2013 YILI MALİ İSTATİSTİKLERİ DEĞERLENDİRME RAPORU T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI EYLÜL 2014
T.C.
SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI
İnönü Bulvarı (Eskişehir Yolu) No:45 06520 Balgat / ANKARA
Telefon : (0 312 ) 295 30 00 Fax : (0 312) 295 40 94
e– posta: sayistay@sayistay.gov.tr Elektronik Ağ :www.sayistay.gov.tr
597064
Sayı: Bşk.2014/20-42392 12.09.2014
Konu: 2013 Yılı Mali İstatistikleri
Değerlendirme Raporu
TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 54 ve 6085 sayılı Sayıştay
Kanunu’nun 40’ıncı maddeleri uyarınca hazırlanan 2013 Yılı Mali İstatistikleri
Değerlendirme Raporunu saygılarımla arz ederim.
Doç. Dr. Recai AKYEL
Sayıştay Başkanı
T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 2013 YILI MALİ İSTATİSTİKLERİ DEĞERLENDİRME RAPORU EYLÜL 2014
2013 yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 54 üncü ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 40 ıncı maddeleri gereği hazırlanarak Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuştur.
İçindekiler
Giriş...................................................................................................................................1
Mali İstatistikler Hakkında Bilgi .....................................................................................2
Mali İstatistiklerin Kapsamı ..............................................................................................3
Mali İstatistik Değerlendirme Sonuçları ..........................................................................5
1- Hazırlanma Ve Yayımlanma Bakımından Değerlendirme ...........................................5
2- Doğruluk Ve Güvenilirlik Bakımından Değerlendirme ................................................9
2.A- 2013 Yılı Mali Denetim Sonuçları .......................................................................9
2.B- Muhasebe Yönetmeliği’ne Aykırı Uygulamalar .................................................11
2.C- Genel Yönetim Sektörü Mali Tablolarında Yapılan
Konsolidasyon İşlemlerine İlişkin Tespitler ..............................................................13
2.C.1- Konsolidasyon ........................................................................................13
2.C.2- Eliminasyon Eşitsizlikleri ........................................................................14
2.C.3- Eliminasyon İşlemleri ve Bu Kapsamda Yapılan Tespitler......................14
2.D- Kesin Hesap İle Mali İstatistikler Arasındaki Uyumsuzluklar ..........................21
3- Önceden Belirlenmiş Standartlara Uygunluk Bakımından
Değerlendirme Sektörel Sınıflamaya Uygunluk .........................................................23
3.A- Sektörel Sınıflamaya Uygunluk ..........................................................................23
3.B- Muhasebe Standartlarına Uygunluk ....................................................................23
Genel Değerlendirme Ve Sonuç ......................................................................................25
Ekler ................................................................................................................................27
KISALTMALAR BDDK : Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu BTK : Bilgi Teknolojileri Kurumu DİBS : Devlet İç Borçlanma Senedi DSİ : Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü EPDK : Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu ESA 95 : Avrupa Ulusal ve Bölgesel Hesaplar Sistemi GAP : Güneydoğu Anadolu Projesi GFSM 2001 : IMF Kamu Mali İstatistikleri Sistemi IPSAS : Uluslararası Kamu Sektörü Muhasebe Standartları KBS : Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi KİK : Kamu İhale Kurumu SGK : Sosyal Güvenlik Kurumu SNA 93 : Birleşmiş Milletler Ulusal Hesaplar Sistemi TBMM : Türkiye Büyük Millet Meclisi TCMB : Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası TRT : Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 1 GİRİŞ Bu rapor, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Mali İstatistiklerin Değerlendirilmesi” başlıklı 54 üncü maddesinde yer alan, “Bir yıla ait mali istatistikler, izleyen yılın Mart ayı içinde; hazırlanma, yayımlanma, doğruluk, güvenilirlik ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluk bakımından Sayıştay tarafından değerlendirilir ve bu amaçla düzenlenen değerlendirme raporu Türkiye Büyük Millet Meclisine ve Maliye Bakanlığına gönderilir” hükmüne istinaden hazırlanmıştır. 5018 sayılı Kanun’un “Kapsam, Temel İlkeler ve Kurumsal Çevre” başlıklı 52 nci maddesinde mali istatistiklerin, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin mali işlemlerini kapsadığı ve bu istatistiklerin uluslararası standartlara uygun olarak bütünlük, güvenilirlik, kullanışlılık, yöntemsel geçerlilik ve ulaşılabilirlik ilkeleri çerçevesinde muhasebe kayıtlarındaki verilere dayanılarak ve istatistiksel yöntemler kullanılarak hazırlanacağı belirtilmiştir. Bu açıdan, genel yönetim sektörünün varlık, yükümlülük, gelir ve giderleri ile ilgili kamuoyunu bilgilendiren mali istatistikler, mali saydamlığın ve hesap verebilirliğin sağlanmasının en önemli araçlarından biri durumundadır. Maliye Bakanlığınca yayımlanan 2013 yılı mali istatistiklerinin hazırlanma, yayımlanma, doğruluk, güvenilirlik ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluğu bakımından Sayıştay tarafından yapılan tespit ve değerlendirmelere raporun ilgili bölümlerinde yer verilmiştir. Bu kapsamda; • Mali İstatistikler Hakkında Bilgi bölümünde, Resmi İstatistik Programında mali istatistik olarak değerlendirilen mali tablolar hakkında bilgi verilmektedir. • Mali İstatistiklerin Kapsamı bölümünde, yayımlanan istatistiklerin kapsamı ve kapsamın belirlenme yöntemi hakkında bilgi verilmektedir. • Mali İstatistik Değerlendirme Sonuçları bölümünde, mali istatistiklerin hazırlanma ve yayımlanma, doğruluk ve güvenilirlik ile önceden belirlenmiş standartlara uygunluk açısından değerlendirilmesine yer verilmektedir. • Genel Değerlendirme bölümünde raporda değinilen hususların geneline ilişkin tespit ve önerilere yer verilmektedir.
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 2 MALİ İSTATİSTİKLER HAKKINDA BİLGİ 5018 sayılı Kanun’a göre, uluslararası standartlara uygun olarak bütünlük, güvenilirlik, kullanışlılık, yöntemsel geçerlilik ve ulaşılabilirlik ilkeleri çerçevesinde, muhasebe kayıtlarındaki verilere dayanılarak hazırlanan mali istatistikler; gelir, gider, varlık ve yükümlülüklere ilişkin mali tabloları içermektedir. Mevcut kanun ve ikincil düzenlemelerde, mali istatistik tanımı yapılmamış olmakla birlikte, 2012-2016 dönemini kapsayan ikinci beş yıllık Resmi İstatistik Programına göre, merkezi yönetim ve genel yönetime ilişkin aşağıda yer alan tabloların resmi istatistik olarak kabul edildiği anlaşılmaktadır: • Mizan, • Bütçe uygulama sonuçları tabloları, • Gelir-gider (faaliyet) tabloları, • Nakit akım tabloları, • Yıllık bilançolar, • Genel yönetime ilişkin bütçe giderlerinin fonksiyonel sınıflandırılması tablosu, • Genel yönetim mali istatistikleri (GFS-Government Finance Statistics). Bu kapsamda, Maliye Bakanlığı tarafından, yukarıda sayılan mali tablolar, merkezi yönetim, mahalli idareler, sosyal güvenlik kurumları ve genel yönetim sektörü için konsolide edilerek yayımlanmaktadır. Diğer bir deyişle, bu raporun konusunu oluşturan genel yönetim mali istatistikleri, Maliye Bakanlığı tarafından kamu idarelerinin bireysel mali tablolarının alt gruplar bazında birleştirilmesi yöntemiyle üretilen genel yönetim sektörü konsolide mali tablolarıdır. Ancak, 08.12.2013 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslarda Değişiklik Yapılması Hakkında Usul ve Esaslar” ile genel bütçeli idarelerin hesap dönemi sonunda vermeleri gereken defter, mali tablo ve belgelerden bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, taşınır kesin hesap cetveli ve taşınır hesabı icmal cetveli dışında, düzenlenmesi gereken diğer mali raporların Sayıştaya gönderilmesi 2013, 2014 ve 2015 yıllarını kapsamak üzere üç yıl ötelenmiştir. Dolayısıyla genel bütçeli idarelerin bireysel mali tabloları bulunmamaktadır.
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 3 MALİ İSTATİSTİKLERİN KAPSAMI 5018 sayılı Kanun’un 52 nci maddesi uyarınca Maliye Bakanlığı, aynı Kanunun 2 nci maddesinde belirlenen genel yönetim kapsamına bağlı kalmaksızın mali istatistiklerin derlenmesine yönelik olarak “Genel Yönetim Sektörü” adıyla kapsam belirlemeye yetkili kılınmıştır. Bu bağlamda, uluslararası sınıflandırmalara uygun olarak Maliye Bakanlığı tarafından “5 Sıra No.lu Genel Yönetim Mali İstatistikleri Genel Tebliği” hazırlanmıştır. Genel yönetim sektörünün belirlenmesinde uluslararası uygulamalar çerçevesinde her bir birimin kurumsal birim olup olmadığı, faaliyetlerini ekonominin diğer sektörlerinden zorunlu ve karşılıksız olarak aldığı vergi ve benzeri kaynaklarla finanse edip etmediği, faaliyetlerinin gelirin yeniden dağılımına yönelik olup olmadığı, kamusal mal ve hizmet üretip üretmediği, genel yönetime dahil birimlerce kontrol ve finanse edilip edilmediği, yönetim ve fiyat politikalarının bu birimler tarafından belirlenip belirlenmediği, piyasa için mal ve hizmet üreten birimlerin bunları ekonomik olarak önemli fiyattan satıp satmadığı, piyasa için mal ve hizmet üreten ve ekonomik olarak önemli fiyat uygulayan birimlerin satış gelirlerinin cari giderlerinin %50’si veya daha fazlasını karşılayıp karşılamadığı kriter olarak esas alınmaktadır. Bu kapsamda yapılan değerlendirmelerin sonucunda, genel yönetim sektörünün kapsamı mali istatistiklerin hazırlanması amacıyla yeniden belirlenmektedir. Genel yönetim sektörü, merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları sektörlerinden oluşmaktadır. Bu kapsamda, bahsi geçen Tebliğ ile 5018 sayılı Kanun’un 2 nci maddesinden farklı olarak Sermaye Piyasası Kurulu ile Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu merkezi yönetim kapsamından çıkartılmış; sosyal tesisler, döner sermayeler, Başbakanlık Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Destekleme Fonu, Özelleştirme Fonu, Savunma Sanayi Destekleme Fonu, Başbakanlık Tanıtma Fonu gibi bütçe dışı fonlar ile Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu, Şeker Kurumu, Merkezi Finans ve İhale Birimi gibi kurumlar bütçe dışı diğer kurumlar adı altında sektör kapsamına alınmıştır. Mahalli idareler sektörü kapsamına, Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri ile Kalkınma Ajansları eklenmiş; belediye bağlı idarelerine ise sadece bütçe istatistikleri kısmında yer verilmiştir. Benzer şekilde, İşsizlik Sigortası Fonu, sosyal güvenlik kurumları sektörü kapsamına alınmıştır.
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 4 T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 4 4 Benzer şekilde, İşsizlik Sigortası Fonu, sosyal güvenlik kurumları sektörü kapsamına alınmıştır. MALİ İSTATİSTİK DEĞERLENDİRME SONUÇLARI Genel yönetim sektörü mali tablolarının hazırlanma, yayımlanma, doğruluk, güvenilirlik ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluğuna ilişkin değerlendirmeler bu başlık altında ele alınmaktadır. 1- HAZIRLANMA VE YAYIMLANMA BAKIMINDAN DEĞERLENDĠRME GENEL YÖNETĠM
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 5 MALİ İSTATİSTİK DEĞERLENDİRME SONUÇLARI Genel yönetim sektörü mali tablolarının hazırlanma, yayımlanma, doğruluk, güvenilirlik ve önceden belirlenmiş standartlara uygunluğuna ilişkin değerlendirmeler bu başlık altında ele alınmaktadır. 1- HAZIRLANMA VE YAYIMLANMA BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME Genel Yönetim Mali İstatistikleri, Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanarak Resmi İstatistik Programında öngörülen takvime uygun olarak Mayıs ayı sonunda yayımlanmıştır. Aşağıdaki şablonda görüleceği üzere, Merkezi Yönetim kapsamındaki kurumlardan 5018 sayılı Kanun’un 52 nci maddesine göre tanımlanan, genel ve özel bütçeli kurumlar ile düzenleyici ve denetleyici kurumların verileri say2000i sistemi aracılığıyla; bütçe dışı birimler olarak adlandırılan döner sermayeler, bütçe dışı fonlar, sosyal tesisler ve diğer kurumların verileri ise KBS (Kamu Harcama ve Muhasebe Bilişim Sistemi) aracılığıyla Maliye Bakanlığınca derlenmektedir. Mahalli idarelerden Kalkınma Ajansları ve Gençlik ve Spor İl Müdürlükleri ile Sosyal Güvenlik Kurumlarının verileri üçer aylık, diğer mahalli idarelerin verileri ise aylık dönemler itibariyle KBS aracılığıyla derlenmektedir.
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 6 T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 7 7 Üçer aylık dönemlerde mizan verisi KİK, BDDK, EPDK, BTK (takip eden 5 iş günü) Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İş Yurtları Kurumu (takip eden 5 iş günü) Devlet Borçları Muhasebe Birimi (Cuma günleri), Vergi Daireleri (her sabah), Cumhurbaşkanlığı Muhasebe Birimi
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 7 T.C. Sayıştay Başkanlığı 2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu 8 8 KBS Sisteminden üçer aylık olarak derlenmektedir KBS Sisteminden aylık olarak derlenmektedir KBS Sisteminden üçer aylık olarak derlenmektedir
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 8 Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5 inci maddesinde yer alan “Tam Açıklama” kavramı gereğince, mali tabloların bu tablolardan yararlanacak olanların doğru karar vermelerine yardımcı olacak ölçüde yeterli, açık ve anlaşılır şekilde düzenlenmesi esastır. Aynı Yönetmeliğin “Mali raporlama” başlıklı 111 inci maddesinde de, mali tablolara ilişkin dipnotların ve açıklamaların, belirli bir olayın veya işlemin kamu idaresinin mali durumu ve faaliyetleri üzerindeki etkisinin değerlendirilmesinde yetersiz kalması halinde ilave açıklamalara yer verilmesi gerekliliği belirtilmiştir. Bu kapsamda, aşağıda örnek olarak belirtilen hususlar ile benzeri mahiyetteki hususlara ilişkin uygun görülen açıklamalar ve dipnotlara yayımlanan mali tablolarda yer verilmesi mali istatistiklerin daha anlaşılabilir olmasını sağlayacaktır. • Açıklanan nazım hesaplarda yer alan 930-Verilen Garantiler Hesabındaki tutar sadece, genel bütçe dışı idare veya kuruluşlar lehine verilen Hazine geri ödeme garantilerini kapsamaktadır. Ancak, Hazine Müsteşarlığı’nın kamu özel işbirliği projelerinden kaynaklanan ve halen yürürlükte bulunan Hazine yatırım garantileri de bulunmaktadır. • Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre 339-Risk Hesabı, Hazine garantileri kapsamında risk hesabından ödenecek tutarlar ile risk yönetimi kapsamında öngörülmesi mümkün bulunmayan ödemelerin karşılanması amacıyla, TCMB nezdinde oluşturulan hesaba ilişkin tahsilat ve ödemelerin izlenmesi için kullanılmaktadır. Hesap, bilançonun pasifinde yer almakla birlikte Risk Hesabının özel bir hesap olması nedeniyle bakiyesi, takip eden dönemde ödenmesi gereken bir yükümlülüğü ifade etmemektedir. • Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre 409-Uzun Vadeli Diğer İç Malî Borçlar Hesabı, kanunların verdiği yetkiye dayanılarak kamu idaresi adına yapılan ve karşılığında iç borçlanma senedi verilmeyen ve diğer hesaplarda izlenemeyen uzun vadeli diğer iç malî borçlar ile madeni para basımından doğan yükümlülüklerin izlenmesi için kullanılmaktadır. Genel Yönetim 2013 Yılı Bilançosunda (Ek-1) yer alan 2.173.541.760 TL tutarın 2.118.839.830 TL’si dolaşımdaki madeni paraları göstermekte olup, takip eden dönemde ödenmesi gereken bir yükümlülüğü ifade etmemektedir.
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 9 2- DOĞRULUK VE GÜVENİLİRLİK BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME Doğruluk ve güvenilirlik bakımından değerlendirme, genel yönetim mali tablolarını oluşturan merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları sektörlerine ait birim ve idarelerin muhasebe verilerinin doğruluk ve güvenilirliğinden başlayarak derlenme ve konsolidasyon aşamalarını da içerecek şekilde yapılmıştır. Doğruluk ve güvenirlik değerlendirmesinin ilk bölümünde Sayıştay Başkanlığının 2013 yılı denetim raporlarında yer alan ve genel yönetim mali istatistiklerini önemli ölçüde etkilediği düşünülen tespitlere, ikinci bölümde muhasebe yönetmeliğine aykırı uygulamaların mali istatistiklere etkisine, üçüncü bölümde konsolidasyon işlemlerine ilişkin yapılan tespitlere, dördüncü bölümde ise kesin hesap ile mali istatistikler arasındaki uyumsuzluklara yer verilmiştir. 2.A- 2013 YILI MALİ DENETİM SONUÇLARI Konsolide mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi içermesinin temel koşulu, kapsama dahil kurumların bireysel mali tablolarının gerçek durumu yansıtacak şekilde hazırlanmasıdır. Bu itibarla, ancak varlık, yükümlülük, gelir ve gider verileri doğru olan bireysel mali tablolara dayalı konsolide mali tablolar, kullanıcıları için güvenilir bir analiz kaynağı olacaktır. Konsolide tabloların dayandığı bireysel mali tabloların doğruluğuna ilişkin temel güvence ise ancak dış denetimden alınabilir. Bu bağlamda, kamu idarelerinin mali tablolarının konsolide edilmesinden oluşan genel yönetim mali istatistiklerinin doğruluk ve güvenilirliğinin değerlendirilmesinde, kapsam dahilindeki kurumların mali tablolarına Sayıştay tarafından verilen dış denetim görüşleri önem arz etmektedir. Mali istatistiklerin hazırlanma takvimi ile Sayıştay mali denetim raporlarının hazırlanıp TBMM’ye sunulma ve yayımlanma takvimi arasındaki zaman uyumsuzluğu nedeniyle Maliye Bakanlığı, mali istatistiklerin derlenmesi sürecinde denetim sonuçları yansıtılmamış mali tabloları konsolide etmektedir. Bu konuda Maliye Bakanlığına bir kusur atfedilemeyecek olsa da, mali istatistiklerin dipnotlarında bu durumun belirtilmesinin tablo kullanıcıları ve okuyucuları açısından yararlı olacağı değerlendirilmektedir. Diğer yandan istatistiklerin, hazırlayan ve yayımlayan yetkili organın bir güvence beyanını içermesi de uluslararası standartların gereğidir. Bu beyan bir taraftan konsolide verilere güvenceyi içerirken diğer yandan bireysel verilere güvenceyi de içermelidir. Sayıştayın kamu idarelerinin 2013 yılı hesaplarının mali denetimleri sonucunda raporladığı ve mali istatistiklerin doğruluk ve güvenilirliğini etkileyen bazı denetim sonuçlarına aşağıda yer verilmiştir:
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 10
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 11 5) Hazine Müsteşarlığı 2013 yılı denetim raporunda, Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu tarafından nakit fazlası olarak Hazine hesaplarına aktarılan tutarların 600-Gelirler Hesabına kaydedildiği halde, 800-Bütçe Gelirleri Hesabına kaydedilmediği; Darphane ve Damga Matbaası Muhasebe Biriminin 217-Menkul Varlıklar Hesabında kayıtlı bulunan menkul varlıklarının ay sonlarında değerlemeye tabi tutulmadığı; dolaşımdan kaldırılması sebebiyle Darphane ve Damga Matbaası tarafından döner sermayeye satılan paraların stok hesaplarından düşülmediği; KKTC Hükümeti ile imzalanan protokole göre 2013 yılında KKTC’ye yapılacak hibelere ilişkin ödeneğin taahhüt olarak nazım hesaplara kaydedilmediği tespiti yer almaktadır. 6) Türkiye Kamu Hastaneleri Döner Sermaye İşletmeleri 2013 yılı denetim raporunda, sağlık tesislerince verilen hizmetlerden doğan alacakların takip, tahsil ve muhasebeleştirilmesine ilişkin uygulama hataları sonucunda, verilen hizmetlerin karşılığı olan tutarların döner sermaye işletmeleri mali tablolarında yer almadığı tespiti yer almaktadır. 2.B- MUHASEBE YÖNETMELİĞİ’NE AYKIRI UYGULAMALAR Bu bölümde, mali istatistiklerin doğruluk ve güvenilirliğini etkileyen kayıt ve uygulama hatalarına yer verilmiştir.
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 12 veya menkul kıymet ve varlık hesabına borç kaydı, 511 no.lu hesaba ise alacak kaydı yapmalıdır. Böylece bir muhasebe biriminden bir varlık çıkışı olduğunda karşı muhasebe birimi tarafından varlık giriş kaydı yapılmalıdır. Söz konusu hesapların bakiye vermesi durumunda bakiyeleri 519-Değer Hareketleri Sonuç Hesabına aktarılır. 519 no.lu hesaba aktarılan bakiyeler, temelde karşı muhasebe birimlerinden mutabakat alınamadığı için açık tutulan miktarları temsil etmektedir. Başka bir deyişle, aynı bütçeli kurumların birbirleri adına yaptıkları tahsilat ve ödemeler, birbirlerine gönderdikleri veya aldıkları para ve kıymetlerden kaynaklı bugüne kadar sonuçlandırılamamış işlemler bu hesapta izlenmektedir. Yönetmeliğin 361 inci maddesine göre, Maliye Bakanlığınca 519 no.lu hesabın mali yılsonu itibariyle merkezde birleştirilmesi sonucunda bu hesabın borç veya alacak bakiyesi vermesi durumunda, hesabın denkliğinin sağlanması amacıyla merkezde veya yerinde gerekli incelemelerin yapılması gerekmektedir. Merkezi Yönetim Bilançosunda Bakanlıkça gerekli incelemelerin yapılması neticesinde 519 no.lu hesapta denkliğin sağlanmasına yönelik gelişmeler olması gerekirken, farkın daha da arttığı görülmüştür. Maliye Bakanlığı ile yapılan görüşmelerde, bu hesabın bakiye verme gerekçeleri olarak, devredilen ve kapatılan saymanlıkların işlemleri, dönem sonunda yoğun bir şekilde gerçekleşen nakit işlemlerinde gönderen saymanlık ile alan saymanlık arasındaki valör farklarından kaynaklanan dönem kaymaları ve taşınır işlemlerinde gönderen saymanlık ile taşınırı alan saymanlıkların kayıt zamanı farklılıkları ileri sürülmektedir. 519 no.lu hesabın yılsonunda denkliğinin sağlanması durumunda, genel yönetim bilançosundaki aktif toplamı, pasif toplamından 65.160.978.800 TL fazla olacaktır. Bu tutar yıllar itibariyle bilançonun aktif ve pasif kısmındaki ilgili hesaplara kaydı yapılmayan tutarların farkını ifade etmektedir. 519 no.lu hesapta yönetmelikte öngörülen denkleştirmenin sağlanması için gerekli çalışmaların yapılması yayınlanacak mali istatistiklerin tüm hesap grupları itibariyle doğru ve güvenilir bilgi içermesine katkıda bulunacaktır. 2) Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre 240-Malî Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının, genel bütçe kapsamındaki kurumlarda sadece Hazine Müsteşarlığı’nın ilgili muhasebe birimlerinde kullanılması gerekmektedir. Ancak, Genel Bütçeli İdareler 2013 Yılı Bilançosundaki toplam tutarın içerisinde Başbakanlık, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, Erzurum Defterdarlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Şırnak Defterdarlığı’ndaki bu hesaba yapılan hatalı kayıtların da yer aldığı tespit edilmiştir.
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 13 3) Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için sadece Hazine Müsteşarlığı’nın ilgili muhasebe birimlerinde kullanılması gerekmektedir. Ancak, Genel Bütçeli İdareler 2013 Yılı Bilançosundaki toplam tutar içerisinde Milli Eğitim Bakanlığı ve Afyonkarahisar Defterdarlığı’ndaki bu hesaba yapılan hatalı kayıtların da yer aldığı tespit edilmiştir. 4) Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre 242-Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri için sadece Hazine Müsteşarlığı’nın ilgili muhasebe birimlerinde kullanılması gerekmektedir. Ancak, Genel Bütçeli İdareler 2013 Yılı Bilançosundaki toplam tutar içerisinde Erzurum Defterdarlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Şırnak Defterdarlığı ve Osmaniye Defterdarlığı’ndaki bu hesaba yapılan hatalı kayıtların da yer aldığı tespit edilmiştir. 2.C- GENEL YÖNETİM SEKTÖRÜ MALİ TABLOLARINDA YAPILAN KONSOLİDASYON İŞLEMLERİNE İLİŞKİN TESPİTLER 2.C.1- KONSOLİDASYON Konsolidasyon, alt sektörler veya kurumları tek bir birim kabul edip bir araya getirerek mali tablo hazırlama yöntemidir. Konsolide mali tabloların düzenlenme amacı bir kurumlar topluluğuna dahil tüm birimlerin aktif, pasif, gelir ve giderlerini tek bir birime aitmiş gibi göstererek, topluluğun bir bütün olarak finansal durumu ve faaliyet sonuçları hakkında mali tablo kullanıcılarına bilgi vermektir. Konsolidasyona alınan kurum ve idarelerin birbirleri arasındaki mali sonuç doğuran işlemlerinin, konsolide tablolarda mükerrer olarak yer alması fiktif bir değer artışına sebep olacaktır. Bunu önlemek için yapılan ilgili tutarların karşılıklı olarak hesaplardan çıkartılması işlemine “eliminasyon/ mahsup” denilmektedir. Genel yönetim mali istatistikleri, kapsam dahilindeki kurumların bireysel mali tablolarının ve mizanlarının Maliye Bakanlığı tarafından konsolidasyonu sonucunda hazırlanmaktadır. Konsolidasyon işlemi önce merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları alt sektörleri bazında, daha sonra da genel yönetim düzeyinde yapılmaktadır. Diğer bir deyişle, önce sektör içi konsolidasyon, daha sonra sektörler arası konsolidasyon yapılmaktadır. Konsolidasyon sonucunda ortaya çıkan malî tablolar, kamu idareleri arasındaki işlemlerden kaynaklanan karşılıklı gelir, gider, borç ve alacak doğuran işlemler elimine edildikten sonra ilgili alt sektörlerin ve genel yönetimin malî durumunu ve performansını gösterecektir. Bu nedenle, yapılan mahsup işlemlerinin amacı, aynı kapsama dahil birimlerin kendi aralarındaki mali işlemlerinin etkisini sıfırlayarak, mükerrer kayıtlardan arınmış bir konsolide mali tablo hazırlamaktır.
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 14 2.C.2- ELİMİNASYON EŞİTSİZLİKLERİ Konsolidasyon ilkeleri gereği, eliminasyonun aynı işleme ilişkin birbiriyle uyumlu muhasebe kayıtları ve tutarlar üzerinden gerçekleştirilmesi esastır. Örneğin bir taraf için alacak niteliği taşıyan ve buna ilişkin hesaplarda muhasebeleştirilmiş bir mali işlem, diğer tarafta da aynı tutarla borç olarak muhasebe kayıtlarında yer almalıdır. Bu bağlamda ideal olan kapsama dahil kurumların mali sonuç doğuran her işlemi, tutar ve hesap açısından gerçek durumu yansıtacak şekilde muhasebeleştirmesi ve mali tablolarına yansıtmasıdır. Ancak, yapılan incelemelerde, kurumların konsolide edilen mali tablolarında, eliminasyon eşitsizliğine sebep olabilecek muhasebe hataları tespit edilmiştir. Bir kurumda borç veya gider olarak muhasebeleştirilen mali işlem, işlemin tarafı olan diğer kurumun hesabında alacak veya gelir olarak görünmemektedir. Bu kapsamda tespit edilen uyumsuzluklarda, karşı kurumda aynı işleme ilişkin hiçbir kayıt bulunmamaktadır. Böyle bir durumda, muhasebe kaydını yapan kurumun ilgili hesabı, karşı kurum bu kaydı yapmamış olsa bile, kapsam dahilindeki bir kurumdan olan alacak veya geliri içermektedir. Konsolide mali tablolarda yapılan eliminasyonun temel amacı, kapsama dahil kurumların birbiriyle olan mali işlemlerinin etkisini sıfırlamaktır. Bu nedenle, kurumların detay mizanlarından, bu nitelikte bir mali ilişkiden kaynaklandığı tespit edilen her tür işlemin elimine edilmesi ve bu durumun mali tablo dipnot ve açıklamalarında belirtilmesi gerekir. Eliminasyon işlemlerine ilişkin tespit edilen bir diğer uyumsuzluk, kurumların aynı mali işlemi farklı tutarlarla muhasebeleştirmesinden kaynaklanmaktadır. Bir kurum için borç veya gider olarak muhasebeye yansıyan tutar, karşı kurumda alacak veya gelir olarak muhasebeleştirilen tutardan farklıdır. Bunun sonucu olarak, konsolide mali tablolarda karşılıklı olarak eşit tutar üzerinden elimine edilmesi gereken tutarlar farklılık göstermektedir. Bu kapsamdaki tespitler, raporun ilerleyen bölümlerinde ele alınmaktadır. 2.C.3- ELİMİNASYON İŞLEMLERİ VE BU KAPSAMDA YAPILAN TESPİTLER Genel yönetim sektörüne ilişkin konsolide mali tablolar hazırlanırken yapılacak eliminasyon işlemleri şu başlıklar altında değerlendirilebilir: a) Genel yönetim sektörünü oluşturan idare ve birimler arası transferler Genel yönetim sektörü içindeki birimlerin alt sektörler arası ve sektör içi transfer niteliği taşıyan, hazine yardımı, hasılattan ve vergi gelirlerinden ayrılan paylar, kar aktarmaları, proje yardımları, fon payları gibi mali işlemleri bu kapsamda değerlendirilir. Transfer eden kurum için gider niteliği taşıyan bu ödemeler, transferden faydalanan kurum için gelir niteliği taşımaktadır. Konsolide edilen mali tabloların sadece kapsam dışında kalan kurumlarla olan mali ilişkilerin sonucunu göstermesi gerektiği ilkesi uyarınca, bu tutarlar karşılıklı olarak aynı rakamsal büyüklük üzerinden elimine edilmelidir. Bu
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 15 şekilde gerçekleştirilen eliminasyondaki amaç, sektör içi transferlerden kaynaklanan mükerrerliği önleyerek, mali tablo kullanıcılarının kapsam dışındaki ekonomik birimlerle olan ilişkileri net olarak görebilmesini sağlamaktır. Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan Genel Yönetim 2013 Faaliyet Sonuçları Tablosu (Ek-2), Nakit Akım Tablosu ve Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosunda (Ek-3) ilgili gelir ve gider kodlarından eliminasyon yapılmıştır. Aşağıda bu kapsamdaki tespitlere yer verilmiştir.
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 16 Tablo 2- Eliminasyon Tutar Farkları (Bütçe Gelir ve Gideri) Sektör Adı 830- Bütçe Giderleri Hesabından elimine edilen tutar 800-Bütçe Gelirleri Hesabından elimine edilen tutar Fark Merkezi Yönetim 48.519.542.413,65 49.500.636.496,01 981.094.082,36 Mahalli İdareler 2.414.018.000,00 1.985.441.000,00 428.577.000,00 Genel Yönetim 60.817.036.000,00 65.136.851.000,00 4.319.815.000,00 Konsolidasyon yapılırken karşılıklı elimine edilen tutarların birbirine eşit olması esastır; ancak, ilgili kurumların muhasebe kayıtlarındaki farklılıklardan dolayı bu eşitlik sağlanamadan eliminasyon yapılırsa, bu durumun nedenleriyle beraber mali tablo dipnotlarında açıklanması gerekir. Zira, ortaya çıkan rakamsal fark nitelik ve nicelik itibariyle mali tablo kullanıcıları için önemli bir bilgidir. Ancak 2013 Yılı Genel Yönetim Faaliyet Sonuçları Tablosu incelendiğinde, bu eşitsizliği açıklayan bir dipnota yer verilmediği görülmüştür. 2) Merkezi Yönetim kapsamındaki kurumların 630.7.1.6.80-Ulusal Fona Yurtiçi Sermaye Transferi hesap kodunda kayıtlı 69.589.526,83 TL’lik tutar Merkezi Yönetim Faaliyet Sonuçları Tablosunda konsolide edilmiştir. Ancak Ulusal Fon Hesabı merkezi yönetim kapsamında yer almadığından yapılan eliminasyon işlemi hatalıdır. 3) Genel yönetim kapsamında 630 ve 830.5.3.1.10-Mesleki Yeterlilik Kurumuna Yapılan Ödemeler hesap kodunda kayıtlı 6.897.100 TL’lik hazine yardımı elimine edilmemiştir. Kapsam dahilindeki kurumlarda mükerrer gelir ve gider kaydını önlemek açısından bu tutarların karşılıklı olarak elimine edilmesi gerekmektedir. b) Genel yönetim sektörünü oluşturan idare ve birimler arası borç ve alacak işlemleri Genel yönetim sektörü içindeki idare ve birimlerin birbirlerine olan faaliyet, mali ve diğer borçları ve bunların karşılığı olan alacakları bu kapsamda değerlendirilmektedir. Hazırlanan konsolide mali tablolarda genel yönetim sektörü tek bir birim kabul edileceği için, kapsam dahilindeki kurumların birbirlerine olan borç ve alacakları konsolidasyona tabi tutulmalıdır. Böylelikle, konsolide bilanço toplamının fiktif olarak büyümesine sebep olabilecek mükerrerlikler önlenmiş olacaktır. Yapılan eliminasyon işlemlerindeki karşılıklı tutar farklılıklarının veya karşı kayıt olmadığı için yapılamayan eliminasyonların mali tablo kullanıcılarına doğru bilgi sağlanması açısından bilanço dipnotlarında gösterilmesi gerekmektedir.
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 17 Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan Genel Yönetim 2013 Yılı Bilançosu ve İç ve Dış Borç Değişim Tablosunda ilgili borç ve alacak hesaplarından konsolidasyon yapılmıştır. Aşağıda bu kapsamdaki tespitlere yer verilmiştir:
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 18 6) Mahalli idarelerin genel yönetim kapsamındaki diğer kurumlara aktarması gereken tutarlardan kaynaklanan borçları için 363-Kamu İdareleri Payları Hesabı ile karşılığında ilgili kurumların alacak hesaplarından eliminasyon yapılmamıştır. Mahalli İdareler 2013 Yılı Bilançosunda 363 no.lu hesabın bakiyesi 407.789.000 TL’dir. 7) Genel yönetim kapsamındaki kurumların İşsizlik Sigortası Fonuna olan borçları için 362-Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilatlar Hesabı ile karşılığında İşsizlik Fonunun ilgili hesaplarından eliminasyon yapılmamıştır. Genel Yönetim 2013 Yılı Bilançosunda 362 no.lu hesabın bakiyesi 761.965.659,87 TL’dir. 8) Özel bütçeli idarelerin 120-Gelirlerden Alacaklar Hesaplarında kayıtlı 6.231.150.852,30 TL, hazine yardımı kapsamındaki alacaklarını göstermektedir. Aynı tutar genel yönetim bilançosunda yer alan 325-Nakit Talep Tahsisleri Hesabında da borç olarak kayıtlıdır. Kapsam dahilindeki kurumlarda mükerrer borç ve alacak kaydını önlemek açısından bu tutarların karşılıklı olarak elimine edilmesi gerekmektedir. Ancak ilgili hesaplardan, bu kapsamda bir eliminasyon yapılmamıştır. 9) Genel Yönetim 2013 Yılı Bilançosunda (Ek-1) İşsizlik Sigortası Fonu elinde bulunan DİBS’ler için 13.679.799.990 TL 112 no.lu hesaptan ve karşılığında da 304, 305 ve 404 nolu hesaplardan, uzun vadeli DİBS’ler için 48.105.399.960 TL 217 no.lu hesaptan karşılığında da 404 no.lu hesaptan konsolidasyon yapılmıştır. Söz konusu işlemler ile ilgili olarak aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir: • Hazine Müsteşarlığı verilerine göre 2013 yıl sonu itibarıyla İşsizlik Sigortası Fonu’nun elinde bulunan kısa vadeli DİBS tutarı 13.349.469.687 TL olup 112-Kamu Kesimi Tahvil Senet ve Bonoları Hesabından ve karşılığında 304-Cari Yılda Ödenecek Tahviller Hesabından yapılan 13.679.799.990 TL eliminasyon tutarı ile uyumlu değildir. • Kısa vadeli DİBS’ler için dipnotta belirtildiği şekilde 305-Bonolar Hesabı ile 404-Tahviller Hesabından konsolidasyon yapılmamıştır. Konsolidasyon yapıldığına ilişkin dipnottaki açıklamanın sehven yapıldığı anlaşılmıştır. • Hazine Müsteşarlığı verilerine göre 2013 yıl sonu itibarıyla İşsizlik Sigortası Fonu’nun elinde bulunan uzun vadeli DİBS tutarı 47.344.280.336 TL olup, 217-Menkul Varlıklar ve 404-Tahviller hesaplarından yapılan 48.105.399.960 TL eliminasyon tutarı ile uyumlu değildir. • İşsizlik Sigortası Fonunun elinde bulunan DİBS’ler için sadece anapara tutarları elimine edilmiş, bu senetlere ait gelir ve gider tahakkukları 181-Gelir Tahakkukları Hesabı ve karşılığında 381-Gider Tahakkukları Hesabından elimine edilmemiştir.
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 19 10) Genel Yönetim 2013 Yılı Bilançosunda genel yönetim kapsamındaki kurumların birbirlerine olan kısa vadeli borç ve alacakları için 2.245.061.550 TL, 303 no.lu hesaptan ve karşılığında da 132 no.lu hesaptan düşülerek, uzun vadeli borç ve alacakları için ise 4.002.636.830 TL, 403 no.lu hesaptan ve karşılığında da 232 no.lu hesaptan düşülerek konsolidasyon yapılmıştır. Söz konusu işlemler ile ilgili olarak aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir: • Maliye Bakanlığınca yapılan konsolidasyon açıklamalarında (Ek-1), bu tutarın belediyelerin Hazine Müsteşarlığına olan borçları ile ilgili olduğu belirtilmektedir. Ancak, Hazine Müsteşarlığının 132 ve 232-Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesaplarında takip ettiği belediyelerden olan alacağı bulunmamaktadır. Hazine Müsteşarlığının, belediyelerden olan dış borcun ikrazından kaynaklı alacakları vadelerine göre 130 ve 230-Dış Borcun İkrazından Doğan Alacaklar Hesapları, hazine garantilerinden yapılan üstlenimlerden kaynaklı alacakları ise 954-Risk Hesabı Alacakları ile 955-Risk Hesabı Alacakları Karşılığı Hesaplarında takip edilmektedir. Dolayısıyla yapılan eliminasyon işlemi hatalıdır. Ayrıca dipnotta belirtilmesine rağmen 137 no.lu hesaptan eliminasyon yapılmamıştır. Bu nedenle dipnottaki açıklama yanıltıcı olmaktadır. • Kapsama dahil kurumlar için 130-Dış Borcun İkrazından Doğan Alacaklar Hesabı ile karşılığında 303-Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesaplarında, 230-Dış Borcun İkrazından Doğan Alacaklar Hesabı ile karşılığında 403-Kamu İdarelerine Mali Borçlar Hesaplarında eliminasyon yapılması gerekmekte olup, Hazine Müsteşarlığı kayıtlarına göre 2013 yılı sonu itibarıyla 130 no.lu hesapta kayıtlı kapsama dahil kurumlar bazında, Merkezi Yönetim 2013 Yılı Bilançosunda elimine edilmesi gereken tutar 79.693.110 TL, Genel Yönetim 2013 Yılı Bilançosunda ise toplam 141.393.310 TL’dir. 230 no.lu hesapta kayıtlı ve kapsama dahil kurumlar bazında, Merkezi Yönetim 2013 Yılı Bilançosunda elimine edilmesi gereken tutar 625.380.100 TL, Genel Yönetim 2013 Yılı Bilançosunda ise toplam 6.270.301.630 TL’dir. • 2013 yılı sonu itibarıyla dış borcun ikrazından kaynaklı alacakların faizleri için Hazine Müsteşarlığı tarafından kullanılan 181-Gelir Tahakkukları Hesabı ile karşılığında 381-Gider Tahakkukları Hesabında eliminasyon yapılmamıştır. Kapsama dahil kurumlar bazında Merkezi Yönetim 2013 Yılı Bilançosunda elimine edilmesi gereken tutar 391.930 TL, Genel Yönetim 2013 Yılı Bilançosunda ise toplam 3.765.210 TL’dir. 11) Genel Yönetim 2013 Yılı Bilançosunda, genel yönetim kapsamındaki kurumların birbirlerine olan kısa vadeli borç ve alacakları için tahakkuk edip ödenmemiş olan faiz giderleri için 2.690.700.180 TL, 381-Gider Tahakkukları Hesabı ve karşılığında da 132- Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabından, uzun vadeli borç ve alacakları için tahakkuk edip ödenmemiş olan faiz giderleri için ise 2.794.615.200 TL, 481-Gider Tahakkukları Hesabı ve karşılığında da 232- Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 20 Hesabından düşülerek konsolidasyon yapılmıştır. Ayrıca dipnotta belirtilmesine rağmen 137 no.lu hesaptan eliminasyon yapılmamıştır. Bu nedenle dipnottaki açıklama yanıltıcı olmaktadır. Maliye Bakanlığınca yapılan konsolidasyon açıklamalarında, bu tutarın belediyelerin Hazine Müsteşarlığına olan borçları ile ilgili olduğu belirtilmektedir. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’ne göre tahakkuk edip ödenmemiş olan faizler 181-Gelir Tahakkukları Hesabında, ilerleyen dönemde ödenecek faizler ise 281-Gelir Tahakkukları Hesabında takip edilmekte olduğundan eliminasyon işleminin 181 no.lu hesap ile 381 no.lu hesap, 281 no.lu hesap ile 481 no.lu hesap arasında yapılması gerekmektedir. Dolayısıyla yapılan eliminasyon işlemi hatalıdır. Hazine Müsteşarlığı verilerine göre belediyelerin borçları için 2013 yılı sonunda 181 no.lu hesapta tahakkuk ettirilen faiz tutarı 3.759,53 TL olup, 281 no.lu hesapta ise takip edilen faiz tutarı yoktur. c) Genel yönetim sektörünü oluşturan idare ve birimler arasındaki faiz geliri ve giderine ilişkin işlemler Genel yönetim sektörü içindeki idare ve birimlerin birbirlerine olan faaliyet, mali ve diğer borçlarından kaynaklanan faiz gelir ve giderleri bu kapsamda değerlendirilmektedir. Transfer işlemlerinde olduğu gibi kapsam dahilindeki borçlu birim ve idare için faiz gideri olan tutar, alacaklı olan kurum için faiz geliri olarak muhasebeleştirilecektir. Maliye Bakanlığı tarafından Genel Yönetim 2013 Faaliyet Sonuçları Tablosu, Nakit Akım Tablosu ve Bütçe Uygulama Sonuçları Tablolarında ilgili gelir ve gider kodlarından eliminasyon yapılmıştır. d) Genel yönetim sektörünü oluşturan idare ve birimler arasındaki mal ve hizmet alım/ satım işlemleri Genel yönetim sektörünü oluşturan idare ve birimler arasındaki mal ve hizmet alım satımından doğan borç, alacak, gelir ve gider ilişkileri bu kapsamda değerlendirilir. Hazırlanan konsolide mali tablolarda, kapsama dahil kurumların mal ve hizmet alım satım ilişkilerinden kaynaklanan tutarlar karşılıklı olarak elimine edilir. Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan mali tablolarda bu nitelikte bir konsolidasyon yapılmamıştır. Aşağıda bu kapsamdaki tespitlere yer verilmiştir:
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 21 2) Döner Sermayeli Kuruluşların, genel yönetim kapsamındaki diğer kurumlara mal ve hizmet alımından olan ticari borçları için 320- Satıcılar Hesabının ilgili alt kodlarından ve karşılığında ilgili kurumların faaliyet alacakları hesaplarından eliminasyon yapılmamıştır. Döner Sermayeler 2013 Yılı Bilançosunda 320 no.lu hesabın tutarı 4.152.544.000 TL’dir. Bu tutarın kapsam dahilindeki kurumlardan olan borçlara karşılık gelen kısmının elimine edilmesi gerekmektedir. e) Genel yönetim sektörünü oluşturan idare ve birimler arasındaki sermaye- özkaynak ilişkileri Genel yönetim sektörünü oluşturan kurumlar arasındaki sermaye işlemleri ve karşılıkları bu kapsamda değerlendirilmektedir. Kapsam dahilindeki idare ve birimler tarafından yatırılan sermayeler, sermayesine iştirak edilen kurum tarafından öz kaynak hesaplarında muhasebeleştirilmektedir. Hazırlanan konsolide mali tablolarda genel yönetim sektörü tek bir birim kabul edileceği için, kapsam dahilindeki kurumların sermaye- öz kaynak işlemlerinden kaynaklanan bakiyelerin elimine edilmesi gerekmektedir. Maliye Bakanlığı tarafından hazırlanan mali tablolarda bu kapsamda bir konsolidasyon yapılmamıştır. Aşağıda bu kapsamdaki tespitlere yer verilmiştir:
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 22 Bu durumun mali istatistiklerin yayımlanmasından sonra mahsup dönemi kapsamında yapılan işlemler ile dönem sonu işlemlerinin yapılmasından kaynaklandığı anlaşılmaktadır. Kesin Hesap Kanun Tasarısı tablolarına esas teşkil eden veriler, mahsup dönemi işlemlerini de içeren 9 Haziran 2014 tarihli veriler iken mali istatistikler hazırlanırken kullanılanlar 10 Ocak 2014 tarihli verilerdir. Bu tablolar arasındaki farklılıkların anlaşılabilmesi açısından, mali istatistik kapsamında yayımlanan Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosunun (Ek-3) kesinleşmiş rakamları göstermediğinin mali tablo dipnotlarında belirtilmesi gerekmektedir. Ayrıca, 2013 yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanun Tasarısı ekinde yer alan 2013 yılı Özel Bütçeli İdareler Kesin Mizanı ile aynı kurumların mali istatistikler kapsamında yayınlanan kesin mizanları arasında da farklılıklar tespit edilmiştir. Maliye Bakanlığınca bu durumun, Ceza İnfaz Kurumları ile Tutukevleri İş Yurtları Kurumunun kesin hesap ve mali istatistik hazırlanması için gönderdiği mizanlarının farklı olmasından kaynaklandığı belirtilmiştir.
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 23 3- ÖNCEDEN BELİRLENMİŞ STANDARTLARA UYGUNLUK BAKIMINDAN DEĞERLENDİRME Bu kapsamdaki değerlendirme, sektörel sınıflandırmaya uygunluk ve muhasebe standartlarına uygunluk olmak üzere iki kriter dikkate alınarak yapılmıştır. 3.A- SEKTÖREL SINIFLAMAYA UYGUNLUK Kamu mali istatistiklerinin ve açıklamalarının belirlenmesinde faydalanılan uluslararası normlar Avrupa Ulusal ve Bölgesel Hesaplar Sistemi (ESA 95), Birleşmiş Milletler Ulusal Hesaplar Sistemi (SNA 93), IMF Kamu Mali İstatistikleri Sistemi (GFSM 2001) ve Uluslararası Kamu Sektörü Muhasebe Standartları (IPSAS)’dır. Buna paralel olarak mali istatistiklerin hazırlanmasına ilişkin sektör sınıflamasında ESA 95 esas alınarak, bu sisteme göre Genel Yönetim Sektörü; merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumları alt sektörlerine ayrılmıştır. Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 5 sıra no.lu Genel Yönetim Mali İstatistikleri Genel Tebliği’nde bu sınıflandırma kriteri doğrultusunda uluslararası normlara uygun bir sektör sınıflandırması yapılmıştır. 3.B- MUHASEBE STANDARTLARINA UYGUNLUK Mali istatistikler hazırlanırken ESA 95 sistemi kullanılarak sektör sınıflandırılması yapılmasına rağmen, mali tabloların oluşturulmasında esas alınacak muhasebe ve raporlama standartları henüz tamamlanıp yürürlüğe konulmamıştır. Bu nedenle, genel yönetim mali istatistikleri hâlihazırda Devlet Muhasebe Standartları ile ilişkilendirilmemiş mevcut muhasebe yönetmelikleri esas alınarak kaydedilen mali işlemlerden oluşmaktadır. 2006 yılında kurulan Devlet Muhasebesi Standartları Kurulu, uluslararası muhasebe standartlarının ülkemize uyarlanması çalışmalarının 2007–2012 döneminde tamamlanmasını karara bağlamıştır. Bugüne kadar 23 adet Devlet Muhasebe Standardı Resmi Gazetede yayınlanmış, ancak standartların tamamı yayınlanmadan ve standartlarla uyumlu muhasebe yönetmelikleri düzenlenmeden Devlet Muhasebesi Standartlarının kullanılması zorunlu hale gelemeyecektir. Devlet Muhasebe Standartlarının yürürlük maddeleri ise “Bu Standart, Maliye Bakanlığı ve ilgili kamu idarelerince uygulanmasına ilişkin düzenleme yapılmak üzere yayımlandığı tarihte yürürlüğe girer.” şeklinde düzenlenmiştir. Genel yönetim mali istatistiklerinin doğru ve güvenilir bir biçimde hazırlanması ve konsolidasyonu için, uluslararası muhasebe ve raporlama standartlarına uygun olarak düzenlenen Devlet Muhasebe Standartlarının yürürlüğe girmesi ve bunlara uyumlu muhasebe yönetmeliklerinin hazırlanması önem taşımaktadır.
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 25 GENEL DEĞERLENDİRME VE SONUÇ Mali saydamlığın ve hesap verebilirliğin en önemli araçlarından biri olan mali istatistiklerin yayınlanmasındaki temel amaç; kamuoyunun, genel yönetim sektörünün varlık, yükümlülük, gelir ve giderleri hakkında bilgilendirilmesini sağlamaktır. Genel yönetimi oluşturan alt sektörlerin mali istatistiklerinin ve nihai olarak genel yönetim mali istatistiklerinin güvenilirliği kamuoyunun doğru bilgilendirilmesinin yanı sıra, yapılacak analizlerin ve sonraki dönemlere ilişkin stratejilerin sıhhati açısından da büyük önem taşımaktadır. Bu kapsamda, • Genel yönetim sektörünü oluşturan birim ve idarelerin bireysel mali tablolarının doğru ve güvenilir veri üretmesine elverişli muhasebe ve iç kontrol sisteminin etkinliğinin sağlanmasının, • Genel yönetim kapsamına dahil olan merkezi yönetim, mahalli idareler ve sosyal güvenlik kurumlarında ortak muhasebe ve raporlama standartlarının oluşturulmasının, • Kapsama dahil kurumların tabi oldukları muhasebe yönetmeliklerinin muhasebe ve raporlama standartlarıyla uyumunun sağlanmasının, • Detaylı hesap planlarının eliminasyona imkân sağlayacak şekilde ayrıntılı kodlarda düzenlenmesinin, • Uluslararası standartlar çerçevesinde mali istatistiğin tanımının yapılarak hazırlanma ve yayımlanmasına ilişkin esasların belirlenmesinin, • Mali istatistiklerin denetlenmiş bireysel mali tabloların konsolide edilmesi sonucunda oluşturulması ya da yayımlanma tarihinde açıklanan mali istatistiklerin o yıl için denetimi sonuçlandırılmamış tabloların konsolide edilmesi suretiyle oluşturulduğunun mali tablo dipnotlarında belirtilmesinin, • Mali istatistiklerin geçmiş yıllarla karşılaştırmaya ve analiz etmeye uygun şekilde yayımlanmasının, mali istatistiklerin doğruluk ve güvenilirliğine önemli ölçüde katkıda bulunacağı düşünülmektedir.
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 27 EKLER EK-1 GENEL YÖNETİM 2013 YILI BİLANÇOSU GENEL YÖNETİM 2013 YILI BİLANÇOSU (Bin TL) AKTİF (VARLIKLAR) PASİF (KAYNAKLAR) 1 DÖNEN VARLIKLAR 366.863.911,7 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 210.730.904,0 10 HAZIR DEĞERLER 68.164.468,7 30 KISA VADELİ İÇ MALİ BORÇLAR 107.830.818,5 100 KASA 56.219,8 300 BANKA KREDİLERİ 2.601.638,6 101 ALINAN ÇEKLER 299.565,0 303 KAMU İDARELERİNE MALİ BORÇLAR 654.098,3 102 BANKA 58.567.180,4 304 CARİ YILDA ÖDENECEK TAHVİLLER HESABI 103.838.679,7 103 VERİLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMİRLERİ ( - ) -8.667.529,4 309 KISA VADELİ DİĞER İÇ MALİ BORÇLAR 736.402,0 104 PROJE ÖZEL HESABI 417.824,8 31 KISA VADELİ DIŞ MALİ BORÇLAR 12.985.270,6 105 DÖVİZ 15.427.343,8 310 CARİ YILDA ÖDENECEK DIŞ MALİ BORÇLAR 12.985.270,6 106 DÖVİZ GÖNDERME EMİRLERİ ( - ) -13.926,9 32 FAALİYET BORÇLARI 40.312.962,9 107 ELÇİLİK VE KONSOLOSLUK NEZDİNDEKİ PARALAR 241.029,5 320 BÜTÇE EMANETLERİ 11.267.229,7 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER 665.896,8 322 BÜTÇELEŞTİRİLECEK BORÇLAR 63.867,2 109 BANKA KREDİ KARTLARINDAN ALACAKLAR 1.170.865,0 323 BÜTÇELEŞTİRİLMİŞ BORÇLAR 47.903,8 11 MENKUL KIYMET VE VARLIKLAR 97.664,4 325 NAKİT TALEP VE TAHSİSLERİ 24.345.347,0 110 HİSSE SENETLERİ HESABI 9.129,4 326 ALINAN DEPOZİTO VE TAMİNATLAR 151.543,5 111 ÖZEL KESİM TAHVİL SENET VE BONOLARI HESABI 2.348,8 329 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR 4.437.071,7 117 MENKUL VARLIKLAR 157,7 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 25.722.957,0 118 DİĞER MENKUL KIYMET VE VARLIKLAR 86.028,5 330 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR 3.231.478,6 12 FAALİYET ALACAKLARI 222.944.208,6 332 OKUL PANSİYONLARI 216.439,2 120 GELİRLERDEN ALACAKLAR 59.917.281,7 333 EMANETLER 20.673.508,0 121 GELİRLERDEN TAKİPLİ ALACAKLAR 141.696.834,4 336 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR 997.450,4 122 GELİRLERDEN TECİLLİ VE TEHİRLİ ALACAKLAR 898.564,0 337 MUTEMETLİK CARİ HESABI 33.710,0 126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR 121.777,7 339 RİSK HESABI 570.370,8 127 DİĞER FAALİYET ALACAKLARI 797.627,0 34 ALINAN AVANSLAR 1.289.573,1 128 ŞÜPHELİ ALACAKLAR 19.930.659,7 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI 1.245.629,9 129 ŞÜPHELİ ALACAKLAR KARŞILIĞI ( - ) -418.535,9 349 ALINAN DİĞER AVANSLAR 43.943,1 13 KURUM ALACAKLARI 16.231.866,6 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 2.810.182,9 130 DIŞ BORCUN İKRAZINDAN DOĞAN ALACAKLAR 885.850,8 362 FONLAR VEYA DİĞER KAMU İDARELERİ ADINA YAPILAN TAH. 1.316.450,3 135 PERSONELDEN ALACAKLAR 28,8 363 KAMU İDARELERİ PAYLARI 1.493.732,6 136 DİĞER ÇEŞİTLİ ALACAKLAR 255.288,5 37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 205.084,0 137 TAKİPTEKİ KURUM ALACAKLARI 7.146.359,4 370 DÖNEM KARI VERGİ VE DİGER YÜK.KAR.HES. 11.241,2 138 TAKİPTEKİ KURUM ALACAKLARI KARŞILIĞI (-) -30.613,7 371 DÖNEM KARI VE PEŞİN ÖD. VERGİLER VE DİGER YÜK KAR.HES. (-) -25.058,0 139 DİĞER KURUM ALACAKLARI 7.974.952,7 372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI 190.105,9 14 DİĞER ALACAKLAR 3.187.034,7 379 DİĞER BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 28.794,9 140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR 3.187.034,7 38 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 19.314.165,2 15 STOKLAR 7.498.539,6 380 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER 1.698.187,1 150 İLK MADDE VE MALZEME 7.109.766,0 381 GİDER TAHAKKUKLARI 17.615.978,1 151 YARI MAMÜLLER - ÜRETİM 58.180,1 39 DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 259.889,7 152 MAMULLER 120.439,3 397 SAYIM FAZLALARI 200.915,8 153 TİCARİ MALLAR 195.022,8 399 DİĞER ÇEŞİTLİ KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 58.974,0 157 DİĞER STOKLAR 15.131,3 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 458.186.514,5 16 ÖN ÖDEMELER 31.081.696,4 40 UZUN VADELİ İÇ MALİ BORÇLAR 248.952.699,9 160 İŞ AVANS VE KREDİLERİ 15.952.340,8 400 BANKA KREDİLERİ 8.841.572,4 161 PERSONEL AVANSLARI 14.761,4 403 KAMU İDARELERİNE MALİ BORÇLAR 819.597,2 162 BÜTÇE DIŞI AVANS VE KREDİLER 11.513.526,2 404 TAHVİLLER HESABI 237.117.988,6 164 AKREDİTİFLER 2.649.634,4 409 UZUN VADELİ DİĞER İÇ MALİ BORÇLAR 2.173.541,8 165 MAHSUP DÖNEMİNE AKTARILAN AVANS VE KREDİLER 507.505,0 41 UZUN VADELİ DIŞ MALİ BORÇLAR 177.860.920,7 166 PROJE ÖZEL HESABINDAN VERİLEN AVANS VE AKREDİTİFLER 340.374,6 410 DIŞ MALİ BORÇLAR 177.860.920,7 167 DOĞRUDAN DIŞ PROJE KREDİ KULLANIMLARI AVANS VE AKREDİFLERİ 103.554,0 42 FAALİYET BORÇLARI 7.949,0 18 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI 3.081.294,4 429 DİĞER FAALİYET BORÇLARI 7.949,0 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 1.028.533,2 43 DİĞER BORÇLAR 66.318,4 181 GELİR TAHAKKUKLARI 2.052.761,2 430 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR 46.276,9 19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 14.577.138,4 439 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR 20.041,5 190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGİSİ 13.809.607,0 44 ALINAN AVANSLAR 99.993,5 193 PEŞİN ÖDENEN VERGİ VE FONLAR 38.200,0 440 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI 2.428,1 194 TEYİTSİZ DOĞRUDAN DIŞ PROJE KREDİ KULLANIMLARI 5.778,1 449 ALINAN DİĞER AVANSLAR 97.565,5 196 966,7 47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 797.688,5 197 SAYIM NOKSANLARI 292.756,2 472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI 709.741,1
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 28 GENEL YÖNETİM 2013 YILI BİLANÇOSU (Bin TL) AKTİF (VARLIKLAR) PASİF (KAYNAKLAR) 198 DİĞER ÇEŞİTLİ DÖNEN VARLIKLAR 429.830,5 479 DİĞER BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 87.947,4 2 DURAN VARLIKLAR 554.381.922,2 48 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 30.333.080,7 21 MENKUL KIYMET VE VARLIKLAR 40.940,4 480 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER 5.154.266,7 217 MENKUL VARLIKLAR 40.488,5 481 GİDER TAHAKKUKLARI 25.178.814,0 218 DİĞER MENKUL KIYMET VE VARLIKLAR 451,9 49 DİĞER UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 67.863,8 22 FAALİYET ALACAKLARI 20.852.225,0 499 DİĞER UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR HESABI 67.863,8 220 GELİRLERDEN ALACAKLAR 18.618.203,7 5 ÖZ KAYNAKLAR 252.328.415,4 226 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR 3.411,9 50 NET DEĞER -145.219.916,1 227 DİĞER FAALİYET ALACAKLARI 2.230.609,4 500 NET DEĞER -145.219.916,1 23 KURUM ALACAKLARI 44.147.986,9 51 DEĞER HAREKETLERİ -68.241.055,4 230 DIŞ BORCUN İKRAZINDAN DOĞAN ALACAKLAR 10.549.730,1 510 NAKİT HAREKETLERİ -45,9 232 KURUMCA VERİLEN BORÇLARDAN ALACAKLAR 31.970.225,3 511 MUHASEBE BİRİMLARİ ARASI İŞLEMLER -2.997.545,3 239 DİĞER KURUM ALACAKLARI 1.628.031,5 512 PROJE ÖZEL HESABINDAN KULLANIMLAR HESABI 6.493,3 24 MALİ DURAN VARLIKLAR 110.193.862,0 519 DEĞER HAREKETLERİ SONUÇLARI -65.249.957,5 240 MALİ KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER 20.984.761,4 52 YENİDEN DEĞERLEME FARKLARI 2.839.949,5 241 MAL VE HİZMET ÜRETEN KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER 94.942.855,3 522 YENİDEN DEĞERLEME FARKLARI 2.839.949,5 242 DÖNER SERMAYELİ KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER 6.296.789,1 54 YEDEKLER 3.510.481,3 247 SERMAYE TAAHHÜTLERİ (-) -12.071.320,9 540 YASAL YEDEKLER 1.472.129,4 248 DİĞER MALİ DURAN VARLIKLAR 40.777,1 541 STATÜ YEDEKLERİ 1.530.166,6 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 374.337.104,2 542 OLAĞANÜSTÜ YEDEKLER 116.716,4 250 ARAZİ VE ARSALAR 98.528.935,2 549 ÖZEL FONLAR 391.468,9 251 YER ALTI VE YER ÜSTÜ DÜZENLERİ 74.926.445,5 57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI 1.778.918.279,4 252 BİNALAR 68.197.331,5 570 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI 1.778.918.279,4 253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR 14.850.403,8 58 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ FAALİYET SONUÇLARI -1.371.821.242,0 254 TAŞITLAR 7.951.482,4 580 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ FAALİYET SONUÇLARI -1.371.821.242,0 255 DEMİRBAŞLAR 36.837.313,1 59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI 52.341.918,8 256 DİĞER MADDİ DURAN VARLIKLAR 196.987,0 590 DÖNEM OLUMLU FAALİYET SONUCU 52.341.918,8 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR ( - ) -56.854.218,9 258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR 127.526.464,6 259 YATIRIM AVANSLARI 2.175.960,0 26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 802.690,5 260 HAKLAR 1.890.684,4 264 ÖZEL MALİYETLER 72.378,6 267 DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 112.831,4 268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR ( - ) -1.273.203,9 28 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI 3.454.782,0 280 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER 3.453.646,0 281 GELİR TAHAKKUKLARI 1.136,0 29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 552.331,2 294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDİ DURAN VARLIKLAR 2.696.330,8 297 DİĞER ÇEŞİTLİ DURAN VARLIKLAR 9.502,1 299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR ( - ) -2.153.501,7 AKTİF TOPLAMI 921.245.833,9 PASİF TOPLAMI 921.245.833,9 9- BORÇLU NAZIM HESAPLAR 9- ALACAKLI NAZIM HESAPLAR 90 ÖDENEK HESAPLARI 515.999,4 90 ÖDENEK HESAPLARI 515.999,4 906 MAHSUP DÖNEMİNE AKTARILAN KULLANILACAK ÖDENEKLER 515.999,4 907 MAHSUP DÖNEMİNE AKTARILAN ÖDENEKLER 515.999,4 91 NAKİT DIŞI TEMİNAT VE KİŞİLERE AİT MENKUL KIYMETLER 51.641.705,5 91 NAKİT DIŞI TEMİNAT VE KİŞİLERE AİT MENKUL KIYMETLER 51.641.705,5 910 TEMİNAT MEKTUPLARI 51.572.105,9 911 TEMİNAT MEKTUPLARI EMANETLERİ 51.572.105,9 912 KİŞİLERE AİT MENKUL KIYMETLER 69.599,5 913 KİŞİLERE AİT MENKUL KIYMET EMANETLERİ 69.599,5 92 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI 55.306.267,5 92 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI 55.306.267,5 920 GİDER TAAHHÜTLERİ 55.306.267,5 921 GİDER TAAHHÜTLERİ KARŞILIĞI 55.306.267,5 93 VERİLEN GARANTİLER 51.183.866,6 93 VERİLEN GARANTİLER 51.183.866,6 930 VERİLEN GARANTİLER 31.213.830,9 931 VERİLEN GARANTİLER KARŞILIĞI 31.213.830,9 932 VERİLEN TAAHHÜT BELGELERİ 19.970.035,7 933 VERİLEN TAAHHÜT BELGELERİ KARŞILIĞI 19.970.035,7 94 DEĞERLİ KAĞIT VE ÖZEL TAHKKUK 13.142.844,3 94 DEĞERLİ KAĞIT VE ÖZEL TAHKKUK 13.142.844,3 940 DEĞERLİ KAĞIT AMBARLARI 611.353,0 945 DEĞERLİ KAĞIT İŞLENMLERİ 666.514,2 942 ZİMMETLE VERİLEN DEĞERLİ KAĞITLAR 50.873,5 947 ÖZEL TAHAKKUKLAR 7.189.314,7 944 YOLDAKİ DEĞERLİ KAĞITLAR 4.287,7 949 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAK EMANETLERİ 5.287.015,5 946 ÖZEL TAHAKKUKLARDAN ALACAKLAR 7.189.314,7 95 DIŞ BORÇLANMA İLE İLGİLİ HESAPLAR 20.853.925,8 948 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAKLAR 5.287.015,5 951 KREDİ ANLAŞMALARI 15.820.436,6
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 29 GENEL YÖNETİM 2013 YILI BİLANÇOSU (Bin TL) AKTİF (VARLIKLAR) PASİF (KAYNAKLAR) 95 DIŞ BORÇLANMA İLE İLGİLİ HESAPLAR 20.853.925,8 955 RİSK HESABI ALACAKLARI KARŞILIĞI 4.340.511,9 950 KULLANILACAK DIŞ KREDİLER 15.820.436,6 957 GENEL BÜTÇE DIŞI İDARELER DOĞRUDAN DIŞ PROJE KREDİ KULLANIMLARI BİLDİRİM 406.018,5 954 RİSK HESABI ALACAKLARI 4.340.511,9 959 DOĞRUDAN DIŞ PROJE KREDİLERİNDEN AÇILAN AKREDİTİFLER KARŞILIĞI 286.958,7 956 GENEL BÜTÇE DIŞI İDARELER TEYİTSİZ DOĞRUDAN DIŞ PROJE KREDİ KULLANIMLARI 406.018,5 96 KURUMCA VERİLEN EMANETLER 3.570.706,8 958 DOĞRUDAN DIŞ PROJE KREDİLERİNDEN AÇILAN AKREDİTİFLER 286.958,7 961 BAĞIŞ VE HİBELER KARŞILIĞI HESABI 12.375,0 96 KURUMCA VERİLEN EMANETLER 3.570.706,8 963 BİLİMSEL PROJELER KARŞILIĞI HESABI 226.684,6 960 BAĞIŞ VE HİBELER HESABI 12.375,0 965 KAMU İDARELERİNE TAHSİSLİ BİNALAR VE ARAZİLER KARŞILIĞI HESA 3.331.606,4 962 BİLİMSEL PROJELER HESABI 226.684,6 969 İZ BEDELLE İZLENEN KIYMETLER KARŞILIĞI HESABI 40,6 964 KAMU İDARELERİNE TAHSİSLİ BİNALAR VE ARAZİLER HESABI 3.331.606,4 97 DİĞER NAZIM HESAPLAR 0,6 968 İZ BEDELLE İZLENEN KIYMETLER HESABI 40,6 971 DOĞRUDAN GİDER KAYDEDİLMİŞ MADDİ DURAN VARLIKLAR KARŞILIĞI 0,6 97 DİĞER NAZIM HESAPLAR 0,6 98 DİĞER NAZIM HESAPLAR 323.326,2 970 DOĞRUDAN GİDER KAYDEDİLMİŞ MADDİ DURAN VARLIKLAR HESAB 0,6 982 VAKIF EMANETLERİ HESABI 323.326,2 98 DİĞER NAZIM HESAPLAR 323.326,2 99 DİĞER NAZIM HESAPLAR 8.815.415,8 980 MAZBUT VAKIFLAR ADINA YÖNETİLEN SERMAYELER HESABI 109.950,5 999 DİĞER NAZIM HESAPLAR KARŞILIĞI HESABI 8.815.415,8 981 MÜLHAK VAKIFLAR ADINA YÖN. VAKIFLAR BANKASI (B) GRUBU HİSSE 213.375,7 99 DİĞER NAZIM HESAPLAR 8.815.415,8 990 KİRAYA VERİLEN DURAN VARLIKLAR 1.631.778,9 991 MAZBUT VAKIFLAR TAŞINMAZ SATIŞLARI VE TAVİZ BEDELLERİ 615.063,2 992 MAZBUT VAKIFLAR İÇİN YAPILAN GİDERLER HESABI 478.888,8 998 DİĞER NAZIM HESAPLAR 6.089.684,9 GENEL TOPLAM 1.126.599.892,3 GENEL TOPLAM 1.126.599.892,3
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 30 EK-2 GENEL YÖNETİM 2013 YILI FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU GENEL YÖNETİM 2013 YILI FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU (Bin TL) Ocak-Aralık % Dağılım FAALİYET GELİRLERİ TOPLAMI (Tahakkuk Esaslı) 732.131.901,0 100,0 Vergi Gelirleri 401.837.210,6 54,9 Gelir ve Kazanç Üzerinden Alınan Vergiler 114.246.439,0 15,6 Mülkiyet Üzerinden Alınan Vergiler 13.958.307,2 1,9 Dahilde Alınan Mal ve Hizmet Vergileri 176.010.052,3 24,0 Uluslararası Ticaret ve Muamelelerden Alınan Vergiler 68.151.816,1 9,3 Damga Vergisi 10.157.818,4 1,4 Harçlar 17.006.181,0 2,3 Başka Yerde Sınıflandırılmayan Vergiler 2.306.596,6 0,3 Sosyal Güvenlik Gelirleri 169.295.195,1 23,1 İşsizlik Sigortası Prim Gelirleri 7.739.238,4 1,1 Ücret Garantisi Fonu Prim Gelirleri 38.697,0 0,0 Sosyal Sigortalar Prim Gelirleri 69.567.312,1 9,5 Genel Sağlık Sigortası Prim Gelirleri 51.626.097,6 7,1 İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları Prim Gelirleri 7.481.990,4 1,0 Devlet Katkısı 4.039.742,8 0,6 5510 Öncesi Sosyal Sigortalar Prim Gelirleri 28.802.116,8 3,9 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 62.171.446,4 8,5 Mal ve Hizmet Satış Gelirleri 42.898.995,1 5,9 Malların Kullanma veya Faaliyette Bulunma İzni Gelirleri 1.960.939,2 0,3 KİT ve Kamu Bankaları Gelirleri 9.972.107,2 1,4 Kurumlar Hasılatı 1.091.905,9 0,1 Kurumlar Karları 1.101.831,0 0,2 Kira Gelirleri 4.440.021,7 0,6 Diğer Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 705.646,3 0,1 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 5.133.615,8 0,7 Yurt Dışından Alınan Bağış ve Yardımlar 252.517,6 0,0 Diğer İdarelerden Alınan Bağış ve Yardımlar 325.964,2 0,0 Kurumlardan ve Kişilerden Alınan Yardım ve Bağışlar 2.892.423,7 0,4 Proje Yardımları 978.493,8 0,1 Özel Gelirler 684.216,5 0,1 Diğer Gelirler 68.222.556,6 9,3 Faiz Gelirleri 12.670.478,5 1,7 Kişi ve Kurumlardan Alınan Paylar 16.656.840,3 2,3 Para Cezaları 26.201.138,5 3,6 Yasal Süresinde Ödenmeyen Primlerin Faizleri 257.165,1 0,0 Diğer Çeşitli Gelirler 12.436.934,2 1,7 Sermaye Gelirleri 157.524,3 0,0 Taşınmaz Satış Gelirleri 154.157,5 0,0 Taşınır Satış Gelirleri 1.299,2 0,0 Menkul Kıymet Ve Varlık Satış Gelirleri 2.067,6 0,0 Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri 25.312.926,9 3,5 Döviz Mevcudunun Değerlenmesinde Oluşan Olumlu Kur Farkları 9.006.769,5 1,2
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 31 GENEL YÖNETİM 2013 YILI FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU (Bin TL) Ocak-Aralık % Dağılım Menkul Kıymet ve Varlıkların Değerlemesinden Oluşan Olumlu Farklar 34.700,4 0,0 Stokların Değerlemesinden Oluşan Olumlu Farklar 6.448,8 0,0 Maddi Duran Varlıkların Değerlemesinden Oluşan Olumlu Farklar 980.744,5 0,1 Maddi Olmayan Duran Varlıkların Değerlemesinden Oluşan Olumlu Farklar 152,6 0,0 Kur Değişikliği Nedeniyle Döviz Cinsi Borç Stokundaki Azalışlar 9.912.276,8 1,4 Kur Değişikliği Nedeniyle Döviz Cinsinden Alacaklardaki Artışlar 4.190.078,6 0,6 Kur Değişikliği Dışındaki Değer ve Miktar Değişimlerinden Kaynaklanan Gelirler 1.016.726,6 0,1 Diğer Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri 165.029,1 0,0 Karşılık Gelirleri 1.425,3 0,0 Takipteki Kurum Alacakları Karşılıklarından Kaynaklananlar 1.405,5 0,0 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları 19,8 0,0 FAALİYET GİDERLERİ TOPLAMI (Tahakkuk Esaslı) 679.152.373,2 100,0 Personel Giderleri 125.045.772,7 18,4 Memurlar 103.071.394,2 15,2 Sözleşmeli Personel 4.614.940,5 0,7 İşçiler 12.712.324,7 1,9 Geçici Personel 1.603.032,2 0,2 Diğer Personel 2.414.878,6 0,4 Milletvekilleri 98.994,6 0,0 Cumhurbaşkanı Ödeneği 447,0 0,0 İstihbarat Personeli 529.761,0 0,1 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 18.651.673,4 2,7 Memurlar 15.176.944,3 2,2 Sözleşmeli Personel 690.826,8 0,1 İşçiler 2.234.864,6 0,3 Geçici Personel 339.352,7 0,0 Diğer Personel 151.821,5 0,0 Milletvekilleri 1.994,6 0,0 İstihbarat Personeli 54.736,9 0,0 Sosyal Güvenlik Primi Ödemeleri Gecikme Cezası ve Zamları 1.132,1 0,0 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 76.901.226,0 11,3 Üretime Yönelik Mal Ve Malzeme Alımları 1.900.933,8 0,3 Tüketime Yönelik Mal Ve Malzeme Alımları 25.685.970,3 3,8 Yolluklar 1.692.524,7 0,2 Görev Giderleri 3.517.457,8 0,5 Hizmet Alımları 37.123.168,6 5,5 Temsil Ve Tanıtma Giderleri 989.614,5 0,1 Menkul Mal,Gayrimaddi Hak Alım, Bakım Ve Onarım Giderleri 1.648.595,0 0,2 Gayrimenkul Mal Bakım Ve Onarım Giderleri 4.016.066,8 0,6 Tedavi Ve Cenaze Giderleri 326.894,4 0,0 Faiz Giderleri 58.002.447,0 8,5 Kamu Kurumlarına Ödenen İç Borç Faiz Giderleri 237.894,7 0,0 Diğer İç Borç Faiz Giderleri 48.908.171,1 7,2 Dış Borç Faiz Giderleri 8.131.909,8 1,2 İskonto Giderleri 530.155,6 0,1 Kısa Vadeli Nakit İşlemlerine Ait Faiz Giderleri 6,8 0,0
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 32 GENEL YÖNETİM 2013 YILI FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU (Bin TL) Ocak-Aralık % Dağılım Kira Sertifikası Giderleri 194.308,9 0,0 Cari Transferler 233.342.461,3 34,4 Görev Zararları 28.497.162,7 4,2 Hazine Yardımları 29.563.322,8 4,4 Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşlara Yapılan Transferler 4.104.500,5 0,6 Hane Halkına Yapılan Transferler 25.649.346,4 3,8 Sosyal Güvenlik Kurumlarından Hanehalkına Yapılan Fayda Ödemeleri 143.395.408,2 21,1 Yurtdışına Yapılan Transferler 1.473.937,0 0,2 Gelirlerden Ayrılan Paylar 658.783,7 0,1 Sermaye Giderleri 609,0 0,0 Mamul Mal Alımları 0,0 0,0 Gayri Maddi Hak Alımları 609,0 0,0 Sermaye Transferleri 4.987.633,2 0,7 Yurtiçi Sermaye Transferleri 4.596.040,7 0,7 Yurtdışı Sermaye Transferleri 391.592,5 0,1 Borç Verme 0,0 0,0 Yurtiçi Borç Verme 0,0 0,0 Değer Ve Miktar Değişimleri Giderleri 47.978.334,8 7,1 Döviz Mevcudunun Değerlenmesinde Oluşan Olumsuz Kur Farkları 4.849.144,4 0,7 Menkul Kıymet ve Varlıkların Değerlemesinden Oluşan Olumsuz Farklar 24.452,9 0,0 Stokların Değerlemesinden Oluşan Olumsuz Farklar 2.839,7 0,0 Maddi Duran Varlıkların Değerlemesinden Oluşan Olumsuz Farklar 423.995,6 0,1 Maddi Olmayan Duran Varlıkların Değerlemesinden Oluşan Olumlu Farklar 18.169,1 0,0 Kur Değişikliği Nedeniyle Döviz Cinsi Borç Stokundaki Artışlar 40.812.867,6 6,0 Kur Değişikliği Nedeniyle Döviz Cinsinden Alacaklardaki Azalışlar 860.910,9 0,1 Kur Değ. Dışındaki Değer ve Miktar Değişimlerinden Kaynaklanan Giderler 26.688,7 0,0 Diğer Değer ve Miktar Değişimleri Giderleri 959.265,9 0,1 Gelirlerin Ret ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 52.409.009,8 7,7 Vergi Gelirlerinin Ret ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 42.998.024,2 6,3 Sosyal Güvenlik Gelirlerinin Ret ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 5.176.040,3 0,8 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirlerinin Ret ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 550.199,7 0,1 Alınan Bağış ve Yardım ile Özel Gelirlerinin Ret ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 287.884,2 0,0 Diğer Gelirlerin Ret ve, İadesinden Kaynaklanan Giderler 3.394.123,2 0,5 Sermaye Gelirlerinin Ret ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 2.738,1 0,0 Amortisman Giderleri 8.696.258,7 1,3 Maddi Duran Varlıkların Amortisman Giderleri 7.680.046,7 1,1 Maddi Olmayan Duran Varlıkların Amortisman Giderleri 338.838,9 0,0 Diğer Duran Varlıkların Amortisman Giderleri 677.373,1 0,1 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 16.725.092,6 2,5 Kırtasiye Malzemeleri 719.349,4 0,1 Beslenme, Gıda amaçlı ve Mutfakta Kullanılan Tüketim Malzemeleri 41.234,9 0,0 Tıbbi ve Labaratuvar Sarf Malzemeleri 776.378,4 0,1 Yakıtlar, Yakıt Katkıları ve Katkı Yağlar 1.735.193,0 0,3 Temizleme Ekipmanları 208.975,7 0,0 Giyecek, Mefruşat ve Tuhafiye Malzemeleri 220.819,6 0,0 Yiyecek 572.712,8 0,1 İçecek 42.336,7 0,0
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 33 GENEL YÖNETİM 2013 YILI FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU (Bin TL) Ocak-Aralık % Dağılım Canlı Hayvanlar 65.024,0 0,0 Zirai Maddeler 318.222,0 0,0 Yem 10.575,4 0,0 Bakım, Onarım ve Üretim Malzemeleri 2.438.818,8 0,4 Yedek Parçalar 383.547,4 0,1 Nakil Vasıtaları Lastikleri 65.287,0 0,0 Değişim, Bağış ve Satış Amaçlı Giderler 460.492,6 0,1 Spor Malzemeleri Grubu 35.541,6 0,0 Basınçlı Ekipmanlar 21.329,2 0,0 Diğer Tüketim Amaçlı Ekipmanlar 8.609.254,1 1,3 Karşılık Giderleri 164.583,4 0,0 Şüpheli Alacak Karşılıkları 161.675,5 0,0 Takipteki Kurum Alacakları Karşılığı 291,3 0,0 Stok Değer Düşüklüğü Karşılıkları 21,0 0,0 Kıdem Tazminatı Karşılıkları 2.501,5 0,0 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları 94,0 0,0 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 22.362.772,1 3,3 Gelirlerden Alacaklardan Silinenler 17.740.375,6 2,6 Kişilerden Alacaklardan Silinenler 706.132,2 0,1 Kurum Alacaklarından Silinenler 3.910.574,2 0,6 Diğer Kurum Alacaklarından Silinenler 5.690,1 0,0 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 6.650.934,7 1,0 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 6.650.934,7 1,0 Diğer Giderler 7.233.564,7 1,1 Yukarda Tanımlanmayan Giderler 46.988,9 0,0 2/B Satışlarından Ayrılan Vakıflar Genel Müdürlüğü Payı 119.804,5 0,0 2/B Satış İndirimi 4.198.002,3 0,6 Yukarıda Tanımlanmayan Diğer Giderler 2.868.769,0 0,4 NET FAALİYET SONUCU 52.979.527,9
2013 Yılı Mali İstatistikleri Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 34 EK-3 2013 YILI GENEL YÖNETİM BÜTÇE UYGULAMA SONUÇLARI TABLOSU 2013 YILI GENEL YÖNETİM BÜTÇE UYGULAMA SONUÇLARI TABLOSU (Bin TL) OCAK-MART OCAK-HAZİRAN OCAK-EYLÜL OCAK-ARALIK Harcamalar 141.948.409 288.278.485 443.625.774 614.258.111 Personel Giderleri 28.409.335 55.846.381 83.945.978 110.927.653 Sosyal Güv.Kur. Devlet Primi 4.766.327 9.189.342 13.745.598 18.669.660 Mal ve Hizmet Alımları 11.308.243 27.302.819 44.195.391 69.791.429 Faiz Giderleri 15.413.825 23.936.303 44.734.677 51.398.157 Cari Transferler 69.643.692 141.016.252 202.814.677 271.046.547 Sermaye Giderleri 8.872.335 23.838.808 43.437.944 77.409.584 Sermaye Transferleri 433.680 1.561.164 2.799.408 4.544.871 Borç Verme 3.100.972 5.587.416 7.952.101 10.470.210 Gelirler 133.370.709 285.818.781 430.361.184 592.126.263 Vergi Gelirleri 78.923.755 162.957.295 246.281.315 334.661.061 Sosyal Güvenlik Gelirleri 30.451.092 69.523.118 102.611.247 147.204.098 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 7.129.732 19.010.500 29.693.112 39.941.103 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 947.838 2.182.630 3.099.562 4.601.360 Faizler, Paylar ve Cezalar 9.976.910 23.943.640 34.759.120 48.504.344 Sermaye Gelirleri 5.851.197 7.918.465 13.482.532 16.326.424 Alacaklardan Tahsilat 90.185 283.133 434.296 887.873 Bütçe Dengesi -8.577.700 -2.459.704 -13.264.590 -22.131.848 Not : Genel Yönetim Konsolide Bütçe Dengesi hesaplanırken 2013 Ocak-Aralık döneminde Merkezi Yönetim,Mahalli İdareler ve Sosyal Güvenlik Kurumları arası transferlerden kaynaklanan 65.136.851 Bin TL bütçe geliri, 60.817.036 Bin TL bütçe gideri elimine edilmiştir.