2016 - KARS İL ÖZEL İDARESİ.pdf

KARS İL ÖZEL İDARESİ 2016 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2017

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 4
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 5
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 5
5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 6

6.   DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................ 13
   

7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 14
8. EKLER ....................................................................................................................................................... 48

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2016 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu 1 Tablo 2: 2016 Yılı Ödenekler Tablosu 2 Tablo 3: 2016 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu 2 Tablo 4: Tahsisli Taşınmaz Tablosu 8 Tablo 5: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Yapılan ÖdenekAktarmaları Tablosu 21
Tablo 6: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Yapılan Ödenek Aktarmaları Tablosu 31
Tablo 7: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Yapılan Ödenek Aktarmaları Tablosu 42

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Mali Yapı Kars İl Özel İdaresi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 3'üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinden birisi olup, faaliyetlerini 2016 yılı bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili kanunlarla merkezi idareden aktarılan diğer kaynaklarla yürütmektedir. Bu kapsamda Kars İl Özel İdaresinin 2016 yılı bütçesiyle 50.000.000,00 TL gelir ve ödenek öngörülmüş olup, 75.235.098,03 TL 2015 yılından devreden ödenek, Merkezi İdare Bütçesinden kullanım amacı belirlenmiş yatırımlar için aktarılan toplam 135.239.407,86 TL ödenek, ek bütçe ile verilen 10.000.000,00 TL ek ödenek ile birlikte yılı ödenekleri 270.474.505,98 TL’ye ulaşmıştır. Kars İl Özel İdaresinin sunulan mali tablolarına göre 2016 yılı Gelir ve Gider durumu aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1: 2016 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu
   Gelir Türü Tahmini Gerçekleşen Vergi Gelirleri 0,00 22.479,79 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 1.018.000,00 819.933,70 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Diğer Gelirler (Tahsisli ) 25.000,00 136.671.996,75 Diğer Gelirler 48.951.000,00 52.643.653,13 Sermaye Gelirleri 6.000,00 0,00 TOPLAM Öz Gelir 50.000.000,00 53.486.066,62 TOPLAM Genel Gelir 50.000.000,00 136.671.996,75

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Tablo 2: 2016 Yılı Ödenekler Tablosu Bütçe ile Verilen Ödenek Önceki Yıldan Devreden Ödenekler Merkezi İdareden Aktarılan Ödenekler Ek Ödenek Net Bütçe Ödeneği Toplamı Bütçe Gideri Toplamı Sonraki Yıla Devreden Ödenek 50.000.000,00 75.235.098,03 135.239.407,86 10.000.000,0 270.474.505,98 155.622.866,94 112.094.881,82 Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleştirilmesi 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 6'ncı maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıştır. Bu fıkra hükmünce aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleşen bütçe büyüklükleri arasında çok büyük farklılıklar oluşmaktadır. Bütçe hazırlık aşamasında merkezi yönetim kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karşılığında ne kadar ödenek gönderileceği bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleştirilmektedir. Dolayısıyla il özel idarelerinin yılı bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleşmeleri arasında fark bulunmaktadır. Tablo 3: 2016 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu
Gider Türü Bütçe Tahmini Gerçekleşen Gider Personel Giderleri 9.038.931,00 30.355.505,63 Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet Prim Gideri 1.645.996,00 4.392.308,33 Mal ve Hizmet Alım Gideri 17.115.407,00 34.129.966,07 Faiz Giderleri 35.000,00 27.949,74 Cari Transferler 5.323.666,00 13.315.990,58 Sermaye Giderleri 13.041.000,00 73.321.146,59 Sermaye Transferi 0,00 80.000,00 Yedek Ödenekler 3.800.000,00 0,00 TOPLAM 50.000.000,00 155.622.866,94 Kurumun 2016 yılı Faaliyet Gideri 126.508.878,83 TL, Faaliyet Geliri190.326.826,51 TL olup, Gelir Fazlası 63.817.947,68 TL olarak gerçekleşmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 Muhasebe ve Raporlama Sistemi Kars İl Özel İdaresi mali işlemlerini 5018 sayılı Kanunla belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. 5018 sayılı Kanun’un 49'uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49'uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe işlemlerine, hesap planlarına ve işlemlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılacak belgelerin şekil ve türlerine ilişkin düzenlemenin mahalli idareler için İçişleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiştir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıştır. Kars İl Özel İdaresinde mali işlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde İçişleri Bakanlığının sunduğu e-İçişleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve işlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleştirilmektedir. 2016 yılı denetimi kapsamında Kars İl Özel İdaresi tarafından “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 • Banka mevcudu tespit tutanağı • Alınan çekler sayım tutanağı • Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı • Teminat mektupları sayım tutanağı • Değerli kağıtlar sayım tutanağı • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu • Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu • Faaliyet sonuçları tablosu • Taşınır Kesin Hesap Cetveli • Taşınır Hesabı İcmal Cetveli Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: 5607 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa göre Elkonulan Akaryakıtın Satışından Elde Edilen Gelirin Kurumun Muhasebe Kayıtları Dışında Ayrı Banka Hesabında Takip Edilmesi 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanunu uyarınca el konulan kaçak akaryakıtla ilgili yapılacak işlemler 26.03.2014 tarih ve 28953 Resmi Gazetede yayınlanan “5607 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa Göre Elkonulan Akaryakıtın Teslimi, Muhafazası, Tasfiyesi Ve Yapılan Masraflara İlişkin Uygulama Yönetmeliği”nde düzenlenmiştir. Yönetmeliğin 5’inci maddesine göre Kaçak zannı ile ele geçirilen petrol ürünleri, uygun şartlarda muhafaza edilmek üzere, ele geçirilen mahallin bağlı olduğu il özel idareleri, il özel idaresi bulunmayan yerlerde defterdarlıklara, kaçak akaryakıt ürünlerini yakalayan kolluk gücü tarafından yakalama yerinde teslim edilir. İl özel idaresi, il özel idaresi bulunmayan yerlerde defterdarlıklar, teslim edilen ürünleri analiz sonuçları gelinceye kadar nev’i ve niteliği değişmeyecek, diğer ürünlerle karışmayacak, değerini ve kanıt olma özelliğini kaybetmeyecek şekilde saklamak, korumak ve bunların temini için her türlü tedbiri almakla yükümlüdür. Aynı yönetmeliğin 17’inci maddesinde Teknik düzenlemelere uygun kaçak akaryakıtın satış suretiyle tasfiyesi; 18’inci maddesinde ise Teknik düzenlemelere uygun olmayan akaryakıtın rafinerilere teslimi usulü düzenlenmiştir. Her iki durumda da elkonulan akaryakıt için il özel idarelerinde yapılan masraflar karşılandıktan sonra satış bedelinin genel bütçeye gelir kaydedilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda Kars İl Özel İdaresince kaçak akaryakıt satışından elde edilen toplam 147.529,69 liranın il özel idaresi adına açılan vadesiz mevduat hesabında tutulduğu ancak bu tutarın kurumun muhasebe kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir. Mahalli idareler Muhasebe Yönetmeliğinin 1’inci maddesinde yönetmeliğin amacı,” il özel idaresi, belediye, bağlı idare ve birliklerin; gelir ve gider bütçelerinin hazırlanması, kesin hesabın çıkarılması, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin usul, esas, ilke ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 standartların belirlenmesi” olarak belirlenmiştir. Mahalli İdareler Muhasebe Yönetmeliği ve Kamu Haznedarlığı Tebliğinin ilgili hükümleri uyarınca İl Özel İdaresi adına açılmış mevduatın kurumun muhasebe sisteminde yer alması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Maddenin incelenmesi neticesinde, İl Özel İdaremizin kullanmış olduğu İçişleri Bakanlığı Analitik Bütçe ve Muhasebe sisteminde kaçak akaryakıt “Lt” miktarının gösterilmesinde herhangi bir muhasebe kodu bulunamadığından ayrı bir hesapta takip edilmektedir.”denmektedir. Sonuç olarak Mahalli İdareler Muhasebe Yönetmeliği ve Kamu Haznedarlığı Tebliğinin ilgili hükümleri uyarınca İl Özel İdaresi adına açılmış mevduatın kuruma ait “Banka Hesabında” gösterilmesi gerekmektedir. Bu nedenle 2016 yılı Bilançosunda Banka Hesabı hatalı bilgi sunmaktadır. BULGU 2: Kars İl Özel İdaresince Diğer Kamu İdarelerine Tahsis Edilen veya Diğer Kamu İdarelerince Tahsisli Kullandırılan Taşınmazlarla İlgili Tahsis İşlemlerinin Muhasebeleştirilmemesi Kars İl Özel İdaresinin mülkiyetinde olmakla birlikte diğer kamu kurumlarına veya diğer kamu idarelerinin mülkiyetinde olmakla birlikte il özel idaresine tahsis işlemine konu olan taşınmazlara ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılmadığı ve mali tabloların söz konusu varlıklara ilişkin doğru ve güvenilir bilgi sunmadığı görülmüştür. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 64/d maddesi uyarınca İl Özel İdareleri kendilerine ait taşınmaz malları asli görev ve hizmetlerinde kullanmak ve süresi 25 yılı geçmemek üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlara tahsis edebilir. Diğer taraftan kamu kurum ve kuruluşları tarafından görev alanına giren işlerde kullanılmak üzere İl Özel İdarelerine de taşınmaz tahsisi yapılabilir. Bu meyanda tahsis edilen veya tahsisli kullanılan taşınmazların mali tablolarda görünmesini teminen gerekli muhasebe kayıtların yapılması gerekmektedir. Nitekim, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 130 ve 132 nci maddeleri ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 188-189-190-191-192nci maddelerinde tahsis edilen taşınmazların niteliklerine göre, 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252-Binalar Hesabında izleneceği belirtilmiştir. Bu amaçla Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planında yardımcı hesaplar belirlenmiş ve tesis edilen 02-Kamu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar, 03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar yardımcı hesaplarında kamu idaresince takip edileceği hükmüne yer verilmiştir. Kars İl Özel İdaresinin muhasebe kayıtlarında 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252- Binalar Hesabında 02 ve 03 kodlu yardımcı hesaplar kullanılmamış olduğundan Tahsisli Taşınmazlar hakkında doğru ve güvenilir bilgi alınamamaktadır. Tablo 4: Kars İl Özel İdaresi Tahsisli Taşınmazlar Sır a no Tahsisli taşınmaz Yüzölçümü Tahsis eden kurum Tahsis edilen kurum Tahsis edildiği tarih Tahsis süresi Mevki-ada- parsel Tahsis amacı 1 Arpaçay şosesi kiliseli köyü yolu 60.506,00 m2 Milli emlak maliye hazinesi Kars il özel idaresi 22.04.2016 Kars istasyon mah.578/29 8 Yerleşim alanı olarak 2 Mektep ve arsası 2493,43m2 Kars il özel idaresi İl milli eğitim müdürlü ğüne 06.03.2008 Kars cumhuriyet mah.306/54 200kişili k kız öğrenci yurdu yapılmak üzere 3 İlçe özel idaresi hizmet binası giriş katı 165,00m2 Kars il özel idaresi Selim ilçe tapu müdürlü ğü 11.07.2016 Selim çarşı mah. 82/36 Henüz yerleşilm edi 4 İki katlı özel idare binası ve arsası 767,24m2 Kars il özel idaresi Köylere hizmet götürme birliği 12.07.2016 Selim çarşı mah. 82/37 Gençlik merkezi yapılmak üzere 5 Kars ocaklı köyü eski karakol 14.850,00m 2 Milli emlak genel müdürlüğ ü Kültür varlıkları müzeler genel 05.09.2014 Ani ören yeri 993parsel Kazı evi olarak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 binası kazıevi tarafında n kars il özel idaresi üzerindek i tahsis kaldırılar ak müdürlü ğüne 6 Konut alanı 730,14m2 Kars il özel idaresi Diyanet işleri başk.il müftülüğ üne 06.08.2015 Kars merkez yenimahalle 153/214 İmam hatip tatbikat cami yapılması amacıyla 7 93 nolu parselin bir bölümü
Kars il özel idaresi Köylere hizmet götürme birliği başkanlığ ı 03.09.2016 Susuz inönü mah.150/93 Kapalı halı saha yapılması 8 Arsa 1200m2 Kars il özel idaresi Aile ve sosyal politikala r müdürlü ğüne 04.09.2012 Kağızman şahindere mah.138/34 Sosyal hizmet merkezi hizmet binası 9 Cami ve kuran kursu 1165,89m2 Kars il özel idaresi Kağızma n ilçe müftülüğ üne 03.11.2010 Kağızman kümbet mah.249/17 Cami ve kuran kursu 10 İki adet bina 626/6:3.136 m2 ve 771/5 :71.645m2 Kars il özel idaresi İl milli eğitim müdürlü ğüne 07.07.2005 Kars merkez sukapı mah.626/6 ve 771/5 Yurt yapılmak üzere 11 Taşınma z arsa 516/300 :2.314,07m 2 Kars il özel idaresi İl milli eğitim müdürlü ğüne 05.02.2016 Kars merkez yenimahalle Okul ihtiyacını n

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 516/301:2.2 55,43m2 516/300- 301 karşılan ması için 12 Arsa 121/127:48 9.800m2 yüzölçümlü taşınmazın 64.636m2 lik kısmı Milli emlak genel müdürlüğ ü Mülga köy hizmetler i il müdürlü ğü dolayısı ile kars il özel idaresi 91240sayı- 19.04.2002 tarih
Kars merkez bayrampaşa mah. Malzeme deposu,s u deposu,ar aç tamir atölyesi 13 3 parça taşınmaz 547/41:8.32 1m2- 547/43:13.9 33m2- 547/73:7.30 6m3 Milli emlak genel müdürlüğ ü Kars il özel idaresi 101755/01313 6sayı-07-04- 2010tarih 2yıl ön tahsis Kars merkez istasyon mah.547/41 -547/43- 547/73 olmak üzere 3 adet 5302sayıl ı kanun amaçları nda köye yönelik hizmetler birimi binası ,makine parkı,gar aj,ve depo yapılmak üzere 14 Zemin kat 334/1:762,7 1m2 Kars il özel idaresi(m aliye hazinesi) İl milli eğitim müdürlü ğüne Karar sayısı:49 tarih:06/05/20 16
Ortakapı mah.faikbey cad.334/1 Huzurlu toplum ,huzurlu okul projesi kapsamın da 15 Taşınma z tescilli bina 367/28 :881,71m2 Kars il özel idaresi İlim yayma cemiyeti 06-11- 2014tarih 128 sayı Kars merkez yusuf paşa mah. Öğrencil erin barınma beslenme

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 ve diğer sosyal ihtiyaçlar ını karşılama k üzere 16 Taşınma z tescilli bina,eski öğretmen evi arkasında ki ek bina 367/28 :ekbina Kars il özel idaresi İl milli eğitim müdürlü ğüne 05-08- 2010tarih- sayı69
Kars merkez yusufpaşa mah. Halitpaşa cad. Okul öncesi eğitim hizmetler inde kullanılm ak üzere 17 Cami ve arsa 3.761,00m2 Kars il özel idaresi Diyanet işleri başk. 25-03- 2014tarih ve 35sayı
Kars susuz ilçesi cumhuriyet mah.205/3 Cami ve müştemil atı ile kuran kursu 18 Arsa 438/15: 4.600m2 Kars il özel idaresi Diyanet işleri başkanlığ ı kars müftülüğ üne 15-03-2016 tarih ve sayı29 3yıl Kars merkez cumhuriyet mah. Çok amaçlı kuran kursu cami müftülük ve aile irşad bürosu olarak kullanma k amacıyla 19 Taşınma z 6.522,39m2 Milli emlak genel müdürlüğ ü Kars il özel idaresi Milli emlak müdürlüğünü n idaremize 21-07-201 tarihli yazıları 2yıl ön tahsis Susuz ermişler mah.131/7 Susuz şelalesi seyir terası projesi alanı olarak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 kullanılm ak üzere
Kars il özel idaresi Selim tapu müdürlü ğü 11.07.2016 tarih ve 57 sayılı meclis yazısı 03.02.20 17 tarih ve 11 sayılı kararla tahsis iptal edildi Ada:82,pars el;36-selim ilçe özel idare binası

1. Kat 165m2 Tahsis iptal edildi
   Kars il özel idaresi Selim kaymaka mlığı il genel meclisisnin 03-02-2017 tarih ve 11 sayılı yazısı ile Selim kaymaka mlığı yapılınca ya kadar Ada:82,pars el;36-selim ilçe özel idare binası
2. Kat 165m2 Kaymaka mlık hizmet binası
   Kars il özel idaresi Selim ilçe özel idare müdürlü ğü il genel meclisisnin 03-02-2017 tarih ve 11 sayılı yazısı ile Süresiz Ada:82,pars el;36-selim ilçe özel idare binası zemin kat 165m2 İlçe özel idare hizmet binası Kamu idaresi cevabında;” Maddenin incelenmesi neticesinde, İçişleri Bakanlığı Analitik Bütçe ve Muhasebe kayıtlarında taşınmaz modülünün yeni kullanıldığından taşınmazlarla ilgili muhasebe kayıtlarında gerekli özen ve itina gösterilecektir.” denmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında İçişleri Bakanlığı Analitik Bütçe ve Muhasebe kayıtlarında taşınmaz modülünün yeni kullanıldığı taşınmazlarla ilgili muhasebe kayıtlarında gerekli özen ve itina gösterileceğini bildirmektedir. Ancak 2016 mali tablolarında 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252- Binalar Hesabında ile ilgili hatalı durum devam etmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Kars İl Özel İdaresi 2016 yılına ilişkin ekte yer alan mali rapor ve tablolarının Denetim Görüşünün Dayanakları bölümünde belirtilen hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Kars İl Özel İdaresi İktisadi İşletmesinin Yıl İçi Mali İşlemlerinin Bütçe Dışında Takip Edilmesi Mahalli idareler bütçesi içinde oluşturulacak bütçe içi işletmelerin, kuruluş ve işleyişine dair usul ve esaslar 08.03.2011 tarih ve 27868 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Mahalli İdareler Bütçe İçi İşletme Yönetmeliği”nde düzenlenmiştir. Bu yönetmeliğe göre Mahalli idarenin görev ve sorumluluk kapsamında bulunan özel gelir ve giderleri olan hizmetleriyle ilgili olarak İçişleri Bakanlığı izni ile kurulan bütçe içi işletmeler kurabilir. İlgili yönetmeliğe göre işletmenin Muhasebe birimi, Mahalli idarenin muhasebe hizmetlerini yürüten birimini; Muhasebe yetkilisi, Mahalli idarenin muhasebe hizmetlerinin yapılmasından ve muhasebe kayıtlarının usulüne uygun, saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasından sorumlu olan yetkiliyi; Üst yönetici, İl özel idarelerinde valiyi, belediyelerde ise belediye başkanını ifade eder.
Mahalli İdareler Bütçe İçi İşletme yönetmeliğin Muhasebe yetkilisi başlıklı 7’inci maddesine göre Mahalli idarenin muhasebe hizmetlerini yürüten muhasebe yetkilisi işletmenin de muhasebe yetkilisidir. İşletmenin hesabı, muhasebe yetkilisi tarafından, mahalli idare kesin hesabına dahil edilerek ilgili mercilere verilmek zorundadır. Anılan yönetmeliğin Bütçe, Muhasebe ve Mali İşlemler başlıklı 8’inci maddesine göre Bütçe işlemleri Bütçe içinde kurumsal sınıflandırmada; işletme mahalli idare teşkilat şemasında ana hizmet birimi olarak yer alıyorsa kendi kodunda, herhangi bir hizmet birimi içinde yer alıyorsa o hizmet birimi altında kodlanacak; İşletme adına ayrılan ödenekler, fonksiyonel sınıflandırılmada ekonomik işler ve hizmetler kodunda gösterilecek; İşletmenin iktisadi ticari işlerine ilişkin giderler dışında kalan personel giderleri, sosyal güvenlik kurumuna devlet primi giderleri, mal ve hizmet alımı giderleri ve sermaye giderleri ile transferleri mahalli idare bütçesinden yapılacak; İşletme ödeneğinin iktisadi ve ticari işler için nakit sermaye olarak kullanılacak kısmı ise ekonomik sınıflandırmada borç verme kodunda gösterilecektir. Bu ödenek işletme adına açılmış bir özel hesaba aktarılmak suretiyle kullanılacak; İşletme ödeneğinden kullanılmayan kısmı yılsonunda iptal edilecek; İşletme faaliyetlerinden sağlanan gelir fazlası veya kâr mahalli idare bütçesine gelir kaydedilecektir. Yönetmeliğin Muhasebe işlemleri başlıklı 9’uncu maddesine göre İşletme faaliyetlerinin muhasebe işlemleri 10/3/2006 tarihli ve 26104 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine göre mahalli

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 idarenin muhasebe biriminde tutulacak; İşletmenin ticari mal ve hizmet alım satımlarına ilişkin (Kurumlar Vergisine tabi) faaliyetleri için, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 175 inci ve mükerrer 257 nci maddeleri hükümleri uyarınca belirlenen muhasebe standartları, tek düzen hesap planı ve mali tabloların çıkarılmasına ilişkin usul ve esaslar çerçevesinde defter tutulacaktır. Mahalli İdareler Bütçe İçi İşletme Yönetmeliği ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, hükümleri birlikte değerlendirildiğinde Mahalli İdareler bünyesinde kurulan bütçe içi işletmeler muhasebe işlemlerini yine ilgili mahalli idarenin muhasebe hizmetlerini yürüten birimce ilgili mali yıl bütçesi işlemleri içersinde gerçekleştirecektir. Kars İl Genel Meclisinin 08.01.2014 tarih ve 9 sayılı kararıyla kurum bünyesinde İşletme ve İştirakler Müdürlüğü kurulmuş 08.01.2014 tarih ve 11 sayılı kararıyla da Kars İl Özel İdaresi İktisadi İşletmesi Çalışma Usul ve Esasları Hakkındaki Yönetmelik kabul edilmiştir. Ancak Mahalli İdareler Bütçe İçi İşletme Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine karşın Kars İl Özel İdaresi İktisadi İşletmesi yılı içi işlemleri Kars İl Özel İdaresi bütçe işlemlerinden ayrı olarak yürütülmekte; muhasebe kayıtları da Mali Hizmetler Müdürlüğünden ayrı olarak tutulmakta sadece yılsonunda işletmenin gelirleri Kars Özel İdaresi bütçesine gelir kaydedilmektedir. Bütçe İçi bir işletme olan Kars İl Özel İdaresi İktisadi İşletmesinin ilgili olduğu bütçe yılı hesap ve işlemlerinin 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 53’üncü maddesi ile Mahalli İdareler Bütçe İçi İşletme Yönetmeliğinin ilgili hükümlerine uygun olarak Kars İl Özel İdaresi Mali Hizmetler Müdürlüğünce ilgili olan yıl bütçesinin hesap ve işlemleri içersinde gerçekleştirilerek muhasebe kaydının tutulması gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Maddenin incelenmesi neticesinde, Kars İl Özel İdaresi Vergi mükellefi olamadığından kurumlar vergisi ve KDV 1 beyannamesi verememektedir. İl Özel İdaremizin Bütçe içi İşletmesi ayrı bir vergi numarası adı altında vergi mükellefi olup, Kurumlar vergisi ve KDV 1 beyannamesi verememektedir. Bu yüzden ayrı bir paket program kullanılarak hesapları ayrı takip edilmektedir.” denmektedir. Sonuç olarak Mahalli İdareler Bütçe İçi İşletme Yönetmeliği hükümleri uyarınca il özel idareleri bünyesinde kurulan bütçe içi işletmelerin işlemlerinin ilgili kurumun muhasebe hizmetlerini yürüten birimi tarafından gerçekleştirilmesi gerekmektedir. İl Özel İdaresinin vergi mükellefi olmaması, İşletmenin ise kurumlar vergisi ve KDV 1 beyannamesi düzenlemesi ayrı bir husus olup, İşletmenin Kurumlar Vergisine tabi faaliyetleri, hesap planı bakımından, sadece

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 bütçe işlemlerinin muhasebeleştirilmesi ve raporlanmasına ilişkin olarak Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine tabidir. İşletmenin ticari mal ve hizmet alım satımlarına ilişkin (Kurumlar Vergisine tabi) faaliyetleri için, 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 175 inci ve mükerrer 257 nci maddeleri hükümleri uyarınca belirlenen muhasebe standartları, tek düzen hesap planı ve mali tabloların çıkarılmasına ilişkin usul ve esaslar çerçevesinde defter tutulması gerekmektedir. Bu durum Bütçe İçi İşletmenin muhasebe kayıtlarının ilgili mahalli idarenin muhasebe hizmetlerini yürüten birimi ve muhasebe yetkilisi tarafından tutulmasına engel değildir. Mahalli İdareler Bütçe İçi İşletme Yönetmeliği hükümleri uyarınca işletmeler il özel idaresinin tabi olduğu bütün mevzuat hükümlerine tabidir. Sonuç olarak işletmenin hesabının muhasebe yetkilisi tarafından Kars İl Özel İdaresinin ilgili yıl bütçesinin hesap ve işlemleri içinde gerçekleştirilerek muhasebe kaydının tutulması ve ilgili yıl mali raporlarına dahil edilmesi gerekmektedir. BULGU 2: İl Özel İdaresi Ambarlarında Bulunan Kaçak Akaryakıtın Muhasebe Kayıtlarında Yer Almaması 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunun Muhasebe sistemi başlıklı 49’uncu maddesinde; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” Kayıt zamanı başlıklı 50’inci maddesinde “Bir ekonomik değer yaratıldığında, başka bir şekle dönüştürüldüğünde, mübadeleye konu edildiğinde, el değiştirdiğinde veya yok olduğunda muhasebeleştirilir. Bütün malî işlemlerin muhasebeleştirilmesi ve her muhasebe kaydının belgeye dayanması şarttır.” Denilmiştir. İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanarak yürürlüğe konan Mahalli İdareler Bütçe Ve Muhasebe Yönetmeliğinin 1’inci maddesinde yönetmeliğin amacı “İl özel idaresi, belediye, bağlı idare ve birliklerin; gelir ve gider bütçelerinin hazırlanması, kesin hesabın çıkarılması, hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerinin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 kavramları ve genel kabul görmüş bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde, uluslararası standartlara uygun, yönetimin ve ilgili diğer kişilerin bilgi ihtiyaçlarını karşılayacak ve kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak şekilde hazırlanması ve yayımlanmasına ilişkin usul, esas, ilke ve standartların belirlenmesi” olarak belirlenmiş, 2’inci maddesinde ise Yönetmelik hükümlerinin “il özel idaresi, belediye, bağlı idare ve mahalli idare birliklerinin bütçe ve muhasebe kayıt ve işlemlerini kapsadığı belirtilmiştir.” 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Mahalli İdareler Bütçe Ve Muhasebe Yönetmeliği hükümleri birlikte değerlendiğinde kurum bünyesinde bulunan ve ekonomik değeri olan bütün varlıkların saydamlık, hesap verilebilirlik ilkesinin bir gereği olarak muhasebe sistemi içinde yer alması gerekir. 5607 sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununun 11’inci maddesinin 8’inci bendinde; “Kaçak akaryakıt, yakalandığı ildeki il özel idaresine, il özel idaresi bulunmayan yerlerde ise defterdarlığa, miktarı, cinsi ve özelliklerini gösterir bir tutanakla yakalandığı yerde teslim edilir. Kaçak akaryakıtın muhafazası, depolanması, yüklenmesi, boşaltılması ve nakliyesi gibi nedenlerle yapılan masraflar duruma göre il özel idaresi veya defterdarlık tarafından karşılanır.” Denilmiştir. 5607 Sayılı Kaçakçılıkla Mücadele Kanununa Göre Elkonulan Akaryakıtın Teslimi, Muhafazası, Tasfiyesi Ve Yapılan Masraflara İlişkin Uygulama Yönetmeliğinin Akaryakıtın teslimi ve muhafazası başlıklı 5’inci maddesinde; “ (1) Kaçak zannı ile ele geçirilen petrol ürünleri, düzenlenen Ek-2’deki Kaçak Akaryakıt Tespit ve Elkoyma Tutanağı ile birlikte uygun şartlarda muhafaza edilmek üzere, ele geçirilen mahallin bağlı olduğu il özel idareleri, il özel idaresi bulunmayan yerlerde defterdarlıklara, kaçak akaryakıt ürünlerini yakalayan kolluk gücü tarafından yakalama yerinde teslim edilir. İl özel idaresi bulunmayan yerlerde defterdarlıklar teslim esnasında tutanak suretlerinin ilgili bölümünü onaylayarak teyit ederler. (2) İl özel idaresi, il özel idaresi bulunmayan yerlerde defterdarlıklar, teslim edilen ürünleri analiz sonuçları gelinceye kadar nev’i ve niteliği değişmeyecek, diğer ürünlerle karışmayacak, değerini ve kanıt olma özelliğini kaybetmeyecek şekilde saklamak, korumak ve bunların temini için her türlü tedbiri almakla yükümlüdür. (3) Elkonulan akaryakıtı muhafaza eden kurum veya kişiler, niteliğinden ve muhafazasından kaynaklanan normal fire, kayıp ve benzerleri ile yetkili kuruluşlar tarafından alınacak

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 numuneler haricinde, akaryakıtı teslim aldıkları ayniyetine uygun şekilde ve miktarda teslim etmek zorundadır. Bunlar dışındaki kayıp, hırsızlık, yangın, su baskını gibi benzeri nedenlerden ötürü akaryakıtın niteliklerinin değişmesi, bozulması, tamamen veya kısmen yok olması hallerinde durum, olayı tevsik eden resmi belgelerle birlikte ilgili davaya müdahil gümrük idaresine bildirilir. (4) İl özel idaresi veya defterdarlığa teslimi mümkün olmayan akaryakıt ile muhafazası özel tesis ve tertibatı gerektiren akaryakıt veya söz konusu idarelerin depolama kapasitesini aşan akaryakıt, büyükşehirler dahil ilçelerde kaymakam, illerde valinin onayı ile özellik ve miktarına göre fiziki depoları uygun olan kamu kurum ve kuruluşları ile özel kişi ve kuruluşların depolarına il özel idaresi veya defterdarlık tarafından yakalandığı yerden teslim alınarak tutanakla teslim edilir.” Denilmiştir. İlgili mevzuat hükümleri uyarınca Kars İl Özel İdaresi Selim şantiyesinde 31.12.2016 tarihi itibariyle yetkili makamlarca yakalanıp teslim edilerek tasfiye edilmeyi bekleyen 4.875,00 lt akaryakıt bulunmaktadır. İl özel idaresinin yönetiminde ve sorumluluğunda olan ve tasfiye edildiğinde kuruma gelir girişi de sağlayacak olan bu değer muhasebe kayıtları üzerinden takibi yapılamamaktadır. Kamu idaresi cevabında; “Maddenin incelenmesi neticesinde, İl Özel İdaremizde bulunan kaçak akaryakıt İlimiz Arpaçay ilçesinde bulunan ayrı bir akaryakıt deposunda yer aldığından, Lt ve bedeli muhasebe kayıtlarında ayrıştırılamadığından muhasebe kayıtlarında belirtilmemiştir.” denmektedir. Sonuç olarak İl Özel İdaresi ambarlarında bulunan kaçak akaryakıtın kaydedileceği bir muhasebe hesap kodu Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Mahalli İdareler Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde bulunmamaktadır. Bu konuda il özel idarelerinde il özel idaresi olmayan illerde ise deftardarlık bünyesinde yüksek miktarlara varan kaçak akaryakıt stoku bulunabilmektedir. Parasal olarak değeri olan olan bu miktarlar bu konuda bir hesap kodu olmaması sebebiyle muhasebe sistemi üzerinde izlenememektedir. Bu amaçla Mahalli İdareler Muhasebe Yönetmeliğinde bir muhasebe hesap kodu oluşturulması zorunluluğu vardır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 BULGU 3: Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ve Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının Bilançoda Birlikte Yer Alması Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 59- Dönem faaliyet sonuçları hesap grubunu açıklayan 360’ıncı maddesinde; “(1) Bu hesap grubu, dönem olumlu veya olumsuz faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılır. (2) Dönem faaliyet sonuçları sonucun olumlu veya olumsuz olmasına göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-)” denilerek dönem sonunda faaliyet sonuçlarının olumlu veya olumsuz olabileceğine, niteliğine göre de faaliyet sonucunun ilgili hesaba kaydedileceğine açıklık getirilmiştir. Ancak Kars İl Özel İdaresi 2016 yılı Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosu incelendiğinde, kurumun birimleri arasında yer alan İlçe Özel İdare Müdürlüklerinde gerçekleşen olumsuz faaliyet sonucu ile İl Özel İdaresinde gerçekleşen olumlu faaliyet sonucunun karşılıklı mahsubu gerçekleştirilmeden hem 590- Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı hem de 591- Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı ile bilançoya yansıtıldığı görülmüştür. Bir idarenin faaliyetlerinden kaynaklanan sonucun aynı anda hem olumlu hem de olumsuz olarak gerçekleşmesi mümkün olamayacağından, Kars İl Özel İdaresi 2016 yılı Bilançosunda 590- Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ve 591- Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabının bir arada gösterilmesinin yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Maddenin incelenmesi neticesinde, İdaremizce kullanmış olduğumuz e içişleri analitik muhasebe programında merkezi mizan aldığımızdan, İlçeler her zaman olumsuz, merkez olumlu çalıştığından Merkezi mizanımızda ve yıl sonu bilançomuzda 590 Dönem olumlu faaliyet sonucu ve 591 dönem olumsuz faaliyet sonucu hesapları birlikte çalışmaktadır.” denmektedir. Sonuç olarak Kamu idaresi cevabında kullanmış oldukları e-içişleri programında analitik muhasebe programında merkezi mizan aldığını, İlçe özel idare müdürlüklerinin her zaman olumsuz, merkezin ise olumlu çalıştığını bu sebeplede Merkezi mizanda ve yıl sonu bilançomuzda 590 Dönem olumlu faaliyet sonucu ve 591 dönem olumsuz faaliyet sonucu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 hesaplarının birlikte çalıştığını bildirmektedirler. Ancak e-içişleri sisteminin olumlu ve olumsuz faaliyet sonuçlarını bilançoda bir arada göstermesi Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırıdır ve 2016 yılı mali tablolarında 590- Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ile 591- Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı gerçek durumu yansıtmamaktadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 49’uncu ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 48’inci maddeleri uyarınca mahalli idarelerde hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde hazırlanmasına temel olacak şekilde çıkarılması amacına yönelik olarak Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği İçişleri Bakanlığınca çıkarılmıştır. Bu yönetmelik kapsamında yapılacak işlem ve kayıtlar bilgi teknolojilerinden yararlanarak hazırlanan programlar ile yapılmaktadır. İl özel idarelerinin kullanması amacıyla İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan e-içişleri sistemi Bütçe ve Muhasebe Modülü ile kayıt ve işlemler yapılmaktadır. Ancak sistem devreye girdiği 2009 yılından bu yana ihtiyaçları karşılayacak ölçüde geliştirilememiştir. Bulgu konusu hususla birlikte raporun diğer maddelerinde yer alan mali tablolarla ilgili hataların bu sistemden kaynaklandığı idarelerce belirtilmekle birlikte sorun aktarma ve giderme konusunda il özel idarelerinin vesayet kuruluşu olan İçişleri Bakanlığınca yeteri kadar dikkate alınmadığı anlaşılmaktadır. İl özel idarelerinin herhangi bir tasarruf yetkisi bulunmaması göz önüne alındığında bu sistem hatalarının söz konusu bakanlıkça düzeltilmesi gerekmektedir. BULGU 4: 5355 Sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununun 18’inci Maddesinin Üçüncü Fıkrasında Sayılan Köye Yönelik Hizmetlere İlişkin Yapım, Bakım ve Onarım İşleri, Bölünmüş Yol, Elektrifikasyon, Köy Yolu, İçme Suyu, Sulama Suyu ve Kanalizasyon Yatırımları Dışındaki İşler İçin Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarmalar Yapılması 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununun, “Köylere Hizmet Götürme Birlikleri” başlıklı 18’inci Maddesinin 5793 sayılı Kanunun 44’üncü maddesi ile değişik üçüncü fıkrasında; “Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri; köye yönelik

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımlarını, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri köylere hizmet götürme birliklerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilirler. Aktarma işlemi merkezi idare kuruluşlarında ilgili bakanın, il özel idarelerinde valinin onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. Bu takdirde iş, birliğin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. Köylere hizmet götürme birlikleri de bütçe imkânları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçelerinden ödenek aktarabilirler. Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri tarafından aktarılacak ödeneklerle gerçekleştirilecek yatırımlar, birliğin hizmet ve görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın yapılabilir.” denilmek suretiyle söz konusu birliklere yapılacak aktarmalarla ilgili esaslara dair bir düzenleme yapılmıştır. Görüldüğü üzere kanun koyucu köylere hizmet götürme birliklerine, sadece madde metninde sayılan yatırımlar için ayrılan ödeneklerin aktarılmasına cevaz vermiştir. Bir başka ifade ile il özel idaresi bütçesinden köylere hizmet götürme birliklerine ancak yukarıya alınan 18’inci maddede sayılan yatırımlar için ayrılan ödenekler aktarılabilir. Ancak Kars İl Özel İdaresi bütçesinden, köye yönelik hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımları dışındaki işler için de KHGB’lerine 12.215.727,47 TL tutarında aktarmalar yapılmıştır. Bu aktarmalar aşağıdaki listede yer almaktadır. Tablo 5: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Yapılan ÖdenekAktarmaları Tablosu Sıra No Tarih Yevmiye Numara Aktarılan Birlik Tutarı (KDV DAHİL) Finans Tipi Açıklaması 19.01.2016 62 Merkez İl ve Köylere Hizmet Götürme Birliği 149.000,00 5 Milli eğitim müdürlüğü hizmet binası onarım işinde kullanılmak üzere ödenek aktarılması 21.01.2016 105 Merkez İl ve Köylere Hizmet 11.260,14 5 Merkez başgedikler grubu ve alçılı susuz ilçesi aynalı ve kayadibi köyleri asfalt

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 Götürme Birliği kaplama işi için eksik kalan ödeneğin gönderilmesi 05.02.2016 289 Merkez İl ve Köylere Hizmet Götürme Birliği 58.764,00 5 20. EMITT Doğu Akdeniz Uluslar arası Turizm Seyahat Fuarı işi için stant kurulum bedelinin Merkez Köylere Hizmet Birliği hesaplarına aktarılması 25.03.2016 819 Merkez İl ve Köylere Hizmet Götürme Birliği 149.546,00 5 milli eğitim müdürlüğü G.A.M.P Endüstri Meslek Lisesi Gazaltı Kaynakçılığı Meslek Edindirme Kursu ile Genç İstihdamın desteklenmesi projesi için ödenek aktarılması 28.04.2016 1292 Merkez İl ve Köylere Hizmet Götürme Birliği 155.518,06 5 İl Afet Müdürlüğü bünyesinde kullanılmak üzere prebrik Eğitim ve Simülasyon Merkez binası yapımı için 27.06.2016 2128 Merkez İl ve Köylere Hizmet Götürme Birliği 1.500.000,00 5 Hizmet birliklerinin köylere yönelik hizmetlerinde kullanılmak üzere ödenek gönderilmesi 27.06.2016 2138 Merkez İl ve Köylere Hizmet Götürme Birliği 500.000,00 5 Merkeze Bağlı Anaokulu, İlkokul ve Ortaokullarım Onarımlarında Kullanılmak Üzere Ödenek Gönderilmesi 21.10.2016 3499 Merkez İl ve Köylere Hizmet Götürme Birliği 41.890,00 5 Kars merkez eski süt fabrikası içerisi 2 adet yurt hizmet binası güçlendirme projesi hizmet alımı işi hakkediş bedelinin birlik hesabına aktarılması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 15.11.2016 3866 Merkez İl ve Köylere Hizmet Götürme Birliği 61.360,00 5 Kars Vali Konağı Zırhlı Güvenlik Kulübesi Alt Kaideleri Yapım İşi 01.12.2016 4139 Merkez İl ve Köylere Hizmet Götürme Birliği 51.772,50 5 Akaryakıt Alımı işi için ödenek gönderilmesi. 27.06.2016 2129 Akyaka Köylere Hizmet Götürme Birliği 525.000,00 5 Hİzmet birliklerinin köylere yönelik hizmetlerinde kullanılmak üzere ödenek gönderilmesi 27.06.2016 2139 Akyaka Köylere Hizmet Götürme Birliği 150.000,00 5 İlçe Köylere Hizmet Götürme Birliğine Bağlı Anaokulu, İlkokul ve Ortaokulların Bakım Ve Onarımlarında Kullanılmak Üzere Ödenek Gönderilmesi 12.07.2016 2251 Akyaka Köylere Hizmet Götürme Birliği 100.000,00 5 İlçe Köylere Hizmet Götürme Birliğinde kullanılmak üzere alınacak araç alımı işi için ödenek aktarma 01.11.2016 3624 Akyaka Köylere Hizmet Götürme Birliği 50.000,00 5 İlçe millieğitim anaokulu, ilkokul ve ortaokullarının onarımlarında kullanılmak üzere ödenek gönderilmesi 21.12.2016 4431 Akyaka Köylere Hizmet Götürme Birliği 11.200,00 5 idaremiz makine parkına kayıtlı araçların akar yakat alımlarında kullanılmak üzere ödenek gönderilmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 27.06.2016 2130 Arpaçay Köylere Hizmet Götürme Birliği 780.000,00 5 Hizmet birliklerinin köylere yönelik hizmetlerinde kullanılmak üzere ödenek gönderilmesi 27.06.2016 2140 Arpaçay Köylere Hizmet Götürme Birliği 150.000,00 5 İlçe Köylere Hizmet Götürme Birliğine Bağlı Anaokulu, İlkokul ve Ortaokulların Bakım Ve Onarımlarında Kullanılmak Üzere Ödenek Gönderilmesi 12.07.2016 2252 Arpaçay Köylere Hizmet Götürme Birliği 100.000,00 5 İlçe Köylere Hizmet Götürme Birliğinde kullanılmak üzere alınacak araç alımı işi için ödenek aktarma 01.11.2016 3625 Arpaçay Köylere Hizmet Götürme Birliği 50.000,00 5 İlçe millieğitim anaokulu, ilkokul ve ortaokullarının onarımlarında kullanılmak üzere ödenek gönderilmesi 21.12.2016 4432 Arpaçay Köylere Hizmet Götürme Birliği 16.000,00 5 İdaremiz Makine Parkına Kayıtlı Araçların Akar Yakıt Alımlarında Kullanılmak Üzere Ödenek Gönderilmesi 27.06.2016 2133 Digor Köylere Hizmet Götürme Birliği 650.000,00 5 Hizmet birliklerinin köylere yönelik hizmetlerinde kullanılmak üzere ödenek gönderilmesİ 27.06.2016 2141 Digor Köylere Hizmet Götürme Birliği 200.000,00 5 İlçe Köylere Hizmet Götürme Birliğine Bağlı Anaokulu, İlkokul ve Ortaokulların Bakım Ve Onarımlarında Kullanılmak Üzere Ödenek Gönderilmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 12.07.2016 2256 Digor Köylere Hizmet Götürme Birliği 100.000,00 5 İlçe Köylere Hizmet Götürme Birliğinde kullanılmak üzere alınacak araç alımı işi için ödenek aktarma 22.08.2016 2772 Digor Köylere Hizmet Götürme Birliği 60.000,00 5 Digor ilçe kaymakam lojmanı ve özel idare hizmet binası onarımı işi için ödenek gönderilmesi 01.11.2016 3626 Digor Köylere Hizmet Götürme Birliği 50.000,00 5 İlçe millieğitim anaokulu, ilkokul ve ortaokullarının onarımlarında kullanılmak üzere ödenek gönderilmesi 14.12.2016 4312 Digor Köylere Hizmet Götürme Birliği 60.000,00 5 İl özel idaresi görev alanına giren hizmetlerde kullanılmak üzere digor ilçe köylerine hizmet götürme birliği hesaplarına aktarılması 21.12.2016 4433 Digor Köylere Hizmet Götürme Birliği 16.000,00 5 İdaremiz Makine Parkına Kayıtlı Araçların Akar Yakıt Alımlarında Kullanılmak Üzere Ödenek Gönderilmesi 27.06.2016 2134 Kağızman Köylere Hizmet Götürme Birliği 1.150.000,00 5 Hizmet birliklerinin köylere yönelik hizmetlerinde kullanılmak üzere ödenek gönderilmesi 27.06.2016 2142 Kağızman Köylere Hizmet Götürme Birliği 300.000,00 5 İlçe Köylere Hizmet Götürme Birliğine Bağlı Anaokulu, İlkokul ve Ortaokulların Bakım Ve Onarımlarında Kullanılmak Üzere Ödenek Gönderilmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 12.07.2016 2255 Kağızman Köylere Hizmet Götürme Birliği 100.000,00 5 İlçe Köylere Hizmet Götürme Birliğinde kullanılmak üzere alınacak araç alımı işi için ödenek aktarma 27.10.2016 3591 Kağızman Köylere Hizmet Götürme Birliği 150.000,00 5 Kağızman ilçe emniyet müdürlüğübünyesinde yapılacak fitnes solonunda kullanılmak üzere ödenek gönderilmesi 05.02.2016 287 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 11.512,98 5 Sarıkamış Kayak Merkezi Telesiyej Hizmetlerin Çalışan Personellerinde Hizmet Alımı İşini Hakkediş Bedelinin Ödemesi 05.02.2016 288 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 29.541,44 5 Sarıkamış Kayak Merkezi Telesiyej Hizmetlerin Çalışan Personellerinde Hizmet Alımı İşini Hakkediş Bedelinin Ödemesi 03.03.2016 535 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 38.376,66 5 sarıkamış kayak merkezi telesiyej hizmetlerinde çalışan personellerin hizmet alımı işi hakediş bedeli birlik hesabına aktarılması 03.03.2016 537 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 26.855,86 5 Sarıkamış kayak merkezi telesiyej hizmetlerinde çalışan personellerin hizmet alımı işi hakediş bedeli birlik hesabına aktarılması 07.04.2016 957 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 38.376,66 5 Sarıkamış kayak merkezi telesiyej ve yer hizmetlerinde çalıştırılan personel gideri için ödenek gönderilmesi 07.04.2016 958 Sarıkamış Köylere Hizmet 26.855,86 5 Sarıkamış kayak merkezi telesiyej ve yer hizmetlerinde

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27 Götürme Birliği çalıştırılan personel gideri için ödenek gönderilmesi 05.05.2016 1407 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 25.000,00 5 Sarıkamış İlçesi Karaurgan Köyü Geleneksel yapılan Karakucak Güreşleri için Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliğine ödenek aktarma 10.05.2016 1456 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 33.259,77 5 Sarıkamış kayak merkezi telesiyej ve yer hizmetlerinde çalıştırılan personel gideri için için hakkediş bedeli kadar ödenek gönderilmesi 10.05.2016 1457 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 11.637,54 5 Sarıkamış Kayak Merkezi Telesiyej ve Yer Hizmetlerinde Çalıştırılan Personel Gideri İçin İçin Hakkediş Bedeli Kadar Ödenek Gönderilmesi 13.05.2016 1535 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 50.000,00 5 Sarıkamış Kayak Merkezi Telesiyej ve Yer Hizmetlerinde Çalıştırılan Personel Gideri İçin İçin Hakkediş Bedeli Kadar Ödenek Gönderilmesi 27.06.2016 2135 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 1.150.000,00 5 Hizmet birliklerinin köylere yönelik hizmetlerinde kullanılmak üzere ödenek gönderilmesi 27.06.2016 2143 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 300.000,00 5 İlçe Köylere Hizmet Götürme Birliğine Bağlı Anaokulu, İlkokul ve Ortaokulların Bakım Ve Onarımlarında Kullanılmak Üzere Ödenek Gönderilmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 12.07.2016 2254 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 100.000,00 5 İlçe Köylere Hizmet Götürme Birliğinde kullanılmak üzere alınacak araç alımı işi için ödenek aktarma 10.11.2016 3801 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 200.000,00 5 İlimiz sarıkamış ilçesinde yapılacak küçük ev projesi için ödenek aktarılması 01.12.2016 4138 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 700.000,00 5 Sarıkamış ilçesi kayak merkezi kütük ev projesi, 2. etap mescit yapımı ve şehitlik yolu menfez çalışmalarında kullanılmak üzere ödenek gönderilmesi 27.06.2016 2136 Selim Köylere Hizmet Götürme Birliği 936.000,00 5 Hizmet birliklerinin köylere yönelik hizmetlerinde kullanılmak üzere ödenek gönderilmesi 27.06.2016 2144 Selim Köylere Hizmet Götürme Birliği 200.000,00 5 İlçe Köylere Hizmet Götürme Birliğine Bağlı Anaokulu, İlkokul ve Ortaokulların Bakım Ve Onarımlarında Kullanılmak Üzere Ödenek Gönderilmesi 01.11.2016 3627 Selim Köylere Hizmet Götürme Birliği 50.000,00 5 İlçe millieğitim anaokulu, ilkokul ve ortaokullarının onarımlarında kullanılmak üzere ödenek gönderilmesi 21.12.2016 4437 Selim Köylere Hizmet Götürme Birliği 16.000,00 5 İl Özel İdaresine bağlı 7 İlçe Şantiyesinde hizmet veren araçların akaryakıt ihtiyaçlarında kullanılmak üzere gönderilen ödenek

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 27.06.2016 2137 Susuz Köylere Hizmet Götürme Birliği 525.000,00 5 Hizmet birliklerinin köylere yönelik hizmetlerinde kullanılmak üzere ödenek gönderilmesi 27.06.2016 2145 Susuz Köylere Hizmet Götürme Birliği 200.000,00 5 İlçe Köylere Hizmet Götürme Birliğine Bağlı Anaokulu, İlkokul ve Ortaokulların Bakım Ve Onarımlarında Kullanılmak Üzere Ödenek Gönderilmesi 12.07.2016 2253 Susuz Köylere Hizmet Götürme Birliği 100.000,00 5 İlçe Köylere Hizmet Götürme Birliğinde kullanılmak üzere alınacak araç alımı işi için ödenek aktarma Kamu idaresi cevabında; “Maddenin incelenmesi neticesinde, Kars İlinde kış mevsiminin uzun sürmesi, iş mevsiminin çok kısa olması, Köylere Hizmet Götürme Birliğinin ihale sürecinin zaman açısından daha kısa ve avantajlı olması, ayrıca söz konusu ödenekler projeli olarak aktarılmış ve hak ediş mukabilinde ilgili Kurumun yazılı talepleri dahilinde gerçekleşmiştir. Söz konusu “5355 Sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununda yapılan değişikliğin üçüncü fıkrası gereğince 27.04.2008–5793 tarih ve karar numarasının 44’ncü maddesinde belirtilen Bakanlıklar ve diğer merkezi İdare Kuruluşları ile İl Özel idareleri; bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımlarını, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödeneklerin Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilirler.” Ayrıca Bakanlıklar ve diğer Merkezi İdare Kuruluşları ile İl Özel İdareleri tarafından aktarılacak ödenekleri gerçekleştirilecek yatırımlar Birliğin Hizmet ve Görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın yapılabilir. Maddesine istinaden Birliklere aktarım yapılmıştır.” denmektedir. Sonuç olarak 5355 Sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununda belirtilen amaçlar doğrultusunda birliklere aktarmalar yapıldığı belirtilmişse de yukarıda ki tabloda sıralandığı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 üzere bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımları dışında kalan işler içinde aktarmalar yapıldığı görülmektedir. Bu durum 5355 Sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu hükümlerine aykırılık teşkil etmektedir. BULGU 5: 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 6’ncı maddesi Kapsamında Bakanlık ve Merkezi İdare Kuruluşlarınca İl Özel İdarelerince Gerçekleştirilmek Üzere Aktarılan Yatırım Ödeneklerinin Tekrar Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarılması 5302 sayılı Kanun'un 6’ncı maddesinde; “(Ek fıkra: 3/7/2005-5393/85 md.; Değişik ikinci fıkra: 24/7/2008-5793/42 md.) Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları; yapım, bakım ve onarım işleri, devlet ve il yolları, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon, enerji nakil hattı, sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskan, gençlik ve spor gibi hizmetlere ilişkin yatırımlar ile bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının görev alanına giren diğer yatırımları, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilir. Aktarma işlemi ilgili bakanın onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. İş, il özel idaresinin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. İl özel idareleri de bütçe imkanları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçesinden ödenek aktarabilir. Bu fıkraya göre, bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları tarafından aktarılacak ödenekler ile gerçekleştirilecek yatırımlar, birinci fıkrada öngörülen görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın bütün il sınırları içinde yapılabilir.”hükmü yer almaktadır. 2016 yılı Yatırım Programı ile 2016 yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Kararın 21’inci maddesinin 4’üncü fıkrasında “Yerel ve bölgesel nitelikli yatırımların uygulamalarında koordinasyonu güçlendirmek, etkinliği artırmak ve yerel kurumsal kapasitenin gelişimini sağlamak amacıyla merkezi kamu idareleri, projenin mahiyeti uygun düştüğü ölçüde, yatırım uygulamalarının 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 6’ncı maddesi hükümleri gereğince gerçekleştirilmesine öncelik verir.” denilmektedir. Bu hükümler kapsamında bakanlıklar ve merkezi idare kuruluşlarının kamu yatırım programında yer alan projelerine ait yatırımları için bütçelerinde ayrılan ödenekler, il özel idarelerine aktarılmakta ve bu ödenekler karşılığı hizmetler de il özel idaresinin tabi olduğu mevzuat kapsamında ihalesi yapılarak gerçekleştirilmektedir. Her iki düzenlemede de yatırım ödeneklerinin tekrar KHGB’lerine aktarılmasına izin veren bir hüküm bulunmamaktadır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31 Örneğin Kültür ve Turizm Bakanlığının 2016 yılı yatırım programında yer alan 1976H040130 no’lu Kültür Merkezi Yapımı işlerine ilişkin ödenekler ilgili il özel idarelerine aktarılabilmektedir. Ancak bu ödeneklerle gerçekleştirilmesi gereken işlerin ihale ve diğer işlemlerinin il özel idaresince yapılması gerekmektedir. Diğer taraftan, KHGB’lerine sadece 5355 sayılı Kanunun 18’nci maddesinde sayılan hizmetlere ait ödenekler aktarılabileceğinden, madde metninde sayılmayan yatırımlara ait ödeneklerin merkezi idare kuruluşlarınca doğrudan KHGB’lerine aktarılması da mümkün görülmemektedir. 2016 yılı yatırım programında yer alan bakanlık ve merkezi idare kuruluşlarına ait projelere ayrılan yatırım ödeneklerinden 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 6’ncı maddesi hükümleri kapsamında gerçekleştirilmesi için aktarılan ve aşağıdaki listede yer alan 11.877.715,47 TL tutarındaki ödeneğin il özel idaresince tekrar KHGB’lerine aktarılmasının mevzuata uygun olmadığı, bu aktarmalarla 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu dışında kalan bir alan oluştuğu değerlendirilmektedir. Tablo 6: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Yapılan Ödenek Aktarmaları Tablosu Sıra No Tarih Yevmiye Numarası Aktarılan Birlik Tutarı (KDV DAHİL) Finans Tipi Açıklaması 25.01.2016 159 Merkez İl ve Köylere Hizmet Götürme Birliği 177.000,00 8 milli eğitim müdürlüğü başgeğdikler yatılı bölge ortaokulu ıslak zemin ve okul onarım işi hakkediş bedelinin birlik hesabına aktarılması 03.05.2016 1342 Merkez İl ve Köylere Hizmet Götürme Birliği 50.740,00 8 kars merkez anadolu imam hatip lisesi ve pansiyonu kalorifer kazanı onarım işi hakediş bedelinin merkez birlik

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32 hesaplarına aktarılması 08.08.2016 2605 Merkez İl ve Köylere Hizmet Götürme Birliği 283.200,00 8 kars merkez halı saha yapımı işi 1 nolu hakediş bedelinin birlik hesabına aktarılması 29.09.2016 3173 Merkez İl ve Köylere Hizmet Götürme Birliği 77.641,45 8 milli eğitim müdürlüğü merkez yenişehir imam hatip ortaokulu ve kars merkez imam hatip ortaokulu onarım işi hakkediş bedelinin merkez birlik hesabına aktarılması 14.11.2016 3819 Merkez İl ve Köylere Hizmet Götürme Birliği 28.320,00 8 kars merkez akdere köyü okulu bahçe duvarı yapımı işi hakkediş bedelinin merkez köylere hizmet götürme birliği hesabına aktarılması 21.11.2016 3939 Merkez İl ve Köylere Hizmet Götürme Birliği 107.958,59 8 kars merkez dikme köyü hacı ya semen yılmazel ilkokulu onarım işi 24.11.2016 4011 Merkez İl ve Köylere Hizmet Götürme Birliği 14.838,50 8 valiliği hükmet konağı kapalı garaj binasının depreme dayanımının belirlenmesi işi için

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33 06.12.2016 4159 Merkez İl ve Köylere Hizmet Götürme Birliği 227.765,89 8 kars merkez yenişehir imam hatip ortaokulu ve kars merkez imam hatip orta okulu onarım işi 2 nolu hakeddiş 12.12.2016 4240 Merkez İl ve Köylere Hizmet Götürme Birliği 99.946,00 8 vali konağı ıp kamera sistemi yapım işi hakkediş fatura bedelinin ödemesi 01.04.2016 882 Akyaka Köylere Hizmet Götürme Birliği 27.942,81 8 akyaka ilçesi imkb anadolu lisesi kalorifer işi 03.05.2016 1353 Akyaka Köylere Hizmet Götürme Birliği 55.030,86 8 akyaka üçpınar köyü sağlık evi onarım işi hakediş bedelinin ilçe birlik hesabına aktarılması 21.11.2016 3916 Akyaka Köylere Hizmet Götürme Birliği 70.000,00 8 milli eğitim müdürlüğü ilk ve ortaokulların onarımlarında kullanılmak üzere ilçe köylerine hizmet götürme birliğine ödenek aktarılması 01.11.2016 3628 Arpaçay Köylere Hizmet Götürme Birliği 50.000,00 8 arpaçay ilçesi anadolu lisesi kalorifer kazanı ve tesisatında kullanılmak üzere ödenek gönderilmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 21.11.2016 3917 Arpaçay Köylere Hizmet Götürme Birliği 70.000,00 8 milli eğitim müdürlüğü ilk ve ortaokulların onarımlarında kullanılmak üzere ilçe köylerine hizmet götürme birliğine ödenek aktarılması 06.05.2016 1420 Digor Köylere Hizmet Götürme Birliği 229.811,04 8 digor dağpınar ilçesi 100 öğrencilik anaokulu yapımı işi hakediş bedelinin birlik hesaplarına aktarılması 27.06.2016 2153 Digor Köylere Hizmet Götürme Birliği 113.280,00 8 dağpınar kapalı halı saha yapım işi için 08.08.2016 2606 Digor Köylere Hizmet Götürme Birliği 169.920,00 8 digor dağpınar beldesi halı saha yapımı işi 2 ve son hakediş bedelinin birlik hesabına aktarılması 09.08.2016 2622 Digor Köylere Hizmet Götürme Birliği 179.623,56 8 digor dağpınar beldesi 100 kişilik ana okulu yapımı işi 3 nolu ve son hakediş belinin birlik hesabına aktarılması 21.11.2016 3922 Digor Köylere Hizmet Götürme Birliği 90.000,00 8 milli eğitim müdürlüğü ilk ve ortaokulların onarımlarında kullanılmak üzere ilçe köylerine hizmet götürme birliğine ödenek aktarılması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35 12.12.2016 4231 Digor Köylere Hizmet Götürme Birliği 1.890.311,97 8 kars il digor ilçesine bağlı dağ pınar derslikli okul ve 200 öğrencilik yurt yapım işi 13.01.2016 48 Kağızman Köylere Hizmet Götürme Birliği 54.990,95 8 kağızman ilçesi jandarma karakol komutanlığı hizmet binası ısı yalıtımı işi hakkediş bedeli 11.03.2016 636 Kağızman Köylere Hizmet Götürme Birliği 99.120,00 8 mini sentetik yüzeyli halı saha yapımı işi ara hakedişin kağızman köylere hizmet götürme birliği hesaplarına aktarılması 08.08.2016 2604 Kağızman Köylere Hizmet Götürme Birliği 184.080,00 8 kağızman ilçe mini sentetik yüzeyli halı saha yapımı işi 2 nolu hakediş bedelinin birlik hesabına aktarılması 11.08.2016 2657 Kağızman Köylere Hizmet Götürme Birliği 53.690,00 8 kağızman ilçesi anadolu lisesi ve aras anadolu lisesi bakom ve onarım işleri hakediş bedellerinin birlik hesabına aktarılması 01.11.2016 3621 Kağızman Köylere Hizmet Götürme Birliği 80.000,00 8 ilçe millieğitim anaokulu, ilkokul ve ortaokullarının onarımlarında kullanılmak üzere ödenek gönderilmesi 14.11.2016 3822 Kağızman Köylere Hizmet 50.000,00 8 kağızman ilçesi çocuk parkı oyun grubu alımı

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36 Götürme Birliği işi için ödeneğin birlik hesabına aktarılması 21.11.2016 3920 Kağızman Köylere Hizmet Götürme Birliği 120.000,00 8 kağızman ilçesi çocuk parkı oyun grubu alımı işi için ödeneğin birlik hesabına aktarılması 24.11.2016 4008 Kağızman Köylere Hizmet Götürme Birliği 260.406,71 8 kars ili kağızman ilçesi aras anadolu lisesi onarım işi 19.01.2016 93 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 56.640,00 8 milli eğitim müdürlüğü mescitli köyü ilkokulu ek bina elektrk trafo inş.işi hakkediş bedelinin aktarılması 11.02.2016 356 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 86.669,00 8 ilköğretim kurumlarının onarım işi 11.02.2016 357 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 80.000,00 8 öğretmenevi onarımı ile ortaöğretim donatım malzeme alımı 03.03.2016 532 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 206.500,00 8 sarıkamış ilçesi karaköse köyü ilkokulu dört derslikli ek bina ikmal inş.işi hakkediş bedelinin birlik hesabına aktarılması 15.03.2016 686 Sarıkamış Köylere Hizmet 67.260,00 8 sarıkamış balıklı köyü sağlık evi onarım işi hakkediş bedelinin

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 37 Götürme Birliği birlik hesabına aktarılması 20.06.2016 2061 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 154.793,75 8 sarıkamış ilçesi halk eğitim merkezi onarım işi hakkediş bedelinin birlik hesabına gönderilmesi 21.10.2016 3513 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 142.498,52 8 kars ili sarıkamış ilçesi mesleki ve teknik anadolu lisesi onarım işi 01.11.2016 3622 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 80.000,00 8 ilçe millieğitim anaokulu, ilkokul ve ortaokullarının onarımlarında kullanılmak üzere ödenek gönderilmesi 02.11.2016 3690 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 205.320,00 8 sarıkamış şehit ilhan yıldız anadolu lisesi onarım işi hakkediş bedelinin sarıkamış köylere hizmet götürme birliğine aktarılması 02.11.2016 3691 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 71.980,00 8 sarıkamış anadolu imam hatip lisesi onarım işi hakkediş bedelinin sarıkamış köylere hizmet götürme birliğine aktarılması 15.11.2016 3842 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 151.040,00 8 milli eğitim müdürlüğü sarıkamış spor lisesi tenis sahası yapım işi hakediş

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 38 bedelinin birlik hesabına aktarılması 21.11.2016 3919 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 120.000,00 8 milli eğitim müdürlüğü ilk ve ortaokulların onarımlarında kullanılmak üzere ilçe köylerine hizmet götürme birliğine ödenek aktarılması 29.11.2016 4081 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 199.720,00 8 sarıkamış ilçesi 1 adet halı saha yapımı işi hakediş bedelinin ödenmesi 13.12.2016 4221 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 41.300,00 8 sarıkamış çamyazı köyü sağlık evi onarım işi bedelinin protokol kapsamında sarıkamış khgb ye aktarılması. 16.12.2016 4358 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 232.178,19 8 kars ili sarıkamış ilçesi karaurgan fehim yenice çok programlı anadolu lisesi onarım işi 26.05.2016 1710 Selim Köylere Hizmet Götürme Birliği 573.899,22 8 milli eğitim müdürlüğü selim ilçesi 16 derslikli anadolu lisesi yapım işi 1 nolu hakkediş bedelinin selim ilçesi köylere hizmet götürme birliği hesaplarına aktarılması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 39 14.06.2016 1984 Selim Köylere Hizmet Götürme Birliği 47.200,00 8 selim hükmet konağı proje zemin etüdü projesi 29.06.2016 2154 Selim Köylere Hizmet Götürme Birliği 876.690,61 8 selim ilçesi 16 derslikli anadolu lisesi yapım işi 2 nolu hakkedişi fatura bedelinin ödemesi 30.06.2016 2178 Selim Köylere Hizmet Götürme Birliği 152.220,00 8 selim ilçesi 1 adet mini sentetik çim yüzeyli futbol sahası yapımı işi hakediş bedelinin birlik hesaplarına aktarılması 17.08.2016 2720 Selim Köylere Hizmet Götürme Birliği 129.800,00 8 selim ilçesi 1 adet mini sentetik çim yüzeyli futbol sahası yapımı işi 2 ve son hakediş bedelinin ödenmesi 17.08.2016 2726 Selim Köylere Hizmet Götürme Birliği 945.845,,00 8 selim ilçesi cumhuriyet mahallesi 8 derslikli ilkokulu yapımı işi 1 nolu hakediş bedelinin birlik hesabına aktarılması 29.08.2016 2847 Selim Köylere Hizmet Götürme Birliği 573.185,52 8 selim ilçesi 16 derslikli anadolu lisesi yapımı işi 3 nolu hakkediş bedelinin birlik hesabına aktarılması 11.10.2016 3345 Selim Köylere Hizmet Götürme Birliği 807.989,09 8 selim ilçesi 16 derslikli anadolu lisesi yapımı işi 4 nolu hakediş bedeli

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 40 20.10.2016 3495 Selim Köylere Hizmet Götürme Birliği 413.110,55 8 selim şehit teğmen g.yaşartürk çok programlı lisesi elektrik bilişim atölyesi yapım işi 1 nolu hakediş bedelinin ödenmesi 14.11.2016 3825 Selim Köylere Hizmet Götürme Birliği 58.073,58 8 selim ilçesi şehit teğmen g. yaşar türk okullarının onarım işi 21.11.2016 3921 Selim Köylere Hizmet Götürme Birliği 90.000,00 8 milli eğitim müdürlüğü ilk ve ortaokulların onarımlarında kullanılmak üzere ilçe köylerine hizmet götürme birliğine ödenek aktarılması 21.11.2016 3936 Selim Köylere Hizmet Götürme Birliği 197.952,15 8 selim şehit teğmen g.yaşartürk çpl elektrik atölyesi yapım işi 23.11.2016 3991 Selim Köylere Hizmet Götürme Birliği 643.726,96 8 milli eğitim müdürlüğü selim 16 derslikli anadolu lisesi yapımı işi 5 nolu hakkediş bedelinin birlik hesabına aktarılması 24.11.2016 4016 Selim Köylere Hizmet Götürme Birliği 59.000,00 8 kars ili selim ilçesi akçakale köyü ilk ve ortaokulu bakım ve onarım işi hakkediş fatura bedelinin ödemesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 41 08.12.2016 4201 Selim Köylere Hizmet Götürme Birliği 20.000,00 8 selim ilçesine bağlı latif aras anadolu lisesinin bakım ve onarımında kullanılmak üzere para aktarılması. 25.03.2016 832 Susuz Köylere Hizmet Götürme Birliği 15.000,00 8 ilçe emniyet amirliği sorumluluk bölgelerindeki emniyet ile asayişin sağlanması ve terörle mücadele faaliyetlerinde kullanılmak üzere ödenek gönderlimesi 19.10.2016 3474 Susuz Köylere Hizmet Götürme Birliği 38.350,00 8 susuz öğretmen evi onarım işi hakediş bedelinin birlik hesabına aktarılması 01.11.2016 3623 Susuz Köylere Hizmet Götürme Birliği 50.000,00 8 ilçe millieğitim anaokulu, ilkokul ve ortaokullarının onarımlarında kullanılmak üzere ödenek gönderilmesi 21.11.2016 3918 Susuz Köylere Hizmet Götürme Birliği 70.000,00 8 milli eğitim müdürlüğü ilk ve ortaokulların onarımlarında kullanılmak üzere ilçe köylerine hizmet götürme birliğine ödenek aktarılması

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 42 63 20.12.2016 4428 Susuz Köylere Hizmet Götürme Birliği 250.000,00 8 susuz merkez kapalı halı saha yapım işi hakkedeiş bedelinin ödemesi Yukarıdaki tabloda yer alan aktarmalar dışında 2016 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun 5’inci maddesi (2)’nci fıkrasına dayanılarak Maliye Bakanlığı Bütçesi ödeneğinden Mahalli İdareler Genel Müdürlüğü Bütçesine aktarılan, buradan da il özel idaresinin görev alanına giren hizmetlerde kullanılmak üzere Kars İl Özel İdaresi emrine gönderilen toplam 1.443.000 lira ödenek yine aynı şekilde köye yönelik yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımları dışındaki işler için de KHGB’lerine aktarılmıştır. Bu aktarmalar da aşağıdaki listede yer almaktadır. Tablo 7: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Yapılan Ödenek Aktarmaları Tablosu Sıra No Tarih Yevmiye Numarası Aktarılan Birlik Tutarı (KDV DAHİL) Finans Tipi Açıklaması 1 25.03.2016 760 Kağızman Köylere Hizmet Götürme Birliği 100.000,00 8 Kağızman İlçe Jandarma Komutanlığı Sorumluluk Bölgesi Emniyet ve Asayişinin Sağlanması ve Terörle Mücadele Etkinliklerinde Kullanılmak Üzere Ödenek Gönderilmesi 2 25.03.2016 831 Kağızman Köylere Hizmet Götürme Birliği 200.000,00 8 İlçe Jandarma Komutanlığı Sorumluluk Bölgelerindeki Emniyet İle Asayişin Sağlanması ve Terörle Mücadele Faaliyetlerinde Kullanılmak Üzere Ödenek Gönderlimesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 43 3 25.03.2016 832 Susuz Köylere Hizmet Götürme Birliği 15.000,00 8 İlçe Emniyet Amirliği Sorumluluk Bölgelerindeki Emniyet İle Asayişin Sağlanması ve Terörle Mücadele Faaliyetlerinde Kullanılmak Üzere Ödenek Gönderlimesi 4 12.04.2016 1066 Susuz Köylere Hizmet Götürme Birliği 35.000,00 8 il özel idaresinin hizmet alanına giren işlerde kullanılmak üzere ödenek gönderilmesi 5 20.04.2016 1210 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliği 13.000,00 8 Sarıkamış Köylere Hizmet Götürme Birliğine Yardım 6 20.04.2016 1211 Digor Köylere Hizmet Götürme Birliği 50.000,00 8 Digor Köylere Hizmet Götürme Birliğine Yardım 7 07.09.2016 2987 kağızman köylere hizmet götürme birliği 40.000,00 8 İl özel idaresinin görev alanına giren işlerde kullanılmak üzere 8 27.09.2016 3161 susuz köylere hizmet götürme birliği 10.000,00 8 İlçe özel idaresinin görev alanına giren hizmetlerde kullanılmak üzere ödenek gönderilmesi 9 02.11.2016 3680 susuz köylere hizmet götürme birliği 80.000,00 8 İlçe özel idare müdürlüğünün görev alanına giren işlerde kullanılmak üzere ödenek gönderilmesi 10 02.11.2016 3681 sarıkamış köylere hizmet götürme birliği 250.000,00 8 İlçe özel idare müdürlüğünün görev alanına giren işlerde kullanılmak üzere ödenek gönderilmesi 11 02.11.2016 3682 arpaçay köylere hizmet götürme birliği 250.000,00 8 İlçe özel idare müdürlüğünün görev alanına giren işlerde kullanılmak üzere ödenek gönderilmesi

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 44 12 10.11.2016 3802 sarıkamış köylere hizmet götürme birliği 400.000,00 8 İlimiz sarıkamış ilçesinde yapılacak küçük ev projesi için ödenek aktarılması Kamu idaresi cevabında; “Maddenin incelenmesi neticesinde, 2016 Yılı içerisinde Bakanlık ve Merkezi İdare Kuruluşlarınca Aktarılanı ödenekler, İlimizde kış şartlarının uzun, iş mevsiminin kısa sürmesinden dolayı Birliklerin ihale süreci daha avantajlı olduğundan, yapılan protokol dahilinde amacı doğrultusunda ihalesi Birliklerce yapılarak, hak ediş bedeli tutarları kadar aktarım yapılmıştır.” denmektedir. Sonuç olarak Kars ilinde kış şartlarının uzun, iş mevsiminin kısa sürmesinden dolayı Birliklerin ihale süreci daha avantajlı olduğundan, yapılan protokol dahilinde amacı doğrultusunda ihalesi Birliklerce yapılarak, hak ediş bedeli tutarları kadar aktarım yapıldığı açıkça belirtilmişsede bakanlıklar ve merkezi idare kuruluşlarının kamu yatırım programında yer alan projelerine ait yatırımları için bütçelerinde ayrılan ödenekler, il özel idarelerine aktarılmakta ve bu ödenekler karşılığı hizmetler de il özel idaresinin tabi olduğu mevzuat kapsamında ihalesi yapılarak gerçekleştirilmektedir. Her iki düzenlemede de yatırım ödeneklerinin tekrar KHGB’lerine aktarılmasına izin veren bir hüküm bulunmamaktadır. BULGU 6: Anahtar Teslim Götürü Bedel İhale Dokümanlarının Eksik ve Çelişkili Hazırlanması Anahtar teslim götürü bedel yapım ihale dokümanlarının eksik ve çelişkili hazırlanması nedeniyle sözleşme aşamasında iş artışı ile ilave ödemelerde bulunulmasına sebebiyet verildiği tespit edilmiştir. İş artışı kapsamında bedel ödenmesi; ancak, YİGŞ’nin 21'inci Maddesinde belirtildiği üzere, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işin sözleşmeye esas proje içinde kalması, idareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması şartlarıyla mümkündür. İhale dokümanı eki uygulama projesinde okul binası çevresine yapılması gereken istinat duvarlarının statik mukavemet açısından olması gereken yükseklikte belirlenmemesi, tip

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 45 projelerin ilgili bölge özelliklerini içeren zorunlu revizyonlar yapılmadan ihaleye çıkılması veya belediye yol kodunun ihale öncesi sorgulanıp projesinde netleştirilmemesi gibi nedenlerle ihale dokümanına afakî bir duvar yüksekliği ve yol kırmızı kod bilgisi girilmesi sonucu iş artışlarına neden olunduğu tespit edilmiştir. Bu meyanda anahtar teslim götürü bedel yapım sözleşmelerinin ‘Diğer hususlar’ başlıklı maddesine; “Yüklenici ihale konusu yapım işini (eseri) sözleşme eki inşaat, makine, tesisat, asansör, elektrik ve diğer işlere ilişkin özel ve genel teknik şartnameleri, zemin etüdü, ihale gününde mer’i deprem, ısı, yangın yönetmelikleri ve diğer mevzuata uygun şekilde yapmak ve iskâna hazır hale getirmek için gerekli tüm imalatlar sözleşme bedeline dâhildir. Söz konusu özel ve genel teknik şartnamelerde öngörülen ve ruhsat almak için zorunlu olan imalatların yaklaşık maliyet, uygulama plan ve projesi ile mahal listesinde yer almadığı veya istinat duvarının yüksekliğinin artığı, kanalizasyon rögar sayısının artığı, yol kodu değiştiği gibi gerekçelerle yüklenici iş artışı talebinde bulunamaz.” gibi hükümlerin konulması anahtar teslim götürü bedel sözleşmelerin ruhuna uygun düşecektir. Kamu idaresi cevabında; “Maddenin incelenmesi neticesinde, İlimizde mevsim şartlarından dolayı inşaat sezonunun kısa olması ve işlerin aciliyeti de dikkate alınarak teknik personel yetersizliğinden anahtar teslim götürü bedel ihale dokümanlarında eksik ve çelişkiler oluşmuştur. Bundan sonra daha titizlik ve itina ile özen gösterilecektir.” denmektedir. Sonuç olarak Anahtar Teslim Götürü Bedel İhale Dokümanlarının Eksik ve Çelişkili Hazırlanması konusunda mutakabat sağlanmakla birlikte, kamu idaresi tarafından bu amaçla gerçekleştirilecek işlemlerin mükeakip dönemlerinde izlenmesi uygun olacaktır. BULGU 7: Elektrik ve Doğalgaz Abonelikleri İçin Ödenen Bir Yıldan Daha Uzun Süreli Güvence Bedellerinin Uygun Hesapta İzlenmemesi Mahalli İdareler Muhasebe Yönetmeliğine göre “226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı” kamu idarelerince, bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer işlemlerin karşılığı olarak diğer kamu idareleri veya kişilere bir yıldan daha uzun süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için kullanılmaktadır. 31.12.2016 tarihli kesin mizan üzerinde yapılan incelemede kurumca Elektrik ve Doğalgaz Abonelikleri için yapılan güvence bedeli ödemelerinin bir yıldan daha uzun süreli abonelikler

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 46 için geçerli olduğu halde bu ödemelerin ”126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı” üzerinden izlendiği 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına hiçbir kayıt yapılmadığı görülmektedir. Kars İl Özel İdaresinin bu güne kadar gerçekleştirdiği elektrik ve doğal abonelikleri için bağıtlanan sözleşme hükümleri gereği ödenen güvence bedellerinin gelecekte bir idare alacağı olması nedeniyle 226- Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında takip edilmemesi idarenin gelecekteki alacaklarını etkilemektedir. Kamu idaresi cevabında; “Maddenin incelenmesi neticesinde, Elektrik ve doğalgaz abonelikleri için aktarılan güvence bedelleri 126 verilen depozito ve teminatlar hesabında izlenmekte olup, bundan sonra gerekli aktarımlar yapılar uzun vadeli olanlar 226’nolu hesapta takip edilmesine özen gösterilecektir.” denmektedir. Sonuç olarak Elektrik ve doğalgaz abonelikleri için bir yıldan daha uzun süreli güvence bedeli ödendigi halde bu ödemelerin 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı Yerine 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenmesi konusunda kamu idaresi ile mutabakat sağlanmakla birlikte henüz bir düzeltme kaydı yapılmamıştır. Bu sebeple 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabı açısından 2016 yılı mali tablolarındaki hata devam etmektedir.
BULGU 8: Tek Kaynaktan Yapılan Alımlarda Piyasa Fiyat Araştırması Yapılmaması
Doğrudan temin (22/a ve 22/b) kapsamındaki bazı alımlarında piyasa fiyat araştırması yapılmadığı tespit edilmiştir. Oysa piyasa fiyat araştırması yapılması sadece 22/d alımlarında değil, tüm doğrudan temin alımlarında zorunludur. Zira piyasa fiyat araştırması yapma zorunluluğu 22. Maddesi son fıkrası ile sadece 22/d alımları için değil tüm doğrudan temin alımları için öngörülmektedir. Bu çerçevede piyasada tek satıcı olması veya özel bir hakka sahip olunması durumunda da piyasa fiyat araştırması yapılmalı; tek satıcı veya özel bir hakka sahip satıcı diğer idarelere ürününü veya hizmetini kaça satmış olduğu, ilgili idareye kaça teklif ettiği, ayrıca satıcı firmanın genel bir fiyat listesinin olup olmadığı sorgulanmalı, teklif edilen fiyat genel liste fiyatıyla veya ilgili firmanın diğer satış faturalarıyla kıyaslanmalı ve sonuçlar Piyasa Fiyat Araştırması tutanağına dercedilerek satın almanın gerçekleştirilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 47 Kamu idaresi cevabında; “Maddenin incelenmesi neticesinde, Bundan sonra İdaremizce yapılacak olan tek kaynaktan ve yetki servisten yapılan alımlarda gerekli piyasa fiyat araştırmasının yapılmasına özen gösterilecektir.” denmektedir. Sonuç olarak Tek kaynaktan yapılan alımlarda piyasa fiyat araştırması yapılması hususunda kamu idaresiyle mutakabat sağlanmakla birlikte, bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 48 8. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları 2016 YILI BİLANÇOSU
AKTİF (VARLIKLAR) Hesap Adı Tutarı PASİF (KAYNAKLAR) Tutarı 102 Banka Hesabı 119.558.806,43 300 Banka Kredileri Hesabı 301.326,04 121 Gel.Tak.Alacaklar Hs. 739.795,61 320 Bütçe Emanetleri Hesabı 38.289,66 126 Verilen Depozito ve Teminatlar 118.277,94 330 Alınan Depozitolara ve Tem.Hs. 1.264.859,59 137 Takipteki Kurum Alacakları Hs. 135.348,89 333 Emanetler Hs. 1.625.310,58 140 Kişilerden Alacaklar Hs. 8.144,03 360 Ödenecek vergi ve fonlar Hs. 763.637,49 150 İlk Madde ve Malzemeler Hs. 749.756,81 361 Ödenecek Sosyal Güv.Kesin H 139.874,29 162 Bütçe Dışı Avans ve Krediler Hs. 176.909,56 362 Fon.veyDiğ.Kam.İd.Adna Y..THs. 9.629,63 220 Gelirlerden Alacaklar Hs. 311.361,71 472 Kıdem Tazminatları Karşılığı Hes 59.505,34 240 Mali Kururuluşlara Yat.Serm. Hs. 6.734.926,29 500 Net Değer Hesabı 114.163.385,74 241 Mal ve Hz..Kur.Yat.Serm. Hs. 127.500,00 511 Muhasebe Birimleri Arası İşler Hs. 0,00 250 Arazi ve Arsalar Hesabı 8.439.617,49 519 Değer Haraketleri Sonuç hs. 0,00 251 Yeraltı ve Yer Üstü Düzenleri Hesabı 9.468.989,76 570 Geçmiş Yıllar Ol. Falr Sonucu hs. 45.710.563,73 252 Binalar Hesabı 12.447.889,55 580 Geçmiş Yıllar Olumsz Ftler S. hs. -37.224.801,52 253 Tesis Makine ve Cihazlar Hs. 17.950.793,32 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu H 72.303.907,41 254 Taşıtlar Hesabı 13.705.662,80 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu -8.485.959,73 255 Demirbaşlar Hesabı 1.609.999,02 911 Teminat Mektpları Emntler Hesabı 11299069,42 257 Birikmiş Amortismanlar Hs.(-) -29.175.511,46 921 Gider Taahhütleri Karşılığı Hesabı 9601577,54 258 Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı 25.910.554,38 GENEL TOPLAM 211.570.175,21 260 Haklar Hesabı 468.249,03
268 Birikmiş Amortismanlar Hesabı -468.249,03
294 Elden Çıkarılacak Stoklar 3.691.753,34
299 Birikmiş Amortismanlar Hesabı -2.041.047,22
910 Teminat Mektupları Hesabı 11.299.069,42
920 Gider Taahhütleri Hesabı 9.601.577,54
GENEL TOPLAM 211.570.175,21

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 49 KARS İL ÖZEL İDARESİ 2016 YILI FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU Hesap Kodu Yardımcı Hesap GİDERİN TÜRÜ 2014 2015 2016 Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr 630 01 Personel Giderleri 27.505.198 43 30.250.766 45 29.638.963 72 630 02 Sos. Güv. Kurum. Dev. Primi Gid. 4.063.870 38 4.010.968 58 4.392.308 33 630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 64.688.862 47 42.309.693 79 28.869.998 88 630 04 Faiz Giderleri 33.312 15 27.949 74 630 05 Cari Transferler 6.228.979 74 12.025.836 33 12.508.278 98 630 07 Sermaye Transferleri 41.892.886 65 41.456.246 53 44.259.075 27 630 13 Amortisman Giderleri 2.196.345 14 4.076.382 62 1.530.536 66 630 14 İlk Madde ve Malzeme Giderleri 6.219.637 39 3.704.866 09 5.123.888 29 630 20 Silinen Alacak. Kaynaklanan Gid. 28.078 96 630 30 Proje Kap. Yapılan Cari Gideler 226.388 129.800
GİDERLER TOPLAMI (A) 152.795.780 20 138.094.460 54 126.508.878 83
Hesap Kodu Yardımcı Hesap GELİRİN TÜRÜ 2014 2015 2016 Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr 600 01 Vergi Gelirleri 16.819 04 5.193 0 22.479 79 600 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 1.237.654 53 762.418 15 1.004.237 02 600 04 Alınan Bağış Yardım ile Özel Gel. 79.962.788 33 124.026.478 62 136.671.996 75 600 05 Diğer Gelirler 43.916.770 24 49.447.881 04 52.628.112 95 GELİRLER TOPLAMI (B) 125.134.032 14 174.241.970 81 190.326.826 51
FAALİYET SONUCU [A-B)] (+ / -) -27.661.748 6 36.147.510 27 63.817.947 68

T.C. Sayıştay Başkanlığı Kars İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 50 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr