkisi bulunmaktadır. Çevre temizlik vergisi payı, otopark bedeli, kalkınma ajanslarına aktarılan paylar ve mahalli idare birlikleri payı bu ilişkilere örnek olarak gösterilebilir. Her ne kadar mahalli idareler alt sektörü genel yönetim sektörü içinde çok büyük bir paya sahip olmasa da, bu sektör içindeki ilişkilerin tespit edilip elimine edilmesi mali tabloların doğru ve gerçeğe uygun sunulması bakımından önemlidir. Bu kapsamda Ek-7’de yer alan 2014 yılı Mahalli İdareler Bilançosu incelenmiş ve bilanço dipnotlarında borç ve alacağa ilişkin olarak yalnızca 132-232 no.lu Hesaplar karşılığında 303-403 no.lu Hesaplardan eliminasyon yapıldığı görülmüştür. Ancak yukarıda bahsedildiği gibi sektör içi daha pek çok ilişki olup bunlar mahalli idareler mali tablolarında mükerrerliğe yol açmakta ve nihai olarak genel yönetim sektörü tablolarını etkilemektedir. Buna ilişkin tespitlere aşağıda yer verilmiştir:
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 29 29 eliminasyon yapılamamıştır. Bu durum, ilgili hesapların Genel Yönetim Bilançosunda bu tutar kadar fazla görünmesine yol açmaktadır. 5) Mahalli İdareler Konsolide Bilançosunda 121-Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabının mahalli idarelerden alınan yönetim giderlerine katılma payları detay kodunda kayıtlı olan tutar ile karşılığında 363-Kamu İdare Payları Hesabının mahalli idare birlikleri paylarına ilişkin detay kodundan eliminasyon yapılamamıştır. Elimine edilmesi gereken tutar 12.543.801,75-TL’dir. Bu durum, ilgili hesabın Genel Yönetim Bilançosunda bu tutar kadar fazla görünmesine yol açmaktadır. 6) Mahalli İdareler Konsolide Bilançosunda 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabının mahalli idarelerden alınan yönetim giderlerine katılma payları detay kodunda kayıtlı olan tutar ile karşılığında 363-Kamu İdare Payları Hesabının mahalli idare birlikleri paylarına ilişkin detay kodundan eliminasyon yapılamamıştır. Elimine edilmesi gereken tutar 5.098.170,20- TL’dir. Bu durum, ilgili hesabın Genel Yönetim Bilançosunda bu tutar kadar fazla görünmesine yol açmaktadır. 7) Mahalli idareler sektörü içerisinde yer alan il özel idareleri ile mahalli idare birliklerinin 303-Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabında kayıtlı belediyelere olan borçlarından eliminasyon yapılamamıştır. Elimine edilmesi gereken tutar; 364.471,67-TL’si il özel idarelerine, 773.155,15-TL’si mahalli idare birliklerine ait olmak üzere toplam 1.137.626,82-TL’dir. Bu durum, ilgili hesabın Genel Yönetim Bilançosunda bu tutar kadar fazla görünmesine yol açmaktadır. 8) Belediyeler Konsolide Bilançosunda 120 ve 121 no.lu Hesaplarda kayıtlı otopark gelirlerinden ilçe belediyeleri payları ile karşılığında 363-Kamu İdareleri Payları Hesabında takip edilen diğer belediye payları toplamından eliminasyon yapılamamıştır. Elimine edilmesi gereken tutar toplam 829.018,63-TL’dir. Dolayısıyla Genel Yönetim Bilançosunda ilgili hesap bu tutar kadar fazla görünmektedir. 3.2.4.4 Maliye Bakanlığınca Yayımlanan Bilanço Dipnotlarına İlişkin Tespitler Maliye Bakanlığı, mizan veya bilançonun borç ve alacak hesaplarından eliminasyon yapılırken mizan eşitliğini bozmamak amacıyla karşılıklı silinen tutarların eşit olması gerektiğini bilanço dipnotlarında belirtmiştir. Ancak sektör içi kurumların karşılıklı mali işlemlerinden kaynaklanan tutarlar üzerinde mutabakat olmaması; kurumların aynı mali işlemi
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 30 30 farklı tutar, farklı muhasebe dönemi ve denk olmayan hesaplar üzerinden muhasebeleştirebilmesine yol açmaktadır. Bu nedenle bir tarafta bulunan kayda karşılık olarak karşı tarafın daha düşük tutarda kayıt yaptığı durumlarda düşük olan tutar dikkate alınarak konsolidasyon yapılmaktadır. Kurumlar arası mali ilişkilerin eşit tutarlar ile muhasebeleştirilmemesinden kaynaklanan bu durum Genel Yönetim Bilançosunun eliminasyon işlemlerine rağmen sektör içi borç/alacak ilişkilerinden arındırılamamasına sebep olmaktadır. Eksik yapılan eliminasyonlar ve ilgili kurumlardan dış teyit yapılarak tespit edilen eliminasyona tabi tutar farkları bu bölümde raporlanmıştır. Aşağıda bu kapsamda yapılan tespitler yer almaktadır:
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 31 31 eliminasyon yapılmıştır. Ancak 220-Gelirlerden Alacaklar Hesabı tahakkuk ettirilen ve bir yıldan daha uzun bir sürede tahsili gereken alacakların muhasebeleştirilmesi için kullanılmaktadır. Dolayısıyla, 438 no.lu Hesap ile karşılıklı eliminasyon yapılması gereken hesap 220 no.lu Hesap değil, büyük oranda GİB’in ve SGK’nın 222-Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı olmalıdır. Bu nedenle 220 no.lu Hesaptan yapılan 916.383.428,84- TL tutarındaki eliminasyon işlemi hatalıdır. 222 no.lu Hesaptan yapılan eliminasyon incelendiğinde ise, bu tutarın GİB veya SGK’dan değil mahalli idarelerin konsolide bilançosunun 222 no.lu Hesabından mahsup edildiği tespit edilmiştir. Ancak bahsi geçen hesapta, belediyelerin kendi kanunları uyarınca topladığı vergi ve harçlardan tecil ve tehir edilen tutarlar izlenmektedir ve ilgi alacaklar sektör dışıdır. Bu nedenle 222 no.lu Hesaptan yapılan 484.101.300,00-TL tutarındaki konsolidasyon işlemi de hatalıdır. c) Genel Yönetim Bilançosunda yapılan diğer bir eliminasyon işlemi ise merkezi yönetim kapsamındaki kurumların 122 no.lu Hesabı ile mahalli idarelerin 368 no.lu Hesabı arasındadır. Yukarıda da belirtildiği gibi, düşük olan tutar elimine edilerek 368 ve 438 no.lu Hesaplar sıfırlanmıştır. Ancak SGK’nın veya GİB’in 122 ve 222 no.lu Hesaplarında takip ettiği sektör içi alacak tutarı (genel yönetim kapsamındaki kurumları vergi ve prim borçları), kurumların detay mizanlarından tespit edilememektedir. Bu nedenle, konsolidasyon sonrası ilgili hesaplarda sektör içi alacak olup olmadığına ilişkin bir güvence elde edilememiştir. Yukarıda yer alan bulgular değerlendirildiğinde, bu kapsamdaki eliminasyon işlemlerinin güvenilir olmasını engelleyen yapısal sorunlar şu şekilde özetlenebilir: Raporun “Mali Denetim Sonuçları” kısmında da yer verildiği üzere GİB ve SGK’nın 121, 122 ve 222 Hesaplarına ilişkin raporlama hataları konsolidasyona esas hesap büyüklüğünü etkilemekte, eliminasyon işleminin hatalı tutar baz alınarak yapılmasına yol açmaktadır. GİB ve SGK tarafından kullanılan detay hesap planları, sektörel ayrıntı bilgisi içermediğinden genel yönetim kapsamındaki kurumlardan olan vergi ve prim borcu alacağının eliminasyonuna elverişli değildir. Raporun 3.2.3 bölümünde de ifade edildiği üzere kurumların karşılıklı mali işlemlerinden kaynaklanan tutarlar üzerinde mutabakat sağlayamaması; kurumların aynı mali işlemi farklı tutar, farklı muhasebe dönemi ve denk olmayan hesaplar üzerinden muhasebeleştirebilmesine yol açmaktadır. Bunun sonucu olarak kurumların mali tablolarında
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 32 32 yer alan vergi ve sosyal güvenlik primi borç toplamları, GİB ve SGK’nın ilgili kuruma ilişkin tuttuğu kayıttan farklı olabilmektedir. 2) Merkezi Yönetim Bilançosu dipnotlarında “Merkezi yönetim kapsamındaki kurumların birbirlerine olan uzun vadeli borç ve alacakları için 16.345.680,00-TL 403 no.lu Hesaptan ve karşılığında 230 no.lu Hesaptan düşülerek konsolidasyon yapılmıştır” denilmektedir. Hazine Müsteşarlığı verilerine göre 2014 yılı sonu itibarıyla merkezi yönetim kapsamındaki kurumlara ait 230 no.lu Hesapta kayıtlı alacak tutarı 601.748.850,00-TL olup yapılan konsolidasyon tutarları ile uyumlu değildir. Dolayısıyla Merkezi Yönetim Bilançosunda 585.403.170,00-TL eksik konsolidasyon yapılmıştır. 3) Genel Yönetim Bilançosu dipnotlarında İşsizlik Sigortası Fonunun elinde bulunan DİBS’ler ile ilgili olarak aşağıdaki bilgiler yer almaktadır: İşsizlik Sigortası Fonu elinde bulunan uzun vadeli devlet iç borçlanma senetlerinden ödeme süresi bir yılın altına düşenler için 6.638.851.990,00-TL 112 no.lu Hesaptan ve karşılığı da 304 no.lu Hesaptan düşülerek konsolidasyon yapılmıştır. İşsizlik Sigortası Fonu elinde bulunan uzun vadeli devlet iç borçlanma senetleri için 65.054.399.950,00-TL 217 no.lu Hesaptan karşılığında da 404 no.lu Hesaptan düşülmek suretiyle konsolidasyon yapılmıştır. İşsizlik Sigortası Fonu elinde bulunan uzun vadeli devlet iç borçlanma senetlerinin birikmiş faizleri 2.983.864.480,00-TL 181 no.lu Hesaptan ve karşılığı da 381 no.lu Hesaptan düşülerek konsolidasyon yapılmıştır. Yukarıda yer verilen bilanço dipnotları ile ilgili olarak tespit edilen hususlar şu şekildedir: a) Hazine Müsteşarlığı verilerine göre 2014 yılı sonu itibarıyla İşsizlik Sigortası Fonunun elindeki kısa vadeli DİBS tutarı 6.526.206.160,00-TL olup 112 ve 304 no.lu Hesaplardan yapılan konsolidasyon tutarları ile uyumlu değildir. Dolayısıyla Genel Yönetim Bilançosunda 112.645.830,00-TL fazla konsolidasyon yapılmıştır. b) Hazine Müsteşarlığı verilerine göre 2014 yılı sonu itibarıyla İşsizlik Sigortası Fonunun elinde bulunan uzun vadeli DİBS tutarı 64.210.727.280,00-TL olup 217 ve 404 no.lu Hesaplardan yapılan konsolidasyon tutarları ile uyumlu değildir. Dolayısıyla Genel Yönetim Bilançosunda 843.672.670,00-TL fazla konsolidasyon yapılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 33 33 c) İşsizlik Sigortası Fonunun 181 no.lu Hesabında kayıtlı tutarının tamamı olan 2.983.864.480,00-TL konsolidasyona tabi tutulmuştur. Ancak bu tutarın 176.145.570,00- TL’si mevduat faizi kodunda kayıtlıdır. Ayrıca, Hazine Müsteşarlığı verilerine göre 2014 yılı sonu itibarıyla İşsizlik Sigortası Fonunun elinde bulunan DİBS’lerin birikmiş faizleri için 381 no.lu Hesapta 1.086.791.550,00-TL gider tahakkuku yapılmış olup 181 ve 381 no.lu Hesaplardan yapılan konsolidasyon tutarları ile uyumlu değildir. Dolayısıyla Genel Yönetim Bilançosunda 1.879.072.930,00-TL fazla konsolidasyon yapılmıştır. d) Hazine Müsteşarlığı verilerine göre 2014 yılı sonu itibarıyla İşsizlik Sigortası Fonunun elinde bulunan DİBS’lerin birikmiş faizleri için 481 no.lu Hesapta 4.285.836.230,00-TL gider tahakkuku yapılmış olup, İşsizlik Sigortası Fonunun karşı kaydı bulunmamaktadır. Dolayısıyla Genel Yönetim Bilançosunda bu tutar konsolide edilememiştir. 4) Genel Yönetim Bilançosu dipnotlarında, genel yönetim kapsamındaki kurumların birbirlerine olan kısa vadeli borç ve alacakları için 50.806.690,00-TL 303 no.lu Hesaptan ve karşılığında da 130 ve 137 no.lu Hesaplardan düşülerek konsolidasyon yapıldığı belirtilmektedir. Bu tutarın 16.319.820,00-TL’si 130 no.lu, 34.486.870,00-TL’ si 137 no.lu Hesaptan yapılmıştır. Hazine Müsteşarlığı verilerine göre 2014 yılı sonu itibarıyla genel yönetim kapsamındaki kurumlara ait 130 no.lu Hesapta kayıtlı alacak tutarı 50.271.000,00- TL, 137 no.lu Hesapta kayıtlı alacak tutarı ise 120.887.920,00-TL olup yapılan konsolidasyon tutarları ile uyumlu değildir. 137 no.lu Hesapta kayıtlı tutarın 86.401.050,00-TL’si merkezi yönetime aittir. Ancak, bu tutar Merkezi Yönetim Bilançosunda konsolidasyona tabi tutulmamıştır. Dolayısıyla Genel Yönetim Bilançosunda toplam 120.352.230,00-TL eksik konsolidasyon yapılmıştır. 5) Genel Yönetim Bilançosu dipnotlarında “Genel yönetim kapsamındaki kurumların birbirlerine olan uzun vadeli borç ve alacakları için 5.043.070.510,00-TL 403 hesaptan ve karşılığında da 230, 232 hesaptan düşülerek konsolidasyon yapılmıştır” denilmektedir. Bu tutarın 5.041.753.490,00-TL’si 230 no.lu, 1.317.020,00-TL’si 232 no.lu Hesaptan yapılmıştır. Hazine Müsteşarlığı verilerine göre 2014 yılı sonu itibarıyla genel yönetim kapsamındaki kurumlara ait 230 no.lu Hesapta kayıtlı alacak tutarı 5.007.802.310,00-TL’dir. 232 no.lu Hesapta ise belediye alacağı takip edilmemektedir. Dolayısıyla Genel Yönetim Bilançosunda toplam 35.268.200,00-TL fazla konsolidasyon yapılmıştır. 6) Genel Yönetim Bilançosu dipnotlarında “2014 yılı Ocak-Aralık döneminde Hazinenin alacaklarına ilişkin 181-Gelir Tahakkukları Hesabında takip ettiği faiz alacak
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 34 34 tutarları ile borçlu kurumların 381-Gider Tahakkukları Hesabında takip ettiği faiz borç tutarlarının karşılıklı olup olmadığı ilgili hesapların detayından tespit edilemediğinden konsolidasyon işlemi yapılamamıştır. Tablolar 181-Gelir Tahakkukları ve 381-Gider Tahakkukları Hesaplarındaki bu durum dikkate alınarak değerlendirilmelidir” denilmektedir. Hazine Müsteşarlığı verilerine göre 2014 yılı sonu itibarıyla genel yönetim kapsamındaki kurumlara ait 181 no.lu Hesapta kayıtlı tutar 2.865.880,00-TL dir. Dolayısıyla Genel Yönetim Bilançosunda bu tutar kadar eksik konsolidasyon yapılmıştır. 7) Genel Yönetim Bilançosu dipnotlarında “Konsolidasyon yapılırken alt sektörü oluşturan birimler veya sektörü oluşturan alt sektörler arasındaki karşılıklı mali işlemler düşülmektedir. Tek taraflı kaydı bulunan ve karşı tarafın hiç kayıt yapmadığı durumlar için konsolidasyon işlemi uygulanamamaktadır. Buna göre; 2014 yılı Ocak-Aralık döneminde Mahalli İdarelerin Hazineye olan borçlarına ilişkin 481-Gider Tahakkukları Hesabında takip ettiği uzun vadeli faiz borç tutarlarına karşılık Hazinenin 281-Gelir Tahakkukları Hesabında takip ettiği faiz alacak tutarı bulunmadığından konsolidasyon işlemi yapılamamıştır. Tablolar 281-Gelir Tahakkukları ve 481-Gider Tahakkukları Hesaplarındaki bu durum dikkate alınarak değerlendirilmelidir” denilmektedir. Hazine Müsteşarlığının mahalli idarelerden olan alacakları ikraz anlaşmaları ile düzenlenmekte ve faiz tahakkukları genelde 6 aylık periyotlarla yapılmaktadır. Ödeme planlarında yer alan izleyen yıllara ilişkin faiz alacakları henüz tahakkuk etmediği için 281 no.lu hesapta faiz tahakkuku yoktur. Dolayısıyla mahalli idarelerin de Hazine Müsteşarlığına olan borçları için 481 no.lu hesapta faiz tahakkuku bulunmamalıdır. 8) Genel Yönetim Bilançosu dipnotlarında “Hazinenin mahalli idarelerden olan alacağı için 130-230 Dış Borcun İkrazından Doğan Alacaklar Hesabı ve 137-Takipteki Kurum Alacakları Hesabı karşılığında mahalli idarelerin 303-403 Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabından eşit tutarda konsolidasyon işlemi yapılmıştır. Buna karşın mahalli idarelerin 303- 403 Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabındaki 3.109.033,48-TL’lik tutarın karşılığı 954- Risk Hesabında takip edildiğinden konsolidasyon işlemi yapılamamıştır. Tablolar 303-403 Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesaplarındaki bu durum dikkate alınarak değerlendirilmelidir” denilmektedir. Hazine Müsteşarlığı verilerine göre 2014 yılı sonu itibarıyla genel yönetim kapsamındaki kurumlara ait 954 no.lu hesapta kayıtlı tutar 3.371.231.910,00-TL olup açıklanan rakam ile uyumlu değildir. Belediyelerin 303-403 no.lu hesaplarında Hazine Müsteşarlığına borç olarak kaydettiği tutarlar, Hazine tarafından bilanço dışı bir hesap olan 954 no.lu hesapta takip edildiğinden teknik olarak konsolidasyon yapmak
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 35 35 mümkün değildir. Dolayısıyla Genel Yönetim Bilançosunun 303-403 no.lu hesaplarında takip edilen ilgili tutar, genel yönetim borçlarının fazla görünmesine yol açmaktadır. 9) Genel Yönetim Bilançosu dipnotunda, 2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporunda yer alan bulguya istinaden; İşsizlik Sigortası Fonu bilançosunun 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabında kayıtlı 553.757.429,29-TL’nin SGK tarafından borç olarak kaydedilmediği bu nedenle eliminasyon yapılmadığı ifade edilmiştir. Ancak yapılan inceleme sonucunda, SGK Bilançosundaki 362-Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabında kayıtlı 621.557.616,95-TL olduğu ve bu tutarın İşsizlik Sigortası Fonuna aktarılacak tutar olduğu anlaşılmıştır. Dolayısıyla, İşsizlik Sigortası Fonu Bilançosunda 120- Gelirlerden Alacaklar Hesabında kayıtlı 553.757.429,29-TL, Sosyal Güvenlik Kurumundan tahakkuku yapılıp tahsilatı yapılamayan prim alacaklarını, SGK Bilançosundaki 362-Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabında kayıtlı 621.557.616,95-TL ise İşsizlik Sigortası Fonu adına tahsil edilen tutarı ifade etmektedir. Söz konusu tutarlar kurumların varlık ve yükümlülüklerinde gösterilmekte, ancak tutarlar birbiriyle uyuşmamaktadır. Kurumlar arasındaki mali ilişkinin tutar ve nitelik olarak netleştirilememesi, konsolide edilecek tutarlar açısından belirsizlik yaratmaktadır. Kurumların bu hesaplarında kayıtlı tutarlar karşılıklı olarak elimine edilmediği için Genel Yönetim Bilançosu bu tutarlar kadar sektör içi borç ve alacağı içermektedir. 10) Döner sermayeli kuruluşların 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına ilişkin olarak Merkezi Yönetim Konsolide Bilanço dipnotunda “Konsolidasyon yapılırken alt sektörü oluşturan birimler veya sektörü oluşturan alt sektörler arasındaki karşılıklı mali işlemler düşülmektedir. Tek taraflı kaydı bulunan ve karşı tarafın hiç kayıt yapmadığı durumlar için konsolidasyon işlemi uygulanamamaktadır. Buna göre; 2014 yılı Ocak-Eylül döneminde döner sermayeli kuruluşlar tarafından merkez hissesi olarak ilgili kurumlara aktarması gereken paylar için 363-Kamu İdareleri Payları Hesabında kayıtlı 273.874.530,00-TL’lik tutar, ilgili kurum tarafından alacak olarak kaydedilmemiştir. Merkezi yönetim borçlarının 273.874.530,00-TL fazla görünmesine neden olan bu tutar dikkate alınarak değerlendirme yapılmalıdır” denilmektedir. Döner sermayeli kuruluşların 362-Ödenecek Döner Sermaye Yükümlülükleri Hesabı, 366-Merkez Hissesi Hesabı ve 369-Ödenecek Diğer Yükümlülükler Hesabı, konsolide bilanço oluşturulurken 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına dönüşmektedir. Dipnotta elimine edilmesi gereken tutar olarak sadece 366 no.lu Hesap bakiyesi alınmış, bu tutarın da 2014 yılı Ocak-Aralık dönemine ait rakamı yerine 2014 yılı Ocak-Eylül dönemi rakamı alınmıştır. Oysa 366 no.lu Hesap ile birlikte 362 no.lu Hesaptan
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 36 36 da sektör içi ilişkilerden kaynaklanan tutarların elimine edilmesi gerekmekte ve toplam tutar Ocak-Aralık dönemine ait olmalıdır. 11) Döner sermayeli kuruluşların 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına ilişkin olarak Genel Yönetim Konsolide Bilanço dipnotunda “Konsolidasyon yapılırken alt sektörü oluşturan birimler veya sektörü oluşturan alt sektörler arasındaki karşılıklı mali işlemler düşülmektedir. Tek taraflı kaydı bulunan ve karşı tarafın hiç kayıt yapmadığı durumlar için konsolidasyon işlemi uygulanamamaktadır. Buna göre; 2014 yılı Ocak-Aralık döneminde döner sermayeli kuruluşlar tarafından merkez hissesi olarak ilgili kurumlara aktarması gereken paylar için 363-Kamu İdareleri Payları Hesabında kayıtlı 835.634.690,00-TL’lik tutar, ilgili kurum tarafından alacak olarak kaydedilmemiştir. Genel yönetim borçlarının 835.634.690,00-TL fazla görünmesine neden olan bu tutar dikkate alınarak değerlendirme yapılmalıdır” denilmektedir. Bir önceki bulguda da konu edildiği gibi döner sermayeli kuruluşların konsolide bilançosundaki 363-Kamu İdareleri Payları Hesabı, farklı üç hesabın birleşmesinden oluşmaktadır ve bu hesaptaki tutarın bir kısmı eliminasyona tabi değildir. Dolayısıyla dipnotta verilen 835.634.690,00-TL’nin bir kısmı eliminasyona tabi olmadığından dipnot yanıltıcı bilgi içermektedir. 3.3 Önceden Belirlenmiş Standartlara Uygunluk Bakımından Değerlendirme Bu kapsamdaki değerlendirme, sektörel sınıflandırmaya uygunluk ve muhasebe standartlarına uygunluk olmak üzere iki kriter dikkate alınarak yapılmıştır. 3.3.1 Sektörel Sınıflandırmaya Uygunluk Kamu mali istatistiklerinin ve açıklamalarının belirlenmesinde faydalanılan uluslararası normlar Avrupa Birliği Hesap Sistemi (ESA 95), Birleşmiş Milletler Ulusal Hesaplar Sistemi (SNA 93), IMF Kamu Mali İstatistikleri Sistemi (GFSM 2001) ve Uluslararası Kamu Sektörü Muhasebe Standartları (IPSAS)’dır. Buna paralel olarak mali istatistiklerin hazırlanmasına ilişkin sektör sınıflandırmasında ESA 95 (Avrupa Ulusal Hesaplar Sistemi) esas alınarak genel yönetim sektörü; merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları alt sektörlerine ayrılmıştır. Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 33 sıra no.lu Genel Yönetim Mali İstatistikleri Genel
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 37 37 Tebliği’nde bu sınıflandırma kriteri doğrultusunda uluslararası normlara uygun bir sektör sınıflandırması yapılmıştır. 3.3.2 Muhasebe Standartlarına Uygunluk Mali istatistikler hazırlanırken ESA 95 sistemi kullanılarak sektör sınıflandırması yapılmasına rağmen, mali tabloların oluşturulmasında esas alınacak muhasebe ve raporlama standartları henüz tamamlanıp yürürlüğe konulmamıştır. Bu nedenle, genel yönetim mali istatistikleri hâlihazırda Devlet Muhasebe Standartları ile tam olarak ilişkilendirilmemiş mevcut muhasebe yönetmelikleri esas alınarak kaydedilen mali işlemlerden oluşmaktadır. 2006 yılında kurulan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu, uluslararası muhasebe standartlarının ülkemize uyarlanması çalışmalarının 2007–2012 döneminde tamamlanmasını karara bağlamıştır. Bugüne kadar 23 adet Devlet Muhasebe Standardı Resmi Gazete’de yayımlanmıştır12. Genel yönetim mali istatistiklerinin doğru ve güvenilir bir biçimde hazırlanması ve konsolidasyonu için, uluslararası muhasebe ve raporlama standartlarına uygun olarak düzenlenen Devlet Muhasebe Standartlarının yönetmeliklerle uygulanabilir hale getirilmesi gerekmektedir. DMS 1- Mali Tabloların Sunulması, DMS 10- Yüksek Enflasyonlu Ekonomilerde Mali Raporlama, DMS 13- Kiralamalar ve DMS 32- Hizmet İmtiyaz Sözleşmesi Standartları ile muhasebe yönetmelikleri uyumlaştırılmıştır. Bu bağlamda muhasebe yönetmeliklerinin daha çok sayıda standart ile uyumlu hale getirilmesinin önem arz ettiği düşünülmektedir. 12 Devlet Muhasebe Standartlarının yürürlük maddeleri “Bu Standart, Maliye Bakanlığı ve ilgili kamu idarelerince uygulanmasına ilişkin düzenleme yapılmak üzere yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.” şeklinde düzenlenmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 38 38 4. GENEL DEĞERLENDİRME VE SONUÇ Mali saydamlığın ve hesap verebilirliğin en önemli araçlarından biri olan mali istatistiklerin yayımlanmasındaki temel amaç kamuoyunun, genel yönetim sektörünün varlık, yükümlülük, gelir ve giderleri hakkında bilgilendirilmesini sağlamaktır. Bu bağlamda genel yönetim mali istatistiklerinin güvenilirliğinin artırılması, hem kamuoyunun doğru bilgilendirilmesini hem de yapılacak analizlerin ve sonraki döneme ilişkin stratejilerin sağlıklı olmasını sağlayacaktır. Nitekim genel yönetim mali istatistiklerinin asıl üretilme amacı makro düzeyde karar vericilere yapılacak analizlerde ve oluşturulacak stratejilerde yol gösterici olmaktır. Raporda yapılan değerlendirmeler ışığında; Genel yönetim sektörünü oluşturan kurumların bireysel mali tablolarının doğru ve güvenilir veri üretmesini garanti altına alacak muhasebe ve iç kontrol sistemlerinin etkinliğinin kamu idarelerince artırılması, Genel yönetim kapsamına dahil tüm raporlama birimlerinin tabi olduğu muhasebe ve raporlama standartlarının gereği olan düzenlemelerin uyumlaştırılması ve eksikliklerin giderilmesi, Başta mahalli idareler olmak üzere, kamu idarelerinin yönetim sorumluluğu çerçevesinde muhasebe hizmetlerinin etkinliğinin artırılması ve idari kapasitesinin güçlendirilmesi; muhasebe işlemlerinin tüm kamu idarelerinde sertifikalı muhasebe yetkilileri eliyle yapılmasının sağlanması, Mahalli idareler sektörüne ait eliminasyon kaynaklı raporlama hatalarının, İçişleri Bakanlığı ile Maliye Bakanlığı koordinasyonunda yürütülecek bir çalışma ile giderilmesi, Mali istatistiklerin denetim görüşü almış bireysel mali tabloların konsolide edilmesi sonucunda oluşturulması ya da yayımlanma tarihinde açıklanan mali istatistiklerin o yıl için denetimi sonuçlandırılmamış tabloların konsolide edilmesi suretiyle oluşturulduğunun mali tablo dipnotlarında belirtilmesi, Sektör içi borç-alacak ve gelir-gider ilişkilerinin önemli ölçüde tespit edilerek bu mali ilişkilerin kurumların detay hesap planlarında tanımlanmasının sağlanması, Her kurumun, alt sektör ve genel yönetim sektörü ile mevzuattaki değişiklikler itibariyle güncellenen tüm mali ilişkilerinin yer aldığı “mali ilişki matrisi” oluşturulması,
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 39 39 Bu matriste yer alan hesapların tutar, hesap ve mali yıl bazında kamu idarelerince dönemsel mutabakatının sağlanarak eliminasyon eşitsizliklerinin azami düzeyde giderilmesi, Dönemsel olarak varılacak söz konusu mutabakat çerçevesinde bireysel mali tabloların ilgili hesaplar bazında doğru ve gerçek durumu yansıtmasının sağlanması, Tasarlanan sistemin iç kontrol sisteminin bir parçası haline getirilerek mali istatistik altyapısının güçlendirilmesi, mali istatistiklerin doğruluk ve güvenilirliğine önemli ölçüde katkıda bulunacaktır.
40
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 41 41 EKLER
42
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 43
43
EK 1:Genel Yönetim 2014 Yılı Bilançosu
GENEL YÖNETİM 2014 YILI BİLANÇOSU (Bin TL)
AKTİF (VARLIKLAR) PASİF (KAYNAKLAR)
1 DÖNEN VARLIKLAR 378.919.792,7 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 162.090.006,4
10 HAZIR DEĞERLER 60.515.090,2 30 KISA VADELİ İÇ MALİ BORÇLAR 63.121.625,5
100 KASA 60.578,3 300 BANKA KREDİLERİ 2.536.704,9
101 ALINAN ÇEKLER 297.201,5 303 KAMU İDARELERİNE MALİ
BORÇLAR HESABI 1.726.500,0
102 BANKA 57.933.902,3 304 CARİ YILDA ÖDENECEK
TAHVİLLER HESABI 58.124.483,0
103 VERİLEN ÇEKLER VE
GÖNDERME EMİRLERİ ( - ) -10.432.156,9 305 BONOLAR 0,0
104 PROJE ÖZEL HESABI 341.314,9 309 KISA VADELİ DİĞER İÇ MALİ
BORÇLAR 733.937,6
105 DÖVİZ 9.239.658,0 31 KISA VADELİ DIŞ MALİ BORÇLAR 12.761.890,2
106 DÖVİZ GÖNDERME EMİRLERİ ( - ) -14.543,7 310 CARİ YILDA ÖDENECEK DIŞ
MALİ BORÇLAR 12.761.890,2
107 ELÇİLİK VE KONSOLOSLUK
NEZDİNDEKİ PARALAR 232.791,8 32 FAALİYET BORÇLARI 34.084.184,8
108 DİĞER HAZIR DEĞERLER 1.531.438,6 320 BÜTÇE EMANETLERİ 12.290.769,4
109 BANKA KREDİ KARTLARINDAN
ALACAKLAR 1.324.905,5 322 BÜTÇELEŞTİRİLECEK
BORÇLAR 34.174,4
11 MENKUL KIYMET VE VARLIKLAR 210.037,4 323 BÜTÇELEŞTİRİLMİŞ BORÇLAR 3.857,4
110 HİSSE SENETLERİ HESABI 1.294,6 325 NAKİT TALEP VE TAHSİSLERİ 15.911.936,1
111 ÖZEL KESİM TAHVİL SENET VE
BONOLARI HESABI 2.348,8 326 ALINAN DEPOZİTO VE
TAMİNATLAR 161.250,1
117 MENKUL VARLIKLAR 314,4 329 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR 5.682.197,4
118 DİĞER MENKUL KIYMET VE
VARLIKLAR 206.079,6 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 29.132.032,9
12 FAALİYET ALACAKLARI 227.185.412,9 330 ALINAN DEPOZİTO VE
TEMİNATLAR 3.568.691,7
120 GELİRLERDEN ALACAKLAR 52.735.701,3 332 OKUL PANSİYONLARI 238.810,5
121 GELİRLERDEN TAKİPLİ
ALACAKLAR 166.973.918,6 333 EMANETLER 23.044.293,1
122 GELİRLERDEN TECİLLİ VE
TEHİRLİ ALACAKLAR 4.365.956,1 336 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR 1.249.058,2
126 VERİLEN DEPOZİTO VE
TEMİNATLAR 164.295,5 337 MUTEMETLİK CARİ HESABI 34.300,7
127 DİĞER FAALİYET ALACAKLARI 1.557.682,8 339 RİSK HESABI 996.878,7
128 ŞÜPHELİ ALACAKLAR 1.820.419,7 34 ALINAN AVANSLAR 1.554.017,9
129 ŞÜPHELİ ALACAKLAR KARŞILIĞI
( - ) -432.561,1 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI 1.514.575,2
13 KURUM ALACAKLARI 23.294.010,0 349 ALINAN DİĞER AVANSLAR 39.442,7
130 DIŞ BORCUN İKRAZINDAN
DOĞAN ALACAKLAR 117.759,8 36 ÖDENECEK DİĞER
YÜKÜMLÜLÜKLER 2.886.965,7
132 KURUMCA VERİLEN
BORÇLARDAN ALACAKLAR 3.743.930,1 362
FONLAR VEYA DİĞER KAMU
İDARELERİ ADINA YAPILAN
TAH.
1.577.386,5
135 PERSONELDEN ALACAKLAR 4,4 363 KAMU İDARELERİ PAYLARI 1.309.579,2
136 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR 322.492,2 368
VADESİ GEÇMİŞ ERT. VEYA
TAK. VERGİ VE DİĞ.
YÜKÜMLÜLÜKLER
0,0
137 TAKİPTEKİ KURUM ALACAKLARI 9.440.112,9 37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 287.487,1
138 TAKİPTEKİ KURUM ALACAKLARI
KARŞILIĞI (-) -5.030,5 370 DÖNEM KARI VERGİ VE DİGER
YÜK.KAR.HES. 3.051,6
139 DİĞER KURUM ALACAKLARI 9.674.741,0 371
DÖNEM KARI VE PEŞİN ÖD.
VERGİLER VE DİGER YÜK
KAR.HES. (-)
-28.528,7
14 DİĞER ALACAKLAR 5.466.381,8 372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI 272.839,6
140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR 5.466.381,8 379 DİĞER BORÇ VE GİDER
KARŞILIKLARI 40.124,6
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 44
44
15 STOKLAR 7.268.831,8 38 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER
VE GİDER TAHAKKUKLARI 17.945.341,5
150 İLK MADDE VE MALZEME 6.909.821,0 380 GELECEK AYLARA AİT
GELİRLER 1.523.186,1
151 YARI MAMÜLLER - ÜRETİM 32.831,9 381 GİDER TAHAKKUKLARI 16.422.155,3
152 MAMULLER 123.733,6 39 DİĞER KISA VADELİ YABANCI
KAYNAKLAR 316.460,8
153 TİCARİ MALLAR 175.696,5 397 SAYIM FAZLALARI 243.908,1
157 DİĞER STOKLAR 26.748,7 399 DİĞER ÇEŞİTLİ KISA VADELİ
YABANCI KAYNAKLAR 72.552,7
16 ÖN ÖDEMELER 37.579.996,0 4 UZUN VADELİ YABANCI
KAYNAKLAR 523.448.983,5
160 İŞ AVANS VE KREDİLERİ 21.074.629,9 40 UZUN VADELİ İÇ MALİ BORÇLAR 299.836.154,1
161 PERSONEL AVANSLARI 5.068,2 400 BANKA KREDİLERİ 10.337.807,8
162 BÜTÇE DIŞI AVANS VE
KREDİLER 13.064.945,8 403 KAMU İDARELERİNE MALİ
BORÇLAR HESABI 2.318.080,2
164 AKREDİTİFLER 2.583.425,5 404 TAHVİLLER HESABI 284.816.745,2
165 MAHSUP DÖNEMİNE AKTARILAN
AVANS VE KREDİLER 512.188,3 409 UZUN VADELİ DİĞER İÇ MALİ
BORÇLAR 2.363.520,9
166
PROJE ÖZEL HESABINDAN
VERİLEN AVANS VE
AKREDİTİFLER
303.477,7 41 UZUN VADELİ DIŞ MALİ BORÇLAR 192.263.584,8
167
DOĞRUDAN DIŞ PROJE KREDİ
KULLANIMLARI AVANS VE
AKREDİFLERİ
36.260,8 410 DIŞ MALİ BORÇLAR 192.263.584,8
18 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE
GELİR TAHAKKUKLARI 1.406.897,7 42 FAALİYET BORÇLARI 487,3
180 GELECEK AYLARA AİT
GİDERLER 1.136.894,6 429 DİĞER FAALİYET BORÇLARI 487,3
181 GELİR TAHAKKUKLARI 270.003,1 43 DİĞER BORÇLAR 74.545,2
19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 15.993.134,8 430 ALINAN DEPOZİTO VE
TEMİNATLAR 60.918,5
190 DEVREDEN KATMA DEĞER
VERGİSİ 15.180.907,9 438
KAMUYA OLAN ERTELENMİŞ
VEYA TAKSİTLENDİRİLMİŞ
BORÇLAR
0,0
193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE
FONLAR 77.773,5 439 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR 13.626,6
194 TEYİTSİZ DOĞRUDAN DIŞ PROJE
KREDİ KULLANIMLARI 64.169,3 44 ALINAN AVANSLAR 27.841,6
196 PERSONEL AVANSLARI 1.086,0 440 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI 2.658,3
197 SAYIM NOKSANLARI 558.407,6 449 ALINAN DİĞER AVANSLAR 25.183,3
198 DİĞER ÇEŞİTLİ DÖNEN
VARLIKLAR 110.790,5 47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 1.163.092,2
2 DURAN VARLIKLAR 1.137.005.607,7 472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI 1.055.671,0
21 MENKUL KIYMET VE VARLIKLAR 50.173,5 479 DİĞER BORÇ VE GİDER
KARŞILIKLARI 107.421,2
217 MENKUL VARLIKLAR 46.577,1 48 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER
VE GİDER TAHAKKUKLARI 30.035.198,8
218 DİĞER MENKUL KIYMET VE
VARLIKLAR HESABI 3.596,4 480 GELECEK YILLARA AİT
GELİRLER 5.650.027,1
22 FAALİYET ALACAKLARI 26.968.159,1 481 GİDER TAHAKKUKLARI 24.385.171,7
220 GELİRLERDEN ALACAKLAR 24.071.053,3 49 DİĞER UZUN VADELİ YABANCI
KAYNAKLAR 48.079,5
222 GELİRLERDEN TECİLLİ VE
TEHİRLİ ALACAKLAR HESABI 0,0 499 DİĞER UZUN VADELİ YABANCI
KAYNAKLAR HESABI 48.079,5
226 VERİLEN DEPOZİTO VE
TEMİNATLAR 5.049,2 5 ÖZ KAYNAKLAR 830.386.410,6
227 DİĞER FAALİYET ALACAKLARI 2.892.056,7 50 NET DEĞER 571.125.743,4
23 KURUM ALACAKLARI 45.181.869,5 500 NET DEĞER 571.125.743,4
230
DIŞ BORCUN İKRAZINDAN
DOĞAN ALACAKLAR 6.101.291,3 51 DEĞER HAREKETLERİ -1.231.253,8
232 KURUMCA VERİLEN
BORÇLARDAN ALACAKLAR 38.070.416,1 510 NAKİT HAREKETLERİ HESABI 0,0
239 DİĞER KURUM ALACAKLARI 1.010.162,0 511 MUHASEBE BİRİMLERİ ARASI
İŞLEMLER HESABI 0,0
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 45
45
24 MALİ DURAN VARLIKLAR 124.826.549,2 512 PROJE ÖZEL HESABINDAN
KULLANIMLAR HESABI 0,0
240 MALİ KURULUŞLARA YATIRILAN
SERMAYELER 22.899.411,5 519 DEĞER HAREKETLERİ
SONUÇLARI -1.231.253,8
241
MAL VE HİZMET ÜRETEN
KURULUŞLARA YATIRILAN
SERMAYELER
120.687.504,1 52 YENİDEN DEĞERLEME FARKLARI 2.995.002,0
242
DÖNER SERMAYELİ
KURULUŞLARA YATIRILAN
SERMAYELER
0,0 522 YENİDEN DEĞERLEME
FARKLARI 2.995.002,0
247 SERMAYE TAAHHÜTLERİ (-) -18.812.610,8 54 YEDEKLER 3.690.753,0
248 DİĞER MALİ DURAN VARLIKLAR 52.244,3 540 YASAL YEDEKLER 1.697.915,4
25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 934.641.590,3 541 STATÜ YEDEKLERİ 1.530.166,6
250 ARAZİ VE ARSALAR 538.872.239,5 542 OLAĞANÜSTÜ YEDEKLER 124.034,1
251 YER ALTI VE YER ÜSTÜ
DÜZENLERİ 96.341.017,2 549 ÖZEL FONLAR 338.636,8
252 BİNALAR 164.955.320,4 57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET
SONUÇLARI 244.960.655,0
253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR 16.415.037,2 570 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU
FAALİYET SONUÇLARI 244.960.655,0
254 TAŞITLAR 9.713.136,0 58 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ
FAALİYET SONUÇLARI -39.712.522,4
255 DEMİRBAŞLAR 38.663.836,8 580 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ
FAALİYET SONUÇLARI -39.712.522,4
256 DİĞER MADDİ DURAN
VARLIKLAR 6.667,7 59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI 48.558.033,4
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR ( - ) -73.046.629,0 590 DÖNEM OLUMLU FAALİYET
SONUCU 48.558.033,4
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR 140.775.540,7
259 YATIRIM AVANSLARI 1.945.423,8
26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 738.888,2
260 HAKLAR 2.257.046,9
264 ÖZEL MALİYETLER 121.706,6
267 DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN
VARLIKLAR 98.578,7
268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR ( - ) -1.738.444,0
28 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE
GELİR TAHAKKUKLARI 4.047.236,1
280 GELECEK YILLARA AİT
GİDERLER 4.046.457,4
281 GELİR TAHAKKUKLARI 778,7
29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 551.141,8
294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR
VE MADDİ DURAN VARLIKLAR 3.040.235,0
297 DİĞER ÇEŞİTLİ DURAN
VARLIKLAR 9.536,3
299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR ( - ) -2.498.629,6
AKTİF TOPLAMI 1.515.925.400,4 PASİF TOPLAMI 1.515.925.400,4
9- BORÇLU NAZIM HESAPLAR 9- ALACAKLI NAZIM HESAPLAR
90 ÖDENEK HESAPLARI 494.563,8 90 ÖDENEK HESAPLARI 494.563,8
906 MAHSUP DÖNEMİNE AKTARILAN
KULLANILACAK ÖDENEKLER 494.563,8 907 MAHSUP DÖNEMİNE
AKTARILAN ÖDENEKLER 494.563,8
91 NAKİT DIŞI TEMİNAT VE KİŞİLERE AİT
MENKUL KIYMETLER 87.673.682,5 91 NAKİT DIŞI TEMİNAT VE KİŞİLERE
AİT MENKUL KIYMETLER 87.673.682,5
910 TEMİNAT MEKTUPLARI 86.039.902,0 911 TEMİNAT MEKTUPLARI
EMANETLERİ 86.039.902,0
912 KİŞİLERE AİT MENKUL
KIYMETLER 1.601.762,3 913 KİŞİLERE AİT MENKUL KIYMET
EMANETLERİ 1.601.762,3
914 VERİLEN TEMİNAT MEKTUPLARI
HESABI 32.018,2 915
VERİLEN TEMİNAT
MEKTUPLARI KARŞILIĞI
HESABI
32.018,2
92 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE
GELİR TAHAKKUKLARI 67.989.086,6 92 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER
VE GELİR TAHAKKUKLARI 67.989.086,6
920 GİDER TAAHHÜTLERİ 67.989.086,6 921 GİDER TAAHHÜTLERİ KARŞ. 67.989.086,6
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 46
46
93 VERİLEN GARANTİLER 55.756.535,5 93 VERİLEN GARANTİLER 55.756.535,5
930 VERİLEN GARANTİLER 35.082.154,1 931 VERİLEN GARANTİLER
KARŞILIĞI 35.082.154,1
932 VERİLEN TAAHHÜT BELGELERİ 20.674.381,4 933 VERİLEN TAAHHÜT BELGELERİ
KARŞILIĞI 20.674.381,4
94 DEĞERLİ KAĞIT VE ÖZEL TAHKKUK 9.926.231,5 94 DEĞERLİ KAĞIT VE ÖZEL TAHKKUK 9.926.231,5
940 DEĞERLİ KAĞIT AMBARLARI 503.330,3 945 DEĞERLİ KAĞIT İŞLENMLERİ 549.046,3
942 ZİMMETLE VERİLEN DEĞERLİ
KAĞITLAR 42.032,3 947 ÖZEL TAHAKKUKLAR 5.367.686,9
944 YOLDAKİ DEĞERLİ KAĞITLAR 3.683,7 949 BAŞKA BİRİMLER ADINA
İZLENEN ALACAK EMANETLERİ 4.009.498,4
946 ÖZEL TAHAKKUKLARDAN
ALACAKLAR 5.367.686,9
948 BAŞKA BİRİMLER ADINA
İZLENEN ALACAKLAR 4.009.498,4
95 DIŞ BORÇLANMA İLE İLGİLİ
HESAPLAR 19.145.707,5 95 DIŞ BORÇLANMA İLE İLGİLİ
HESAPLAR 19.145.707,5
950 KULLANILACAK DIŞ KREDİLER 14.706.384,5 951 KREDİ ANLAŞMALARI 14.706.384,5
954 RİSK HESABI ALACAKLARI 3.746.357,2 955 RİSK HESABI ALACAKLARI
KARŞILIĞI 3.746.357,2
956
GENEL BÜTÇE DIŞI İDARELER
TEYİTSİZ DOĞRUDAN DIŞ PROJE
KREDİ KULLANIMLARI
469.713,4 957
GENEL BÜTÇE DIŞI İDARELER
DOĞRUDAN DIŞ PROJE KREDİ
KULLANIMLARI BİLDİRİM
469.713,4
958
DOĞRUDAN DIŞ PROJE
KREDİLERİNDEN AÇILAN
AKREDİTİFLER
223.252,3 959
DOĞRUDAN DIŞ PROJE
KREDİLERİNDEN AÇILAN
AKREDİTİFLER KARŞILIĞI
223.252,3
96 KURUMCA VERİLEN EMANETLER 7.310.655,7 96 KURUMCA VERİLEN EMANETLER 7.310.655,7
960 BAĞIŞ VE HİBELER HESABI 13.886,2 961 BAĞIŞ VE HİBELER KARŞILIĞI
HESABI 13.886,2
962 BİLİMSEL PROJELER HESABI 309.024,3 963 BİLİMSEL PROJELER KARŞILIĞI
HESABI 309.024,3
964 KAMU İDARELERİNE TAHSİSLİ
BİNALAR VE ARAZİLER HESABI 6.986.623,1 965
KAMU İDARELERİNE TAHSİSLİ
BİNALAR VE ARAZİLER
KARŞILIĞI HESA
6.986.623,1
968 İZ BEDELLE İZLENEN KIYMETLER
HESABI 1.122,1 969 İZ BEDELLE İZLENEN
KIYMETLER KARŞILIĞI HESABI 1.122,1
97 DİĞER NAZIM HESAPLAR 0,6 97 DİĞER NAZIM HESAPLAR 0,6
970
DOĞRUDAN GİDER
KAYDEDİLMİŞ MADDİ DURAN
VARLIKLAR HESAB
0,6 971
DOĞRUDAN GİDER
KAYDEDİLMİŞ MADDİ DURAN
VARLIKLAR KARŞILIĞI
0,6
98 DİĞER NAZIM HESAPLAR 1.946.304,6 98 DİĞER NAZIM HESAPLAR 1.946.304,6
980
MAZBUT VAKIFLAR ADINA
YÖNETİLEN SERMAYELER
HESABI
1.653.380,5 982 VAKIF EMANETLERİ HESABI 1.946.304,6
981
MÜLHAK VAKIFLAR ADINA YÖN.
VAKIFLAR BANKASI (B) GRUBU
HİSSE
292.924,0
99 DİĞER NAZIM HESAPLAR 14.847.456,8 99 DİĞER NAZIM HESAPLAR 14.847.456,8
990 KİRAYA VERİLEN DURAN
VARLIKLAR 3.491.414,7 999 DİĞER NAZIM HESAPLAR
KARŞILIĞI HESABI 14.847.456,8
991 MAZBUT VAKIFLAR TAŞINMAZ
SATIŞLARI VE TAVİZ BEDELLERİ 734.932,3
992 MAZBUT VAKIFLAR İÇİN YAPILAN
GİDERLER HESABI 628.568,1
993
MADDİ DURAN VARLIKLARIN
KİRA VE İRTİFAK HAKKI
GELİRLERİ HESABI
243.925,9
998 DİĞER NAZIM HESAPLAR 9.748.615,7
GENEL TOPLAM 1.781.015.625,4 GENEL TOPLAM 1.781.015.625,4
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 47 47 3) İşsizlik Sigortası Fonu elinde bulunan uzun vadeli devlet iç borçlanma senetlerinden ödeme süresi bir yılın altına düşenler için 6.638.851,99 bin TL 112 hesaptan ve karşılığı da 304 hesaptan düşülerek konsolidasyon yapılmıştır. 4) İşsizlik Sigortası Fonu elinde bulunan uzun vadeli devlet iç borçlanma senetleri için 65.054.399,955 bin TL 217 hesaptan karşılığında da 404 hesaptan düşülmek suretiyle konsolidasyon yapılmıştır. 5) İşsizlik Sigortası Fonu'nun 232-Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabında kayıtlı 11.511.523,50 bin TL, Fonun mevcut nema gelirlerinden GAP ile ekonomik kalkınma ve sosyal gelişmeye yönelik yatırımlarda kullanılmak üzere Hazineye aktarılan tutarlardan doğan Genel Yönetim kapsamındaki bir birimden olan alacağı ifade etmektedir. Tablo üzerinde yapılacak değerlendirmelerde bu durumun göz önünde bulundurulması gerekmektedir. 6) Genel yönetim kapsamındaki kurumların genel bütçeye olan vergi borçları için 1.469.567,06 bin TL 360 hesaptan ve karşılığında da 120 hesaptan düşülerek konsolidasyon yapılmıştır. 7) Genel yönetim kapsamındaki kurumların genel bütçeye olan kısa vadeli vadesi geçmiş, ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi borçları için 3.634.408,90 bin TL 368 hesaptan ve karşılığında da 122 hesaptan düşülerek konsolidasyon yapılmıştır. 8) Genel yönetim kapsamındaki kurumların birbirlerine olan kısa vadeli borç ve alacakları için 50.806,69 bin TL 303 hesaptan ve karşılığında da 130, 137 hesaptan düşülerek konsolidasyon yapılmıştır. 9) Genel yönetim kapsamındaki kurumların genel bütçeye olan uzun vadeli vadesi geçmiş, ertelenmiş veya taksitlendirilmiş vergi borçları için 1.623.313,69 bin TL 438 hesaptan ve karşılığında da 220, 222 hesaptan düşülerek konsolidasyon yapılmıştır. 10) Genel yönetim kapsamındaki kurumların birbirlerine olan uzun vadeli borç ve alacakları için 5.043.070,51 bin TL 403 hesaptan ve karşılığında da 230, 232 hesaptan düşülerek konsolidasyon yapılmıştır. 11) Genel yönetim kapsamındaki kurumların Sosyal Güvenlik borçları için 2.072.237,55 bin TL 361 hesaptan ve karşılığında da 120 hesaptan düşülerek konsolidasyon yapılmıştır. 12) Genel yönetim kapsamındaki kurumların birbirlerine olan tahakkuk etmiş fakat ödenmemiş olan tutarlar için 346.246,87 bin TL 325 hesaptan ve karşılığında da 120 hesaptan düşülerek konsolidasyon yapılmıştır. 13) Genel yönetim kapsamındaki kurumların birbirleri için ayırıp tahakkuk ettirdikleri paylar 32.324,19 bin TL, 363 hesaptan ve karşılığında da 120 hesaptan düşülerek konsolidasyon yapılmıştır. 14) İşsizlik Sigortası Fonu elinde bulunan uzun vadeli devlet iç borçlanma senetlerinin birikmiş faizleri 2.983.864,48 bin TL 181 hesaptan ve karşılığı da 381 hesaptan düşülerek konsolidasyon yapılmıştır. 15) Konsolidasyon yapılırken alt sektörü oluşturan birimler veya sektörü oluşturan alt sektörler arasındaki karşılıklı mali işlemler düşülmektedir. Tek taraflı kaydı bulunan ve karşı tarafın hiç kayıt yapmadığı durumlar için konsolidasyon işlemi uygulanamamaktadır. Buna göre;
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 48 48 hesapların detayından tespit edilemediğinden konsolidasyon işlemi yapılamamıştır. Tablolar 181-Gelir Tahakkukları ve 381- Gider Tahakkukları Hesaplarındaki bu durum dikkate alınarak değerlendirilmelidir. 21) Konsolidasyon yapılırken alt sektörü oluşturan birimler veya sektörü oluşturan alt sektörler arasındaki karşılıklı mali işlemler düşülmektedir. Tek taraflı kaydı bulunan ve karşı tarafın hiç kayıt yapmadığı durumlar için konsolidasyon işlemi uygulanamamaktadır. Buna göre; 2014 yılı Ocak-Aralık döneminde Mahalli İdarelerin Hazineye olan borçlarına ilişkin 481- Gider Tahakkukları hesabında takip ettiği uzun vadeli faiz borç tutarlarına karşılık Hazinenin 281-Gelir Tahakkukları hesabında takip ettiği faiz alacak tutarı bulunmadığından konsolidasyon işlemi yapılamamıştır. Tablolar 281-Gelir Tahakkukları ve 481-Gider Tahakkukları Hesaplarındaki bu durum dikkate alınarak değerlendirilmelidir. 22) Konsolidasyon yapılırken alt sektörü oluşturan birimler veya sektörü oluşturan alt sektörler arasındaki karşılıklı mali işlemler düşülmektedir. Tek taraflı kaydı bulunan ve karşı tarafın hiç kayıt yapmadığı durumlar için konsolidasyon işlemi uygulanamamaktadır. Buna göre; Hazinenin mahalli idarelerden olan alacağı için 130-230 Dış Borcun İkrazından Doğan Alacaklar Hesabı ve 137- Takipteki Kurum Alacakları Hesabı karşılığında mahalli idarelerin 303-403 Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabından eşit tutarda konsolidasyon işlemi yapılmıştır. Buna karşın mahalli idarelerin 303-403 Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesabındaki 3.109.033,48 TL lik tutarın karşılığı 954-Risk Hesabında takip edildiğinden konsolidasyon işlemi yapılamamıştır. Tablolar 303-403 Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesaplarındaki bu durum dikkate alınarak değerlendirilmelidir. 23) Konsolidasyon yapılırken alt sektörü oluşturan birimler veya sektörü oluşturan alt sektörler arasındaki karşılıklı mali işlemler düşülmektedir. Tek taraflı kaydı bulunan ve karşı tarafın hiç kayıt yapmadığı durumlar için konsolidasyon işlemi uygulanamamaktadır. Buna göre; döner sermayeli kuruluşların 120- Gelirlerden Alacaklar Hesabında takip ettiği 3.956,52 bin TL lik kısmı konsolidasyona tabi olmasına rağmen bu tutar ilgili kurumlar tarafından borç olarak kaydedilmemiştir. Genel Yönetim alacaklarının 3.956,52 bin TL fazla görünmesine neden olan bu tutar dikkate alınarak değerlendirme yapılmalıdır. 24) Konsolidasyon yapılırken alt sektörü oluşturan birimler veya sektörü oluşturan alt sektörler arasındaki karşılıklı mali işlemler düşülmektedir. Tek taraflı kaydı bulunan ve karşı tarafın hiç kayıt yapmadığı durumlar için konsolidasyon işlemi uygulanamamaktadır. Buna göre; döner sermayeli kuruluşların SGK'ya ve mahalli idarelere olan ve 329- Diğer Çeşitli Borçlar Hesabında takip ettiği 61,75 bin TL lik tutarın konsolidasyona tabi olmasına rağmen bu tutar ilgili kurumlar tarafından alacak olarak kaydedilmemiştir. Genel Yönetim borçlarının 61,75 bin TL fazla görünmesine neden olan bu tutar dikkate alınarak değerlendirme yapılmalıdır. 25) Konsolidasyon yapılırken 191 ve 391 hesapların mahsubu yapılmıştır. 26) Borçlanma senetleri muhasebe kayıtlarındaki değerler üzerinden raporlanmıştır. 27) 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un Mahalli İdarelerin hesaplarına etkisi ilgili birim tablolarında dipnot olarak açıklanmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 49 49 EK 2: Maliye Bakanlığınca Yapılan Eliminasyon İşlemleri Borç Alacak Ocak-Aralık Ocak-Aralık 132 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar 18,808,553.63 303 Kamu İdarelerine Mali Borçlar 18,808,553.63 232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar 1,314,500.17 403 Kamu İdarelerine Mali Borçlar 1,314,500.17 Borç Alacak Ocak-Aralık Ocak-Aralık 232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar 187,729.95 403 Kamu İdarelerine Mali Borçlar 187,729.95 Borç Alacak Ocak-Aralık Ocak-Aralık 132 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar 160,614,397.19 303 Kamu İdarelerine Mali Borçlar 160,614,397.19 Borç Alacak Ocak-Aralık Ocak-Aralık 120 Gelirlerden Alacaklar 38,399,534.20 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri 38,399,534.20 Borç Alacak Ocak-Aralık Ocak-Aralık 112 Kamu Kesimi Tahvil Senet ve Bonoları 14,041,796.20 304 Cari Yılda Ödenecek Tahviller 14,041,796.20 120 Gelirlerden Alacaklar 6,173,513,639.83 325 Nakit Talep ve Tahsisleri 6,173,513,639.83 120 Gelirlerden Alacaklar 1,229,575,462.83 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar 1,229,575,462.83 120 Gelirlerden Alacaklar 207,258,936.14 363 Kamu İdareleri Payları 207,258,936.14 122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar 3,482,366.57 368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler 3,482,366.57 130 Dış Borcun İkrazından Doğan Alacaklar 0.00 303 Kamu İdarelerine Mali Borçlar 0.00 230 Dış Borcun İkrazından Doğan Alacaklar 16,345,681.11 403 Kamu İdarelerine Mali Borçlar 16,345,681.11 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler 182,000,000.00 500 Net Değer Hesabı 182,000,000.00 242 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler 6,317,632,363.46 500 Net Değer Hesabı 6,317,632,363.46 Borç Alacak Ocak-Aralık Ocak-Aralık 112 Kamu Kesimi Tahvil Senet ve Bonoları 6,638,851,991.83 304 Cari Yılda Ödenecek Tahviller 6,638,851,991.83 120 Gelirlerden Alacaklar 346,246,876.31 325 Nakit Talep ve Tahsisleri 346,246,876.31 120 Gelirlerden Alacaklar 1,469,567,069.29 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar 1,469,567,069.29 120 Gelirlerden Alacaklar 2,072,237,555.21 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri 2,072,237,555.21 120 Gelirlerden Alacaklar 32,324,197.62 363 Kamu İdareleri Payları 32,324,197.62 122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar 3,634,408,905.26 368 Vadesi Geçmiş, Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler 3,634,408,905.26 130 Dış Borcun İkrazından Doğan Alacaklar 16,319,823.26 303 Kamu İdarelerine Mali Borçlar 16,319,823.26 137 Takipteki Kurum Alacakları 34,486,872.17 303 Kamu İdarelerine Mali Borçlar 34,486,872.17 181 Gelir Tahakkukları 2,983,864,485.48 381 Gider Tahakkukları 2,983,864,485.48 217 Menkul Varlıklar 65,054,399,955.73 404 Tahviller 65,054,399,955.73 220 Gelirlerden Alacaklar 916,383,428.84 438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar 916,383,428.84 222 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar 706,930,265.02 438 Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar 706,930,265.02 230 Dış Borcun İkrazından Doğan Alacaklar 5,041,753,492.94 403 Kamu İdarelerine Mali Borçlar 5,041,753,492.94 232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar 1,317,026.98 403 Kamu İdarelerine Mali Borçlar 1,317,026.98 BELEDİYELER MAHALLİ İDARELER GENEL YÖNETİM DÖNER SERMAYELER SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARI MERKEZİ YÖNETİM 5018 Sayılı Kanun Md.52
Açıklanan Eliminasyon Oranı (%) 1-DÖNEN VARLIKLAR 79,097,728,804.20 79,059,329,270.00 38,399,534.20 38,399,534.20 0.00 2-DURAN VARLIKLAR 81,252,533,910.00 81,252,533,910.00 0.00 0.00 0.00 VARLIKLAR 160,350,262,714.20 160,311,863,180.00 38,399,534.20 38,399,534.20 0.00 3-KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 15,721,706,941.26 15,082,624,090.00 38,399,534.20 639,082,851.26 600,683,317.06 4-UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 7,640,460.00 7,640,460.00 0.00 0.00 0.00 YÜKÜMLÜLÜKLER 15,729,347,401.26 15,090,264,550.00 38,399,534.20 639,082,851.26 600,683,317.06 5-ÖZ KAYNAKLAR 144,620,915,312.94 145,221,598,630.00 0.00 -600,683,317.06 -600,683,317.06 BİLANÇO KALEMLERİ 1564.30% SOSYAL GÜVENLİK KURUMLARI
Açıklanan Eliminasyon Oranı (%) 1-DÖNEN VARLIKLAR 406,701,649,681.27 378,919,792,700.00 25,074,002,463.02 27,781,856,981.27 2,707,854,518.25 2-DURAN VARLIKLAR 1,215,243,872,144.20 1,137,005,607,700.00 78,238,264,444.20 78,238,264,444.20 0.00 VARLIKLAR 1,621,945,521,825.47 1,515,925,400,400.00 103,312,266,907.22 106,020,121,425.47 2,707,854,518.25 3-KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 191,026,555,915.77 162,090,006,360.00 25,074,002,463.02 28,936,549,555.77 3,862,547,092.75 4-UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 595,187,615,540.74 523,448,983,460.00 71,738,632,080.74 71,738,632,080.74 0.00 YÜKÜMLÜLÜKLER 786,214,171,456.51 685,538,989,820.00 96,812,634,543.76 100,675,181,636.51 3,862,547,092.75 5-ÖZ KAYNAKLAR 835,731,350,368.96 830,386,410,580.00 6,499,632,363.46 5,344,939,788.96 -1,154,692,574.50 BİLANÇO KALEMLERİ 3.74% GENEL YÖNETİM
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 52
52
EK 5: Genel Yönetim 2014 Yılı Faaliyet Sonuçları Tablosu
Ocak-Aralık % Dağılım
FAALİYET GELİRLERİ TOPLAMI (Tahakkuk Esaslı) 833,699,066.0 100.0
Vergi Gelirleri 444,296,500.7 53.3
Gelir ve Kazanç Üzerinden Alınan Vergiler 135,166,221.3 16.2
Mülkiyet Üzerinden Alınan Vergiler 16,681,093.3 2.0
Dahilde Alınan Mal ve Hizmet Vergileri 189,267,499.4 22.7
Uluslararası Ticaret ve Muamelelerden Alınan Vergiler 71,200,663.8 8.5
Damga Vergisi 11,723,103.7 1.4
Harçlar 19,398,903.4 2.3
Başka Yerde Sınıflandırılmayan Vergiler 859,015.9 0.1
Sosyal Güvenlik Gelirleri 194,357,253.7 23.3
Sosyal Sigortalar Prim Gelirleri 83,358,748.4 10.0
Genel Sağlık Sigortası Prim Gelirleri 57,959,865.6 7.0
İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları Prim Gelirleri 7,676,784.7 0.9
Devlet Katkısı 4,650,915.1 0.6
5510 Öncesi Sosyal Sigortalar Prim Gelirleri 31,715,339.0 3.8
İşsizlik Sigortası Prim Gelirleri 8,950,845.7 1.1
Ücret Garantisi Fonu Prim Gelirleri 44,755.2 0.0
Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 64,787,577.6 7.8
Mal ve Hizmet Satış Gelirleri 40,633,713.8 4.9
Malların Kullanma veya Faaliyette Bulunma İzni Gelirleri 2,279,469.7 0.3
KİT ve Kamu Bankaları Gelirleri 14,239,964.3 1.7
Kurumlar Hasılatı 711,129.5 0.1
Kurumlar Karları 912,712.3 0.1
Kira Gelirleri 5,251,555.4 0.6
Diğer Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 759,032.5 0.1
Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 5,401,617.4 0.6
Yurt Dışından Alınan Bağış ve Yardımlar 260,266.0 0.0
Diğer İdarelerden Alınan Bağış ve Yardımlar 162,751.3 0.0
Kurumlardan ve Kişilerden Alınan Yardım ve Bağışlar 3,722,336.7 0.4
Proje Yardımları 662,135.3 0.1
Özel Gelirler 594,128.0 0.1
Diğer Gelirler 80,441,105.2 9.6
Faiz Gelirleri 16,153,173.3 1.9
Kişi ve Kurumlardan Alınan Paylar 18,838,267.2 2.3
Para Cezaları 25,919,629.9 3.1
Yasal Süresinde Ödenmeyen Primlerin Faizleri 482,569.2 0.1
Diğer Çeşitli Gelirler 19,047,465.6 2.3
Menkul Kıymet Ve Varlık Satış Gelirleri 3,705.7 0.0
Menkul Kıymet Ve Varlık Satış Gelirleri 3,705.7 0.0
Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri 44,405,845.7 5.3
Döviz Mevcudunun Değerlenmesinde Oluşan Olumlu Kur Farkları 9,389,877.4 1.1
Menkul Kıymet ve Varlıkların Değerlemesinden Oluşan Olumlu Farklar 265,236.3 0.0
Stokların Değerlemesinden Oluşan Olumlu Farklar 630.6 0.0
Maddi Duran Varlıkların Değerlemesinden Oluşan Olumlu Farklar 1,232,127.9 0.1
Maddi Olmayan Duran Varlıkların Değerlemesinden Oluşan Olumlu Farklar 79,556.7 0.0
Kur Değişikliği Nedeniyle Döviz Cinsi Borç Stokundaki Azalışlar 27,957,737.4 3.4
Kur Değişikliği Nedeniyle Döviz Cinsinden Alacaklardaki Artışlar 3,424,923.4 0.4
Kur Değişikliği Dışındaki Değer ve Miktar Değişimlerinden Kaynaklanan Gelirler 1,160,874.6 0.1
Diğer Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri 894,881.3 0.1
Karşılık Gelirleri 5,460.0 0.0
Takipteki Kurum Alacakları Karşılıklarından Kaynaklananlar 5,460.0 0.0
GENEL YÖNETİM 2014 YILI FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU (Bin TL)
(6360 SAYILI KANUNA GÖRE KAPATILAN BİRİMLER HARİÇ)
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 53
53
Ocak-Aralık % Dağılım
FAALİYET GİDERLERİ TOPLAMI (Tahakkuk Esaslı) 784,912,656.4 100.0
Personel Giderleri 141,127,215.6 18.0
Memurlar 120,061,242.3 15.3
Sözleşmeli Personel 2,916,610.3 0.4
İşçiler 12,898,076.1 1.6
Geçici Personel 2,013,915.3 0.3
Diğer Personel 2,569,852.3 0.3
Milletvekilleri 102,374.9 0.0
Cumhurbaşkanı Ödeneği 484.6 0.0
İstihbarat Personeli 564,659.8 0.1
Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 21,150,348.5 2.7
Memurlar 17,784,038.9 2.3
Sözleşmeli Personel 466,521.3 0.1
İşçiler 2,239,610.8 0.3
Geçici Personel 404,831.0 0.1
Diğer Personel 191,934.3 0.0
Milletvekilleri 1,789.5 0.0
İstihbarat Personeli 60,004.9 0.0
Sosyal Güvenlik Primi Ödemeleri Gecikme Cezası ve Zamları 1,617.7 0.0
Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 80,367,931.1 10.2
Üretime Yönelik Mal Ve Malzeme Alımları 2,091,029.9 0.3
Tüketime Yönelik Mal Ve Malzeme Alımları 22,790,667.3 2.9
Yolluklar 1,883,198.7 0.2
Görev Giderleri 4,118,402.5 0.5
Hizmet Alımları 42,536,468.0 5.4
Temsil Ve Tanıtma Giderleri 985,806.4 0.1
Menkul Mal,Gayrimaddi Hak Alım, Bakım Ve Onarım Giderleri 1,653,673.9 0.2
Gayrimenkul Mal Bakım Ve Onarım Giderleri 3,966,099.0 0.5
Tedavi Ve Cenaze Giderleri 342,585.3 0.0
Faiz Giderleri 46,456,138.7 5.9
Kamu Kurumlarına Ödenen İç Borç Faiz Giderleri 149,079.6 0.0
Diğer İç Borç Faiz Giderleri 35,902,862.6 4.6
Dış Borç Faiz Giderleri 9,005,353.5 1.1
İskonto Giderleri 911,220.4 0.1
Kısa Vadeli Nakit İşlemlerine Ait Faiz Giderleri 12.9 0.0
Kira Sertifikası Giderleri 487,609.8 0.1
Cari Transferler 263,917,090.9 33.6
Görev Zararları 30,352,556.0 3.9
Hazine Yardımları (Mahalli İdare Yardımları) 34,129,775.2 4.3
Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşlara Yapılan Transferler 4,920,009.1 0.6
Hane Halkına Yapılan Transferler 27,553,189.5 3.5
Sosyal Güvenlik Kurumlarından Hanehalkına Yapılan Fayda Ödemeleri 164,963,306.9 21.0
Yurtdışına Yapılan Transferler 1,676,524.9 0.2
Gelirlerden Ayrılan Paylar 321,729.2 0.0
Sermaye Giderleri 6,441.7 0.0
Mamul Mal Alımları 179.2 0.0
Menkul Sermaye Üretim Giderleri 3,050.7 0.0
Gayri Maddi Hak Alımları 183.0 0.0
Diğer Sermaye Giderleri 3,028.8 0.0
GENEL YÖNETİM 2014 YILI FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU (Bin TL)
(6360 SAYILI KANUNA GÖRE KAPATILAN BİRİMLER HARİÇ)
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 54
54
Ocak-Aralık % Dağılım
Sermaye Transferleri 5,569,778.0 0.7
Yurtiçi Sermaye Transferleri 4,620,187.3 0.6
Yurtdışı Sermaye Transferleri 949,590.7 0.1
Değer Ve Miktar Değişimleri Giderleri 48,028,305.1 6.1
Döviz Mevcudunun Değerlenmesinde Oluşan Olumsuz Kur Farkları 8,253,882.9 1.1
Menkul Kıymet ve Varlıkların Değerlemesinden Oluşan Olumsuz Farklar 1,142.1 0.0
Stokların Değerlemesinden Oluşan Olumsuz Farklar 17,105.8 0.0
Maddi Duran Varlıkların Değerlemesinden Oluşan Olumsuz Farklar 244,123.9 0.0
Maddi Olmayan Duran Varlıkların Değerlemesinden Oluşan Olumlu Farklar 30,843.8 0.0
Kur Değişikliği Nedeniyle Döviz Cinsi Borç Stokundaki Artışlar 34,513,604.2 4.4
Kur Değişikliği Nedeniyle Döviz Cinsinden Alacaklardaki Azalışlar 2,510,945.5 0.3
Kur Değ. Dışındaki Değer ve Miktar Değişimlerinden Kaynaklanan Giderler 816,813.4 0.1
Diğer Değer ve Miktar Değişimleri Giderleri 1,639,843.4 0.2
Gelirlerin Ret ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 92,915,827.7 11.8
Vergi Gelirlerilerinin Ret ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 51,040,153.2 6.5
Sosyal Güvenlik Prim Gelirlerinin Ret ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 36,431,611.3 4.6
Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirlerinin Ret ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 839,549.3 0.1
Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirlerin Ret ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 271,362.0 0.0
Diğer Gelirlerin Ret ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 4,332,050.7 0.6
Sermaye Gelirlerinin Ret ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 1,101.3 0.0
Amortisman Giderleri 26,740,011.2 3.4
Maddi Duran Varlıkların Amortisman Giderleri 25,853,315.7 3.3
Maddi Olmayan Duran Varlıkların Amortisman Giderleri 451,488.5 0.1
Diğer Duran Varlıkların Amortisman Giderleri 435,207.0 0.1
İlk Madde ve Malzeme Giderleri 19,132,726.0 2.4
Kırtasiye Malzemeleri 883,336.3 0.1
Beslenme, Gıda amaçlı ve Mutfakta Kullanılan Tüketim Malzemeleri 101,514.3 0.0
Tıbbi ve Labaratuvar Sarf Malzemeleri 580,119.7 0.1
Yakıtlar, Yakıt Katkıları ve Katkı Yağlar 3,213,596.9 0.4
Temizleme Ekipmanları 260,394.3 0.0
Giyecek, Mefruşat ve Tuhafiye Malzemeleri 250,213.7 0.0
Yiyecek 788,708.3 0.1
İçecek 58,573.6 0.0
Canlı Hayvanlar 5,395.7 0.0
Zirai Maddeler 280,220.2 0.0
Yem 15,339.3 0.0
Bakım, Onarım ve Üretim Malzemeleri 2,080,934.3 0.3
Yedek Parçalar 377,232.5 0.0
Nakil Vasıtaları Lastikleri 63,446.9 0.0
Değişim, Bağış ve Satış Amaçlı Giderler 540,814.8 0.1
Spor Malzemeleri Grubu 30,276.7 0.0
Basınçlı Ekipmanlar 12,241.8 0.0
2007 Taşınır Kodları 1.5 0.0
Diğer Tüketim Amaçlı Ekipmanlar 9,590,365.2 1.2
Karşılık Giderleri 26,185.1 0.0
Şüpheli Alacak Karşılıkları 19,655.9 0.0
Takipteki Kurum Alacakları Karşılığı 734.6 0.0
Kıdem Tazminatı Karşılıkları 2,082.8 0.0
Diğer Borç ve Gider Karşılıkları 3,711.7 0.0
Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 24,867,140.4 3.2
Gelirlerden Alacaklardan Silinenler 22,282,319.7 2.8
Kişilerden Alacaklardan Silinenler 562,599.5 0.1
Kurum Alacaklarından Silinenler 2,016,497.3 0.3
Diğer Kurum Alacaklarından Silinenler 5,724.0 0.0
GENEL YÖNETİM 2014 YILI FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU (Bin TL)
(6360 SAYILI KANUNA GÖRE KAPATILAN BİRİMLER HARİÇ)
T.C. Sayıştay Başkanlığı 2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 55 55
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 56
56
EK 6: 2014 Yılı Genel Yönetim Bütçe Denge Tablosu
Not 1: Genel Yönetim Konsolide Bütçe Dengesi hesaplanırken 2014 Ocak-Aralık döneminde Merkezi Yönetim, Mahalli İdareler
ve Sosyal Güvenlik Kurumları arası transferlerden kaynaklanan 65.572.498 Bin TL bütçe geliri, 64.823.986 Bin TL bütçe gideri
elimine edilmiştir.
Not 2: 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde
Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’la kapatılan Mahalli İdarelerin Genel Yönetim Bütçe Uygulama Sonuçlarına
etkisi; Ocak-Haziran döneminde, Bütçe Giderleri için 7.430.147 Bin TL, Bütçe Gelirleri için 1.996.874 Bin TL, Ocak-Eylül ve
Ocak-Aralık dönemlerinde, Bütçe Giderleri için 7.430.460 Bin TL, Bütçe Gelirleri için 1.997.819 Bin TL’dir.
Not 3: Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 321 inci Maddesi çerçevesinde Ocak-Mart ve Ocak-Haziran dönemlerinde
revize yapılmıştır.
Not 4: 2014 Yılı Ocak-Mart döneminde Genel Bütçeye aktarılan (YİKOB) 2.972.660 Bin TL tutar kapatılan 30 İl Özel İdaresince
830-6.Sermaye Giderleri ve 810-4.Alınan Bağış ve Yardımlar (Red ve İadeler) ekonomik koduna yazılarak giderleştirilmiştir.
Söz konusu ekonomik kodlara yazılan bu tutarlar konsolide edilmemiştir.
Not 5: Gelir ve giderden yapılan eliminasyon tutarları arasındaki rakamsal fark, kayıt zamanının farklı olması ve sınıflandırma
farklılıklarından kaynaklanmaktadır. Tablo üzerinde yapılacak değerlendirmelerde bu durumun göz önünde bulundurulması
gerekmektedir.
(Bin TL)
OCAK-MART OCAK-HAZİRAN OCAK-EYLÜL OCAK-ARALIK
Harcamalar 166,053,209 318,421,267 481,483,013 668,331,446
Personel Giderleri 33,524,028 63,811,634 95,057,643 125,022,939
Sosyal Güv.Kur. Devlet Primi 5,677,449 10,699,566 15,845,976 21,314,112
Mal ve Hizmet Alımları 14,462,224 29,620,254 47,664,749 75,498,229
Faiz Giderleri 14,349,030 27,259,194 39,402,143 51,678,184
Cari Transferler 77,714,010 151,971,478 225,420,972 299,007,502
Sermaye Giderleri 15,842,691 25,403,854 44,768,638 77,108,855
Sermaye Transferleri 968,558 2,235,186 3,679,665 6,091,661
Borç Verme 3,515,219 7,420,101 9,643,227 12,609,964
Gelirler 150,550,686 305,045,157 465,589,417 652,111,132
Vergi Gelirleri 87,048,660 173,181,570 265,121,381 362,175,100
Sosyal Güvenlik Gelirleri 33,500,706 70,533,072 114,618,870 167,776,901
Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 8,926,744 21,085,969 30,362,880 43,094,823
Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 1,333,971 2,262,547 3,638,387 3,920,909
Faizler, Paylar ve Cezalar 14,598,379 28,291,174 40,449,073 53,535,267
Sermaye Gelirleri 4,337,927 8,584,186 10,015,768 16,755,585
Alacaklardan Tahsilat 804,299 1,106,639 1,383,058 4,852,547
Bütçe Dengesi -15,502,523 -13,376,110 -15,893,596 -16,220,314
Not 4: 2014 Yılı Ocak-Mart döneminde Genel Bütçeye aktarılan (YİKOB) 2.972.660 Bin TL tutar kapatılan 30 İl Özel İdaresince 830-6.Sermaye Giderleri ve 810-4.Alınan Bağış ve Yardımlar (Red ve İadeler)
ekonomik koduna yazılarak giderleştirilmiştir. Söz konusu ekonomik kodlara yazılan bu tutarlar konsolide edilmemiştir.
Not 3: Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği'nin 321 inci Maddesi çerçevesinde Ocak-Mart ve Ocak-Haziran dönemlerinde revize yapılmıştır.
2014 YILI GENEL YÖNETİM BÜTÇE DENGE TABLOSU
(6360 Sayılı Kanuna Göre Kapatılan Birimler Hariç)
Not 2: 6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’la kapatılan Mahalli İdarelerin Genel
Yönetim Bütçe Uygulama Sonuçlarına etkisi; Ocak-Haziran döneminde, Bütçe Giderleri için 7.430.147 Bin TL, Bütçe Gelirleri için 1.996.874 Bin TL, Ocak-Eylül ve Ocak-Aralık dönemlerinde, Bütçe Giderleri için
7.430.460 Bin TL, Bütçe Gelirleri için 1.997.819 Bin TL’dir.
Not 1: Genel Yönetim Konsolide Bütçe Dengesi hesaplanırken 2014 Ocak-Aralık döneminde Merkezi Yönetim, Mahalli İdareler ve Sosyal Güvenlik Kurumları arası transferlerden kaynaklanan 65.572.498 Bin TL
bütçe geliri, 64.823.986 Bin TL bütçe gideri elimine edilmiştir.
Not 5: Gelir ve giderden yapılan eliminasyon tutarları arasındaki rakamsal fark, kayıt zamanının farklı olması ve sınıflandırma farklılıklarından kaynaklanmaktadır. Tablo üzerinde yapılacak değerlendirmelerde bu
durumun göz önünde bulundurulması gerekmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 57
57
EK 7: Mahalli İdareler 2014 Yılı Bilançosu
MAHALLİ İDARELER 2014 YILI BİLANÇOSU (Bin TL)
AKTİF (VARLIKLAR) PASİF (KAYNAKLAR)
1 DÖNEN VARLIKLAR 47.971.951,7 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 27.634.329,1
10 HAZIR DEĞERLER 12.564.133,1 30 KISA VADELİ İÇ MALİ BORÇLAR 3.539.147,7
100 KASA 3.380,9 300 BANKA KREDİLERİ 2.536.704,9
101 ALINAN ÇEKLER 10.651,3 303 KAMU İDARELERİNE MALİ BORÇLAR
HESABI 983.376,1
102 BANKA 12.025.059,4 309 KISA VADELİ DİĞER İÇ MALİ
BORÇLAR 19.066,7
103 VERİLEN ÇEKLER VE GÖNDERME
EMİRLERİ ( - ) -241.228,9 31 KISA VADELİ DIŞ MALİ BORÇLAR 788.321,9
104 PROJE ÖZEL HESABI 167.086,3 310 CARİ YILDA ÖDENECEK DIŞ MALİ
BORÇLAR 788.321,9
105 DÖVİZ 255.697,6 32 FAALİYET BORÇLARI 10.132.044,1
106 DÖVİZ GÖNDERME EMİRLERİ ( - ) -1.258,9 320 BÜTÇE EMANETLERİ 10.093.711,0
108 DİĞER HAZIR DEĞERLER 37.425,8 322 BÜTÇELEŞTİRİLECEK BORÇLAR 34.174,4
109 BANKA KREDİ KARTLARINDAN
ALACAKLAR 307.319,7 329 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR 4.158,6
11 MENKUL KIYMET VE VARLIKLAR 201.221,4 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 3.976.002,6
110 HİSSE SENETLERİ HESABI 0,0 330 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR 1.231.423,4
111 ÖZEL KESİM TAHVİL SENET VE
BONOLARI HESABI 100,0 333 EMANETLER 2.744.579,2
112 KAMU KESİM TAHVİL SENET VE
BONOLARI HESABI 0,0 339 RİSK HESABI 0,0
117 MENKUL VARLIKLAR 22,8 34 ALINAN AVANSLAR 57.669,3
118 DİĞER MENKUL KIYMET VE
VARLIKLAR 201.098,6 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI 57.533,3
12 FAALİYET ALACAKLARI 16.222.296,2 349 ALINAN DİĞER AVANSLAR 136,0
120 GELİRLERDEN ALACAKLAR 2.931.342,5 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 8.308.023,8
121 GELİRLERDEN TAKİPLİ ALACAKLAR 9.545.127,6 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR 1.404.210,8
122 GELİRLERDEN TECİLLİ VE TEHİRLİ
ALACAKLAR 3.447.565,9 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK
KESİNTİLERİ 1.855.940,9
126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR 91.568,9 362 FONLAR VEYA DİĞER KAMU
İDARELERİ ADINA YAPILAN TAH. 940.480,3
127 DİĞER FAALİYET ALACAKLARI 206.376,2 363 KAMU İDARELERİ PAYLARI 472.982,8
128 ŞÜPHELİ ALACAKLAR 952,9 368 VADESİ GEÇMİŞ ERT. VEYA TAK.
VERGİ VE DİĞ. YÜKÜMLÜLÜKLER 3.634.408,9
129 ŞÜPHELİ ALACAKLAR KARŞILIĞI ( - ) -637,8 37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 272.166,6
13 KURUM ALACAKLARI 788.253,3 372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI 266.432,5
132 KURUMCA VERİLEN BORÇLARDAN
ALACAKLAR 766.449,0 379 DİĞER BORÇ VE GİDER
KARŞILIKLARI 5.734,0
137 TAKİPTEKİ KURUM ALACAKLARI 21.804,3 38 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE
GİDER TAHAKKUKLARI 300.889,1
14 DİĞER ALACAKLAR 845.095,9 380 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER 4.219,8
140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR 845.095,9 381 GİDER TAHAKKUKLARI 296.669,3
15 STOKLAR 1.879.147,5 39 DİĞER KISA VADELİ YABANCI
KAYNAKLAR 260.064,0
150 İLK MADDE VE MALZEME 1.868.897,9 391 HESAPLANAN KATMA DEĞER
VERGİSİ 15.977,8
153 TİCARİ MALLAR 3.365,6 397 SAYIM FAZLALARI 185.388,0
157 DİĞER STOKLAR 6.884,0 399 DİĞER ÇEŞİTLİ KISA VADELİ
YABANCI KAYNAKLAR 58.698,1
16 ÖN ÖDEMELER 791.535,7 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 28.345.080,6
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 58
58
160 İŞ AVANS VE KREDİLERİ 311.889,5 40 UZUN VADELİ İÇ MALİ BORÇLAR 17.335.506,8
161 PERSONEL AVANSLARI 2.779,3 400 BANKA KREDİLERİ 10.337.807,8
162 BÜTÇE DIŞI AVANS VE KREDİLER 290.575,3 403 KAMU İDARELERİNE MALİ BORÇLAR
HESABI 6.970.813,4
164 AKREDİTİFLER 15.764,3 409 UZUN VADELİ DİĞER İÇ MALİ
BORÇLAR 26.885,6
165 MAHSUP DÖNEMİNE AKTARILAN
AVANS VE KREDİLER 82.866,6 41 UZUN VADELİ DIŞ MALİ BORÇLAR 5.496.437,1
166 PROJE ÖZEL HESABINDAN VERİLEN
AVANS VE AKREDİTİFLER 87.472,9 410 DIŞ MALİ BORÇLAR 5.496.437,1
167
DOĞRUDAN DIŞ PROJE KREDİ
KULLANIMLARI AVANS VE
AKREDİFLERİ
187,9 43 DİĞER BORÇLAR 1.650.651,7
18 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE
GELİR TAHAKKUKLARI 4.139,3 430 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR 27.338,0
180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 1.606,9 438
VADESİ GEÇMİŞ, ERTELENMİŞ
VEYA TAKSİTLENDİRİLMİŞ VERGİ
VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER
HESABI
1.623.313,7
181 GELİR TAHAKKUKLARI 2.532,5 44 ALINAN AVANSLAR 25.547,8
19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 14.676.129,1 440 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI 545,5
190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGİSİ 13.960.826,2 449 ALINAN DİĞER AVANSLAR 25.002,2
191 İNDİRİLECEK KATMA DEĞER VERGİSİ 191.351,6 47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 978.974,4
197 SAYIM NOKSANLARI 523.951,3 472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI 954.616,1
198 DİĞER ÇEŞİTLİ DÖNEN VARLIKLAR 0,0 479 DİĞER BORÇ VE GİDER
KARŞILIKLARI 24.358,3
2 DURAN VARLIKLAR 217.652.619,4 48 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE
GİDER TAHAKKUKLARI 2.814.834,4
21 MENKUL KIYMET VE VARLIKLAR 3.620,8 480 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER 36.160,7
217 MENKUL VARLIKLAR 24,4 481 GİDER TAHAKKUKLARI 2.778.673,7
218 DİĞER MENKUL KIYMET VE
VARLIKLAR HESABI 3.596,4 49 DİĞER UZUN VADELİ YABANCI
KAYNAKLAR 43.128,5
22 FAALİYET ALACAKLARI 1.483.189,4 499 DİĞER UZUN VADELİ YABANCI
KAYNAKLAR HESABI 43.128,5
220 GELİRLERDEN ALACAKLAR 486.152,5 5 ÖZ KAYNAKLAR 209.645.161,3
222 GELİRLERDEN TECİLLİ VE TEHİRLİ
ALACAKLAR 484.101,3 50 NET DEĞER 134.737.408,2
227 DİĞER FAALİYET ALACAKLARI 512.935,5 500 NET DEĞER 134.737.408,2
23 KURUM ALACAKLARI 1.952.440,7 51 DEĞER HAREKETLERİ -109.809,7
232 KURUMCA VERİLEN BORÇLARDAN
ALACAKLAR 1.952.440,7 511 MUHASEBE BİRİMLERİ ARASI
İŞLENMLER 0,0
24 MALİ DURAN VARLIKLAR 11.755.699,3 519 DEĞER HAREKETLERİ SONUÇLARI -109.809,7
240 MALİ KURULUŞLARA YATIRILAN
SERMAYELER 4.913.142,6 52 YENİDEN DEĞERLEME FARKLARI 2.922.730,8
241
MAL VE HİZMET ÜRETEN
KURULUŞLARA YATIRILAN
SERMAYELER
6.842.556,7 522 YENİDEN DEĞERLEME FARKLARI 2.922.730,8
25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 201.807.538,3 57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET
SONUÇLARI 57.161.184,2
250 ARAZİ VE ARSALAR 85.258.128,5 570 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET
SONUÇLARI 57.161.184,2
251 YER ALTI VE YER ÜSTÜ DÜZENLERİ 67.507.061,5 2008 Yılı Olumlu Faaliyet Sonucu 0,0
252 BİNALAR 33.453.037,8 2009 Yılı Olumlu Faaliyet Sonucu 0,0
253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR 2.736.462,6 2010 Yılı Olumlu Faaliyet Sonucu 13.321.851,4
254 TAŞITLAR 5.761.517,6 2011 Yılı Olumlu Faaliyet Sonucu 14.277.273,6
255 DEMİRBAŞLAR 2.640.059,3 2012 Yılı Olumlu Faaliyet Sonucu 13.739.859,3
256 DİĞER MADDİ DURAN VARLIKLAR 0,0 2013 Yılı Olumlu Faaliyet Sonucu 15.822.199,9
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR ( - ) -20.197.160,7 59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI 14.933.647,8
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR 24.477.322,2 590 DÖNEM OLUMLU FAALİYET
SONUCU 14.933.647,8
259 YATIRIM AVANSLARI 171.109,5
26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 149.131,4
T.C. Sayıştay Başkanlığı
2014 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 59
59
260 HAKLAR 431.085,6
264 ÖZEL MALİYETLER 29.934,4
268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR ( - ) -311.888,7
28 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE
GELİR TAHAKKUKLARI 3.544,2
280 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER 3.471,5
281 GELİR TAHAKKUKLARI 72,7
29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 497.455,3
294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE
MADDİ DURAN VARLIKLAR 601.194,3
297 DİĞER ÇEŞİTLİ DURAN VARLIKLAR 389,8
299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR ( - ) -104.128,8
AKTİF TOPLAMI 265.624.571,1 PASİF TOPLAMI 265.624.571,1
9- BORÇLU NAZIM HESAPLAR 9- ALACAKLI NAZIM HESAPLAR
90 ÖDENEK HESAPLARI 66.444,0 90 ÖDENEK HESAPLARI 66.444,0
906 MAHSUP DÖNEMİNE AKTARILAN
KULLANILACAK ÖDENEKLER 66.444,0 907 MAHSUP DÖNEMİNE AKTARILAN
ÖDENEKLER 66.444,0
91 NAKİT DIŞI TEMİNAT VE KİŞİLERE AİT
MENKUL KIYMETLER 7.844.949,7 91 NAKİT DIŞI TEMİNAT VE KİŞİLERE AİT
MENKUL KIYMETLER 7.844.949,7
910 TEMİNAT MEKTUPLARI 7.542.640,6 911 TEMİNAT MEKTUPLARI
EMANETLERİ 7.542.640,6
912 KİŞİLERE AİT MENKUL KIYMETLER 302.309,2 913 KİŞİLERE AİT MENKUL KIYMET
EMANETLERİ 302.309,2
92 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE
GELİR TAHAKKUKLARI 17.797.582,7 92 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE
GELİR TAHAKKUKLARI 17.797.582,7
920 GİDER TAAHHÜTLERİ 17.797.582,7 921 GİDER TAAHHÜTLERİ KARŞILIĞI 17.797.582,7
99 DİĞER NAZIM HESAPLAR 2.279.220,9 99 DİĞER NAZIM HESAPLAR 2.279.220,9
990 KİRAYA VERİLEN DURAN VARLIKLAR 2.279.220,9 999 DİĞER NAZIM HESAPLAR KARŞILIĞI
HESABI 2.279.220,9
GENEL TOPLAM 293.612.768,4 GENEL TOPLAM 293.612.768,4
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 52 nci maddesi gereğince hazırlanan 33 sıra Nolu Genel Yönetim Mali İstatistikleri Genel Tebliğinde yer alan Mahalli İdareler alt sektörüne dahil idarelerin verilerini içermektedir.
Konsolidasyon yapılırken alt sektörü oluşturan birimler veya sektörü oluşturan alt sektörler arasındaki karşılıklı mali işlemler düşülmektedir. Mizan veya Bilançonun borç ve alacak hesaplarından karşılıklı silme yapılırken; mizan eşitliğini veya bilanço varlık-kaynak eşitliğini bozmamak amacıyla karşılıklı silinen tutarların da eşit olması gerekmektedir. Bunu sağlamak üzere; bir tarafta bulunan kayda karşılık olarak karşı tarafın daha düşük tutarda kayıt yaptığı durumlar için (kayıt zamanının farklılığı gibi sebeplerle), düşük olan tutar dikkate alınarak konsolidasyon yapılmaktadır.
Mahalli İdareler kapsamındaki kurumların birbirlerine olan uzun vadeli borç ve alacakları için 187,72 bin TL, 403 hesaptan ve karşılığında da 232 hesaptan düşülerek konsolidasyon yapılmıştır.
6360 sayılı On Dört İlde Büyükşehir Belediyesi ve Yirmi Yedi İlçe Kurulması İle Bazı Kanun Ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un Mahalli İdarelerin hesaplarına etkisi ilgili birim tablolarında dipnot olarak açıklanmaktadır.
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 2014 YILI FAALİYET GENEL DEĞERLENDİRME RAPORU Eylül 2015 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00 Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr