KARABÜK İL ÖZEL İDARESİ 2018 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Kasım 2019
İÇERİK KARABÜK İL ÖZEL İDARESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 KARABÜK İL ÖZEL İDARESİ 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 25
KARABÜK İL ÖZEL İDARESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1:2018 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu ................................................................................ 4 Tablo 2:2018 Yılı Ödenekler Tablosu ........................................................................................ 4 Tablo 3:2018 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu ................................................................................ 4
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünün Dayanakları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 ve bunların merkezi idare ile olan alaka ve münasebetlerini düzenlemek Çevre ve Şehircilik Bakanlığının görevleri arasında sayılmıştır. Bu amaçla İçişleri Bakanlığı bünyesinde bulunan Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü kaldırılarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı teşkilatı bünyesinde Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü kurulmuştur. Söz konusu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 100’üncü maddesinde de; mahalli idarelerin iş ve işlemlerine dair mevzuatla verilen görev ve hizmetleri yapmak yeni kurulan Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığına yerel yönetimler hakkında verilen yetki ve görevlerin yanında, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ile İçişleri Bakanlığına verilen il özel idaresinin teşkilatı ve işleyişi üzerinde düzenleme, izin ve onay verme görev ve yetkileri halen devam etmektedir. Bu itibarla 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idarelerinin organlarının çalışma usulleri, norm kadrolarının belirlenmesi, üst yönetici olarak vali ve genel sekreterin atanması, idari denetimi, bütçe ve muhasebe sisteminin oluşturulması, borçlanma izni, işletme ve şirket kurulması ile yurtdışı ilişkilerin yürütülmesi konuları da İçişleri Bakanlığının vesayet denetimi altındadır. 1.2.Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları İl özel idaresinin organları, il genel meclisi, il encümeni ve validir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun “İl Genel Meclisi” başlıklı 9’uncu maddesi gereğince, İl Genel Meclisi İl Özel İdaresinin karar organıdır ve ildeki seçmenler tarafından seçilmiş üyelerden oluşur. İl encümeni ise valinin başkanlığında, genel sekreter ile il genel meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından seçeceği üç üye ve valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği iki üyeden oluşan il özel idaresinin icra organıdır. Vali, il özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Görev ve yetkileri 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 30’uncu maddesinde sayılan Vali, il özel idaresi teşkilâtının en üst amiri olarak il özel idaresi teşkilâtını sevk ve idare etmektedir. Genel sekreter, il özel idaresi hizmetlerini vali adına ve onun emirleri yönünde, mevzuat hükümlerine, il genel meclisi ve il encümeni kararlarına, il özel idaresinin amaç ve politikalarına, stratejik plan ve yıllık çalışma programına göre düzenler ve yürütür. İl özel idaresi teşkilatı 5302 sayılı Kanun'un verdiği yetki ve sorumluluklar
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 çerçevesinde norm kadro ilke ve standartlarına göre oluşturulur. Bu itibarla Karabük İl Özel İdaresi memur, sözleşmeli personel ve işçi olarak teşkilatlandığı merkez ve tüm ilçelerde verdiği hizmetleri; Memur (657-4/A) olarak; 1 genel sekreter, 2 genel sekreter yardımcısı, 1 iç denetçi, 1 hukuk müşaviri,1 ayniyat saymanı, 5 birim müdürü, 4 ilçe özel idare müdürü,1 şube müdürü, 8 şef, 3 VHKİ, 14 bilgisayar işletmeni, 4 memur, 1 şoför, 17 mühendis, 2 Mimar, 8 tekniker, 4 teknisyen,1 hizmetli ve 1 veteriner hekim, Sözleşmeli personel (657-4/B) olarak; 2 mimar, 6 mühendis ile 1 tekniker,1 eğitmen İşçi (657-4/D) olarak ise 52 personel ile gerçekleştirmektedir. Karar organlarından olan il genel meclisi ise 17 üyeden oluşmaktadır. Karabük İl Özel İdaresi İnsan Kaynakları Birim Müdürlüğünün personel durum tablosuna göre toplam 79 adet memur kadrosu doludur. İl Özel İdaresi finansman ve ortaklık açısından İller Bankası, tahsisli ödenekler ve mali istatistiklerin takibi açısından Hazine ve Maliye Bakanlığı, tahsil edilen taşınmaz kültür varlıkları katkı payı açısından belediyeler, madenlerin ruhsat, denetim ve gelirleri açısından Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, üst yöneticileri açısından İçişleri Bakanlığı, köylere altyapı yatırımlarının götürülebilmesi açısından Köylere Hizmet Götürme Birlikleri ile bağlantı içerisinde olmakla beraber ilin mahalli ve müşterek ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla Milli Eğitim Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ve İl Belediyesi ile de bağlantı ve ilişki halindedir. 1.3. Mali Yapı Karabük İl Özel İdaresi, faaliyetlerini 2018 yılı bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili kanunlarla merkezi idareden aktarılan diğer kaynaklarla yürütmektedir. Bu kapsamda Karabük İl Özel İdaresinin 2018 yılı bütçesiyle 39.000.000,00 TL gelir ve ödenek öngörülmüş olup, 76.538.064,44 TL 2017 yılından devreden ödenek, 53.384.634,69 TL Merkezi İdare Bütçesinden kullanım amacı belirlenmiş yatırımlar için aktarılan ödenek ve 4.480.281,00 TL ek bütçe ile verilen ödenek ile birlikte yılı ödenekleri 173.402.980,13 TL’ye ulaşmıştır. Karabük İl Özel İdaresinin sunulan mali tablolarına göre 2018 yılı gelir ve gider durumu aşağıda gösterilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4
Tablo 1:2018 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu
Kodu Gelir Türü Tahmini (TL) Gerçekleşen (TL)
01 Vergi Gelirleri 72.000,00 262.695,76
03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 882.000,00 1.089.703,30
04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Diğer Gelirler
(Tahsisli ) 0,00 53.409.634,69
05 Diğer Gelirler 38.046.000,00 40.693.072,19
06 Sermaye Gelirleri 0,00 0,00
TOPLAM Öz Gelir 39.000.000,00 42.045.471,25
TOPLAM Genel Gelir 39.000.000,00 95.455.105,94
Tablo 2:2018 Yılı Ödenekler Tablosu
Bütçe ile
Verilen
Ödenek
(TL)
Önceki
Yıldan
Devreden
Ödenekler
(TL)
Ek Bütçe ile
Verilen
Ödenek
(TL
Merkezi
İdareden
Aktarılan
Ödenekler
(TL)
Net Bütçe
Ödeneği
Toplamı
(TL)
Bütçe Gideri
Toplamı
(TL)
İptal
Edilen
Ödenek
(TL)
Sonraki Yıla
Devreden
Ödenek
(TL)
39.000.000,00 76.538.064,44 4.480.281,00 53.384.634,69 173.402.980,13 115.343.097,61 330.873,01 57.729.009,51
Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir
takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleştirilmesi 5302 sayılı İl Özel İdaresi
Kanunu’nun 6'ncı maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıştır. Bu fıkra hükmünce
aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleşen bütçe büyüklükleri
arasında çok büyük farklılıklar oluşmaktadır. Bütçe hazırlık aşamasında merkezi yönetim
kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karşılığında ne kadar ödenek gönderileceği
bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit, gelir
ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleştirilmektedir. Dolayısıyla il özel idarelerinin yılı
bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleşmeleri arasında fark bulunmaktadır.
Tablo 3:2018 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu
Kodu Gider Türü Bütçe Tahmini
(TL)
Gerçekleşen Gider
(TL)
01 Personel Giderleri 9.108.400,00 29.689.449,78
02 Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet Prim Gideri 929.300,00 4.533.710,51
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 03 Mal ve Hizmet Alım Gideri 20.842.300,00 29.616.541,12 04 Faiz Giderleri 0,00 0,00 05 Cari Transferler 235.000,00 6.434.283,46 06 Sermaye Giderleri 3.739.000,00 42.718.742,70 07 Sermaye Transferi 1.945.602,00 2.350.370,04 09 Yedek Ödenekler 2.200.398,00 0,00 TOPLAM 39.000.000,00 115.343.097,61 Bütçe ile ilgili olsun ya da olmasın, kurumun faaliyetlerinden dolayı tahakkuk eden 2018 yılı Faaliyet Gideri 136.607.831,65 TL, Faaliyet Geliri 95.537.846,21 TL olup, Gider Fazlası 41.069.985,44 TL olarak gerçekleşmiştir. Karabük İl Özel İdaresinin, Karabük Personel AŞ’de %100 oranında hissesi ve Karabük Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici AŞ’de de %1 oranında hissesi bulunmaktadır. Karabük Organize Sanayi Bölgesi, Karabük Metal Ürünleri İhtisas O.S.B. idarenin ortaklığının bulunduğu diğer ticari alanlardır. Ayrıca Karabük İl Özel İdaresi, Vilayetler Birliği, Karabük Kültür ve Turizm Altyapı Hizmet Birliği (KARTAB), Karabük İli Çevre Hizmetleri Birliği(KARÇEV) ve kalkınma ajansı üyesidir. 1.4. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Karabük İl Özel İdaresi mali işlemlerini 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. 5018 sayılı Kanun'un 49'uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49'uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe işlemlerine, hesap
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 planlarına ve işlemlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılacak belgelerin şekil ve türlerine ilişkin düzenlemenin mahalli idareler için İçişleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiştir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıştır. Karabük İl Özel İdaresinde mali işlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde İçişleri Bakanlığının sunduğu e-İçişleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve işlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleştirilmektedir. 2018 yılı denetimi kapsamında Karabük İl Özel İdaresi tarafından “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutanağı • Alınan çekler sayım tutanağı • Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı • Teminat mektupları sayım tutanağı • Değerli kâğıtlar sayım tutanağı • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu • Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu • Faaliyet sonuçları tablosu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 11'inci maddesinde, üst yöneticilerin idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnamesinde belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden ilgili Bakan'a; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri belirtilmektedir. Karabük İl Özel İdaresinin 2018 yılı denetimi çerçevesinde kurum iç kontrol sistemine ilişkin aşağıdaki belirleme ve değerlendirmeler yapılmıştır. Kurum iç kontrol sisteminin gerektirdiği yasal yükümlülükleri kısmen yerine getirmiştir. İyi bir iç kontrol sisteminin varlığı kuşkusuz sadece yasal gerekliliklerin yerine getirilmesi değil, aynı zamanda yönetim kademesi ve çalışanlarca da bu yükümlülüklerin benimsenmesine bağlıdır. Etik sözleşmelerin imzalanarak personelin dosyalarına konulması da bu alandaki farkındalığın varlığını göstermektedir. Karabük İl Özel İdaresince, Karabük İl Özel İdaresi Teşkilat ve Görevleri Hakkında
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9
Yönetmelik hazırlanarak yürürlüğe konulmuş, kurumda yürütülen faaliyetler çerçevesinde iş
tanımları yapılmış, iş akış şemaları çıkartılmıştır. Kurumun hedeflerinin gerçekleşmesini
engelleyecek riskler ve bu risklere karşı geliştirilen önlemleri içeren bir risk değerlendirme
çalışması yapılmamıştır. İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlanmış olmakla
birlikte “İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu” kurulmamıştır. Dolayısıyla İç Kontrol
Standartlarına Uyum Eylem Planında yer alan eylemlerin gerçekleşme sonuçları
izlenmemektedir.
Özel İdarece kısmen eksikleri bulunmakla birlikte, mevzuat gerekliliklerine uygun
olarak hazırlanan Stratejik Plan, yıllık uygulama planını içeren Performans Programı ile
kurumun faaliyet sonuçlarını ve değerlendirmelerini içeren İdare Faaliyet Raporlarının varlığı
performans yönetimi sistemini oluşturan önemli adımlardandır. Kurum, idare bütçesini
stratejik plan ve programa uygun olarak hazırlamakta, stratejik planda yer alan amaçlar ve bu
amaçlara yönelik hedef ve faaliyetlerini, bütçe kaynaklarını gözeterek belirlemektedir.
Söz konusu tespitler ışığında, kurumun daha iyi bir yönetim oluşturma yolunda önemli
ölçüde mesafe kaydettiği görülmektedir.
6. DENETİM GÖRÜŞÜ
Karabük İl Özel İdaresinin 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan;
geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının, “Denetim
Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle
doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI
BULGU 1: İdarenin İller Bankasındaki Ortaklık Payının, Mali Kuruluşlara
Yatırılan Sermayeler Hesabında Görülmemesi
Kamu İdaresinin İller Bankasına ödediği toplam 4.808.527,74 TL tutarındaki İller
Bankası Ortaklık Payının 2018 yılı Bilançosunda 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler
Hesabında gösterilmediği anlaşılmıştır.
6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun'un “Ortaklık yapısı ve
sermaye” başlıklı 4'üncü maddesinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10
“(1) Bankanın ortakları il özel idareleri ve belediyelerdir.
(2) Bankanın sermayesi 9.000.000.000 (dokuz milyar) Türk Lirasıdır. Bu sermaye
Bakanlar Kurulu kararı ile beş katına kadar artırılabilir.
(3) Sermaye tavanına ulaşıncaya kadar Bankanın ödenmiş sermayesine aşağıdaki
kaynaklar eklenir:
a) 2/7/2008 tarihli ve 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe
Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun'a göre her ay Maliye Bakanlığı ve İller
Bankası tarafından dağıtılacak vergi gelirleri paylarının toplamı üzerinden aylık olarak yüzde
iki oranında kesilecek miktarlar.
b) Bankanın vergi ve diğer yasal yükümlülükler düşüldükten sonraki yıllık safi
kârından yüzde otuz oranında ayrılacak pay.
c) Diğer mevzuat hükümleri ile Banka sermayesine aktarılması uygun görülen paralar
ile sermayeye eklenmek üzere yapılacak her türlü yardım ve bağışlar.”
denilmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan
Sermayeler Hesabını açıklayan “Hesabın niteliği” başlıklı 178'inci maddesinde de;
“(1) Bu hesap, kanuni yetkilere dayanılarak mali kuruluşların sermayesine iştirak
edilen tutarlar ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade
olunan tutarlar ile bu kuruluşlara ikrazen verilen ve mahsup edilen tutarların izlenmesi için
kullanılır.”
denildiğinden 6107 sayılı Kanun'un 4'üncü maddesi hükmünce İller Bankasının
ortakları arasında sayılan Karabük İl Özel İdaresinin, İller Bankası Anonim Şirketinin
sermayesine iştirak edilmiş olan ortaklık payının 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler
Hesabında gösterilmesi Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 178'inci
maddesi gereğidir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin söz konusu hükümlerine rağmen
İdarenin, 2018 yılı içerisinde İller Bankası Anonim Şirketine ödediği toplam 4.808.527,74 TL
tutarındaki ortaklık payı muhasebe kayıtlarında yer almadığından, yıl sonunda düzenlenen
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11
mali tablolarda 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı gerçek durumu
göstermemektedir.
Kamu idaresi cevabında; İller Bankası Anonim Şirketine 2018 yıl sonu itibariyle
ödenen toplam 4.808.527,74- TL tutarındaki ortaklık payına karşılık 2018 yılı sonunda
düzenlenen mali tablolarında 240- Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında
görünmesi gerekmekte iken bu tutarın 1.537.074,39 lirasının 2014 yılında
muhasebeleştirildiğinin anlaşılmış olduğu ve kalan 3.271.453,35 lirasının da 2019 yılı içinde
muhasebeleştirilerek 240- Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına alındığı
belirtilmiştir.
Sonuç olarak İller Bankası Anonim Şirketinin sermayesine iştirak edilmiş olan
ortaklık payı tutarlarının tamamının 240- Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında
kayıtlı olması gerektiği hususunda idare ile görüş birliğine varılmıştır. Ancak Karabük İl Özel
İdaresinin mali kuruluşlara yatırılan sermaye tutarlarını göstermesi gereken 240- Mali
Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı açısından 2018 yılı mali tablolarındaki hata devam
etmektedir.
BULGU 2: İdarenin Mülkiyetinde Bulunan Taşınmazların Kamu İdarelerine Ait
Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik Hükümlerine Göre Yapılması Gereken
Envanter ve Değerleme İşlemlerinin Tamamlanmaması Nedeniyle Mali Tablolarda
Taşınmazlarla İlgili Hesapların Doğru Bilgi Sunamaması
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait taşınmazların kaydına ve icmal
cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslarla ilgili olarak 13.09.2006 tarih ve
2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına
İlişkin Yönetmelik çıkarılmıştır. 01.01.2006 tarihinden itibaren geçerli olan bu yönetmelik
02.10.2006 tarih ve 26307 numaralı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Ancak 2006 yılından 2014 yılına kadar geçen sürede Yönetmelik'te öngörülen kamu
idarelerinin mülkiyetinde bulunan taşınmazların miktar ve cins olarak kayıt altına alınması ile
ilgili işlemler tamamlanamamıştır. Ayrıca kayıt altına alınan taşınmazların sadece bir kısmı
ilgili varlık hesaplarında kayıt altına alındığından kamu idareleri mali tablolarının taşınmazlar
hakkında tam ve doğru bilgi sunması da sağlanamamıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12
Bu durum nedeniyle Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin
Yönetmelik'in bazı maddeleri 03.06.2014 tarih 2014/6455 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile
değiştirilmiştir.
Buna göre Yönetmelik'in değişik 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “taşınmaz kayıt
ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan
yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip
edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır.” hükmü
getirilmiştir.
Yine söz konusu 5’inci maddeye getirilen ek ikinci fıkrada ise kayıt işlemlerinde esas
alınacak değerleme kriterleri belirlenmiştir. Buna göre tapuda kayıtlı taşınmazlardan maliyeti
belirli olanların maliyet bedeli, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin rayiç değeri, bu iki değeri
belli olmayanlar ile fıkrada sayılan diğer taşınmazların ise iz bedeli üzerinden kayıtlara
alınması gerekmektedir.
Taşınmaz kayıtları bu şekilde yapıldıktan sonra bu kayıtlar muhasebe birimlerine
gönderilerek ilgili varlık hesaplarına kaydedilmesi sağlanacaktır. Nitekim Mahalli İdareler
Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 187’nci maddesinde maddi duran varlıkların hesaba
alınması ile ilgili işlemler ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Kamu idarelerince taşınmaz envanterinin yapılmasına tüm taşınmazların tespiti ile
başlanması gerekmektedir. Ancak taşınmazın tapudaki kayıtları ile mevcut kullanım şeklinde
farklılıklar olabilmektedir. Örneğin tapuda arsa olarak kayıtlı bir taşınmazın üzerine okul inşa
edildiği halde kayıtlara bu durum yansımamış olabilmektedir. Tapu kayıtları ile mevcut
kullanım şekillerinin uyumlu hale getirilmesi işlemi cins tashihi olarak nitelendirilmekte olup,
bu işlem kamu idarelerinin başvurusu üzerine tapu idarelerince gerçekleştirilmektedir. Ancak
burada imar ve iskân izni ile ilgili sorunların yanı sıra ciddi bir harç bedeli ödenmesi durumu
ortaya çıkmaktadır. Harç bedeli ödenmesi konusunda kamuya bu kapsamda bir muafiyet
sağlanmadığı için de bu zorunluluklar yerine getirilememektedir.
Bu konudaki sorunun çözülebilmesi için Yönetmelik'in “Cins Tashihlerinin
Yapılması” başlıklı 10'uncu maddesinin 1’inci fıkrasında “Kamu idarelerince;
mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım
şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım
şekli ile kayıtlara alınır.” hükmü getirilmiştir. Bu hükümle cins tashihi işlemleri tapu
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13
kayıtlarından bağımsız hale getirilmiş ve taşınmazların kamu idarelerince mevcut kullanım
şekliyle kaydının yapılarak mali tablolarda gösterilmesine öncelik verilmiştir. Böylece kamu
idarelerinin tapu kayıtları bakımından cins tashihi ile ilgili işlemleri daha sonra yapmalarına
olanak sağlanmıştır.
Kamu taşınmazlarının kayda alınmasıyla ilgili kriterler bu şekilde olmakla birlikte
yönetmelik değişikliğinin yürürlüğe girdiği tarih olan 19.06.2014 ile tüm işlemlerin yerine
getirilmesi için tanınan süre olan 31.12.2016 tarihine kadar olan geçiş sürecinde de idarelere
yapılması gereken bazı görevler verilmiştir.
Buna göre söz konusu Yönetmelik’in “Mevcut Taşınmazların Kaydına İlişkin
İşlemler” başlıklı Geçici 1’inci maddesi ile mevcut taşınmazların kaydında esas alınacak
değerlerle ilgili geçici düzenlemeler yapılmıştır. Yapılan düzenlemede;
“(1) Yönetmelik'in 5’inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç
değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler
üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde
kayıtlara alınır:
a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol
işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/09/2014
tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine
kaydedilir.
b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere
ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan
01/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe
kayıtlarını yapar.
(2)Yönetmeliğin 5’inci maddesine göre yapılması gereken işlemler 31/12/2016
tarihine kadar tamamlanır.” denilmektedir.
Düzenleme ile ilgili ayrıntılı açıklamaya Muhasebat Genel Müdürlüğünün 25.07.2014
ve 16.09.2014 tarihinde yayınlanan "Taşınmaz Envanteri" konulu genel yazılarında yer verilse
de birçok kamu idaresi tarafından 01.10.2014 tarihi itibariyle yapılması gereken işlemler
yapılamamıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14
Sonuçta kamu idarelerince 31.12.2016 tarihine kadar tüm taşınmazların tespiti, mevcut
kullanım şekliyle kayda alınması, maliyet, rayiç ya da iz bedellerinin tespiti ile muhasebe
birimlerince ilgili varlık hesaplarına kayıt ve güncelleme işlemlerinin tamamlanması
gerekmekte iken 17.03.2017 tarih ve 30010 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 06.02.2017
tarih ve 2017/9854 numaralı Bakanlar Kurulu Kararı ile mezkûr Yönetmelik’in geçici 1’inci
maddesinin 2’nci fıkrasında yer alan 31.12.2016 ibaresi 31.12.2017 şeklinde değiştirilmiş ve
01.01.2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir.
Söz konusu madde metni “(2) Yönetmelik’in 5’inci maddesine göre yapılması gereken
işlemler 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanır.” şeklinde olup, ek süre Yönetmelik’in sadece
5’inci maddesinde yer alan taşınmazların değer tespiti ile ilgili işlemler için verildiğinden
taşınmazların mevcut kullanım şekliyle kayda alınması ve varlık hesaplarına kaydedilmesinin
tamamlanmış olması gerekmektedir.
İdareye ait taşınmazların envanterinin 31.12.2018 tarihine kadar hala tamamlanmadığı,
mevcut kullanım şekli ile ilgili cetvellere kaydının ve ilgili varlık hesaplarında gösterilmesinin
sağlanmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda kamu idaresinin 2018 yılı kesin mizan ve
bilançosunda yer alan 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı,
252 Binalar Hesabı, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 500 Net Değer Hesabında yer
alan tutarlarla ilgili hatalı durum devam etmektedir.
Kamu idaresi cevabında; Envanteri yapılan taşınmazların rayiç değerlerinin tespiti
amacıyla İdare bünyesinde bir komisyon oluşturulduğu ve bu komisyonun çalışmalarını
tamamlamasıyla birlikte Karabük İl Özel İdaresine ait taşınmazların maliyet bedeli veya rayiç
değerleri üzerinden muhasebeleştirilmesi işlemlerinin tamamlanacağı ve böylece İdareye ait
tüm taşınmazların envanter ve değerleme işlemlerinin Yönetmeliğe uygun hale getirileceği
belirtilmiştir.
Sonuç olarak Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik
hükümlerine göre Karabük İl Özel İdaresinin mülkiyetinde bulunan taşınmazların envanter ve
değerleme işlemlerinin tamamlanması ve ilgili hesaplara kaydedilmesi konusunda Kamu
İdaresi ile mutabakat sağlanmakla birlikte, 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve
Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252-Binalar Hesabı, 257- Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 500-
Net Değer Hesabı açısından 2018 yılı mali tablolarındaki hata devam etmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15
BULGU 3: Karabük İl Özel İdaresinin Sermaye İştirakinin Bulunduğu
Şirketlerdeki Ortaklık Payının Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler
Hesabına Kaydedilmemesi
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 241 Mal ve Hizmet Üreten
Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabını açıklayan “Hesabın niteliği” başlıklı 181'inci
maddesinde;
“Bu hesap, mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye
tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade
olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılır.”
Denilmekte, 182’nci maddesinde hesaba ilişkin işlemler, 183’üncü maddesinde de
hesabın işleyişi açıklanmaktadır.
İdarenin Karabük Personel Anonim Şirketine (ödenmiş sermayesi 50.000,00 TL.)
%100 hisse oranıyla ve Karabük Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici Anonim
Şirketine (ödenmiş sermayesi 5.000.000,00 TL.) %1 hisse oranıyla (50.000,00 TL.) iştiraki
bulunmaktadır.
Ancak, 2018 yılı sonunda düzenlenen mali tablolarda, idarenin sermaye iştirakinin
bulunduğu şirketlerdeki ortaklık payının 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan
Sermayeler Hesabına kaydedilmediği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin söz konusu hükümlerine rağmen
İdarenin 2018 yılı içerisinde Karabük Personel Anonim Şirketine ödediği 12.500,00 TL ve
Karabük Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici Anonim Şirketine ödediği
12.500,00 TL olmak üzere toplam 25.000,00 TL tutarındaki ortaklık payı muhasebe
kayıtlarında yer almadığından, yıl sonunda düzenlenen mali tablolarda 241 Mal ve Hizmet
Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı gerçek durumu göstermemektedir.
Kamu idaresi cevabında; Kamu idaresi cevabında özetle: Karabük İl Özel İdaresinin
Karabük Personel Anonim Şirketi ve Karabük Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi
Yönetici Anonim Şirketine iştirak payı olarak ödenmiş olan tutarların 241 Mal ve Hizmet
Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izlenmesi için gerekli muhasebe
kayıtlarının yapıldığı belirtilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 Sonuç olarak Karabük Personel Anonim Şirketi ve Karabük Üniversitesi Teknoloji Geliştirme Bölgesi Yönetici Anonim Şirketine iştirak payı olarak ödenmiş olan tutarların 2019 yılında ilgili hesaplara muhasebe kaydı yapılmış olmakla birlikte 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı açısından 2018 yılı mali tablolarındaki hata devam etmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18
8. EKLER
EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ
TABLOLAR
KARABÜK İL ÖZEL İDARESİ 2018 YILI BİLANÇOSU
Aktif Cari Yıl 2018
TL Pasif Cari Yıl 2018
TL
1 Dönen Varlıklar 117.878.168,41 3 Kısa Vadeli Yabancı
Kaynaklar 18.282.630,70
10 Hazır Değerler 57.679.270,54 30 Kısa Vadeli İç Mali Borçlar 0
102 Banka Hesabı 57.679.270,54 300 Banka Kredileri Hesabı 0
103 Verilen Çekler Ve
Gönderme Emirleri Hesabı
( - )
0 32 Faaliyet Borçları 1.924.513,12
12 Faaliyet Alacakları 226.158,93 320 Bütçe Emanetleri Hesabı 1.926.577,82
120 Gelirlerden Alacaklar
Hesabı 0 322 Bütçeleştirilecek Borçlar
Hesabı -2.064,70
121 Gelirlerden Takipli
Alacaklar Hesabı 187.739,83 33 Emanet Yabancı Kaynaklar 10.547.897,72
126 Verilen Depozito Ve
Teminatlar Hesabı 38.419,10 330 Alınan Depozito Ve
Teminatlar Hesabı 1.078.014,18
14 Diğer Alacaklar 212.517,62 333 Emanetler Hesabı 9.469.883,54
140 Kişilerden Alacaklar
Hesabı 212.517,62 36 Ödenecek Diğer
Yükümlülükler 1.669.931,76
15 Stoklar 59.075.645,78 360 Ödenecek Vergi Ve Fonlar
Hesabı 1.105.372,52
150 İlk Madde Ve Malzeme
Hesabı 59.075.645,78 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik
Kesintileri Hesabı 543.535,80
16 Ön Ödemeler 485.729,66
362 Fonlar Veya Diğer Kamu
İdareleri Adına Yapılan Tahsilat
Hesabı
21.023,44
160 İş Avans Ve Kredileri
Hesabı 0 37 Borç Ve Gider Karşılıkları 4.057.211,20
161 Personel Avansları
Hesabı 0 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı
Hesabı 4.057.211,20
162 Bütçe Dışı Avans Ve
Krediler Hesabı 240.484,80 39 Diğer Kısa Vadeli Yabancı
Kaynaklar Hesabı 83.076,90
165 Mahsup Dönemine
Aktarılan Avans Ve
Krediler Hesabı
245.244,86 391 Hesaplanan Katma Değer
Vergisi Hesabı 83.076,90
19 Diğer Dönen Varlıklar 198.845,88 4 Uzun Vadeli Yabancı
Kaynaklar 22.076.731,48
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19
191 İndirilecek Katma
Değer Vergisi Hesabı 198.845,88 40 Uzun Vadeli İç Mali Borçlar 19.712.624,00
2 Duran Varlıklar 165.164.936,95 400 Banka Kredileri Hesabı 19.712.624,00
24 Mali Duran Varlıklar 1.622.074,39 43 Diğer Borçlar 171.360,00
240 Mali Kuruluşlara
Yatırılan Sermayeler
Hesabı
1.537.074,39 430 Alınan Depozito Ve
Teminatlar Hesabı 171.360,00
241 Mal Ve Hizmet Üreten
Kuruluşlara Yatırılan
Sermayeler Hesabı
85.000,00 47 Borç Ve Gider Karşılıkları 2.192.747,48
25 Maddi Duran
Varlıklar 163.399.852,13 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı
Hesabı 2.192.747,48
250 Arazi Ve Arsalar
Hesabı 10.861.104,28 5 Öz Kaynaklar 242.683.743,18
251 Yeraltı Ve Yerüstü
Düzenleri Hesabı 771.186,96 50 Net Değer 120.200.027,21
252 Binalar Hesabı 40.817.225,00 500 Net Değer Hesabı 120.200.027,21
253 Tesis, Makine Ve
Cihazlar Hesabı 5.941.221,31 51 Değer Hareketleri 5.397.752,91
254 Taşıtlar Hesabı 7.292.480,84 511 Muhasebe Birimleri Arası
İşlemler Hesabı 0
255 Demirbaşlar Hesabı 9.233.397,29 519 Değer Hareketleri Sonuç
Hesabı 5.397.752,91
257 Birikmiş
Amortismanlar Hesabı ( - ) -8.380.744,75 57 Geçmiş Yıllar Olumlu
Faaliyet Sonuçları 158.155.948,50
258 Yapılmakta Olan
Yatırımlar Hesabı 96.863.981,20 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet
Sonuçları Hesabı 158.155.948,50
26 Maddi Olmayan Duran
Varlıklar 0 59 Dönem Faaliyet Sonuçları -41.069.985,44
260 Haklar Hesabı 29.701,95 591 Dönem Olumsuz Faaliyet
Sonucu Hesabı ( - ) -41.069.985,44
268 Birikmiş
Amortismanlar Hesabı ( - ) -29.701,95 Pasif Toplamı 283.043.105,36
29 Diğer Duran Varlıklar 143.010,43
294 Elden Çıkarılacak
Stoklar Ve Maddi Duran
Varlıklar Hesabı
143.010,43
Aktif Toplamı 283.043.105,36
KARABÜK İL ÖZEL İDARESİ FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GİDERİN TÜRÜ 2016 2017 2018
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr
630 01 Personel Giderleri 19.309.759 21 23.969.884 85 29.563.871 81
630 02 Sos. Güvenlik
Kurumlarına Devlet 2.332.097 48 3.532.672 87 4.533.710 51
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20
Primi Gideri
630 03 Mal Ve Hizmet Alım
Giderleri 19.044.994 07 18.644.705 43 18.705.756 03
630 05 Cari Transferler 2.190.027 05 1.521.088 46 6.434.283 46
630 7 Sermaye Transferleri 28.428.796 03 9.374.388 20 71.512.749 65
630 11 Değer Ve Miktar
Değişimleri Giderleri 0 00 6.203 47 0 00
630 12
Gelirlerin Ret Ve
iadesinden
Kaynaklanan Giderler
347 46 17.816 18 0 00
630 13 Amortisman Giderleri 0 00 5.271.488 29 3.133.858 97
630 14 İlk Madde ve
Malzeme Gideri 125.172 73 186.718 65 0 00
630 15 Karşılık Giderleri 0 00 0 0 2.620.134 00
630 20 Silinen Alacaklardan
kaynaklanan giderler 0 00 6.442 13 0 00
630 30 Proje Kapsamında
yapılan cari giderler 0 00 0 0 42.898 76
630 99 Diğer Giderler 88.739 76 289.703 57 60.567 70
GİDERLER TOPLAMI (A) 71.519.933 79 62.821.112 10 136.607.831 65
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GELİRİN TÜRÜ
2016 2017 2018
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr
600 01 Vergi Gelirleri 20.168 60 14.390 30 262.695 76
600 03 Teşebbüs ve Mülkiyet
Gelirleri 1.835.585 81 943.774 37 1.167.452 27
600 04
Alınan Bağış ve
Yardımlar ile Özel
Gel.
50.500.995 93 78.220.381 90 53.409.634 69
600 05 Diğer Gelirler 30.167.344 41 32.834.891 84 40.698.063 49
600 11 Değer ve Miktar
Değişimleri Gelirleri 1.395.182 55 0 00 0 00
GELİRLER TOPLAMI (B) 83.919.277 30 112.013.438 41 95.537.846 21
FAALİYET SONUCU [A-B)] (+ / -) -41.069.985 44
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21
EK 2: İZLEME
Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu
Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare
Tarafından
Yapılan
İşlem
Açıklama
Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ve
Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu
Hesaplarının Bilançoda Birlikte Yer Alması
2016 Tam Olarak
Yerine
Getirildi
Yapılan incelemede
2018 yıl sonu
bilançosunda 590 ve
591 nolu hesapların
birlikte yer almadığı
görülmüştür.
İdarenin bu konuda
İçişleri Bakanlığı ile
gerekli görüşmeleri
yaptığı anlaşılmıştır.
Kiraya Verilen Taşınmazların Kayıtlı
Değerlerinin Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı
Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların
Kayıtlı Değerleri Hesabında, Kira
Bedellerinin de Maddi Duran Varlıkların
Kira Ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabında
İzlenmemesi
2016 Tam Olarak
Yerine
Getirildi
Yapılan denetimde
kiraya verilen
taşınmazların kayıtlı
değerlerinin Kiraya
Verilen, İrtifak
Hakkı Tesis Edilen
Maddi Duran
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabında, kira bedellerinin de Maddi Duran Varlıkların Kira Ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabında izlendiği görülmüştür. 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 6’ncı maddesi kapsamında Bakanlık ve Merkezi İdare Kuruluşlarınca İl Özel İdarelerince Gerçekleştirilmek Üzere Aktarılan Yatırım Ödeneklerinin Tekrar Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarılması 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Yapılan denetimde Karabük İl Özel İdaresi bütçesinden KHGB'lere ödenek aktarması yapılmadığı görülmüştür. İl Özel İdaresi Hesabına Belediyeler Tarafından Yatırılması Gereken Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Paylarının Eksik Yatırılması 2016 Kısmen Yerine Getirildi İl Özel İdaresi hesabına belediyeler tarafından yatırılması gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ait katkı paylarının tahsiline dair işlemlerin devam ettiği görülmüştür. E-içişleri Sisteminde Bulunan Taşınır ve Taşınmaz Modüllerinin Kullanılmaması 2016 Tam Olarak Yerine E-içişleri sisteminde bulunan taşınır ve
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 Getirildi taşınmaz modüllerinin kullanılmaya başlandığı ve kayıtların yapıldığı görülmüştür. İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planının Gereklerinin Yerine Getirilmemesi, İş Akış Süreçleri ve Görev Tanımlarının Bulunmaması 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Yerinde yapılan incelemede, Karabük İl Özel İdaresinin İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planını Maliye Bakanlığının Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Genelgesi’ne uygun olarak, İdarenin ihtiyaçlarına göre revize edildiği ve 14 adet iş şeması oluşturulup birimlerin görev tanımları da yapılarak Planda belirtilen eylemlerin hayata geçirilmesi ve söz konusu eylemlerin personelce sahiplenilmesinin de sağlandığı görülmüştür.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 Mali Hizmetler Müdürlüğü Görevlerinin Farklı Bazı Birimlerce de Yürütülmesi 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun çeşitli maddelerinde Mali Hizmetler Müdürlüğüne verilmiş olan görevler dikkate alınarak, Mali Hizmetler Müdürlüğü'nün görevleri ve bu görevlerin yerine getirilmesinde diğer birimlerle koordinasyonunu düzenleyen yönergelerin uygulamaya konulduğu görülmüştür. Karabük İl Özel İdaresince Diğer Kamu İdarelerine Tahsis Edilen veya Diğer Kamu İdarelerince Tahsisli Kullandırılan Taşınmazlarla İlgili Tahsis İşlemlerinin Muhasebeleştirilmemesi 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Karabük İl Özel İdaresince diğer kamu idarelerine tahsis edilen veya diğer kamu idarelerince tahsisli kullandırılan taşınmazlarla ilgili tahsis işlemlerinin muhasebeleştirilmesi
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 işlemlerinin yapıldığı görülmüştür. Karabük İl Özel İdaresinin Mülkiyetinde Bulunan Taşınmazların Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik Hükümlerine Göre Yapılması Gereken Envanter ve Değerleme İşlemlerinin Tamamlanmaması ve İlgili Hesaplara Kaydının Yapılmaması Nedeniyle Mali Tablolarda Taşınmazlarla İlgili Hesapların Doğru Bilgi Sunamaması 2016 Kısmen Yerine Getirildi Karabük İl Özel İdaresinin mülkiyetinde bulunan taşınmazların envanter ve değerleme işlemlerinin tamamlanması ve ilgili hesaplara kaydının yapılması yönündeki çalışmaların devam ettiği görülmüştür. Maddi Duran Varlıklar İçin Amortisman Ayrılmaması 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Yapılan denetimde maddi duran varlıklar için amortisman ayrıldığı ve mali tablolara yansıdığı görülmüştür. Sözleşmeye Bağlanan Taahhütler Bulunmasına Rağmen Bunların İzlenmesi İçin Kullanılan Gider Taahhütleri Hesabına Usulüne Uygun Kayıt Yapılmaması ve Taahhüt Kartı Tutulmaması 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Yapılan denetimde, tenkitlerin dikkate alındığı ve Gider Taahhütleri Hesabına usulüne
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 uygun olarak kayıt yapıldığı ve yapılan kayıtların da Taahhüt Kartı tutularak karta işlendiği anlaşılmıştır. Tahsili Sağlanamayan Gelir Alacaklarının Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında İzlenmemesi ve Hukuki Takibinin Yapılmaması 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Tahsili sağlanamayan gelir alacaklarının Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabında izlenmeye başlandığı ve hukuki takip yoluna da gidildiği anlaşılmıştır.
KARABÜK İL ÖZEL İDARESİ 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
BULGU LİSTESİ A. Denetim Bulguları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 25
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 26 değerlendirme ve denetim bulguları bölümünde açıklanacağı üzere performans ölçümünü gerçekleştirecek unsurların sisteme dâhil edilememesi (ölçülebilir hedefler ve/veya hedeflerle eşleştirilmiş performans göstergeleri) faaliyet raporlarını da ölçme/değerlendirme karakterinden yoksun bırakmıştır. Performans ölçümü döngüsünün sağlıklı ve işlevsel biçimde işleyişi için sistemin salt planlama ayağına değil ölçümün gerçekleştirilmesini sağlayacak unsurlarına da odaklanılması ve performans bilgisinin içeriğinin geliştirilmesi gerekmektedir. Bu ölçümlemenin yapılabilmesi için Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporlarının birbiriyle uyumlu olarak hazırlanması büyük önem arz etmekte olup Performans Programında belirlenen hedeflerin gerçekleşip gerçekleşmediğinin Faaliyet Raporunda da takip edilebilmesi gerekmektedir. Diğer yandan Performans bilgisinin toplanmasına ve değerlendirilmesine yönelik süreç ve sorumluları tanımlayan bir sistem oluşturulması da sağlıklı sonuçlar elde etme açısından önemli bir aşama olacaktır. Kurumun performans bilgisi üretmek ve faaliyet sonuçlarını ölçmek için kullandığı veri sistemleri ise, Performans Programı Stratejik Plana, Faaliyet Raporu da Performans Programına tam uyumlu olmadığından değerlendirilmemiştir. Performans bilgisinin tam ve doğru olarak üretilebilmesi için güvenilir bir veri sistemi kurulmalıdır. Veri işleme ve raporlama aşamalarına ilişkin prosedürler ve sorumluluklar yazılı şekilde belirlenmelidir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan Stratejik Plan, Performans Programı ve İdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına ilişkin yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmış olan performans bilgisi raporlarının doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından; bir bütün olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tam ve doğru olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 27 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Karabük İl Özel İdaresinin yayımladığı 2015 - 2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 Yılı Performans Programı ve 2018 Yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2018 yılı performans denetimi kapsamında Karabük İl Özel İdaresinin yayımladığı 2015 - 2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 Yılı Performans Programı ve 2018 Yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. Karabük İl Özel İdaresi denetimimize esas teşkil eden Performans ölçüm sistemine ilişkin dokümanları yasal süresi içinde hazırlamıştır. Sürecin daha sağlıklı işleyişine katkı sağlamak amacıyla, önemli görülen bazı değerlendirmelere aşağıda yer verilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 28 Karabük İl Özel İdaresi performans planlaması sisteminin en belirgin eksikliği çevrimin sadece planlama temelinde yapılandırılması, ölçüm fonksiyonunun ihmal edilmesidir. Karabük İl Özel İdaresi Stratejik Planının stratejik amaç ve hedefleri ölçülebilir performans göstergeleri ile ilişkilendirilmediğinden, planlamanın kurumun performans ölçümüne katkı vermesi mümkün olamamıştır. Benzer şekilde, Performans Programında belirlenmiş olan göstergelerin de çoğu sayısal öngörüler ile desteklenmediğinden ya da söz konusu göstergeleri tanımlayacak daha anlamlı sayısal ölçütler kullanılabilecekken sadece maliyet unsuru ile ifade edildiğinden performans ölçümü anlamında sağlıklı bir alt yapı oluşturamamıştır. Oysa stratejik planlama sistemi, stratejik amaçlar ile bu amaçlara ulaşmayı sağlayacak somut, ölçülebilir hedeflerin belirlenmesi, hedeflerden ölçülebilir olmayanlar için ise bu hedeflere ne denli ulaşılabildiğinin değerlendirilmesine yardımcı olacak ölçütlerin (performans göstergelerinin) geliştirilmesi, yılsonunda bu ölçütlere dayalı olarak performans ölçüm ve değerlendirmesi yapılması üzerine kuruludur. Performans göstergelerinin sayısal öngörüler ile desteklenmemesi ya da uygun sayısal ölçütlerin kullanılmaması performans göstergelerinden nasıl yararlanılacağına ilişkin bir algının yeterince oluşmadığını göstermektedir. Kurum Faaliyet Raporunun niteliği de bu değerlendirmemizle paralellik taşımaktadır. Faaliyet Raporunun temel işlevi performans programında yer alan hedeflere ne ölçüde ulaşılabildiği ve sapmaların nedenlerine ilişkin değerlendirmelerin ortaya konulmasıdır. Oysa Faaliyet Raporu bu yaklaşım dışında ve hedeflerin gerçekleşmelerine ilişkin bilgiyi içermeksizin, 2018 yılında gerçekleştirilen faaliyetlerin sergilendiği bir doküman olarak üretilmiştir. Performans göstergeleri niteliği itibarıyla ölçülebilir olmayan hedeflere ne ölçüde ulaşılabildiğini değerlendirebilmek amacıyla kullanılan dolaylı ölçütlerdir. Bu özelliği ile performans ölçüm sisteminin önemli bir unsuru olup bu amacı gerçekleştirmeye uygun şekilde sisteme dâhil edilmeleri gerekmektedir. Stratejik planda belirlenen amaç ve hedef sayısı planın stratejik olma niteliğiyle bağdaşmamaktadır. Stratejik Planda 10 temel faaliyet alanı çerçevesinde 51 stratejik amaç ve 101 hedef belirlenmiştir. Stratejik planlamanın en belirgin özelliği bir öncelikler rejimi olmasıdır. Bu
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 29 nitelik stratejik planlamayı, planlamadan farklılaştıran temel ayraçtır. Stratejik planlamanın özü, bir kurumda gerçekleştirilen her faaliyetin, her işin değil, orta ve uzun vadede ulaşılmak istenen duruma varılmasını sağlayacak stratejik atılımların planlanmasıdır. Kurum misyon ve vizyonunun tanımlanmasından sonra kuruma ilişkin bir durum analizinin gerçekleştirilmesi, mevcut durumdan hareketle vizyonda çizilen resme ulaşılabilmesini sağlayacak stratejik öneme haiz amaçların ortaya konulması gerekmektedir. Şüphesiz kurumların, birimlerin ve personelin tüm faaliyetleri ile işleri önem arz eder ve tümü planlanmalıdır. Ancak tüm işlerin bir plan dâhilinde yürütülmesi gerekli ve doğru olmakla birlikte stratejik planlama ve performans ölçümü hususunda bu faaliyetlerin stratejik anlamda değerlendirilmesi mümkün değildir. Çok fazla sayıda, her faaliyeti kapsayan amaçlar; başarılı olma, odaklanma, toplanacak performans bilgisinin ölçüm ve değerlendirilebilmesi açısından sorunludur ve performans ölçümünü, olanaksız değilse bile yararsız kılar. Ayrıca, her faaliyeti, amacı stratejik olarak nitelemek sonuç itibarıyla hiçbir önceliklendirmenin olmayışıyla aynı sonucu doğurmakta ve planlamanın “stratejik” niteliğini tümüyle anlamsız kılmaktadır. Çok sayıda amaç ve hedefi içeren bir ölçüm sistemi fayda-maliyet ilişkisi yönüyle de uygun değildir. Stratejik planlama - performans ölçüm süreci kendi başına amaç olmayıp daha iyi yönetmenin araçlarıdır. Amaç, hedef ve göstergelerin fazlalığı, bunların değerlendirilmesi için gerekli olan verilerin toplanması ve bu verilerin analizi için çok fazla işgücü ve zaman gerektirecektir. Kurumların misyonlarının gereği olarak başarmaları gereken asli işleri ile faaliyetleri yanında salt faaliyetlerinin başarısını ölçmek, bu faaliyetlerin daha bilinçli yönetilmesi için çok fazla karmaşık sistemlerin oluşturması sonucunu doğurur ki, bu durum da sistemden elde edilecek faydayı aşan maliyetler getirecektir. Kurumların kendi misyon tanımları dışında stratejik amaç oluşturmaları planlama realitesiyle örtüşmemektedir. İl Özel İdareleri kuruluş ve işleyişleri itibarıyla bizzat kendi bütçelerinde öngörülen faaliyetleri dışında, merkezi yönetim kapsamındaki bazı kurumlarca (Sağlık Bakanlığı, Milli Eğitim Bakanlığı, Kültür Bakanlığı vb.) aktarılan ödenekler yoluyla bu kurumların il düzeyindeki yatırımlarını gerçekleştirmekte ve faaliyetlerine destek olmaktadır. Ancak bu kurumların kendi aslî faaliyetleri için belirledikleri stratejiler vardır ve bunları gerçekleştirmekten her anlamda bu idareler sorumludur. Bütçe – strateji - faaliyet sarmalı aynı kurumsal bütünlük çerçevesi içinde gerçekleştirilmelidir. İl Özel İdaresinin karar alma
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 30 mekanizması içerisinde yer almadığı üst planlar ile kaynak, yetki ve sorumluluk sahibi olmadığı bu planlara ilişkin faaliyetler için stratejik amaç ve hedefler belirlemesi oldukça zorlama bir uygulama olarak görünmektedir. Karabük İl Özel İdaresinin Stratejik Planı da merkezi yönetim kapsamındaki bu idarelerin faaliyet alanlarına ilişkin stratejik amaçlar içermektedir. Örneğin halkın sağlık hizmetlerinden yeterli düzeyde yararlanabilmesi için temel sağlık hizmetlerinin geliştirilmesi ve yaygınlığının artırılmasına ilişkin hedef ve stratejileri belirlemek, bu amaca kaç yılda, hangi faaliyetlerle ulaşılacağını planlamak, hedef gerçekleşmelerine ilişkin performans bilgisini toplamak ve değerlendirmek, yıl içinde elde edilen performans bilgisi ışığında gereken önlemleri almak tamamen ilgili bakanlığın sorumluluğundadır. İl Özel İdaresi, ne uzmanlık, ne görev alanı, ne de yetki yönüyle bu belirlemeleri yapma konumunda değildir. İlgili bakanlığın transfer ettiği ödenekleri kullanma, ihaleleri yapma, yapım sürecinin kontrollüğü gibi il özel idaresince yerine getirilen faaliyetler nedeniyle il özel idaresinin bu alanlara ilişkin amaç ve hedefler belirlemesi uygun görünmemektedir. Eğitim, sağlık, emniyet, kültür gibi üst politikalara yönelik amaç, hedef ve stratejilerini belirlemek İl Özel İdarelerinin konusu olmadığı gibi bu çerçevede elde edilen başarı ve başarısızlıkların sorumlusu da İl Özel İdareleri değildir. Stratejik planlamada kurumun strateji çerçevesi misyon tanımlamaları ile sınırlı olmalıdır. Faaliyet Raporu, Stratejik Plan ve Performans Programı ile ilişkilendirilmemiştir. Faaliyet raporunda, performans programında belirlenen amaç ve hedefler doğrultusunda yapılan faaliyetler değil, kurumun yıl içinde gerçekleştirdiği tüm faaliyetler amaç ve hedeflerle ilinti kurulmaksızın yer almaktadır. Faaliyet raporlarının temel fonksiyonu performans programında belirlenen ilgili yıl hedeflerinin ne ölçüde gerçekleştiğinin ve varsa sapma nedenlerinin ortaya konulmasıdır. Performans programında belirlenen hedeflerin dikkate alınmaması, bu hedeflere ne ölçüde ulaşıldığının ve eğer ulaşılamamışsa bunun nedenlerinin fiziki ve mali kaynaklar çerçevesinde açıklanmaması, faaliyet raporunun işlevini yerine getirememesine, başka bir ifadeyle performans ölçümünün gerçekleşmemesine neden olmuştur. Dolayısıyla stratejik planlama, performans programı ve faaliyet raporu sürecine ilişkin mantıksal tutarlılık da kaybolmuştur. Sonuç olarak; Karabük İl Özel İdaresi, raporumuzun özet bölümünde de belirtildiği üzere performans ölçüm sürecine ilişkin temel raporlama gerekliliklerini yerine getirmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 31 Süreç sorumluları konuya samimiyetle yaklaşarak özverili çalışmalara dayalı çıktılar üretmişlerdir. Sistem planlama yönüyle genel olarak başarılıdır. Sistemin ""ölçüm" ayağı ise gelişmeye açık bir alandır ve şüphesiz performans yönetimi kültürüne ilişkin teori ve uygulama birikimine paralel olarak gelişmesi beklenmelidir. 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesi BULGU 4: Stratejik Planda Tüm Amaç ve Hedeflerin Karşılığı Olan Beş Yıllık Tahmini Maliyetleri Gösteren “Maliyet Tablosu” ile Bu Maliyetlerin Karşılanacağı Kaynakları Gösteren “Kaynak Tablosu” nun Yer Almaması. Kamu İdareleri İçin Stratejik Planlama Kılavuzunun “Maliyetlendirme” başlıklı 6’ncı bölümünde; “Maliyetlendirme sürecindeki temel amaç, geliştirilen politikaların ve bunların yansıtıldığı amaç ve hedeflerin gerektirdiği maliyetlerin ortaya konulması suretiyle politika tercihlerinin ve karar alma sürecinin rasyonelleştirilmesine katkıda bulunmaktır. Maliyetlendirme, kamu idarelerinin stratejik planları ile bütçeleri arasındaki bağlantıyı güçlendirmeyi ve harcamaların önceliklendirilmesi sürecine yardımcı olmayı amaçlamaktadır. Kuruluşun amaç ve hedeflerine yönelik stratejiler doğrultusunda gerçekleştirilecek faaliyet ve projeler ile bunların kaynak ihtiyacı bu aşamada belirlenir.” denildikten sonra maliyetlendirmenin nasıl yapılacağı açıklanmıştır. Buna göre her bir hedef için gerekli faaliyet ve projelerin maliyet tahminlerinin yapılarak bir hedefin yaklaşık maliyetine, hedeflerin maliyet tahmini toplamından her bir amacın tahmini maliyetine, amaç maliyetleri toplamından ise stratejik planın o yılki tahmini maliyetine ulaşılması öngörülmüştür. Kılavuzda yer alan 4 numaralı “Maliyet Tablosu” yardımıyla da planın 5 yıllık tahminî maliyetinin ortaya konacağı belirtilmiştir. Kurumun Tablo 4'te belirtilen toplam maliyetleri, elde edeceği kaynaklarla karşılaştırması maksadıyla, yıllar itibariyle hangi kaynaklardan hangi gelirlerin elde edileceği hususundaki tahminini Tablo 5'te gösterilen kaynak tablosundan yararlanmak suretiyle
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 32
gerçekleştirebileceği ve öngörülen maliyetler ile tahmin edilen kaynakların örtüşmemesi
halinde yapılabilecek düzenlemelerin neler olduğu da aynı bölümde açıklanmıştır.
Kılavuzun maliyetlendirmeye ilişkin bu açıklamalarına rağmen, Stratejik Planda
“Maliyet Tablosu” ve “Kaynak Tablosunun” bulunmaması, kurumun öngördüğü stratejik
amaç ve hedeflerin maliyetleri hususunda hem karar alıcılara hem de kamuoyuna yeterli bilgi
sunulmaması ve stratejik amaç ve hedeflerin kurumun imkânları ile ilişkilendirilmediği
anlamına gelmektedir.
Kamu idaresi cevabında; "Yönetmeliğe göre, İl Genel Meclisi seçimlerinin ardından,
İdaremizin 2020-2024 yıllarını kapsayan stratejik planın hazırlanması çalışmalarına
başlanılmıştır. İl Genel Meclisine sunulacak olan yeni dönem Stratejik Planda tüm amaç ve
hedeflerin karşılığı olan beş yıllık tahmini maliyetleri gösteren "Maliyet Tablosu" ile bu
maliyetlerin karşılanacağı kaynakları gösteren "Kaynak Tablosunun” yer alması
sağlanacaktır" denilmiştir.
Sonuç olarak Stratejik Planda Maliyet Tablosu ile Kaynak Tablosunun yer alması
hususunda Kamu idaresi ile mutabakat sağlanmış olup konunun sonraki denetimlerde
izlenmesi uygun olacaktır.
B. Performans Programının Değerlendirilmesi
BULGU 1: Performans Programı ile Stratejik Plan arasında sistematik bir uyum
gözetilmeden Performans Programı hazırlanması.
Performans programı, bir kamu idaresinin program dönemine ilişkin performans
hedeflerini, bu hedeflere ulaşmak için yürütecekleri faaliyetler ile bunların kaynak ihtiyacını
ve performans göstergelerini içeren programdır.
Yapılan incelemede Performans Programının sistematiğinin Stratejik Planla uyumlu
olmadığı görülmüştür. Stratejik planda eğitim, sağlık, sosyal hizmetler, tarım, yatırım vb.
faaliyet alanları kapsamında amaç ve hedefler belirlenmişken Performans Programında amaç
ve hedeflerin birimler bazında belirlendiği ve Performans Programının bütçeyle verilen
ödeneklerin harcama kalemlerine göre dağılımını gösteren bir belge niteliğinde düzenlendiği
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 33 görülmüştür. Oysa performans programı, stratejik planın yıllık uygulama dilimlerini gösteren bir belgedir. Dolayısıyla iki belge arasında böyle bir farklılık olmaması gerekmektedir. Bu olgular gerek Stratejik Planın gerekse Performans Programının anlaşılmasını güçleştirdiği gibi, performans bilgisinin sistematik biçimde toplanmasını ve performans programının izlenmesini engellemekte ve dolayısıyla Stratejik Planlama ile Performans Programı süreci arasında mantıksal tutarlılık sağlanamadığı için ölçüm yapılmasına da imkân vermemektedir. Kamu idaresi cevabında; "2020 Yılı Performans Programı düzenlenirken Performans Programının 2020-2024 Stratejik Planına uygun ve uyumlu olması ve iki belge arasında farklılığın olmaması sağlanacaktır." denilmiştir. Sonuç olarak Performans Programı ile Stratejik Planın uyumlu olması gerektiği hususunda idare ile görüş birliğine varılmıştır. Konunun gelecek dönemlerdeki denetimlerde izlenmesi uygun olacaktır. BULGU 3: Performans Programında Ölçme, İzleme ve Değerlendirme İşlemlerinde Kullanılacak Göstergelere Yer Verilmemesi Kamu İdarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik'in ‘Tanımlar’ başlıklı 3'üncü maddesinde; “Performans Programı; Bir kamu idaresinin program dönemine ilişkin öncelikli stratejik amaç ve hedeflerini, performans hedeflerini, bu hedeflere ulaşmak için yürütecekleri faaliyetler ile bunların kaynak ihtiyacını ve performans göstergelerini içeren programı” “Performans Göstergesi; Kamu idarelerince performans hedeflerine ulaşıp ulaşılamadığını ya da ne kadar ulaşıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal olarak ifade edilen araçları ifade eder” denilmiştir. Performans Programı Hazırlama Rehberinin ‘Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetlerinin Belirlenmesi’ başlıklı 2’nci bölümünde Performans Göstergeleri;
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 34
Yönetmelik ve Rehber hükümleri açıkça Performans Programlarında, performans
hedeflerini ölçecek göstergelere yer verilmesi gerektiğini ifade etmiştir. Ancak Karabük İl
Özel idaresinin 2018 yılı Performans Programında hedeflere ulaşılıp ulaşılamadığını
ölçebilecek göstergelere yer verilmediği ve Yönetmelik ile Rehber hükümlerine aykırı bir
durumun oluştuğu görülmüştür.
Kamu idaresi cevabında; "2020 Performans Programı hazırlanırken, Performans
Programında hedeflere ulaşılıp ulaşılamadığını ölçebilecek göstergelere yer verilecek,
Yönetmelik ile Rehber hükümlerine aykırılık ortadan kaldırılacaktır." denilmiştir.
Sonuç olarak Performans programlarında hedeflere ulaşılıp ulaşılamadığını
ölçebilecek göstergelere yer verilmesi ve performans göstergelerinin, performans hedeflerine
ulaşılıp ulaşılamadığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılabilecek ve sayısal
olarak ifade edilebilecek araçlardan oluşması gerektiği hususunda idare ile görüş birliğine
varılmıştır. Konunun sonraki denetimlerde izlenmesi uygun olacaktır.
C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi
BULGU 5: Faaliyet Raporunda “Performans Bilgileri” Başlığı Altında Yer
Alması Gereken Bilgi, Tablo ve Değerlendirmelerin Bulunmaması Nedeniyle Kurum
Performansının Ölçülememesi
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 41’inci maddesinde; “İdare
faaliyet raporu, ilgili idare hakkındaki genel bilgilerle birlikte; kullanılan kaynakları, bütçe
hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerini, varlık ve yükümlülükleri
ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgileri de kapsayan
mali bilgileri; stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyetleri ve
performans bilgilerini içerecek şekilde düzenlenir.”
denilmektedir. Yine Kamu İdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında
Yönetmelik’in 18’inci maddesi ikinci fıkrasında:
“Performans bilgileri başlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı
uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans
hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 35 diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilir.” denilmekle, öngörülen hedef ve göstergelere ilişkin gerçekleşmelerin ve meydana gelen sapmaların açıklanması hususu hükme bağlanmıştır. Ayrıca söz konusu Yönetmelik ekinde yer alan ve Birim ve İdare Faaliyet Raporlarının şeklini belirleyen Ek-1’e göre Faaliyet Raporlarının “Performans Bilgileri” kısmında;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 36 Performans programında belirlenen hedeflerin dikkate alınmaması, bu hedeflere ne ölçüde ulaşıldığının ve ulaşılamamışsa bunun nedenlerinin fiziki ve mali kaynaklar çerçevesinde açıklanmaması, faaliyet raporunun işlevini yerine getirememesine, başka bir ifade ile performans ölçümünün gerçekleşememesine neden olmuştur. Dolayısıyla, stratejik planlama, performans programı ve faaliyet raporu sürecine ilişkin mantıksal tutarlılık da kaybolmuştur Kamu idaresi cevabında; "Yönetmelik ekinde yer alan ve Birim ve İdare Faaliyet Raporlarının şeklini belirleyen EK-1'e göre Faaliyet Raporlarının "Performans Bilgileri" kısmında;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 37 kimlerin sorumlu olduğuna, hangi periyotlarda bu verilerin elde edileceğine, hangi verilerin, nasıl analiz edileceğine, veri güvenilirliğini sağlamaya yönelik hangi önlem ve kontrollerin planlandığına ilişkin öngörülere dayalı bir sistem oluşturulmamıştır. Kamu idaresi cevabında; "Bulgu 5'inci maddede belirtildiği üzere; performans ölçümü için gerekli olan performans bilgisinin oluşturulmasını sağlamak üzere hangi verilerin toplanmasından kimlerin sorumlu olduğuna, hangi periyotlarla bu verilerin elde edileceğine, hangi verilerin nasıl analiz edileceğine, veri güvenilirliğini sağlamaya yönelik hangi önlem ve kontrollerin planlandığına ilişkin öngörülere dayalı bir sistem oluşturulacaktır." denilmiştir. Sonuç olarak Stratejik plan ve performans programının izleme ve değerlendirilmesine yönelik bir veri kayıt sistemi kurulmasının gerekliliği konusunda kurumla mutabakat sağlanmış olup sonraki denetimlerde izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 38 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Karabük İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 39