2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu.pdf

Oluşturulma tarihi: 21.08.2026 12:21 Güncellendi: 21.08.2026 12:21

Eylül 2025 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 2024 YILI FAALİYET GENEL DEĞERLENDİRME RAPORU

T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 2024 YILI FAALİYET GENEL DEĞERLENDİRME RAPORU Eylül 2025

2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 41’inci ve 6085 sayılı Sayıştay Kanunu’nun 39’uncu maddeleri gereği hazırlanarak Türkiye Büyük Millet Meclisine sunulmuştur. İÇİNDEKİLER GENEL ÇERÇEVE .............................................................................................................................. 1 1.1. Giriş ........................................................................................................................... 1 1.2. Değerlendirmelerin Dayanağı, Amacı, Yöntemi ve Kapsamı ................................... 2 İDARE FAALİYET RAPORLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ ................................................. 5 2.1. Sunum ve İçerik Yönünden Değerlendirme .............................................................. 6 2.2. Mali Bilginin Değerlendirilmesi ................................................................................ 7 2.2.1. Mali Tablo Bilgisinin Değerlendirilmesi .............................................................. 7 2.2.2. Bütçe Uygulama Sonuçlarının Değerlendirilmesi ................................................. 9 2.3. Performans Bilgisinin Değerlendirilmesi ................................................................ 11 GENEL FAALİYET RAPORUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ ................................................... 13 MAHALLİ İDARELER GENEL FAALİYET RAPORUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ ......... 19 EKLER ................................................................................................................................................. 23

ŞEKİLLER LİSTESİ Şekil 1: Değerlendirme Kapsamına Alınan Kurum Sayısı ......................................................... 5 Şekil 2: Sunum ve İçerik Yönünden Değerlendirme ................................................................. 7 Şekil 3: Mali Tablo Bilgisinin Değerlendirilmesi ...................................................................... 8 Şekil 4: Bütçe Uygulama Sonuçlarının Raporlanmasının Değerlendirilmesi .......................... 10 Şekil 5: Performans Bilgisinin Değerlendirilmesi ................................................................... 12

1 BİRİNCİ BÖLÜM GENEL ÇERÇEVE 1.1. Giriş Sayıştay tarafından yürütülen denetimlerin amacı; bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisine ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu mali yönetiminin hukuka uygun olarak yürütülmesi ve kamu kaynaklarının korunması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi, hesap verme sorumluluğu ile mali saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Sayıştay, bu amaçlar doğrultusunda kamu idarelerinin mali faaliyet, karar ve işlemlerini hesap verme sorumluluğu çerçevesinde denetleyerek sonuçları hakkında Türkiye Büyük Millet Meclisine doğru, yeterli, zamanlı bilgi ve raporlar sunar. Bu kapsamda 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 6085 sayılı Sayıştay Kanunu gereğince Sayıştay tarafından düzenlenmesi gereken raporlar arasında yer alan Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu; kamu idareleri tarafından Sayıştaya gönderilen idare faaliyet raporları, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından Sayıştaya gönderilen Genel Faaliyet Raporu ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Sayıştaya gönderilen Mahalli İdareler Genel Faaliyet Raporu’nun değerlendirme sonuçları dikkate alınarak hazırlanmaktadır. Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu’nun amacı stratejik plan, performans programı ve bütçe ilişkisi bağlamında üst yöneticilerin güvence beyanı vererek kamuoyuna açıkladığı mali bilgi ve performans bilgisinin doğruluğuna güvence vermektir. Faaliyet raporlarında yer alan bilgilerin denetim sonuçları ile karşılaştırılması sonucunda hazırlanan Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu, kamu kaynaklarını kullananların faaliyet sonuçları hakkında doğru ve güvenilir bilgi sağlaması ve kamu hizmeti yürütenlerin yönetsel hesap verme sorumluluklarını geliştirmesi yoluyla kamu mali yönetiminde saydamlık ve hesap verme sorumluluğuna dayalı stratejik yönetim anlayışının geliştirilmesinde önemli bir araçtır. 2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu, 5018 sayılı Kanun’un 41’inci ve 6085 sayılı Kanun’un 39’uncu maddeleri ile Faaliyet Raporları Değerlendirme Rehberi’ne göre; 2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 1

2 • Kamu idareleri üst yöneticileri tarafından hesap verme sorumluluğu çerçevesinde kamu idarelerinin faaliyet sonuçlarını gösterecek şekilde hazırlanan 2024 yılı idare faaliyet raporlarında, • Merkezi yönetim kapsamındaki idareler ile sosyal güvenlik kurumlarının 2024 yılındaki faaliyet sonuçlarına ve mahalli idarelerin mali yapılarına ilişkin genel değerlendirmeleri içerecek şekilde Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan 2024 Yılı Genel Faaliyet Raporu’nda, • Mahalli idarelerce hazırlanan idare faaliyet raporları esas alınarak mahalli idarelerin genel durumunu ortaya koymak üzere Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan 2024 Yılı Mahalli İdareler Genel Faaliyet Raporu’nda yer alan bilgilerin kanunlar ve diğer hukuki düzenlemelerle belirlenen sunum kriterlerini ve süreç gerekliliklerini karşılayıp karşılamadığının tespit edilmesi ile 2024 yılı dış denetim sonuçları dikkate alınarak ilgili raporlardaki bilgilerin doğruluk ve güvenilirliğinin değerlendirilmesi suretiyle hazırlanmıştır. 2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu ile Sayıştay, kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasına ilişkin olarak kamu idarelerinin yönetim ve hesap verme sorumluluklarının Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülmesini teminen kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında yeterli ve güvenilir bilgiler sunmayı ve kamuoyunu bilgilendirmeyi amaçlamaktadır. 1.2. Değerlendirmelerin Dayanağı, Amacı, Yöntemi ve Kapsamı Değerlendirmelerin dayanağı, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, ilgili yönetmelikler ile Sayıştay denetim ve değerlendirme rehberleridir. Değerlendirmeler stratejik plan, performans programı ve bütçe ilişkisi bağlamında üst yöneticilerin güvence beyanı vererek kamuoyuna açıkladığı mali bilgi ve performans bilgisinin doğruluğuna güvence vermek amacıyla yapılmıştır. Bu amaç doğrultusunda değerlendirmeler; Genel Faaliyet Raporu, Mahalli İdareler Genel Faaliyet Raporu ve İdare Faaliyet Raporlarının 5018 sayılı Kanun ile ilgili yönetmeliklerde belirtilen sunum kriterlerine ve süreç gerekliliklerine uygunluğu ile raporlarda 3 yer alan bilgilerin doğruluğu ve güvenilirliği bakımından Sayıştay Faaliyet Raporları Değerlendirme Rehberi’ne göre yapılmıştır. 5018 sayılı Kanun ile mali yönetim ve kontrol sistemi sonuç odaklı bir anlayış çerçevesinde; etkinlik, verimlilik, ekonomiklik, saydamlık ve hesap verebilirlik kavramları üzerine inşa edilmiştir. 5018 sayılı Kanun’un yürürlüğe girmesiyle birlikte kamu idarelerinin, orta ve uzun vadeli amaç ve hedefleri ile göstergelerine stratejik planlarında yer vermeleri gerekliliği ortaya çıkmıştır. Bu doğrultuda stratejik planda yer alan amaç ve hedeflerin performans programlarında yıllık performans hedeflerine dönüştürülerek bütçe bağlantısının kurulması öngörülmüştür. Mali yılın sonunda ise kamu idareleri performanslarını, hazırlayacakları faaliyet raporları aracılığıyla yine ilgili hedef ve göstergelerle ilişkilendirerek raporlamakla sorumludur. Bu itibarla söz konusu üç doküman; stratejik yönetim süreci, hesap verebilirlik ve mali saydamlığa esas teşkil eden en önemli belgelerdir. 6085 sayılı Kanun’un Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu başlıklı 39’uncu maddesinde ise, kamu idareleri tarafından gönderilen idare faaliyet raporlarının, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan Mahalli İdareler Genel Faaliyet Raporu’nun ve Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığınca hazırlanan Genel Faaliyet Raporu’nun denetim grup başkanlıklarınca denetim sonuçları da dikkate alınarak değerlendirileceği belirtilmiştir. Yukarıda adı geçen düzenlemelerin gereği olarak bu raporda yer alan tespitler, yürütülen düzenlilik denetimleri ile idare faaliyet raporları değerlendirme sonuçları esas alınarak yapılmıştır. 2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 3

4 2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 4

4 5 İKİNCİ BÖLÜM İDARE FAALİYET RAPORLARININ DEĞERLENDİRİLMESİ İdare faaliyet raporları, idarelere ilişkin genel bilgi, amaç ve hedefler ile hesap verebilirlik ve mali saydamlık ilkeleri çerçevesinde faaliyet sonuçlarını gösterecek şekilde üst yönetici tarafından hazırlanır ve idarenin kurumsal kapasitesi ile mali bilgi ve performans bilgisini içerir. Bu bölümde idare faaliyet raporlarına ilişkin yapılan değerlendirmeler; 5018 sayılı Kanun ile ilgili yönetmeliklerde belirtilen sunum kriterlerine ve süreç gerekliliklerine uygunluğu ile raporlarda yer alan bilgilerin doğruluğu ve güvenilirliği bakımından Faaliyet Raporları Değerlendirme Rehberi’ne göre yapılmıştır. Değerlendirmeler aşağıdaki grafikte gösterildiği üzere; 35 genel bütçeli kamu idaresi, 102 özel bütçeli idare (yükseköğretim kurulu, üniversiteler ve yüksek teknoloji enstitüleri), 45 özel bütçeli diğer idare, 2 sosyal güvenlik kurumu, 14 il özel idaresi, 211 belediye, 31 bağlı idare ve 3 mahalli idare birliği olmak üzere toplam 443 kamu idaresinin faaliyet raporu değerlendirmeleri ve denetim sonuçları dikkate alınarak yapılmıştır. Şekil 1: Değerlendirme Kapsamına Alınan Kurum Sayısı 35 102 45 2 211 31 14 3 Genel Bütçe Özel Bütçe-A Özel Bütçe-B Sosyal Güvenlik Kurumları Belediyeler Bağlı İdareler İl Özel İdareleri Mahalli İdare Birlikleri 2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 5

6 2.1. Sunum ve İçerik Yönünden Değerlendirme Bu bölümde idare faaliyet raporları, sunum ve içeriğe ilişkin ilgili mevzuat hükümleri göz önüne alınarak değerlendirilmiştir. Bu kapsamda yapılan tespitler ve genellik arz eden eksiklikler şu şekilde sıralanabilir:

İdare faaliyet raporlarının; genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler ile sosyal güvenlik kurumlarınca izleyen mali yılın en geç Şubat ayı, il özel idarelerince Mart ayı, belediyeler ile mahalli idare birlikleri tarafından ise izleyen mali yılın en geç Nisan ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanması gerekmektedir. Yapılan inceleme neticesinde, Sayıştay tarafından değerlendirmeye tabi tutulan kamu idarelerinden 2’sinin faaliyet raporunu hazırlamadığı; 4’ünün ise faaliyet raporunu hazırladığı halde yayımlamadığı görülmüştür. Bu idarelerin tamamı belediyedir.
İdare faaliyet raporunu yayımlayan kamu idarelerinden ise 72’sinin yayımlama tarihinin mevzuat gerekliliğine uygun olmadığı tespit edilmiştir. Bu idarelerden 5’i genel bütçeli idare, 7’si özel bütçeli idare, 4’ü özel bütçeli diğer idare, 40’ı belediye, 12’si bağlı idare, 3’ü il özel idaresi ve 1’i mahalli idare birliğidir.
Mali saydamlık ilkesi gereğince idare faaliyet raporlarında bulunması gereken başlıklar ve içerikler ilgili yönetmeliklerde belirlenmiştir. Bu kapsamda yapılan değerlendirme neticesinde idare faaliyet raporunu hazırlayan 441 kamu idaresinden 315’inin öngörülen tüm bölümleri (genel bilgiler, amaç ve hedefler, öneri ve tedbirler gibi) içerecek şekilde faaliyet raporlarını hazırladığı, diğer 126 kamu idaresinin ise öngörülen bölümlerden en az birine idare faaliyet raporlarında yer vermediği görülmüştür. Bu idarelerden 7’si genel bütçeli idare, 21’i özel bütçeli idare, 9’u özel bütçeli diğer idare, 81’i belediye, 2’si bağlı idare, 3’ü il özel idaresi, 2’si mahalli idare birliği ve 1’i sosyal güvenlik kurumudur.
İdare faaliyet raporlarında “Mali Bilgiler” başlığı altında kullanılan kaynaklar hakkında bilgi verilmelidir. Yapılan inceleme neticesinde kamu idarelerinden 36’sının kullanılan kaynaklar hakkında faaliyet raporunda bilgi vermediği tespit edilmiştir. Bu idarelerden 5’i genel bütçeli idare, 2’si özel bütçeli idare, 27’si belediye, 1’i bağlı idare ve 1’i il özel idaresidir. 2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 6

İdare faaliyet raporlarının; genel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, özel bütçeli idareler ile sosyal güvenlik kurumlarınca izleyen mali yılın en geç Şubat ayı, il özel idarelerince Mart ayı, belediyeler ile mahalli idare birlikleri tarafından ise izleyen mali yılın en geç Nisan ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanması gerekmektedir. Yapılan inceleme neticesinde, Sayıştay tarafından değerlendirmeye tabi tutulan kamu idarelerinden 2’sinin faaliyet raporunu hazırlamadığı; 4’ünün ise faaliyet raporunu hazırladığı halde yayımlamadığı görülmüştür. Bu idarelerin tamamı belediyedir.
İdare faaliyet raporunu yayımlayan kamu idarelerinden ise 72’sinin yayımlama tarihinin mevzuat gerekliliğine uygun olmadığı tespit edilmiştir. Bu idarelerden 5’i genel bütçeli idare, 7’si özel bütçeli idare, 4’ü özel bütçeli diğer idare, 40’ı belediye, 12’si bağlı idare, 3’ü il özel idaresi ve 1’i mahalli idare birliğidir.
Mali saydamlık ilkesi gereğince idare faaliyet raporlarında bulunması gereken başlıklar ve içerikler ilgili yönetmeliklerde belirlenmiştir. Bu kapsamda yapılan değerlendirme neticesinde idare faaliyet raporunu hazırlayan 441 kamu idaresinden 315’inin öngörülen tüm bölümleri (genel bilgiler, amaç ve hedefler, öneri ve tedbirler gibi) içerecek şekilde faaliyet raporlarını hazırladığı, diğer 126 kamu idaresinin ise öngörülen bölümlerden en az birine idare faaliyet raporlarında yer vermediği görülmüştür. Bu idarelerden 7’si genel bütçeli idare, 21’i özel bütçeli idare, 9’u özel bütçeli diğer idare, 81’i belediye, 2’si bağlı idare, 3’ü il özel idaresi, 2’si mahalli idare birliği ve 1’i sosyal güvenlik kurumudur.
İdare faaliyet raporlarında “Mali Bilgiler” başlığı altında kullanılan kaynaklar hakkında bilgi verilmelidir. Yapılan inceleme neticesinde kamu idarelerinden 36’sının kullanılan kaynaklar hakkında faaliyet raporunda bilgi vermediği tespit edilmiştir. Bu idarelerden 5’i genel bütçeli idare, 2’si özel bütçeli idare, 27’si belediye, 1’i bağlı idare ve 1’i il özel idaresidir. 7 İdare faaliyet raporlarının, öngörülen tarihte hazırlanmasının ve mevzuatın öngördüğü tüm bilgileri içermesinin, mali saydamlık ve tam açıklama ilkeleri açısından önemli olduğu değerlendirilmektedir. Şekil 2: Sunum ve İçerik Yönünden Değerlendirme 2.2. Mali Bilginin Değerlendirilmesi 2.2.1. Mali Tablo Bilgisinin Değerlendirilmesi
İdare faaliyet raporlarında “Mali Bilgiler” başlığı altında bilanço, faaliyet sonuçları tablosu ve nakit akış tablosu gibi temel mali tablolara ve bu tablolara ilişkin açıklamalara yer verilmelidir. Yapılan inceleme neticesinde 254 kamu idaresinin faaliyet raporunda temel mali tablolara ve bu tablolara ilişkin açıklamalara yer vermediği görülmüştür.1 Bu idarelerden 20’si genel bütçeli idare, 64’ü özel bütçeli idare, 21’i özel bütçeli diğer idare, 2’si sosyal güvenlik kurumu, 123’ü belediye, 12’si bağlı idare, 3’ü mahalli idare birliği ve 9’u il özel idaresidir. 1 Faaliyet raporlarında temel mali tablolara yer vermeyen kamu idareleri de dahil olmak üzere tüm kamu idareleri; ilgili tablo, defter ve belgeleri Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay Başkanlığına vermiştir. 36 126 72 4 2 0 50 100 150 200 250 300 350 400 450 500 Kullanılan kaynaklar hakkında bilgi vermeyen kamu idaresi sayısı Yönetmelikte öngörülen tüm başlıklarla ilgili bilgileri içerecek şekilde hazırlamayan kamu idaresi sayısı Faaliyet raporunu zamanında yayımlamayan kamu idaresi sayısı Faaliyet raporunu yayımlamayan kamu idaresi sayısı Faaliyet raporunu hazırlamayan kamu idaresi sayısı 2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 7

8 2) “Mali Bilgiler” başlığı altında yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere yer verilmesi gerekmektedir. Yapılan inceleme neticesinde, 127 kamu idaresi tarafından bazı birlik, kurum ve kuruluşlara yardım yapıldığı, bu idarelerden 86’sının yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşlara ilişkin bilgilere idare faaliyet raporunda yer verdiği; 41 kamu idaresinin ise yer vermediği görülmüştür. Bu idarelerden 4’ü genel bütçeli idare, 1’i özel bütçeli idare, 1’i özel bütçeli diğer idare, 32’si belediye, 2’si bağlı idare ve 1’i mahalli idare birliğidir. 3) İdare faaliyet raporlarında “Mali Bilgiler” başlığı altında tüm varlık ve yükümlülüklerin açıklanması gerekmektedir. Yapılan inceleme neticesinde kamu idarelerinden 121’inin varlık ve yükümlülüklerinin tamamını faaliyet raporlarında açıklamadığı tespit edilmiştir. Bu idarelerden 9’u genel bütçeli idare, 24’ü özel bütçeli idare, 7’si özel bütçeli diğer idare, 75’i belediye, 2’si bağlı idare, 3’ü il özel idaresi ve 1’i mahalli idare birliğidir. Şekil 3: Mali Tablo Bilgisinin Değerlendirilmesi Yukarıda da bahsedildiği gibi değerlendirmeye tabi tutulan kamu idarelerinin yaklaşık %58’i faaliyet raporunda temel mali tablolara ve bu tablolara ilişkin açıklamalara yer vermemiş, yaklaşık %27’si ise varlık ve yükümlülüklerinin tamamını açıklamamıştır. Bu durum, faaliyet raporlarıyla amaçlanan mali bilgiye yönelik kamuya hesap verme sorumluluğunun tam olarak yerine getirilmesini engellemektedir. Faaliyet raporlarının stratejik yönetim süreci ve hesap verebilirliğe temel olacak bir nitelik taşıyabilmesi için bu raporların kurumların mali tablolarını içermesi ve kurumların tüm varlık ve yükümlülüklerini açıklaması gerekmektedir. 121 41 254 0 50 100 150 200 250 300 350 400 450 500 Tüm varlık ve yükümlülüklerini açıklamayan kamu idaresi sayısı Yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşlara ilişkin bilgilere yer vermeyen kamu idaresi sayısı Temel mali tablolara yer vermeyen kamu idaresi sayısı 2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 8

8 2) “Mali Bilgiler” başlığı altında yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgilere yer verilmesi gerekmektedir. Yapılan inceleme neticesinde, 127 kamu idaresi tarafından bazı birlik, kurum ve kuruluşlara yardım yapıldığı, bu idarelerden 86’sının yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşlara ilişkin bilgilere idare faaliyet raporunda yer verdiği; 41 kamu idaresinin ise yer vermediği görülmüştür. Bu idarelerden 4’ü genel bütçeli idare, 1’i özel bütçeli idare, 1’i özel bütçeli diğer idare, 32’si belediye, 2’si bağlı idare ve 1’i mahalli idare birliğidir. 3) İdare faaliyet raporlarında “Mali Bilgiler” başlığı altında tüm varlık ve yükümlülüklerin açıklanması gerekmektedir. Yapılan inceleme neticesinde kamu idarelerinden 121’inin varlık ve yükümlülüklerinin tamamını faaliyet raporlarında açıklamadığı tespit edilmiştir. Bu idarelerden 9’u genel bütçeli idare, 24’ü özel bütçeli idare, 7’si özel bütçeli diğer idare, 75’i belediye, 2’si bağlı idare, 3’ü il özel idaresi ve 1’i mahalli idare birliğidir. Şekil 3: Mali Tablo Bilgisinin Değerlendirilmesi Yukarıda da bahsedildiği gibi değerlendirmeye tabi tutulan kamu idarelerinin yaklaşık %58’i faaliyet raporunda temel mali tablolara ve bu tablolara ilişkin açıklamalara yer vermemiş, yaklaşık %27’si ise varlık ve yükümlülüklerinin tamamını açıklamamıştır. Bu durum, faaliyet raporlarıyla amaçlanan mali bilgiye yönelik kamuya hesap verme sorumluluğunun tam olarak yerine getirilmesini engellemektedir. Faaliyet raporlarının stratejik yönetim süreci ve hesap verebilirliğe temel olacak bir nitelik taşıyabilmesi için bu raporların kurumların mali tablolarını içermesi ve kurumların tüm varlık ve yükümlülüklerini açıklaması gerekmektedir. 121 41 254 0 50 100 150 200 250 300 350 400 450 500 Tüm varlık ve yükümlülüklerini açıklamayan kamu idaresi sayısı Yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşlara ilişkin bilgilere yer vermeyen kamu idaresi sayısı Temel mali tablolara yer vermeyen kamu idaresi sayısı 9 2.2.2. Bütçe Uygulama Sonuçlarının Değerlendirilmesi Değerlendirmeye tabi tutulan idare faaliyet raporlarında yer alan bütçe uygulama sonuçlarına ilişkin bilgilerin, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri arasında meydana gelen sapmaların nedenlerinin açıklanması dışında, büyük ölçüde mevzuata uygun şekilde raporlandığı görülmüştür. İdare faaliyet raporlarında “Mali Bilgiler” başlığı altında yer alan bütçe uygulama sonuçlarına ilişkin bilgiler bu hükme göre değerlendirilmiş ve aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:

İdare faaliyet raporlarında “Mali Bilgiler” başlığı altında, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerine yer verilmesi gerekmektedir. Faaliyet raporunu hazırlayan kamu idarelerinden 377’sinin bütçe hedef ve gerçekleşmelerini faaliyet raporunda açıkladığı, 64’ünün ise açıklamadığı görülmüştür. Bu idarelerden 3’ü genel bütçeli idare, 1’i özel bütçeli idare, 2’si özel bütçeli diğer idare, 51’i belediye, 2’si bağlı idare, 3’ü il özel idaresi ve 2’si mahalli idare birliğidir.
Faaliyet raporu hazırlayan kamu idarelerinden 381’inde bütçe hedef ve gerçekleşmeleri arasında sapma olduğu, ancak bu idarelerden 275’inin sapmaların nedenleri hakkında açıklama yapmadığı görülmüştür. Bu idarelerden 13’ü genel bütçeli idare, 68’i özel bütçeli idare, 21’i özel bütçeli diğer idare, 148’i belediye, 17’si bağlı idare, 5’i il özel idaresi, 2’si mahalli idare birliği ve 1’i sosyal güvenlik kurumudur.
Faaliyet raporu hazırlayan kamu idarelerinden 291’inin bütçe ile tahsis edilen ödeneklerin dışında idarenin kullanımına tahsis edilen özel ödenek, dış proje kredisi veya bağış ve yardım gibi kaynaklara sahip olduğu; bu idarelerden 92’sinin söz konusu bütçe dışı kaynakları faaliyet raporunda göstermediği görülmüştür. Bu idarelerden 8’i genel bütçeli idare, 18’i özel bütçeli idare, 2’si özel bütçeli diğer idare, 55’i belediye, 6’sı bağlı idare, 2’si il özel idaresi ve 1’i sosyal güvenlik kurumudur.
Faaliyet raporu hazırlayan kamu idarelerinden 77’sinin bütçe ödeneklerini başlangıç ve yılsonu ödenekleri olarak ayrı ayrı göstermediği görülmüştür. Bu idarelerden 1’i genel bütçeli idare, 1’i özel bütçeli idare, 2’si özel bütçeli diğer idare, 1’i sosyal güvenlik kurumu, 61’i belediye, 6’sı bağlı idare, 2’si mahalli idare birliği ve 3’ü il özel idaresidir.
Faaliyet raporu hazırlayan kamu idarelerinden 54’ünün bütçe hedefleri ödenek cetvelleri ile karşılaştırıldığında, hedeflerin doğru gösterilmediği görülmüştür. Bu idarelerden 1’i genel bütçeli idare, 1’i özel bütçeli idare, 1’i özel bütçeli diğer idare, 45’i belediye, 3’ü bağlı idare, 2’si mahalli idare birliği ve 1’i il özel idaresidir. 2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 9

10 6) Faaliyet raporu hazırlayan kamu idarelerinden 19’unun yılsonu ödeneklerini doğru kaydetmediği görülmüştür. Bu idarelerden 1’i genel bütçeli idare, 1’i özel bütçeli idare, 2’si özel bütçeli diğer idare, 13’ü belediye, 1’i il özel idaresi ve 1’i sosyal güvenlik kurumudur. 7) Faaliyet raporu hazırlayan kamu idarelerinden 19’unun ödenek artış, eksiliş ve aktarmalarını mevzuata uygun olarak yapmadığı görülmüştür. Bu idarelerden 1’i genel bütçeli idare, 1’i özel bütçeli idare, 1’i özel bütçeli diğer idare, 2’si özel idare, 13’ü belediye ve 1’i mahalli idare birliğidir. 8) Faaliyet raporu hazırlayan kamu idarelerinden 19’unun bütçe gerçekleşmelerinin, düzenlilik denetimi sonuçları itibarıyla kontrol edildiğinde, gerçeği yansıtmadığı görülmüştür. Bu idarelerden 3’ü genel bütçeli idare, 4’ü özel bütçeli idare, 1’i özel bütçeli diğer idare, 1’i sosyal güvenlik kurumu ve 10’u belediyedir. Şekil 4: Bütçe Uygulama Sonuçlarının Raporlanmasının Değerlendirilmesi 19 19 19 54 77 92 275 64 0 50 100 150 200 250 300 350 400 450 500 Bütçe gerçekleşmeleri gerçeği yansıtmayan kamu idaresi sayısı Ödenek artış, eksiliş ve aktarmalarını mevzuata uygun olarak yapmayan kamu idaresi sayısı Yıl sonu ödeneklerini doğru kaydetmeyen kamu idaresi sayısı Bütçe hedeflerini, ödenek cetvelleri ile tutarlı göstermeyen kamu idaresi sayısı Bütçe ödeneklerini başlangıç ve yıl sonu ödenekleri olarak ayrı ayrı göstermeyen kamu idaresi sayısı Özel ödenek, dış proje kredisi veya bağış ve yardım gibi kaynakları göstermeyen kamu idaresi sayısı Bütçe hedef ve gerçekleşmeleri arasında meydana gelen sapmaların nedenleri hakkında açıklama yapmayan kamu idaresi sayısı Bütçe hedef ve gerçekleşmelerini açıklamayan kamu idaresi sayısı 2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 10

10 6) Faaliyet raporu hazırlayan kamu idarelerinden 19’unun yılsonu ödeneklerini doğru kaydetmediği görülmüştür. Bu idarelerden 1’i genel bütçeli idare, 1’i özel bütçeli idare, 2’si özel bütçeli diğer idare, 13’ü belediye, 1’i il özel idaresi ve 1’i sosyal güvenlik kurumudur. 7) Faaliyet raporu hazırlayan kamu idarelerinden 19’unun ödenek artış, eksiliş ve aktarmalarını mevzuata uygun olarak yapmadığı görülmüştür. Bu idarelerden 1’i genel bütçeli idare, 1’i özel bütçeli idare, 1’i özel bütçeli diğer idare, 2’si özel idare, 13’ü belediye ve 1’i mahalli idare birliğidir. 8) Faaliyet raporu hazırlayan kamu idarelerinden 19’unun bütçe gerçekleşmelerinin, düzenlilik denetimi sonuçları itibarıyla kontrol edildiğinde, gerçeği yansıtmadığı görülmüştür. Bu idarelerden 3’ü genel bütçeli idare, 4’ü özel bütçeli idare, 1’i özel bütçeli diğer idare, 1’i sosyal güvenlik kurumu ve 10’u belediyedir. Şekil 4: Bütçe Uygulama Sonuçlarının Raporlanmasının Değerlendirilmesi 19 19 19 54 77 92 275 64 0 50 100 150 200 250 300 350 400 450 500 Bütçe gerçekleşmeleri gerçeği yansıtmayan kamu idaresi sayısı Ödenek artış, eksiliş ve aktarmalarını mevzuata uygun olarak yapmayan kamu idaresi sayısı Yıl sonu ödeneklerini doğru kaydetmeyen kamu idaresi sayısı Bütçe hedeflerini, ödenek cetvelleri ile tutarlı göstermeyen kamu idaresi sayısı Bütçe ödeneklerini başlangıç ve yıl sonu ödenekleri olarak ayrı ayrı göstermeyen kamu idaresi sayısı Özel ödenek, dış proje kredisi veya bağış ve yardım gibi kaynakları göstermeyen kamu idaresi sayısı Bütçe hedef ve gerçekleşmeleri arasında meydana gelen sapmaların nedenleri hakkında açıklama yapmayan kamu idaresi sayısı Bütçe hedef ve gerçekleşmelerini açıklamayan kamu idaresi sayısı 11 Faaliyet raporlarında bütçe hedef ve gerçekleşmeleri arasındaki sapma nedenlerinin açıklanması ve bütçe uygulama sonuçlarına ilişkin yukarıda sayılan diğer hususlara uygun bir şekilde raporlama yapılması önem arz etmektedir. 2.3. Performans Bilgisinin Değerlendirilmesi İdare faaliyet raporlarında, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda yapılan inceleme neticesinde şu hususlar tespit edilmiştir:

Faaliyet raporu hazırlayan kamu idarelerinden 338’inin performans programında belirlenen hedef ve göstergelere ilişkin gerçekleşmeleri raporladığı, 103’ünün ise raporlamadığı görülmüştür. Bu idarelerden 3’ü özel bütçeli idare, 2’si özel bütçeli diğer idare, 87’si belediye, 2’si bağlı idare, 3’ü mahalli idare birliği ve 6’sı il özel idaresidir.
Faaliyet raporunu hazırlayan kamu idarelerinden 354’ünde hedef ve göstergelere ilişkin sapma olduğu görülmüştür. Ancak bu idarelerden 170’inin performans hedef ve göstergeleri ile gerçekleşmeler arasında meydana gelen sapmaların nedenlerine ilişkin açıklama yapmadıkları veya yapılan açıklamaların geçerli ve ikna edici sebeplere dayanmadığı tespit edilmiştir. Bu idarelerden 7’si genel bütçeli idare, 53’ü özel bütçeli idare, 8’i özel bütçeli diğer idare, 2’si sosyal güvenlik kurumu, 82’si belediye, 10’u bağlı idare, 1’i mahalli idare birliği ve 7’si il özel idaresidir. Tutarlılık ilkesi gereğince performans programında belirlenen performans hedef ve göstergelerine faaliyet raporunda aynen yer verilmesi; tam açıklama ilkesi gereğince de faaliyet sonuçlarının tüm yönleriyle açıklanması; raporlanan performans bilgisinin ölçülebilir ve doğrulanabilir olması ve faaliyet raporunda performans hedefleri ile gerçekleşmeler arasında meydana gelen sapmalar hakkında geçerli ve ikna edici nedenler sunulması gerektiği değerlendirilmektedir. 2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 11

12 Şekil 5: Performans Bilgisinin Değerlendirilmesi 170 103 0 100 200 300 400 500 Performans hedef ve göstergeleri ile gerçekleşmeler arasında meydana gelen tüm sapmaların nedenlerine ilişkin geçerli ve ikna edici açıklama yapmayan Performans programında belirlenen hedef ve göstergelere ilişkin gerçekleşmeleri raporlamayan 13 ÜÇÜNCÜ BÖLÜM GENEL FAALİYET RAPORUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 41’inci maddesinin üçüncü fıkrasında, merkezi yönetim kapsamındaki idareler ile sosyal güvenlik kurumlarının bir mali yıldaki faaliyet sonuçlarının Cumhurbaşkanlığınca hazırlanacak genel faaliyet raporunda gösterileceği; altıncı fıkrasında ise raporlarda yer alacak hususların ve raporların hazırlanması, ilgili idarelere verilmesi, kamuoyuna açıklanması ve bu işlemlere ilişkin süreler ile diğer usul ve esasların, Sayıştayın görüşü alınarak Cumhurbaşkanlığı tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirleneceği ifade edilmiştir. Anılan düzenlemeye istinaden yürürlüğe konulan Kamu İdarelerince Hazırlanacak Stratejik Planlar ve Performans Programları ile Faaliyet Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 23’üncü maddesinde, faaliyet raporlarının mali saydamlık ve hesap verme sorumluluğunu sağlayacak şekilde hazırlanması gerektiği ve faaliyet raporlarında yer alan bilgilerin doğru, güvenilir ve tarafsız olmasının zorunlu olduğu ifade edilmiştir. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan Genel Faaliyet Raporu 5018 sayılı Kanun’un 41’inci maddesi ile Sayıştay Başkanlığına verilen görevin gereği olarak Kanun ve Yönetmelik’te belirlenen esas ve usullere uygunluk ile sunulan bilgilerin doğruluk ve güvenilirliği yönünden değerlendirilmektedir. Mali saydamlık ilkesi gereğince, her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında kamuoyunun zamanında bilgilendirilmesi, raporların açık ve ulaşılabilir olması zorunludur. Nitekim Kamu İdarelerince Hazırlanacak Stratejik Planlar ve Performans Programları ile Faaliyet Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 30’uncu maddesine göre; genel faaliyet raporunun izleyen mali yılın Haziran ayı sonuna kadar kamuoyuna açıklanması ve Sayıştay Başkanlığına gönderilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda 2024 Yılı Genel Faaliyet Raporu, mali saydamlığı sağlayacak şekilde ve mevzuatta öngörülen sürede kamuoyuna açıklanmış ve aynı süre içerisinde Sayıştay Başkanlığına gönderilmiştir. Ayrıca Kamu İdarelerince Hazırlanacak Stratejik Planlar ve Performans Programları ile Faaliyet Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in “Genel faaliyet raporunun kapsamı” başlıklı 31’inci maddesi uyarınca genel faaliyet raporunda aşağıda sıralanan bilgilerin yer alması gerekmektedir: 2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 13

14 a) Merkezi yönetim bütçesi gelir ve gider hedefleri ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenleri, b) Kamu borç yönetimi raporu kapsamında borç stokundaki gelişmeler ve borçlanmaya ilişkin diğer bilgiler, c) Yıl sonundaki varlık ve yükümlülüklerin durumunu gösterir cetvel ile bunlara ilişkin bilgiler, ç) Ödenek aktarmaları ve diğer ödenek işlemlerini gösteren cetvel, d) Bütçenin uygulamasına ilişkin olarak Başkanlık tarafından yapılan faaliyetler, e) Program gerçekleşmeleri hakkında genel değerlendirmeler, f) İdarelerin stratejik plan ve performans esaslı program bütçe uygulamaları hakkında genel değerlendirmeler, g) Mahalli idarelerin mali yapılarına ilişkin genel değerlendirmeler, ğ) Bütçeden yardım alan dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllerin faaliyetlerine ilişkin değerlendirmeler, h) Başkanlıkça gerekli görülen diğer bilgiler. 3.1. Sunulan Bilgilere İlişkin Değerlendirme 3.1.1. Bütçe Hedef ve Gerçekleşmelerinin Değerlendirilmesi 5018 sayılı Kanun’da kamu politikalarının kalkınma planı ve orta vadeli programda belirlenmesi, kaynak tahsisinin ise bahse konu olan politika belgelerine dayanılarak hazırlanan bütçeler vasıtasıyla yapılması öngörülmektedir. Nitekim anılan Kanun’un 17’nci maddesinde gider tekliflerinin, orta vadeli programda belirlenen temel büyüklükler ile ilke ve esaslar dikkate alınarak hazırlanacağı açıkça hükme bağlanmıştır. Genel ve özel bütçe kapsamındaki idarelerin, bu belge ile belirlenen sınırlar içinde kendi kurumsal önceliklerini saptayarak bütçelerini hazırlamaları gerekmektedir. 2024 yılı Merkezi Yönetim Bütçesi’nde bütçe giderleri 11.089.037 milyon TL, bütçe gelirleri 8.437.100 milyon TL olarak belirlenmiş ve bütçe dengesinin 2.651.937 milyon TL, 15 faiz dışı dengenin ise 1.397.937 milyon TL açık vermesi öngörülmüştür. Yıl sonu itibarıyla ise bütçe açığı 2.107.782, faiz dışı denge açığı 837.327 milyon TL olarak gerçekleşmiştir. 3.1.2. Yıl Sonundaki Varlık ve Yükümlülüklere İlişkin Bilgilerin Değerlendirilmesi Kamu İdarelerince Hazırlanacak Stratejik Planlar ve Performans Programları ile Faaliyet Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 31’inci maddesi ile genel faaliyet raporunun kapsamı belirlenmiş olup, maddenin birinci fıkrası (c) bendi hükmüne göre “Yıl sonundaki varlık ve yükümlülüklerin durumunu gösterir cetvel ile bunlara ilişkin bilgiler”e raporda yer verilmesi gerekmektedir. 2024 yılı Genel Faaliyet Raporu’nda, “Yıl sonundaki varlık ve yükümlülüklere ilişkin bilgiler” başlığı altında; rapor ekinde yer alan merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu ve mahalli idarelere ait bilançoların büyüklüklerinde bir önceki yıla kıyasla ortaya çıkan değişikliklere ve bu değişikliklerin hangi bilanço kalemlerinden kaynaklandığına dair bilgilere yer verilmiştir. 3.1.3. Ödenek Aktarmaları ve Diğer Ödenek İşlemlerine İlişkin Cetvelin Değerlendirilmesi Kamu idarelerinin bütçelerine ilişkin olarak yapılan ödenek aktarmaları ve diğer ödenek işlemlerini gösteren cetvel Genel Faaliyet Raporu eklerinde sunulmuştur. 3.1.4. Bütçenin Uygulamasına İlişkin Olarak Yapılan Faaliyetlerin Değerlendirilmesi 2024 yılı Genel Faaliyet Raporu’nda, “Bütçe Yönetimine İlişkin Faaliyetler” başlığı altında; mali mevzuatı ve merkezi yönetim bütçe hazırlık ve uygulamasını yönlendirmek amacıyla 2024 yılında çıkarılan Cumhurbaşkanı kararları, yönetmelik, bütçe uygulama tebliği, usul ve esas, genel yazı ve genelgeler ile mali kontrol faaliyetlerine ilişkin bilgilere yer verilmiştir. 3.1.5. Bütçeden Yardım Alan Sivil Toplum Kuruluşlarının Faaliyetlerine İlişkin Değerlendirmeler Kamu İdarelerince Hazırlanacak Stratejik Planlar ve Performans Programları ile Faaliyet Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 31’inci maddesi birinci fıkrası hükmü uyarınca genel faaliyet raporunda, bütçeden yardım alan dernek, vakıf, birlik, kurum, kuruluş, sandık ve benzeri teşekküllerin faaliyetlerine ilişkin değerlendirmelere yer verilmesi gerekmektedir. 2020, 2021, 2022 ve 2023 yıllarında eleştiri konusu edilmesine 2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 15

16 rağmen 2024 yılı Genel Faaliyet Raporu’nda da bu kapsamda yardım yapılan kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin herhangi bir bilgiye yer verilmeksizin sadece yardım yapan idarelerin açıklandığı görülmüştür. Sorumluluk, mali saydamlık ve tam açıklama ilkelerinin yerine getirilmesi açısından faaliyetlere ilişkin bilgilere yer verilmesinin önemli olduğu değerlendirilmektedir. 3.2. Sosyal Güvenlik Kurumunun Mali Bilgilerine İlişkin Değerlendirme 2024 Yılı Genel Faaliyet Raporu’nda, Sosyal Güvenlik Kurumunun bütçe hedef ve gerçekleşmelerine ilişkin bilgilerin yer aldığı bölümün incelenmesi neticesinde; Sosyal Güvenlik Kurumu bütçe gelir/gider gerçekleşmesi tablolarında yer alan tutarlarla SGK tarafından Sayıştay denetimine sunulan 2024 Yılı Bütçe Uygulama Sonuçları Tablosunda yer alan tutarların uyumlu olduğu görülmüştür. 3.3. Kamu Borç Yönetimi Kapsamında Sunulan Mali Bilginin Değerlendirilmesi 2024 Yılı Genel Faaliyet Raporu’nun “Kamu Borç Yönetimi Gelişmeleri” başlıklı bölümünün incelenmesi sonucu; İç Borçlanma bölümünde yer alan; 2024 yılında 1.700 milyar TL iç borç servisine karşılık olarak 2.200 milyar TL tutarında iç borçlanma gerçekleştirildiği; yurt içi piyasada yaklaşık 83,3 milyar TL tutarında TL cinsinden kira sertifikası ihraç edildiği; yurt içi piyasada kurumsal yatırımcılara yönelik olarak döviz cinsi tahvil ile kira sertifikası ihraçları da gerçekleştirilerek ABD Doları cinsi tahvil ve kira sertifikası ile yaklaşık 2,3 milyar ABD doları tutarında, avro cinsi tahvil ve kira sertifikası ile de yaklaşık 1,2 milyar avro tutarında finansman sağlandığı, borçlanmanın ağırlıklı olarak TL cinsinden yapılması ve yurt içi döviz cinsi borç stokunun azaltılması stratejisine 2024 yılında da devam edildiği, bu çerçevede 2020 yılı sonu itibarıyla 36,2 milyar ABD doları karşılığı tutarda olan döviz ve altın cinsi iç borç stokunun, 2024 yıl sonu itibarıyla 26 milyar ABD doları seviyesine gerilediği belirtilmiştir. Dış Borçlanma bölümünde yer alan; Şubat, Mart, Temmuz ve Ekim aylarında yapılan dört konvansiyonel tahvil ihracı ve Kasım ayında yapılan kira sertifikası ihracı ile uluslararası sermaye piyasalarından yaklaşık 13 milyar ABD doları tutarında finansman sağlandığı; Şubat ayında gerçekleştirilen yılın ilk işleminin 3 milyar ABD Doları tutarında 10 yıl 3 ay vadeli 17 tahvil ihracı olduğu, tahvilin kupon oranının yüzde 7,625, getiri oranının yüzde 7,875 olarak gerçekleştiği; Mart ayında 2 milyar avro tutarında 6 yıl 2 ay vadeli bir tahvil ihracı gerçekleştirildiği, tahvilin kupon oranının yüzde 5,875, getiri oranının yüzde 6,125 olarak gerçekleştiği; Temmuz ayında 1,75 milyar dolar tutarında 8 yıl vadeli tahvil ihraç edildiği, bu tahvilin kupon oranının yüzde 7,125, getiri oranının yüzde 7,300 olarak gerçekleştiği, Ekim ayında ise 10 yıl 3 ay vadeli ve 3,5 milyar ABD doları tutarında tahvil ihracının, bir yükümlülük yönetimi işlemi ile eş zamanlı olup tahvilin kupon oranının yüzde 6,500, getiri oranının ise yüzde 6,750 olarak gerçekleştiği, son olarak Kasım ayında 2,5 milyar ABD doları tutarında 5 yıl 5 ay vadeli bir kira sertifikası ihraç edildiği ve kira sertifikasının kira oranının yüzde 6,50, getiri oranının ise yüzde 6,55 olarak gerçekleştiği, Böylelikle 2024 yılında, uluslararası sermaye piyasalarında yaklaşık 13 milyar ABD doları tutarında borçlanma işlemi gerçekleştirilerek yaklaşık 11,1 milyar ABD doları tutarında nakit finansman temin edildiği, 2024 yılı için hedeflenen 10 milyar ABD doları tutarı karşılığı dış finansman hedefinin, bir miktar da ön finansman ile tamamlandığı ifade edilmiştir. Borç Stoku bölümünde yer alan; 2024 yılı sonu itibarıyla merkezi yönetim borç stokunun 9.257,3 milyar TL olarak gerçekleştiği, söz konusu borcun 4.959,9 milyar TL’sinin iç borçlardan, 4.302,3 milyar TL’sinin dış borçlardan oluştuğu, merkezi yönetim borç stokunun yüzde 69’unun sabit faizli, yüzde 24,7’sinin değişken faizli; yüzde 43,9’unun Türk Lirası ve yüzde 56,1’inin ise döviz cinsi borçlardan oluştuğu; merkezi yönetim borç stokunun GSYH’ye oranının 2023 yılı sonunda yüzde 25,4 iken 2024 yılı sonunda yüzde 21,3’e gerilediği, Nakit Yönetimi bölümünde yer alan; 2024 yılı Hazine nakit gerçekleşmelerine göre; nakit bazda toplam 8.878,6 milyar TL gelir elde edildiği, 9.809,0 milyar TL faiz dışı harcama yapıldığı ve faiz dışı açığın 930,4 milyar TL olduğu, toplam 1.175,5 milyar TL faiz ödemesi ile özelleştirme ve fon gelirleri dâhil edildiğinde ise Hazine nakit dengesinin 2.093,0 milyar TL açık verdiği, net borçlanmanın 1.541,2 milyar TL düzeyinde gerçekleşerek kur etkisi de dâhil edildiğinde yıl sonu kasa seviyesinde yaklaşık 341,8 milyar TL azalış olduğu, Yönünde verilen bilgiler Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan Kamu Borç Yönetimi Raporu ile karşılaştırılmış ve sunulan verilerin doğru ve güvenilir olduğu sonucuna varılmıştır.
2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 17

18 2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 18

18 19 DÖRDÜNCÜ BÖLÜM MAHALLİ İDARELER GENEL FAALİYET RAPORUNUN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 41’inci maddesinin ikinci fıkrasında, mahalli idarelerce hazırlanan idare faaliyet raporlarının birer örneğinin Sayıştay ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına gönderileceği, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının, bu raporları esas alarak kendi değerlendirmelerini de içeren mahallî idareler genel faaliyet raporunu hazırlayacağı ve kamuoyuna açıklayacağı, aynı zamanda söz konusu raporun birer örneğinin Sayıştaya ve Cumhurbaşkanlığına gönderileceği ifade edilmiştir. Söz konusu Kanun metninin devamında Sayıştayın, mahallî idarelerin raporları hariç idare faaliyet raporlarını, mahallî idareler genel faaliyet raporunu ve genel faaliyet raporunu, dış denetim sonuçlarını dikkate alarak görüşlerini de belirtmek suretiyle Türkiye Büyük Millet Meclisine sunacağı da belirtilmiştir. Mali saydamlık ilkesi gereğince her türlü kamu kaynağının elde edilmesi ve kullanılmasında denetimin sağlanması amacıyla kamuoyunun zamanında bilgilendirilmesi ve raporların açık ve ulaşılabilir olması zorunludur. Ayrıca yukarıda bahsedilen Kanun’a göre malî saydamlığın sağlanması için gerekli düzenlemelerin yapılması ve önlemlerin alınmasından da kamu idareleri sorumludur. Bu amaçla Mahalli İdareler Genel Faaliyet Raporu’nun, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından izleyen mali yılın Haziran ayının on beşine kadar kamuoyuna açıklanması ve Sayıştay Başkanlığına gönderilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, Mahalli İdareler Genel Faaliyet Raporu, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü tarafından 5018 sayılı Kanun ve Kamu İdarelerince Hazırlanacak Stratejik Planlar ve Performans Programları ile Faaliyet Raporlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik gereğince hazırlanmıştır. Söz konusu Rapor 28.07.2025 tarihinde resmi internet sitesinde yayımlanmak suretiyle kamuoyuna açıklanmış ve Sayıştay Başkanlığına gönderilmiştir. Yönetmelik’e göre Mahalli İdareler Genel Faaliyet Raporunda aşağıda sıralanan bilgilerin yer alması gerekmektedir: 2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 19

20 a) Mahallî idare bütçeleri gelir ve gider hedefleri ile gerçekleşmelerine ilişkin bilgi ve değerlendirmeler, b) Mahallî idareler, mahallî idarelere bağlı kuruluş ve işletmeler ile belediye ortaklıklarının iç ve dış borçlarına ilişkin bilgi ve değerlendirmeler, c) Mahallî idarelerin insan kaynakları ile fiziki kaynaklarına ilişkin bilgi ve değerlendirmeler, ç) Mahallî idare bütçelerinden yapılan yardımlar ile sosyal hizmet harcamalarına ilişkin bilgi ve değerlendirmeler, d) Mahallî idarelerin stratejik planlama ve performans esaslı program bütçeleme uygulamaları hakkında genel değerlendirmeler, e) Mahallî idarelere ilişkin iç denetim sonuçları hakkında bilgi ve değerlendirmeler, f) Mahallî idarelere ilişkin olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yürütülen denetim ve gözetim faaliyetleri hakkında özet bilgiler, g) Mahallî idarelerin yıl içerisinde yapmış olduğu yatırımlar ile gelecek yıllara yaygın yüklenmelerine ilişkin bilgiler, ğ) Başkanlık ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca gerekli görülen diğer bilgiler. 4.1. Sunulan Bilgilere İlişkin Değerlendirme Mahalli İdareler Genel Faaliyet Raporu’nun mahalli idarelerin faaliyet raporları esas alınarak hazırlanması gerekmektedir. Bununla amaçlanan, mahalli idarelerin mali durum ve performansı hakkında genel bir değerlendirme yaparak analize uygun bir zemin hazırlamaktır. Raporda, mahalli idarelerin faaliyet raporlarında yer alan mali bilgi, performans bilgisi ve diğer bilgiler birleştirilerek değerlendirilmiştir. Mahalli İdareler Genel Faaliyet Raporu üzerinde yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki değerlendirmeler yapılmıştır: 21 4.1.1. Mahalli İdare Bütçeleri Gelir ve Gider Hedefleri ile Gerçekleşmelerine İlişkin Bilgi ve Değerlendirmeler Raporda, bütçe gelir ve gider hedefleri ile gerçekleşmelerine ilişkin bilgilere ve değerlendirmelere yer verilmiştir. 4.1.2. Mahalli İdareler, Mahalli İdarelere Bağlı Kuruluş ve İşletmeler ile Belediye Ortaklıklarının İç ve Dış Borçlarına İlişkin Bilgi ve Değerlendirmeler Rapor’da, mahalli idarelerin borç dağılımlarını ve 2024 yılı itibarıyla toplam borç yükünü gösterir bilgilere yer verilmiş; ancak bu bilgilere ilişkin değerlendirme yapılmamıştır. Ayrıca, Rapor’da mahalli idarelere bağlı kuruluşlar ve işletmeler ile belediye ortaklıklarının borçlarına ilişkin herhangi bir bilgi ve değerlendirmeye yer verilmemiştir. 4.1.3. Mahalli İdarelerin İnsan Kaynakları ile Fiziki Kaynaklarına İlişkin Bilgi ve Değerlendirmeler Rapor’da, mahalli idarelerin insan kaynakları ile fiziki kaynaklarına ilişkin bilgi ve değerlendirmelere yer verilmiştir. 4.1.4. Mahalli İdare Bütçelerinden Yapılan Yardımlar ile Sosyal Hizmet Harcamalarına İlişkin Bilgi ve Değerlendirmeler Rapor’da, mahalli idarelerin yaptıkları yardım ve harcamalar; mahalli idarelere ve kâr amacı gütmeyen kuruluşlara, hane halkına ve yurtdışına yapılan transferler ile sermaye transferleri şeklinde sınıflandırılmış ve bilgilerine yer verilmiştir. Ancak sosyal hizmet harcamalarına ilişkin detaylı bilgi ve değerlendirmelere yer verilmemiştir. 4.1.5. Mahallî İdarelerin Stratejik Planlama ve Performans Esaslı Program Bütçeleme Uygulamaları Hakkında Değerlendirmeler Mahalli idare faaliyet raporları esas alınarak mahalli idarelerin stratejik planlama ve performans esaslı bütçeleme uygulamaları hakkında yapılması gereken genel bir değerlendirmeye Rapor’da yer verilmemiştir. 2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 21

22 4.1.6. Mahalli İdarelere İlişkin İç Denetim Sonuçları Hakkında Bilgi ve Değerlendirmeler Rapor’da, mahalli idarelere ilişkin iç denetim sonuçları hakkında sadece yapılan denetim sayılarına, iç denetçi kadroları ile bunlara yapılan atamalara ilişkin sayısal bilgiye, denetim komisyonlarının oluşum sürecine ve türler itibarıyla düzenlenen rapor sayısına yer verilmiş ancak denetim konuları hakkında değerlendirmeye yer verilmemiştir. 4.1.7. Mahallî İdarelere İlişkin Olarak İçişleri Bakanlığınca Yürütülen Denetim ve Gözetim Faaliyetleri Hakkında Bilgiler Rapor’da İçişleri Bakanlığınca yürütülen denetim ve gözetim faaliyetleri hakkında özet bilgilere yer verilmiştir. 4.1.8. Mahallî İdarelere İlişkin Olarak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca Yürütülen Denetim ve Gözetim Faaliyetleri Hakkında Bilgiler Rapor’da Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca yürütülen denetim ve gözetim faaliyetleri hakkında özet bilgilere yer verilmiştir. 4.1.9. Mahalli İdarelerin Yıl İçinde Yapmış Olduğu Yatırımlar ile Gelecek Yıllara Yaygın Yüklenmelerine İlişkin Bilgiler Rapor’da yıl içinde yapılan yatırımlara ve gelecek yıllara yaygın yüklenmelerine ilişkin bilgilere yer verilmiştir. 4.1.10. Strateji ve Bütçe Başkanlığı Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca Gerekli Görülen Diğer Bilgiler Rapor’da Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile mahalli idarelerin birlikte yürüttüğü iş ve projelere detaylı bir şekilde yer verilmiştir. 23 EKLER EK 1: 2024 YILI MERKEZİ YÖNETİM BİLANÇOSU (Bin TL) AKTİF (VARLIKLAR) 2024 PASİF (KAYNAKLAR) 2024 1 DÖNEN VARLIKLAR 3.663.454.060,9 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 3.086.537.005,9 10 HAZIR DEĞERLER 1.132.186.735,6 30 KISA VADELİ İÇ MALİ BORÇLAR 755.296.556,3 100 KASA 119.326,3 304 CARİ YILDA ÖDENECEK TAHVİLLER HESABI 676.731.782,3 101 ALINAN ÇEKLER 5.949.313,7 305 BONOLAR 66.319.983,7 102 BANKA 520.874.070,3 307 FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİNDEN BORÇLAR HESABI 16.157.974,1 103 VERİLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMİRLERİ ( - ) -1.066.690,8 308 ERTELENMİŞ FİNANSAL KİRALAMA BORÇLANMA MALİYETLERİ HESABI -4.603.838,6 104 PROJE ÖZEL HESABI 30.850.342,9 309 KISA VADELİ DİĞER İÇ MALİ BORÇLAR 690.654,9 105 DÖVİZ 478.582.675,8 31 KISA VADELİ DIŞ MALİ BORÇLAR 460.400.051,4 106 DÖVİZ GÖNDERME EMİRLERİ ( - ) -7.920,8 310 CARİ YILDA ÖDENECEK DIŞ MALİ BORÇLAR 460.400.051,4 107 ELÇİLİK VE KONSOLOSLUK NEZDİNDEKİ PARALAR 4.764.742,4 32 FAALİYET BORÇLARI 986.981.043,7 108 DİĞER HAZIR DEĞERLER 10.764.761,1 320 BÜTÇE EMANETLERİ 88.857.539,0 109 BANKA KREDİ KARTLARINDAN ALACAKLAR 81.356.114,7 322 BÜTÇELEŞTİRİLECEK BORÇLAR 156,7 11 MENKUL KIYMET VE VARLIKLAR 100.032,8 325 NAKİT TALEP VE TAHSİSLERİ 605.796.699,9 110 HİSSE SENETLERİ HESABI 96.286,0 329 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR 292.326.648,2 111 ÖZEL KESİM TAHVİL SENET VE BONOLARI HESABI 5,0 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 482.758.836,6 117 MENKUL VARLIKLAR 3.741,8 330 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR 34.605.801,8 12 FAALİYET ALACAKLARI 1.916.124.453,1 332 OKUL PANSİYONLARI 1.588.158,9 120 GELİRLERDEN ALACAKLAR 657.110.267,4 333 EMANETLER 353.984.450,3 121 GELİRLERDEN TAKİPLİ ALACAKLAR 1.215.103.313,7 335 TEK HAZİNE KURUMLAR HESABINDAN BORÇLAR HESABI 78.595.562,6 122 GELİRLERDEN TECİLLİ VE TEHİRLİ ALACAKLAR 32.523.743,2 337 MUTEMETLİK CARİ HESABI 53.047,1 126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR 186.854,6 339 RİSK HESABI 13.931.815,9 127 DİĞER FAALİYET ALACAKLARI 11.200.274,2 34 ALINAN AVANSLAR 4.235.419,8 13 KURUM ALACAKLARI 262.353.310,0 340 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI 4.224.777,5 130 DIŞ BORCUN İKRAZINDAN DOĞAN ALACAKLAR 2.985.836,1 349 ALINAN DİĞER AVANSLAR 10.642,3 132 KURUMCA VERİLEN BORÇLARDAN ALACAKLAR 12.392.314,2 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 24.470.771,6 134 TÜREV URUN ALACAKLARI HESABI 3.856.793,8 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ 7.871.023,9 137 TAKİPTEKİ KURUM ALACAKLARI 239.235.117,9 362 FONLAR VEYA DİĞER KAMU İDARELERİ ADINA YAPILAN TAH. 6.422.840,3 138 TAKİPTEKİ KURUM ALACAKLARI KARŞILIĞI (-) -62.300,1 363 KAMU İDARELERİ PAYLARI 8.985.306,4 139 DİĞER KURUM ALACAKLARI 3.945.548,1 368 VADESİ GEÇMİŞ ERT. VEYA TAK. VERGİ VE DİĞ. YÜKÜMLÜLÜKLER 1.191.601,0 14 DİĞER ALACAKLAR 9.159.652,4 37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 8.948.284,5 140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR 9.159.652,4 370 DÖNEM KARI VERGİ VE DİGER YÜK.KAR.HES. 62.468,3 15 STOKLAR 78.293.980,2 371 DÖNEM KARI VE PEŞİN ÖD. VERGİLER VE DİGER YÜK KAR.HES. (-) -40.279,4 150 İLK MADDE VE MALZEME 76.290.872,4 372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI 8.925.303,6 151 YARI MAMÜLLER - ÜRETİM 196.833,4 379 DİĞER BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 792,1 152 MAMULLER 315.678,3 38 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 363.405.686,2 153 TİCARİ MALLAR 1.481.981,5 380 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER 39.491.176,6 157 DİĞER STOKLAR 8.614,5 381 GİDER TAHAKKUKLARI 323.914.509,6 16 ÖN ÖDEMELER 216.708.873,7 39 DİĞER KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 40.355,7 160 İŞ AVANS VE KREDİLERİ 87.651.889,7 397 SAYIM FAZLALARI 40.355,7 162 BÜTÇE DIŞI AVANS VE KREDİLER 116.141.508,3 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 10.058.493.221,8 164 AKREDİTİFLER 4.986.438,5 40 UZUN VADELİ İÇ MALİ BORÇLAR 4.268.211.007,3 166 PROJE ÖZEL HESABINDAN VERİLEN AVANS VE AKREDİTİFLER 2.871.307,7 403 KAMU İDARELERİNE MALİ BORÇLAR HESABI 4.990.080,2 167 DOĞRUDAN DIŞ PROJE KREDİ KULLANIMLARI AVANS VE AKREDİFL 5.057.729,5 404 TAHVİLLER HESABI 4.216.858.560,3 18 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI 47.303.397,8 407 FİNANSAL KİRALAMA İŞLEMLERİNDEN BORÇLAR HESABI 137.065.992,2 180 GELECEK AYLARA AİT GİDERLER 43.515.819,6 408 ERTELENMİŞ FİNANSAL KİRALAMA BORÇLANMA MALİYETLERİ HES -97.758.086,2 181 GELİR TAHAKKUKLARI 3.787.578,2 409 UZUN VADELİ DİĞER İÇ MALİ BORÇLAR 7.054.460,7 19 DİĞER DÖNEN VARLIKLAR 1.223.625,3 41 UZUN VADELİ DIŞ MALİ BORÇLAR 3.845.725.875,0 190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGİSİ 1.220.242,6 410 DIŞ MALİ BORÇLAR 3.845.725.875,0 2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 23

24 197 SAYIM NOKSANLARI 3.382,7 42 FAALİYET BORÇLARI 177,0 2 DURAN VARLIKLAR 50.726.409.964,4 429 DİĞER FAALİYET BORÇLARI 177,0 21 MENKUL KIYMET VE VARLIKLAR 2.441.824,8 43 DİĞER BORÇLAR 7.377.095,9 217 MENKUL VARLIKLAR 2.441.824,8 430 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR 7.047.724,1 22 FAALİYET ALACAKLARI 258.478.852,2 438 VADESİ GEÇMİŞ, ERTELENMİŞ VEYA TAKSİTLENDİRİLMİŞ VERGİ VE 7.294,7 220 GELİRLERDEN ALACAKLAR 237.391.441,4 439 DİĞER ÇEŞİTLİ BORÇLAR 322.077,1 222 GELİRLERDEN TECİLLİ VE TEHİRLİ ALACAKLAR 4.256.240,9 44 ALINAN AVANSLAR 3.966,3 226 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR 1.213.875,1 440 ALINAN SİPARİŞ AVANSLARI 3.966,3 227 DİĞER FAALİYET ALACAKLARI 15.617.294,9 47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 77.449.139,1 23 KURUM ALACAKLARI 376.186.965,3 472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI 77.420.269,7 230 DIŞ BORCUN İKRAZINDAN DOĞAN ALACAKLAR 20.376.227,1 479 DİĞER BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 28.869,4 232 KURUMCA VERİLEN BORÇLARDAN ALACAKLAR 330.775.353,2 48 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 1.859.725.961,1 234 TÜREV URUN ALACAKLARI HESABI 18.590.868,5 480 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER 197.108.325,1 239 DİĞER KURUM ALACAKLARI 6.444.516,5 481 GİDER TAHAKKUKLARI 1.662.617.636,0 24 MALİ DURAN VARLIKLAR 823.866.084,8 5 ÖZ KAYNAKLAR 41.244.833.797,7 240 MALİ KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER 419.375.649,4 50 NET DEĞER 5.360.546.840,1 241 MAL VE HİZMET ÜRETEN KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER 857.468.665,2 500 NET DEĞER 5.360.546.840,1 242 DÖNER SERMAYELİ KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER 24.281.689,8 51 DEĞER HAREKETLERİ -20.811.535,5 247 SERMAYE TAAHHÜTLERİ (-) -477.560.556,0 519 DEĞER HAREKETLERİ SONUÇLARI -20.811.535,5 248 DİĞER MALİ DURAN VARLIKLAR 300.636,4 57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI 44.512.833.104,3 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 48.836.384.675,1 570 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI 44.512.833.104,3 250 ARAZİ VE ARSALAR 42.879.771.108,9 58 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ FAALİYET SONUÇLARI -16.700.643.876,9 251 YER ALTI VE YER ÜSTÜ DÜZENLERİ 2.064.812.709,2 580 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ FAALİYET SONUÇLARI -16.700.643.876,9 252 BİNALAR 4.176.281.443,5 59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI 8.092.909.265,6 253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR 183.862.063,0 590 DÖNEM OLUMLU FAALİYET SONUCU 8.092.909.265,6 254 TAŞITLAR 59.923.843,4 591 DÖNEM OLUMSUZ FAALİYET SONUCU ( - ) 0,0 255 DEMİRBAŞLAR 226.752.765,7
256 DİĞER MADDİ DURAN VARLIKLAR 102.044.132,3
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR ( - ) -2.866.195.223,7
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR 1.993.851.644,6
259 YATIRIM AVANSLARI 15.280.188,2
26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 141,1
260 HAKLAR 36.614.077,2
263 ARAŞTIRMA VE GELİŞTİRME GİDERLERİ 0,0
264 ÖZEL MALİYETLER 765.369,9
267 DİĞER MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 28.343,3
268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR ( - ) -37.407.649,3
28 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI 428.389.771,4
280 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER 90.654.961,2
281 GELİR TAHAKKUKLARI 337.734.810,2
29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 661.649,8
294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDİ DURAN VARLIKLAR 3.651.352,9
297 DİĞER ÇEŞİTLİ DURAN VARLIKLAR 650.972,6
299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR ( - ) -3.640.675,6
AKTİF TOPLAMI 54.389.864.025,3 PASİF TOPLAMI 54.389.864.025,3 9- BORÇLU NAZIM HESAPLAR 9- ALACAKLI NAZIM HESAPLAR
91 NAKİT DIŞI TEMİNAT VE KİŞİLERE AİT MENKUL KIYMETLER 720.933.818,8 91 NAKİT DIŞI TEMİNAT VE KİŞİLERE AİT MENKUL KIYMETLER 720.933.818,8 910 TEMİNAT MEKTUPLARI 718.545.862,9 911 TEMİNAT MEKTUPLARI EMANETLERİ 718.545.862,9 912 KİŞİLERE AİT MENKUL KIYMETLER 938.878,1 913 KİŞİLERE AİT MENKUL KIYMET EMANETLERİ 938.878,1 914 VERİLEN TEMİNAT MEKTUPLARI HESABI 1.449.077,7 915 VERİLEN TEMİNAT MEKTUPLARI KARŞILIĞI HESABI 1.449.077,7 92 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI 1.799.517.213,8 92 GELECEK YILLARA AİT GİDERLER VE GELİR TAHAKKUKLARI 1.799.517.213,8 920 GİDER TAAHHÜTLERİ 1.651.114.522,7 921 GİDER TAAHHÜTLERİ KARŞILIĞI 1.651.114.522,7 922 KAMU-ÖZEL İŞBİRLİĞİ MODELİ TAAHHÜTLERİ HESABI 148.402.691,2 923 KAMU-ÖZEL İŞBİRLİĞİ MODELİ TAAHHÜTLERİ KARŞILIĞI HESABI 148.402.691,2 93 VERİLEN GARANTİLER 2.323.559.551,9 93 VERİLEN GARANTİLER 2.322.192.975,6 930 VERİLEN GARANTİLER 1.502.625.048,3 931 VERİLEN GARANTİLER KARŞILIĞI 1.502.625.048,3 932 VERİLEN TAAHHÜT BELGELERİ 439.603.610,5 933 VERİLEN TAAHHÜT BELGELERİ KARŞILIĞI 438.237.034,2 25 934 BORÇ ÜSTLENİM TAAHHÜTLERİ HESABI 381.330.893,2 935 BORÇ ÜSTLENİM TAAHHÜTLERİ KARŞILIĞI HESABI 381.330.893,2 94 DEĞERLİ KAĞIT VE ÖZEL TAHAKKUK 133.079.871,7 94 DEĞERLİ KAĞIT VE ÖZEL TAHAKKUK 133.079.871,7 940 DEĞERLİ KAĞIT AMBARLARI 9.119.359,0
942 ZİMMETLE VERİLEN DEĞERLİ KAĞITLAR 5.788.901,6
944 YOLDAKİ DEĞERLİ KAĞITLAR 36.638,0 945 DEĞERLİ KAĞIT İŞLEMLERİ 14.944.898,6 946 ÖZEL TAHAKKUKLARDAN ALACAKLAR 18.528.439,9 947 ÖZEL TAHAKKUKLAR 18.528.439,9 948 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAKLAR 99.606.533,3 949 BAŞKA BİRİMLER ADINA İZLENEN ALACAK EMANETLERİ 99.606.533,3 95 DIŞ BORÇLANMA İLE İLGİLİ HESAPLAR 479.589.393,8 95 DIŞ BORÇLANMA İLE İLGİLİ HESAPLAR 479.589.393,8 950 KULLANILACAK DIŞ KREDİLER 475.514.853,6 951 KREDİ ANLAŞMALARI 475.514.853,6 954 RİSK HESABI ALACAKLARI 4.068.932,9 955 RİSK HESABI ALACAKLARI KARŞILIĞI 4.068.932,9 956 GENEL BÜTÇE DIŞI İDARELER TEYİTSİZ DOĞRUDAN DIŞ PROJE KREDİ KULLANIMLARI 5.607,4 957 GENEL BÜTÇE DIŞI İDARELER DOĞRUDAN DIŞ PROJE KREDİ KULLANIMLARI 5.607,4 96 KURUMCA VERİLEN EMANETLER 293.238.720,5 96 KURUMCA VERİLEN EMANETLER 293.238.720,5 962 BİLİMSEL PROJELER HESABI 293.180.839,3 963 BİLİMSEL PROJELER KARŞILIĞI HESABI 293.180.839,3 964 KAMU İDARELERİNE TAHSİSLİ BİNALAR VE ARAZİLER HESABI 57.808,4 965 KAMU İDARELERİNE TAHSİSLİ BİNALAR VE ARAZİLER KARŞILIĞI HESABI 57.808,4 968 İZ BEDELLE İZLENEN KIYMETLER HESABI 72,8 969 İZ BEDELLE İZLENEN KIYMETLER KARŞILIĞI HESABI 72,8 97 DİĞER NAZIM HESAPLAR 477.897.969,0 97 DİĞER NAZIM HESAPLAR 477.897.969,0 970 TÜREV PİYASASI BORÇLARI HESABI 230.890.369,0 971 TÜREV PİYASASI BORÇLARI KARŞILIĞI HESABI 230.890.369,0 972 TÜREV PİYASASI ALACAKLARI HESABI 247.007.600,0 973 TÜREV PİYASASI ALACAKLARI KARŞILIĞI HESABI 247.007.600,0 99 DİĞER NAZIM HESAPLAR 1.471.355.269,0 99 DİĞER NAZIM HESAPLAR 1.472.721.845,2 990 KİRAYA VERİLEN DURAN VARLIKLAR 86.561.629,2
991 MAZBUT VAKIFLAR TAŞINMAZ SATIŞLARI VE TAVİZ BEDELLERİ 1.198.355,2 992 MAZBUT VAKIFLAR İÇİN YAPILAN GİDERLER HESABI 1.198.355,2 993 MADDİ DURAN VARLIKLARIN KİRA VE İRTİFAK HAKKI GELİRLERİ 8.377.929,1
998 DİĞER NAZIM HESAPLAR 1.375.217.355,5 999 DİĞER NAZIM HESAPLAR KARŞILIĞI HESABI 1.471.523.490,1 GENEL TOPLAM 62.089.035.833,9 GENEL TOPLAM 62.089.035.833,9

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin verilerini içermektedir.
Borçlanma senetleri muhasebe kayıtlarındaki değerler üzerinden raporlanmıştır.
Konsolide bilanço tek bir raporlama birimine aitmiş gibi kabul edildiğinden 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ve 591- Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı netleştirilerek raporlanmıştır.
Mali raporlama tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler kullanılarak hazırlanmaktadır.
Merkezi yönetim kapsamındaki idarelerce tahsisli olarak kullanılan taşınmazın değeri 21 trilyon 310 milyar 745 milyon TL'dir.
Merkezi yönetim kapsamındaki idarelerin kendi aralarında yaptıkları işlemlere uygulanan konsolidasyon işleminin detayları Bilançonun Eki olan "Konsolide Edilen / Edilemeyen Tutarlar" tablosunda yer almaktadır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, kamu idarelerinin muhasebe sistemlerinin uluslararası standartlara uyumlu olmasını ve gerçeğe uygun mali tablolar üretmesini öngörmektedir. Bu doğrultuda genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin muhasebe kayıt ve işlemlerinin belirli standartlar çerçevesinde gerçekleştirilmesi amacıyla Hazine ve Maliye Bakanlığı (Muhasebat Genel Müdürlüğü) tarafından Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği yayımlanmıştır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde parasal olmayan varlıkların raporlama tarihinde gerçeğe uygun değerleriyle gösterilmesi amacıyla, enflasyon düzeltmesine tabi tutulması hükmü yer almaktadır. Bu hüküm doğrultusunda 2023 ve 2024 yıllarında genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri tarafından enflasyon düzeltmesi uygulaması gerçekleştirilmiştir. Enflasyon düzeltmesi uygulaması ilk defa 2023 yılında gerçekleştiği için "Enflasyon Düzeltmesi Sonucu" doğrudan Özkaynak ana hesap grubu içerisindeki Net Değer’e aktarılmış olup 2024 yılında ise Faaliyet Sonuçları Tablosuna yansıtılmıştır. 2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 25

26 EK 2: 2024 YILI MERKEZİ YÖNETİM FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU (Bin TL) 2024 % Dağılım FAALİYET GİDERLERİ TOPLAMI ( A ) 13.201.112.752,0 100,0 Personel Giderleri 2.697.018.544,1 20,4 Memurlar 2.163.739.364,0 16,4 Sözleşmeli Personel 189.437.057,8 1,4 İşçiler 250.507.430,5 1,9 Geçici Süreli Çalışanlar 45.312.670,0 0,3 Diğer Personel 34.476.022,6 0,3 Milletvekilleri 1.246.479,9 0,0 Cumhurbaşkanı Ödeneği 2.196,0 0,0 İstihbarat Personeli 12.297.323,4 0,1 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 333.515.351,0 2,5 Memurlar 246.519.347,7 1,9 Sözleşmeli Personel 19.294.925,2 0,1 İşçiler 48.132.728,9 0,4 Geçici Süreli Çalışanlar 8.520.097,3 0,1 Diğer Personel 10.016.708,6 0,1 Milletvekilleri 50.261,3 0,0 İstihbarat Personeli 894.751,3 0,0 Sosyal Güvenlik Primi Ödemeleri Gecikme Cezası ve Zamları 86.530,7 0,0 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 717.298.058,0 5,4 Üretime Yönelik Mal ve Malzeme Alımları 5.945.192,1 0,0 Tüketime Yönelik Mal ve Malzeme Alımları 294.620.081,6 2,2 Yolluklar 22.372.637,3 0,2 Görev Giderleri 57.916.514,2 0,4 Hizmet Alımları 316.770.271,1 2,4 Temsil ve Tanıtma Giderleri 2.462.209,0 0,0 Menkul Mal, Gayrimaddi Hak Alım, Bakım ve Onarım 11.009.530,7 0,1 Gayrimenkul Mal Bakım ve Onarım Giderleri 2.393.845,4 0,0 Tedavi ve Cenaze Giderleri 3.807.776,6 0,0 Faiz Giderleri 1.818.329.523,2 13,8 Diğer İç Borç Faiz Giderleri 1.435.555.059,7 10,9 Dış Borç Faiz Giderleri 206.953.582,1 1,6 İskonto Giderleri 37.316.155,2 0,3 Türev Ürün Giderleri 16.132.161,9 0,1 Kira Sertifikası Giderleri 120.276.219,2 0,9 Finansal Kiralama Borçlanma Maliyeti Giderleri 2.096.345,2 0,0 Cari Transferler 3.930.435.271,6 29,8 Görevlendirme Giderleri 1.265.455.684,6 9,6 Hazine Yardımları 980.854.153,2 7,4 Kar Amacı Gütmeyen Kuruluşlara Yapılan Transferler 141.813.735,1 1,1 Hanehalkı ve İşletmelere Yapılan Transferler 451.898.084,2 3,4 Yurtdışına Yapılan Transferler 29.955.914,8 0,2 Gelirden Ayrılan Paylar 1.060.457.699,7 8,0 Sermaye Transferleri 666.781.794,7 5,1 Kurum, İşletme ve Hanehalkına Yapılan Sermaye Transferleri 608.213.795,4 4,6 Yurtdışı Sermaye Transferleri 1.854.962,6 0,0 Hazine Yardımları 56.713.036,7 0,4 Değer ve Miktar Değişimleri Giderleri 1.284.147.222,7 9,7 Döviz Mevcudunun Değerlemesinden Oluşan Olumsuz Kur Farkları 84.512.698,3 0,6 Menkul Kıymet ve Varlıkların Değerlemesinden Oluşan Olumsuz Farklar 339.246,3 0,0 Stokların Değerlemesinden Oluşan Olumsuz Farklar 5.348,4 0,0 Maddi Duran Varlıkların Değerlemesinden Oluşan Olumsuz Farklar 1.386.341,0 0,0 Maddi Olmayan Duran Varlıkların Değerlemesinden Oluşan Olumsuz Farklar 0,0 0,0 Kur Değişikliği Nedeniyle Döviz Cinsi Borç Stokundaki Artış 803.987.633,8 6,1 Kur Değişikliği Nedeniyle Döviz Cinsinden Alacaklardaki Azalışlar 6.817.548,2 0,1 Kur Değişikliği Dışındaki Değer ve Miktar Değişimlerinden Kaynaklanan Giderler 0,0 0,0 27 Türev Ürünlerin Değişiminden Kaynaklanan Giderler 21.900.675,7 0,2 Diğer Değer ve Miktar Değişimleri Giderleri 365.197.731,0 2,8 Amortisman Giderleri 664.306.150,8 5,0 Maddi Duran Varlıkların Amortisman Giderleri 639.788.537,7 4,8 Maddi Olmayan Duran Varlıkların Amortisman Giderleri 24.416.052,9 0,2 Diğer Duran Varlıkların Amortisman Giderleri 101.560,2 0,0 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 103.771.905,1 0,8 Kırtasiye Malzemeleri 5.952.814,8 0,0 Beslenme/Gıda Amaçlı ve Mutfakta Kullanılan Tüketim Malzemeleri 521.485,5 0,0 Tıbbi ve Laboratuvar Sarf Malzemeleri 7.709.572,6 0,1 Yakıtlar, Yakıt Katkıları ve Katkı Yağlar 4.684.958,3 0,0 Temizleme Ekipmanları 2.889.873,3 0,0 Giyecek, Mefruşat ve Tuhafiye Malzemeleri 3.144.267,8 0,0 Yiyecek 17.435.211,9 0,1 İçecek 800.115,9 0,0 Canlı Hayvanlar 39.020,6 0,0 Zirai Maddeler 737.964,0 0,0 Yem 65.107,1 0,0 Bakım Onarım ve Üretim Malzemeleri 12.751.305,3 0,1 Yedek Parçalar 5.502.775,4 0,0 Nakil Vasıtaları Lastikleri 271.195,4 0,0 Değişim, Bağış ve Satış Amaçlı Yayınlar 14.880.696,2 0,1 Spor Malzemeleri Grubu 268.362,8 0,0 Basınçlı Ekipmanlar 51.468,2 0,0 Diğer Tüketim Amaçlı Malzemeler 26.065.710,2 0,2 Karşılık Giderleri 23.306.745,3 0,2 Takipteki Kurum Alacakları Karşılıkları 26.823,7 0,0 Kıdem Tazminatı Karşılıkları 23.190.250,2 0,2 Kurumlar Vergisi Karşılıkları 62.468,3 0,0 Diğer Borç ve Gider Karşılıkları 27.203,2 0,0 Satışların Maliyeti 21.261.494,1 0,2 Satılan Mamuller Maliyeti 5.561.295,3 0,0 Satılan Ticari Mallar Maliyeti 14.313.578,3 0,1 Satılan Hizmet Maliyeti 1.386.620,5 0,0 Dönem Giderleri 5.057,4 0,0 Araştırma ve Geliştirme Giderleri 1.811,2 0,0 Pazarlama Satış ve Dağıtım Giderleri 1.272,4 0,0 Genel Yönetim Giderleri 699,9 0,0 Çalışmayan Kısım Gider ve Zararlar 6,7 0,0 Finansman Giderleri 1.267,1 0,0 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 505.322.224,1 3,8 Gelirlerden Alacaklardan Silinenler 502.865.861,4 3,8 Kişilerden Alacaklardan Silinenler 1.724.398,4 0,0 Kurum Alacaklarından Silinenler 731.477,8 0,0 Yukarıda Tanımlanmayan Diğer Giderler 486,5 0,0 Kamu İdarelerine Bedelsiz Olarak Devredilen Mali Olmayan Varlıklardan Kaynaklanan Giderler 2.710.343,8 0,0 Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdarelerine Bedelsiz Olarak Devredilen Varlıklardan Kaynaklanan Giderler 2.515.961,9 0,0 Özel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdarelerine Bedelsiz Olarak Devredilen Varlıklardan Kaynaklanan Giderleri 57.778,4 0,0 Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlara Bedelsiz Olarak Devredilen Varlıklardan Kaynaklanan Giderler 1.613,3 0,0 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Bedelsiz Olarak Devredilen Varlıklardan Kaynaklanan Giderler 111.663,8 0,0 Mahalli İdarelere Bedelsiz Olarak Devredilen Varlıklardan Kaynaklanan Giderler 23.326,5 0,0 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 161.763.544,8 1,2 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 161.763.544,8 1,2 Diğer Giderler 271.139.521,2 2,1 Hazine Taşınmazlarının Satışından Mahalli İdarelere Paylar 24.543,9 0,0 Tarımsal Alan Satış İndirimi 35,4 0,0 2/B Satış İndirimi 1.107,8 0,0 Yukarıda Tanımlanmayan Diğer Giderler 271.113.834,1 2,1 2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 27

28 FAALİYET GELİRLERİ TOPLAMI ( B ) 11.716.726.699,9 100,0 Vergi Gelirleri 8.957.747.995,0 76,5 Gelir ve Kazanç Üzerinden Alınan Vergiler 2.639.664.879,1 22,5 Mülkiyet Üzerinden Alınan Vergiler 86.878.936,2 0,7 Dahilde Alınan Mal ve Hizmet Vergileri 4.138.771.564,7 35,3 Uluslararası Ticaret ve Muamelelerden Alınan Vergi 1.707.249.615,1 14,6 Damga Vergisi 162.650.657,0 1,4 Harçlar 222.417.146,8 1,9 Başka Yerde Sınıflandırılmayan Vergiler 115.196,1 0,0 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 484.251.980,5 4,1 Mal ve Hizmet Satış Gelirleri 112.963.585,8 1,0 Malların kullanma veya faaliyette bulunma izni gelirleri 36.937.434,4 0,3 KIT ve Kamu Bankaları Gelirleri 61.761.523,1 0,5 Kurumlar Hasılatı 28.743,9 0,0 Kurumlar Karları 28.149.926,1 0,2 Kira Gelirleri 206.263.400,2 1,8 Diğer Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 38.147.367,1 0,3 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 242.226.137,1 2,1 Yurt Dışından Alınan Bağış ve Yardımlar 33.312.142,0 0,3 Merkezi Yönetim Bütçesine Dahil İdarelerden Alınan 480,8 0,0 Diğer İdarelerden Alınan Bağış ve Yardımlar 2.710.607,5 0,0 Kurumlardan ve Kişilerden Alınan Yardım ve Bağışlar 34.036.221,3 0,3 Proje Yardımları 7.627.938,8 0,1 Özel Gelirler 17.904.811,7 0,2 Hizmet Sunumu Karşılığı Alınan Gelirler 146.633.934,9 1,3 Diğer Gelirler 1.426.472.651,8 12,2 Faiz Gelirleri 532.324.107,8 4,5 Kişi ve Kurumlardan Alınan Paylar 280.671.154,4 2,4 Para Cezaları 449.393.550,0 3,8 Diğer Çeşitli Gelirler 164.083.839,5 1,4 Sermaye Gelirleri 10.552.618,5 0,1 Taşınmaz Satış Gelirleri 1.493.421,1 0,0 Taşınır Satış Gelirleri 149.576,7 0,0 Menkul Kıymet ve Varlık Gelirleri 275.486,1 0,0 Diğer Sermaye Satış Gelirleri 8.634.134,7 0,1 Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri 586.178.479,5 5,0 Döviz Mevcudunun Değerlemesinden Oluşan Olumlu Kur Farkları 132.903.815,2 1,1 Menkul Kıymet ve Varlıkların Değerlemesinden Oluşan Olumlu Farklar 873.653,2 0,0 Stokların Değerlemesinden Oluşan Olumlu Farklar 92,4 0,0 Maddi Duran Varlıkların Değerlemesinden Oluşan Olumlu Farklar 3.058.495,0 0,0 Maddi Olmayan Duran Varlıkların Değerlemesinden Oluşan Olumlu Farklar 36.086,7 0,0 Kur Değişikliği Nedeniyle Döviz Cinsi Borç Stokundaki Azalış 96.776.559,6 0,8 Kur Değişikliği Nedeniyle Döviz Cinsinden Alacaklardaki Artışlar 51.051.923,7 0,4 Kur Değişikliği Dışındaki Değer ve Miktar Değişimlerinden Kaynaklanan Gelirler 87.471,2 0,0 Türev Ürünlerin Değişiminden Kaynaklanan Gelirler 35.105.563,8 0,3 Diğer Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri 266.284.818,8 2,3 Konusu Kalmayan Karşılık Gelirleri 214.532,5 0,0 Takipteki Kurum Alacakları Karşılıklarından Kaynaklananlar 9,9 0,0 Kıdem Tazminatı Karşılıklarından Kaynaklananlar 213.648,9 0,0 Diğer Borç ve Gider Karşılıklarından Kaynaklananlar 873,7 0,0 Kamu İdarelerinden Bedelsiz Olarak Alınan Mali Olmayan Varlıklardan Elde Edilen Gelirler 2.632.899,4 0,0 Genel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdarelerinden Bedelsiz Olarak Alınan Mali Olmayan Varlıklardan E.E.G. 301.051,7 0,0 Özel Bütçe Kapsamındaki Kamu İdarelerinden Bedelsiz Olarak Alınan Mali Olmayan Varlıklardan E.E.G. 162.942,9 0,0 Düzenleyici ve Denetleyici Kurumlardan Bedelsiz Olarak Alınan Mali Olmayan Varlıklardan E.E.G. 26.730,9 0,0 Sosyal Güvenlik Kurumlarından Bedelsiz Olarak Alınan Mali Olmayan Varlıklardan E.E.G. 51.626,7 0,0 Mahalli İdarelerden Bedelsiz Olarak Alınan Mali Olmayan Varlıklardan E.E.G. 1.434.772,8 0,0 Döner Sermayeli İşletmelerden Bedelsiz Olarak Alınan Mali Olmayan Varlıklardan E.E.G. 655.774,3 0,0 Diğer Gelirler 6.449.405,7 0,1 Özel Hesap Gelirleri 6.449.405,7 0,1 29 İNDİRİM, İADE VE İSKONTOLAR TOPLAMI ( C ) 1.086.604.875,4 Vergi Gelirleri 1.070.313.011,1 Gelir ve Kazanç Üzerinden Alınan Vergiler 56.448.078,8 Mülkiyet Üzerinden Alınan Vergiler 439.383,4 Dahilde Alınan Mal ve Hizmet Vergileri 1.007.061.374,7 Uluslararası Ticaret ve Muamelelerden Alınan Vergi 2.109.381,8 Damga Vergisi 1.386.451,0 Harçlar 2.796.791,6 Başka Yerde Sınıflandırılmayan Vergiler 71.549,8 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 1.110.443,0 Mal ve Hizmet Satış Gelirleri 519.914,3 Malların kullanma veya faaliyette bulunma izni gelirleri 56.227,5 KİT ve Kamu Bankaları Gelirleri 16.817,5 Kurumlar Hasılatı 30,6 Kurumlar Karları 15.297,0 Kira Gelirleri 493.933,3 Diğer Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 8.222,9 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 371.989,5 Yurt Dışından Alınan Bağış ve Yardımlar 11.588,9 Kurumlardan ve Kişilerden Alınan Yardım ve Bağışlar 125.510,2 Proje Yardımları 79.557,3 Özel Gelirler 155.333,2 Hizmet Sunumu Karşılığı Alınan Gelirler 0,0 Diğer Gelirler 14.687.129,6 Faiz Gelirleri 439.767,7 Kişi ve Kurumlardan Alınan Paylar 889.367,7 Para Cezaları 12.323.416,8 Diğer Çeşitli Gelirler 1.034.577,4 Sermaye Gelirleri 120.738,9 Taşınmaz Satış Gelirleri 117.042,0 Taşınır Satış Gelirleri 2.833,8 Diğer Sermaye Satış Gelirleri 863,1 Diğer Gelirler 1.563,3 Özel Hesap Gelirlerinden İade 1.563,3 NET GELİR (D = B - C) 10.630.121.824,5 ENFLASYON DÜZELTMESİ KARLARI ( E ) 112.551,7 ENFLASYON DÜZELTMESİ TOPLAMI ( F ) 10.663.787.641,4 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına İlişkin Enflasyon Düzeltmesi 47.367,4 Mali ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına İlişkin Enflasyon Düzeltmesi 943.443,4 Döner Sermayeli Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına İlişkin Enflasyon Düzeltmesi 8.118.069,4 Arazi ve Arsalar Hesabına İlişkin Enflasyon Düzeltmesi 9.372.154.240,0 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına İlişkin Enflasyon Düzeltmesi 361.605.801,2 Binalar Hesabına İlişkin Enflasyon Düzeltmesi 676.596.983,1 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabına İlişkin Enflasyon Düzeltmesi 27.037.890,1 Taşıtlar Hesabına İlişkin Enflasyon Düzeltmesi 9.235.609,0 Demirbaşlar Hesabına İlişkin Enflasyon Düzeltmesi 6.563.124,6 Maddi Duran Varlıkların Birikmiş Amortismanlarına İlişkin Enflasyon Düzeltmesi (-) -235.032.083,5 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri (-) -108.413.483,5 Binalar (-) -115.634.434,2 Tesis, Makine ve Cihazlar (-) -5.721.310,7 Taşıtlar (-) -3.597.413,0 Demirbaşlar (-) -1.665.442,2 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabına İlişkin Enflasyon Düzeltmesi 436.517.196,7 FAALİYET SONUCU ((D+E+F) - A) 8.092.909.265,6 2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 29

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 3 üncü maddesinde tanımlanan merkezi yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin verilerini içermektedir.
Faaliyet gelirleri ve giderleri, muhasebe ilke ve kurallarına uygun olarak mali yıl içerisinde tahakkuk eden ve tahsilat veya ödeme şartına bağlı kalınmaksızın hesaplara kaydedilen her türlü kamu gelir ve giderinden oluşmaktadır.
Nakit esasına göre kayıt ve takip edilen bütçe giderleri ve bütçe gelirleri; yasama organı tarafından analitik bütçe sınıflamasına uygun olarak kamu kaynaklarından ödeme yapma yetkisi (ödenek) ve tahsilat yapma yetkisinin takibine yönelik olarak kullanılırlar. Nazım karakterli olarak kullanılan bütçe giderleri ve bütçe gelirleri hesaplarının; faaliyet hesapları grubundaki gelirler ve giderler hesaplarından bağımsız olarak değerlendirilmesi ve yorumlanması gerekir.
Mali raporlama tabloları dış denetimden geçmemiş mali veriler üzerinden derlenmektedir.
Merkezi yönetim kapsamındaki idarelerin kendi aralarında yaptıkları işlemlere uygulanan konsolidasyon işleminin detayları Bilançonun Eki olan "Konsolide Edilen / Edilemeyen Tutarlar" tablosunda yer almaktadır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, kamu idarelerinin muhasebe sistemlerinin uluslararası standartlara uyumlu olmasını ve gerçeğe uygun mali tablolar üretmesini öngörmektedir. Bu doğrultuda genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerinin muhasebe kayıt ve işlemlerinin belirli standartlar çerçevesinde gerçekleştirilmesi amacıyla Hazine ve Maliye Bakanlığı (Muhasebat Genel Müdürlüğü) tarafından Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği yayımlanmıştır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde parasal olmayan varlıkların raporlama tarihinde gerçeğe uygun değerleriyle gösterilmesi amacıyla, enflasyon düzeltmesine tabi tutulması hükmü yer almaktadır. Bu hüküm doğrultusunda 2023 ve 2024 yıllarında genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri tarafından enflasyon düzeltmesi uygulaması gerçekleştirilmiştir. Enflasyon düzeltmesi uygulaması ilk defa 2023 yılında gerçekleştiği için "Enflasyon Düzeltmesi Sonucu" doğrudan Özkaynak ana hesap grubu içerisindeki Net Değer’e aktarılmış olup 2024 yılında ise Faaliyet Sonuçları Tablosuna yansıtılmıştır. 2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu T.C. Sayıştay Başkanlığı 30

Kamu idareleri tarafından Sayıştaya gönderilen idare faaliyet raporları, Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından Sayıştaya gönderilen Genel Faaliyet Raporu ve Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından Sayıştaya gönderilen Mahalli İdareler Genel Faaliyet Raporunda yer alan bilgilerin dış denetim sonuçları dikkate alınarak doğruluk ve güvenirliğinin değerlendirilmesi suretiyle hazırlanan rapordur.

2024 Yılı Faaliyet Genel Değerlendirme Raporu.pdf

Bu sayfada