2018 - KÜTAHYA İL ÖZEL İDARESİ.pdf

KÜTAHYA İL ÖZEL İDARESİ 2018 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Kasım 2019

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ ...................................................................................................... 1
2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU .................................................................................................. 7
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 7
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 7
5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ ........................................................................ 8
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 9
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 9
8. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 19
9. EKLER ........................................................................................................................................................ 24

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2018 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu ............................................................................... 4 Tablo 2: 2018 Yılı Ödenekler Tablosu ....................................................................................... 4 Tablo 3: 2018 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu ............................................................................... 5 Tablo 4: Tahsil Olunamayan Gelir Alacakları Tablosu ........................................................... 10

BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları

1. Tahsili Sağlanamayan Gelir Alacaklarının Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında Gerçek Durumu Yansıtmaması
2. Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında İzlenmekte Olan Yatırımlardan Tamamlananların, Bu Hesaptan Çıkarılarak İlgili Hesaplara Aktarılmaması
3. Maddi Duran Varlıkların Bir Kısmı İçin Amortisman Ayrılmaması, Amortisman Ayrılan Duran Varlıklara İlişkin Amortisman Tutarlarının İse Hatalı Olması
4. Kullanımı Kalmadığından Hurdaya Ayrılan Taşınırların Elden Çıkarılacak Varlıklar Hesabının Aracılığı Olmadan Gider Olarak Muhasebeleştirilmesi
5. Diğer Kamu İdarelerine Tahsisli Kullandırılan Taşınmazlarla İlgili Tahsis İşlemlerinin Muhasebeleştirilmemesi B. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
6. Jeotermal Kaynak Kullanan İşletmelerden Alınan İdare Payının Hesabında, Bu İşletmelerce Elde Edilen Tüm Gelirlerin Dikkate Alınmaması
7. Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ve Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının Bilançoda Birlikte Yer Alması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİ HAKKINDA BİLGİ 1.1. Mevzuat ve Görevler Kütahya İl Özel İdaresi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3'üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinden birisi olup, faaliyetlerini 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun verdiği yetki ve sorumluluklar çerçevesinde yürütmektedir. Bu itibarla il özel idareleri il halkının mahallî müşterek nitelikteki ihtiyaçlarını karşılamak üzere kurulan, karar organı olan il genel meclisi seçimle oluşturulan, idarî ve malî özerkliğe sahip kamu tüzel kişiliğidir. İl özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisi validir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 6’ncı maddesine göre İl Özel İdaresi, mahallî müşterek nitelikte olmak şartıyla; a) Gençlik ve spor, sağlık, tarım, sanayi ve ticaret; Belediye sınırları il sınırı olan Büyükşehir Belediyeleri hariç ilin çevre düzeni plânı, bayındırlık ve iskân, toprağın korunması, erozyonun önlenmesi, kültür, sanat, turizm, sosyal hizmet ve yardımlar, yoksullara mikro kredi verilmesi, çocuk yuvaları ve yetiştirme yurtları; ilk ve orta öğretim kurumlarının arsa temini, binalarının yapım, bakım ve onarımı ile diğer ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin hizmetleri il sınırları içinde, b) İmar, yol, su, kanalizasyon, katı atık, çevre, acil yardım ve kurtarma; orman köylerinin desteklenmesi, ağaçlandırma, park ve bahçe tesisine ilişkin hizmetleri belediye sınırları dışında, yapmakla görevli ve yetkilidir. Ayrıca bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları, kendi görev alanına giren sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskân, gençlik ve spor gibi hizmetler ile bu kurum ve kuruluşların ildeki tüm yapım, bakım ve onarım işlerini kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilir. Bakanlıklar ve merkezi idare kuruluşlarından aktarılan bu tür ödenekler ile gerçekleştirilecek yatırımlar il özel idarelerince tüm il sınırları içerisinde yapılabilmektedir. 10.07.2018 tarih 30474 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 97’nci maddesinde mahalli idareleri ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 bunların merkezi idare ile olan alaka ve münasebetlerini düzenlemek Çevre ve Şehircilik Bakanlığının görevleri arasında sayılmıştır. Bu amaçla İçişleri Bakanlığı bünyesinde bulunan Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü kaldırılarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı teşkilatı bünyesinde Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü kurulmuştur. Söz konusu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 100’üncü maddesinde de; mahalli idarelerin iş ve işlemlerine dair mevzuatla verilen görev ve hizmetleri yapmak yeni kurulan Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığına yerel yönetimler hakkında verilen yetki ve görevlerin yanında, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ile İçişleri Bakanlığına verilen il özel idaresinin teşkilatı ve işleyişi üzerinde düzenleme, izin ve onay verme görev ve yetkileri halen devam etmektedir. Bu itibarla 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idarelerinin organlarının çalışma usulleri, norm kadrolarının belirlenmesi, üst yönetici olarak vali ve genel sekreterin atanması, idari denetimi, bütçe ve muhasebe sisteminin oluşturulması, borçlanma izni, işletme ve şirket kurulması ile yurtdışı ilişkilerin yürütülmesi konuları da İçişleri bakanlığının vesayet denetimi altındadır. 1.2. Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları İl özel idaresinin organları, il genel meclisi, il encümeni ve validir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun “İl Genel Meclisi” başlıklı 9’uncu maddesi gereğince, İl Genel Meclisi İl Özel İdaresinin karar organıdır ve ildeki seçmenler tarafından seçilmiş üyelerden oluşur. İl encümeni ise valinin başkanlığında, genel sekreter ile il genel meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından seçeceği üç üye ve valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği iki üyeden oluşan il özel idaresinin icra organıdır. Vali, il özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Görev ve yetkileri 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 30’uncu maddesinde sayılan Vali, il özel idaresi teşkilatının en üst amiri olarak il özel idaresi teşkilatını sevk ve idare etmektedir. Genel sekreter, il özel idaresi hizmetlerini vali adına ve onun emirleri yönünde, mevzuat hükümlerine, il genel meclisi ve il encümeni kararlarına, il özel idaresinin amaç ve politikalarına, stratejik plan ve yıllık çalışma programına göre düzenler ve yürütür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 İl özel idaresi teşkilatı 5302 sayılı Kanun’un verdiği yetki ve sorumluluklar çerçevesinde norm kadro ilke ve standartlarına göre oluşturulur. Bu itibarla Kütahya İl Özel İdaresi memur, sözleşmeli personel ve işçi olarak teşkilatlandığı merkez ve tüm ilçelerde verdiği hizmetleri; Memur (657-4/A) olarak 1 genel sekreter, 1 genel sekreter yardımcısı, 13 birim müdürü ve 12 ilçe özel idare müdüründen oluşan, genel idare hizmetlerinde 79, teknik hizmetlerde 49, avukatlık hizmetlerinde 1, sağlık hizmetlerinde 1, yardımcı hizmetlerde 6 olmak üzere toplam 136 personel, Sözleşmeli personel (657-4/B) olarak 11 personel, İşçi (657-4/D) olarak ise 172 personel ile gerçekleştirmektedir. Karar organlarından olan il genel meclisi ise 37 üyeden oluşmaktadır. İl Özel İdaresi finansman ve ortaklık açısından İller Bankası, tahsisli ödenekler ve mali istatistiklerin takibi açısından Hazine ve Maliye Bakanlığı, tahsil edilen taşınmaz kültür varlıkları katkı payı açısından belediyeler, madenlerin ruhsat, denetim ve gelirleri açısından Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, üst yöneticileri açısından İçişleri Bakanlığı, köylere altyapı yatırımlarının götürülebilmesi açısından Köylere Hizmet Götürme Birlikleri ile bağlantı içerisinde olmakla beraber ilin mahalli ve müşterek ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla Milli Eğitim Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ve İl Belediyesi ile de bağlantı ve ilişki halindedir. 1.3. Mali Yapı Kütahya İl Özel İdaresi, faaliyetlerini 2018 yılı bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili kanunlarla merkezi idareden aktarılan diğer kaynaklarla yürütmektedir. Bu kapsamda Kütahya İl Özel İdaresinin 2018 yılı bütçesiyle 132.000.000,00 TL gelir ve ödenek öngörülmüş olup, 107.405.261,98 TL 2017 yılından devreden ödenek, 11.000.000,00 TL ek bütçe ve Merkezi İdare Bütçesinden kullanım amacı belirlenmiş yatırımlar için aktarılan toplam 126.792.266,78 TL ödenek ile birlikte yılı ödenekleri 377.197.528,76 TL’ye ulaşmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 Kütahya İl Özel İdaresinin sunulan mali tablolarına göre 2018 yılı gelir ve gider durumu aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1: 2018 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu Kodu Gelir Türü Tahmini (TL) Gerçekleşen (TL) 01 Vergi Gelirleri 315.000,00 193.908,26 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 4.045.000,00 10.738.131,41 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Diğer Gelirler (Tahsisli ) 0,00 126.792.266,78 05 Diğer Gelirler 127.640.000,00 139.909.526,37 06 Sermaye Gelirleri
TOPLAM Öz Gelir 132.000.000,00 150.841.566,04 TOPLAM Genel Gelir 132.000.000,00 277.633.832,82 Tablo 2: 2018 Yılı Ödenekler Tablosu Bütçe ile Verilen Ödenek (TL) Önceki Yıldan Devreden Ödenekler (TL) Ek Bütçe Merkezi İdareden Aktarılan Ödenekler (TL) Net Bütçe Ödeneği Toplamı (TL) Bütçe Gideri Toplamı (TL) İptal Edilen Ödenek Sonraki Yıla Devreden Ödenek (TL) 132.000.000,00 107.405.261,98 11.000.000,00 126.792.266,78 377.197.528,76 285.531.636,54 1.022.133,07 90.643.759,15 Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleştirilmesi 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 6'ncı maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıştır. Bu fıkra hükmünce aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleşen bütçe büyüklükleri arasında çok büyük farklılıklar oluşmaktadır. Bütçe hazırlık aşamasında merkezi yönetim kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karşılığında ne kadar ödenek gönderileceği bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleştirilmektedir. Dolayısıyla il özel idarelerinin yılı bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleşmeleri arasında fark bulunmaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Tablo 3: 2018 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu Kodu Gider Türü Bütçe Tahmini (TL) Gerçekleşen Gider (TL) 01 Personel Giderleri 17.458.950,00 52.404.545,44 02 Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet Prim Gideri 2.875.450,00 8.626.126,26 03 Mal ve Hizmet Alım Gideri 55.050.692,00 52.402.127,14 04 Faiz Giderleri 0,00 0,00 05 Cari Transferler 5.095.908,00 4.905.320,23 06 Sermaye Giderleri 30.069.000,00 151.586.328,95 07 Sermaye Transferi 14.850.000,00 15.607.188,52 09 Yedek Ödenekler 6.600.000,00 0,00 TOPLAM 132.000.000,00 285.531.636,54 Bütçe ile ilgili olsun ya da olmasın, kurumun faaliyetlerinden dolayı tahakkuk eden 2018 yılı Faaliyet Gideri 183.890.739,01 TL, Faaliyet Geliri 280.576.015,48 TL olup, Gelir Fazlası 96.685.276,47 TL olarak gerçekleşmiştir. Kütahya İl Özel İdaresinin ticari alanda faaliyet gösteren Kütahya Yoncalı Dübecik Kaplıcaları İşletmesi A.Ş. (hisse oranı % 64.33), Kütahya Porselen Sanayi A.Ş. (hisse oranı % 0,22275), Kütahya Tasarım Teknokent Yönetici A.Ş. (hisse oranı %20), Gökkirsan - Gökler Kireç Sanayi Ticaret .A.Ş. (hisse oranı % 0,40), Yapısan - Yapı Sanayi Tic. A.Ş. (hisse oranı %3,11) firmalarında ortaklığı bulunmaktadır. İdare Frigküm – Afyonkarahisar Eskişehir Kütahya İlleri Frigya Kültürel Mirasını Koruma ve Kalkınma Birliği ile Vilayetler Birliği üyesidir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kütahya İl Özel İdaresi mali işlemlerini 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. 5018 sayılı Kanun’un 49'uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49'uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe işlemlerine, hesap planlarına ve işlemlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılacak belgelerin şekil ve türlerine ilişkin düzenlemenin mahalli idareler için İçişleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiştir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıştır. Kütahya İl Özel İdaresinde mali işlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde İçişleri Bakanlığının sunduğu e-İçişleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve işlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleştirilmektedir. 2018 yılı denetimi kapsamında Kütahya İl Özel İdaresi tarafından “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutanağı • Alınan çekler sayım tutanağı • Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı • Teminat mektupları sayım tutanağı • Değerli kâğıtlar sayım tutanağı • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu • Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu • Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11'inci maddesinde, üst yöneticilerin idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri belirtilmektedir. Kütahya İl Özel İdaresinin 2018 yılı denetimi çerçevesinde kurum iç kontrol sistemine ilişkin aşağıdaki belirleme ve değerlendirmeler yapılmıştır. Kurum iç kontrol sisteminin gerektirdiği yasal yükümlülükleri büyük ölçüde yerine getirmiştir. İyi bir iç kontrol sisteminin varlığı kuşkusuz sadece yasal gerekliliklerin yerine getirilmesi değil, aynı zamanda yönetim kademesi ve çalışanlarca da bu yükümlülüklerin benimsenmesine bağlıdır. Etik sözleşmelerin imzalanarak personelin dosyalarına konulması da bu alandaki farkındalığın varlığını göstermektedir. Kütahya İl Özel İdaresince Görev, Yetki ve Çalışma Yönergesi hazırlanarak yürürlüğe girmiş, kurumda yürütülen faaliyetler çerçevesinde iş tanımları yapılmış, iş akış şemaları çıkartılmıştır. Ayrıca, idarece “Risk Strateji Belgesi” hazırlanarak, kurumun amaç ve hedeflerini engelleyecek risklerin tanımlanması da risk yönetimi açısından önemli bir gelişmedir. Aynı şekilde, üst yöneticinin onayıyla İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulunun kurulmuş olması, İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planlarının düzenli olarak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 hazırlanıyor olması, İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu tarafından yıllık olarak İç Kontrol Değerlendirme Raporu’nun hazırlanması iç kontrollerin işlerliğinin daha üst bir seviyeye taşınması açısından önem taşımaktadır. Özel İdarede iç denetçi kadrosu olmasına rağmen bu kadrolara atama yapılmamış ve İç Denetim Birimi oluşturulmamıştır. Özel İdarece kısmen eksikleri bulunmakla birlikte, mevzuat gerekliliklerine uygun olarak hazırlanan Stratejik Plan, yıllık uygulama planını içeren Performans Programı ile kurumun faaliyet sonuçlarını ve değerlendirmelerini içeren İdare Faaliyet Raporlarının varlığı performans yönetimi sistemini oluşturan önemli adımlardandır. Kurum, idare bütçesini stratejik plan ve programa uygun olarak hazırlamakta, stratejik planda yer alan amaçlar ve bu amaçlara yönelik hedef ve faaliyetlerini, bütçe kaynaklarını gözeterek belirlemektedir. Söz konusu tespitler ışığında, kurumun daha iyi bir yönetim oluşturma yolunda önemli ölçüde mesafe kaydettiği görülmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Kütahya İl Özel İdaresinin 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Tahsili Sağlanamayan Gelir Alacaklarının Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında Gerçek Durumu Yansıtmaması Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabını açıklayan “Hesabın niteliği” başlıklı 89’uncu maddesinde; “1) Bu hesap, mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen faaliyet alacaklarından takibe alınan tutarlar ile bunlardan yapılan tahsilat, tecil ve terkinlerin izlenmesi için kullanılır.” denilmekte, “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 90’ıncı maddesinin 1/a bendinde de Takibe alma işlemleri; “1) İlgili servislerce muhasebe servisine bildirilen takibe alınmış alacaklar, düzenlenecek muhasebe işlem fişi ile gelirlerden takipli alacaklar hesabına borç, ilgisine göre

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 gelirlerden alacaklar hesabı veya gelirlerden tecilli ve tehirli alacaklar hesabına alacak kaydedilerek takip kayıtları yapılır. İlgili servislerce takibe alma işlemi gün sonuna kadar muhasebeye bildirilir.” şeklinde açıklanmaktadır. Bu hükümden hareketle gelir alacaklarının öncelikle 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında tahakkuk kaydının gerçekleştirilmesini teminen birimlerce muhasebe servisine bilgi verilmesi gerekmektedir. Alacağın tahsilinin riskli duruma dönüştüğü hallerde de ilgili birimler durumu muhasebe servisinin bilgisine sunmalı, muhasebe servisi de tahakkuku yapılıp tahsil edilemeyen gelir alacaklarını 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabından 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabına taşıyarak muhasebe kayıtlarını gerçekleştirmelidir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Gelirlerin tarh, tahakkuk, tahsil iş ve işlemlerinden sorumlu olan görevliler bu işlemlerin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumludur.” denilerek bu hususta görevlilerin takip yükümlülüğünü hüküm altına almıştır. Kütahya İl Özel İdaresinin 2018 yılı sonunda düzenlenen mali tablolarında 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında 9.893.382,13 TL tutarında takipli gelir alacağı kayıtlıdır. Ancak takipli alacak haline dönüşmüş bu gelirler dışında, aşağıdaki tabloda ayrıntıları gösterilen gelir kalemlerinde de idarenin tahsil olunamayan gelir alacağı bulunmaktadır. Tahsili sağlanamadığından takipli gelir alacağına dönüşmüş bu gelirler 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı ile muhasebe kayıtlarına yansıtılmadığı gibi, tahakkuk ettiği esnada da tahsilinde bütçeye gelir kaydedilmek üzere 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile muhasebe kayıtlarına alınması gerekirken, bu kayıtlar da yapılmamıştır. Tablo 4: Tahsil Olunamayan Gelir Alacakları Tablosu ALACAĞIN NEV’İ TAHSİL OLUNAMAYAN GELİR ALACAKLARI TUTARI Ruhsat Müdürlüğünce Uygulanan İdari Para Cezaları 117.019,96 Jeotermal İdare Payı 110.708,46 Ticari Mülklerden Kira Alacağı 4.126.600,78 TOPLAM 4.354.329,20 Açıklanan nedenlerle, Kütahya İl Özel İdaresinin yılsonunda düzenlenen mali tabloları üzerinde, tahsili gerçekleştirilemediğinden takipli alacağa dönüşmüş gelir alacaklarını

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 göstermesi gereken 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı 4.354.329,20 TL farkla gerçek durumu yansıtmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; “121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında görülen fark ve işlem hataları için 2019 yılında gerekli düzeltmeler yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak bulgu konusu hususta idare ile görüş birliğine varılmıştır. Ancak 2018 yılı mali tablolarında 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı ile ilgili hata devam etmektedir. BULGU 2: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında İzlenmekte Olan Yatırımlardan Tamamlananların, Bu Hesaptan Çıkarılarak İlgili Hesaplara Aktarılmaması Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Hesap grubuna ilişkin işlemler ile ilgili 187’nci maddesinin 2’nci fıkrası b/1 bendinde Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenen maddi duran varlıkların, geçici kabul işlemi tamamlandıktan sonra ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılacağı belirtilmiştir. Aynı Yönetmelik’in 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabını açıklayan “Hesabın Niteliği” başlıklı 204’üncü maddesinde de; “Bu hesap, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılır.” denilerek bu hesabın yapımı süren yatırımlar için yapılan giderleri izlemek maksadıyla kullanılacağına açıklık getirilmiş, “Hesabın işleyişi” başlıklı 205’inci maddesinin (b) bendinde de, tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarların bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilmek suretiyle hesaptan çıkarılma yöntemi açıklanmıştır. Yönetmelik’in bu amir hükümlerine rağmen Kütahya İl Özel İdaresinin 2018 yılı muhasebe açılış kaydının 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında yer alan 76.150.726,71 TL tutarındaki çeşitli yatırımın yıl içinde işlem görmeden ve değişiklik göstermeden yılsonuna taşındığı görülmektedir. 76.150.726,71 TL tutarındaki yapılmakta olan yatırımlara ilişkin bu kayıtlardan 40.806.292,26 TL tutarındaki kısmı ise 2017 yılı başından beri hiçbir işlem görmeden muhasebe hesap bilgileri içerisinde yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Gerek 2017 yılı gerek 2018 yılı başından beri 2018 yılı sonuna kadar hiçbir işlem görmeden 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenen bu yatırımların, tamamlandığı halde ilgili hesaplara aktarılmayan yatırımlar olduğu düşünülmektedir. Muhasebe açısından, tamamlandığı halde 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenen yatırımlar, bir taraftan idarenin devam eden yatırımlarını olduğundan çok göstermekte, diğer taraftan idarenin diğer duran varlıklarına ilişkin muhasebe değerlerinin olduğundan eksik görülmesine neden olmaktadır. Zira tamamlanan yatırımlar 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabından düşülürken, idarenin başka bir duran varlığına dönüşmek durumundadır. Örneğin binalar, yollar vb. gibi. Bu nedenle, idarenin bahse konu yatırımları binalar, boru hatları, okullar, enerji tesisleri ve benzerleri olduğundan, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabına aktarılması gereken ve 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenmeye devam eden bu yatırımlar nedeniyle, muhasebe kayıtlarında 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının bakiyesi olması gerekenden fazla, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252 Binalar Hesabının bakiyesi ise olması gerekenden eksik görülmektedir. 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ile 252 Binalar Hesabında yer alan varlıklar için amortisman ayrılması da gerekeceğinden, 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenen yatırımlardan tamamlananların söz konusu varlık hesaplarına aktarılmaması 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabını da etkilemektedir. Aynı zamanda; Amortisman uygulaması sonucu Giderler Hesabına yansıması gereken amortisman giderleri kadar 630 Giderler Hesabı, Dönem sonunda 630 Giderler Hesabının yansıması sonucu oluşacak faaliyet sonuçlarını gösteren 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı, Faaliyet sonuçlarının bakiyeleri üzerinden değerlendirilecek dönem faaliyet sonucunu gösteren 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ya da 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-), ayrılması gereken amortisman tutarları kadar hatalı sonuç vermektedir. (İdare 2018 yılında olumlu faaliyet sonucu vermiştir.) Yılı dönem faaliyet sonucuna göre, yılı geçtikten sonra önceki yıllar faaliyet sonuçlarını takip etmek için kullanılan 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı ya da 580

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı (-) ile geçmiş yıllar olumlu ya da olumsuz faaliyet sonuçlarının 5 yıl sonunda net değere aktarılması gerektiğinden, 5 yıllık süreyi doldurmuş geçmiş dönemler için 500 Net Değer/Sermaye Hesabı da amortisman ayrılmamasından etkilenen hesaplardır. (İdare 2018 yılı öncesinde olumlu faaliyet sonucu vermiştir.) Yukarıda açıklanan nedenlerle Kütahya İl Özel İdaresinin yıl sonunda düzenlenen mali tabloları üzerinde 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-), 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı, 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı, 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı ve 500 Net Değer/Sermaye Hesabı gerçek durumu yansıtmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; 2019 yılında gerekli çalışmalar yapılarak bulgu konusu hususa ilişkin eksikliklerin giderileceği belirtilmektedir. Sonuç olarak bulgu konusu hususta idare ile görüş birliğine varılmıştır. Ancak 2018 yılı mali tablolarında 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-), 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı, 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı, 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı ve 500 Net Değer/Sermaye Hesabı ile ilgili hata devam etmektedir. BULGU 3: Maddi Duran Varlıkların Bir Kısmı İçin Amortisman Ayrılmaması, Amortisman Ayrılan Duran Varlıklara İlişkin Amortisman Tutarlarının İse Hatalı Olması Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 25 Maddi duran varlıklar hesap grubu ile ilgili ve” Hesap grubuna ilişkin işlemler” başlıklı 187’nci maddesinin (ç) bendinde, amortismana tabi varlıkların neler olduğu, bunlara ilişkin uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranlarına ilişkin esas ve usullerin Maliye Bakanlığınca belirleneceği, ayrılan amortismanların nasıl muhasebeleştirileceği ve varlıkların amortisman hesaplanmasına esas alınacak değerinin nasıl tespit edileceği ile ilgili hususlar hüküm altına alınmıştır. Maddi duran varlık bedellerinin ekonomik ömrü içerisinde giderleştirilmesi ve hesaben yok edilmesini izlemek için kullanılan 257 Birikmiş amortismanlar hesabı da aynı Yönetmelik’in 202 ve 203’üncü maddelerinde açıklanmıştır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Varlıklara ilişkin ilkeler” başlıklı 9'uncu maddesinin 1/d bendinde de;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 “Bilançoda duran varlıklar ana hesap grubu içinde yer alan maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile diğer duran varlıkların maliyetlerini, bunlardan yararlanılan dönemlere dağıtmak amacıyla, her dönem ayrılan amortismanların birikmiş tutarları bilançoda ayrıca gösterilir.” denildikten sonra hangi duran varlıkların amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin esas ve usuller ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranlarının duran varlık çeşitlerine göre Bakanlıkça belirleneceği hususu aynı Yönetmelik’in 29'uncu maddesinde hükme bağlanmıştır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin amortisman işlemlerine ilişkin hükümlerinde belirtilen, Maliye Bakanlığına tanınan amortisman süre, yöntem ve oranlarını belirleme yetkisi ise Bakanlığın Vergi Usul Kanunu’nun 318'inci maddesindeki yetkisinden gelmektedir. Maliye Bakanlığı bu yetkisini 333, 339, 365, 389, 399 ve 418 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri çıkartarak kullanmış ve tebliğ eki listelerde amortisman uygulamasına ilişkin gerekli açıklamalara yer vermiştir. Amortisman ve tükenme payı ayrılmasına ilişkin usul ve esaslar ile, uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranlarının neler olacağı ise 04.11.2015 tarih ve 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan “Amortisman ve Tükenme Payları” başlıklı 47 sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nde açıklanmıştır. Yukarıda açıklanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile bahsi geçen Vergi Usul Kanunu Tebliğleri ve Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin söz konusu hükümlerine aykırı olarak Kütahya İl Özel İdaresinin amortisman işlemlerine ilişkin şu hususlar tespit edilmiştir; a) Amortisman ve tükenme payı ayrılması gereken tüm maddi varlıklar için amortisman ayrılmamıştır. Örneğin 252 Binalar Hesabının “Konutlar” ve “Ticaret Amaçlı Binalar” alt hesap kodlarında kayıtlı varlıklar için amortisman ayrılmışken, “İdari Binalar” ile “Tarihi Ve Sanatsal Yapılar” alt hesap kodlarında kayıtlı varlıklar için amortisman ayrılmamıştır. Yine 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabının “Makineler ve Aletler” ile “Cihazlar ve Aletler” alt hesap kodlarında yer alan varlıklar için amortisman ayrılmışken, “Tesisler” alt hesap kodunda kayıtlı varlıklar için amortisman ayrılmamıştır. b) Amortismana tabi maddi varlığın kayıtlı değerinden fazla amortisman

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 ayrılmıştır. Örneğin 255 Demirbaşlar Hesabının “04- Beslenme, Gıda ve Mutfak Demirbaşları” alt hesap kodunda kayıtlı varlıkların muhasebe değeri 3.234,23 TL iken bu gurupta yer alan varlıklar için ayrılan toplam amortisman tutarı 3.661,07 TL’dir. Yine 255 Demirbaşlar Hesabının “02.01- Bilgisayarlar ve Sunucular” alt hesap kodunda kayıtlı varlıkların muhasebe değeri 399.387,41 TL iken bu gurupta yer alan varlıklar için ayrılan toplam amortisman tutarı 411.027,36 TL’dir. Aynı durum 255 Demirbaşlar Hesabının “02.02-Bilgisayar Çevre Birimleri” alt hesap kodunda 147.815,53 TL değerle kayıtlı varlıklar için 167.171,62 TL amortisman ayrılması şeklinde de kendini göstermektedir. Kütahya İl Özel İdaresinin maddi varlıklarından bir kısmı için amortisman ayrılmaması, bir kısmı için de varlığın kayıtlı değerinden fazla amortisman ayrılması 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabını etkilemektedir. Aynı zamanda amortisman uygulaması sonucu Giderler Hesabına yansıması gereken amortisman giderleri kadar 630 Giderler Hesabı, Dönem sonunda 630 Giderler Hesabının yansıması sonucu oluşacak faaliyet sonuçlarını gösteren 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı, Faaliyet sonuçlarının bakiyeleri üzerinden değerlendirilecek dönem faaliyet sonucunu gösteren 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ya da 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-), ayrılması gereken amortisman tutarları ya da fazla ayrılan amortisman tutarları kadar hatalı sonuç vermektedir. (İdare 2018 yılında olumlu faaliyet sonucu vermiştir.) Yılı dönem faaliyet sonucuna göre, yılı geçtikten sonra önceki yıllar faaliyet sonuçlarını takip etmek için kullanılan 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı ya da 580 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı (-) ile geçmiş yıllar olumlu ya da olumsuz faaliyet sonuçlarının 5 yıl sonunda net değere aktarılması gerektiğinden, 5 yıllık süreyi doldurmuş geçmiş dönemler için 500 Net Değer/Sermaye Hesabı da amortisman ayrılmamasından etkilenen hesaplardır. (İdare 2018 yılı öncesinde olumlu faaliyet sonucu vermiştir.) Açıklanan nedenlerle Kütahya İl Özel İdaresinin yıl içinde ve yıl sonunda düzenlenen mali tablolarında 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-), 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı, 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı ve 500 Net Değer/Sermaye Hesabı gerçek durumu yansıtmamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 Kamu idaresi cevabında; Kütahya İl Özel İdaresinde mevcut varlıklar için, 2019 yılında Yönetmelik ve Tebliğ hükümlerine uygun amortisman işlemlerinin yapılacağı belirtilmektedir. Sonuç olarak bulgu konusu hususta idare ile görüş birliğine varılmıştır. Ancak 2018 yılı mali tablolarında 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-), 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı, 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı ve 500 Net Değer/Sermaye Hesabı ile ilgili hata devam etmektedir. BULGU 4: Kullanımı Kalmadığından Hurdaya Ayrılan Taşınırların Elden Çıkarılacak Varlıklar Hesabının Aracılığı Olmadan Gider Olarak Muhasebeleştirilmesi Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabını açıklayan “Hesabın niteliği” başlıklı 224’üncü maddesinde; “(1) Bu hesap, çeşitli nedenlerle kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların izlenmesi için kullanılır.” denilmekte, “Hesabın işleyişi” başlıklı 225’inci maddesinde kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların bu hesaba kaydolunması, bu hesapta kayıtlı varlıklardan satılmak veya bedelsiz olarak devredilmek suretiyle elden çıkarılanların muhasebeleştirilmesi ve bu işlemlere ilişkin amortisman tutarlarının hangi şekilde kayıtlara alınacağına dair açıklamalar yapılmaktadır. Bu hükümlerden hareketle, kullanım olanağı kalmadığından yok edilmesi, satılması veya bir başka kuruma devredilmesi öngörülen taşınırların öncelikle 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabına alınması ve devamında bunlara ilişkin ayrılmış amortisman tutarlarının da 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabından çıkarılarak 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabına aktarılması gerekmektedir. Bu hesapta kayıtlı varlıklardan satılmak suretiyle veya başka şekillerde elden çıkarılanların da, yine bu hesabın işleyişine ilişkin hükümler ışığında, söz konusu varlığın kayıtlı değeri, ayrılmış amortisman tutarı ve bedelli veya bedelsiz çıkış şekline göre gerçekleşen gelir ya da gider ile birlikte muhasebeleştirmesi gerekmektedir. 2018 yılı içinde, Kütahya İl Özel İdaresinin maddi duran varlıklarından taşınır işlem fişi düzenlenmek suretiyle kayıttan düşümü yapılanların, yalnızca ilgili maddi duran varlık hesabı ve 630 Giderler Hesabı ile ilişkilendirilmek suretiyle çıkış kayıtlarının muhasebe işlemlerine yansıtıldığı görülmüştür. 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabının

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 aracılığı olmadan gerçekleştirilen bu işlemler Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırılık teşkil ettiği gibi söz konusu varlıklardan satışa konu olabileceklere ilişkin gelir takibine de engel olmaktadır. Açıklanan nedenlerle Kütahya İl Özel İdaresinin yılsonunda düzenlenen mali tabloları üzerinde 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabının yer almaması, gerçek durumu yansıtmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; “2019 yılında 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabının işletilmesi yönünde gerekli çalışmalar yapılacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak bulgu konusu hususta idare ile görüş birliğine varılmıştır. Ancak 2018 yılı mali tablolarında 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı ile 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabının yer almaması ile ilgili hata devam etmektedir. BULGU 5: Diğer Kamu İdarelerine Tahsisli Kullandırılan Taşınmazlarla İlgili Tahsis İşlemlerinin Muhasebeleştirilmemesi 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 64/d maddesi uyarınca il özel idareleri kendilerine ait taşınmaz malları aslî görev ve hizmetlerinde kullanmak ve süresi 25 yılı geçmemek üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlara tahsis edebilir. Diğer taraftan kamu kurum ve kuruluşları tarafından görev alanına giren işlerde kullanılmak üzere il özel idarelerine de taşınmaz tahsisi yapılabilir. Bu meyanda tahsis edilen veya tahsisli kullanılan taşınmazların mali tablolarda görünmesini teminen gerekli muhasebe kayıtların yapılması gerekmektedir. Nitekim, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 130 ve 132’nci maddeleri ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 188, 189, 190, 191 ve 192’nci maddelerinde tahsis edilen taşınmazların niteliklerine göre, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252 Binalar Hesabında izleneceği belirtilmiştir. Bu amaçla Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planında yardımcı hesaplar belirlenmiş ve tesis edilen 02 Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar, 03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar yardımcı hesaplarında kamu idaresince takip edileceği hükmüne yer verilmiştir. Diğer taraftan 10.10.2006 tarih ve 26315 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Tahsis ve Devri Hakkında Yönetmelik’in “Tahsisli taşınmaza ilişkin giderler” başlıklı 7’nci maddesinin;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 “(1) Tahsisli taşınmazlarla ilgili olarak harcamalara katılma payı da dâhil olmak üzere her türlü malî yükümlülükler ve diğer giderler, tahsis yapılan kamu idaresi tarafından ödenir.” hükmünce de tahsisli taşınmazlar ile ilgili her türden giderin tahsis yapılan kurum tarafından karşılanması, dolayısıyla da muhasebe kayıtlarının tesis edilen bu işlemlere göre gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu haliyle de tahsisli taşınmazların tahsis bilgisinin muhasebe kayıtlarında ilgili yardımcı hesaplarda belli edilmesi, idarenin tahsise konu taşınmazları üzerindeki malî yükümlülükleri açısından anlam kazanmaktadır. Yine 27.04.2015 tarih ve 4167 sayılı Muhasebat Genel Müdürlüğü yazısında, herhangi bir taşınmazı tahsisli kullanan ve kullandıran kurumların muhasebe kayıtlarını nasıl gerçekleştireceğine dair açıklamalar yapılmış ve örneklere yer verilmiştir. Aynı yazıda “1.3.Tahsis işleminin muhasebeleştirilmesi” başlığı altında; “Taşınmaz maliki kamu idaresi tarafından tahsis işlemine ilişkin belgeler muhasebe birimine verildiğinde; 500-Net Değer Hesabına (11.Tahsis Edilen Taşınmazlar) borç, ilgisine göre 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252-Binalar Hesabına (02.Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar) alacak; varsa taşınmaza ilişkin amortisman tutarları 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına borç, 500-Net Değer Hesabına (13.Tahsis Edilen Taşınmazlar İçin Ayrılmış Amortisman Tutarı) alacak kaydedilecektir. Bu kayıtlar taşınmazın mülkiyet kayıtlarının bulunduğu muhasebe birimlerince yapılacaktır. Taşınmazın tahsis edildiği kamu idaresi tarafından tahsis işlemine ilişkin belgeler muhasebe birimine verildiğinde; ilgisine göre 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252-Binalar Hesabına (03.Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar) borç, 500-Net Değer Hesabına (12.Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar) alacak; varsa taşınmaza ilişkin amortisman tutarları 500-Net Değer Hesabına (13.Tahsis Edilen Taşınmazlar İçin Ayrılmış Amortisman Tutarı) borç, 257-Birikmiş Amortismanlar Hesabına alacak kaydedilecektir. Bu kayıtlar taşınmazı tahsisli olarak kullanan idarenin taşınmaza ilişkin harcamalarını muhasebeleştiren ilgili muhasebe birimlerince yapılacaktır.” denildiğinden, taşınmaz tahsis eden ya da taşınmaz tahsisi sağlanan her iki taraftaki idarelerin muhasebe kayıtları açısından, 500 Net Değer Hesabı ve 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabının tahsis işleminin sonuçlarından etkilendiği açıktır. Amortisman giderleri de yılsonunda 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı veya 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabına etki etmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 Diğer kamu idarelerinin mülkiyetinde olan ve Kütahya İl Özel İdaresine tahsisen kullandırılan taşınmazlar, muhasebe kayıtlarında ilgili hesapların 03-Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar yardımcı hesap kodu ile izlenmektedir. Ancak Kütahya İl Özel İdaresinin mülkiyetinde olmakla birlikte diğer kamu kurumlarına tahsisli kullandırılan taşınmazların, yukarıda açıklanan esaslara göre ilgili hesapların 02 Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar yardımcı hesap kodunda muhasebe kayıtları gerçekleştirilmesi gerekirken bu kayıtlar yapılmamıştır. Kütahya İl Özel İdaresinin muhasebe kayıtlarında 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabında 02 kodlu yardımcı hesap kullanılmadığından idarece diğer kurumlara tahsis olunan taşınmazlar hakkında doğru ve güvenilir bilgi alınamamaktadır. Aynı nedenle Kütahya İl Özel İdaresinin mali tablolarında 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı ve 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı (idare 2018 yılı sonunda olumlu faaliyet sonucu vermiştir) gerçek durumu yansıtmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; İl Milli Eğitim Müdürlüğüne tahsisli olarak kullandırılan taşınmazların Emlak ve İstimlak Müdürlüğü tarafından gerekli işlemlerinin tamamlanmasını müteakip muhasebeleştirme işlemlerinin gerçekleştirileceği belirtilmektedir. Sonuç olarak bulgu konusu hususta idare ile görüş birliğine varılmıştır. Ancak 2018 yılı mali tablolarında 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı ve 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ile ilgili hata devam etmektedir. 8. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Jeotermal Kaynak Kullanan İşletmelerden Alınan İdare Payının Hesabında, Bu İşletmelerce Elde Edilen Tüm Gelirlerin Dikkate Alınmaması 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu gereğince çıkartılan Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliği’nin 20’nci maddesi hükümlerince jeotermal kaynakları kullanan gerçek ve tüzel kişilerin işletme ve tesislerinin gayrisafi hâsılatlarından %1 idare payı tahsil edilmesi gerekmektedir. Söz konusu Yönetmelik’in 4’üncü maddesinin (k) bendinde “gayrisafi hasılat”;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 “Kaynaklardan sınai ve/veya ticari ciro oluşturmak üzere yararlanan işletmenin kaynaklarla ilgili toplam yıllık cirosu olup, tesislere ait tahakkuk eden her türlü mal ve hizmet satış bedelleri, faizler ile kira gelirlerinin dahil olduğu miktar” olarak tanımlanmıştır. Yukarıda belirtilen hükümler gereğince jeotermal kaynak kullanan işletmelerin söz konusu işletmenin faaliyet gösterdiği yerde elde ettiği tüm kazançlar gayrisafi hasılatın hesabında dikkate alınmak durumundadır. Yani gayrisafi hasılat sadece termal su kullandırılması suretiyle elde edilen gelir (banyo, hamam, sauna vb.) değil, termal kaynağın kullandırıldığı alandaki tüm faaliyetlerden elde edilen gelir (konaklama, masaj, büfe, restoran, devremülk kiralanması vb.) üzerinden hesaplanmalıdır. Hatta bu şekilde elde edilen nakdin işletilmesinden kaynaklanan faiz gelirleri de bahse konu gayrisafi hasılatın hesabına dahildir. %1 oranında alınacak idare payı, işletmelerin bir önceki yıl gelir cetvelinde yer alan tüm bu gelir kalemleri üzerinden hesaplanmak durumundadır. Kütahya İl Özel İdaresinin görev alanını oluşturan Kütahya İli sınırları içindeki termal alanların işletilmesinden elde edilen hasılattan alınması gereken idare payının hesabında, gayrisafi hasılat kavramının, çoğunlukla termal su kullanımından elde edilen gelirler olarak değerlendirildiği ve termal su kullanılan alanlarda elde edilen diğer gelirlerin dikkate alınmadığı görülmüştür. Termal su kullanılan, gerçek ya da tüzel kişilere ait işletme alanlarından alınması gereken idare payının hesabında yukarıda açıklandığı üzere bu alanlarda elde edilen tüm gelirlerin dikkate alınmaması Yönetmelik hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. Kamu idaresi cevabında; “2019 yılından itibaren Jeotermal kaynak kullanan işletmelerden alınan idare payı hesabında, 5686 sayılı Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu gereğince çıkartılan Jeotermal Kaynaklar ve Doğal Mineralli Sular Kanunu Uygulama Yönetmeliği'nin 4’üncü maddesinin (k) bendi uyarınca, bu işletmelerce elde edilen tüm gelirleri dikkate alınacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak bulgu konusu hususta idare ile görüş birliğine varılmıştır. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 BULGU 2: Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ve Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının Bilançoda Birlikte Yer Alması Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 59 Dönem Faaliyet Sonuçları hesap grubunu açıklayan 360’ıncı maddesinde; “(1) Bu hesap grubu, dönem olumlu veya olumsuz faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılır. (2) Dönem faaliyet sonuçları sonucun olumlu veya olumsuz olmasına göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-)” denilerek dönem sonunda faaliyet sonuçlarının olumlu veya olumsuz olabileceğine, niteliğine göre de faaliyet sonucunun ilgili hesaba kaydedileceğine açıklık getirilmiştir. Ancak Kütahya İl Özel İdaresi 2018 yılı Bilançosu ve Faaliyet Sonuçları Tablosu incelendiğinde, kurumun birimleri arasında yer alan İlçe Özel İdare Müdürlüklerinde gerçekleşen olumsuz faaliyet sonucu ile İl Özel İdaresinde gerçekleşen olumlu faaliyet sonucunun karşılıklı mahsubu gerçekleştirilmeden hem 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı hem de 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı ile bilançoya yansıtıldığı görülmüştür. Bir idarenin faaliyetlerinden kaynaklanan sonucun aynı anda hem olumlu hem de olumsuz olarak gerçekleşmesi mümkün olamayacağından, Kütahya İl Özel İdaresi 2018 yılı bilançosunda 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ve 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabının bir arada gösterilmesinin yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; E-İçişleri Analitik Muhasebe programında İl Özel İdaresi ile İlçe Özel İdareleri ayrı ayrı işlem olarak görüldüğünden ve İlçe Özel İdarelerine ait faaliyet sonuçları 591 Olumsuz Faaliyet Sonucu hesabında izlendiğinden, sistemsel olarak yıl sonu bilançosunda her iki hesabın birlikte yer aldığı, İl Özel İdaresi olarak bu hesaplara müdahale yetkilerinin bulunmadığı belirtilmektedir. Sonuç olarak 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ve 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının bilançoda birlikte yer almaması gerektiği hususunda idare ile görüş

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 birliğine varılmıştır. Ancak e-içişleri sisteminin olumlu ve olumsuz faaliyet sonuçlarını bilançoda bir arada göstermesi Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırıdır ve 2017 yılı mali tablolarında 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ile 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı gerçek durumu yansıtmamaktadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 49’uncu ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 48’inci maddeleri uyarınca mahalli idarelerde hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde hazırlanmasına temel olacak şekilde çıkarılması amacına yönelik olarak Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği İçişleri Bakanlığınca çıkarılmıştır. Bu yönetmelik kapsamında yapılacak işlem ve kayıtlar bilgi teknolojilerinden yararlanarak hazırlanan programlar ile yapılmaktadır. İl özel idarelerinin kullanması amacıyla İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan e-içişleri sistemi Bütçe ve Muhasebe Modülü ile kayıt ve işlemler yapılmaktadır. Ancak sistem devreye girdiği 2009 yılından bu yana ihtiyaçları karşılayacak ölçüde geliştirilememiştir. Bulgu konusu hususla birlikte raporun diğer maddelerinde yer alan mali tablolarla ilgili hataların bu sistemden kaynaklandığı idarelerce belirtilmekle birlikte sorun aktarma ve giderme konusunda il özel idarelerinin vesayet kuruluşu olan İçişleri Bakanlığınca yeteri kadar dikkate alınmadığı anlaşılmaktadır. İl özel idarelerinin herhangi bir tasarruf yetkisi bulunmaması göz önüne alındığında bu sistem hatalarının söz konusu bakanlıkça düzeltilmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 9. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR KÜTAHYA İL ÖZEL İDARESİ 2018 YILI BİLANÇOSU AKTİF Cari Yıl 2018 PASİF Cari Yıl 2018 TL TL 1 DÖNEN VARLIKLAR 140.838.627,17 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 22.659.004,57 10 HAZIR DEĞERLER 126.822.417,55 30 KISA VADELİ İÇ MALİ BORÇLAR 0,00 102 BANKA HESABI 126.822.417,55 300 BANKA KREDİLERİ HESABI 0,00 103 VERİLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMİRLERİ HESABI ( - ) 0,00 303 KAMU İDARELERİNE MALİ BORÇLAR HESABI 0,00 12 FAALİYET ALACAKLARI 10.822.365,60 32 FAALİYET BORÇLARI 1.219.590,61 120 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 0,00 320 BÜTÇE EMANETLERİ HESABI 1.219.590,61 121 GELİRLERDEN TAKİPLİ ALACAKLAR HESABI 9.893.382,13 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 17.476.637,94 126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 928.983,47 330 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 2.729.754,67 13 KURUM ALACAKLARI 90.000,00 333 EMANETLER HESABI 14.746.883,27 137 TAKİPTEKİ KURUM ALACAKLARI HESABI 90.000,00 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 3.957.525,07 14 DİĞER ALACAKLAR 316.008,72 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 1.935.899,59 140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR HESABI 316.008,72 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABI 365.719,88 15 STOKLAR 2.515.941,73 362 FONLAR VEYA DİĞER KAMU İDARELERİ ADINA YAPILAN TAHSİLAT HESABI 140.465,37 150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 2.515.941,73 363 KAMU İDARELERİ PAYLARI HESABI 105.035,54 16 ÖN ÖDEMELER 271.893,57 368 VADESİ GEÇMİŞ, ERTELENMİŞ VEYA TAKSİTLENDİRİLMİŞ VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER HESABI 1.410.404,69 160 İŞ AVANS VE KREDİLERİ HESABI 0,00 38 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 5.250,95 162 BÜTÇE DIŞI AVANS VE KREDİLER HESABI 271.893,57 380 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER HESABI 5.250,95 165 MAHSUP DÖNEMİNE AKTARILAN AVANS VE KREDİLER HESABI 0,00 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 13.135.594,56 2 DURAN VARLIKLAR 659.698.408,58 40 UZUN VADELİ İÇ MALİ BORÇLAR 5.503.115,08 22 FAALİYET ALACAKLARI 17.080.329,61 400 BANKA KREDİLERİ HESABI 56.733,53 220 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 17.080.329,61 403 KAMU İDARELERİNE MALİ BORÇLAR HESABI 5.446.381,55 24 MALİ DURAN VARLIKLAR 17.813.606,70 43 DİĞER BORÇLAR 702.623,33 240 MALİ KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER HESABI 16.327.308,26 430 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 702.623,33 241 MAL VE HİZMET ÜRETEN KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER HESABI 1.486.298,44 47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 6.929.856,15 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 624.804.472,27 472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 6.929.856,15 250 ARAZİ VE ARSALAR HESABI 35.726.184,61 48 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 0,00 251 YERALTI VE YERÜSTÜ DÜZENLERİ HESABI 202.934.225,87 480 GELECEK YILLARA AİT GELİRLER HESABI 0,00 252 BİNALAR HESABI 72.886.033,93 5 ÖZ KAYNAKLAR 764.742.436,62 253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI 25.909.982,75 50 NET DEĞER 151.061.078,44

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 254 TAŞITLAR HESABI 20.927.155,84 500 NET DEĞER HESABI 151.061.078,44 255 DEMİRBAŞLAR HESABI 3.294.202,63 51 DEĞER HAREKETLERİ 0,00 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -44.229.888,76 511 MUHASEBE BİRİMLERİ ARASI İŞLEMLER HESABI 0,00 258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 307.356.575,40 519 DEĞER HAREKETLERİ SONUÇ HESABI 0,00 26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 0,00 57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI 668.288.117,45 260 HAKLAR HESABI 757.880,23 570 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI HESABI 668.288.117,45 268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI ( - ) -757.880,23 58 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ FAALİYET SONUÇLARI

151.292.035,74 580 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ FAALİYET SONUÇLARI HESABI ( - )

151.292.035,74 59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI 96.685.276,47 590 DÖNEM OLUMLU FAALİYET SONUCU HESABI 132.974.122,52 591 DÖNEM OLUMSUZ FAALİYET SONUCU HESABI ( - ) -36.288.846,05 AKTİF TOPLAMI 800.537.035,75 PASİF TOPLAMI 800.537.035,75
NAZIM HESAPLAR 102.938.760,69 NAZIM HESAPLAR 102.938.760,69 TL TL 910 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI HESABI 19.579.182,25
911 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI EMANETLERİ HESABI 19.579.182,25 920 GİDER TAAHHÜTLERİ HESABI 63.666.812,07
921 GİDER TAAHHÜTLERİ KARŞILIĞI HESABI 63.666.812,07 990 KİRAYA VERİLEN, İRTİFAK HAKKI TESİS EDİLEN MADDİ DURAN VARLIKLARIN KAYITLI DEĞERİ 19.692.766,37
999 DİĞER NAZIM HESAPLAR KARŞILIĞI HESABI 19.692.766,37
GENEL TOPLAM : 903.475.796,44 GENEL TOPLAM : 903.475.796,44

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 KÜTAHYA İL ÖZEL İDARESİ 2018 YILI FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU H. Kodu Yardımcı Hesap GELİRİN TÜRÜ 2016 Yılı (TL) 2017 Yılı (TL) Cari Yıl (2018) (TL) Kod.1 Kod.2 Kod.3 Kod.4 600 01 0 0 0 Vergi Gelirleri 198.843,78 2.407.314,79 193.908,26 600 03 0 0 0 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 20.466.387,63 5.697.935,62 11.822.772,27 600 04 0 0 0 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 110.899.006,81 121.337.329,62 126.792.266,78 600 05 0 0 0 Diğer Gelirler 102.949.833,57 116.156.120,48 141.727.069,01 600 11 0 0 0 Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri 0,00 2.608.859,00 0,00 600 25 0 0 0 Kamu İdarelerinden Bedelsiz Olarak Alınan Mali Olmayan Varlıklardan Elde Edilen Gelirler 0,00 7.339,60 39.999,16 GELİRLER TOPLAMI: 234.514.071,79 248.214.899,11 280.576.015,48
H. Kodu Yardımcı Hesap GİDERİN TÜRÜ 2016 Yılı (TL) 2017 Yılı (TL) Cari Yıl (2018) (TL) Kod.1 Kod.2 Kod.3 Kod.4 630 01 0 0 0 Personel Giderleri 47.265.654,23 47.334.623,09 53.673.755,29 630 02 0 0 0 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 5.718.994,75 7.331.347,27 8.626.126,26 630 03 0 0 0 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 37.569.932,15 31.937.540,67 35.714.867,60 630 04 0 0 0 Faiz Giderleri 0,00 0,00 0,00 630 05 0 0 0 Cari Transferler 1.710.538,35 3.264.914,17 2.807.049,83 630 07 0 0 0 Sermaye Transferleri 16.350.775,78 17.528.213,23 16.001.394,02 630 11 0 0 0 Değer Ve Miktar Değişimleri Giderleri 4.089.231,00 2.767.162,17 2.366.616,35 630 12 0 0 0 Gelirlerin Ret Ve İadesinden Kaynaklanan Giderler 173.221,70 27.181,50 158.274,83 630 13 0 0 0 Amortisman Giderleri 14.066.829,13 3.662.813,16 13.162.968,80 630 14 0 0 0 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 12.228.859,96 17.162.201,76 49.842.518,54 630 20 0 0 0 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler 414.290,71 0,00 0,00 630 25 0 0 0 Kamu İdarelerine Bedelsiz Olarak Devredilen Mali Olmayan Varlıklardan Kaynaklanan Giderler 1.307.873,64 543.323,99 78.875,49 630 30 0 0 0 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 0,00 0,00 58.292,00 630 99 0 0 0 Diğer Giderler 0,00 139.493,42 1.400.000,00 GİDERLER TOPLAMI : 140.896.201,40 131.698.814,43 183.890.739,01 FAALİYET SONUCU (+ / -) 96.685.276,47

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 EK 2: İZLEME Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare Tarafından Yapılan İşlem Açıklama Kiraya Verilen Taşınmazların Kayıtlı Değerlerinin Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabında, Kira Bedellerinin de Maddi Duran Varlıkların Kira Ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabında İzlenmemesi 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ve Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının Birlikte Kullanılması 2016 Yerine Getirilmedi 2018 yılı Sayıştay Denetim Raporunun Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler Bölümünde bulgu yapılmıştır. Bulgu Md:2 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 6’ncı maddesi kapsamında Bakanlık ve Merkezi İdare Kuruluşlarınca İl Özel İdarelerince Gerçekleştirilmek Üzere Aktarılan Yatırım Ödeneklerinin Tekrar Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarılması 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Katı Atık Hizmetlerinin Yüksek Maliyetlerle Yerine Getirilmesi 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununun 18’inci Maddesinin Üçüncü Fıkrasında Sayılan Köye Yönelik Hizmetlere İlişkin Yapım, Bakım ve Onarım İşleri, Bölünmüş Yol, Elektrifikasyon, Köy Yolu, İçme Suyu, Sulama Suyu ve Kanalizasyon Yatırımları Dışındaki İşler ve Köylere İlişkin Olmayan İşler İçin Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarmalar Yapılması 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununun 18’nci Maddesinin Beşinci Fıkrasında Yer Alan Hüküm Gereği İl Genel Meclisinin Belirleyeceği Esaslara Uygun Olarak Köylere Hizmet Götürme Birliklerinin Sunacağı Yatırım Planı, Yıllık Çalışma Programı ve Uygulama Projelerine Bağlı İşler Yerine İhtiyaç, Yardım Gibi Genel İfadelerle veya Bazı Kurumların Bütçelerinden Karşılanmayan İhtiyaçları İçin Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Ödenek Aktarılması 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi 6360 Sayılı Kanun İle Kapatılarak Varlıkları, Borçları Ve Alacakları İle Birlikte İl Özel İdaresine Devredilen Belde Belediyelerinin Alacaklarının Hukuki Takibinin Yapılmaması 2016 Kısmen Yerine Getirildi Tahsil olunamayan alacaklar yasal takibe alınmıştır. Ancak bunlardan tahsili imkansız hale dönüşenler için henüz herhangi bir işlem yapılmamıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 Kütahya İl Özel İdaresinin Mülkiyetinde Bulunan Taşınmazların Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik Hükümlerine Göre Yapılması Gereken Envanter ve Değerleme İşlemlerinin Tamamlanmaması ve İlgili Hesaplara Kaydının Yapılmaması Nedeniyle Mali Tablolarda Taşınmazlarla İlgili Hesapların Doğru Bilgi Sunamaması 2016 Kısmen Yerine Getirildi İdarece, 2016 yılında denetim raporuna konu edilen husus ile ilgili olarak çalışmalar halen sürdürülmektedir. Yoksullara Verilen Mikro Kredinin Takipteki Kurum Alacakları Hesabında Takip Edilmemesi 2016 Kısmen Yerine Getirildi Vakıf aracılığı ile kullandırılan mikro kredilerin idare hesaplarında muhasebeleştirilmesi sağlanmış, kullandırılan tutarın iadesi hususunda gerekli girişimlerde bulunulmuştur. İade işlemi tamamen gerçekleşmediğinden kısmen düzeltilen husus olarak değerlendirilmiştir. Kütahya İl Özel İdaresince Diğer Kamu İdarelerine Tahsis Edilen Taşınmazlarla İlgili Tahsis İşlemlerinin Muhasebeleştirilmemesi 2016 Yerine Getirilmedi 2018 yılı Sayıştay Denetim Raporunun Denetim Görüşünün Dayanakları Bölümünde bulgu yapılmıştır. Bulgu Md:5

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kütahya İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 6360 sayılı Kanun ile Kapatılarak İl Özel İdaresine Devredilen Belde Belediyelerinin Alacaklarının Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı ve Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabında İzlenmemesi 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Kütahya İl Özel İdaresinin Sermaye İştirakinin Bulunduğu Organize Sanayi Bölgelerindeki Ortaklık Payının Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında İzlenmemesi 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi 6360 sayılı Kanun ile Kapatılarak İl Özel İdaresine Devredilen Belde Belediyelerinin Devralınan Yapılandırılmış Kurum Borçlarının Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabında veya Kamuya Olan Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Borçlar Hesabında İzlenmemesi 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Maddi Duran Varlıklar Hesap Grubu İçerisinde Yer Alan Taşınmazlar İçin Amortisman Ayrılmaması 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi İller Bankası Anonim Şirketindeki Ortaklık Payının Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında Eksik Görülmesi 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Muhasebe Kaydının Yapılması Sırasında Net Değer Hesabı Yerine Giderler Hesabına Borç Kaydı Yapılması ve Yıl Sonunda Karşılık Tutarlarının Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında Güncellenmemesi 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi