DÜZCE İL ÖZEL İDARESİ 2018 Yılı Sayıştay Denetim Raporu Kasım 2019
İÇERİK DÜZCE İL ÖZEL İDARESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU 1 DÜZCE İL ÖZEL İDARESİ 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU 28
DÜZCE İL ÖZEL İDARESİ 2018 YILI SAYIŞTAY DÜZENLİLİK DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2018 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu ............................................................................... 4 Tablo 2:2018 Yılı Ödenekler Tablosu ........................................................................................ 4 Tablo 3:2018 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu ................................................................................ 5 Tablo 4: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarılan 8 Finansman Kodundaki Ödenekler Tablosu ..................................................................................................................................... 12 Tablo 5: Devreden Ödenek Karşılığı Eksik Nakit Tablosu ...................................................... 16 Tablo 6: Milli Eğitim Cari Giderleri ........................................................................................ 18 Tablo 7: 112 Acil Çağrı Merkezi Cari Harcamaları ................................................................. 18
BULGU LİSTESİ A. Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü kaldırılarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığı teşkilatı bünyesinde Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğü kurulmuştur. Söz konusu Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’nin 100’üncü maddesinde de; mahalli idarelerin iş ve işlemlerine dair mevzuatla verilen görev ve hizmetleri yapmak yeni kurulan Yerel Yönetimler Genel Müdürlüğünün görevleri arasında sayılmıştır. Çevre ve Şehircilik Bakanlığına yerel yönetimler hakkında verilen yetki ve görevlerin yanında, 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ile İçişleri Bakanlığına verilen il özel idaresinin teşkilatı ve işleyişi üzerinde düzenleme, izin ve onay verme görev ve yetkileri halen devam etmektedir. Bu itibarla 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanunu uyarınca, il özel idarelerinin organlarının çalışma usulleri, norm kadrolarının belirlenmesi, üst yönetici olarak vali ve genel sekreterin atanması, idari denetimi, bütçe ve muhasebe sisteminin oluşturulması, borçlanma izni, işletme ve şirket kurulması ile yurtdışı ilişkilerin yürütülmesi konularında İçişleri bakanlığının vesayet denetimi altındadır. 1.2 Teşkilat Yapısı ve İnsan Kaynakları İl özel idaresinin organları, il genel meclisi, il encümeni ve validir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun “İl Genel Meclisi” başlıklı 9’uncu maddesi gereğince, İl Genel Meclisi İl Özel İdaresinin karar organıdır ve ildeki seçmenler tarafından seçilmiş üyelerden oluşur. İl encümeni ise valinin başkanlığında, genel sekreter ile il genel meclisinin her yıl kendi üyeleri arasından seçeceği üç üye ve valinin her yıl birim amirleri arasından seçeceği iki üyeden oluşan il özel idaresinin icra organıdır. Vali, il özel idaresinin başı ve tüzel kişiliğinin temsilcisidir. Görev ve yetkileri 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 30’ncu maddesinde sayılan Vali, il özel idaresi teşkilâtının en üst amiri olarak il özel idaresi teşkilâtını sevk ve idare etmektedir. Genel sekreter, il özel idaresi hizmetlerini vali adına ve onun emirleri yönünde, mevzuat hükümlerine, il genel meclisi ve il encümeni kararlarına, il özel idaresinin amaç ve politikalarına, stratejik plan ve yıllık çalışma programına göre düzenler ve yürütür. İl özel idaresi teşkilatı 5302 sayılı Kanun’un verdiği yetki ve sorumluluklar çerçevesinde norm kadro ilke ve standartlarına göre oluşturulur. Bu itibarla Düzce İl Özel İdaresi memur, sözleşmeli personel ve işçi olarak teşkilatlandığı merkez ve tüm ilçelerde
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 verdiği hizmetleri; Memur (657-4/A) olarak; 1 genel sekreter vekâleten, 2 genel sekreter yardımcısı, 12 birim müdürü, 7 ilçe özel idare müdürü, 1 mali hizmetler uzman yardımcısı, 5 şef, 15 VHKİ, 2 Bilgisayar İşletmeni, 1 Şehir Plancısı, 2 Sivil Savunma Uzmanı, 15 mühendis, 1 mimar, 1 şoför, 8 tekniker, 2 teknisyen, 4 hizmetli, 1 Sanat Tasarımcısı, Sözleşmeli personel (657-4/B) olarak; 1 avukat, 10 mühendis, 1 Ekonomist, 3 Mimar, 6 Tekniker, İşçi (657-4/D) olarak 73 sürekli işçi, İşçi (Şirket) olarak ise 119 işçi personel ile yürütmektedir. Karar organlarından olan il genel meclisi ise 21 üyeden oluşmaktadır. Düzce İl Özel İdaresi İnsan Kaynakları Birim Müdürlüğü’nün personel durum tablosuna göre toplam 79 adet memur kadrosu doludur. İl Özel İdaresi finansman ve ortaklık açısından İller Bankası, tahsisli ödenekler ve mali istatistiklerin takibi açısından Hazine ve Maliye Bakanlığı, tahsil edilen taşınmaz kültür varlıkları katkı payı açısından belediyeler, madenlerin ruhsat, denetim ve gelirleri açısından Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, üst yöneticileri açısından İçişleri Bakanlığı, köylere altyapı yatırımlarının götürülebilmesi açısından Köylere Hizmet Götürme Birlikleri ile bağlantı içerisinde olmakla beraber ilin mahalli ve müşterek ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla Milli Eğitim Bakanlığı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Tarım ve Orman Bakanlığı, Kültür ve Turizm Bakanlığı, Sağlık Bakanlığı, Gençlik ve Spor Bakanlığı, Emniyet Genel Müdürlüğü, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı ve İl Belediyesi ile de bağlantı ve ilişki halindedir. 1.3 Mali Yapı Düzce İl Özel İdaresi, faaliyetlerini 2018 yılı bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili kanunlarla merkezi idareden aktarılan diğer kaynaklarla yürütmektedir. Düzce İl Özel İdaresi için 2018 yılı bütçesiyle 73.000.000,00 TL gelir tahmini yapılmıştır. Bu kapsamda, 7.700.000,00 TL borçlanma karşılığında ayrılan tutar dışında, 65.300.000,00 TL gider karşılığı ödenek öngörülmüş olup, 28.057.561,00 TL ek ödenek ile toplamda bütçe ile verilen ödenek 93.357.561,00 TL’dir. 93.009.992,21 TL 2017 yılından
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 devreden ödenek ve Merkezi İdare Bütçesinden kullanım amacı belirlenmiş yatırımlar için aktarılan toplam 73.895.718,60 TL ödenek ile birlikte yılı ödenekleri 260.263.271,81 TL’ye ulaşmıştır. Düzce İl Özel İdaresinin sunulan mali tablolarına göre 2018 yılı gelir ve gider durumu aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1: 2018 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu Kod Gelir Kodu Tahmini (TL) Gerçekleşen (TL) 01 Vergi Gelirleri 450.000,00 251.598,35 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 4.238.625,00 5.193.396,95 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Diğer Gelirler (Tahsisli ) 0,00 73.895.718,60 05 Diğer Gelirler 68.311.375,00 68.750.906,59 06 Sermaye Gelirleri 0,00 0,00 TOPLAM Öz Gelir 73.000.000,00 74.195.901,89 TOPLAM Genel Gelir 73.000.000,00 148.091.620,49 Tablo 2:2018 Yılı Ödenekler Tablosu Bütçe ile Verilen Ödenek (TL) Önceki Yıldan Devreden Ödenekler (TL) Merkezi İdareden Aktarılan Ödenekler (TL) Net Bütçe Ödeneği Toplamı (TL) Bütçe Gideri Toplamı (TL) Sonraki Yıla Devreden Ödenek (TL) 93.357.561,0 93.009.992,21 73.895.718,60 260.263.271,81 206.803.763,78 52.439.121,87 Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleştirilmesi 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 6'ncı maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıştır. Bu fıkra hükmünce aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleşen bütçe büyüklükleri arasında çok büyük farklılıklar oluşmaktadır. Bütçe hazırlık aşamasında merkezi yönetim kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karşılığında ne kadar ödenek gönderileceği bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleştirilmektedir. Dolayısıyla il özel idarelerinin yılı bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleşmeleri arasında fark bulunmaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Tablo 3:2018 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu Kod Ekonomik Sınıflandırma Bütçe Tahmini (TL) Gerçekleşen Gider (TL) 01 Personel Giderleri 11.859.300,00 24.709.246,01 02 Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet Prim Gideri 1.678.200,00 4.144.910,28 03 Mal ve Hizmet Alım Gideri 20.408.750,00 29.539.457,08 04 Faiz Giderleri 3.600.000,00 4.803.585,00 05 Cari Transferler 5.267.204,00 4.847.462,10 06 Sermaye Giderleri 46.044.107,00 103.433.729,88 07 Sermaye Transferi 400.000,00 35.079.001,59 08 Borç Verme 0,00 246.371,84 09 Yedek Ödenekler 4.100.000,00 0,00 TOPLAM 93.357.561,00 206.803.763,78 Bütçe ile ilgili olsun ya da olmasın, kurumun faaliyetlerinden dolayı tahakkuk eden 2018 yılı Faaliyet Gideri 167.336.316,34 TL, Faaliyet Geliri 180.354.624,30 TL olup, gelir fazlası 13.018.307,96 TL olarak gerçekleşmiştir. Düzce İl Özel İdaresinin Düzce İl Özel İdaresi Personel Anonim Şirketi’nde % 100 oranında ve Düzce Teknopark Anonim Şirketi’nde % 8 oranında hissesi bulunmaktadır. Düzce-Gümüşova Organize Sanayi Bölgesi, Çilimli Organize Sanayi Bölgesi, Düzce- Akçakoca Organize Sanayi Bölgesi idarenin ortaklığının bulunduğu diğer ticari alanlardır. Ayrıca Düzce İl Özel İdaresi İller Bankası, Vilayetler Birliği ile Düzce İli ve Belediyeleri Katı Atık Birliği ve Doğu Marmara Kalkınma Ajansı üyesidir. 1.4 Muhasebe ve Raporlama Sistemi Düzce İl Özel İdaresi mali işlemlerini 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. 5018 sayılı Kanun’un 49'uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49'uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe işlemlerine, hesap
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 planlarına ve işlemlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılacak belgelerin şekil ve türlerine ilişkin düzenlemenin mahalli idareler için İçişleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiştir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıştır. Düzce İl Özel İdaresinde mali işlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde İçişleri Bakanlığının sunduğu e-İçişleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve işlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleştirilmektedir. 2018 yılı denetimi kapsamında Düzce İl Özel İdaresi tarafından “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar”ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutanağı • Alınan çekler sayım tutanağı • Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı • Teminat mektupları sayım tutanağı • Değerli kâğıtlar sayım tutanağı • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu • Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu • Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. KAMU İDARESİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi,
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. 5. İÇ KONTROL SİSTEMİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 11’inci maddesinde, üst yöneticilerin idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri belirtilmektedir. Düzce Özel İdaresinin 2018 yılı denetimi çerçevesinde kurum iç kontrol sistemine ilişkin aşağıdaki belirleme ve değerlendirmeler yapılmıştır. Kurum iç kontrol sisteminin gerektirdiği yasal yükümlülükleri kısmen yerine getirmiştir. İyi bir iç kontrol sisteminin varlığı kuşkusuz sadece yasal gerekliliklerin yerine getirilmesi değil, aynı zamanda yönetim kademesi ve çalışanlarca da bu yükümlülüklerin benimsenmesine bağlıdır. Etik sözleşmelerin imzalanarak personelin dosyalarına konulması da bu alandaki farkındalığın varlığını göstermektedir. Düzce İl Özel İdaresince Görev, Yetki ve Çalışma Yönergesi hazırlanarak yürürlüğe girmiş, kurumda yürütülen faaliyetler çerçevesinde iş tanımları yapılmış, iş akış şemaları çıkartılmıştır. Ancak, Kurumun hedeflerinin gerçekleşmesini engelleyecek riskler ve bu risklere karşı geliştirilen önlemleri içeren bir risk değerlendirme çalışması yapılmamıştır. Özel İdarede iç denetçi kadrosu olmasına rağmen bu kadrolara atama yapılmamış ve İç Denetim Birimi oluşturulmamıştır. İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlanmış olmakla birlikte “İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu” kurulmamıştır. Dolayısıyla İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında yer alan eylemlerin gerçekleşme sonuçları izlenmemektedir. Özel İdarece mevzuat gerekliliklerine uygun olarak Stratejik Plan, yıllık uygulama
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 planını içeren Performans Programı ile kurumun faaliyet sonuçlarını ve değerlendirmelerini içeren İdare Faaliyet Raporları hazırlanmıştır. Ancak, kurum kaynakları gözetilerek stratejik amaçların belirlenmesi daha gerçekçi bir bütçe hazırlanmasına katkı sağlayacaktır. Söz konusu tespitler ışığında, kurum daha iyi bir yönetim oluşturma yolunda adım atmasına rağmen İç Kontrol İzleme ve Yönlendirme Kurulu’nun kurulmamış olması, İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında yer alan eylemlerin gerçekleşme sonuçlarının izlenmemesi, kurumsal risklerin belirlenerek alınacak önlemlerin hayata geçirilmemesi, İç Kontrol Sisteminin işlerliği açısından problem oluşturmaktadır. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Düzce İl Özel İdaresi 2018 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan; geçerli finansal raporlama çerçevesi kapsamındaki mali rapor ve tablolarının tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: İl Özel İdaresi Hesabına Belediyeler Tarafından Yatırılması Gereken Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Paylarının Eksik Yatırılması 03.04.2005 tarihli ve 25785 sayılı Resmî Gazete’ de yayımlanan Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik'in "Katkı payının tarh, tahakkuku ve tahsili" başlıklı 5'inci maddesinde; Katkı Payının, bina, arsa ve araziler için, mükellefiyetin başlangıç yılında tespit edilen vergi değeri üzerinden; mükellefiyetin başlangıç yılını takip eden yıldan itibaren ise, her yıl, bir önceki yıla ait vergi değerinin 213 Sayılı Vergi Usul Kanunu hükümleri uyarınca aynı yıl için tespit edilen yeniden değerleme oranının yarısı nispetinde artırılması suretiyle tespit olunacak değer üzerinden, yıllık olarak tarh, tahakkuk ve tahsil edilen emlak vergisinin yüzde on (%10) u oranında, emlak vergisiyle birlikte tarh, tahakkuk ve tahsil edileceği belirtilmiştir. Aynı Yönetmelik’in "Katkı Payı Hesabı “başlıklı 6’ncı maddesinde ise; belediyelerce tahsil edilen katkı paylarının özel bir hesapta izlenmesi gerektiği ve en geç tahsilatı takip eden ay sonuna kadar doğrudan il özel idarelerince açılan Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı Hesabına yatırılması gerektiği vurgulanmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Yine aynı madde, tahsil edilen katkı payının süresi içinde bu özel hesaba aktarılmasından belediye başkanı ve hesap işleri müdürünü birlikte sorumlu tutulmuş ve bu hesabın sekretarya hizmetlerinin il özel idarelerince yürütüleceği, valiliklerce katkı payı hesabının tahsil ve dağıtımına ilişkin gerekli kayıt düzeninin kurulması gerektiği, tahsil edilen katkı payının süresi içinde il özel idarelerince açılan hesaba aktarılmaması veya katkı payının başka amaçla kullanılması halinde sorumlular hakkında yasal işlem yapılacağı hüküm altına alınmıştır. "Ödeme" başlıklı l6’ncı maddesinde ise; “Katkı Payı' nın tahsili, özel hesaba aktarılması ve bu hesaptan yapılacak ödemeler valilerce denetlenir.” denilmektedir. Mezkûr mevzuat hükümleri gereğince, belediyelerin tahsil ettikleri Emlak Vergisinin yüzde on (% 10) u nispetinde tutarı özel idarelerce açılan banka hesaplarına belirtilen süre zarfında yatırmaları gereklidir. Ancak, Düzce'deki il ve ilçe belediyelerinin bu katkı paylarını 2018 ve geçmiş yıllarda tam olarak değil kısmi olarak yatırdığı, bu yılsonu itibariyle ilçe belediyelerinin ödenmemiş borcu bulunduğu Mali Hizmetler Müdürlüğü’nden alınan tahsilât belgelerinden tetkik edilmiştir. Bu husus, kurumun mali tabloları ve bu durum ile ilgili olarak yıl içinde belediyelere göndermiş olduğu yazılara karşı belediyelerin cevaben gönderdikleri yazı eklerinde yer alan tablolarda görülmektedir. Sonuç itibariyle, kurumun alacağı niteliğinde olan katkı paylarının tahsil edilmesine gerekli önemin verilmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; Düzce Belediye Başkanlıklarınca, Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik kapsamında gönderilmesi gereken katkı paylarının İdare hesaplarına zamanında gönderilmemesi sebebiyle Belediye Başkanlıklarına ödemeleri zamanında yapmaları için yazılı tebligat yapıldığı, katkı paylarını zamanında yatırmayanlar için İl Özel İdaresine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun kapsamında, İller Bankasına 18.12.2015 ve 21.03.2016 tarihlerinde yazı yazılarak, İller Bankasınca belediyelerin alacaklarından kesinti yapılarak gönderilmesinin talep edildiği, bu kapsamda İller Bankasınca payların gönderilmeye başlanıldığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payına Dair Yönetmelik kapsamında gönderilmesi gereken katkı paylarının İdare hesaplarına zamanında gönderilmesi ve takip edilmesi konusunda hassasiyet gösterileceği ile ilgili olarak idare ile
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 mutabakat sağlanmıştır. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 2: Bakanlık ve Merkezi İdare Kuruluşları Tarafından İl Özel İdarelerince Gerçekleştirilmek Üzere Aktarılan Yatırım Ödeneklerinin Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarılması 5302 Sayılı Kanun'un 6’ncı maddesinde; “(Ek fıkra: 3/7/2005-5393/85 md. Değişik ikinci fıkra: 24/7/2008-5793/42 md.) Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları; yapım, bakım ve onarım işleri, devlet ve il yolları, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon, enerji nakil hattı, sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskân, gençlik ve spor gibi hizmetlere ilişkin yatırımlar ile bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının görev alanına giren diğer yatırımları, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilir. Aktarma işlemi ilgili bakanın onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. İş, il özel idaresinin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. İl özel idareleri de bütçe imkânları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçesinden ödenek aktarabilir. Bu fıkraya göre, bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları tarafından aktarılacak ödenekler ile gerçekleştirilecek yatırımlar, birinci fıkrada öngörülen görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın bütün il sınırları içinde yapılabilir.” hükmü yer almaktadır. 2018 yılı Yatırım Programı ile 2018 yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Kararın 20’nci maddesinin 4’üncü fıkrasında “Yerel ve bölgesel nitelikli yatırımların uygulamalarında koordinasyonu güçlendirmek, etkinliği artırmak ve yerel kurumsal kapasitenin gelişimini sağlamak amacıyla merkezi kamu idareleri, projenin mahiyeti uygun düştüğü ölçüde, yatırım uygulamalarının 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 6’ncı maddesi hükümleri gereğince gerçekleştirilmesine öncelik verir.” denilmektedir. Bu hükümler kapsamında bakanlıklar ve merkezi idare kuruluşlarının kamu yatırım programında yer alan projelerine ait yatırımları için bütçelerinde ayrılan ödenekler, il özel idarelerine aktarılmakta ve bu ödenekler karşılığı hizmetler de il özel idaresinin tabi olduğu mevzuat kapsamında ihalesi yapılarak gerçekleştirilmektedir. Her iki düzenlemede de yatırım ödeneklerinin tekrar Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılmasına izin veren bir hüküm bulunmamaktadır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Diğer taraftan, Köylere Hizmet Götürme Birliklerine il özel idarelerince sadece 5355 Sayılı Kanun’un 18’nci maddesinde sayılan ve köye yönelik hizmetlere ait olan ödenekler aktarılabileceğinden, madde metninde sayılmayan yatırımlara ait ödeneklerin merkezi idare kuruluşlarınca doğrudan Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılması da mümkün görülmemektedir. 2018 yılı yatırım programında yer alan bakanlık ve merkezi idare kuruluşlarına ait projelere ayrılan yatırım ödeneklerinden 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 6’ncı maddesi hükümleri kapsamında gerçekleştirilmesi için Düzce İl Özel İdaresi'ne aktarılan ve aşağıdaki listede yer alan 18.370.619,08 TL tutarındaki ödeneğin il özel idaresince tekrar Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılmasının mevzuata uygun olmadığı, bu aktarmalarla 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu dışında kalan bir alan oluştuğu değerlendirilmektedir. Tablo 4: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarılan 8 Finansman Kodundaki Ödenekler Tablosu Yevmiye Tarihi Yevmiye No Birlik Adı Açıklama Tutar 18.01.2018 363 MERKEZ İş Artışından Kaynaklanan Merkez Okulların Kamera Sistemi İşi İçin 1.165,21 18.01.2018 372 MERKEZ İş Artışından Kaynaklanan Merkez Okulların Kamera Sistemi İşi İçin 460.000,00 5.02.2018 730 MERKEZ Düzce Merkez Aydınpınar köyü grup yoluna BSK ( sıcak asfalt) yapımına ait 2 nolu hakediş için ödenek aktarılması. 160.583,96 23.02.2018 1161 MERKEZ 21/02/2018 Tarih ve 1705 Valilik Oluruna İstinaden Kızılcık Köyü Şadırvan İnş. Onarım İşi İçin İller Bankası Ankara Bölge Müdürlüğü Tarafından Gönderilen Ödenek. 26.550,00 14.05.2018 2575 MERKEZ İlimiz ve İlçe köy yollarında bakım-onarım ( yama ) çalışmalarında kullanılmak üzere 32.500 ton agrega satın alınması bedeli 843.700,00 14.05.2018 2576 MERKEZ Düzce İli Aydınpınar köyü grup yolu v kanalı yapım işine ait 1 nolu hakediş bedeli 409.642,62 30.05.2018 2896 MERKEZ Prof. Dr. Necmettin Erbakan Halk Kütüphanesi Binasının Onarımı İle Çocuk ve Halk Kütüphanelerinin İyileştirilmesi, Makine Teçhizat Alımı ve Yaptırılması 130.926,90 4.06.2019 3009 MERKEZ Asfalt Ekibinde Çalışan Personelin Ücretlerinin Ödenmesi İşi İçin Ödenek Aktarılması 300.000,00 4.06.2018 3010 MERKEZ Düzce Engelsiz Yaşam Merkezi Kapalı Yüzme Havuzu Yapım İşi 339.521,60 7.06.2018 3123 MERKEZ Merkez Aydınpınar Grup Yolu "V" Kanalı Yapım İşi ( 2 Nolu Hakediş - Son) Ödenek 155.598,87
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 Aktarılması 11.06.2018 3207 MERKEZ İlimiz Merkez ve İlçe Köy Yollarının Köydes Programında Yer Alan Kısımlarının Asfaltlanabilmesi İçin Pmt Temini ve Nakliyesinin Yapılması İşine Ait (1 Nolu Hakediş ) Bedeli İçin Ödenek Aktarılma 774.375,00 11.06.2018 3208 MERKEZ İlimiz Merkez ve İlçe Köy Yollarının 2018 Yılı Köydes Programında Bulunan Köy Yollarının Asfaltlanması İçin 120.000 Ton Agrega Temini ve Nakliye Yapılması İşi İçin Ödenek Aktarılması 1.094.064,28 11.06.2018 3209 MERKEZ Mehmet Akif İnan Kapalı Spor Salonu ve Yurt Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi 1.086.781,40 13.06.2018 3283 MERKEZ İlimiz Merkez ve İlçe Köy Yollarının Sıcak Asfalt Yapılabilmesi İçin Bozuk Olan Kısımların Kazıma Makinası ( Trim ) Yapılması İşine Ait 1 Nolu Hakediş Bedeli Ödenek Aktarılması 132.396,00 11.07.2018 3782 MERKEZ Personele Dayalı Hizmet Alımında İşi Maaşlarının Ödenmesi İçin Ödenek Aktarılması 700.000,00 16.07.2018 3868 MERKEZ Düzce Merkeze Bağlı Aydınpınar Gurup Yoluna Yapılacak Olan Bisiklet Yolu İçin Delinatör Alımı İçin Ödenek Aktarması 161.070,00 18.07.2018 3947 MERKEZ Mehmet Akif İnan İho Kapalı Spor Salonu ve Yurt Binası İkmal İnşaatı 2 Nolu Hakediş 707.099,67 18.07.2018 3948 MERKEZ Engelsiz Yaşam merkezi Kapalı havuz yapım işi 354.978,01 23.07.2018 4017 MERKEZ Asfalt Kazıma Makinesinin 2 Nolu Hakediş Ödenmesi 108.324,00 25.07.2018 4072 MERKEZ Merkez İlçe ve Köy Yollarının Asfalt Yapımı İçin Pmt Malzemesi Temini ve Nakliye Yapılması İçin 2 Nolu Hakediş Bedeli 617.951,25 26.07.2018 4099 MERKEZ Merkez ve İlçe Köy Yollarının Asfalt Yapılması İçin Agrega Alınması ve Nakliye Yapılması İçin 2 Nolu Hakediş 1.426.566,35 3.08.2018 4239 MERKEZ İlimiz Muhtelif Yerlere 5 Adet Halı Saha Yapım İşi 719.277,26 15.08.2018 4465 MERKEZ Mehmet Akif İnan Kapalı Spor Salonu ve Yurt Binası İkmal İnşaatı Yapım İşi 3 Nolu Hakediş. 781.572,53 16.08.2018 4516 MERKEZ İlimiz Merkez ve İlçe Köy Yollarının Asfaltlanabilmesi İçin (pmt) Plentmiks Malzemesinin Temini Ve Nakliye Yapılması İşi İçin Ödenek Aktarılması. 256.782,75 17.08.2018 4589 MERKEZ İlimiz Merkez ve İlçe Köy Yollarında Asfalt Çalışmalarında Kullanılmak Üzere Nakliye Dahil Agrega Alınması İşi İçin 3. Hakediş Ödemesi Ödenek Aktarılması. 229.164,37 17.09.2018 4981 MERKEZ Engelsiz Yaşam Merkezi Kapalı Havuz Yapım İşi 329.700,39 17.09.2018 4983 MERKEZ İlimiz Muhtelif Yerlere 5 set Saha Yapım İşi 40.894,67
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14
21.09.2018 5067 MERKEZ
İlimiz Merkez ve İlçe köy yollarının BSK
(sıcak asfalt) yapılması için, bozuk olan
kısımların asfalt kazıma makinesi ile kazıma
yapılması işi için Merkez K.H.G Birliğine 3
nolu kesin hakediş bedeli.
60.180,00
26.09.2018 5135 MERKEZ Mehmet Akif İnan İho Kapalı Spor Salonu ve
Yurt Binası İkmal İnşaatı 4 Nolu Hakediş 688.381,72
3.10.2018 5272 MERKEZ
Düzce İli ve İlçe Köy Yollarının Asfalt
Yapılması İçin Agrega Alınmasına Ait 4
Nolu Hakediş
839.635,74
3.10.2018 5273 MERKEZ
Düzce İli ve İlçe Köy Yollarını Bsk
Yapılması İçin Pmt Malzemesi Alımı 4 Nolu
Hakediş Bedeli
85.491,00
5.10.2018 5317 MERKEZ
Düzce İli ve İlçesine Ait Asfalt Yapımında
Çalışan İşçilerin Maaşların Ödenmesi İçin
Ödenek Aktarması
500.000,00
25.10.2018 5672 MERKEZ Mehmet Akif İnan İho Kapalı Spor Salonu ve
Yurt Binası İkmal İnşaatı 5 Nolu Hakediş 1.051.330,71
26.10.2018 5702 MERKEZ
İlimiz Köy Yollarında Binder Asfalt ve
Aşınma Tabakası Yabilabilmesi İçin Agrega
Alınması Bedeli İçin Ödenek Aktarılması
535.793,75
20.11.2018 6181 MERKEZ Merkez Köylere Hizmet Götürme Birliğine
Agrega Alınması İçin Ödenek Aktarılması 160.668,80
26.11.2018 6276 MERKEZ
Mehmet Akif İnan İmam Hatip Ortaokulu
Yurt Binası ve Spor Salonu İkmal İnşaatı
Yapım İşi
554.540,58
26.11.2018 6295 MERKEZ Personel Hizmet Alımı İşçilerine Maaş
Ödenmesi İçin Ödenek Aktarılması 117.459,37
6.12.2018 6527 MERKEZ Engelsiz Yaşam Merkezi Kapalı Havuz
Yapım İşi 4 Nolu Hakediş 165.794,78
26.12.2018 6963 MERKEZ Mehmet Akif İnan İho Kapalı Spor Salonu ve
Yurt Binası İkmal İnşaatı 1.262.655,54
TOPLAM 18.370.619,08
Kamu idaresi cevabında; Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılan ödeneklerin
18.370.618,08 TL olduğu, ödeneklerin acil bina bakım onarımlarının ve okulların eğitim ve
öğretime yetiştirilmesi amacıyla kullanıldığı belirtilmiş olup, bakanlık ve diğer merkezi
yönetim kuruluşları tarafından aktarılan yatırımlara ait ödeneklerin 5302 sayılı İl Özel İdaresi
Kanunu ve 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 18 inci maddesine göre
aktarılmasına yönelik tedbirlerin alınacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılacak ödeneklerde 5355 sayılı
Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 18'inci maddesinin dikkate alınacağı belirtildiğinden İdare ile
bu konuda mutabakata varılmıştır. Bulguda açıklanan nedenlerle söz konusu tespitin devam edip
etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 BULGU 3: 5302 Sayılı Kanunun 6’ncı Maddesi Kapsamındaki Yatırımlar İçin Merkezi İdare Tarafından Aktarılan ve Başka Amaçlarla Kullanılamayacak Olan Ödenek Karşılığı Kaynağın, Düzce İl Özel İdaresi Tarafından Tahsis Amacı Dışında İl Özel İdaresi Bütçesi Ödenekleri İle Karşılanması Gereken Faaliyetler İçin Kullanılması ve Bu Ödeneklere İlişkin Nakit ile Kısa Vadeli Diğer Yükümlülükler Karşılığı Nakdin Banka Hesaplarında Bulunmaması 5302 sayılı Kanun'un 6’ncı maddesinde; (Ek fıkra: 3/7/2005-5393/85 md. Değişik ikinci fıkra: 24/7/2008-5793/42 md.) Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları; yapım, bakım ve onarım işleri, devlet ve il yolları, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon, enerji nakil hattı, sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskân, gençlik ve spor gibi hizmetlere ilişkin yatırımlar ile bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının görev alanına giren diğer yatırımları, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilir. Aktarma işlemi ilgili bakanın onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. İş, il özel idaresinin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. İl özel idareleri de bütçe imkânları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçesinden ödenek aktarabilir. Bu fıkraya göre, bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları tarafından aktarılacak ödenekler ile gerçekleştirilecek yatırımlar, birinci fıkrada öngörülen görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın bütün il sınırları içinde yapılabilir.” hükmü yer almaktadır. Bu kapsamda Düzce İl Özel İdaresine 5302 Sayılı Kanunu’nun 6’ncı maddesi kapsamında Bakanlıklar ve diğer merkezi yönetim kuruluşları tarafından aşağıdaki tabloda ayrıntısı görüleceği üzere toplam 132.478.147,99 lira ödenek gönderildiği bunun 95.769.061,25 lirasının harcandığı toplam 36.709.086,74 lirasının ise 2019 yılı bütçesine devredildiği görülmektedir. Bu kapsamda kurumun yılsonu emanet hesapları toplamı olan 3.741.161,39 lira ile birlikte merkezi yönetim kuruluşlarınca aktarılan ve ertesi yıla devreden toplam 36.709.086,74 liranın toplamı olan 40.450.248,13 lira kadar bankada mevcudu olması gerekirken 31.12.2018 itibariyle Düzce İl Özel İdaresi'nin banka mevcudunun 30.401.799,95 TL olduğu görülmektedir. Bu durumda bakanlıklar ve diğer merkezi yönetim kuruluşları tarafından gönderilen ödeneklerden toplam 10.048.448,18 TL’nin nakit karşılığının olmadığı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 anlaşılmaktadır. Bu rakama Milli Eğitim Müdürlüğü'nün özel idare bütçesinden ayrılıp kullanılmayan ödenek devir kalanı olan 15.730.035,13 TL eklenerek 25.405,84 TL toplam kurum alacaklarının düşülmesi durumunda genel toplam nakit açığının 25.753.077,47 TL ye ulaşmakta bu durum kurumu borç yükü altına sokmaktadır. Tablo 5: Devreden Ödenek Karşılığı Eksik Nakit Tablosu Yılı Finansman Tipi Açıklama Tutarı 2018 5 Ödenek Devri 15.730.035,13 2018 8 Ödenek Devri 36.709.086,74 2018 Toplam Ödenek Devri 52.439.121,87 2018 8 Devredilen Ödenek (+) 36.709.086,74 2018 [3(-)300] Kısa vadeli Borç/Emanetler EmanetEmanetler (+) 3.741.161,39 2018 Kısa Vadede Bulunması Gereken Nakit 40.450.248,13 2018 102. Banka Hesabı mevcudu (-) 30.401.799,95 2018 Eksik Nakit 10.048.448,18 2018 5 Bütçe ile Verilen Ödenek (+) 65.300.000,00 2018 5 Ek Bütçe 28.057.561,00 2018 5 Aktarmalarla Eklenen (+) 53.727.673,04 2018 5 Aktarmalarla Düşülen (-) 53.727.673,04 2018 5 Devreden Ödenek (+) 31.103.330,65 2018 5 Toplam Ödenek 124.460.891,65 2018 5 Toplam Harcama 107.710.470,36 2018 Gerçekleşen Gelir Tahsilatı (Öz Gelirler) 74.346.701,58 2018 Gelir Fazlası Harcama 33.363.768,78 Kamu idaresi cevabında; 2019 yılı bütçesinin olması gerekenden daha düşük hazırlandığı, yatırımlara kısıtlı miktarda ödenek tahsis edildiği, milli eğitime ayrılan yatırım
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 bütçesinin dondurulduğu, nakit planlaması yapılarak harcamaların asgari seviyede devam ettirildiği ve gelir bütçesinin artırılması konusunda çalışmaların yapıldığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'na göre, İl Özel İdarelerine; bakanlık ve merkezi idare kuruluşlarından aktarılan tahsisli ödeneklerin il özel idarelerince tahsis amaçları dışında kullanılması ve kendi giderlerinin finansmanı için kullanması mümkün olmadığı konusunda idare ile mutabakat sağlanmıştır. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 4: Düzce İlindeki Bazı Kamu Kurum ve Kuruluşlarının Cari Giderlerini, Kendilerine Tahsis Edilen Cari Ödenekleri İl Özel İdaresine Aktarmak Suretiyle Gerçekleştirmeleri Düzce İlindeki kamu kurum ve kuruluşlarının, Bakanlıklarınca görev alanına giren hizmetleri sağlamak amacıyla tahsis edilen cari ödeneklerini, yatırım ödenekleri gibi Düzce İl Özel İdaresine aktardığı ve bu suretle cari giderleri gerçekleştirdikleri görülmüştür. Buna göre İl Milli Eğitim Müdürlüğü için gönderilen 250.000,00 Sözleşmeli Personel cari ödeneğinin 165.838,51 TL'si Sözleşmeli Personel Gideri, 23.030,42 TL’si Sözleşmeli Personel Sosyal Güvenlik Kurumu Prim gideri olarak, 112 Acil Çağrı Merkezi için gönderilen 301.951,30 TL ödenekten 249.465,14 TL elektrik, telefon, internet, temizlik hizmeti alım, yakacak, kırtasiye, büro malzemeleri, araç kiralama vb. giderler olarak harcandığı tespit edilmiştir. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun, İl Özel İdaresi’nin görev ve sorumluluklarını düzenleyen 6’ncı maddesinin ek fıkrasında; Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının; yapım, bakım ve onarım işleri, devlet ve il yolları, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon, enerji nakil hattı, sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskân, gençlik ve spor gibi hizmetlere ilişkin yatırımlar ile bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının görev alanına giren diğer yatırımları, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilecekleri; aktarma işleminin ilgili bakanın onayıyla yapılacağı ve bu ödeneklerin tahsis amacı dışında kullanılamayacağı; İşin, il özel idaresinin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılacağı hükme bağlanmıştır. Düzce merkezi idare kurumlarınca Düzce İl Özel İdaresine yapılacak aktarmalar, sadece yatırım giderlerinin karşılanması için söz konusu olup, bu madde hükmüne göre cari giderlerin karşılanması amacıyla yapılacak aktarmaların ve bu şekilde cari giderlerin
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 gerçekleştirilmesinin uygun olmadığı değerlendirilmiştir. Tablo 6: Milli Eğitim Cari Giderleri Yevmiye Tarihi Yevmiye No İlgili Açıklama Tutar (TL) 20.04.2018 2189 Özel İdaresi Sözleşmeli Personel Gideri 12.193,23 20.04.2018 2189 Özel İdaresi Sözleşmeli Per. Zam ve Tazminat Gideri. 4.021,77 20.04.2018 2189 Özel İdaresi Sözleşmeli Per. Sosyal Güvenlik Gideri. 2.499,63 20.04.2018 2189 Özel İdaresi Sözleşmeli Per.Sosyal Hak. Gideri. 517,58 Tablo 7: 112 Acil Çağrı Merkezi Cari Harcamaları Yevmiye Tarihi Yevmiye No İlgili Açıklama Tutar (TL) 22.01.2018 432 Aksa Doğalgaz A.Ş. Yakacak Alımları 3.471,80 22.01.2018 435 Sakarya Elektrik Elektrik Alımları 11.467,20 21.02.2018 1222 Ali Deniz Taşıt Kiralaması 2.124,00 14.03.2018 1468 TT Net A.Ş. İnternet 1.453,00 Kamu idaresi cevabında; kamu kurum ve kuruluşlarına Bakanlıklarca gönderilen cari ödeneklerin İdare hesaplarına gönderilmesine ilişkin, tüm kamu ve kuruluşlarına 13.11.2015 tarihinde yazı ile 2016 yılından itibaren cari ödeneklerin aktarılmasına müsaade edilmeyeceğinin bildirildiği 04.02.2016 tarihinde Defterdarlık Muhasebe Müdürlüğüne mevzuat gerekçeleri belirtilerek kamu kurum ve kuruluşlardan gelen cari ödenek transferlerinin yapılmamasına yönelik yazı yazıldığı, 112 Acil Çağrı Merkezi Müdürlüğü'nün 2018-2019 yılında hizmet alımı ihalelerinin idare tarafından yapıldığı ve işlerin bitiminden sonra ödenek kabul edilmeyeceği ifade edilmiştir. Sonuç olarak 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun “İl Özel İdaresinin görev ve sorumlulukları” nı düzenleyen 6’ncı maddesine göre, İl Özel İdaresine yapılacak aktarmaların, sadece yatırım giderlerinin karşılanması için söz konusu olduğu, bu madde hükmüne göre cari giderlerin karşılanması amacıyla yapılacak aktarmaların ve bu şekilde cari giderlerin gerçekleştirilmesinin uygun olmadığı konusunda mutabakat sağlanmıştır. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ TARAFINDAN SUNULAN MALİ TABLOLAR DÜZCE İL ÖZEL İDARESİ 2018 YILI BİLANÇOSU AKTİF PASİF 1 Dönen Varlıklar 36.986.255,52 3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 25.690.287,30 10 Hazır Değerler 30.527.958,55 30 Kısa Vadeli İç Mali Borçlar 12.331.724,26 102 Banka Hesabı 30.401.799,95 300 Banka Kredileri Hesabı 12.331.724,26 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı (-) 0 32 Faaliyet Borçları 72.864,25 109 Banka Kredi Kartlarından Alacaklar Hesabı 126.158,60 320 Bütçe Emanetleri Hesabı 72.864,25 12 Faaliyet Alacakları 4.241.473,23 33 Emanet Yabancı Kaynaklar 2.976.166,79 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 0 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı 696.908,66 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı 4.188.444,43 333 Emanetler Hesabı 2.279.258,13 122 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı 7.716,67 36 Ödenecek Diğer Yükümlülükler 692.130,35 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı 45.311,73 360 Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı 469.613,57 14 Diğer Alacaklar 328.602,07 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı 218.586,79 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı 328.602,07 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı 3.929,99 15 Stoklar 1.653.049,80 37 Borç ve Gider Karşılıkları 2.892.317,43 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı 1.653.049,80 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı 2.892.317,43 16 Ön Ödemeler 235.171,87 38 Gelecek Aylara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları 6.725.084,22 160 İş Avans ve Kredileri Hesabı 0 380 Gelecek Aylara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları 0 161 Personel Avansları Hesabı 0 381 Gider Tahakkukları Hesabı 6.725.084,22 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hesabı 234.227,87 4 Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar 61.781.223,94 165 Mahsup Dönemine Aktarılan Avans ve Krediler Hesabı 944 40 Uzun Vadeli İç Mali Borçlar 40.708.696,13 2 Duran Varlıklar 265.601.204,33 400 Banka Kredileri Hesabı 40.708.696,13 22 Faaliyet Alacakları 61.802.036,24 43 Diğer Borçlar 53.883,40 220 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 61.502.490,32 430 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı 53.883,40 222 Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar Hesabı 83.857,39 47 Borç ve Gider Karşılıkları 4.006.239,56 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı 215.688,53 472 Kıdem Tazminatları Karşılıkları Hesabı 4.006.239,56 23 Kurum Alacakları 25.405,84 48 Gelecek Yıllara Ait Gelirler ve Gider Tahakkukları 17.012.404,85 232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı 25.405,84 481 Gider Tahakkukları Hesabı 17.012.404,85 24 Mali Duran Varlıklar 8.837.843,76 5 Öz Kaynaklar 215.115.948,61 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı 7.814.320,38 50 Net Değer 58.426.973,57
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21
241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan
Sermayeler Hesabı 1.023.523,38 500 Net Değer Hesabı 58.426.973,57
25 Maddi Duran Varlıklar 194.935.918,49 57 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları 143.670.667,08
250 Arazi ve Arsalar Hesabı 1.616.217,02 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı 143.670.667,08
251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 86.602.079,37 58 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları 0
252 Binalar Hesabı 45.014.305,58
580 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı ( -
) 0
253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı 19.616.493,91 59 Dönem Faaliyet Sonuçları 13.018.307,96
254 Taşıtlar Hesabı 16.927.076,51 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 13.018.307,96
255 Demirbaşlar Hesabı 2.104.035,17
257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı(-) -17.903.867,54
258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı 40.959.578,47
26 Maddi Olmayan Duran Varlıklar 0
260 Haklar Hesabı 0
29 Diğer Duran Varlıklar 0
294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran
Varlıklar Hesabı 0
Aktif Toplamı 302.587.459,85 Pasif Toplamı 302.587.459,85
DÜZCE İL ÖZEL İDARESİ 2018 YILI FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GİDERİN TÜRÜ
2016 2017 2018
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr
630 1 Personel Giderleri 21.482.375 38 21.425.422 98 24.207.081 15
630 2 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet Primi
Gid. 2.486.885 70 3.219.427 33 4.144.910 28
630 3 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 20.525.030 35 15.101.599 17 17.105.193 33
630 4 Faiz Giderleri 12.713.073 81 1.320.182 65 19.359.744 92
630 5 Cari Transferler 3.201.054 88 3.740.604 89 3.755.390 68
630 7 Sermaye Transferleri 41.754.057 87 49.768.660 81 35.612.772 60
630 11 Değer ve Miktar Değişimleri Giderleri 18.177 72 18.179 58 126.065 84
630 12 Gelirlerin Ret ve İadesinden
Kaynaklanan Giderleri 435 15 122.135 6 67.244 88
630 13 Amortisman Giderleri 0 0 3.059.042 19 3.465.205 87
630 14 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 8.036.313 74 9.318.473 52 13.382.021 35
630 15 Karşılık Giderleri 0 0 869.448 36 1.498.463 55
630 20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan
Giderleri 0 0 12.152 38 0 0
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22
630 25
Kamu İdarelerine Bedelsiz Olarak
Devredilen Mali olmayan Varlıklardan
Kaynaklanan Giderler
0 0 140.000 0 43.208.135 38
630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari
Giderler 114.218 92 368.707 57 23.482 0
GİDERLER TOPLAMI (A) 110.869.612 47 108.885.039 64 167.336.316 34
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GELİRİN TÜRÜ
2016 2017 2018
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr
600 1 Vergi Gelirleri 273.749 59 283.172 18 251.598 35
600 3 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 47.345.490 0 1.923.293 89 23.207.273 63
600 4 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel
Gel. 52.393.881 80 73.299.195 32 73.660.195 32
600 5 Diğer Gelirler 49.915.328 36 64.289.441 88 68.774.083 37
600 11 Değer ve Miktar Değişimleri Gelirleri 60.262 63 40.967 17 218.190 52
600 25
Kamu İdarelerinden Bedelsiz Olarak
Alınan Mali Olmayan Varlıklardan
Elde Edilen Gelirler
122.728 38 300.665 66 14.242.759 83
GELİRLER TOPLAMI (B) 150.111.440 76 140.136.736 10 180.354.624 30
FAALİYET SONUCU [A-B)] (+ / -) 39.241.828 29 31.251.696 46 13.018.307 96
EK 2: İZLEME
Önceki Yıl/Yıllar Sayıştay Denetim Raporuna İlişkin İzleme Tablosu
Bulgu Adı Yıl/Yıllar İdare
Tarafından
Yapılan
İşlem
Açıklama
5302 Sayılı İl Özel İdaresi
Kanunu’nun 6'ncı Maddesi
Kapsamında Merkezi İdare Tarafından
Aktarılan ve Tahsis Amacı Dışında
Kullanılamayacak Olan Ödenek
Karşılık Kaynakların İl Özel İdaresi
Giderlerinin Finansmanı İçin
Kullanılması
2016 Yerine
Getirilmedi
Denetim Görüşünü
Etkilemeyen Tespit ve
Değerlendirmeler
bölümünde (bulgu 3)
bulgu konusu yapılmıştır.
Düzce İl Özel İdaresinin
bakanlık tahsisli ve öz
bütçe ödenekleri
değerlendirildiğinde, öz
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 bütçedeki gelirlerin, giderlerin finansmanını karşılamadığı görülmektedir. Bakanlık tahsisli ödenekler; idarenin kendi giderleri için kullanılmaktadır. 2017 yılı sonunda nakit açığı 15.994.218,00 TL’dir. Açık artarak devam ederek 2018 yılı sonunda 18.645.794,48 olmuştur. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 6’ncı maddesi kapsamında Bakanlık ve Merkezi İdare Kuruluşlarınca İl Özel İdarelerince Gerçekleştirilmek Üzere Aktarılan Yatırım Ödeneklerinin Tekrar Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarılması 2016 Yerine Getirilmedi Denetim Görüşünü Etkilemeyen Tespit ve Değerlendirmeler bölümünde (bulgu 2) bulgu konusu yapılmıştır. Bakanlık ve diğer merkezi yönetim kuruluşları tarafından aktarılan yatırımlara ait ödenekler (8 finansman tipi) İl Özel İdaresince yapılması gerekirken 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu ve 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununun 18 inci maddesine göre
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24
ödenek aktarımı
gerçekleştirilmesine
yönelik tedbirler kısmi
olarak alındığı belirtilse
de, 2016 yılına oranla
2018 yılında % 11.81
artış görülmüştür.
2016 yılı KHGB
aktarılan tutar
33.995.971,79 TL
2018 yılı KHGB
aktarılan tutar
38.013.539,23 TL
Artış Oranı
% 11.81
Düzce İlindeki Bazı Kamu Kurum ve
Kuruluşlarının Cari Giderlerini,
Kendilerine Tahsis Edilen Cari
Ödeneklerini İl Özel İdaresine
Aktarmak Suretiyle Gerçekleştirmeleri
2016 Kısmen
Yerine
Getirildi
Denetim Görüşünü
Etkilemeyen Tespit ve
Değerlendirmeler
bölümünde (bulgu 4)
bulgu konusu yapılmıştır.
Kamu kurum ve
kuruluşlarına
Bakanlıklarca gönderilen
cari ödeneklerden 112
Acil Çağrı Merkezi,
Kültür ve Turizm
Müdürlüğü ve Milli
Eğitim Müdürlüğünün
ödenekleri için
yapılmaya devam ettiği
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25
görülmüştür.
İl Özel İdaresi Hesabına Belediyeler
Tarafından Yatırılması Gereken
Taşınmaz Kültür Varlıklarının
Korunmasına Ait Katkı Paylarının
Eksik Yatırılması
2016 Yerine
Getirilmedi
Denetim Görüşünü
Etkilemeyen Tespit ve
Değerlendirmeler
bölümünde (bulgu 1)
bulgu konusu yapılmıştır.
Sayıştay İlamları Cetvelinde Yasal
Süresi Tamamlandığı Halde Tahsil
Edilmemiş Tutarlar Bulunması
2016 Tam Olarak
Yerine
Getirildi
Sayıştay İlamlarının 832
sayılı Sayıştay Kanunun
64’üncü maddesi
gereğince işlem yapılmış;
geçmiş yıllardaki
tahsilatların
çoğunluğunun yapıldığı,
kalan tutarlar için tahsilat
işlemlerinin devam ettiği
görülmüştür.
Kiraya Verilen Taşınmazların Kayıtlı
Değerlerinin Kiraya Verilen, İrtifak
Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran
Varlıkların Kayıtlı Değerleri
Hesabında, Kira Bedellerinin de Maddi
Duran Varlıkların Kira Ve İrtifak
Hakkı Gelirleri Hesabında
İzlenmemesi
2016 Tam Olarak
Yerine
Getirildi
Kiraya verilen
taşınmazların kayıtlı
değerlerinin 990- Kiraya
verilen, irtifak hakkı tesis
edilen maddi duran
varlıkların kayıtlı
değerleri hesabında, kira
bedellerinin de 993-
Maddi duran varlıkların
kira ve irtifak hakkı
gelirleri hesabında
izlendiği ve
muhasebeleştirildiği
mizanda görülmüştür.
Kıdem Tazminatı Karşılığı
Hesaplarının Kullanılmaması
2016 Tam Olarak
Yerine
İdarede çalışan sürekli
işçilerin kıdem
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 Getirildi tazminatlarına esas hesaplamalar yapıldığı ve mizanda kıdem tazminatları hesabı çalıştığı görülmüştür. 2016 Mali Yılına İlişkin Merkez ve İlçe Yevmiye Defterinde, Yevmiye Numaralarının Tarihe Uygun Olarak Müteselsil Sıra Takip Etmemesi ve İşlem Yapılmayan Yevmiye Numaralarının Bulunması 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Ödeme belgeleri kontrol edilmiş olup, 2018 yılında açılış kaydı muhasebe işlem fişi 1 numaralı fişten başladığı tespit edilmiş ve yevmiye numaraları müteselsil sıra numarasıyla gittiği görülmüştür. Kaymakamlık Konutlarına Demirbaş Alınması İçin, Encümen Kararıyla Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Ödenek Aktarılması ve Alınan Demirbaşların İl Özel İdaresi Taşınırlarına Kaydedilmemesi 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi 2018 yılında kaymakamlık konutlarına demirbaş alınması işlemleri, İlçe özel idare müdürlüklerine aktarılarak satın alınma işlemleri yapılmış ve taşınırlar kayıt altına alındığı görülmüştür. Ön Mali Kontrol Görevini Yürüten Mali Hizmetler Birim Personelinin Aynı Zamanda İhale İşlem Sürecinde de Görev Alması 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi 2018 yılında İhale iş ve işlemlerinin, İdarenin diğer harcama birimlerince yürütülmesine yönelik işlemler yapılmış, ihaleler harcama birimlerinde yapıldığı için Mali Hizmetler Müdürlüğünün sadece
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 Ön Mali Kontrol sürecinde yer aldığı görülmüştür. Düzce İl Özel İdaresinin Mülkiyetinde Bulunan Taşınmazların Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik Hükümlerine Göre Yapılması Gereken Envanter ve Değerleme İşlemlerinin Tamamlanmaması ve İlgili Hesaplara Kaydının Yapılmaması Nedeniyle Mali Tablolarda Taşınmazlarla İlgili Hesapların Doğru Bilgi Sunamaması 2016 Tam Olarak Yerine Getirildi Düzce İl Özel İdaresinin bakanlık tahsisli ve öz bütçe ödenekleri değerlendirildiğinde, öz bütçedeki gelirlerin, giderlerin finansmanını karşılamadığı görülmektedir. Bakanlık tahsisli ödenekler; idarenin kendi giderleri için kullanılmaktadır. 2017 yılı sonunda nakit açığı 15.994.218,00 TL’dir. Açık artarak devam ederek 2018 yılı sonunda 18.645.794,48 olmuştur. Maddi Duran Varlıklar İçin Amortisman Ayrılmaması 2016 Kısmen Yerine Getirildi 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabına ait amortisman hesapları taşınmaz envanteri yapılamadığı için muhasebeleştirilmemiştir. 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 Taşıtlar Hesabı ve 255 Demirbaşlar Hesaplarına ait amortisman hesapları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 çalıştırılmış mizanda görülmüştür. Bulgu konusu yapılmıştır. Düzce İl Özel İdaresince Diğer Kamu İdarelerine Tahsis Edilen veya Diğer Kamu İdarelerince Tahsisli Kullandırılan Taşınmazlarla İlgili Tahsis İşlemlerinin Muhasebeleştirilmemesi 2016 Kısmen Yerine Getirildi Düzce İl Özel İdaresince diğer kamu kurum ve kurumlara tahsis yapılan taşınmaz mallar ve Düzce İl Özel İdaresine diğer kamu kurum ve kuruluşlardan tahsis edilen taşınmaz mallarla ilgili çalışma yapılmaya başlanmış henüz bitirilmemiştir. Kayıtlarda sadece milli eğitim müdürlüğüne ait bir okul tahsis kaydı yer almaktadır. Taşınmaz envanteri bitirildiğinde taşınmaz tahsisleri de kayıtlara alınacağı belirtilmiştir.
DÜZCE İL ÖZEL İDARESİ 2018 YILI SAYIŞTAY PERFORMANS DENETİM RAPORU
İÇİNDEKİLER
BULGU LİSTESİ A. Denetim Bulguları
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 28
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 29 performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının ölçülmesine ilişkin sistemlerin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine ilişkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları ve Sayıştay ikincil mevzuatıdır. Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleştirilmesi ve yaygınlaştırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluşturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleştirilir. Bu çerçevede, Düzce İl Özel İdaresinin yayımladığı 2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2018 yılı Performans Programı ve 2019 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenmiştir. 5. GENEL DEĞERLENDİRME 2018 yılı performans denetimi kapsamında Düzce İl Özel İdaresinin yayımladığı 2018 yılı Performans Programı ve 2018 yılı İdare Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiştir. Stratejik planda belirlenen amaç ve hedef sayısı planın stratejik olma niteliğine
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 30 gölge düşürmektedir. Stratejik planda 8 ayrı alan için 64 stratejik amaç belirlenmiştir. Bu olgu, kurumda yürütülen hemen her faaliyet kümesi için bir amaç oluşturulduğunu göstermektedir. Oysa stratejik plan bir öncelikler rejimidir. Kurum misyon ve vizyonunun tanımlanmasından sonra kuruma ilişkin bir durum analizinin gerçekleştirilmesi, mevcut durum ile vizyonda çizilen resme ulaşılabilmesini sağlayacak stratejik öneme haiz amaçların ortaya konulması gerekmektedir. Bir kurum bünyesinde gerçekleştirilen her faaliyetin stratejik plan içerisine dahil edilmeye çalışılması stratejik planın “stratejik” olma niteliği ile bağdaşmamaktadır. Planlama ile stratejik planlama anlayışı arasındaki temel farklılıklardan başlıcası, misyon ve vizyon tanımlaması ile mevcut durum arasındaki açıklığın kapatılmasında temel rol oynayacak birkaç stratejik amaç etrafında kurumun odaklanmasını sağlamaktır. Şüphesiz kurumların tüm faaliyetleri önemlidir, en azından söz konusu faaliyetleri yürütenlerin bu şekilde algılaması tabii, hatta gereklidir. Ancak çok fazla sayıda, her faaliyeti kapsayan amaçlar; başarılabilme, odaklanma, toplanacak performans bilgisinin ölçüm ve değerlendirilebilmesi açısından sorunludur. Çok sayıda amaç ve hedefi içeren bir ölçüm sistemi fayda-maliyet ilişkisi yönüyle de tercih edilmemelidir. Stratejik planlama-performans ölçüm süreci kendi başına amaç olmayıp daha iyi yönetmenin araçlarıdır. Çok sayıda amaç, hedef ve gösterge belirleme, bunların gereği olan verileri toplama ve bu verilerin analizi, çok fazla işgücü ve zaman gerektiren faaliyetlerdir. Kurumların başarmaları gereken aslî faaliyetleri yanında faaliyetlerinin başarımını ölçmek için, faaliyetlerini daha bilinçli yönetmek için çok fazla karmaşık bir sistem oluşturmaları, bu sistemden elde edilecek faydayı aşan maliyetler getirebilir. Kurumların kendi misyon tanımları dışında stratejik amaç oluşturmaları planlama realitesiyle örtüşmemektedir. İl Özel İdareleri kuruluş ve işleyişleri itibarıyla bizzat kendilerince yürütülen faaliyetler dışında ödenek aktarımı yoluyla bazı merkezi kuruluşların ihalelerini gerçekleştirmekte, faaliyetlerine destek olmaktadır. Ancak bu Bakanlıkların kendi aslî faaliyetleri için belirledikleri stratejiler vardır ve bunları gerçekleştirmekten her anlamda bu ilgili kuruluşlar sorumludur. İl Özel İdaresinin inisiyatifinde olmayan, kaynak, yetki ve sorumluluk sahibi olmadığı bir alan için stratejik amaç ve hedef belirlemesi oldukça zorlama
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 31 bir uygulama olarak görünmektedir. Bakanlıkların transfer ettiği ödenekleri kullanma, ihaleleri yapma, yapım sürecinin kontrollüğü eğitim alanına ilişkin standart ve hedefler belirlemeyi gerektirmemektedir. Kuruluşlar için strateji çerçevesi misyon tanımlamaları olarak görülmelidir. Performans ölçüm sisteminin en belirgin eksikliği çevrimin sadece planlama temelinde yapılandırılması ve performans göstergeleri belirlenmeyerek ölçüm fonksiyonunun ihmal edilmesidir. Düzce İl Özel İdare Stratejik Planı ve Performans Programında performans göstergeleri belirlenmediği ve bu göstergeler hedeflerle ilişkilendirilmediği için performans ölçümüne katkı vermesi mümkün olamamıştır. Oysa sistem, stratejik amaçlar ile bu amaçlara ulaşmayı sağlayacak somut, ölçülebilir hedeflerin belirlenmesi, hedeflerden ölçülebilir olmayanlar için ise bu hedeflere ne denli ulaşılabildiğinin değerlendirilmesine yardımcı olacak ölçütlerin (performans göstergelerinin) geliştirilmesi, yıl sonunda bu ölçütlere dayalı olarak performans ölçüm ve değerlendirmesi yapılması üzerine kuruludur. Kurum Faaliyet Raporunun niteliği de bu değerlendirmemizle paralellik taşımaktadır. Faaliyet raporunun temel işlevi performans programında yer alan hedeflere ne ölçüde ulaşılabildiği ve sapmaların nedenlerine ilişkin değerlendirmelerin ortaya konulmasıdır. Oysa Düzce İl Özel İdaresi Faaliyet Raporu bu yaklaşım dışında ve hedeflerin gerçekleşmelerine ilişkin bilgiyi içermeksizin, 2018 yılında gerçekleştirilen faaliyetlerin sergilendiği bir doküman olarak üretilmiştir. Performans göstergeleri niteliği itibarıyla ölçülebilir olmayan hedeflere ne ölçüde ulaşılabildiğini değerlendirebilmek amacıyla kullanılan ölçütlerdir. Bu özelliği ile performans ölçüm sisteminin önemli bir unsuru olup bu amacı gerçekleştirmeye uygun olarak sisteme dahil edilmeleri gerekmektedir. İl Özel İdaresinin Stratejik plan ve performans programında belirlenen hedeflerin tamamı çıktı odaklıdır. Bu yönüyle performans sadece çıktılar yönüyle ölçülmektedir. Kurumların yürüttükleri faaliyetlerin başarı düzeyini belirlemede yararlanılan çeşitli unsurlar vardır. Faaliyetler uygun maliyetlerle, en çok çıktı üretecek şekilde, amaçları gerçekleştirecek etkinlikte, çevreyi gözeterek, adil hizmet sunumunu sağlayacak şekilde, hizmet kalitesini artırarak sürdürülmelidir. Bu çerçevede, faaliyetlerin başarısını ölçmek de
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 32 performansın bu farklı yönlerini dengeli bir şekilde ölçerek gerçekleşebilir. 6. DENETİM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesi Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiştir. B. Performans Programının Değerlendirilmesi BULGU 1: 2018 Yılı Performans Programının 2015-2019 Yılı Stratejik Planı ile Uyumlu Olmaması Kamu İdarelerinde Stratejik Planlamaya ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik’in 16'ncı maddesinde “Performans programları, stratejik planların yıllık uygulama dilimlerini oluşturur. Kamu idareleri performans programlarını stratejik planlarına uygun olarak Maliye Bakanlığınca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde hazırlar.” hükmü bulunmaktadır. Hükmün ifade ettiği gibi, performans programının stratejik planın yıllık uygulama dilimlerini göstermesi gerektiği ifade edilmektedir. Yönetmelik’in söz konusu hükümlerine rağmen Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Performans Programında yer alan amaç ve hedefler belirlenirken, idarenin 2015 - 2019 Yılı Stratejik Planında öngörülen amaç ve hedeflerin esas alınmadığı görülmüştür. Hem sayısal olarak hem de içerik olarak Performans Programı’nda yer alan amaç ve hedefler Stratejik Plan’da yer alan amaç ve hedeflerle uyumlu değildir. Kamu idareleri için Stratejik Planlama Kılavuzu ve Performans Programı Hazırlama Rehberine göre idarelerce belirlenen performans hedeflerinin stratejik planlardaki hedeflerle ilgili olması gerekmektedir. Hedefler stratejik planda yer alan amaçları gerçekleştirmeye, performans hedefleri de stratejik hedefleri gerçekleştirmeye yönelik olarak belirlenmiş olmalıdır. Performans programı hazırlanması ile ilgili olarak Performans Programı Hazırlama Rehberi, “Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetlerin Belirlenmesi” bölümünde performans hedeflerinin belirlenmesine ilişkin olarak: “Bu kapsamda idare performans hedefleri; Belirlenen öncelikli amaç ve hedeflerle ilişkili olmalıdır…,” denmektedir. Ancak yukarıda yer alan örneklerde görüleceği üzere, Düzce İl Özel performans denetimi kapsamında yapılan incelemelerde performans hedeflerinin stratejik hedeflerle ilgili olmadığı anlaşılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 33 Kamu idaresi cevabında; 2018 yılı performans programının 2015-2019 yılı stratejik planı ile uyumlu olmadığının görüldüğü, 2020 yılı performans programının 2015-2019 Stratejik planına uygun olarak hazırlanarak düzeltileceği ve sonraki yıllarda da aynı şekilde hazırlanacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak 2018 Yılı Performans Programının 2015-2019 Yılı Stratejik Planı ile uyumlu olması konusunda kurumla görüş birliğine varılmış olup, bu konunun sonraki dönemlerde izlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. BULGU 4: Performans Programında Ölçme, İzleme ve Değerlendirme İşlemlerinde Kullanılacak Göstergelere Yer Verilmemesi Kamu idarelerince Hazırlanacak Performans Programları Hakkında Yönetmelik’in ‘Tanımlar’ başlıklı 3'üncü maddesinde; “Performans Programı; Bir kamu idaresinin program dönemine ilişkin öncelikli stratejik amaç ve hedeflerini, performans hedeflerini, bu hedeflere ulaşmak için yürütecekleri faaliyetler ile bunların kaynak ihtiyacını ve performans göstergelerini içeren programı” “Performans Göstergesi; Kamu idarelerince performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılamadığını ya da ne kadar ulaşıldığını ölçmek, izlemek ve değerlendirmek için kullanılan ve sayısal olarak ifade edilen araçları ifade eder” denilmiştir. Performans Programı Hazırlama Rehberinin ‘Performans Hedef ve Göstergeleri ile Faaliyetlerinin Belirlenmesi’ başlıklı 2’nci bölümünde Performans Göstergeleri; Performans hedeflerine ulaşılıp ulaşılamadığını ölçebilmelidir. Ölçülebilir, ulaşılabilir, güvenilir veri sunacak nitelikte olmalıdır. Denilmiştir. Yönetmelik ve Rehber hükümleri açıkça Performans Programlarında performans hedeflerini ölçecek göstergelere yer verilmesi gerektiğini ifade etmiştir. Ancak Düzce İl Özel İdaresinin 2018 yılı Performans Programında hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığını ölçebilecek göstergelere yer verilmemiştir. Dolayısıyla Yönetmelik ve Rehber hükümlerine aykırı durum oluştuğu görülmüştür. Kamu idaresi cevabında; performans programında belirtilen göstergelere yer verilmediğinin görüldüğü, 2020 yılı performans programının ölçülebilen hedef ve göstergelerin dikkate alınarak hazırlandığı ve sonraki yıllarda da aynı şekilde hazırlanacağı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 34 ifade edilmiştir. Sonuç olarak performans programında ölçme, izleme ve değerlendirme işlemlerinde kullanılacak göstergelere yer verilmesi konusunda idare ile görüş birliğine varılmış olup, konunun ileriki dönemlerde izlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesi BULGU 3: 2018 yılı Faaliyet Raporunda Performans Programında Yer Alan Hedef ve Göstergelerin Öngörülen ve Gerçekleşen Değerleri Arasındaki Sapmalara İlişkin Açıklamaların Yapılmamış Olması Düzce İl Özel İdaresinin 2018 yılı Faaliyet Raporunda, Performans Programında belirlenen amaç ve hedefler doğrultusunda yapılan faaliyetler değil, kurumun yıl içinde gerçekleştirdiği tüm faaliyetler amaç ve hedeflerle ilinti kurulmaksızın yer almaktadır. Faaliyet raporlarının temel fonksiyonu performans programında belirlenen ilgili yıl hedeflerinin ne ölçüde gerçekleştiğinin ve sapma nedenlerinin ortaya konulmasıdır. Performans Programında belirlenen hedeflerin dikkate alınmaması, bu hedeflere ne ölçüde ulaşıldığının ve ulaşılamamışsa bunun nedenlerinin fiziki ve mali kaynaklar çerçevesinde açıklanmaması, faaliyet raporunun işlevini yerine getirememesine, başka bir ifadeyle performans ölçümünün gerçekleşememesine neden olmuştur. Dolayısıyla, Stratejik Planlama, Performans Programı ve Faaliyet Raporu sürecine ilişkin mantıksal tutarlılık da kaybolmuştur. Kamu idaresi cevabında; 2018 yılı faaliyet raporunda, performans programında yer alan hedef ve göstergelerin öngörülen ve gerçekleşen değerleri arasındaki sapmalara ilişkin açıklamaların yapılmadığının görüldüğü, 2019 yılı faaliyet raporunda ve 2019 yılı performans programında yer alan hedef ve göstergelerin öngörülen ve gerçekleşen değerleri arasındaki sapmalara ilişkin açıklamaların yapılacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak 2018 yılı faaliyet raporunda, performans programında yer alan hedef ve göstergelerin öngörülen ve gerçekleşen değerleri arasındaki sapmalara ilişkin açıklamaların yapılması konusunda idare ile görüş birliğine varılmış olup, bu konunun ileriki dönemlerde takip edilmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 35 BULGU 5: Faaliyet Raporunda, Faaliyetler için Belirlenmiş Olan Kodlama Sisteminin Stratejik Plan Ve Performans Programında Yer alan Kodlama Sistemi İle Uyumlu Olmaması Stratejik Planda ve Performans Programında yer alan amaç, hedef ve faaliyetlerin müteselsil bir sıraya göre ve birbiriyle uyumlu olarak kodlanmadığı görülmüştür. Aynı şekilde Faaliyet Raporunda, faaliyetler için gerçekleştirilen kodlama sisteminin Stratejik Plan ve Performans Programı ile uyumlu olmadığı görülmüştür. Stratejik Planda, Performans Programında ve Faaliyet raporundaki kodlama sisteminin birbiriyle uyumlu olması bu belgelerde belirlenen amaç ve hedeflerin her yılki gerçekleşmelerinin takibi konusunda ve bu amaçların her yıl ne kadarının gerçekleştirilebildiğini ölçme konusunda kolaylık sağlamaktadır. Söz konusu kodlama sistemlerinin birbiri ile uyumlu olmaması durumunda Stratejik Planda belirlenen Amaçlara Faaliyet Raporunda hiç yer verilmemesi dolayısıyla belirlenen amaçların gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğinin takibi konusunda sorunlar ortaya çıkabilmektedir. Düzenli bir kodlamanın olmamasından kaynaklanan bu durum amaç, hedef ve gösterge düzeyinde idarenin performans gerçekleşmelerini ölçmeyi ve değerlendirmeyi engellemektedir. Kamu idaresi cevabında; 2020-2024 Stratejik Planında yapılacak yenileme ile kodlama sisteminin oluşturulacağı, stratejik plan-performans programı-faaliyet raporu düzeneğinde aynı kod sisteminin kullanılacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak faaliyet raporunda, faaliyetler için belirlenmiş olan kodlama sisteminin stratejik plan ve performans programında yer alan kodlama sistemi ile uyumlu olması konusunda idare ile görüş birliğine varılmış olup, bu konunun ileriki dönemlerde izlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi Ve Değerlendirilmesi BULGU 2: Performans Ölçüm Sisteminin Sağlıklı ve Güvenilir Biçimde İnşasına Yönelik Veri Kayıt Sistemi Oluşturulmaması Kurum Performans bilgisi üretiminde kullanılacak verilere ilişkin bir sistem oluşturmamıştır. Faaliyet Raporunun hazırlanması sırasında ilgili birimlerden o yıl içinde gerçekleştirilen faaliyetlere ilişkin bilgiler alınarak raporda kullanılmaktadır. Performans ölçümü
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 36 için gerekli olan performans bilgisinin oluşturulmasını sağlamak üzere hangi verilerin toplanmasından kimlerin sorumlu olduğuna, hangi periyotlarda bu verilerin elde edileceğine, hangi verilerin, nasıl analiz edileceğine, veri güvenirliğini sağlamaya yönelik hangi önlem ve kontrollerin planlandığına ilişkin öngörülere dayalı bir sistem oluşturulmamıştır. Performans ölçümünü gerçekleştirmek, hedeflere ulaşma düzeyinin ve sapma gerekçelerinin anlaşılmasını mümkün kılacak performans bilgisinin sistematik olarak toplanmasını ve analizini gerektirmektedir. Bu süreçlerin sağlıklı işleyişi ise ancak, önceden belirlenmiş bir iş ve sorumluluklar düzeni, performans bilgisi üretiminde kullanılacak verilere ilişkin bir sistem dahilinde gerçekleşebilir. Uygulamada ise, geleneksel faaliyet raporu üretiminde olduğu gibi yılsonunda hedeflerin ilgili oldukları birimlerden toplanan bilgiler faaliyet raporunda kullanılmaktadır. Kamu idaresi cevabında; performans üretiminde kullanılacak verilere ilişkin performans ölçüm sisteminin sağlıklı ve güvenilir biçimde inşasına yönelik kayıt sistemi üzerinde çalışılacağı, performans ölçümü için gerekli olan performans izleme ve değerlendirme sisteminin oluşturulacağı ifade edilmiştir. 2019 yılında performans programıyla bütçe ilişkisi kurulduğu, performans izleme ve değerlendirme sistemiyle 3 ayda bir ölçüm ve analiz yapılarak üst yöneticiye bilgi verileceği, yıl sonu faaliyet raporunda da hedef ve göstergelerin öngörülen ve gerçekleşen değerleri arasındaki sapmalara ilişkin açıklamalarına yer verileceği ve 2019 yılı içerisinde stratejik planın yeniden hazırlanarak; stratejik plan-performans programı-bütçe-faaliyet raporu bağlantısı oluşturulacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak performans ölçüm sisteminin sağlıklı ve güvenilir biçimde inşasına yönelik veri kayıt sistemi oluşturulması konusunda idare ile görüş birliğine varılmış olup, bu konunun ileriki dönemlerde izlenmesinin uygun olacağı düşünülmektedir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 37 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
T.C. Sayıştay Başkanlığı Düzce İl Özel İdaresi 2018 Yılı Sayıştay Performans Denetim Raporu 38