2020 - YOZGAT İL ÖZEL İDARESİ.pdf

YOZGAT İL ÖZEL İDARESİ Kasım 2021

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 9
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 9
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 9
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ...................................................................... 10
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 10
7. DENETİM BULGULARI .......................................................................................................................... 11
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 14

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: Personel Durumu ......................................................................................................... 3 Tablo 2: Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu ........................................................................ 5 Tablo 3: 2020 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu ............................................................................... 6 Tablo 4: 2020 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu ............................................................................... 6 Tablo 5: İl Özel İdaresinin Doğrudan Hissedarı Olduğu Şirketler ............................................. 7

KISALTMALAR A.Ş. : Anonim Şirketi KHK : Kanun Hükmünde Kararname SGK : Sosyal Güvenlik Kurumu SAN. : Sanayi T.C. : Türkiye Cumhuriyeti TİC. : Ticaret TİSVA : Türkiye İsrafı Önleme Vakfı

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanağı Bulgular Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Diğer Bulgular

1. Yozgat İl Sınırları İçerisinde Hidrolik Kaynaklara Dayalı Elektrik Üretim Faaliyetinde Bulunan İşletmelerin ve Özel İdareye Aktarılması Gereken Payın Tespit ve Takibinin Yapılmaması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yozgat İl Özel İdaresi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Yozgat İl Özel İdaresi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinden birisi olup faaliyetlerini 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun verdiği yetki ve sorumluluklar çerçevesinde yürütmektedir. Bu itibarla il özel idareleri il halkının mahalli müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan, karar organı olan il genel meclisi seçimle oluşturulan, idari ve mali özerkliğe sahip kamu tüzel kişiliğidir. İl özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisi validir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 6’ncı maddesine göre İl Özel İdaresi, mahalli müşterek nitelikte olmak şartıyla; Gençlik ve spor, sağlık, tarım, sanayi ve ticaret; Belediye sınırları il sınırı olan Büyükşehir Belediyeleri hariç ilin çevre düzeni plânı, bayındırlık ve iskân, toprağın korunması, erozyonun önlenmesi, kültür, sanat, turizm, sosyal hizmet ve yardımlar, yoksullara mikro kredi verilmesi, çocuk yuvaları ve yetiştirme yurtları; ilk ve orta öğretim kurumlarının arsa temini, binalarının yapım, bakım ve onarımı ile diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin hizmetleri il sınırları içinde, İmar, yol, su, kanalizasyon, katı atık, çevre, acil yardım ve kurtarma; orman köylerinin desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe tesisine ilişkin hizmetleri belediye sınırları dışında, Bisiklet yollarının ve şeritlerinin, bisiklet ve elektrikli skuter park ve şarj istasyonlarının, yaya yollarının ve gürültü bariyerlerinin planlanması, projelendirilmesi, yapımı, bakımı ve onarımıyla ilgili işleri, yapmakla görevli ve yetkilidir. Ayrıca bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları, kendi görev alanına giren sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskân, gençlik ve spor gibi hizmetler ile bu kurum ve kuruluşların ildeki tüm yapım, bakım ve onarım işlerini kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilir. Bakanlıklar ve merkezi idare kuruluşlarından aktarılan bu tür ödenekler ile gerçekleştirilecek yatırımlar il özel idarelerince tüm il sınırları içerisinde yapılabilmektedir. 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 97’nci maddesinde mahalli idareleri ve bunların merkezi idare ile olan alaka ve münasebetlerini düzenlemek Çevre ve Şehircilik Bakanlığının görevleri arasında sayılmıştır. Bu amaçla İçişleri

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yozgat İl Özel İdaresi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Bakanlığı bünyesinde bulunan Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü kaldırılarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı teşkilatı bünyesinde Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü kurulmuştur. Söz konusu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 100’üncü maddesinde de; mahalli idarelerin iş ve işlemlerine dair mevzuatla verilen görev ve hizmetleri yapmak yeni kurulan Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığına yerel yönetimler hakkında verilen yetki ve görevlerin yanında, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ile İçişleri Bakanlığına verilen il özel idaresinin teşkilatı ve işleyişi üzerinde düzenleme, izin ve onay verme görev ve yetkileri halen devam etmektedir. Bu itibarla 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idarelerinin organlarının çalışma usulleri, norm kadrolarının belirlenmesi, üst yönetici olarak vali ve genel sekreterin atanması, idari denetimi, bütçe ve muhasebe sisteminin oluşturulması, borçlanma izni, işletme ve şirket kurulması ile yurtdışı ilişkilerin yürütülmesi konuları da İçişleri Bakanlığının vesayet denetimi altındadır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları İl özel idaresinin organları; il genel meclisi, il encümeni ve validir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 9’uncu maddesi gereğince; İl Genel Meclisi, İl Özel İdaresinin karar organıdır ve ildeki seçmenler tarafından seçilmiş üyelerden oluşur. İl Genel Meclisi, başkan dâhil 38 üyeden oluşmaktadır. Birimlerin kurulması, kaldırılması veya birleştirilmesi İl Genel Meclisi Kararı ile olur. İl encümeni ise valinin başkanlığında, genel sekreter ile il genel meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından seçeceği üç üye ve valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği iki üyeden oluşan il özel idaresinin icra organıdır. Vali, il özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Görev ve yetkileri 5302 sayılı Kanun’un 30’ncu maddesinde sayılan Vali, il özel idaresi teşkilâtının en üst amiri olarak il özel idaresi teşkilâtını sevk ve idare etmektedir. İl özel idaresi personeli vali tarafından atanır. Genel sekreter, il özel idaresi hizmetlerini vali adına ve onun emirleri yönünde, mevzuat hükümlerine, il genel meclisi ve il encümeni kararlarına, il özel idaresinin amaç ve politikalarına, stratejik plan ve yıllık çalışma programına göre düzenler ve yürütür. Genel sekreter, valinin teklifi ve İçişleri Bakanının onayı ile atanır ve aynı usulle görevden alınır. İl özel idaresi teşkilatı; Genel Sekreter, Genel Sekreter Yardımcıları ile Destek Hizmetleri Müdürlüğü, İnsan Kaynakları ve Eğitim Müdürlüğü, Mali Hizmetler Müdürlüğü, İmar ve Kentsel İyileştirme Müdürlüğü, Ruhsat ve Denetim Müdürlüğü, Yazı İşleri Müdürlüğü,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yozgat İl Özel İdaresi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Plan ve Proje Müdürlüğü, Tarımsal Hizmetler Müdürlüğü, Emlak ve İstimlak Müdürlüğü, Encümen Müdürlüğü, Bilgi İşlem Müdürlüğü, Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü, Yol ve Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü ile Vali’ye bağlı olarak görev yapan birimlerden oluşmaktadır. İl özel idaresinin teşkilat yapısında, doğrudan valiye bağlı 2 adet birim belirlenmiştir. Bunlar; Genel Sekreterlik ve İç Denetim Birimidir. Teşkilatlanmada oluşturulan her birim, kendi faaliyet ve görev alanları ile ilgili yönetmeliklerini hazırlayarak, İl genel meclisinin onayından geçirmek suretiyle yürürlüğe koyar ve bu esaslar üzerinden faaliyetlerini sürdürür. İl özel idaresinde çalışan memur ve sözleşmeli personel 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na; işçiler ise 1475 ve 4857 sayılı İş Kanunlarına tabi olup tüm personelin sosyal güvenlik işlemleri 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu uyarınca gerçekleştirilmektedir. Yozgat İl Özel İdaresi hizmetlerinin yerine getirilmesinde memur, sözleşmeli personel ve işçiler çalıştırılmaktadır. Çalıştırılan personele ilişkin bilgiler tabloda detaylandırılmıştır. Tablo 1: Personel Durumu Personel İstihdam Türü İhdas Edilmiş Norm Kadro Sayısı Dolu Kadro Sayısı Memur 198 101 Sözleşmeli Personel -- 18 Kadrolu İşçi 147 146 Geçici İşçi -- -- Toplam 345 265 696 Sayılı KHK Uyarınca Çalıştırılan Personel 221 213 Ayrıca İl Özel İdaresinin doğrudan hissedarı olduğu toplam 5 adet şirket bulunmaktadır. 1.3. Mali Yapı İl özel idaresi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na tabidir. İl özel idaresi bütçesi ile muhasebe işlemlerine ilişkin esas ve usuller, 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu, 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 44, 45 ve 48’inci, 5393 Sayılı Belediye Kanunu’nun 65’inci ve 5355 Sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun 18 ve 22’nci maddelerine dayanılarak hazırlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yozgat İl Özel İdaresi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, il özel idarelerinin gelir ve gider bütçelerinin hazırlanması, kesin hesabın çıkarılması, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin esas, usul, ilke ve standartların belirlenmesi amaçlarına göre faaliyet göstermelerini öngörmektedir. İl özel idarelerinin mali işlemlerin gerçekleştirilmesi ve muhasebeleştirilmesi kapsamında, harcamalarda ödeme belgesine bağlanacak kanıtlayıcı belgeler, bu belgelerin şekil ve türleri Mahalli İdareler Harcama Belgeleri Yönetmeliği’nde belirlenmiştir. İlin stratejik plânına uygun olarak hazırlanan bütçe, il özel idaresinin mali yıl ve izleyen iki yıl içindeki gelir ve gider tahminlerini gösteren, gelirlerin toplanmasına ve harcamaların yapılmasına izin veren bir meclis kararıdır. Bütçeye ayrıntılı harcama programları ile finansman programları eklenir. Bütçe yılı devlet mali yılı ile aynıdır. Vali tarafından hazırlanan bütçe tasarısı eylül ayı başında il encümenine sunulur. Encümen, bütçeyi inceleyerek görüşüyle birlikte kasım ayının birinci gününden önce il genel meclisine sunar. İl genel meclisi bütçe tasarısını yılbaşından önce aynen veya değiştirerek kabul eder. Ancak, meclis bütçe denkliğini bozacak biçimde gider artırıcı ve gelir azaltıcı değişiklikler yapamaz. İl özel idaresi bütçesiyle ödenek tahsis edilen her bir harcama biriminin en üst yöneticisi harcama yetkilisidir. İlçelerde bu yetki kaymakam tarafından kullanılır. İlçelere gönderilecek ödeneklerin, il özel idaresi mali kontrol yetkilisi tarafından vize edilmesi yeterlidir. Bu ödeneklerin harcanması sırasında ayrıca harcama öncesi kontrol işlemi yapılmaz. Her yıl bütçesinin kesin hesabı, vali tarafından hesap döneminin bitiminden sonra gelen mart ayı içinde encümene sunulur. Kesin hesap il genel meclisinin mayıs ayı toplantısında görüşülerek karara bağlanır. Kesin hesabın görüşülmesi ve kesinleşmesinde, bütçeye ilişkin hükümler uygulanır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yozgat İl Özel İdaresi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Yozgat İl Özel İdaresi bütçesinin hesaplarını Mali Hizmetler Müdürlüğü tutmaktadır. Muhasebe hizmetleri İçişleri Bakanlığının e-İçişleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmektedir. İl özel idare bütçesi, program bütçe esasına göre hazırlanmak suretiyle mali yıl içindeki gelir ve gider tahminlerini gösteren, gelirlerin toplanmasına ve harcamaların yapılmasına izin veren bir meclis kararıdır. İl özel idaresinin bütçe gelir ve giderlerine ilişkin tahminlerle, gerçekleşmelere aşağıdaki tablolarda yer verilmiştir. Tablo 2: Bütçe Giderleri ve Ödenekler Tablosu Giderin Çeşidi Önceki Yıldan Devreden Ödenekler (TL) Bütçe ile Verilen Ödenekler (TL) Kurum Dışı Ek/ Özel Ödenek (TL) Aktarmayla Eklenen/ Düşülen Ödenekler (TL) Net Bütçe Ödeneği (TL) Bütçe Giderleri Toplamı (TL) İptal Edilen Ödenekler (TL) Sonraki Yıla Devreden Ödenekler (TL) Personel Giderleri 1.359.900,61 17.886.300,00 48.502.650,72 (-)1.774.992,49 65.973.858,84 63.131.049,49 335.780,69 2.507.028,66 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 23.260,90 2.145.000,00 11.477.077,23 (-)401.644,59 13.243.693,54 13.103.339,59 2.885,34 137.468,61 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 14.763.410,56 42.874.869,00 38.532.042,47 (+)60.192,80 96.230.514,83 72.350.054,37 4.386.159,65 19.494.300,81 Faiz Giderleri 0,00 200.000,00 0,00 0,00 200.000,00 0,00 200.000,00 0,00 Cari Transferler 0,00 5.410.000,00 1.093.000,00 (+)3.891.356,76 10.394.356,76 10.384.356,11 10.000,65 0,00 Sermaye Giderleri 42.207.811,58 26.156.400,00 38.630.508,13 (+)2.874.910,06 109.869.629,77 54.658.486,75 8.940.963,58 46.270.179,44 Sermaye Transferleri 0,00 2.984.017,00 0,00 (+)693.591,46 3.677.608,46 3.420.745,56 256.862,90 0,00 Borç Verme 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Yedek Ödenek 0,00 5.343.414,00 0,00 (-)5.343.414,00 0,00 0,00 0,00 0,00 Toplam 58.354.383,65 103.000.000,00 138.235.278,55 0,00 299.589.662,20 217.048.031,87 14.132.652,81 68.408.977,52 İl Özel İdaresinin 2020 yılı bütçesi ile 103.000.000,00 TL ödenek öngörülmüş olup önceki yıldan devreden 58.354.383,65 TL yıl içinde eklenen 138.235.278,55 TL ödenekle birlikte 2020 yılı ödenek toplamı 299.589.662,20 TL olmuştur. Yıl içinde 217.048.031,87 TL Bütçe Gideri yapılmış, 14.132.652,81 TL ödenek iptal edilmiş, kalan 68.408.977,52 TL ödenek ise 2021 yılına devretmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yozgat İl Özel İdaresi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Tablo 3: 2020 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu Bütçe Gelirinin Ekonomik Kodu Bütçe Gelir Tahmini (TL) Tahsilat Tutarı (TL) Red ve İadeler (TL) Net Tahsilat (TL) Gerçekleşme Yüzdesi (%) 01- Vergi Gelirleri 240.000,00 447.408,33 0,00 447.408,33 186 03- Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 2.767.000,00 1.963.824,57 885,00 1.962.939,57 71 04- Alınan Bağış ve Yardımlar 0,00 138.515.278,55 2.006.337,85 136.508.940,70 05- Diğer Gelirler 89.302.000,00 91.352.357,03 0,00 91.352.357,03 102 06- Sermaye Gelirleri 10.691.000,00 4.905.130,25 0,00 4.905.130,25 46 08-Alacaklardan Tahsilat 0,00 0,00 0,00 0,00 -- 09- Red ve İadeler 0,00 0,00 0,00 0,00 -- Toplam 103.000.000,00 237.183.998,73 2.007.222,85 235.176.775,88 228 Buna göre 2020 yılında net bütçe geliri %228 seviyesinde gerçekleşmiştir. Vergi gelirleri beklenenin %86 üstünde olup teşebbüs ve mülkiyet gelirleri beklenenin %29 altında, sermaye gelirleri ise %54 altında gerçekleşmiştir.
Tablo 4: 2020 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu Bütçe Giderlerinin Ekonomik Kodu 2020 Yılı Gider Bütçesi (TL) 2020 Yılı Gerçekleşen (TL) Gerçekleşme Yüzdesi (%) 01-Personel Giderleri 17.886.300,00 63.131.049,49 353 02-SGK Devlet Prim Giderleri 2.145.000,00 13.103.339,59 611 03-Mal ve Hizmet Alım Giderleri 42.874.869,00 72.350.054,37 169 04-Faiz Giderleri 200.000,00 0,00 -- 05-Cari Transferler 5.410.000,00 10.384.356,11 192 06-Sermaye Giderleri 26.156.400,00 54.658.486,75 209 07-Sermaye Transferleri 2.984.017,00 3.420.745,56 115 Toplam 97.656.586,00 217.048.031,87 222 Buna göre 2020 yılında bütçe giderleri %222 seviyesinde gerçekleşmiştir. Personel giderleri başlangıç bütçesinde öngörülen tutarın %253 üstünde, SGK Devlet Primi giderleri %511 üstünde, Mal ve Hizmet Alım giderleri %69 üstünde, Cari Transferler %92 üstünde, Sermaye Giderleri %109 üzerinde, Sermaye Tranferleri %15 üstünde gerçekleşmiştir. Faaliyet Sonuçları Tablosuna göre; bütçe ile ilgili olsun ya da olmasın İl Özel İdaresinin faaliyetlerinden dolayı tahakkuk eden 2020 yılı Faaliyet Gideri 215.759.346,00 TL, Faaliyet

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yozgat İl Özel İdaresi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Geliri 219.143.738,14 TL olup Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ise 3.384.392,14 TL olarak gerçekleşmiştir. Yozgat İl Özel İdaresinin doğrudan hissedarı olduğu şirketler aşağıdaki tabloda gösterilmiştir: Tablo 5: İl Özel İdaresinin Doğrudan Hissedarı Olduğu Şirketler 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi 1.4.1. Kamu İdaresinin Muhasebe Sistemi Yozgat İl Özel İdaresinin muhasebe kayıt işlemleri Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre gerçekleştirilmektedir. Mahalli idarelerin hesap planı, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 46’ncı maddesinde ana hesap grupları, hesap grupları ve hesaplar itibariyle belirlenmiş çerçeve hesap planında yer alan hesaplardan oluşmaktadır. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hesap planında yer almamakla birlikte, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği hesap planında yer alan herhangi bir hesabın kullanılması gerekliliği ortaya çıkarsa Yönetmelik’teki hesap planına ilave hesap eklemeye veya çıkarmaya, Hazine ve Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Çevre ve Şehircilik Bakanlığı yetkilidir. Ayrıca, mahalli idarelere ait detaylı hesap planları, bu yönetmelikte belirlenen hesap planı çerçevesinde Hazine ve Maliye Bakanlığının görüşü alınmak suretiyle ilgili Bakanlıklarca hazırlanmaktadır. 1.4.2. Kamu İdaresinin Raporlama Sistemi Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 484 ve 485’inci maddeleri uyarınca; mali tablolar, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde belirlenen ilkelere ve standartlara uygun olarak hazırlanır ve belirlenen sürelerde ilgililerin bilgisine sunulur. Bu bağlamda, İdarece üretilen cetvel ve temel mali tablolar ile diğer mali tablolar şunlardır: Sıra No Şirketin Adı Toplam Sermaye Tutarı (TL) İl Özel İdaresinin Sahip Olduğu Sermaye Tutarı (TL) Hisse Oranı (%) 1 Bozok Jeotermal Yatırım AŞ. 1.000.000,00 936.870,00 93.68 2 T.C. Halk Bankası AŞ. 2.473.776.223,78 1.957,25 0,00007912 3 Kraft Torba Tic. ve San. A.Ş. 28.500.000,00 1.365,15 0,00479 4 Bozok Teknoloji Bölgesi A.Ş. 750.000,00 37.500,00 5 5 Sarıkaya Jeotermal Isıtma ve Yatırım A.Ş. 1.000.000,00 110.000,00 11

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yozgat İl Özel İdaresi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 a) Mizan cetveli b) Temel mali tablolar

1. Bilanço
2. Faaliyet sonuçları tablosu
3. Nakit akış tablosu c) Diğer mali tablolar
4. Bütçe uygulama sonuçları tablosu
5. Gelirlerin ekonomik sınıflandırılması tablosu
6. Giderlerin fonksiyonel sınıflandırılması tablosu
7. Giderlerin ekonomik sınıflandırılması tablosu
8. Bütçe gelirlerinin ekonomik sınıflandırılması tablosu
9. Bütçe giderlerinin kurumsal sınıflandırılması tablosu
10. Bütçe giderlerinin fonksiyonel sınıflandırılması tablosu
11. Bütçe giderlerinin finansal sınıflandırılması tablosu
12. Bütçe giderlerinin ekonomik sınıflandırılması tablosu
13. Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu. 1.4.3. Kamu İdaresi Tarafından Denetime Sunulan Defter, Tablo ve Belgeler Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay Başkanlığına gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuştur:

• Birleştirilmiş veriler defteri,
• Geçici ve kesin mizan,
• Bilanço,
• Faaliyet sonuçları tablosu
• İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yozgat İl Özel İdaresi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 Kamu İdaresinin denetimi; yukarıda belirtilen defter, tablo ve belgeler ile Usul ve Esaslar’ın 8’inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. Denetim görüşü, Kamu İdaresinin tabi olduğu geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yozgat İl Özel İdaresi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ Kurumun iç kontrol sisteminin değerlendirilmesi sonucunda şu tespitler yapılmıştır: Kurumda güncel olarak takip edilen Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı bulunmamaktadır. Hassas görevlere ilişkin prosedürler belirlenmemiştir. İş güvenliği gibi bazı konularda eğitim ihtiyaçları planlanıp yürütülüyor olmakla birlikte kurumda kapsamlı bir eğitim ihtiyaçları analizi çalışması yapılmamaktadır. Kurumda üst yöneticinin onayı ile bir İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu görevlendirilmemiştir. Dolayısıyla bu kuruldan beklenen işlevler yerine getirilmemektedir. Kurumda iç denetçi kadrosu bulunmasına karşın iç denetçi kadroları boş olduğundan iç denetim yapılamamaktadır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Yozgat İl Özel İdaresinin 2020 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve kamu idaresi tarafından sunulan, geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yozgat İl Özel İdaresi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 7. DENETİM BULGULARI Raporda yer alan bulgular, denetimler sonucunda tespit edilen hususlara kamu idaresi tarafından verilen cevapların değerlendirilmesi suretiyle düzenlenmiştir. A. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAĞI BULGULAR Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. DİĞER BULGULAR Bu bölümde, mali rapor ve tablolara verilen görüş ile ilgili olmayan bulgular yer almaktadır. BULGU 1: Yozgat İl Sınırları İçerisinde Hidrolik Kaynaklara Dayalı Elektrik Üretim Faaliyetinde Bulunan İşletmelerin ve Özel İdareye Aktarılması Gereken Payın Tespit ve Takibinin Yapılmaması Yozgat İl Özel İdaresince il sınırları içerisinde yer alan hidrolik kaynaklara dayalı elektrik üretiminde bulunan işletmelerin özelleştirme bedeli, lisans ihale bedeli ve su kullanım bedeli ödemeksizin faaliyette bulunup bulunmadığının tespitinin yapılmadığı görülmüştür. 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun “Ödeme Zamanı” başlıklı 113’üncü maddesinin 2’nci fıkrasına göre, genel bütçe geliri olarak kaydedilen elektrik üretimi lisans harçlarından hidrolik kaynaklara dayalı elektrik üretim lisans harçlarının %90'ının il özel idaresine aktarılması gerekmektedir. Harçlar Kanunu’na ait (8) Sayılı Tarifenin “Elektrik Üretimi Lisans Harçları” başlıklı (XV)’inci fıkrasında da tahsil edilecek olan elektrik üretimi lisans harcı oranı belirlenmiştir. Dolayısı ile özelleştirme bedeli, lisans ihale bedeli ve su kullanım bedeli ödemeksizin hidrolik kaynaklara dayalı elektrik üretim faaliyetinde bulunan işletmelerin Harçlar Kanunu’na ait (8) Sayılı Tarifeye göre her yıl için bu faaliyetlerden elde ettikleri bir önceki yıl gayrisafi iş hasılatı üzerinden binde 15 oranında elektrik üretimi lisans harcını mayıs ayı içerisinde bağlı bulunduğu vergi dairesine ödemesi gerekir. Harçlar Kanunu’nun 113’üncü maddesinin 2’nci fıkrasına göre de tahsil edilip genel bütçe geliri olarak kaydedilen elektrik üretimi lisans harçlarının %90’ının haziran ayının sonuna kadar tesisin bulunduğu ilin il özel idaresine yatırılması gerekmektedir. İl sınırları içerisinde var olan hidrolik kaynaklara dayalı elektrik üretim faaliyetinde bulunan işletmelere ait bilgilerin araştırılarak, söz konusu işletmelerin 492 sayılı Harçlar

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yozgat İl Özel İdaresi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Kanunu'nun 113’üncü maddesinin 2’nci fıkrası ile (8) sayılı Tarifenin (XV)’inci fıkrası kapsamına girip girmediğinin ve özel idareye aktarılması gereken payın tespitinin başta Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığı birimlerinden yapılması ve yapılan yazışmaların da takibi gerekmektedir. İdarenin cevabında Yozgat ili mücavir alanı içerisinde elektrik üretim lisans harcı mükellefi olan bir adet hidroelektrik santrali tespit edildiği, harcın tahakkuk ve tahsilat işlemleri için girişimde bulunulduğu belirtilmiş, ancak bu hususta 2020 yılına ilişkin bir düzeltme yapıldığına ilişkin bilgi verilmemiştir. Yozgat il sınırları içinde hidroelektrik kaynaklara dayalı elektrik üretim faaliyetinde bulunan işletmenin 492 sayılı Harçlar Kanunu'na göre 2020 yılı elektrik üretim lisans harcı bedelinden özel idareye aktarılması gereken payın takip ve tahsili gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yozgat İl Özel İdaresi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr https://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yozgat İl Özel İdaresi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 8. EKLER EK 1: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ve Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının Birlikte Kullanılması 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Dönem olumlu faaliyet sonucu ve dönem olumsuz faaliyet sonucu hesapları birlikte kullanılmamaktadır. Kiraya Verilen Taşınmazların Kayıtlı Değerlerinin Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabında, Kira Bedellerinin de Maddi Duran Varlıkların Kira Ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabında İzlenmemesi 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi İlgili hesaplar kullanılmaktadır. 6360 sayılı Kanun ile Kapatılarak Varlıkları, Borçları ve Alacakları İle Birlikte İl Özel İdaresine Devredilen Belde Belediyelerinin Alacaklarının Hukuki Takibinin Yapılmaması 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Alacakların hukuki takibi yapılmaktadır. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 6’ncı maddesi kapsamında Bakanlık ve Merkezi İdare Kuruluşlarınca İl Özel İdarelerince Gerçekleştirilmek Üzere Aktarılan Yatırım Ödeneklerinin 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Köylere hizmet götürme birliklerine hatalı ödenek aktarımı uygulamaları düzeltilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yozgat İl Özel İdaresi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 Tekrar Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarılması 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununun 18’inci Maddesinin Üçüncü Fıkrasında Sayılan Köye Yönelik Hizmetlere İlişkin Yapım, Bakım ve Onarım İşleri, Bölünmüş Yol, Elektrifikasyon, Köy Yolu, İçme Suyu, Sulama Suyu ve Kanalizasyon Yatırımları Dışındaki İşler ve Köylere Yönelik Hizmetlerden Olmayan İşler İçin de Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarmalar Yapılması 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Köylere hizmet götürme birliklerine hatalı ödenek aktarımı uygulamaları düzeltilmiştir. 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununun 18 inci Maddesinin Beşinci Fıkrasında Yer Alan Hüküm Gereği İl Genel Meclisinin Belirleyeceği Esaslara Uygun Olarak Köylere Hizmet Götürme Birliklerinin Sunacağı Yatırım Planı, Yıllık Çalışma Programı ve Uygulama Projelerine Bağlı İşler Yerine İhtiyaç, Yardım Gibi Genel İfadelerle veya Bazı Kurumların Bütçelerinden Karşılanmayan İhtiyaçları İçin Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Ödenek Aktarılması 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Köylere hizmet götürme birliklerine hatalı ödenek aktarımı uygulamaları düzeltilmiştir. Yozgat İl Özel İdaresince Diğer Kamu İdarelerine Tahsis Edilen Taşınmazlarla İlgili Tahsis İşlemlerinin Muhasebeleştirilmemesi 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Kamu idarelerine tahsis edilen taşınmazlar uygun bir şekilde muhasebeleştirilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Yozgat İl Özel İdaresi 2020 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 Banka Kredileri Hesabında Kayıtlı Tutarlardan Vadesi Bir Yılın Altına İnen Kısmının Dönem Sonu İşlemlerinde İlgili Hesaba Alınmaması 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Söz konusu hatalı uygulama düzeltilmiştir. Yoksullara Verilen Mikro Kredinin Takipteki Kurum Alacakları Hesabında Takip Edilmemesi 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Bu husustaki süregelen hatalı işlem 1 numaralı bulgu olarak denetim raporuna alınmış, rapor üzerine kurum tarafından hatalı işlem düzeltilmiş olup ilgili bulgu rapordan çıkarılmıştır. Yapılandırılmış Kurum Alacaklarının Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabında İzlenmemesi 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Söz konusu hatalı uygulama düzeltilmiştir. Ortaklık Paylarının Muhasebeleştirilmesinde Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı İle Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına Hatalı Kayıt Yapılması 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Söz konusu hatalı uygulama düzeltilmiştir. Yapılandırılmış Kurum Borçlarının Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabı İle Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabında İzlenmemesi 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Söz konusu hatalı uygulama düzeltilmiştir.