2017 - BURDUR İL ÖZEL İDARESİ.pdf

Oluşturulma tarihi: 23.08.2026 13:52 Güncellendi: 23.08.2026 13:52

BURDUR İL ÖZEL İDARESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2018

İÇİNDEKİLER

KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 4
SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 4
DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 4
DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 5
DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 14
DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 14
EKLER ........................................................................................................................................................ 35

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2017 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu……………………………………… 1 Tablo 2: 2017 Yılı Ödenekler Tablosu…………………………………………... 1 Tablo 3: 2017 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu……………………………………... 2 Tablo 4: Organize Sanayi Bölgeleri Ortaklık Payları Tablosu…………………... 12 Tablo 5: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarılan 8 Finansman Kodundaki Ödenekler Tablosu………………………………………… 15 Tablo 6: Devreden Ödenek Karşılığı Eksik Nakit Tablosu ……………………. 19 Tablo 7: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarılan Köye Yönelik Hizmetlere İlişkin Olmayan Ödenekler Tablosu………………………
23

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Mali Yapı Burdur İl Özel İdaresi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 3'üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinden birisi olup, faaliyetlerini 2017 yılı bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili kanunlarla merkezi idareden aktarılan diğer kaynaklarla yürütmektedir. Bu kapsamda Burdur İl Özel İdaresinin 2017 yılı bütçesiyle 86.500.000,00-TL gelir ve ödenek öngörülmüş olup, 69.277.478,65-TL 2016 yılından devreden ödenek, Merkezi İdare Bütçesinden kullanım amacı belirlenmiş yatırımlar için aktarılan toplam 104.157.940,34-TL ödenek ile birlikte yılı ödenekleri 259.935.418,99-TL’ye ulaşmıştır. Burdur İl Özel İdaresinin sunulan mali tablolarına göre 2017 yılı Gelir ve Gider durumu aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1: 2017 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu Tahmini Gerçekleşen Vergi Gelirleri 0,00 0,00 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 1.690.000,00 1.563.419,09 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Diğer Gelirler (Tahsisli ) 0,00 104.529.427,04 Diğer Gelirler 84.810.000,00 67.773.862,54 Sermaye Gelirleri 0,00 0,00 TOPLAM Öz Gelir 86.500.000,00 69.337.281,63 TOPLAM Genel Gelir 86.500.000,00 173.866.708,67 Tablo 2: 2017 Yılı Ödenekler Tablosu Bütçe ile Verilen Ödenek Önceki Yıldan Devreden Ödenekler Merkezi İdareden Aktarılan Ödenekler Ek Ödenek Net Bütçe Ödeneği Toplamı Bütçe Gideri Toplamı Sonraki Yıla Devreden Ödenek 86.500.000,00 69.277.478,65 104.157.940,34 0,00 259.935.418,99 147.841.439,72 112.093.979,27

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleştirilmesi 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 6'ncı maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıştır. Bu fıkra hükmünce aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleşen bütçe büyüklükleri arasında çok büyük farklılıklar oluşmaktadır. Bütçe hazırlık aşamasında merkezi yönetim kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karşılığında ne kadar ödenek gönderileceği bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit, gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleştirilmektedir. Dolayısıyla il özel idarelerinin yılı bütçelerinde öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleşmeleri arasında fark bulunmaktadır. Tablo 3: 2017 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu Bütçe Tahmini Gerçekleşen Gider Personel Giderleri 41.870.245,64 31.622.994,57 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Prim Gideri 5.325.573,83 4.925.496,59 Mal ve Hizmet Alım Gideri 61.095.191,58 51.068.798,79 Faiz Giderleri 300.000,00 286.967,99 Cari Transferler 4.525.543,11 2.835.928,77 Sermaye Giderleri 130.068.501,14 44.955.718,73 Sermaye Transferi 13.225.809,69 12.145.534,28 Yedek Ödenekler 3.524.554,00 0,00 TOPLAM 259.935.418,99 147.841.439,72 Kurumun 2017 yılı faaliyet gideri 88.459.265,54-TL, 2017 yılı faaliyet geliri 173.797.053,25-TL olup, gelir fazlası 85.337.787,71-TL olarak gerçekleşmiştir. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Burdur İl Özel İdaresi mali işlemlerini 5018 sayılı Kanun'la belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. 5018 sayılı Kanun’un 49'uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49'uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe işlemlerine, hesap planlarına ve işlemlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılacak belgelerin şekil ve türlerine ilişkin düzenlemenin mahalli idareler için İçişleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiştir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıştır. Burdur İl Özel İdaresinde mali işlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde İçişleri Bakanlığının sunduğu e-İçişleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve işlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleştirilmektedir. 2017 yılı denetimi kapsamında Burdur İl Özel İdaresi tarafından “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştay’a Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştay’a gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutanağı • Alınan çekler sayım tutanağı • Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı • Teminat mektupları sayım tutanağı • Değerli kağıtlar sayım tutanağı • İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetim hesabı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4 icmal cetveli • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu • Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu • Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Burdur İl Özel İdaresinin İller Bankası Anonim Şirketindeki Ortaklık Payının Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında Gerçek Değeri ile Görülmemesi 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un “Ortaklık yapısı ve sermaye” başlıklı 4'üncü maddesinde; “(1) Bankanın ortakları il özel idareleri ve belediyelerdir.
(2) Bankanın sermayesi 9.000.000.000 (dokuz milyar) Türk Lirasıdır. Bu sermaye Bakanlar Kurulu kararı ile beş katına kadar artırılabilir.
(3) Sermaye tavanına ulaşıncaya kadar Bankanın ödenmiş sermayesine aşağıdaki kaynaklar eklenir:
a) 2/7/2008 tarihli ve 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanuna göre her ay Maliye Bakanlığı ve İller Bankası

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 tarafından dağıtılacak vergi gelirleri paylarının toplamı üzerinden aylık olarak yüzde iki oranında kesilecek miktarlar.
b) Bankanın vergi ve diğer yasal yükümlülükler düşüldükten sonraki yıllık safi kârından yüzde otuz oranında ayrılacak pay.
c) Diğer mevzuat hükümleri ile Banka sermayesine aktarılması uygun görülen paralar ile sermayeye eklenmek üzere yapılacak her türlü yardım ve bağışlar.” denilmektedir.
6107 sayılı Kanun'un bu hükümleri uyarınca Burdur İl Özel İdaresi İller Bankası Anonim Şirketinin doğal ortağıdır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabını açıklayan “Hesabın niteliği” başlıklı 178'inci maddesinde;
“(1) Bu hesap, kanuni yetkilere dayanılarak mali kuruluşların sermayesine iştirak edilen tutarlar ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan tutarlar ile bu kuruluşlara ikrazen verilen ve mahsup edilen tutarların izlenmesi için kullanılır.” denildiğinden 6107 sayılı Kanun'un 4'üncü maddesi hükmünce İller Bankasının ortakları arasında sayılan Burdur İl Özel İdaresinin, İller Bankası Anonim şirketinin sermayesine iştirak edilmiş olan ortaklık payının 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında görülmesi Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 178'inci maddesi gereğidir.
İller Bankası Anonim Şirketinin resmi web sitesinden, kurumun yetkililerine tanımlanmış kullanıcı bilgileri ile ulaşılan kayıtlara göre, 2007 yılından itibaren 2017 yılı sonuna kadar İller Bankası Anonim Şirketinin sermayesine katılım payı olarak Burdur İl Özel İdaresinin genel bütçe vergi gelirlerinden alacağı paydan 5.320.419,74-TL kesinti yapılmıştır. Dolayısıyla Burdur İl Özel İdaresinin 2017 yılı sonunda düzenlenen mali tablolarında 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında 5.320.419,74-TL tutarında iştirakinin görülmesi gerekmektedir. Ancak 2017 yılı sonunda düzenlenen mali tablolarda 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında İller Bankası Anonim Şirketindeki ortaklık payı için 4.337.178,71-TL tutarında kayıt yapıldığı tespit edilmiştir. Dolayısı ile ödenen ancak muhasebe kayıtlarına alınmayan 983.241,03-TL tutarında sermaye katılım payı bulunmaktadır. Yukarıda açıklanan nedenlerle Burdur İl Özel İdaresinin yılsonunda düzenlenen mali tablolarında, İller Bankası Anonim Şirketinin sermayesine iştirak edilmiş olan 983.241,03-TL tutarındaki ortaklık payının da 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 gösterilmesi ve muhasebe kayıtlarının da gerçeğe uygun hale getirilmesi gerektiği düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle Burdur İl Özel İdaresinin İller Bankası Anonim Şirketindeki ortaklık payının mali kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında gerçek değeri ile görülmesi için gerekli güncellemelerin yapıldığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak Burdur İl Özel İdaresinin İller Bankası Anonim Şirketindeki ortaklık payına ilişkin güncellemelerin yapılarak, bulguda belirtildiği şekilde gerçek değeri ile muhasebe kayıtlarına alındığı ifade edilmiştir. Ancak İller Bankası Anonim Şirketindeki ortaklık payına ilişkin güncellemenin ve muhasebe kaydının 2017 yılı içerisinde yapılamaması nedeniyle 2017 yılı mali tablolarında 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı gerçek durumu yansıtmamaktadır. BULGU 2: Burdur İl Özel İdaresinin Mülkiyetinde Bulunan Taşınmazların Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik Hükümlerine Göre Yapılması Gereken Envanter ve Değerleme İşlemlerinin Tamamlanmaması ve İlgili Hesaplara Kaydının Yapılmaması Nedeniyle Mali Tablolarda Taşınmazlarla İlgili Hesapların Doğru Bilgi Sunamaması Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslarla ilgili olarak 13.09.2006 tarih ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik çıkarılmıştır. 01.01.2006 tarihinden itibaren geçerli olan bu Yönetmelik 02.10.2006 tarih ve 26307 no.lu Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Ancak 2006 yılından 2014 yılına kadar geçen sürede yönetmelikte öngörülen kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan taşınmazların miktar ve cins olarak kayıt altına alınması ile ilgili işlemler tamamlanamamıştır. Ayrıca kayıt altına alınan taşınmazların sadece bir kısmı ilgili varlık hesaplarında kayıt altına alındığından kamu idareleri mali tablolarının taşınmazlar hakkında tam ve doğru bilgi sunması da sağlanamamıştır.
Bu durum nedeniyle Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik'in bazı maddeleri 03.06.2014 tarih 2014/6455 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir.
Buna göre Yönetmelik'in değişik 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “Taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır.” hükmü getirilmiştir. Yine söz konusu 5’inci maddeye getirilen ek ikinci fıkrada da kayıt işlemlerinde esas alınacak değerleme kriterleri belirlenmiştir. Buna göre tapuda kayıtlı taşınmazlardan maliyeti belirli olanların maliyet bedeli, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin rayiç değeri, bu iki değeri belli olmayanlar ile fıkrada sayılan diğer taşınmazların ise iz bedeli üzerinden kayıtlara alınması gerekmektedir. Taşınmaz kayıtları bu şekilde yapıldıktan sonra bu kayıtlar muhasebe birimlerine gönderilerek ilgili varlık hesaplarına kaydedilmesi sağlanacaktır. Nitekim Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinde maddi duran varlıkların hesaba alınması ile ilgili işlemler ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Kamu idarelerince taşınmazların envanterinin yapılmasına tüm taşınmazların tespiti ile başlanması gerekmektedir. Ancak taşınmazın tapudaki kayıtları ile mevcut kullanım şeklinde farklılıklar olabilmektedir. Örneğin tapuda arsa olarak kayıtlı bir taşınmazın üzerine okul inşa edildiği halde kayıtlara bu durum yansımamış olabilmektedir. Tapu kayıtları ile mevcut kullanım şekillerinin uyumlu hale getirilmesi işlemi cins tashihi olarak nitelendirilmekte olup, bu işlem kamu idarelerinin başvurusu üzerine tapu idarelerince gerçekleştirilmektedir. Ancak burada imar ve iskân izni ile ilgili sorunların yanı sıra ciddi bir harç bedeli ödenmesi durumu ortaya çıkmaktadır. Harç bedeli ödenmesi konusunda kamuya bu kapsamda bir muafiyet sağlanmadığı için de bu zorunluluklar yerine getirilememektedir. Bu konudaki sorunun çözülebilmesi için Yönetmelik'in “Cins Tashihlerinin Yapılması” başlıklı 10’uncu maddesinin 1’inci fıkrasında aynen “Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır.” hükmü getirilmiştir. Bu hükümle cins tashihi işlemleri tapu kayıtlarından bağımsız hale getirilmiş ve taşınmazların kamu idarelerince mevcut kullanım şekliyle kaydının yapılarak mali tablolarda gösterilmesine öncelik verilmiştir. Böylece kamu idarelerinin tapu kayıtları bakımından cins tashihi ile ilgili işlemleri daha sonra yapmalarına olanak sağlanmıştır. Kamu taşınmazlarının kayda alınmasıyla ilgili kriterler bu şekilde olmakla birlikte yönetmelik değişikliğinin yürürlüğe girdiği 19.06.2014 ile tüm işlemlerin yerine getirilmesi için tanınan süre olan 31.12.2016 tarihine kadar olan geçiş sürecinde de idarelere yapılması gereken

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 bazı görevler verilmiştir. Buna göre söz konusu Yönetmelik'in “Mevcut Taşınmazların Kaydına İlişkin İşlemler” başlıklı Geçici 1’inci maddesi ile mevcut taşınmazların kaydında esas alınacak değerlerle ilgili geçici düzenlemeler yapılmıştır. Yapılan düzenlemede; “(1) Yönetmeliğin 5’inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde kayıtlara alınır:
a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/09/2014 tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydedilir.
b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan 01/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapar. (2)Yönetmeliğin 5’inci maddesine göre yapılması gereken işlemler 31/12/2016 tarihine kadar tamamlanır.” denilmektedir. Düzenleme ile ilgili ayrıntılı açıklamaya Muhasebat Genel Müdürlüğünün 25.07.2014 ve 16.09.2014 tarihinde yayınlanan "Taşınmaz Envanteri" konulu genel yazılarında yer verilse de birçok kamu idaresi tarafından 01.10.2014 tarihi itibariyle yapılması gereken işlemler yapılamamıştır. Sonuçta kamu idarelerince 31.12.2016 tarihine kadar tüm taşınmazların tespiti, mevcut kullanım şekliyle kayda alınması, maliyet, rayiç ya da iz bedellerinin tespiti ile muhasebe birimlerince ilgili varlık hesaplarına kayıt ve güncelleme işlemlerinin tamamlanması gerekmekte iken 17.03.2017 tarih ve 30010 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 06.02.2017 tarih ve 2017/9854 no.lu Bakanlar Kurulu Kararı ile mezkûr yönetmeliğin geçici 1’inci maddesinin 2’inci fıkrasında yer alan 31.12.2016 ibaresi 31.12.2017 şeklinde değiştirilmiş ve 01.01.2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir. Söz konusu madde metni “(2) Yönetmeliğin 5’inci maddesine göre yapılması gereken

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 işlemler 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanır.” şeklinde olup, ek süre yönetmeliğin sadece 5’inci maddesinde yer alan taşınmazların değer tespiti ile ilgili işlemler için verildiğinden taşınmazların mevcut kullanım şekliyle kayda alınması ve varlık hesaplarına kaydedilmesinin tamamlanmış olması gerekmektedir. Yukarıda açıklanan Yönetmelik hükümleri uyarınca Burdur İl Özel İdaresinde şu hususlar tespit edilmiştir. Mali Hizmetler Müdürlüğünce muhasebe kayıtlarına toplam 29.167.131,64-TL tutarında taşınmaz kaydı yapıldığı, İmar ve Kentsel İyileştirme Müdürlüğünce hazırlanan Taşınmaz İcmal Cetvelinde ise toplam 48.459.005,54-TL tutarında taşınmaz kaydının bulunduğu, ancak, İmar ve Kentsel İyileştirme Müdürlüğü kayıtlarında bulunup Mali Hizmetler Müdürlüğünce muhasebe kayıtlarına alınmayan 35.590.400,86-TL tutarında, Mali Hizmetler Müdürlüğü muhasebe kayıtlarında bulunup İmar ve Kentsel İyileştirme Müdürlüğü kayıtlarında yer almayan toplam 16.298.526,96-TL tutarında, taşınmazların bulunduğu, ayrıca, taşınmazlar konusunda fiili durum ile kaydi durumun birbiri ile uyumsuz olduğu, tespit edilmiştir.
Ayrıca İl Milli Eğitim, İl Sağlık, İl Gençlik Hizmetleri ve Spor, İl Kültür ve Turizm Müdürlükleri gibi diğer kurumlar adına inşaatları yapılan ve 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında takip edilen okul, spor salonu, kültür merkezi, sağlık ocağı gibi binaların Burdur İl Özel İdaresi muhasebe kayıtlarına alındığı, tespit edilmiştir. Oysa bu binalara ait inşaatlar tamamlandıktan sonra binaların ilgili İl Müdürlüklerine teslimi yapılmalı, aynı zamanda Burdur İl Özel İdaresi muhasebe hesaplarından fiilen teslimi yapılan binalar düşülmeli, diğer yandan ilgili İl Müdürlüklerinin, fiilen teslim aldıkları binaları muhasebe kayıtlarına almaları konusunda yazı ile bilgilendirilmeleri gerektiği düşünülmektedir. Bu tespitler ışığında Burdur İl Özel İdaresine ait taşınmazların envanterinin tamamlanmadığı, mevcut kullanım şekli ile ilgili cetvellere kaydının ve ilgili varlık hesaplarında gösterilmesinin sağlanmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda kamu idaresinin 2017 yılı kesin mizan ve bilançosunda yer alan 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 500 Net Değer Hesabında yer alan tutarlarla ilgili hatalı durum devam etmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle Burdur İl Özel İdaresinin mülkiyetinde bulunan taşınmazların kamu idarelerine ait taşınmazların kaydına ilişkin mevzuat hükümlerine göre

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 envanter ve değerleme işlemleri ile ilgili tamamlama çalışmalarının devam etmekte olduğu belirtilmiştir. Sonuç olarak Burdur İl Özel İdaresine ait taşınmazların envanterinin henüz tamamlanmadığı, mevcut kullanım şekli ile ilgili cetvellere kaydının ve ilgili varlık hesaplarında gösterilmesinin sağlanmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda kamu idaresinin 2017 yılı mali tablolarında yer alan 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 500 Net Değer Hesabında yer alan tutarlarla ilgili hatalı durum devam etmektedir. BULGU 3: Burdur İl Özel İdaresinin Sermaye İştirakinin Bulunduğu Organize Sanayi Bölgelerindeki Ortaklık Payının Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında İzlenmemesi Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabını açıklayan “Hesabın niteliği” başlıklı 181’inci maddesinde; “Bu hesap, mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan sermayelerin izlenmesi için kullanılır.” denilmekte, 182’nci maddesinde Hesaba ilişkin işlemler, 183’üncü maddesinde de Hesabın işleyişi açıklanmaktadır. Hesabın işleyişini düzenleyen hükümlere göre; bu hesaplarda kayıtlı tutarların, ilgili kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerekmektedir. Burdur İl Özel İdaresinin 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu uyarınca kurulmuş olan Organize Sanayi Bölgelerindeki ortaklıkları ve söz konusu organize sanayi bölgelerine iştirak payı olarak ödenmiş olan tutarlar aşağıda gösterilmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 Tablo 4: Organize Sanayi Bölgeleri Ortaklık Payları Tablosu OSB Adı Ortaklık Yapısı Ödenen İştirak Payı Burdur II. Organize Sanayi Bölgesi Burdur İl Özel İdaresi %34 Burdur Belediyesi %33 Burdur Ticaret ve Sanayi Odası %33 158.790,00-TL Bucak Organize Sanayi Bölgesi Burdur İl Özel İdaresi %33 Bucak Belediyesi %33 Bucak Ticaret ve Sanayi Odası %34 59.017,32-TL TOPLAM: 217.807,32-TL İl Özel İdaresi, 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanunu’nun 4 üncü maddesine göre Müteşebbis Heyeti oluşturan kurum ve kuruşlar arasında yer almaktadır. Aynı Kanun’un “Gelirler” başlıklı 12’nci maddesi uyarınca İl Özel İdaresi tarafından ödenen tutarlar iştirak payı niteliğindedir. İlgili Organize Sanayi Bölgelerinin bilançolarında da İl Özel İdaresince ödenen tutarlar ödenmiş sermaye olarak gösterilmektedir. 2017 yılı sonunda düzenlenen mali tablolarda ise, Burdur İl Özel İdaresinin sermaye iştirakinin bulunduğu Organize Sanayi Bölgelerindeki ortaklık payları 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında kayıtlı değildir. Yukarıda açıklanan nedenlerle Burdur İl Özel İdaresinin yılsonunda düzenlenen mali tabloları üzerinde, 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı yukarıdaki tabloda hesabı gösterilen 217.807,32-TL farkla gerçek durumu yansıtmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; özetle Burdur İl Özel İdaresinin sermaye iştirakinin bulunduğu Organize Sanayi Bölgelerindeki ortaklık paylarının mal ve hizmet üreten kuruluşlara yatırılan sermayeler hesabında izleme çalışmalarına başlandığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak Burdur İl Özel İdaresinin sermaye iştirakinin bulunduğu Organize Sanayi Bölgelerindeki ortaklık paylarının tespitinin yapılarak, muhasebe kayıtlarına alınması hususunda idare ile görüş birliğine varılmıştır. Ancak sermaye iştirakinin bulunduğu Organize Sanayi Bölgelerindeki ortaklık paylarına ilişkin tutarların, 2017 yılı içerisinde tespitinin yapılmaması ve muhasebe kayıtlarının tamamlanmaması sonucu 2017 yılı mali tablolarında 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı gerçek durumu yansıtmamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 BULGU 4: Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında İzlenmekte Olan Yatırımlardan Tamamlananların, Bu Hesaptan Düşülüp İlgili Hesaplara Aktarılmaması Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin “Hesabın Niteliği” başlıklı 204'üncü maddesinde 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabının, yapımı süren maddi duran varlıklar için yapılan her türlü madde ve malzeme ile işçilik ve genel giderlerin; geçici ve kesin kabul usulüne tabi olan hallerde geçici kabulün yapıldığını gösteren tutanağın idarece onaylandığı tarihte, diğer hallerde işin fiilen tamamlandığını gösteren belgenin düzenlendiği tarihte, ilgili maddi duran varlık hesabına aktarılıncaya kadar izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiş; “Hesabın İşleyişi” başlıklı 205'inci maddesi (b) bendinde de; “Tamamlanıp geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarlar bu hesaba alacak, ilgili maddi duran varlık hesabına borç kaydedilir.” denilerek, bu hesabın yapımı süren yatırımlar için yapılan giderleri izlemek maksadıyla kullanılacağına açıklık getirilmiş, tamamlanan yatırımlardan bu hesapta izlenenlerin de bu hesaba alacak kaydedilmek suretiyle hesaptan çıkarılma yöntemi açıklanmıştır. Yönetmelik’in bu amir hükümlerine rağmen 2017 yılı Bilançosunda 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında yer alan 199.485.424,19-TL tutardan geçici kabulü yapılan işlere ilişkin olanların bu hesaptan düşülerek ilgili varlık hesaplarına aktarılması işleminin tamamlanmadığı anlaşılmaktadır. Bahse konu eksik işlemler dolayısıyla Burdur İl Özel İdaresinin yılsonunda düzenlenen mali tabloları üzerinde 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı gerçek durumu göstermemektedir. Bu durum Burdur İl Özel İdaresinin halen yürütmekte olduğu yatırımların gerçek değerinin mali tablolarda olduğundan çok görünmesine yol açtığı gibi, bu yatırımların tamamlanması ile aktarılacağı ilgili varlık hesaplarının da (başka kurumlar adına yürütülenler için de ilgili kurumların varlık hesaplarının) olduğundan düşük görünmesine neden olmaktadır. Kamu idaresi cevabında; özetle Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabında izlenmekte olan yatırımlardan tamamlananların bu hesaptan düşüldüğü ve takibinin yapılacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak Kamu İdaresinde geçici kabulü yapılan işlere ilişkin tutarların 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabından düşülerek ilgili varlık hesaplarına aktarılması işleminin tamamlanmaması dolayısıyla İl Özel İdaresinin halen yürütmekte olduğu yatırımların

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 gerçek değerinin mali tablolarda olduğundan çok göründüğü, bu yatırımların tamamlanması ile aktarılacağı ilgili varlık hesaplarının da (başka kurumlar adına yürütülenler için de ilgili kurumların varlık hesaplarının) olduğundan düşük göründüğü konularında kamu idaresi ile mutabakat sağlanmakla birlikte 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı açısından 2017 yılı mali tablolarındaki hata devam etmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Burdur İl Özel İdaresinin 2017 yılına ilişkin ekte yer alan mali tablolarının, Denetim Görüşünün Dayanakları bölümünde yer alan hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 6’ncı Maddesi Kapsamında Bakanlık ve Merkezi İdare Kuruluşlarınca İl Özel İdarelerince Gerçekleştirilmek Üzere Aktarılan Yatırım Ödeneklerinin Tekrar Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarılması 5302 sayılı Kanun'un 6’ncı maddesinde; “(Ek fıkra: 3/7/2005-5393/85 md.; Değişik ikinci fıkra: 24/7/2008-5793/42 md.) Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları; yapım, bakım ve onarım işleri, devlet ve il yolları, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon, enerji nakil hattı, sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskan, gençlik ve spor gibi hizmetlere ilişkin yatırımlar ile bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının görev alanına giren diğer yatırımları, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilir. Aktarma işlemi ilgili bakanın onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. İş, il özel idaresinin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. İl özel idareleri de bütçe imkanları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçesinden ödenek aktarabilir. Bu fıkraya göre, bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları tarafından aktarılacak ödenekler ile gerçekleştirilecek yatırımlar, birinci fıkrada öngörülen görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın bütün il sınırları içinde yapılabilir.” hükmü yer almaktadır. 2017 yılı Yatırım Programı ile 2017 yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 İzlenmesine Dair Kararın 20’nci maddesinin 4’üncü fıkrasında “Yerel ve bölgesel nitelikli yatırımların uygulamalarında koordinasyonu güçlendirmek, etkinliği artırmak ve yerel kurumsal kapasitenin gelişimini sağlamak amacıyla merkezi kamu idareleri, projenin mahiyeti uygun düştüğü ölçüde, yatırım uygulamalarının 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 6’ncı maddesi hükümleri gereğince gerçekleştirilmesine öncelik verir.” denilmektedir. Bu hükümler kapsamında bakanlıklar ve merkezi idare kuruluşlarının kamu yatırım programında yer alan projelerine ait yatırımları için bütçelerinde ayrılan ödenekler, il özel idarelerine aktarılmakta ve bu ödenekler karşılığı hizmetler de il özel idaresinin tabi olduğu mevzuat kapsamında ihalesi yapılarak gerçekleştirilmektedir. Her iki düzenlemede de yatırım ödeneklerinin tekrar Köylere Hizmet Götürme Birlikleri'ne (KHGB) aktarılmasına izin veren bir hüküm bulunmamaktadır. Diğer taraftan, KHGB’lerine İl Özel İdarelerince sadece 5355 sayılı Kanun'un 18’inci maddesinde sayılan hizmetlere ait ödenekler aktarılabileceğinden, madde metninde sayılmayan yatırımlara ait ödeneklerin merkezi idare kuruluşlarınca doğrudan KHGB’lerine aktarılması da mümkün görülmemektedir. 2017 yılı yatırım programında yer alan bakanlık ve merkezi idare kuruluşlarına ait projelere ayrılan yatırım ödeneklerinden 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 6’ncı maddesi hükümleri kapsamında gerçekleştirilmesi için aktarılan ve aşağıdaki listede yer alan 5.887.786,21-TL tutarındaki ödeneğin Burdur İl Özel İdaresince tekrar KHGB’lerine aktarılmasının mevzuata uygun olmadığı, bu aktarmalarla 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu dışında kalan bir alan oluştuğu değerlendirilmektedir. Tablo 5: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarılan 8 Finansman Kodundaki Ödenekler Tablosu Tarihi Yevmiye No İlçesi Açıklama Tutarı (TL) 11.01.2017 77 Merkez Bucak OSB Yollarının Asfaltlanması İçin 216.503,70 11.01.2017 78 Merkez Bucak OSB Yollarının Asfaltlanması İçin 3.000.000,00 16.03.2017 863 Bucak Bucak OSB Yollarının Asfaltlanması İçin 70.000,00 14.04.2017 1191 Bucak Bucak OSB Yollarının Asfaltlanması İçin 305.220,00 08.05.2017 104 Çavdır HEM ve Mesleki Eğitim Merkezleri Bakım Onarım Gid. 74.000,00 15.06.2017 1951 Bucak Bucak OSB Yollarının Asfaltlanması İçin 500.000,00 10.07.2017 2226 Merkez Merkez İlçe Okul ve Kurumların Bakım ve Onarım Gid. 1.320.000,00

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 11.08.2017 2626 Karamanlı İlköğretim Okullarının Bakım ve Onarım Gid. 51.329,06 23.08.2017 2775 Çeltikçi 75. Yıl Çok Programlı Anadolu Lisesi Onarım Gid. 41.874,07 15.09.2017 2990 Yeşilova Yeşilova Halk Eğitim. Müd. Ve 100. Yıl İlkokulu Kalorifer Tamiratı 14.909,36 20.09.2017 3030 Tefenni Tefenni Atatürk Ortaokulu ve Namık Kemal İlkokulu Onarım Gid. 29.180,81 22.09.2017 3089 Tefenni Tefenni Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Onarım Gid. 173.129,07 22.09.2017 3090 Çavdır Çavdır İlkokul ve Anaokul Onarımı 27.005,52 29.09.2017 3155 Yeşilova Yeşilova Merkez Ortaokulu Bakım ve Onarım Gid. 46.256,00 21.11.2017 2822 Gölhisar Mimar Sinan ve Yeşildere İ.Ö. Onarım Gid. 18.378,62 TOPLAM: 5.887.786,21 Kamu idaresi cevabında; özetle 5355 sayılı Mahalli İdareler Kanunu'nun 18'inci maddesinin üçüncü fıkrasında değişiklik öngören, 24.07.2008 gün ve 269659 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5793 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 44'üncü maddesinde belirtilen hususlar ile 17.04.2013 tarih ve 11937 sayılı İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü görüşü, 05.09.2008 tarih ve 12617 sayılı İçişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliği görüşü ve 03.05.2013 tarih ve 4206 sayılı Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün görüşleri çerçevesinde işlem tesis edildiği, söz konusu ödenek aktarma işlemlerinde kanun hükmü çerçevesinde işlem tesis edilmesine dikkat edileceği ve ilgili birimlerce denetiminin yapılacağı belirtilmiştir. Sonuç olarak Bakanlıklar ve merkezi idare kuruluşlarının kamu yatırım programında yer alan projelerine ait yatırımları için bütçelerinde ayrılan ödenekler, il özel idarelerine aktarılmakta ve bu ödenekler karşılığı hizmetler de il özel idaresinin tabi olduğu mevzuat kapsamında ihalesi yapılarak gerçekleştirilmektedir. Ancak İl Özel İdaresine aktarılan ödeneklerin tekrar Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılmasına izin veren herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Kamu İdaresi cevabında yer alan Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 03.08.2010 tarihli ve 11701 sayılı yazısında, ilgili Bakanlıklar tarafından İl Özel İdarelerine aktarılan ödeneklerin İl Özel İdarelerince tekrar Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılamayacağı yönünde görüş verilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 Ancak Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 03.05.2013 tarihli ve 4206 sayılı yazılarında ise 6225 sayılı Kanun'un 1'inci maddesi ile 5302 sayılı Kanun'un 6'ncı maddesinin ikinci fıkrasına eklenen "Bu fıkra kapsamında belirli bir projenin gerçekleştirilmesi amacıyla il özel idaresine aktarıldığı halde aktarıldığı mali yılı takip eden yılsonuna kadar tahsis edildiği proje için kullanılamayacağı anlaşılan ödenekler, ilgili Bakanın onayı ile bu fıkra kapsamında değerlendirilmek ve başka bir projede kullanılmak üzere aynı veya farklı il özel idaresine veya ilgili mevzuatı çerçevesinde kullanılmak üzere Toplu Konut İdaresine aktarılabilir." hükmüne göre Bakanlıklar tarafından yapım ve diğer projelerde kullanılmak üzere İl Özel İdarelerine gönderilen ödeneklerin köylerde yürütülecek projelerde kullanılmak üzere Bakan onayı ile Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılabileceği şeklinde görüş beyan edilmiştir. Oysa 5302 sayılı Kanun'un 6'ncı maddesinin ikinci fıkrasına eklenen bu maddede, İl Özel İdaresine aktarılan ödeneklerin tekrar Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılmasına izin veren herhangi bir hüküm bulunmamaktadır. Ayrıca İl Özel İdaresince yapılan ödenek aktarımlarında ilgili Bakanların onaylarının da alınmadığı görülmektedir. Bu nedenlerle bulgu konusu tespitin devam edip etmediği, takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 2: 5302 Sayılı Kanun'un 6’ncı Maddesi Kapsamındaki Yatırımlar İçin Merkezi İdare Tarafından Aktarılan ve Başka Amaçlarla Kullanılamayacak Olan Ödenek Karşılığı Kaynağın, Burdur İl Özel İdaresi Tarafından Tahsis Amacı Dışında İl Özel İdaresi Bütçesi Ödenekleri İle Karşılanması Gereken Faaliyetler İçin Kullanılması ve Bu Ödeneklere İlişkin Nakit ile Kısa Vadeli Diğer Yükümlülükler Karşılığı Nakdin Banka Hesaplarında Bulunmaması 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun “İl özel idaresinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinin (b) bendine ek fıkrasında; "(Ek fıkra: 3/7/2005-5393/85 Md.; Değişik ikinci fıkra: 24/7/2008-5793/42 Md.) Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları; yapım, bakım ve onarım işleri, devlet ve il yolları, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon, enerji nakil hattı, sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskân, gençlik ve spor gibi hizmetlere ilişkin yatırımlar ile bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının görev alanına giren diğer yatırımları, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 Aktarma işlemi ilgili bakanın onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. İş, il özel idaresinin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. İl özel idareleri de bütçe imkânları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçesinden ödenek aktarabilir. Bu fıkraya göre, bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları tarafından aktarılacak ödenekler ile gerçekleştirilecek yatırımlar, birinci fıkrada öngörülen görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın bütün il sınırları içinde yapılabilir…” denilmektedir. Bu hükme göre, devreden ödenek karşılığı nakdin de devredilmesi, ödeneklerin gönderiliş/tahsis amacı dışında kullanılmaması gereklidir. Bu nedenle merkezi idareden ödenek gönderme onayı ile gönderilen ödeneklerin ve dolayısıyla ödenek karşılığı nakdin, başka amaçlarla kullanılması 5302 sayılı Kanuna aykırılık teşkil etmektedir. Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Mizanına göre 900 Gönderilecek Bütçe Ödenekleri Hesabı 2018 yılına 101.455.229,56-TL ödenek devretmiştir. (Bu rakam 2017 yılı Gider Kesin Hesabındaki ertesi yıla devreden ödenek tutarı ile denktir.) Devreden toplam 101.455.229,56-TL ödeneğin 14.491.683,62-TL tutarındaki kısmı İl Özel İdaresinin kendi kaynaklarıyla yaptığı yıllara sari yatırımlara ait ödenek tutarı olup, kalan 86.963.545,94-TL merkezi idare tarafından 5302 sayılı İl Özel İdare Kanunu’nun 6’ncı maddesi uyarınca gönderilip tahsis edildikleri amaç dışında harcanmaması gereken ödeneklerden ertesi yıla devreden ödenek tutarıdır. İdarenin devreden ödenekler karşılığında yerine getirmek durumunda olduğu yatırımlar kadar, vergiler, fonlar, sosyal güvenlik kesintileri, emanetler ve teminatlar gibi 1 yıldan kısa vadede ilgili kurum veya kişilere geri ödenmesi gereken yükümlülükleri de bulunmakta olup, bunlar da idare için kısa vadede nakit ihtiyacı yaratmaktadır. Bu yükümlülüklerden bir kısmı da zaten idareye dolaylı ya da doğrudan yollarla nakden teslim edilmiş olup, yine idarenin nakit olarak muhafaza sorumluluğu taşıdığı değerlerdir. Kesilen vergiler, alınan emanet veya teminatlar gibi. Bu tutarlar bilançonun pasifinde 3-Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar olarak görülmektedir. Burdur İl Özel İdaresinin 2017 yılı nakit açığı, mizan, bilanço, bütçe ve kesin hesap bilgilerine göre aşağıda hesabı gösterildiği üzere 53.399.252,38-TL’dir. Bu tutar hesaplanırken 86.963.545,94-TL tutarındaki kısmı merkezi idare tarafından aktarılan ödenekler karşılığında yerine getirilmesi gereken yatırımlar ile ilgili yükümlülükleri, 29.544.296,95-TL kısa vadede yerine getirilmesi gereken diğer yükümlülükler dikkate alınmıştır. (İller Bankasından temin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 edilen kredilere ilişkin ve 300 Banka Kredileri Hesabı ile ilgili taksit tutarları, idarenin Merkezi İdare Vergi Gelirlerinden alacağı payların gönderilmesi esnasında İller Bankasınca kaynağında kesildiğinden, bu tutarlar 3-Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar grubuna ilişkin yükümlülüklerden düşülmüştür.) Tablo 6: Devreden Ödenek Karşılığı Eksik Nakit Tablosu Yılı Finansman Tipi Açıklama Tutarı 2017 5 Ödenek Devri 14.491.683,62 2017 8 Ödenek Devri 86.963.545,94 2017 Toplam Ödenek Devri 101.455.229,56 2017 8 Devredilen Ödenek (+) 86.963.545,94 2017 [3(-)300] Kısa Vadeli Borç/Emanetler (+) 29.544.296,95 2017 Kısa Vadeli Bulunması Gereken Nakit 116.507.842,89 2017 102. Banka Hesabı Mevcudu (-) 63.108.590,51 2017 Eksik Nakit 53.399.252,38
2017 5 Bütçe ile Verilen Ödenek (+) 86.500.000,00 2017 5 Ek Bütçe 0,00 2017 5 Aktarmalarla Eklenen (+) 13.067.013,55 2017 5 Aktarmalarla Düşülen (-) 13.067.013,55 2016 5 Devreden Ödenek (+) 12.348.497,05 2017 5 Toplam Ödenek 98.848.497,05 2017 5 Toplam Harcama 73.718.063,72 2017 Gerçekleşen Gelir Tahsilatı (Öz Gelirler) 69.337.281,63 2017 Gelir Fazlası Harcama 4.380.782,09 Burdur İl Özel İdaresinin tahsis amacı dışında harcadığı ödenekler karşılığı nakit 2017 yılı öncesinde de mevcut olup, yukarıdaki tabloda gösterilen hesaplama usulüyle eksik nakit tutarı 2014 yılı için 29.429.638,64-TL, 2015 yılı için 39.252.753,80-TL, 2016 yılı için 47.568.277,38-TL’dir. Aynı şekilde idarenin harcamalarına göre öz gelirleri de yetersiz geldiğinden gelir fazlası harcama 2015 yılında 4.382.026,54-TL, 2016 yılında 7.831.366,83-TL olarak gerçekleşmiştir. Hesaplanan rakamlardan da izlenebileceği üzere 2014 yılından beri, bir taraftan gelir

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 fazlası harcama (bütçe açığı) artarken diğer taraftan devreden ödenekler ve kısa vadeli diğer yükümlülükler karşılığı eksik nakit tutarı da artış göstermektedir. Merkezi idareden belli bir yatırım amacıyla gönderilen ödenekler karşılığı nakdin, gönderiliş amacı dışında harcanması sebebiyle il özel idaresi, kendi bütçesine ait olmayan kaynağı kullanmakla bir nevi borç/yükümlülük altına girmiştir. Oysa 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun “Borçlanma” başlıklı 51’inci maddesinde; "İl özel idaresi, görev ve hizmetlerinin gerektirdiği giderleri karşılamak amacıyla aşağıda belirtilen usul ve esaslara göre borçlanma yapabilir ve tahvil ihraç edebilir: a) Dış borçlanma, 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde ve sadece il özel idaresinin yatırım programında yer alan projelerin finansmanı amacıyla yapılabilir. b) İller Bankasından yatırım kredisi ve nakit kredi kullanan il özel idaresi, ödeme plânını bu bankaya sunmak zorundadır. İller Bankası hazırlanan geri ödeme plânını yeterli görmediği il özel idaresinin kredi isteklerini reddeder. c) Tahvil ihracı, yatırım programında yer alan projelerin finansmanı için ve ilgili mevzuat hükümleri uyarınca yapılır. d) İl özel idaresi ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin %50’sinden fazlasına sahip oldukları şirketlerin faiz dahil iç ve dış borç stok tutarı, en son kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamının 213 sayılı Vergi Usul Kanununda belirlenen yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarını aşamaz. Bu miktar büyükşehir belediyesi bulunan illerin özel idareleri için bir buçuk kat olarak uygulanır. e) İl özel idaresi ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin %50’sinden fazlasına sahip oldukları şirketlerin, en son kesinleşen bütçe gelirlerinin, 213 sayılı Vergi Usul Kanununda belirlenen yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarının yılı içinde toplam %10’unu geçmeyen iç borçlanmayı il genel meclisinin kararı; %10’u geçen miktarlar için meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun kararı ve İçişleri Bakanlığının onayı ile yapabilir. f) İl özel idarelerinin ileri teknoloji ve büyük tutarda maddi kaynak gerektiren alt yapı yatırımlarında Devlet Plânlama Teşkilatı Müsteşarlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca kabul edilen projeleri için yapılacak borçlanmalar (d) bendindeki miktarın hesaplanmasında dikkate alınmaz. Dış kaynak gerektiren projelerde Hazine Müsteşarlığının görüşü alınır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 (Değişik ikinci fıkra: 23/1/2008 – 5728/565 Md.)Yukarıda belirtilen usul ve esaslara aykırı olarak borçlanan il özel idaresi sorumluları hakkında, fiilleri daha ağır bir cezayı gerektiren bir suç oluşturmadığı takdirde, Türk Ceza Kanununun 257 nci maddesi hükümleri uygulanır. İl özel idaresi, varlık ve yükümlülüklerinin ayrıntılı bir şekilde yer aldığı malî tablolarını üçer aylık dönemler halinde İçişleri ve Maliye bakanlıkları ile Devlet Plânlama Teşkilatı ve Hazine müsteşarlıklarına gönderir.” denilmekle il özel idarelerinin borçlanma esaslarına açıklık getirilmiştir. Bu nedenle 5302 Sayılı Kanun’un 6’ncı maddesi kapsamındaki yatırımlar için merkezi idare tarafından aktarılan ödenekleri, tahsis amacı dışında, il özel idaresinin kendi bütçesinden karşılanması gereken giderler için kullanmak suretiyle idarenin borç yükümlülüğü altına girmesi yine 5302 sayılı Kanun’un borçlanmaya ilişkin hükümlerine de aykırıdır. 5302 sayılı Kanun’un 6’ncı maddesi kapsamında yatırımlar için merkezi idare tarafından aktarılan ve başka amaçlarla kullanılamayacak olan ödenek karşılığı nakdin, tahsis amacı dışında, il özel idaresi bütçesi ödenekleri ile karşılanması gereken faaliyetler için kullanılması ve emanet olarak tutulan diğer kısa vadeli yabancı kaynaklar karşılığı nakdin idarenin faaliyetleri için harcanması nakit hesapları ile bütçe hesaplarını etkilemektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle ödeneklerin tahsis amacı ile ilgili kullanılması konusuna dikkat edilmekte olup, madde hükmüne özen gösterileceği ifade edilmiştir. Sonuç olarak 5302 sayılı Kanun’un 6’ncı maddesi kapsamındaki yatırımlar için merkezi idare tarafından aktarılan ve başka amaçlarla kullanılamayacak olan ödenek karşılığı nakdin ve emanet olarak tutulan diğer kısa vadeli yabancı kaynaklar karşılığı nakdin tahsis amacı dışında, il özel idaresi bütçesi ödenekleri ile karşılanması gereken faaliyetler için kullanıldığı, ayrıca İl Özel İdaresinin dolaylı olarak borç yükümlülüğü altına girmesi nedeniyle bu hususun, 5302 sayılı Kanun’un borçlanmaya ilişkin hükümlerine de aykırı olduğu tespit edilmiştir.
Ancak, ödeneklerin tahsis amacı ile ilgili kullanılması konusuna dikkat edileceğinin ve 5302 sayılı Kanun’un 6’ncı maddesi hükümlerine özen gösterileceğinin, İderece beyan edilmesi nedeniyle bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 BULGU 3: 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 18’inci Maddesinin Üçüncü Fıkrasında Sayılan Köye Yönelik Hizmetlere İlişkin Yapım, Bakım ve Onarım İşleri, Bölünmüş Yol, Elektrifikasyon, Köy Yolu, İçme Suyu, Sulama Suyu ve Kanalizasyon Yatırımları Dışındaki İşler İçin Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarmalar Yapılması 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun, “Köylere Hizmet Götürme Birlikleri” başlıklı 18’inci maddesinin 5793 sayılı Kanun'un 44’üncü maddesi ile değişik üçüncü fıkrasında; “Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri; köye yönelik hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımlarını, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri köylere hizmet götürme birliklerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilirler. Aktarma işlemi merkezi idare kuruluşlarında ilgili bakanın, il özel idarelerinde valinin onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. Bu takdirde iş, birliğin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. Köylere hizmet götürme birlikleri de bütçe imkânları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçelerinden ödenek aktarabilirler. Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri tarafından aktarılacak ödeneklerle gerçekleştirilecek yatırımlar, birliğin hizmet ve görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın yapılabilir.” denilmek suretiyle söz konusu birliklere yapılacak aktarmalarla ilgili esaslara dair bir düzenleme yapılmıştır. Görüldüğü üzere kanun koyucu köylere hizmet götürme birliklerine, sadece madde metninde sayılan yatırımlar için ayrılan ödeneklerin aktarılmasına cevaz vermiştir. Bir başka ifade ile il özel idaresi bütçesinden köylere hizmet götürme birliklerine ancak yukarıya alınan 18’inci maddede sayılan yatırımlar için ayrılan ödenekler aktarılabilir. Ancak Burdur İl Özel İdaresi bütçesinden, köye yönelik hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımları dışındaki işler için de Köylere Hizmet Götürme Birlikleri'ne 90.000,00-TL tutarında aktarmalar yapılmıştır. Bu aktarmalar aşağıdaki listede yer almaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 Tablo 7: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarılan Köye Yönelik Hizmetlere İlişkin Olmayan Ödenekler Tablosu Tarihi Yevmiye No İlçesi Açıklama Tutarı (TL) 11.01.2017 76 Merkez Birlik Başkanlığında Çalıştırılacak 2 Adet İşçi Gid. 30.000,00 11.07.2017 2550 Merkez Birlik Başkanlığında Çalıştırılacak 2 Adet İşçi Gid. 30.000,00 27.12.2017 11704 Merkez Birlik Başkanlığında Çalıştırılacak 2 Adet İşçi Gid. 30.000,00 TOPLAM : 90.000,00 Kamu idaresi cevabında; özetle 5355 sayılı Mahalli İdareler Kanunu'nun 18'inci maddesinin üçüncü fıkrasında değişiklik öngören, 24.07.2008 gün ve 269659 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren 5793 sayılı Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'un 44'üncü maddesinde belirtilen hususlar ile 17.04.2013 tarih ve 11937 sayılı İçişleri Bakanlığı Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü görüşü, 05.09.2008 tarih ve 12617 sayılı İçişleri Bakanlığı Hukuk Müşavirliği görüşü ve 03.05.2013 tarih ve 4206 sayılı Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğü'nün görüşleri çerçevesinde işlem tesis edildiği, söz konusu ödenek aktarma işlemlerinde kanun hükmü çerçevesinde işlem tesis edilmesine dikkat edileceği belirtilmiştir. Sonuç olarak Kamu İdaresi, Köylere Hizmet Götürme Birliklerine ödenek aktarılırken bulguda belirtilen hususlara dikkat edileceğini bildirmekle birlikte bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 4: Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ve Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının Birlikte Kullanılması. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 59 Dönem faaliyet sonuçları hesap grubunu açıklayan 360’ıncı maddesinde; “(1) Bu hesap grubu, dönem olumlu veya olumsuz faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılır.
(2) Dönem faaliyet sonuçları sonucun olumlu veya olumsuz olmasına göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-)” denilerek, dönem sonunda faaliyet sonuçlarının olumlu veya olumsuz olabileceğine, niteliğine göre de faaliyet sonucunun ilgili hesaba kaydedileceğine açıklık getirilmiştir. Ancak Burdur İl Özel İdaresi 2017 yılı Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosu incelendiğinde, kurumun birimleri arasında yer alan İlçe Özel İdare Müdürlüklerinde gerçekleşen olumsuz faaliyet sonucu ile İl Özel İdaresinde gerçekleşen olumlu faaliyet sonucunun karşılıklı mahsubu gerçekleştirilmeden hem 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabının hem de 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabının bilançoya yansıtıldığı görülmüştür. Bir idarenin faaliyetlerinden kaynaklanan sonucun aynı anda hem olumlu hem de olumsuz olarak gerçekleşmesi mümkün olamayacağından, Burdur İl Özel İdaresi 2017 yılı Bilançosunda 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ve 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabının bir arada gösterilmesinin yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ve Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarına ilişkin işlemlerin, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre yapıldığı, ancak İl Özel İdaresi ile İlçe Özel İdareleri faaliyet sonuçlarının birbiri ile mahsubunun mümkün olmadığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak Kamu İdaresi her ne kadar Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ve Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarına ilişkin işlemlerin, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre yapıldığını, ancak İl Özel İdaresi ile İlçe Özel İdareleri faaliyet sonuçlarının birbiri ile mahsubunun mümkün olmadığını ifade etse de e-içişleri sisteminin olumlu ve olumsuz faaliyet sonuçlarını bilançoda bir arada göstermesi Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırıdır ve 2017 yılı mali tablolarında 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ile 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı gerçek durumu yansıtmamaktadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 49’uncu ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 48’inci maddeleri uyarınca mahalli idarelerde hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde hazırlanmasına temel olacak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 şekilde çıkarılması amacına yönelik olarak Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği İçişleri Bakanlığınca çıkarılmıştır. Bu yönetmelik kapsamında yapılacak işlem ve kayıtlar bilgi teknolojilerinden yararlanarak hazırlanan programlar ile yapılmaktadır. İl özel idarelerinin kullanması amacıyla İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan e-içişleri sistemi Bütçe ve Muhasebe Modülü ile kayıt ve işlemler yapılmaktadır. Ancak sistem devreye girdiği 2009 yılından bu yana ihtiyaçları karşılayacak ölçüde geliştirilememiştir. Bulgu konusu hususla birlikte raporun diğer maddelerinde yer alan mali tablolarla ilgili hataların bu sistemden kaynaklandığı idarelerce belirtilmekle birlikte sorun aktarma ve giderme konusunda il özel idarelerinin vesayet kuruluşu olan İçişleri Bakanlığınca yeteri kadar dikkate alınmadığı anlaşılmaktadır. İl özel idarelerinin herhangi bir tasarruf yetkisi bulunmaması göz önüne alındığında, bu sistem hatalarının söz konusu bakanlıkça düzeltilmesi gerekmektedir. BULGU 5: Enerji Müsaadesi Alınabilmesi İçin Dağıtım Şirketince Yapılması Gereken Ancak Çeşitli Nedenlerle İdare Bütçesinden Karşılanan Dağıtım Tesis Giderlerinin Elektrik Dağıtım Şirketinden Talep Edilmemesi 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu’nun 3’üncü maddesine göre, dağıtım şirketi, belirlenen bir bölgede elektrik dağıtımı ile iştigal eden tüzel kişiyi ifade eder. Dağıtım tesisi ise, 02.01.2014 tarih ve 28870 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Dağıtım Yönetmeliği’nin 4’üncü maddesine göre; iletim tesislerinin ve dağıtım gerilim seviyesinden bağlı üretim ve tüketim tesislerine ait şalt sahalarının bittiği noktadan sonraki nihayet direğinden, alçak gerilim seviyesinden bağlı tüketicilerin yapı bina giriş noktalarına kadar, bina giriş ve sayaç arası hariç, elektrik dağıtımı için teçhiz edilmiş tesis ve teçhizat ile dağıtım şirketince teçhiz edilen ya da devralınan sayaçları ifade etmektedir. Dolayısıyla enerjinin bina giriş noktalarına kadar getirilmesi dağıtım şirketlerinin sorumluluğundadır. Dağıtım şirketi ihtiyaç sahibi kişi ve kurumların enerji talebini, meskûn mahal içinde ve meskûn mahal dışında farklı zaman dilimlerinde karşılaması gerektiği 28.01.2014 tarih ve 28896 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin 10’ncu maddesinde hüküm altına alınmıştır. Buna göre adı geçen Yönetmelik’in 10’uncu Maddesinde; “Meskûn mahal içinde bulunan kullanım yerlerine yönelik bağlantı taleplerinin, bağlantı anlaşmasının imzalandığı tarihten itibaren; Sadece AG (alçak Gerilim) bağlantı hattının gerekli olduğu durumlarda 2 (iki) ay, Mevcut AG şebekesinde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 kapasite artışı veya ilave tesis yapılması gereken durumlar ile mevcut dağıtım transformatörü tesisinde güç artışı yapılması gereken durumlarda 4 (dört) ay, Yeni bir dağıtım transformatörü veya dağıtım merkezi yapılması gereken durumlarda 6 (altı) ay, Sadece OG(Orta Gerilim) bağlantı hattının gerekli olduğu durumlarda 4 (dört) ay, OG bağlantı hattı dışında, 2 (iki) km’ye kadar OG şebeke tesis edilmesi gereken durumlarda 6 (altı) ay, OG bağlantı hattı dışında, 2 (iki) km’den daha uzun OG şebeke tesis edilmesi gereken durumlarda 18 (on sekiz) ay içinde karşılanması esastır. Meskûn mahal dışında bulunan kullanım yerlerine yönelik bağlantı talepleri kullanıcının bağlantı başvurusunda bulunduğu tarihten itibaren en geç 5 yıl içinde karşılanır.” denilmiştir. Enerji dağıtımı ile ilgili “meskûn mahal” ifadesi ise Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin Tanımlar ve Kısaltmalar başlıklı 3’üncü maddesinde; “Meskûn mahal: 2/11/1985 tarihli ve 18916 sayılı Resmî Gazetede yayımlanan Plansız Alanlar İmar Yönetmeliğinde belirtilen “yerleşme alanı” ve “belediye ve mücavir alan sınırları dışında kalan köy ve mezraların yerleşik alanı ve civarı” ile mera, yaylak (yayla) ve kışlakların ilgili mevzuata göre geçici yerleşime açılan kısımlarını … ifade eder.” şeklinde tanımlanmıştır. Bu durumda yukarda belirtildiği üzere (meskûn mahal içinde veya dışında ) enerjinin bina giriş noktalarına kadar getirilmesi dağıtım şirketlerinin sorumluluğunda olmakla beraber, 28.01.2014 tarih ve 28896 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin (Değişik: RG-1/6/2017-30083) 10/A maddesinin 4-c fıkrasında; “…bağlantı talebinin karşılanabilmesi için dağıtım şirketi tarafından bildirilen sürenin başvuru sahibi tarafından uzun bulunması ve bağlantı talebinin dağıtım şebekesi yapılarak karşılanabilir olması halinde gerekli yatırım 21 inci madde kapsamında başvuru sahibi tarafından üstlenilebilir.” denildiğinden, dağıtım şirketlerinin sorumluluğunda olan dağıtım tesis giderleri bazı durumlarda dağıtım sistemine bağlantı başvurusu yapan gerçek ve tüzel kişiler tarafından karşılanabilmektedir. Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği’nin yukarıda bahsedilen 21’inci maddesinde; “MADDE 21 – (1) (Değişik: RG-1/6/2017-30083) Üretim ve tüketim tesislerinin dağıtım sistemine bağlanabilmesi veya dağıtım sistemine bağlı üretim ve tüketim tesislerinin güç artışı taleplerinin karşılanabilmesi için, sistem kullanımı açısından kapasitenin yetersiz olması nedeniyle, genişleme yatırımı veya yeni yatırım yapılmasının gerekli olduğu hallerde, söz konusu yatırım dağıtım şirketi adına, bağlantı yapmak isteyen veya güç artışı talep eden

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 gerçek veya tüzel kişi tarafından ilgili mevzuat kapsamındaki teknik standartlar sağlanarak yapılabilir veya finanse edilebilir. (2) (Değişik: RG-1/6/2017-30083) Başvuru sahibinin gerekli dağıtım şebekesinin yapımını üstlenmeyi tercih etmesi durumunda; dağıtım şirketi ile başvuru sahibi arasında, ilgili dağıtım tesisine ilişkin finansman ve bağlantı koşulları gibi hususların düzenlendiği tesis yapım sözleşmesi imzalanır. Bu durumda söz konusu dağıtım tesisinin projesinin hazırlanması başvuru sahibinin sorumluluğunda olup, projenin hazırlanabilmesine ilişkin etüt için gerekli olan tüm bilgiler dağıtım şirketi tarafından sağlanır. Finansman yönteminde ise dağıtım şirketi ile başvuru sahibi arasında tesis edilecek dağıtım varlıklarının maliyetinin finanse edilmesine ilişkin koşullarının yer aldığı bir sözleşme imzalanır. Bu yöntemde proje hazırlama sorumluluğu dağıtım şirketine aittir. …” denilerek, hangi durumlarda başvuru sahibi gerçek veya tüzel kişilerin tesisler için yeni yatırımları finanse edebileceği ve dağıtım şirketi ile başvuru sahibi arasında, ilgili dağıtım tesisine ilişkin finansman ve bağlantı koşulları gibi hususların düzenlendiği tesis yapım sözleşmesinin imzalanacağı hüküm altına alınmıştır.
Adı geçen Yönetmelik’in 21’inci maddesinin 3 numaralı fıkrasında ise; “(3) (Değişik: RG-1/6/2017-30083) Bu durumda gerçekleşen yatırıma ait bedel, dağıtım şirketi tarafından bağlantı görüşünde verilen bağlantı talebinin karşılanabileceği tarihteki yıl içerisinde en fazla on iki aylık eşit taksitle, yatırımı yapan veya finanse eden gerçek veya tüzel kişiye, muhataba ulaşılamaması halinde tesisin bulunduğu yerdeki en yakın banka ya da PTT şubesine, hak sahip veya sahipleri adına yatırılarak ödenir. Dağıtım tesisinin geçici kabulünün, dağıtım şirketinin bağlantıyı karşılayabileceğini öngördüğü tarihten sonra yapılması halinde ödeme geçici kabulün yapıldığı tarihi takip eden yıl içerisinde söz konusu dağıtım tesisinin bulunduğu yerlere ilişkin kullanım haklarının, geri ödemenin yapılacağı yıla kadar TEDAŞ adına temin edilememiş olması halinde ise ödeme, bu hakların tamamının TEDAŞ adına temin edildiği yılı takip eden yıl içerisinde yapılır. Dağıtım şirketi ilgili dağıtım tesisini, varlık kayıtlarına ödemenin yapıldığı tarihte ekler.” denilmek suretiyle dağıtım şirketinin, başvuru sahibince üstlenilip ödenen yatırım bedelini en fazla 12 eşit taksitle geri ödemesi gerektiği hususunu hükme bağlamıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 28 Öte yandan İlgili Yönetmelik’in 21’inci maddesinin 5 numaralı fıkrasında; “Bu madde hükümleri uyarınca yapılan dağıtım tesisinin geçici kabulünün yapıldığı ayı takip eden aydan itibaren, geri ödemenin yapılacağı ilk taksit tarihine kadar geri ödemesi yapılmamış tutar Tüketici Fiyat Endeksi oranında güncellenir. Vadesinde geri ödemesi yapılmamış taksitlere ilişkin tutara, vade tarihinden itibaren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun hükümlerine göre belirlenen kanuni faiz oranı uygulanır.” denilmiştir. Burdur İl Özel İdaresi tarafından yapımı gerçekleştirilen bazı okul, hastane ve hizmet binaları için gerekli olan trafo kurulum giderlerinin Burdur İl Özel İdaresince karşılandığı tespit edilmiştir. Ancak ilgili kamu binalarının hizmete açılmasının gecikmemesi için Burdur İl Özel İdaresince karşılanan enerji dağıtım şirketi uhdesindeki söz konusu yatırım tesis giderlerinin ilgili enerji dağıtım şirketinden yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri gereğince bağlantı görüşünde verilen bağlantı talebinin karşılanabileceği tarihteki yıl içerisinde en fazla on iki aylık eşit taksitle ve kanuni faizleri ile birlikte geri alınması gerektiği; bununla beraber söz konusu trafoların bakımı yüksek maliyet, teknik donanım ve uzmanlık gerektirdiğinden eski ve yeni tesislerin müştemilatı ile birlikte dağıtım şirketine devredilmesinin uygun olacağı; ayrıca elektrik bağlantı talep yazısının, bina tamamlandıktan sonra değil, ihale öncesi yazılarak enerji bağlantı noktasının önceden belirlenmesi ve bu meyanda dağıtım şirketine gerekli yatırım ve tesisi yapabilmesi için zaman tanınmasının yerinde olacağı değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle İdare bütçesinden karşılanan dağıtım tesis giderlerinin elektrik dağıtım şirketinden talep edilmesi hususunda gerekli çalışmaların yapılacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak Burdur İl Özel İdaresince karşılanan enerji dağıtım şirketi uhdesindeki söz konusu yatırım tesis giderlerinin ilgili enerji dağıtım şirketinden gerek Burdur İl Özel İdaresince gerekse adına yatırım yapılan diğer kamu idareleri tarafından geri alınması gerekmektedir. Ayrıca söz konusu trafoların bakımı yüksek maliyet, teknik donanım ve uzmanlık gerektirdiğinden eski ve yeni tesislerin müştemilatı ile birlikte dağıtım şirketine devredilmesi gerekir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 29 BULGU 6: Kiraya Verilen Taşınmazların Kayıtlı Değerlerinin Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabında, Kira Bedellerinin de Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabında İzlenmemesi. Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 26.11.2014 tarih ve 13278 sayılı genel yazılarında, taşınmazlardan kiraya verilenler için 990 Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabının, bu taşınmazlardan elde edilecek toplam kira gelirleri ile irtifak hakkı gelirlerinin yıllar itibarıyla izlenebilmesi amacıyla 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabının ihdas edildiği ve bu hesapların yardımcı hesap kayıtlarının yazı Eki 2’de açıklandığı belirtilmiştir. Söz konusu Muhasebat Genel Müdürlüğü yazısında; “1-Kiraya verilen taşınmazlar ile üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlara ilişkin belgeler muhasebe birimlerine verildiğinde, kayıtlı değerleri üzerinden 990-Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabının ilgili yardımcı hesabına borç, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına alacak; diğer taraftan toplam kira ve irtifak hakkı tesisi gelirleri (peşin tahsil edilenler hariç) tahsil edileceği yıllara göre 993-Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabının bölümlenmiş yardımcı hesaplarına borç, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına alacak kaydedilecektir. 2- Dönem sonlarında, 993-Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabının bölümlenmiş yardımcı hesaplarında kayıtlı tutarlar sürenin güncellenmesi amacıyla bu hesaba borç ve alacak kaydedilecektir. 3- Kira ve irtifak hakkı tesisi gelirleri tahsil edildiğinde 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına borç, 993-Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir. Kira sözleşmesi ya da irtifak hakkı tesisi süresi sona erdiğinde 999- Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına borç, 990-Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabına alacak kaydedilecektir. ...” denilmekte ve yazı ekinde örnek muhasebe kayıtlarına yer verilmektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 990 Kiraya Verilen Duran Varlıklar Hesabını açıklayan 475’inci maddesinde de;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 30 “(1) Bu hesap kurumun, bilançolarında kayıtlı duran varlıklardan kiraya verilenlerin izlenmesi için kullanılır.” denilmekte, devamında da 476’ncı madde olarak hesabın işleyişine açıklık getirilmektedir. Her ne kadar Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde yer verilmemiş de olsa 2017 yılı Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planında 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı hesap kodları arasında sayılmıştır. Burdur İl Özel İdaresinin mülkiyetinde olan gayrimenkullerden kiraya verilenlerin Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planında yer alan hesap kodları itibariyle muhasebe kayıtlarında yer alması hem Yönetmelik’in hem de Muhasebat Genel Müdürlüğünün yazıları gereğidir. Ancak bu mülklerin kiralanmasına ilişkin işlemler muhasebe kayıtlarına yansıtılmamıştır. Kiraya verilen duran varlıkların kayıtlı değerleri üzerinden anılan hesaplarda takip edilmemesi nedeniyle Burdur İl Özel İdaresinin yıl içinde ve yılsonunda düzenlenen mali tablolarında 990 Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı, 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ve 999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabı yer almamaktadır. Kamu idaresi cevabında; özetle kiraya verilen taşınmazların kayıtlı değerleri ve kira bedelleri ile ilgili söz konusu muhasebe hesaplarının çalıştırılacağı ifade edilmiştir. Sonuç olarak Kiraya verilen taşınmazların kayıtlı değerleri ile kira bedellerinin ilgili hesaplarda izlenmemesi sonucu 2017 yılı mali tablolarının doğru bilgi sunmaması ve taşınmazların kayıtlı değerleri ile kira bedellerinin ilgili hesaplara kaydının tamamlanması konularında kamu idaresi ile mutabakat sağlanmakla birlikte 990 Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı, 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ve 999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabı 2017 yılı mali tablolarında yer almamakta ve hata devam etmektedir. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 7: Nitelikleri İtibariyle Tahakkuku Tahsiline Bağlı Bütçe Geliri Olarak Yapılan Tahsilatların, Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile İlişkilendirilmesi Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin “120 Gelirlerden Alacaklar Hesabının niteliğini düzenleyen -Hesabın Niteliği” başlıklı 86’ncı maddesinde; Gelirlerden

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 31 Alacaklar Hesabının mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen faaliyet alacakları ile duran varlıklar ana hesap grubu içerisindeki gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenler ve bunlardan yapılan tahsilat ve terkinlerin izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Bu hesaba ilişkin işlemlerin düzenlendiği aynı yönetmeliğin 87’nci maddesinin 1 /a-1 bendinde ise; “… Nitelikleri itibarıyla tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak yapılan tahsilatlar, bu hesapla ilişkilendirilmez.” denilmektedir Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin yukarıya alınan 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile ilgili düzenlemelerine göre 2017 yılı içerisinde tahsil edilen ve tahsil edildiği anda muhasebe kaydı yapılan merkezi idare vergi gelirlerinden alınan paylar, diğer kurumlar adına genel bütçeden aktarılan ödenekler, şartname-basılı evrak-form satış gelirleri ve benzeri gelirler ile faiz gelirlerinin, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile ilişkilendirilmesi mümkün değildir. Ancak, Burdur İl Özel İdaresi 2017 yılı hesabı incelendiğinde, 2017 yılı içerisinde tahsil edilen 166.259.374,57-TL tutarındaki merkezi idare vergi gelirlerinden alınan paylar, diğer kurumlar adına genel bütçeden aktarılan ödenekler, şartname-basılı evrak-form satış gelirleri ve benzeri gelirler ile mevduat faiz gelirlerinin, aynı muhasebe işlem fişleri üzerinde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına hem borç hem de alacak kaydedilerek bu hesapla ilişkilendirildiği, gelirlerinin tahsili aşamasında tahakkukunun yapıldığı, dolayısı ile nitelikleri itibariyle tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak yapılan merkezi idare vergi gelirlerinden alınan paylar, diğer kurumlar adına genel bütçeden aktarılan ödenekler, şartname-basılı evrak- form satış gelirleri ve benzeri gelirler ile mevduat faiz gelirlerinin, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile ilişkilendirilmesinin Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 87’nci maddesinin 1 /a-1 bendine aykırı olduğu düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; özetle e-içişleri bilgi sistemine her gelirin tahakkuk kaydının işlenmesi gerektiği için ilgili mevzuat doğrultusunda işlem yapılamadığı ifade edilmiştir. Sonuç olarak Nitelikleri itibariyle tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak yapılan tahsilatların, 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile ilişkilendirilmemesi gerektiği hususunda idare ile görüş birliğine varılmıştır. Ancak e-içişleri analitik muhasebe programı tarafından söz konusu tahsilatların otomatik olarak 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabına kaydedilmesi Mahalli

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 32 İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırıdır ve 2017 yılı mali tablolarında 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı gerçek durumu yansıtmamaktadır. BULGU 8: İç Kontrol Sistemi Yapılandırma Çalışmalarının Tamamlanmaması Burdur İl Özel İdaresinin iç kontrol sisteminin incelenmesi neticesinde iç kontrol sistemiyle ilgili yapılandırma çalışmalarının tamamlanmadığı tespit edilmiştir. İç kontrol sistemi yapılandırma çalışmalarının değerlendirilmesi sonucunda;  Üst yönetici tarafından tüm birimlere kurumda iç kontrol çalışmalarının başladığını duyuran bir yazı yayınlandığı,  İç Kontrol Sistemi, İç Kontrol Sistemi Bileşenleri (COSO Modeli), İl Özel İdaresi İç Kontrol Eylem Planı, İç Denetim, Yönetişim konularında İl Genel Meclis Üyeleri, İdare Yöneticileri, Birim Müdürleri, Memur ve İşçilere eğitim verildiği,  İç denetim biriminin kurulmuş olduğu, 3 İç Denetçi kadrosundan 1’inin dolu olduğu,  İç Kontrol Eylem Planında, İç Kontrol Sisteminin oluşturulması, uygulanması, geliştirilmesi çalışmalarında Birim Müdürleri görevlendirildiği,  İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı (18 kamu iç kontrol standardı ve bu standartları sağlayan 79 genel şartı içerecek şekilde) hazırlandığı ve İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında, standartların yapılandırılması yanında Kamu İç Kontrol Rehberinde yer alan iç kontrol sisteminin kurulmasını sağlayacak eylemlerin de öngörüldüğü,  Eylem planında standartların yapılandırılması yanında Kamu İç Kontrol Rehberinde yer alan risk yönetimi bileşenlerinin yapılandırılmasına yönelik eylemler öngörüldüğü,  Kurumun tüm birimlerinde yapılan işlerin iş tanımları, bu işlerin süreçleri ve/veya iş akış şemalarının bulunduğu,  İç Kontrol Eylem Planında, risklerin analiz edilmesinden, riskler sonucunda oluşabilecek etkilerin belirlenmesinden birim müdürlerinin sorumlu tutulduğu, görülmüş olup iç kontrol sisteminin yapılandırılmasına ilişkin temel çalışmalar genel olarak tamamlanmış olmakla birlikte, Burdur İl Özel İdaresi iç kontrol sisteminin yapılandırılması için İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planında yer alan faaliyetlerden özellikle;  İş süreçleri esas alınarak her birimde risklerin belirlenmediği, analiz edilmediği ve değerlendirilmediği,  Risklerin önceliklendirilmediği,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 33  Göze alınan risk düzeylerinin/Risk iştahının belirlenmediği,  Risklerin karşılanma (riske cevap vermek) yönteminin belirlenmediği,  Kontrol faaliyetlerinin belirlenmediği, tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kanun’un “iç kontrolün amacı” başlıklı 56’ncı maddesinde; “İç kontrolün amacı; a) Kamu gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini, b) Kamu idarelerinin kanunlara ve diğer düzenlemelere uygun olarak faaliyet göstermesini, c) Her türlü malî karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini, d) Karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesini, e) (Değişik: 22/12/2005-5436/10 md.) Varlıkların kötüye kullanılması ve israfını önlemek ve kayıplara karşı korunmasını, sağlamaktır.” denilmektedir. 5018 sayılı Kanun’un 11’inci maddesinde, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmelik’in 8’inci maddesinde ve Kamu İç Kontrol Standartları Tebliği’nde belirtildiği gibi; Üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin kurulması, işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri hükme bağlanmıştır. İç kontrol sisteminin yapılandırılması ve işleyişi konusunda sorumluluk üst yöneticiye yani Valiye aittir. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda Özel İdarenin Kamu İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı çerçevesinde tüm birimlerde iş süreçleri esas alınarak her birimde risklerin belirlenmesi, analiz edilmesi ve değerlendirilmesi, risklerin önceliklendirilmesi, göze alınan risk düzeylerinin/risk iştahının belirlenmesi, risklerin karşılanması ve kontrol faaliyetlerinin belirlenmesi çalışmalarını yürütmesi gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 34 Kamu idaresi cevabında; özetle İç Kontrol Sisteminin yapılandırılması ile ilgili belli aşamaların tamamlanmış olduğu, söz konusu yapılandırmanın gerçekleştirilmesine yönelik çalışmaların tüm birimlerin katılımıyla devam etmekte olduğu ifade edilmiştir. Sonuç olarak Kamu İdaresi, iç kontrol sistemiyle ilgili yapılandırma çalışmalarına başlanıldığını bildirmekle birlikte bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 35 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI BURDUR İL ÖZEL İDARESİ 2017 YILI BİLANÇOSU AKTİF 2017 (TL) PASİF 2017 (TL) 1 DÖNEN VARLIKLAR 88.154.165,36 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 29.544.296,95 10 HAZIR DEĞERLER 63.108.590,51 30 KISA VADELİ İÇ MALİ BORÇLAR 497.181,44 102 BANKA HESABI 63.108.590,51 300 BANKA KREDİLERİ HESABI 497.181,44 103 VERİLEN ÇEKLER VE GÖNDERME EMİRLERİ HESABI (-) 0,00 32 FAALİYET BORÇLARI 797.965,75 12 FAALİYET ALACAKLARI 4.183.630,87 320 BÜTÇE EMANETLERİ HESABI 797.965,75 120 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 0,00 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 25.839.215,17 121 GELİRLERDEN TAKİPLİ ALACAKLAR HESABI 4.183.630,87 330 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 2.410.806,73 13 KURUM ALACAKLARI 160.000,00 333 EMANETLER HESABI 23.428.408,44 132 KURUMCA VERİLEN BORÇLARDAN ALACAKLAR HESABI 160.000,00 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 2.222.943,00 14 DİĞER ALACAKLAR 110.504,82 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 930.825,96 140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR HESABI 110.504,82 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HESABI 115.875,18 15 STOKLAR 19.856.574,11 362 FONLAR VEYA DİĞER KAMU İDARELERİ ADINA YAPILAN TAHSİLAT HESABI 9.935,76 150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 19.856.574,11 363 KAMU İDARELERİ PAYLARI HESABI 0,00 16 ÖN ÖDEMELER 734.865,05 368 VADESİ GEÇMİŞ, ERTELENMİŞ VEYA TAKSİTLENDİRİLMİŞ VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER HESABI 1.166.306,10 160 İŞ AVANS VE KREDİLERİ HESABI 0,00 37 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 186.991,58 161 PERSONEL AVANSLARI HESABI 0,00 372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 186.991,58 162 BÜTÇE DIŞI AVANS VE KREDİLER HESABI 480.749,43 38 GELECEK AYLARA AİT GELİRLER VE GİDER TAHAKKUKLARI 0,01 165 MAHSUP DÖNEMİNE AKTARILAN AVANS VE KREDİLER HESABI 254.115,62 381 GİDER TAHAKKUKLARI HESABI 0,01 2 DURAN VARLIKLAR 211.968.020,85 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 10.665.025,09 24 MALİ DURAN VARLIKLAR 4.342.752,61 40 UZUN VADELİ İÇ MALİ BORÇLAR 10.662.904,29 240 MALİ KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER HESABI 4.337.178,71 400 BANKA KREDİLERİ HESABI 10.662.904,29

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 36 241 MAL VE HİZMET ÜRETEN KURULUŞLARA YATIRILAN SERMAYELER HESABI 5.573,90 43 DİĞER BORÇLAR 2.120,80 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 207.620.620,24 430 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HESABI 2.120,80 250 ARAZİ VE ARSALAR HESABI 4.182.892,75 47 BORÇ VE GİDER KARŞILIKLARI 0,00 251 YERALTI VE YERÜSTÜ DÜZENLERİ HESABI 1.766.751,66 472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 0,00 252 BİNALAR HESABI 23.220.487,23 5 ÖZ KAYNAKLAR 259.912.864,17 253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI 9.492.643,52 50 NET DEĞER 59.875.507,75 254 TAŞITLAR HESABI 9.464.138,58 500 NET DEĞER HESABI 59.875.507,75 255 DEMİRBAŞLAR HESABI 2.452.357,25 51 DEĞER HAREKETLERİ 905.500,00 257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI (-) -16.094.722,94 511 MUHASEBE BİRİMLERİ ARASI İŞLEMLER HESABI 0,00 258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 173.136.072,19 519 DEĞER HAREKETLERİ SONUÇ HESABI 905.500,00 26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 4.648,00 57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI 168.442.182,64 260 HAKLAR HESABI 194.600,50 570 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI HESABI 168.442.182,64 268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI (-) -189.952,50 58 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ FAALİYET SONUÇLARI -54.648.113,93 29 DİĞER DURAN VARLIKLAR 0,00 580 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ FAALİYET SONUÇLARI HESABI (-) -54.648.113,93 294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDİ DURAN VARLIKLAR HESABI 42.157,55 59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI 85.337.787,71 299 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI (-) -42.157,55 590 DÖNEM OLUMLU FAALİYET SONUCU HESABI 90.969.045,24 AKTİF TOPLAMI : 300.122.186,21 591 DÖNEM OLUMSUZ FAALİYET SONUCU HESABI (-) -5.631.257,53
PASİF TOPLAMI : 300.122.186,21 NAZIM HESAPLAR 73.408.024,76 NAZIM HESAPLAR 73.408.024,76 910 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI HESABI 9.285.264,47 911 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI EMANETLERİ HESABI 9.285.264,47 920 GİDER TAAHHÜTLERİ HESABI 64.122.760,29 921 GİDER TAAHHÜTLERİ KARŞILIĞI HESABI 64.122.760,29 GENEL TOPLAM : 373.530.210,97 GENEL TOPLAM : 373.530.210,97

T.C. Sayıştay Başkanlığı Burdur İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 37 BURDUR İL ÖZEL İDARESİ 2017 FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU HESAP YARDIMCI Giderin Türü 2017 KODU HESAP KOD 1 630 0 1 Personel Giderleri 31.687.062,34 630 0 2 Sosyal Güvenlik Kurumuna Devlet Primi Giderleri 4.925.496,59 630 0 3 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 27.305.239,51 630 0 4 Faiz Giderleri 286.968,00 630 0 5 Cari Transferler 2.097.436,05 630 0 7 Sermaye Transferleri 14.508.992,44 630 1 4 İlk Madde Ve Malzeme Giderleri 7.648.070,61 Giderler Toplamı: 88.459.265,54
HESAP YARDIMCI Gelirin Türü 2017 KODU HESAP KOD 1 600 0 3 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 1.632.801,66 600 0 4 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 104.609.427,04 600 0 5 Diğer Gelirler 67.554.824,55 Gelirler Toplamı: 173.797.053,25 Faaliyet Sonucu (+/-) 85.337.787,71

Özel İdareler

2017 - BURDUR İL ÖZEL İDARESİ.pdf

Bu sayfada