2017 - BAYBURT İL ÖZEL İDARESİ.pdf

BAYBURT İL ÖZEL İDARESİ 2017 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2018

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 4
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU .............................................................................................................. 4
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 4
5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 5
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 13
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 13
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 26

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2017 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu……………………………………… 1 Tablo 2: 2017 Yılı Ödenekler Tablosu…………………………………………... 1 Tablo 3: 2017 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu……………………………………... 2 Tablo 4: 2017 Yılından 2018 Yılına Devreden Nakit Tablosu…………………... 17 Tablo 5: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarılan 8 Finansman Kodundaki Ödenekler Tablosu………………………………………… 21

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Mali Yapı: Bayburt İl Özel İdaresi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 3'üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinden birisi olup, faaliyetlerini 2017 yılı bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili kanunlarla merkezi idareden aktarılan diğer kaynaklarla yürütmektedir. Bu kapsamda Bayburt İl Özel İdaresinin 2017 yılı bütçesiyle 23.600.000,00 TL. gelir ve ödenek öngörülmüş olup, 61.210.489,38 TL. 2016 yılından devreden ödenek, Merkezi İdare Bütçesinden kullanım amacı belirlenmiş yatırımlar için aktarılan toplam 121.768.313,65 TL. ödenek, ek bütçe ile verilen 2.620.000,00 TL. ek ödenek ve yıl içinde iptal edilen 207.738,45 TL. ödenek ile birlikte yılı ödenekleri 208.991.064,58 TL’ye ulaşmıştır. Bayburt İl Özel İdaresinin sunulan mali tablolarına göre 2017 yılı Gelir ve Gider durumu aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1: 2017 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu Gelir Türü Tahmini (TL) Gerçekleşen (TL) Vergi Gelirleri 150.000,00 43.872,72 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 730.000,00 523.780,37 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Diğer Gelirler 3.120.000,00 122.766.313,65 Diğer Gelirler 22.220.000,00 22.480.722,47 Sermaye Gelirleri 0,00 0,00 TOPLAM Öz Gelir 26.220.000,00 23.048.375,56 TOPLAM Genel Gelir 26.220.000,00 145.814.689,21 Tablo 2: 2017 Yılı Ödenekler Tablosu Bütçeyle Verilen Ödenek (TL) Önceki Yıldan Devreden Ödenekler (TL) Merkezi İdareden Aktarılan Ödenekler (TL) Ek Ödenek (TL) Yıl İçinde İptal Edilen Ödenek (TL) Net Bütçe Ödeneği Toplamı (TL) Bütçe Gideri Toplamı (TL) Sonraki Yıla Devreden Ödenek (TL) 23.600.000,00 61.210.489,38 121.768.313,65 2.620.000,00 207.738,45 209.198.803,03 133.435.104,40 75.555.960,18

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 2 Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleştirilmesi 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 6'ncı maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıştır. Bu fıkra hükmünce aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleşen bütçe büyüklükleri arasında çok büyük farklılıklar oluşmaktadır. Bütçe hazırlık aşamasında merkezi yönetim kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karşılığında ne kadar ödenek gönderileceği bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçe eştirilmektedir. Dolayısıyla il özel idarelerinin yılı bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleşmeleri arasında fark bulunmaktadır. Tablo 3: 2017 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu Giderin Türü Bütçe Tahmini (TL) Gerçekleşen Gider (TL) Personel Giderleri 6.329.000,00 32.357.283,21 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Prim Gideri 1.087.500,00 6.182.422,82 Mal ve Hizmet Alım Gideri 7.212.000,00 13.509.572,56 Faiz Giderleri 0,00 0,00 Cari Transferler 191.000,00 265.960,13 Sermaye Giderleri 9.260.500,00 79.520.155,64 Sermaye Transferi 1.240.000,00 1.599.710,04 Borç Verme 0,00 0,00 Yedek Ödenekler 900.000,00 0,00 İller Bankası Borç Ödeme 0,00 0,00 TOPLAM 26.220.000,00 133.435.104,40 Kurumun 2017 yılı faaliyet gideri 120.014.258,89 TL, 2017 yılı faaliyet geliri 145.331.606,96 TL olup, gelir fazlası 25.317.348,07 TL olarak gerçekleşmiştir. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Bayburt İl Özel İdaresi mali işlemlerini 5018 sayılı Kanun'la belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. 5018 sayılı Kanun’un 49'uncu maddesinin ilk iki fıkrasında;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 3 “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49'uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe işlemlerine, hesap planlarına ve işlemlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılacak belgelerin şekil ve türlerine ilişkin düzenlemenin mahalli idareler için İçişleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiştir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıştır. Bayburt İl Özel İdaresinde mali işlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde İçişleri Bakanlığının sunduğu e-İçişleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve işlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleştirilmektedir. 2017 yılı denetimi kapsamında Bayburt İl Özel İdaresi tarafından Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar'ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır.  Birleştirilmiş veriler defteri,  Geçici ve kesin mizan,  Bilanço,  Kasa sayım tutanağı,  Banka mevcudu tespit tutanağı,  Alınan çekler sayım tutanağı,  Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı,  Teminat mektupları sayım tutanağı,  Değerli kâğıtlar sayım tutanağı,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 4  İdare taşınır mal yönetimi ayrıntılı hesap cetveli ile idare taşınır mal yönetimi hesabı icmal cetveli  Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu,  Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu,  Faaliyet sonuçları tablosu veya gelir tablosu. Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 5 Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir. 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Bayburt İl Özel İdaresinin Mülkiyetinde Bulunan Taşınmazların Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik Hükümlerine Göre Yapılması Gereken Envanter ve Değerleme İşlemlerinin Tamamlanmaması ve İlgili Hesaplara Kaydının Yapılmaması Nedeniyle Mali Tablolarda Taşınmazlarla İlgili Hesapların Doğru Bilgi Sunamaması Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslarla ilgili olarak 13.09.2006 tarih ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik çıkarılmıştır. 01.01.2006 tarihinden itibaren geçerli olan bu yönetmelik 02.10.2006 tarih ve 26307 no.lu Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Ancak 2006 yılından 2014 yılına kadar geçen sürede yönetmelikte öngörülen kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan taşınmazların miktar ve cins olarak kayıt altına alınması ile ilgili işlemler tamamlanamamıştır. Ayrıca kayıt altına alınan taşınmazların sadece bir kısmı ilgili varlık hesaplarında kayıt altına alındığından kamu idareleri mali tablolarının taşınmazlar hakkında tam ve doğru bilgi sunması da sağlanamamıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 6 Bu durum nedeniyle Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in bazı maddeleri 03.06.2014 tarih 2014/6455 sayılı BKK ile değiştirilmiştir. Buna göre Yönetmelik’in değişik 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır.” hükmü getirilmiştir. Yine söz konusu 5’inci maddeye getirilen ek ikinci fıkrada da kayıt işlemlerinde esas alınacak değerleme kriterleri belirlenmiştir. Buna göre tapuda kayıtlı taşınmazlardan maliyeti belirli olanların maliyet bedeli, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin rayiç değeri, bu iki değeri belli olmayanlar ile fıkrada sayılan diğer taşınmazların ise iz bedeli üzerinden kayıtlara alınması gerekmektedir. Taşınmaz kayıtları bu şekilde yapıldıktan sonra bu kayıtlar muhasebe birimlerine gönderilerek ilgili varlık hesaplarına kaydedilmesi sağlanacaktır. Nitekim Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187’nci maddesinde maddi duran varlıkların hesaba alınması ile ilgili işlemler ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Kamu idarelerince taşınmazların envanterinin yapılmasına tüm taşınmazların tespiti ile başlanması gerekmektedir. Ancak taşınmazın tapudaki kayıtları ile mevcut kullanım şeklinde farklılıklar olabilmektedir. Örneğin tapuda arsa olarak kayıtlı bir taşınmazın üzerine okul inşa edildiği halde kayıtlara bu durum yansımamış olabilmektedir. Tapu kayıtları ile mevcut kullanım şekillerinin uyumlu hale getirilmesi işlemi cins tashihi olarak nitelendirilmekte olup, bu işlem kamu idarelerinin başvurusu üzerine tapu idarelerince gerçekleştirilmektedir. Ancak burada imar ve iskân izni ile ilgili sorunların yanı sıra ciddi bir harç bedeli ödenmesi durumu ortaya çıkmaktadır. Harç bedeli ödenmesi konusunda kamuya bu kapsamda bir muafiyet sağlanmadığı için de bu zorunluluklar yerine getirilememektedir. Bu konudaki sorunun çözülebilmesi için Yönetmelik’in “Cins Tashihlerinin Yapılması” başlıklı 10’uncu maddesinin 1’inci fıkrasında aynen “Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır.” hükmü getirilmiştir. Bu hükümle cins tashihi işlemleri tapu kayıtlarından bağımsız hale getirilmiş ve taşınmazların kamu idarelerince mevcut kullanım şekliyle kaydının yapılarak mali tablolarda gösterilmesine öncelik verilmiştir. Böylece kamu idarelerinin tapu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 7 kayıtları bakımından cins tashihi ile ilgili işlemleri daha sonra yapmalarına olanak sağlanmıştır. Kamu taşınmazlarının kayda alınmasıyla ilgili kriterleri bu şekilde olmakla birlikte yönetmelik değişikliğinin yürürlüğe girdiği 19.06.2014 ile tüm işlemlerin yerine getirilmesi için tanınan süre olan 31.12.2016 tarihine kadar olan geçiş sürecinde de idarelere yapılması gereken bazı görevler verilmiştir. Buna göre söz konusu Yönetmelik’in “Mevcut Taşınmazların Kaydına İlişkin İşlemler” başlıklı Geçici 1’inci maddesi ile mevcut taşınmazların kaydında esas alınacak değerlerle ilgili geçici düzenlemeler yapılmıştır. Yapılan düzenlemede; “(1) Yönetmeliğin 5’inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde kayıtlara alınır: a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/9/2014 tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydedilir. b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan 1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapar. (2)Yönetmeliğin 5’inci maddesine göre yapılması gereken işlemler 31/12/2016 tarihine kadar tamamlanır” denilmektedir. Düzenleme ile ilgili ayrıntılı açıklamaya Muhasebat Genel Müdürlüğünün 25.07.2014 ve 16.09.2014 tarihinde yayınlanan Taşınmaz Envanteri konulu genel yazılarında yer verilse de birçok kamu idaresi tarafından 01.10.2014 tarihi itibariyle yapılması gereken işlemler yapılamamıştır. Sonuçta kamu idarelerince 31.12.2016 tarihine kadar tüm taşınmazların tespiti, mevcut kullanım şekliyle kayda alınması, maliyet, rayiç ya da iz bedellerinin tespiti ile muhasebe birimlerince ilgili varlık hesaplarına kayıt ve güncelleme işlemlerinin tamamlanması gerekmekte iken 17.03.2017 tarih ve 30010 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 06.02.2017 tarih

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 8 ve 2017/9854 no.lu Bakanlar Kurulu Kararı ile mezkûr Yönetmelik’in geçici 1’inci maddesinin 2’inci fıkrasında yer alan 31.12.2016 ibaresi 31.12.2017 şeklinde değiştirilmiş ve 01.01.2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir. Söz konusu madde metni “(2) Yönetmeliğin 5nci maddesine göre yapılması gereken işlemler 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanır.” şeklinde olup, ek süre yönetmeliğin sadece 5’inci maddesinde yer alan taşınmazların değer tespiti ile ilgili işlemler için verildiğinden taşınmazların mevcut kullanım şekliyle kayda alınması ve varlık hesaplarına kaydedilmesinin tamamlanmış olması gerekmektedir. Yukarıda açıklanan Yönetmelik hükümleri uyarınca Bayburt İl Özel idaresinde şu hususlar tespit edilmiştir; Kurumdan alınan Ek-7 no.lu Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar İçin İcmal Cetvelinin; a)- 1.1-Üzerinde Bina ve Tesis Olan Taşınmazlar Bölümünün değeri 11.980.670,33TL iken kurumun 2017 yılı Bilançosunda 252 Binalar Hesabında kayıtlı tutar 18.630.211,26 TL’dir. Dolayısıyla Ek-7 no.lu İcmal Cetvelinde 6.649.540,93 TL eksik kayıt söz konusudur. b)- 1.2-Arsalar ve 1.3-Araziler Bölümlerinin toplam değeri 7.311.192.809,86 TL. iken kurumun 2016 yılı Bilançosunda 250 Arazi ve Arsalar Hesabında kayıtlı tutar 14.923.327,86 TL’dir. Ek-7 no.lu Tapuda Kayıtlı Olan Taşınmazlar İçin İcmal Cetvelinde yer alan tutarın büyüklüğü dikkate alındığında önemli bir tutarsızlık söz konusudur. 250 Arazi ve Arsalar Hesabında 7.296.269.482 TL’lik kayıt eksiktir. c- 1.5- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Bölümünde herhangi bir kayıt bulunmamaktadır. 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabında kayıtlı tutar 20.081.631,72TL’dir. Sonuç olarak 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabında yer alan varlıklarla ilgili olarak envanter çalışmasının yapılmadığı görülmektedir. Bu tespitler ışığında Bayburt İl Özel İdaresine ait taşınmazların envanterinin 31.12.2017 tarihine gelindiğinde hala tamamlanmadığı, mevcut kullanım şekli ile ilgili cetvellere kaydının ve ilgili varlık hesaplarında gösterilmesinin sağlanmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda kamu idaresinin 2017 yılı kesin mizan ve bilançosunda yer alan 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 500 Net Değer Hesabında yer alan tutarlarla ilgili hatalı durum devam etmektedir. Kamu idaresi cevabında; "İl özel idaresine ait taşınmazların envanteri her yıl ilgili

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 9 memur tarafından tutulup kontrol edilmektedir. Ancak girilen bazı envanter hesaplarda sehven yanlış işlenmesi nedeniyle hesaplar birbirini tutmamaktadır. Bu nedenle ilgili memur tarafından yeniden hesaplar girilerek, güncelleme yapılarak hesap hataları düzeltilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak ; Bayburt İl Özel İdaresi taşınmazlarının kayıt işlemlerinin tamamlanması konusunda kamu idaresi ile mutabakat sağlanmıştır. Ancak 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 500 Net Değer Hesabı açısından 2017 yılı mali tablolarındaki hata devam etmektedir. BULGU 2: Maddi Duran Varlıkların Bir Kısmı İçin Amortisman Ayrılmaması Yapılan incelemelerde 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabında kayıtlı 274.334,76 TL. tutarın sadece 251Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabının 1.7 kodunda kayıtlı "Yollar"a ait amortisman kayıtları olduğu görülmüştür. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 187, 191, 193, 195, 197, 199, 201, 202, 203, 223, 228 ve 229’uncu maddelerinde maddi duran varlıkların, , genel nitelikleri, uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranlarının ne şekilde tespit edileceği, ayrılan amortisman tutarının gider olarak muhasebeleştirilmesi gerekliliği, varlıkların amortisman değerinin ne olduğu, kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların amortisman tutarlarının ne olduğu açıklanmıştır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Varlıklara ilişkin ilkeler” başlıklı 9'uncu maddesinin (d) fıkrasında da bilançoda duran varlıklar ana hesap grubu içinde yer alan maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile diğer duran varlıkların maliyetlerini, bunlardan yararlanılan dönemlere dağıtmak amacıyla, her dönem ayrılan amortismanların birikmiş tutarlarının bilançoda ayrıca gösterileceği ifade edilmiştir. Hangi duran varlıkların amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı ve bunlara ilişkin esas ve usuller ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve oranlarının duran varlık çeşitlerine göre Bakanlıkça belirleneceği yine Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 29'uncu maddesinde hükme bağlanmıştır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin amortisman işlemlerine ilişkin hükümlerinde belirtilen, Maliye Bakanlığına tanınan amortisman süre, yöntem ve oranlarını belirleme yetkisi ise Bakanlığın Vergi Usul

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 10 Kanunu’nun 318'inci maddesindeki yetkisinden gelmektedir. Maliye Bakanlığı bu yetkisini 333, 339, 365, 389, 399 ve 418 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri çıkartarak kullanmış ve tebliğ eki listelerde amortisman uygulamasına ilişkin gerekli açıklamalara yer vermiştir. Amortisman ve tükenme payı ayırma yöntemleri ise 04 Kasım 2015 tarihli 29522 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliğinde (Sıra No: 47) açıklanmıştır Yukarıda açıklanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile bahsi geçen Vergi Usul Kanunu Tebliğleri ve Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliğinin amortisman işlemlerine ilişkin hükümlerine aykırı olarak maddi ya da maddi olmayan tüm duran varlıklar için amortisman ayrılması gerekirken sadece yeraltı ve yerüstü düzenleri için amortisman ayrılması sonucu Bayburt İl Özel İdaresinin varlıklarını gösteren; 252 Binalar Hesabı 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı 254 Taşıtlar Hesabı 255 Demirbaşlar Hesabı ile 294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’na ilişkin amortisman miktarlarını gösteren 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-) 299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı (-) nın yıl içinde ve yıl sonunda düzenlenecek mali tablolarda gerçek değerleri ile yer almamasına yol açmaktadır. Aynı zamanda amortisman uygulaması sonucu Giderler Hesabına yansıması gereken amortisman giderleri kadar 630 Giderler Hesabı, Dönem sonunda 630 Giderler Hesabının yansıması sonucu oluşacak faaliyet sonuçlarını gösteren 690 Faaliyet Sonuçları Hesabı,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 11 Faaliyet sonuçlarının bakiyeleri üzerinden değerlendirilecek dönem faaliyet sonucunu gösteren 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ya da 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-), Yılı dönem faaliyet sonucuna göre yılı geçtikten sonra önceki yıllar faaliyet sonuçlarını takip etmek için kullanılan 570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı ya da 580- Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı (-), Geçmiş yıllar olumlu ya da olumsuz faaliyet sonuçlarının 5 yıl sonunda net değere aktarılması gerektiğinden, 5 yıllık süreyi doldurmuş geçmiş dönemler için 500 Net Değer/Sermaye Hesabı, Mali tablolar üzerinde gerçeği yansıtmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; "İçişleri Bakanlığı e - İçişleri Yazılım Geliştirme ve İdamesi Projesi kapsamında Analitik Bütçe ve Muhasebe modülü seminerlerinde amortisman hesapları ile ilgili hesap açılacağı ve amortismanların burada takip edileceğini belirtmelerine istinaden bu güne kadar her hangi bir hesap açılmamıştır. Sisteme girilmemiş olan maddi duran varlıklarının amortismanları hesaplanarak, Amortisman Hesaplarına manüel giriş yapılacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak ; Maddi duran varlıklar için amortisman ayrılması konusunda kamu idaresi ile mutabakat sağlanmıştır. Ancak 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı açısından 2017 yılı mali tablolarındaki hata devam etmektedir. BULGU 3: Sayıştayca Tazmin Hükmedilen Tutarların Kişilerden Alacaklar Hesabına Kaydedilmemesi Bayburt İl Özel İdaresinin 2015 Yılı Denetimine ilişkin olarak 21.10.2016 tarih ve 6 sayılı ilamının 1 inci maddesi ile Sayıştay 1 inci Dairesince tazmin hükmü verilen 94.833,06 TL nin izlenmek üzere 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına kaydedilmediği görülmüştür. 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı, Mahalli İdareler Bütçe Ve Muhasebe Yönetmeliği'nin “Hesabın Niteliği” başlıklı 110’uncu maddesine göre faaliyet alacakları ve kurum alacakları dışında kalan alacakların izlenmesi için kullanılır. Adı geçen Yönetmelik’in 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına ilişkin işlemleri düzenleyen “Hesaba ilişkin işlemler” başlıklı 111 inci maddesinde;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 12 “Kişilerden alacaklar hesabına ilişkin işlemler aşağıda gösterilmiştir. a) Kişilerden alacakların doğuşu: Kişilerden alacaklar hesabına alınarak takibi gereken alacaklar;

1. Sayıştay ve diğer mahkemelerce verilip ilgili dairelerden kuruma tebliğ olunan ilamlarla,
2. …………... ortaya çıkar. b) Kişilerden alacaklar hesabına borç kaydedilecek tutarlar
3. Bütçe giderleri hesabına borç kaydı suretiyle ödenerek gerek yılı içinde, gerek yılı geçtikten sonra belgeler ve kayıtlar üzerinde yapılan incelemeler sonunda, fazla veya yersiz ödendiğinin anlaşılması üzerine Sayıştay ve mahkeme ilamları ile borç hükmolunan,
4. ……….. tutarlar kişilerden alacaklar hesabına alınır. c) ……..” denilerek; Sayıştay ve diğer mahkemelerce verilip ilgili dairelerden kuruma tebliğ olunan ilamlarla, kişilerden alacaklar hesabına alınarak takibi gereken alacağın doğduğu; Bütçe giderleri hesabına borç kaydı suretiyle ödenerek gerek yılı içinde, gerek yılı geçtikten sonra belgeler ve kayıtlar üzerinde yapılan incelemeler sonunda, fazla veya yersiz ödendiğinin anlaşılması üzerine Sayıştay ve mahkeme ilamları ile borç hükmoluna tutarların kişilerden alacaklar hesabına borç kaydedilmesi suretiyle kişilerden alacaklar hesabına alınacağı ifade edilmiştir. Aynı maddenin "Sayıştay İlamları" başlıklı (d) bendinde ise; d) Sayıştay ilamları
5. Sayıştay’ca tazmin hükmedilen paralara ait ilamlar kuruma gönderildiğinde; ilamda yazılı miktarlardan kısmen veya tamamen daha önceden kişilerden alacaklar hesabına kaydedilmiş miktarlar bulunduğu takdirde, tahsil edilip edilmediğine bakılmaksızın bu paraların hesaplara alınış kaydına ilişkin yevmiye tarih ve numarası ile miktarlarını gösteren

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 13 bir liste düzenlenir. Söz konusu liste, ilam suretine bağlanarak ilam tutarından bu miktar düşüldükten sonra arta kalan miktarlar yevmiye ve yardımcı defterlere kaydedilir. Daha önce hesaplara alınan ve listede gösterilen alacakların yardımcı defter kayıtlarında; ilamın tarihi, numarası, yılı ve adına tazmin hükmolunan sorumluların kimlikleri belirtilir. İlamın kesinleştiği bildirilinceye kadar, sorumlulardan icraya müracaat edilmeksizin tahsili izlenir. İlamın kesinleştiği bildirilince icra takibine başlanır. Yargılamanın iadesi isteminde bulunmak, icrayı alıkoymaz. Sayıştay’ca temyiz, yargılamanın iadesi veya karar düzeltilmesi yoluyla alacaklardan bir kısmının veya tamamının kaldırılmasına karar verildiği takdirde, buna ait kararlar da gönderildiğinde kaldırılan miktar hesaplardan çıkartılır. e) ……” hükümleri yer almaktadır. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde Sayıştayca tazmin hükmedilen paralara ait ilamlar kuruma gönderildiğinde 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına kaydedilmesi ve bu hesapta izlenmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "21.10.2016 tarih ve 6 sayılı Sayıştay ilamının 1.inci maddesi ve Sayıştay 1’inci Dairesince tazmin hükmü verilen 94.833,06 TL. 140 Kişilerden Alacaklar Hesabına kaydedilmiştir." denilmektedir. Sonuç olarak ; Sayıştay ilamlarının ilgili hesaplara kaydedilmesi konusunda kamu idaresi ile mutabakat sağlanmıştır. Ancak yapılan kayıt 2018 yılı içerisinde olduğundan 140 Kişilerden Alacaklar Hesabı açısından 2017 yılı mali tablolarındaki hata devam etmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Bayburt İl Özel İdaresi 2017 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim Görüşünün Dayanakları” bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır. 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Kiraya Verilen Taşınmazların Kayıtlı Değerlerinin Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabında, Kira

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 14 Bedellerinin de Maddi Duran Varlıkların Kira Ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabında İzlenmemesi Maliye Bakanlığı Muhasebat Genel Müdürlüğünün 26.11.2014 tarih ve 13278 sayılı genel yazılarında, taşınmazlardan kiraya verilenler için 990 Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabının, bu taşınmazlardan elde edilecek toplam kira gelirleri ile irtifak hakkı gelirlerinin yıllar itibarıyla izlenebilmesi amacıyla 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabının ihdas edildiği ve bu hesapların yardımcı hesap kayıtlarının yazı Eki 2’de açıklandığı belirtilmiştir. Söz konusu Muhasebat Genel Müdürlüğü yazısında; “1-Kiraya verilen taşınmazlar ile üzerinde irtifak hakkı tesis edilen taşınmazlara ilişkin belgeler muhasebe birimlerine verildiğinde, kayıtlı değerleri üzerinden 990-Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabının ilgili yardımcı hesabına borç, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına alacak; diğer taraftan toplam kira ve irtifak hakkı tesisi gelirleri (peşin tahsil edilenler hariç) tahsil edileceği yıllara göre 993-Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabının bölümlenmiş yardımcı hesaplarına borç, 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına alacak kaydedilecektir. 2- Dönem sonlarında, 993-Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabının bölümlenmiş yardımcı hesaplarında kayıtlı tutarlar sürenin güncellenmesi amacıyla bu hesaba borç ve alacak kaydedilecektir. 3- Kira ve irtifak hakkı tesisi gelirleri tahsil edildiğinde 999-Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına borç, 993-Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabına alacak kaydedilir. Kira sözleşmesi ya da irtifak hakkı tesisi süresi sona erdiğinde 999- Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabına borç, 990-Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabına alacak kaydedilecektir. ...” denilmekte ve yazı ekinde örnek muhasebe kayıtlarına yer verilmektedir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 990 Kiraya Verilen Duran Varlıklar Hesabını açıklayan 475’inci maddesinde de; “(1) Bu hesap kurumun, bilançolarında kayıtlı duran varlıklardan kiraya verilenlerin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 15 izlenmesi için kullanılır.” denilmekte, devamında da 476’ncı madde olarak hesabın işleyişine açıklık getirilmektedir. Her ne kadar Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nde yer verilmemiş de olsa 2017 yılı Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planında 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı hesap kodları arasında sayılmıştır. Bayburt İl Özel İdaresinin mülkiyetinde olan gayrimenkullerden kiraya verilenlerin Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planında yer alan hesap kodları itibariyle muhasebe kayıtlarında yer alması hem Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin hem de Muhasebat Genel Müdürlüğünün yazıları gereğidir. Ancak bu mülklerin kiralanmasına ilişkin işlemler muhasebe kayıtlarına yansıtılmamıştır. Kiraya verilen duran varlıkların kayıtlı değerleri üzerinden anılan hesaplarda takip edilmemesi nedeniyle Bayburt İl Özel İdaresinin yıl içinde ve yıl sonunda düzenlenen mali tablolarında 990 Kiraya Verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı, 993 Maddi Duran Varlıkların Kira ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ve 999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabı yer almamaktadır. Kamu idaresi cevabında; "İl Özel İdaresinin kiraya verilen taşınmazların gelirleri, Mahalli İdareler gelir bütçesinde " Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirlerinde " izlenmektedir. 2017 Mali Yılında Mahalli İdareler detaylı hesap planında "993 Maddi Duran Varlıkların kira ve irtifak hakkı gelirleri hesabı " hesap kodları arasında sayılması nedeniyle yıl sonunda düzenlenen mali tabloda kira gelirlerini 990 ve 999 hesapları çalıştırılması sağlanacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak ; Kiraya verilen taşınmazların kayıtlı değerleri üzerinden ilgili hesaplara alınarak muhasebeleştirilmesi konusunda kamu idaresi ile mutabakat sağlanmıştır. Ancak 990 Kiraya verilen, İrtifak Hakkı Tesis Edilen Maddi Duran Varlıkların Kayıtlı Değerleri Hesabı ve 993 Maddi Duran Varlıkların Kira Ve İrtifak Hakkı Gelirleri Hesabı ve 999 Diğer Nazım Hesaplar Karşılığı Hesabı açısından 2017 yılı mali tablolarındaki hata devam etmektedir. BULGU 2: 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 6'ncı Maddesi Kapsamında Merkezi İdare Tarafından Aktarılan ve Tahsisi Amacı Dışında Kullanılamayacak Olan Ödenek Karşılığı Kaynakların İl Özel İdaresi Giderlerinin Finansmanı İçin Kullanılması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 16 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 6’ncı maddesi uyarınca aktarılan ve tahsis amacı dışında kullanılamayan ödeneklerin özel idare giderlerinin finansmanı için kullandığı görülmüştür. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun “İl özel idaresinin görev ve sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde; “… Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları; yapım, bakım ve onarım işleri, devlet ve il yolları, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon, enerji nakil hattı, sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskân, gençlik ve spor gibi hizmetlere ilişkin yatırımlar ile bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının görev alanına giren diğer yatırımları, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilir. Aktarma işlemi ilgili bakanın onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. İş, il özel idaresinin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. İl özel idareleri de bütçe imkânları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçesinden ödenek aktarabilir…” denilmektedir Görüldüğü gibi İl Özel İdarelerine; bakanlık ve merkezi idare kuruluşlarından tahsisli ödenek aktarılması mümkündür. Ancak aktarılan bu ödeneklerin il özel idarelerince tahsis amaçları dışında kullanılması yukarıda sözü edilen kanun hükmü ile engellenmiştir. Başka bir deyişle il özel idarelerinin bakanlık ve merkezi idare kuruluşlarından aktarılan bu kaynakları tahsis amacı dışında ve kendi giderlerinin finansmanı için kullanması mümkün değildir. Bakanlık ve merkezi idare kuruluşlarından aktarılan bu kaynakların tahsis amacı dışında ve il özel idaresinin kendi giderlerinin finansmanı için kullanılıp kullanılmadığının tespiti için banka hesaplarında mevcut nakit kaynak toplamının, en az, henüz kullanılmamış ve ertesi yıla devreden ödenekler ile 3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar Hesap Grubu içinde yer alan hesapların ertesi yıla devredenler sütunu toplamına eşitliğinin sağlanması gerekmektedir. Bu çerçevede Bayburt İl Özel İdaresi 2017 yılı tabloları incelendiğinde aşağıdaki tablonun ortaya çıktığı anlaşılmıştır. Tablo 4: 2017 Yılından 2018 Yılına Devreden Nakit Tablosu Kurumlar Tutarı (TL) İl Özel İdaresi Proje Karşılıkları Devreden Ödenek 37.395.504,91

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 17 Dış Kurumlar Proje Karşılıkları Devreden Ödenek 38.160.455,27 Emanet Hesabı (Nakit Teminatlar) 289.618,61 Emanet Hesabı (Geçici Kabul Noksanlıkları Ve İcra) 1.367.280,09 Emanet Hesabı (Gelir, Damga Ve KD. Vergileri) 1.055.257,79 Emanet Hesabı (SSK Ve Emekli Sandığı Primleri) 441.810,88 Emanet Hesabı (SSK İşsizlik Primleri) 37.191,89 Kurumlar Alacak Toplamı 78.747.119,44 Bankalar Mevcudu 70.372.230,57 Proje Ve Kurumlara Emanet Borçları 78.747.119,44 Nakit Açığı -8.374.888,87 Buna göre Bayburt İl Özel İdaresince; 2017 yılı sonuna kadar yukarıda yazılı kanun hükmüne aykırı şekilde bakanlık ve merkezi idare kuruluşlarından belli bir yatırım amacıyla gönderilen ödenekler karşılığı nakdin gönderiliş amacı dışında kurumun kendi faaliyetlerinin finansmanı için harcanması sonucu İl Özel İdaresinin, kendi bütçesine ait olmayan kaynağı kullanmakla bir nevi borç/yükümlülük altına girdiği anlaşılmaktadır. Kamu idaresi cevabında; "İl Özel İdaresi, kuruluşundan itibaren bu güne kadar gelirleri en düşük il olmuştur. Her yıl yapılan bütçemizde tahmin edilen gelirlerimizin düşük, giderlerimizin yüksek olması nedeniyle her yıl nakit açığı verilmektedir. Bundan sonraki yıllarda yapılacak olan bütçelerde borç yükümlülüğünü azami olarak aşağıya düşürülmesi ön görülmektedir." denilmektedir. Sonuç olarak ; Bakanlık ve merkezi idare kuruluşlarınca aktarılan yatırım ödeneklerinin İl Özel İdaresi tarafından harcanması konusunda mutakabat sağlanmıştır. Kamu İdaresi tarafından bu amaçla gerçekleştirilecek işlemler mükeakip denetim dönemlerinde izlenecektir. BULGU 3: Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ve Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının Bilançoda Birlikte Yer Alması Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 59 Dönem faaliyet sonuçları hesap grubunu açıklayan 360’ıncı maddesinde; “(1) Bu hesap grubu, dönem olumlu veya olumsuz faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 18 (2) Dönem faaliyet sonuçları sonucun olumlu veya olumsuz olmasına göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-)” denilerek dönem sonunda faaliyet sonuçlarının olumlu veya olumsuz olabileceğine, niteliğine göre de faaliyet sonucunun ilgili hesaba kaydedileceğine açıklık getirilmiştir. Ancak Bayburt İl Özel İdaresi 2017 yılı Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosu incelendiğinde, kurumun birimleri arasında yer alan İlçe Özel İdare Müdürlüklerinde gerçekleşen olumsuz faaliyet sonucu ile İl Özel İdaresinde gerçekleşen olumlu faaliyet sonucunun karşılıklı mahsubu gerçekleştirilmeden hem 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı hem de 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı ile bilançoya yansıtıldığı görülmüştür. Bir idarenin faaliyetlerinden kaynaklanan sonucun aynı anda hem olumlu hem de olumsuz olarak gerçekleşmesi mümkün olamayacağından, Bayburt İl Özel İdaresi 2017 yılı Bilançosunda 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ve 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabının bir arada gösterilmesinin yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "İlimiz Özel İdaresi Birimleri arasında bulunan İlçe Özel İdare Müdürlüklerimizin gelirlerinin, giderlerinden az oluşu nedeniyle, Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliğine aykırı olmakla beraber, İçişleri Bakanlığı e- içişleri sisteminde İl Özel İdaresi 2017 Yılı bilançosu 591 hesabına olumsuz faaliyet hesabı olarak yansımaktadır. Bu konunun Bakanlık Bilgi İşlem Dairesi ile görüşülerek giderilmesi sağlanacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak ; 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ve 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının bilançoda birlikte yer almaması gerektiği ve sistem sorunu olduğu konusunda idare ile görüş birliğine varılmıştır. Ancak e-içişleri sisteminin olumlu ve olumsuz faaliyet sonuçlarını bilançoda bir arada göstermesi Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırıdır ve 2017 yılı mali tablolarında 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ile 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı gerçek durumu yansıtmamaktadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 49’uncu ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 48’inci maddeleri uyarınca mahalli idarelerde hesap ve kayıt düzeninde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 19 saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde hazırlanmasına temel olacak şekilde çıkarılması amacına yönelik olarak Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği İçişleri Bakanlığınca çıkarılmıştır. Bu yönetmelik kapsamında yapılacak işlem ve kayıtlar bilgi teknolojilerinden yararlanarak hazırlanan programlar ile yapılmaktadır. İl özel idarelerinin kullanması amacıyla İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan e-içişleri sistemi Bütçe ve Muhasebe Modülü ile kayıt ve işlemler yapılmaktadır. Ancak sistem devreye girdiği 2009 yılından bu yana ihtiyaçları karşılayacak ölçüde geliştirilememiştir. Bulgu konusu hususla birlikte raporun diğer maddelerinde yer alan mali tablolarla ilgili hataların bu sistemden kaynaklandığı idarelerce belirtilmekle birlikte sorun aktarma ve giderme konusunda il özel idarelerinin vesayet kuruluşu olan İçişleri Bakanlığınca yeteri kadar dikkate alınmadığı anlaşılmaktadır. İl özel idarelerinin herhangi bir tasarruf yetkisi bulunmaması göz önüne alındığında denetim görüşünü etkileyen bu sistem hatalarının söz konusu bakanlıkça düzeltilmesi gerekmektedir. BULGU 4: 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 6’ncı maddesi kapsamında Bakanlık ve Merkezi İdare Kuruluşlarınca İl Özel İdarelerince Gerçekleştirilmek Üzere Aktarılan Yatırım Ödeneklerinin Tekrar Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarılması 5302 sayılı Kanun'un 6’ncı maddesinde; “(Ek fıkra: 3/7/2005-5393/85 md.; Değişik ikinci fıkra: 24/7/2008-5793/42 md.) Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları; yapım, bakım ve onarım işleri, devlet ve il yolları, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon, enerji nakil hattı, sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskan, gençlik ve spor gibi hizmetlere ilişkin yatırımlar ile bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının görev alanına giren diğer yatırımları, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilir. Aktarma işlemi ilgili bakanın onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. İş, il özel idaresinin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. İl özel idareleri de bütçe imkanları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçesinden ödenek aktarabilir. Bu fıkraya göre, bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları tarafından aktarılacak ödenekler ile gerçekleştirilecek yatırımlar, birinci fıkrada öngörülen görev alanı sınırlamasına

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 20 tabi olmaksızın bütün il sınırları içinde yapılabilir.” hükmü yer almaktadır. 2017 yılı Yatırım Programı ile 2017 yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Kararın 20’nci maddesinin 4’üncü fıkrasında “Yerel ve bölgesel nitelikli yatırımların uygulamalarında koordinasyonu güçlendirmek, etkinliği artırmak ve yerel kurumsal kapasitenin gelişimini sağlamak amacıyla merkezi kamu idareleri, projenin mahiyeti uygun düştüğü ölçüde, yatırım uygulamalarının 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 6’ncı maddesi hükümleri gereğince gerçekleştirilmesine öncelik verir.” denilmektedir. Bu hükümler kapsamında bakanlıklar ve merkezi idare kuruluşlarının kamu yatırım programında yer alan projelerine ait yatırımları için bütçelerinde ayrılan ödenekler, il özel idarelerine aktarılmakta ve bu ödenekler karşılığı hizmetler de il özel idaresinin tabi olduğu mevzuat kapsamında ihalesi yapılarak gerçekleştirilmektedir. Her iki düzenlemede de yatırım ödeneklerinin tekrar Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılmasına izin veren bir hüküm bulunmamaktadır. Diğer taraftan, Köylere Hizmet Götürme Birliklerine il özel idarelerince sadece 5355 sayılı Kanun’un 18’nci maddesinde sayılan ve köye yönelik hizmetlere ait olan ödenekler aktarılabileceğinden, madde metninde sayılmayan yatırımlara ait ödeneklerin merkezi idare kuruluşlarınca doğrudan Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılması da mümkün görülmemektedir. 2017 yılı yatırım programında yer alan bakanlık ve merkezi idare kuruluşlarına ait projelere ayrılan yatırım ödeneklerinden 5302 Sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 6’ncı maddesi hükümleri kapsamında gerçekleştirilmesi için Bayburt İl Özel İdaresi'ne aktarılan ve aşağıdaki listede yer alan 3.213.673,61TL tutarındaki ödeneğin il özel idaresince tekrar Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılmasının mevzuata uygun olmadığı, bu aktarmalarla 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu dışında kalan bir alan oluştuğu değerlendirilmektedir. Tablo 5: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarılan 8 Finansman Kodundaki Ödenekler Tablosu Yevmiye Tarihi Yevmiye No Tertibi Birliğin Adı Tutarı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 21 31.01.2017 175 44.69.01.00.00.09.2.2.02.08.06.05.07.90 Merkez. K.H.G.B. 130.000,00 Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Eski Binasının Bakım ve Onarımı 09.03.2017 457 44.69.01.30.00.06.01.0.08.06.07.07.01 Merkez K.H.G.B. 1.000.000,00 Hükümet Konağı Onarım İşi 03.04.2017 710 44.69.01.00.00.09.2.2.02.08.06.05.07.90 Merkez K.H.G.B 123.700,00 Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Eski Binasının Bakım ve Onarımı 03.04.2017 711 44.69.01.30.00.06.1.0.08.06.07.07.03 Merkez. K.H.G.B 80.000,00 Hükümet Konağı Onarım İşi 04.05.2017 1007 44.69.01.30.00.06.1.0.08.06.07.07.03 Merkez. K.H.G.B 150.000,00 Vali Konağı Onarımı 17.05.2017 1221 44.69.01.30.00.06.1.0.08.06.07.07.03 Merkez. K.H.G.B 50.000.00 Vali Konağı Onarımı 18.05.2017 1249 44.69.01.00.00.01.3.2.08.06.07.07.01 Merkez. K.H.G.B 123.244,00 Nüfus ve Vatandaşlık Hizmet Binasının Bakım ve Onarımı 14.06.2017 1617 44.69.01.00.00.09.2.2.02.08.06.05.07.90 Merkez K.H.G.B 60.961.19 Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi Eski Binasının Bakım ve Onarımı işinin keşif artışı 13.09.2017 2696 44.69.01.33.00.06.3.0.01.08.06.05.07.08 Merkez K:H:G.B 750.000,00 İçme Suyu Depoları Onarım ve Kaptaj yapım Projesi 21.09.2017 2799 44.69.01.32.00.04.5.1.01.08.06,05.07.07 Merkez K.H.G.B 157.318,19 Göloba köyü beton yol yapım projesi 25.09.2017 2821 44.69.01.33.00.06.3.0.01.08.06,05.07.08 Merkez K.H.G.B 64.276,00 5 adet köyün içmesuyu sondaj ve monotomp yapım projesi 06.12.2017 4072 44.69.01.00.09.1.2.08.03.08.01.02 Demirözü K.H.G.B 56.310,51 Demirözü İmam Hatip Ortaokulu İhate Duvarları yapım projesi 12.12.2017 4182 44.69.01.33.00.06.3.0.01.08.06.05.07.08 Merkez K.H.G.B 467.863.72 İçme Suyu Depo onarımı ve Kaptaj Yapım Projesi
TOPLAM 3.213.673,61 Kamu idaresi cevabında; "Bakanlıklar ve diğer kuruluşlardan İl Özel İdaresine herhangi bir yatırım için gönderilen ödenekler, İl Özel İdaresi bütçesine gelir ve gider kaydedildiği andan itibaren tahsis amacına uygun kullanılmak kaydıyla İl Özel İdaresine aktarılmış ve bütçesinin bir parçası haline gelmiş bulunmaktadır. 5355 Sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununun Köylere Hizmet Götürme Birlikleri ile ilgili 18.maddesi ve 3.paragrafında " Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile İl Özel İdareleri; Köye Yönelik Hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri , bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımlarını, kendi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 22 bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri köylere hizmet götürme birliklerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilirler. Aktarma işlemi Merkezi İdare Kuruluşlarında ilgili Bakanın, İl Özel İdarelerinde Valinin Onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. Bu takdirde iş, birliğin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. Köylere Hizmet Götürme Birlikleri de bütçe imkanları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçelerinden ödenek aktarabilirler. Bakanlıklar ve diğer Merkezi İdare Kuruluşları ile İl Özel İdareleri tarafından aktarılacak ödeneklerle gerçekleştirilecek yatırımlar, birliğin Hizmet ve Görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın yapılabilir. Kanun metnindeki İl Özel İdareleri, İl Özel İdaresine mal edilmiş, tahsisi veya öz kaynak ayrımı olmaksızın Bakanlık ve diğer Merkezi İdare Kuruluşları da dahil, İl Özel İdaresindeki tüm köye yönelik hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu ve kanalizasyon yatırımları ödeneklerini kapsamaktadır. Yukarıdaki açıklamalar nedeniyle, gelir ve gider, ek ödenek kaydı yapılan ödeneklerin, İl Özel İdaresindeki diğer ödeneklerden herhangi bir farkı kalmamaktadır. Yasanın ilgili maddesinde, Bakanlıklar, diğer merkezi idare kuruluşları ve il özel idareleri de sayıldığı için, nereden gönderilmiş olursa olsun İl Özel İdaresinde bulunan herhangi bir köye yönelik yatırım ödeneğinin Vali Onayı alınarak tahsis konusu işi gerçekleştirmesi için Köylere Hizmet Götürme Birliklerini aktarılmasının yasaya aykırı olmadığı düşünülmektedir." denilmektedir. Sonuç olarak ; Kurum görüşünde dayanak olarak gösterilen 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 18'inci maddesi değişik üçüncü fıkrası hükmünce Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları tarafından Köyler Hizmet Götürme Birliklerine aktarılabilecek ödenekler, köye yönelik hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımlarına yönelik olup, bu kuruluşlar kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri Köyler Hizmet Götürme Birliklerine İl Özel İdaresinin aracılığı olmadan da aktarma imkanına sahiptirler. Oysa bulgu konusu ödenek aktarımları, merkezi idare kuruluşlarının görev alanındaki yatırım işlerinin gerçekleştirilmesi maksadıyla bu kuruluşlarca İl Özel İdaresine gönderilen ödeneklerin ikinci bir kez Köyler Hizmet Götürme Birliklerine aktarılması ile ilgilidir ve bu yatırımların önemli bir bölümü 5355 sayılı Kanun'un 18'inci maddesinde belirtilen doğrudan köye yönelik hizmetlere ilişkin yatırımlardan değildir. (Okul, kamu hizmet binaları yapımı gibi) Yine kurumun görüşünde belirtildiği üzere, Bakanlıklar ve diğer kuruluşlardan İl Özel İdaresine herhangi bir yatırım için gönderilen ödenekler İl Özel İdaresi bütçesine gelir ve gider kaydedilmekle özel idare bütçesinin bir parçası haline gelse de, bu ödenekler tahsis amacı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 23 dışında kullanılamayacak ve yalnızca tahsis amacı doğrultusunda İl Özel İdaresinin tasarrufuna girmiş olacaktır. Kaldı ki 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 18'inci maddesinin değişik üçüncü fıkrası Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarabileceği ödeneklerin kapsamını yalnızca köye yönelik hizmetler olarak sınırlamış iken, İl Özel İdaresi tarafından gerçekleştirilmesi öngörülerek bu kuruluşlarca gönderilmiş ödeneklerin İl Özel İdaresinin tasarrufunda olduğu değerlendirilerek tekrar aktarma konusu yapılması 5355 sayılı Kanun'un özüne uymamaktadır. Açıklanan nedenlerle, Bakanlıklar ve diğer kuruluşlardan İl Özel İdarelerine gönderilen yatırım ödeneklerinin İl Özel İdareleri tarafından ikinci bir kez aktarma konusu edilerek Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılmasının 5355 sayılı Kanun'la yapılan düzenlemeye aykırı olduğu, bu aktarmalar yoluyla gerçekleştirilen ihalelerin ve gerçekleşen yatırımların kamu ihale mevzuatı ve Sayıştay Denetimi dışında kalınması sonucunu doğurmaktadır. BULGU 5: İç Denetçi Kadrosu İhdas Edilmesine Rağmen İç Denetçi Atanmaması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre özetle; İç denetim, kamu idarelerinin iç kontrol sisteminin ayrılmaz bir unsurudur. İç kontrol süreçlerine ilişkin standartlar ve yöntemler Maliye Bakanlığınca, iç denetime ilişkin standartlar ve yöntemler ise İç Denetim Koordinasyon Kurulu tarafından belirlenmektedir. Kamu idarelerinin malî yönetim ve kontrol sistemleri; harcama birimleri, muhasebe ve malî hizmetler ile ön malî kontrol ve iç denetimden oluşmaktadır. İç denetim, kamu idaresinin çalışmalarına değer katmak ve geliştirmek için kaynakların ekonomiklik, etkililik ve verimlilik esaslarına göre yönetilip yönetilmediğini değerlendirmek ve rehberlik yapmak amacıyla yapılan bağımsız, nesnel güvence sağlama ve danışmanlık faaliyetidir. Bu faaliyetler, idarelerin yönetim ve kontrol yapıları ile malî işlemlerinin risk yönetimi, yönetim ve kontrol süreçlerinin etkinliğini değerlendirmek ve geliştirmek yönünde sistematik, sürekli ve disiplinli bir yaklaşımla ve genel kabul görmüş standartlara uygun olarak gerçekleştirilir. İç denetim, iç denetçiler tarafından yapılır. Üst yöneticiler, idarelerinin stratejik planlarının ve bütçelerinin kalkınma planına, yıllık programlara, kurumun stratejik plan ve performans hedefleri ile hizmet gereklerine uygun olarak hazırlanması ve uygulanmasından, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesi ve kullanımını sağlamaktan, kayıp ve kötüye kullanımının önlenmesinden, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve bu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 24 Kanun’da belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden Bakana; mahallî idarelerde ise meclislerine karşı sorumludurlar. Üst yöneticiler, bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, malî hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirirler. İl özel idarelerinde vali üst yöneticidir. İç denetçiler, bakanlıklar ve bağlı idarelerde, üst yöneticilerin teklifi üzerine Bakan, diğer idarelerde üst yöneticiler tarafından sertifikalı adaylar arasından atanır ve aynı usulle görevden alınır. İç denetçilerin kamu idareleri itibarıyla sayıları, çalışma usul ve esasları ile diğer hususlar İç Denetim Koordinasyon Kurulunca hazırlanarak, Maliye Bakanlığının teklifi üzerine Bakanlar Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir. İl Özel idarelerini de kapsayan 5018 sayılı Kanun’un yukarıda bahsedilen maddeleri birlikte değerlendirildiğinde iç denetimin dolayısı ile de iç denetçinin idarenin malî yönetim ve kontrol sisteminde ne derece önemli bir yer tuttuğu anlaşılmaktadır. Bakanlar Kurulu’nun 2013/4747 sayılı karar eki incelendiğinde kurum için 3 adet iç denetçi kadrosu ihdas edildiği görülmektedir. Ancak kurum tarafından henüz iç denetçi ataması yapılmadığından mali kontrolün önemli bir ayağının eksik kaldığı ve bunun sonucunda da idarenin önemli kontrol zayıflıklarını tespitte ve zamanında tedbir almakta yetersiz kalabileceği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; "İl Özel İdaresine Bakanlar Kurulu'nun 2013/ 4747 sayılı karar eki ile 3 adet İç Denetçi kadrosu ihdas edilmiş olup, bu güne kadar iç denetçi kadrosu için ne bir müracaat, ne de bakanlık tarafından atama yapılmıştır." denilmektedir. Sonuç olarak ; İç denetçi atanması konusunda kamu idaresi ile mutabakat sağlanmıştır. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 6: İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planının Gereklerinin Yerine Getirilmemesi, İş Akış Süreçleri ve Görev Tanımlarının Bulunmaması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 3’üncü maddesinde, Mali Kontrolün Kamu kaynaklarının belirlenmiş amaçlar doğrultusunda, ilgili mevzuatla belirlenen kurallara uygun, etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanılmasını sağlamak için oluşturulan kontrol sistemi ile kurumsal yapı, yöntem ve süreçleri ifade ettiği, 11’inci maddesinde üst yöneticilerin Mali Yönetim ve Kontrol Sisteminin gözetilmesi ve izlenmesinden sorumlu olduğu, hüküm altına alınmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 25 İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslarda üst yöneticilerin, iç kontrol sisteminin kurulması ve gözetilmesinden, harcama yetkililerinin ise görev ve yetki alanları çerçevesinde, idari ve malî karar ve işlemlere ilişkin olarak iç kontrolün işleyişinden sorumlu olduğu, harcama birimlerinde süreç kontrolü yapılacağı, süreç kontrolünü sağlamak amacıyla malî işlemlerin süreç akış şemasının hazırlanacağı ve üst yöneticinin onayı ile yürürlüğe konulacağı ifade edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Kamu İç Kontrol Standartları Tebliğinde; kamu idarelerinde iç kontrol sisteminin oluşturulması, izlenmesi, değerlendirilmesi ve kamu idarelerinin standartlara uyumunun sağlanabilmesi için eylem planı hazırlamaları öngörülmüştür. Yine, Maliye Bakanlığınca 02.12.2013 tarihinde yayımlanan Kamu İç Kontrol Standartlarına Uyum Genelgesi ile kamu idarelerinin eylem planlarını iki yıllık dönem için hazırlamaları ve yeni eylem planlarını üst yöneticinin onayını müteakip on iş günü içinde Maliye Bakanlığına göndermeleri gerektiği belirtilmiştir.

1. İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında belirtilen eylemleri, öngörülen zamanlarda ve etkin bir şekilde yerine getirilmesi Uyum Eylem Planında gösterilen sorumlu birimlere aittir. Sorumlu birimler, Uyum Eylem Planında belirtilen eylemlerin hayata geçirilmesini ve söz konusu eylemlerin personelce sahiplenilmesini teminle yükümlüdür.
2. Strateji Geliştirme Birim Başkanlığı, İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planının uygulanması için rehberlik ve koordinasyon faaliyetlerini yerine getirecektir.
3. İç kontrol sisteminin etkin bir şekilde uygulanabilmesi için birimlerin, görev alanlarıyla ilgili yıl içerisinde gerçekleştirecekleri faaliyetlere ilişkin hazırlayacakları yıllık iş planlarında İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planında belirlenmiş olan faaliyetlerinin tamamlanma sürelerini dikkate almaları gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslar ile Kamu İç Kontrol Standartları ilişkin olarak İdaremizde iç kontrol sisteminin oluşturulmaması nedeniyle İç Kontrol Standartlarına uygun eylem planı hazırlanmamıştır. İç Kontrol Sistemi Kurulması ile uyum eylem planı hazırlanacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak ; İç Kontrole ilişkin iş ve işlemler konusunda kamu idaresi ile mutabakat sağlanmıştır. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 26 8. EKLER EK 1: KAMU İDARESİ MALİ TABLOLARI BAYBURT İL ÖZEL İDARESİ 2017 YILI BİLANÇOSU
Aktif TL Pasif TL 1 Dönen Varlıklar 71.053.327,84 3 Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 3.218.213,43 10 Hazır Değerler 70.372.230,57 30 Kısa Vadeli İç Mali Borçlar 27.054,17 102 Banka Hesabı 70.372.230,57 300 Banka Kredileri Hesabı 27.054,17 103 Verilen Çekler Ve Gönderme Emirleri Hesabı (-) 0 32 Faaliyet Borçları 0 12 Faaliyet Alacakları 184.726,04 320 Bütçe Emanetleri Hesabı 0 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı 0 33 Emanet Yabancı Kaynaklar 1.656.898,70 121 Gelirlerden Takipli Alacaklar Hesabı 149.464,50 330 Alınan Depozito Ve Teminatlar Hesabı 289.618,61 122 Gelirlerden Tecilli Ve Tehirli Alacaklar Hesabı 35.261,54 333 Emanetler Hesabı 1.367.280,09 15 Stoklar 496.371,23 36 Ödenecek Diğer Yükümlülükler 1.534.260,56 150 İlk Madde Ve Malzeme Hesabı 496.371,23 360 Ödenecek Vergi Ve Fonlar Hesabı 1.055.257,79 2 Duran Varlıklar 118.619.894,00 361 Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı 441.810,88 24 Mali Duran Varlıklar 1.240.000,00 362 Fonlar Veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı 37.191,89 241 Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı 1.240.000,00 4 Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar 160.628,98 25 Maddi Duran Varlıklar 117.379.894,00 40 Uzun Vadeli İç Mali Borçlar 160.628,98 250 Arazi Ve Arsalar Hesabı 14.923.327,86 400 Banka Kredileri Hesabı 160.628,98 251 Yeraltı Ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 20.081.631,72 5 Öz Kaynaklar 186.294.379,43 252 Binalar Hesabı 18.630.211,26 50 Net Değer 37.848.282,89 253 Tesis, Makine Ve Cihazlar Hesabı 11.349.111,46 500 Net Değer Hesabı 37.848.282,89 254 Taşıtlar Hesabı 6.984.991,83 51 Değer Hareketleri 2.412.646,07 255 Demirbaşlar Hesabı 998.698,53 511 Muhasebe Birimleri Arası İşlemler Hesabı 0 257 Birikmiş Amortismanlar Hesabı ( - ) -274.334,76 519 Değer Hareketleri Sonuç Hesabı 2.412.646,07 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı 44.686.256,10 57 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları 129.614.674,71
570 Geçmiş Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı 129.614.674,71
58 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları -8.898.572,31
580 Geçmiş Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı ( - ) -8.898.572,31
59 Dönem Faaliyet Sonuçları 25.317.348,07
590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 26.806.027,66
591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-) -1.488.679,59 Aktif Toplamı 189.673.221,84 Pasif Toplamı 189.673.221,84

T.C. Sayıştay Başkanlığı Bayburt İl Özel İdaresi 2017 Yılı Sayıştay Düzenlilik Denetim Raporu 27 Nazım Hesaplar 18.356.421,88 Nazım Hesaplar 18.356.421,88
910 Alınan Teminat Mektupları Hesabı 7.191.384,86 911 Alınan Teminat Mektupları Emanetleri Hesabı 7.191.384,86 920 Gider Taahhütleri Hesabı 11.165.037,02 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı 11.165.037,02 Genel Toplam 208.029.643,72 Genel Toplam 208.029.643,72 BAYBURT İL ÖZEL İDARESİ 2017 YILI FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap Kodu Yardımcı Hesap GİDERİN TÜRÜ 2015 2016 2017 Kod.1 TL TL TL 630 1 Personel Giderleri 21.622.023,97 26.232.491,87 32.357.283,21 630 2 Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri 3.726.928,41 4.315.515,87 6.182.422,82 630 3 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 4.413.153,23 5.463.010,66 7.274.296,89 630 4 Faiz Giderleri 0,00 0,00 0,00 630 5 Cari Transferler 616.953,20 280.703,67 265.960,13 630 7 Sermaye Transferleri 1.680.427,73 1.552.614,43 1.599.710,04 630 11 Değer Ve Miktar Değişimleri Giderleri 1.548.311,60 1.330.907,75 1.670.578,70 630 12 Gelirlerin red ve iadesinden kaynaklanan giderler 0,00 78.871,26 120.789,06 630 13 Amortisman giderleri 4.756.099,11 0,00 0,00 630 14 İlk Madde ve Malzeme giderleri 8.828.605,08 8.332.504,90 15.707.691,51 630 25 Kamu İdarelerine Bedelsiz olarak Devredilen Mali Olmayan Varlıklardan Kaynaklanan Giderler 0,00 0,00 385,59 630 99 Diğer Giderler 0,00 27.323.765,19 54.835.140,94 GİDERLER TOPLAMI (A) 47.192.502,33 74.910.385,60 120.014.258,89
Hesap Kodu Yardımcı Hesap GELİRİN TÜRÜ 2015 2016 2017 Kod.1 TL TL TL 600 1 Vergi Gelirleri 82.137,21 16.232,47 47.210,00 600 3 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 745.922,02 429.284,62 540.191,17 600 4 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 72.392.866,20 95.897.247,38 122.112.867,89 600 5 Diğer Gelirler 16.474.123,26 18.729.989,52 22.631.337,90
GELİRLER TOPLAMI (B) 89.695.048,69 115.072.753,99 145.331.606,96
FAALİYET SONUCU [A-B)] (+ / -) 25.317.348,07