2016 - BOLU İL ÖZEL İDARESİ.pdf
BOLU İL ÖZEL İDARESİ 2016 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2017
İÇİNDEKİLER
- KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
- DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 4
- SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 5
- DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 5
- DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 6
- DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................. 16
- DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 17
- EKLER ........................................................................................................................................................ 36
TABLOLAR LİSTESİ
Tablo 1: 2016 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu 1
Tablo 2: 2016 Yılı Ödenekler Tablosu 2
Tablo 3: 2016 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu 2
Tablo 4: Tahsisli Taşınmazlar Tablosu 10
Tablo 5: Devreden Ödenek Karşılığı Eksik Nakit Tablosu 20
Tablo 6: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Yapılan Aktarmalar Tablosu 24
Tablo 7: Ödenen Depozito Ve Teminatlar Tablosu 28
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
- KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Mali Yapı Bolu İl Özel İdaresi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 3'üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinden birisi olup, faaliyetlerini 2016 yılı bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili kanunlarla merkezi idareden aktarılan diğer kaynaklarla yürütmektedir. Bu kapsamda Bolu İl Özel İdaresinin 2016 yılı bütçesiyle 42.810.000,00 TL gelir ve ödenek öngörülmüş olup, 35.575.279,74 TL 2015 yılından devreden ödenek, Merkezi İdare Bütçesinden kullanım amacı belirlenmiş yatırımlar için aktarılan toplam 61.951.862,5 TL ödenek, ek bütçe ile verilen 5.160,00 TL ek ödenek ile birlikte yılı ödenekleri 145.497.742,25 TL’ye ulaşmıştır. Bolu İl Özel İdaresinin sunulan mali tablolarına göre 2016 yılı Gelir ve Gider durumu aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1: 2016 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu Gelir Türü Tahmini Gerçekleşen Vergi Gelirleri 250.000,00 681.432,78 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 3.522.000,00 3.845.083,06 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Diğer Gelirler (Tahsisli ) 0,00 62.041.544,57 Diğer Gelirler 38.545.000,00 41.441.741,19 Diğer Miktar Değişim Gelirleri 0,00 147,00 TOPLAM Genel Gelir 42.810.600,00 108.009.679,21
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Tablo 2: 2016 Yılı Ödenekler Tablosu Bütçe ile Verilen Ödenek Önceki Yıldan Devreden Ödenekler Merkezi İdareden Aktarılan Ödenekler Ek Ödenek Net Bütçe Ödeneği Toplamı Bütçe Gideri Toplamı Sonraki Yıla Devreden Ödenek 42.810.600,00 35.575.279,74 61.951.862,51 5.160,00 145.497.742,25 93.979.499,82 46.390.123,99 Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleştirilmesi 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 6'ncı maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıştır. Bu fıkra hükmünce aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleşen bütçe büyüklükleri arasında çok büyük farklılıklar oluşmaktadır. Bütçe hazırlık aşamasında merkezi yönetim kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karşılığında ne kadar ödenek gönderileceği bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleştirilmektedir. Dolayısıyla il özel idarelerinin yılı bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleşmeleri arasında fark bulunmaktadır. Tablo 3: 2016 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu Gider Türü Bütçe Tahmini Gerçekleşen Gider Personel Giderleri 6.527.000,00 33.405.007,45 Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet Prim Gideri 830.500,00 844.811,09 Mal ve Hizmet Alım Gideri 13.982.731,00 19.156.219,40 Faiz Giderleri 0,00 0,00 Cari Transferler 7.546.705,00 5.898.672,52 Sermaye Giderleri 10.999.001,00 33.689.578,36 Sermaye Transferi 781.562,00 985.211,00 Yedek Ödenekler 2.143.101,00 0,00 TOPLAM 42.810.600,00 93.979.499,82
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 Kurumun 2016 yılı Faaliyet Gideri 143.544.036,23 TL, Faaliyet Geliri 178.416.970,85 TL olup, Gelir Fazlası 34.872.934,62 TL olarak gerçekleşmiştir. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Bolu İl Özel İdaresi mali işlemlerini 5018 sayılı Kanunla belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. 5018 sayılı Kanun’un 49'uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49'uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe işlemlerine, hesap planlarına ve işlemlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılacak belgelerin şekil ve türlerine ilişkin düzenlemenin mahalli idareler için İçişleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiştir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıştır. Bolu İl Özel İdaresinde mali işlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde İçişleri Bakanlığının sunduğu e-İçişleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve işlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleştirilmektedir. 2016 yılı denetimi kapsamında Bolu İl Özel İdaresi tarafından “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri • Geçici ve kesin mizan
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutanağı • Alınan çekler sayım tutanağı • Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı • Teminat mektupları sayım tutanağı • Değerli kağıtlar sayım tutanağı • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu • Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu • Faaliyet sonuçları tablosu • Taşınır Kesin Hesap Cetveli • Taşınır Hesabı İcmal Cetveli Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6
5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI
BULGU 1: Bolu İl Özel İdaresinin Mülkiyetinde Bulunan Taşınmazların Kamu
İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik Hükümlerine Göre Yapılması
Gereken Envanter ve Değerleme İşlemlerinin Tamamlanmaması ve İlgili Hesaplara
Kaydının Yapılmaması Nedeniyle Mali Tablolarda Taşınmazlarla İlgili Hesapların Doğru
Bilgi Sunamaması
Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait taşınmazların kaydına ve icmal
cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslarla ilgili olarak 13.09.2006 tarih ve
2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına
İlişkin Yönetmelik çıkarılmıştır. 01.01.2006 tarihinden itibaren geçerli olan bu yönetmelik
02.10.2006 tarih ve 26307 nolu Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Ancak 2006 yılından 2014 yılına kadar geçen sürede yönetmelikte öngörülen kamu
idarelerinin mülkiyetinde bulunan taşınmazların miktar ve cins olarak kayıt altına alınması ile
ilgili işlemler tamamlanamamıştır. Ayrıca kayıt altına alınan taşınmazların sadece bir kısmı
ilgili varlık hesaplarında kayıt altına alındığından kamu idareleri mali tablolarının taşınmazlar
hakkında tam ve doğru bilgi sunması da sağlanamamıştır.
Bu durum nedeniyle Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmeliğin
bazı maddeleri 03.06.2014 tarih 2014/6455 sayılı BKK ile değiştirilmiştir.
Buna göre Yönetmeliğin değişik 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “taşınmaz kayıt
ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan
yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi
amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır.” hükmü getirilmiştir.
Yine söz konusu 5’inci maddeye getirilen ek ikinci fıkrada da kayıt işlemlerinde esas
alınacak değerleme kriterleri belirlenmiştir. Buna göre tapuda kayıtlı taşınmazlardan maliyeti
belirli olanların maliyet bedeli, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin rayiç değeri, bu iki değeri
belli olmayanlar ile fıkrada sayılan diğer taşınmazların ise iz bedeli üzerinden kayıtlara alınması
gerekmektedir.
Taşınmaz kayıtları bu şekilde yapıldıktan sonra bu kayıtlar muhasebe birimlerine
gönderilerek ilgili varlık hesaplarına kaydedilmesi sağlanacaktır. Nitekim Mahalli İdareler
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7
Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 187nci maddesinde maddi duran varlıkların hesaba
alınması ile ilgili işlemler ayrıntılı olarak açıklanmıştır.
Kamu idarelerince taşınmazların envanterinin yapılmasına tüm taşınmazların tespiti ile
başlanması gerekmektedir. Ancak taşınmazın tapudaki kayıtları ile mevcut kullanım şeklinde
farklılıklar olabilmektedir. Örneğin tapuda arsa olarak kayıtlı bir taşınmazın üzerine okul inşa
edildiği halde kayıtlara bu durum yansımamış olabilmektedir. Tapu kayıtları ile mevcut
kullanım şekillerinin uyumlu hale getirilmesi işlemi cins tashihi olarak nitelendirilmekte olup,
bu işlem kamu idarelerinin başvurusu üzerine tapu idarelerince gerçekleştirilmektedir. Ancak
burada imar ve iskân izni ile ilgili sorunların yanı sıra ciddi bir harç bedeli ödenmesi durumu
ortaya çıkmaktadır. Harç bedeli ödenmesi konusunda kamuya bu kapsamda bir muafiyet
sağlanmadığı için de bu zorunluluklar yerine getirilememektedir.
Bu konudaki sorunun çözülebilmesi için yönetmeliğin “Cins Tashihlerinin Yapılması”
başlıklı 10. maddesinin 1’inci fıkrasında aynen “Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde,
yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu
kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara
alınır.” hükmü getirilmiştir. Bu hükümle cins tashihi işlemleri tapu kayıtlarından bağımsız hale
getirilmiş ve taşınmazların kamu idarelerince mevcut kullanım şekliyle kaydının yapılarak mali
tablolarda gösterilmesine öncelik verilmiştir. Böylece kamu idarelerinin tapu kayıtları
bakımından cins tashihi ile ilgili işlemleri daha sonra yapmalarına olanak sağlanmıştır.
Kamu taşınmazlarının kayda alınmasıyla ilgili kriterler bu şekilde olmakla birlikte
yönetmelik değişikliğinin yürürlüğe girdiği 19.06.2014 ile tüm işlemlerin yerine getirilmesi için
tanınan süre olan 31.12.2016 tarihine kadar olan geçiş sürecinde de idarelere yapılması gereken
bazı görevler verilmiştir.
Buna göre söz konusu Yönetmeliğin “Mevcut Taşınmazların Kaydına İlişkin İşlemler”
başlıklı Geçici 1’inci maddesi ile mevcut taşınmazların kaydında esas alınacak değerlerle ilgili
geçici düzenlemeler yapılmıştır. Yapılan düzenlemede;
“(1) Yönetmeliğin 5’inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç
değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler üzerinden
kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde kayıtlara
alınır:
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/09/2014 tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydedilir. b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan 01/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapar. (2)Yönetmeliğin 5’inci maddesine göre yapılması gereken işlemler 31/12/2016 tarihine kadar tamamlanır.” denilmektedir. Düzenleme ile ilgili ayrıntılı açıklamaya Muhasebat Genel Müdürlüğünün 25.07.2014 ve 16.09.2014 tarihinde yayınlanan Taşınmaz Envanteri konulu genel yazılarında yer verilse de birçok kamu idaresi tarafından 01.10.2014 tarihi itibariyle yapılması gereken işlemler yapılamamıştır. Sonuçta kamu idarelerince 31.12.2016 tarihine kadar tüm taşınmazların tespiti, mevcut kullanım şekliyle kayda alınması, maliyet, rayiç ya da iz bedellerinin tespiti ile muhasebe birimlerince ilgili varlık hesaplarına kayıt ve güncelleme işlemlerinin tamamlanması gerekmekte iken 17.03.2017 tarih ve 30010 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 06.02.2017 tarih ve 2017/9854 nolu Bakanlar Kurulu Kararı ile mezkûr yönetmeliğin geçici 1’inci maddesinin 2’inci fıkrasında yer alan 31.12.2016 ibaresi 31.12.2017 şeklinde değiştirilmiş ve 01.01.2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir. Söz konusu madde metni “(2) Yönetmeliğin 5nci maddesine göre yapılması gereken işlemler 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanır.” şeklinde olup, ek süre yönetmeliğin sadece 5’inci maddesinde yer alan taşınmazların değer tespiti ile ilgili işlemler için verildiğinden taşınmazların mevcut kullanım şekliyle kayda alınması ve varlık hesaplarına kaydedilmesinin tamamlanmış olması gerekmektedir. Yukarıda açıklanan Yönetmelik hükümleri uyarınca Bolu İl Özel idaresinde taşınmaz kayıtlarıyla ilgili olarak e-içişleri taşınmaz modülüne kayıt yapıldığı ancak parasal değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarının henüz girilmediği, envanter çalışmalarının devam ettiği tespit edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 Bu tespitler ışığında Bolu İl Özel İdaresine ait taşınmazların envanterinin tamamlanmadığı, mevcut kullanım şekli ile ilgili cetvellere kaydının ve ilgili varlık ilgili ilgili varlık hesaplarında gösterilmesinin sağlanmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda kamu idaresinin 2016 yılı kesin mizan ve bilançosunda yer alan 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252-Binalar Hesabı, 257- Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 500- Net Değer Hesabında yer alan tutarlarla ilgili hatalı durum devam etmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Bolu İl Özel İdaresine ait taşınmaz envanterinin e-icisleri taşınmaz modülüne kaydı yapılmış olup muhasebeleştirme işlemi sistem üzerinden yapılmaktadır. Mevcut kayıtların muhasebeleştirilmesinde sistemsel hatanın devam etmekte olup hatanın giderilmesi sonucunda muhasebe işlemleri tamamlanacaktır.Konu ile ilgili sistemsel hatalar İçişleri Bakanlığı Bilgi İşlem Daire Başkanlığına bildirilmiştir.” denmektedir. Sonuç olarak Bulguda belirtilen hususlarla ilgili olarak taşınmaz envanterinin e-icisleri taşınmaz modülüne kaydının yapıldığı, muhasebeleştirme işleminin bu sistem üzerinden yapıldığını ancak mevcut kayıtların muhasebeleştirilmesinde sistemsel bir hatanın olduğu ve hatanın giderilmesi sonucunda muhasebe işlemlerinin tamamlanacağı belirtilmiştir. Ancak 2016 mali tablolarında 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252-Binalar Hesabı, 257- Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 500- Net Değer Hesabında yer alan tutarlarla ilgili hatalı durum devam etmektedir. BULGU 2: Bolu İl Özel İdaresince Diğer Kamu İdarelerine Tahsis Edilen veya Diğer Kamu İdarelerince Tahsisli Kullandırılan Taşınnmazlarla İlgili Tahsis İşlemlerinin Muhasebeleştirilmemesi Bolu İl Özel İdaresinin mülkiyetinde olmakla birlikte diğer kamu kurumlarına veya diğer kamu idarelerinin mülkiyetinde olmakla birlikte il özel idaresine tahsis işlemine konu olan taşınmazlara ilişkin muhasebe kayıtlarının yapılmadığı ve mali tabloların söz konusu varlıklara ilişkin doğru ve güvenilir bilgi sunmadığı görülmüştür. 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 64/d maddesi uyarınca İl Özel İdareleri kendilerine ait taşınmaz malları asli görev ve hizmetlerinde kullanmak ve süresi 25 yılı geçmemek üzere diğer kamu kurum ve kuruluşlara tahsis edebilir. Diğer taraftan kamu kurum ve kuruluşları tarafından görev alanına giren işlerde kullanılmak üzere İl Özel İdarelerine de taşınmaz tahsisi yapılabilir. Bu meyanda tahsis edilen veya tahsisli kullanılan taşınmazların
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 mali tablolarda görünmesini teminen gerekli muhasebe kayıtların yapılması gerekmektedir. Nitekim, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 130 ve 132 nci maddeleri ile Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 188-189-190-191-192nci maddelerinde tahsis edilen taşınmazların niteliklerine göre, 250-Arazi ve Arsalar Hesabı 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı veya 252-Binalar Hesabında izleneceği belirtilmiştir. Bu amaçla Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planında yardımcı hesaplar belirlenmiş ve tesis edilen 02-Kamu İdaresinin Tahsis Ettiği Taşınmazlar, 03 Tahsisli Kullanılan Taşınmazlar yardımcı hesaplarında kamu idaresince takip edileceği hükmüne yer verilmiştir. Bolu İl Özel İdaresinin muhasebe kayıtlarında 250-Arazi ve Arsalar Hesabı,251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı,252- Binalar Hesabında 02 ve 03 kodlu yardımcı hesaplar kullanılmamış olduğundan Tahsisli Taşınmazlar hakkında doğru ve güvenilir bilgi alınamamaktadır. Tablo 4: Tahsisli Taşınmazlar Tablosu Sıra no Tahsisli taşınmaz Yüzölçümü Tahsis edilen kurum Tahsis edildiği tarih Mevki-ada-parsel Tahsis amacı 1 100.yıl ortaokulu 1.550.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 28.01.19 80 Karamanlı/492/141 Eğitim amaçlı 2 50.Yıl İlköğretim Okulu 3.415.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 10.10.19 69 Tabaklar/804/1 Eğitim amaçlı 3 60. Yıl ilköğretim okulu 5.388.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 22.07.19 83 Çıkınlar/659/21 Eğitim amaçlı 4 Abant ilköğretim okulu 1.920.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 07.06.19 68 Akpınar/170/93 Eğitim amaçlı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 5 Adakınık cumhuriyet ilk ögretim okulu 1.475.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 17.06.20 13 Dörtdivan/0/592 Eğitim amaçlı 6 Afet koord. Merk. Umke 3.750.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 06.09.20 12 Karaköy/0/263 Eğitim amaçlı 7 Aile toplum merkezi(semerka nt mah.) 575.00 m2 Sağlık Bakanlığı 28.06.20 13 Semerkant/779/169 Sağlık amaçlı 8 Anaokulu yeri 6.323.58 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 04.09.20 12 …/2054/1 Eğitim amaçlı 9 Atatürk ilköğretim okulu 7.210.77 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 18.06.20 13 Seben/154/2 Eğitim amaçlı 10 Atatürk ilköğretim okulu 3.412.71 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 29.04.19 75 Mengen/36/2 Eğitim amaçlı 11 Atatürk ilköğretim okulu 13.609.55 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 18.06.20 13 Seben/184/24 Eğitim amaçlı 12 B. B. İlkokulu ve h.tokadi imam hatip 2.438.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 03.03.19 93 Karamanlı/464/199 Eğitim amaçlı 13 Boluspor lisesi 3.266.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 16.04.19 72 Karamanlı/465/200 Eğitim amaçlı 14 Canip baysal ilk ve ortaokulu 4.023.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 17.12.19 98 Aşağısoku/0/1678 Eğitim amaçlı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 15 Canip baysal lisesi 2.218.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 13.09.19 96 Karamanlı/466/15 Eğitim amaçlı 16 Cumhuriyet İlköğretim Okulu 4.441.07 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 29.04.19 75 Mengen/9/19 Eğitim amaçlı 17 Çakmaklar ilkokulu 1.025.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 27.07.20 12 Çakmaklar/0/491 Eğitim amaçlı 18 Çivril ilkokulu 2.775.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 27.07.20 12 Civril/0/657 Eğitim amaçlı 19 Dadiç ilkokulu 910.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 27.07.20 12 Ovadüzü/0/679 Eğitim amaçlı 20 Dağkent kıroğlu ilköğretim okulu 7.935.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 11.07.20 02 Paşaköy/0/3349 Eğitim amaçlı 21 Deveciler İlköğretim okulu 2.831.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 18.04.20 12 Deveciler/0/708 Eğitim amaçlı 22 Dumlupınar ilkokulu 2.634.30 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 25.10.19 88 Hızırfakı/201/7 Eğitim amaçlı 23 Dumlupınar ilkokulu 4.292.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 10.03.19 88 Hızırfakı/200/1 Eğitim amaçlı 24 Fizik ted. Hast. İnşaatı 26.315.00 m2 İzzet Baysal Vakfı 28.05.20 07 Karacasu/0/1179 Sağlık amaçlı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 25 Göynük egemenlik i.ö.o. 2.405,10 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 10.09.19 90 Göynük/24/7 Eğitim amaçlı 26 Hacetler köyü ilkokulu 625.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 18.04.20 12 Dörtdivan/0/506 Eğitim amaçlı 27 Halk eğitim binası 344.48 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 24.11.19 93 Mudurnu/59/13 Eğitim amaçlı 28 Dörtdivan İlköğretim okulu 3.061.26 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 05.04.19 79 Dörtdivan/0/1782 Eğitim amaçlı 29 İnkilap İlköğretim okulu 612.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 31.08.19 67 Semerkant/291/113 Eğitim amaçlı 30 Karaağaç ilkokulu 1.355.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 27.07.20 12 Karaağaç/0/497 Eğitim amaçlı 31 Kılıçarslan ilkokulu 1.720.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 27.07.20 12 Kılıçarslan/8/591 Eğitim amaçlı 32 Kız meslek lisesi 2.337.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 12.10.19 83 Akpınar/170/130 Eğitim amaçlı 33 Kreş ve çocuk yuvası ve bahçesi 2.147.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 09.06.20 08 Mudurnu/247/52 Eğitim amaçlı 34 Kültür ilköğretim okulu 448.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 16.01.19 75 İhsaniye/326/9 Eğitim amaçlı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 35 Milli egemenlik ilköğretim okulu 3.663.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 06.01.19 83 İhsaniye/788/624 Eğitim amaçlı 36 Mudurnu sırçalı okul arsası 2.336.88 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 23.08.20 01 Mudurnu/155/2 Eğitim amaçlı 37 Özürlüler okulu bahçesi 1.850.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 07.05.20 01 Civril/0/223 Eğitim amaçlı 38 Sakarya ilköğretim okulu 4.760.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 02.12.19 59 Tabaklar/317/56 Eğitim amaçlı 39 Salıbeyler ilkokulu 8.730.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 27.07.20 12 Salıbeyler/0/120 Eğitim amaçlı 40 Sarıcalar ilkokulu 5.535.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 27.07.20 12 Sarıcalar/0/308 Eğitim amaçlı 41 Seviller ilköğretim okulu 11.111.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 26.03.19 97 Seviller/1065/1 Eğitim amaçlı 42 Şehit abdulkadir çıraklık eğitim merkezi 1.710.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 20.06.19 79 Akpınar/170/124 Eğitim amaçlı 43 Kargir okul ve lojman 1.759.41 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 11.09.20 07 Mudurnu/102/21 Eğitim amaçlı 44 Taşkesti İlköğretim Tesisi 6.948.15 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 22.01.20 10 Mudurnu/118/1 Eğitim amaçlı
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 45 Yeniçağa şair dertli ilköğretim 315.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 15.10.19 91 Yeniçağa/0/580 Eğitim amaçlı 46 Yeniçağa yaşar çelik ilköğretim okulu 430.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 15.10.19 91 Yeniçağa/0/605 Eğitim amaçlı 47 Yukarı soku ilköğretim okulu 1.710.00 m2 Milli Eğitim Bakanlığı 27.07.20 12 Yukarısoku/0/1060 Eğitim amaçlı 48 Abant jandarma karakolu 4.230.00 m2 Jandarma Genel Kmt. 28.03.19 55 Mudurnu/0/0 Sosyal amaçlı 49 Akkayalar mesire alanı 42.418.00 m2 Milli Emlak Genel Md. 08.08.20 06 Çepni/0/1406 Turizm amaçlı 50 Beşkavaklar lojman 9.598.00 m2 Milli Emlak Genel Md. 30.09.19 80 Beşkavaklar/111/2 67 Sosyal amaçlı 52 Taşyayla göleti işletme ve bakım binası 2.612.00 m2 Orman Bölge Md. 10.08.20 07 Seben/0/0 Turizm amaçlı 53 112 acil binası 2.050.00 m2 Milli Emlak Genel Md. 07.12.20 12 Çıkınlar/1647/1 Sağlık amaçlı Kamu idaresi cevabında; “Bolu İl Özel İdaresince diğer kamu idarelerine tahsis edilen veya diğer kamu idarelerinin mülkiyetinde olup İl Özel İdaresine tahsisli kullandırılan taşınmazlarla ilgili tahsis işlemlerinin muhasebeleştirilmemesi e-icişleri taşınmaz modülündeki
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 hata nedeniyle yapılamamakta olup, İçişleri Bakanlığı Bilgi İşlem Daire Başkanlığınca hatanın düzeltilmesi durumunda bulgu doğrultusunda işlem yapılacaktır.” denmektedir. Sonuç olarak İl Özel İdaresine tahsisli kullandırılan taşınmazlarla ilgili tahsis işlemlerinin muhasebeleştirilmemesi e-icişleri taşınmaz modülündeki hata nedeniyle yapılamadığı belirtilerek İçişleri Bakanlığı Bilgi İşlem Daire Başkanlığınca hatanın düzeltilmesi durumunda bulgu doğrultusunda işlem yapılacağı bildirilmiştir. Ancak Bolu İl Özel İdaresinin 2016 yılı mali tablolarında 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252- Binalar Hesabında hesaplar ile ilgili hata devam etmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Bolu İl Özel İdaresi 2016 yılına ilişkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: Kaynak Sularının İl Özel İdaresince Kiraya Verilip Elde Edilen Gelirin % 15’i Nispetinde Köy Tüzel Kişiligine Pay Verilmesi Düzenlemesine Uyulmaması 167 sayılı Sular Kanununun 4'üncü maddesi gereğince bedel alınmasını öngören su kullanım düzenlemesinde aynen “… ile sulama, kullanma ve işlenerek veya doğal haliyle içme suyu olarak satılmak üzere çıkarılan yeraltı suları, Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerdeki kaynak suları Hazinenin özel mülkiyetinde veya Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerdeki kaynak suları(mazbut vakıflara ait sular hariç), 2886 sayılı Kanun hükümlerine uyularak il özel idarelerince kiraya verilir. Tahsil edilen kira gelirinden; yer altı veya kaynak suyunun çıktığı yer, köy sınırları içinde ise o yerdeki köy tüzel kişiliğine %15, belediye sınırları içinde ise ilgili belediyeye % 25 oranında pay verilir.” Denilmektedir. Bolu Merkez Gövem Köyü sınırlarına yakın bölgedeki yaklaşık 160 adet villanın ihtiyaç duyduğu kaynak suyunun bila bedel veya bağış suretiyle Gövem Köyü Muhtarlığı tarafından karşılandığı tespit edilmiştir. Oysa 167 sayılı Sular Kanununun 4. Maddesi gereğince söz konusu 160 adet villaya kaynak suyunun Bolu İl Özel İdaresince kiraya verilmesi ve tahsil edilen kira gelirinden elde edilen tutarın %15’ilgili köy tüzel kişiliğine aktarılması gereklidir. Kamu idaresi cevabında; “Kaynak Sularının İl Özel İdaresince Kiraya Verilip Elde Edilen Gelirin % 15’i Nispetinde Köy Tüzel Kişiliğine Pay Verilmesi Düzenlemesine Uyulmaması hususu ile ilgili olarak; 3202 Sayılı Köye Yönelik Hizmetler Hakkında Kanunun 2. Maddesi (e) bendinde belirtilen; ‘’Köy ve bağlı yerleşme birimlerine, askeri garnizonlara sağlıklı, yeterli içme suyu ve kullanma suyu tesislerini yapmak, geliştirmek ve yapımına destek olmak, sondaj kuyuları açmak, bu maksatla umuma ait sular ile kanunlarla köye ve köylüye devir ve tahsis edilmiş veya köyün veya köylerin eskiden beri intifaında bulunmuş olan suları; köylerin ve bağlı yerleşme birimlerinin, askeri garnizonların ihtiyacına göre tevzi etmek, kısmen veya tamamen başka köye, köylere, bağlı yerleşme birimlerine, askeri garnizonlara tahsis etmek ve tahsis şeklini değiştirmek’’ hizmetlerini yapma görevi, aynı kanunun Ek 2. maddesinin; “Bu Kanunda belirtilen hizmetler, İstanbul ve Kocaeli illeri dışında il özel idarelerince, İstanbul ve Kocaeli
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 illerinde ise il sınırları dâhilinde yapılmak üzere büyükşehir belediyelerince yerine getirilir.” hükmü ile İl Özel İdarelerine verilmiştir. Bu kapsamda; mülga Köy İşleri Bakanlığı Yol Su Elektrik İşleri Genel Müdürlüğü 5. Bölge Müdürlüğü İçmesuyu Tahsis ve Tevzii Komisyonun 1971/21 sayılı Kararı gereğince; Gövem Köyüne içme suyu tahsisi Bolu İl Özel İdaresince gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, Bolu İl Özel İdaresi İl Genel Meclisinin 10.03.2015 tarih ve 295 sayılı kararı ve Valilik Makamı Onayı ile çıkarılan, Bolu İl Özel İdaresi İçme Suları Yönetmeliğinin 13. maddesinin Üçüncü Bendinde; ‘’Hizmete sunulan içme suyu tesislerinin yapılış amacına uygun olarak işletilmesi ve korunmasından ilgili köy muhtarlıkları sorumludur.’’, Aynı Yönetmeliğin17. Maddesinde; ‘’ 1- Yapımı tamamlanarak muhtarlıklara devir edilen içme suyu tesislerinden, önce tesisin projesinde yar alan üniteler faydalanır. Projesi dışında, tesisten faydalanmak amacıyla ünite ilavesi yapılamaz. Ancak zorunluluk hallerinde ve teknik olarak uygun bulunması durumunda proje kapsamının genişletilmesi veya daraltılmasına karar vermeye İl Özel İdaresi ve ilgili Köylere Hizmet Götürme Birlikleri yetkilidir. 2- Etkili alan içerisinde bulunmayan ve ünite oluşturmamış hane veya hanelere içme suyu verilmesi köy tüzel kişiliğinin yetkisinde olup, Köy İhtiyar Heyeti kararı ile bu tür yerleşim yerlerine su verilebilecektir.’’ hükmü gereği; bahse konu 160 adet villaya sağlanan kaynak suyu bedelinin tahsili için, Bolu İl Özel İdaresi Su ve Kanal Hizmetleri Müdürlüğü ve Gövem Köyü Muhtarlığına talimat verilerek konuyla ilgili çalışmalar başlatılmış olup çalışmalar henüz sonuçlanmamıştır. Konu takip edilerek gerekli işlemler yapılacaktır.” denmektedir. Sonuç olarak konuyla ilgi çalışmaların başlatılması nedeniyle kamu idaresiyle mutabakat sağlanmıştır. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 BULGU 2: 5302 Sayılı Kanunun 6’ncı Maddesi Kapsamındaki Yatırımlar İçin Merkezi İdare Tarafından Aktarılan ve Başka Amaçlarla Kullanılamayacak Olan Ödenek Karşılığı Kaynağın, Bolu İl Özel İdaresi Tarafından Tahsis Amacı Dışında İl Özel İdaresi Bütçesi Ödenekleri İle Karşılanması Gereken Faaliyetler İçin Kullanılması ve Bu Ödeneklere İlişkin Nakit ile Kısa Vadeli Diğer Yükümlülükler Karşılığı Nakdin Banka Hesaplarında Bulunmaması 5302 sayılı Kanun'un 6’ncı maddesinde ; (Ek fıkra: 3/7/2005-5393/85 md.; Değişik ikinci fıkra: 24/7/2008-5793/42 md.) Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları; yapım, bakım ve onarım işleri, devlet ve il yolları, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon, enerji nakil hattı, sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskan, gençlik ve spor gibi hizmetlere ilişkin yatırımlar ile bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının görev alanına giren diğer yatırımları, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilir. Aktarma işlemi ilgili bakanın onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. İş, il özel idaresinin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. İl özel idareleri de bütçe imkanları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçesinden ödenek aktarabilir. Bu fıkraya göre, bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları tarafından aktarılacak ödenekler ile gerçekleştirilecek yatırımlar, birinci fıkrada öngörülen görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın bütün il sınırları içinde yapılabilir.” hükmü yer almaktadır. Bu kapsamda Bolu İl Özel İdaresine 5302 sayılı kanunun 6’ıncı maddesi kapsamında Bakanlıklar ve diğer merkezi yönetim kuruluşları tarafından aşağıdaki tabloda ayrıntısı görüleceği üzere toplam 95.067.558,34 lira ödenek gönderildiği bunun 51.432.946,14 lirasının harcandığı toplam 43.634.612,20 lirasının ise 2017 yılı bütçesine devredildiği görülmektedir. Bu kapsamda kurumun yıl sonu emanet hesapları toplamı olan 10.753.682 lira ile birlikte merkezi yönetim kuruluşlarınca aktarılan ve ertesi yıla devreden toplam 43.634.612,20 liranın toplamı olan 54.388.294,20 lira kadar bankada mevcudu olması gerekirken 31.12.2016 itibariyle Bolu İl Özel İdaresinin Banka mevcudunun 36.148.392,91 lira olduğu görülmektedir. Bu durumda bakanlıklar ve diğer merkezi yönetim kuruluşları tarafından gönderilen ödeneklerden toplam 18.239.901,29 lirasının nakit karşılığının olmadığı anlaşılmaktadır. Bu rakama Milli Eğitim Müdürlüğünün özel idare bütçesinden ayrılıp kullanılmayan ödenek devir
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20
kalanı olan 2.758.940,03 liranın eklenerek 971.734,83 lira ola toplam kurum alacaklarının
düşülmesi durumunda genel toplam nakit açığının 20.027.106,49 liraya ulaşmakta bu durum
kurumu borç yükü altına sokmaktadır.
Tablo 5: Devreden Ödenek Karşılığı Eksik Nakit Tablosu
KURUM ADI TOPLAM
ÖDENEK HARCANAN KALAN
MALİ HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ 0,00
İL AFET VE ACİL DURUM MÜDÜRLÜĞÜ 6.561,46 96,36 6.465,10
İNSAN KAYNAKLARI VE EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ 20.094.653,04 17.943.439,04 2.151.214,00
MUHTAR ÜCRETLERİ 9.725.677,39 9.028.247,63 697.429,76
İMAR VE KENTSEL İYİLEŞTİRME MÜDÜRLÜĞÜ 62.953,34 11.653,04 51.300,30
PLAN PROJE YATIRIM VE İNŞAAT
MÜDOÜRLÜĞÜ 1.941.680,78 1.017.109,36 924.571,42
MİLLİ EĞİTİM MÜDÜRLÜĞÜ 40.243.904,56 11.286.677,21 28.957.227,35
KÜLTÜR VE TURİZM MÜDÜRLÜĞÜ 554.629,53 11.800,00 542.829,53
SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ 2.325.282,40 439.958,75 1.885.323,65
JANDARMA KOMUTANLIĞI 1.848.667,28 134.277,51 1.714.389,77
EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ 705.667,83 251.930,00 453.737,83
GIDA TARIM VE HAYVANCILIK MÜDÜRLÜĞÜ 10.675,72 0,00 10.675,72
AİLE VE SOSYAL POLİTİKALAR MÜDÜRLÜĞÜ 1.905.091,04 97.009,90 1.808.081,14
TARIMSAL HİZMETLER MÜDÜRLÜĞÜ 0,00 0,00 0,00
DESTEK HİZMETLERİ MÜDÜRLÜĞÜ 1.755.887,21 1.701.644,89 54.242,32
YOL VE ULAŞIM HİZMETLERİ MÜDÜRLÜĞÜ 11.206.926,10 8.045.542,47 3.161.383,63
SU VE KANAL HİZMETLERİ MÜDÜRLÜĞÜ 2.679.300,66 1.466.985,21 1.212.315,45
TOPLAM 95.067.558,34 51.436.371,37 43.631.186,97
20.995.416,09
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 TAHSİSLİ ÖDENEK (Bakanlıklar) 43.631.186,97 EMANET HESAPLARI TOPLAMI 10.753.682,00 TOPLAM 54.384.868,97 BANKA MEVCUDU 36.148.392,91 BAKANLIK ÖDENEĞİ VE NAKİT ARASINDAKİ FARK 18.236.476,06 MİLLİ EĞİTİM MÜD. VE DİĞER (05) (Özel İdare Ödenek Devir Kalanı) 2.758.940,03 ÖDENEK VE NAKİT ARASINDAKİ FARK -20.995.416,09 KURUM ALACAKLARI (Avans ve Krediler, Depozito) 971.734,83 GENEL TOPLAM -20.023.681,26 Kamu idaresi cevabında; “Bolu İl Özel İdaresinde, 2014 yılı öncesinde İdare tarafından teklif edilen gider bütçelerinin karar organınca arttırılmasından dolayı nakit açığı meydana gelmiştir. Ancak, 2014 yılı itibariyle ilgili birimler konu ile ilgili olarak uyarılmış, alınan tedbirlerle ( Örn: 2014 Yılında; Gider Bütçesi: 33.358.000,00 TL. Gerçekleşen Öz Gelir: 36.578.009,73 TL., 2015 Yılında; Gider Bütçesi: 40.644.700,00 TL. Gerçekleşen Öz Gelir: 42.086.859,74 TL. , 2016 Yılında; Gider Bütçesi: 42.810.600,00 TL. Gerçekleşen Öz Gelir: 45.890.042,18 TL.) son yıllarda bütçe fazlası verilmeye başlanmış olup açığın yavaş yavaş kapandığı görülmektedir. 2014 Yılı denetimlerinde 26.967.748,00 TL. olan nakit açığı alınan tedbirlerle 2016 Yılında 20.023.678,00 TL’ye gerilemiştir. Bu konuda gerekli hassasiyet gösterilerek bulgu doğrultusunda çalışmalara devam edilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak Bulguda belirtilen hususlarla ilgili olarak kurum tarafından gerekli tedbirlerin alındığını ve son yıllarda bütçe fazlası verilmeye başlanmış olup açığın yavaş yavaş kapandığı belirtilmiştir. Söz konusu hususlarda kurumla mutakabat sağlanmakla birlikte, bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 3: Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ve Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının Bilançoda Birlikte Yer Alması Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 59- Dönem faaliyet sonuçları hesap grubunu açıklayan 360’ıncı maddesinde;
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 “(1) Bu hesap grubu, dönem olumlu veya olumsuz faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılır. (2) Dönem faaliyet sonuçları sonucun olumlu veya olumsuz olmasına göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-)” denilerek dönem sonunda faaliyet sonuçlarının olumlu veya olumsuz olabileceğine, niteliğine göre de faaliyet sonucunun ilgili hesaba kaydedileceğine açıklık getirilmiştir. Ancak Bolu İl Özel İdaresi 2016 yılı Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosu incelendiğinde, kurumun birimleri arasında yer alan İlçe Özel İdare Müdürlüklerinde gerçekleşen olumsuz faaliyet sonucu ile İl Özel İdaresinde gerçekleşen olumlu faaliyet sonucunun karşılıklı mahsubu gerçekleştirilmeden hem 590- Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı hem de 591- Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı ile bilançoya yansıtıldığı görülmüştür. Bir idarenin faaliyetlerinden kaynaklanan sonucun aynı anda hem olumlu hem de olumsuz olarak gerçekleşmesi mümkün olamayacağından, Bolu İl Özel İdaresi 2016 yılı Bilançosunda 590- Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ve 591- Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabının bir arada gösterilmesinin yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında;” Bolu İl Özel İdaresi 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ve 591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarına ait tutarın raporlarda birlikte gözükmesi e-icisleri programı ile alakalı olup, konu ile ilgili olarak düzeltme yapılması İçişleri Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığına bildirilmiştir.” denmektedir. Sonuç olarak Kamu İdaresi cevabında; konunun e-içişleri programı ile ilgili olduğu ve düzeltilmesi için yazı yazıldığı bildirilmektedir. Bu durumda 2016 yılı mali tablolarında 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ile 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 49'uncu ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 48‟inci maddeleri uyarınca mahalli idarelerde hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde hazırlanmasına temel olacak şekilde çıkarılması amacına yönelik olarak Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği İçişleri Bakanlığınca çıkarılmıştır. Bu yönetmelik kapsamında yapılacak işlem ve kayıtlar bilgi teknolojilerinden yararlanarak hazırlanan programlar ile yapılmaktadır. İl özel idarelerinin kullanması amacıyla İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan e-içişleri sistemi Bütçe ve Muhasebe Modülü ile kayıt ve işlemler yapılmaktadır. Ancak sistem devreye girdiği 2009 yılından bu yana ihtiyaçları karşılayacak ölçüde geliştirilememiştir. Bulgu konusu hususla birlikte raporun diğer maddelerinde yer alan mali tablolarla ilgili hataların bu sistemden kaynaklandığı idarelerce belirtilmekle birlikte sorun aktarma ve giderme konusunda il özel idarelerinin vesayet kuruluşu olan İçişleri Bakanlığınca yeteri kadar dikkate alınmadığı anlaşılmaktadır BULGU 4: 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanununun 18’nci Maddesinin Beşinci Fıkrasında Yer Alan Hüküm Gereği İl Genel Meclisinin Belirleyeceği Esaslara Uygun Olarak Köylere Hizmet Götürme Birliklerinin Sunacağı Yatırım Planı, Yıllık Çalışma Programı ve Uygulama Projelerine Bağlı İşler Yerine İhtiyaç, Yardım Gibi Genel İfadelerle veya Bazı Kurumların Bütçelerinden Karşılanmayan İhtiyaçları İçin Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Ödenek Aktarılması 5355 sayılı Kanun'un 18’inci maddesinin 5’inci fıkrasında; “İl özel idaresi bütçe gelirlerinin ne kadarının köylere hizmet götürme birliklerine aktarılacağı, köylere hizmet götürme birliklerinin sunacağı yatırım plânı, yıllık çalışma programı ve uygulama projelerine göre il genel meclisince kararlaştırılır.” hükmü yer almaktadır. Bu ödenek aktarımları 5302 sayılı Kanun'un giderlerle ilgili 43’üncü maddesinin (e) fıkrasında belirtildiği üzere “İl genel meclisince belirlenecek ilkeler çerçevesinde köylere veya köylerin aralarında kurdukları birliklere yapılacak yardımlar” olarak açıklanan ve il özel idaresi bütçelerine konulan ödeneklerden yapılan aktarmalardır. Ancak bu nitelikteki ödenek aktarımlarının ilkelerinin belirlenmesi ve bu esaslar çerçevesinde Köylere Hizmet Götürme Birliklerince il özel idaresine yatırım planı, yıllık çalışma programı ve uygulama projelerinin sunulması gerekmektedir. Ancak bu çerçevede proje bazında ödenek aktarımı yapılabilecektir. Bu nedenle KHGB’lerine bu kapsamda yapılan aktarmaların protokollerinde genel ifadeler
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 kullanılması ve “ihtiyaç” vb. gibi gerekçelerle aktarma işlemine dayanak oluşturulması yerine, somut projelerin belirtilmesi gerekmektedir. Bolu İl Özel İdaresi bütçesinden 5355 sayılı Kanunun 18’inci maddesinin beşinci fıkrası hükmüne uygun olmayan 3.062.741 TL tutarında aktarmalar yapılmış olup, bunlar aşağıdaki listede yer almaktadır. Tablo 6: Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Yapılan Aktarmalar Tablosu Tarih Yevmiye Numarası Aktarılan Birlik Tutarı (KDV DAHİL) Finans Tipi Açıklaması 27.07.2016 3689 Merkez İl ve Köylere Hizmet Götürme Birliği 50,000.00 5 Merkez İlçe Köylerinin Muhtelif İşlerinde Kullanılmak Üzere. 31.10.2016 5332 Merkez İl ve Köylere Hizmet Götürme Birliği 200,000.00 5 Merkez İlçe Köylerinin Muhtelif İşlerinde Kullanılmak Üzere. 28.04.2016 1989 Dörtdivan Köylere Hizmet Götürme Birliği 30,000.00 5 Dörtdivan İlçe Köylerinin Muhtelif İşlerinde Kullanılmak Üzere. 29.06.2016 3179 Gerede Köylere Hizmet Götürme Birliği 450,000.00 5 Gerede İlçe Köylerinin Muhtelif İşlerinde Kullanılmak Üzere.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 25 31.10.2016 5329 Gerede Köylere Hizmet Götürme Birliği 30,200.00 5 Gerede İlçe Köylerinin Muhtelif İşlerinde Kullanılmak Üzere. 04.05.2016 2146 Göynük Köylere Hizmet Götürme Birliği 15,000.00 5 Kaymakam Lojmanına Demirbaş Eşya Alımı için. 06.06.2016 2725 Göynük Köylere Hizmet Götürme Birliği 300,000.00 5 Göynük İlçe Köylerinin Muhtelif İşlerinde Kullanılmak Üzere. 26.08.2016 4191 Göynük Köylere Hizmet Götürme Birliği 300,000.00 5 Göynük İlçe Köylerinin Muhtelif İşlerinde Kullanılmak Üzere. 14.11.2016 5592 Göynük Köylere Hizmet Götürme Birliği 331,046.00 5 Göynük İlçe Köylerinin Muhtelif İşlerinde Kullanılmak Üzere. 12.07.2016 3310 Kıbrıscık Köylere Hizmet Götürme Birliği 50,000.00 5 Kıbrıscık İlçe Köylerinin Muhtelif İşlerinde Kullanılmak Üzere.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 26 31.10.2016 5331 Kıbrıscık Köylere Hizmet Götürme Bir. 93,000.00 5 Kıbrıscık İlçesi Birlik Giderlerinde Kullanılmak Üzere. 04.05.2016 2150 Mengen Köylere Hizmet Götürme Birliği 420,000.00 5 Mengen İlçe Köylerinin Muhtelif İşlerinde Kullanılmak Üzere. 08.06.2016 2766 Mengen Köylere Hizmet Götürme Birliği 334,500.00 5 Mengen İlçe Köylerinin Muhtelif İşlerinde Kullanılmak Üzere. 29.06.2016 3180 Mengen Köylere Hizmet Götürme Birliği 181,629.00 5 İlçe Köylerin Muhtelif İşlerinde ve Pazarköy köyü sosyal tesis tadilat ve tefrişatı için. 27.06.2016 3142 Mudurnu Köylere Hizmet Götürme Birliği 137,677.00 5 İlçe köylerin muhtelif işleri ve Personel giderleri için. 20.07.2016 3527 Seben Köylere Hizmet Götürme Birliği 100,000.00 5 Seben İlçe Köylerinin Muhtelif İşlerinde Kullanılmak Üzere. 23.12.2016 6377 Yeniçağa Köylere Hizmet Götürme 39,689.00 5 Birliğin Muhtelif İşlerinde Kullanılmak üzere.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 27
Kamu idaresi cevabında; “5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu’nun 18’inci
maddesi beşinci fıkrası ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 43’üncü maddesinin (e)
fıkrası gereğince köylere hizmet götürme birliklerine yapılan ödenek aktarımlarına ilişkin
ilkelerin belirlenmesi amacıyla İdare tarafından hazırlanarak Bolu Valiliği İl Mahalli İdareler
Müdürlüğünün 12/02/2016 tarih ve 1038 sayılı yazıyla İl Genel Meclisince görüşülmek üzere
İl Genel Meclisi Başkanlığına gönderilen "Bolu İl Özel İdaresi Bütçesinden Köylere Hizmet
Götürme Birliklerine Yapılacak Yardımların İlke ve Esaslarına İlişkin Yönetmelik" taslağı
05/05/2016 tarih ve 146 sayılı İl Genel Meclisi Kararı ile kabul edilmemiş, Valilik İl Mahalli
İdareler Müdürlüğünün 17/05/2016 tarihli ve 3393 sayılı yazısıyla İl Genel Meclisinin
05/05/2016 tarih ve 146 sayılı kararı 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu’nun 15’inci maddesi
birinci fıkrası hükmü gereğince yeniden görüşülmek üzere iade edilmiş, buna karşın İl Genel
Meclisinin 04/08/2016 tarih ve 208 sayılı kararıyla, söz konusu yönetmelik yeniden kabul
edilmemiştir.
Söz konusu yönetmelik taslakları yeniden düzenlenerek İl Genel Meclisince görüşülmek
üzere tekrar İl Genel Meclisi Başkanlığına gönderilecektir. Yönetmeliklerin İl Genel
Meclisince kabulünden sonra köylere hizmet götürme birliklerine yapılacak yardımlar
konusunda belirlenen esaslara göre birlikler tarafından İl Özel İdaresine sunulacak yatırım
planı, yıllık çalışma programı ve uygulama projeleri çerçevesinde ödenek aktarımı
gerçekleştirilecektir.” denmektedir.
Sonuç olarak Bolu İl Özel İdaresince birliklere yardım konusunda yönetmelik çalışması
yapıldığı, Yönetmeliğin İl Genel Meclisince kabulünden sonra birliklere yapılacak yardımlar
konusunda belirlenen esaslara ödenek aktarımı gerçekleştirileceği belirtilmiştir. 5355 sayılı
Kanun'un 18’inci maddesinin 5’inci fıkrası ve 5302 sayılı Kanun'un giderlerle ilgili 43’üncü
maddesinin hükmü açıktır. Bu konuda yönetmelikle düzenleme yapılmaksızında yapılan
aktaramaların kanununa uygun olması gerekmektedir. Bulgu konusu tespitin devam edip
etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.
BULGU 5: Elektrik ve Doğalgaz Abonelikleri İçin Ödenen Bir Yıldan Daha Uzun
Süreli Güvence Bedellerinin Uygun Hesapta İzlenmemesi
Mahalli İdareler Muhasebe Yönetmeliğine göre 226 Verilen Depozito ve Teminatlar
Hesabı kamu idarelerince, bir işin yapılmasının üstlenilmesi veya bir sözleşmenin ya da diğer
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 28 işlemlerin karşılığı olarak diğer kamu idareleri veya kişilere bir yıldan daha uzun süreli verilen depozito ve teminat niteliğindeki değerlerin izlenmesi için kullanılmaktadır. 31.12.2016 tarihli kesin mizan üzerinde yapılan incelemede kurumca Doğalgaz ve Elektrik Abonelikleri için yapılan toplam 94.146,76 lira güvence bedeli ödemelerinin bir yıldan daha uzun süreli abonelikler için geçerli olduğu halde bu ödemelerin 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabına hiçbir kayıt yapılmadığı görülmektedir. Bolu İl Özel İdaresinin bu güne kadar gerçekleştirdiği doğalgaz ve elektrik abonelikleri için bağıtlanan sözleşme hükümleri gereği ödenen güvence bedellerinin gelecekte bir idare alacağı olması nedeniyle 226- Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında takip edilmemesi idarenin gelecekteki alacaklarını etkilemektedir. Tablo 7: Ödenen Depozito Ve Teminatlar Tablosu İşin Adı Alımın Gerçekleştiği Tarih Satın Alma Tutarı Giderin Türü Hacı Bayram Veli İmam Hatip Ortaokulu Ortaokulu Doğalgaz Abonelik Bedeli 02.06.2016 5.661,26 Doğal Gaz Dağıtım Kültür Ortaokulu Ortaokulu Doğalgaz Abonelik Bedeli 21.07.2016 8.400,00 Elektrik Perakende Satış Latife Hanım Anaokulu Doğalgaz Abonelik Bedeli 12.10.2016 1.048,85 Doğal Gaz Dağıtım Paşaköy İlk Okulu Doğalgaz Abonelik Bedeli 12.10.2016 10.357,43 Doğal Gaz Dağıtım Karaköy TOKİ İlkokulu Doğalgaz Abonelik Bedeli 14.10.2016 10.357,43 Doğal Gaz Dağıtım
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 29 Kamu idaresi cevabında; “226 Verilen Depozito ve Teminatlar hesabında izlenmesi gereken 2016 Yılında Elektrik ve Doğalgaz Abonelikleri için İl Özel İdaresi bütçesinden ödenen bir yıldan uzun süreli elektrik ve doğalgaz güvence bedelleri düzeltme kaydıyla ilgili hesaplara alınmıştır. Söz konusu bulgu doğrultusunda işlemler yapılmaya devam edilecektir.” denmektedir. Sonuç olarak 2016 Yılında Elektrik ve Doğalgaz Abonelikleri için İl Özel İdaresi bütçesinden ödenen bir yıldan uzun süreli elektrik ve doğalgaz güvence bedelleri düzeltme kaydıyla ilgili hesaplara alındığı belirtilmektedir. Ancak yapılan kaydın 2016 yılı mali tablolarında 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı durumu düzeltici etkisi bulunmamaktadır. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 6: İlçe Özel İdare Müdürlüklerine Ait Taşınırların Demirbaşlar Hesabına Kaydedilmemesi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa dayanarak çıkartılarak 18.01.2007 tarih ve 26407 sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe giren “Taşınır Mal Yönetmeliğinin” 4’üncü maddesinin “ç” fıkrasında; "Demirbaşlar: Belirli bir hizmete tahsis amacıyla edinilen, belli bir süreye tabi olmaksızın uzun süre kullanılabilen ve kullanılmakla yok olmayan, çeşitleri ile kod numaraları Taşınır Kod Listesinin (B) bölümü 255 hesap detayında yer alan taşınırları," ifade ettiği belirtilmiştir. Atatürk Ortaokulu Doğalgaz Abonelik Bedeli 12.10.2016 22.943,68 Doğal Gaz Dağıtım Mevlana İlkokulu Doğalgaz Abonelik Bedeli 08.11.2016 10.357,43 Doğal Gaz Dağıtım Kültür Ortaokulu Ortaokulu Doğalgaz Abonelik Bedeli 12.10.20166 25.020,68 Doğal Gaz Dağıtım TOPLAM 85.746,76
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 30 Aynı yönetmeliği 5’inci maddesinde “Harcama yetkilileri taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının bu Yönetmelikte belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan sorumludur. Harcama yetkilileri taşınır kayıtlarının bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tutulması ve taşınır mal yönetim hesabının hazırlanması sorumluluğunu taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri aracılığıyla yerine getirir.” Denildikten sorumluluk hallerinin nasıl olacağı hüküm altında alınmıştır. Yönetmeliğin 6’ıncı maddesinde ise “(1) Taşınır kayıt yetkilileri, harcama yetkililerince, memuriyet veya çalışma unvanına bağlı kalmaksızın, taşınır kayıt ve işlemlerini bu Yönetmelikte belirtilen usule uygun şekilde yapabilecek bilgi ve niteliklere sahip personel arasından görevlendirilir. Dış temsilciliklerde taşınır kayıt yetkilileri misyon şefleri tarafından görevlendirilir. Taşınır işlemleri yoğun olan harcama birimlerinde birden fazla taşınır kayıt yetkilisi görevlendirilebilir. Kamu idarelerince ihtiyaç duyulması halinde birden fazla harcama biriminin taşınır kayıtları harcama birimleri itibarıyla ayrı ayrı tutulmak kaydıyla, bir taşınır kayıt yetkilisi tarafından yürütülebilir. (2) Taşınır kontrol yetkilileri, harcama yetkililerince, taşınır kayıt yetkilisinin yapmış olduğu kayıt ve işlemleri kontrol etmek üzere yardımcılarından veya bunların bir alt kademesindeki yöneticileri arasından görevlendirilir. Personel yetersizliği nedeniyle taşınır kontrol yetkilisi görevlendirilemeyen harcama birimlerinde ise bu görev harcama yetkilisi tarafından yerine getirilir.” Denilmiştir. Anılan Yönetmeliğin 8’inci maddesinde “(1)Taşınır işlemlerine ilişkin muhasebe kayıtları, Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğine dayanılarak çıkarılmış ilgili muhasebe düzenlemeleri ve bu Yönetmelik hükümleri çerçevesinde muhasebe yetkilileri tarafından yapılır. (2) Muhasebe yetkilileri, harcama birimlerince hazırlanan Harcama Birimi Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetvelinde gösterilen tutarların muhasebe kayıtlarıyla uygunluğunu kontrol ederek onayladıktan sonra, harcama yetkilisine göndermekle görevli ve sorumludurlar. (3) Muhasebe yetkililerinin bu Yönetmelikteki görevleriyle ilgili sorumlulukları, taşınır işlemlerine ilişkin muhasebe kayıtlarının, dayanağı belgelere uygunluğu ile harcama birimlerince hazırlanan Harcama Birimi Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetvellerini inceleyip onaylayarak harcama yetkilisine vermekle sınırlıdır.” Denilmiştir. Bu hükümler ışığında ilçe özel idare müdürlüklerince kaymakam lojmanlarında kullanılmak üzere satın alınan demirbaşların 255 Demirbaşlar Hesabına kaydedilmeyip doğrudan gider kaydının yapıldığı görülmüştür. Gerede İlçe özel idare müdürlüğünce 28.10.2016 tarih ve 172 ve 173 numaralı ödeme emirleri ile kaymakamlık lojmanında
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 31 kullanılmak üzere alınan demirbaş niteliğindeki beyaz eşyalar, Kıbrıscık İlçe özel idare müdürlüğünce 19.04.2016 tarih ve 33 numaralı ödeme emirleri ile kaymakamlık lojmanında kullanılmak üzere alınan demirbaş niteliğindeki beyaz eşyalar bu duruma örnek gösterilebilir. Ayrıca İlçe Özel İdare Müdürlüklerince düzenlenen Harcama Birimi Taşınır Mal Yönetim Hesabı Cetvellerinde kaymakamlık lojmanlarında kullanılan il özel idaresine ait taşınırların 255 Demirbaşlar Hesabına kaydedilmediği görülmektedir. Bu durumda Kurumun 2016 yılı kesin mizan ve bilançosunda yer alan 255 Demirbaşlar Hesabında kayıtlı tutarların gerçek durumu yansıtmadığı düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “İlçe Özle İdare Müdürlüklerince kaymakam lojmanlarında kullanılmak üzere satın alınan demirbaşların 255 Demirbaşlar Hesabına kaydedilmesi için Gerede ve Kıbrıscık İlçe Özel İdare Müdürlükleri ile tüm diğer ilçe müdürlüklerine yazı yazılmış olup bundan sonra bulguda belirtilen hususlara dikkat edilecektir.” denilmektedir. Sonuç olarak İlçe Özel İdare Müdürlüklerine Ait Taşınırların 255 Demirbaşlar Hesabına kaydedilmemesi konusundaki kayıtların 2017 yılı içerisinde yapılacağı belirtilmektedir. Ancak yapılan kaydın 2016 yılı mali tablolarında 255 Demirbaşlar Hesabıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı durumu düzeltici etkisi bulunmamaktadır. Bulgu konusu tespitin devam edip etmediğitakip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 7: Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarının Kullanılmaması Nedeniyle İşçi Statüsünde İstihdam Edilen Personelin Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Mali Tablolarda İzlenememesi Bolu İl Özel İdaresinde mevzuatı gereği ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılığı ayrılmayıp yılı içinde doğrudan giderleştirildiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Muhasebe Yönetmeliğinin 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin 281 inci maddesinde; bu hesabın belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir. Aynı yönetmeliğin 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin 342 nci maddesinde ise belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanılacağı belirtilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 32 Muhasebe sistemi ve mali tabloların incelenmesi sonucunda, Bolu İl Özel İdaresi bünyesinde çalışan işçilerin kıdem yılları esas alınarak, İdare tarafından faaliyet dönemi ve sonraki dönemler olmak üzere, vadelerine göre ayrılarak ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı tutarlarının “372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı” ve “472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı” nda izlenmediği tespit edilmiştir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, işçilere ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı tutarlarının 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı ve 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesaplarında izlenmemesi kurumun yılı içerisinde ne kadar kıdem tazminatı ödediğinin ve sonraki yıllara yönelik kıdem tazminatı yükümlülüklerinin mali tablolarda görülmesine imkan vermemektedir. Kamu idaresi cevabında; “İl Özel İdaresince işçilere ödenmesi gereken kıdem tazminatı tutarlarının 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı ile 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı hesaplarına kaydedilip izlenmesi sağlanacaktır.” denilmektedir. Sonuç olarak 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı ile 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı hesaplarına kaydedilip izlenmesi konusunda mutakabat sağlanmakla birlikte, bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 8: Anahtar Teslim Götürü Bedel İhale Dokümanlarının Eksik ve Çelişkili Hazırlanması Anahtar teslim götürü bedel yapım ihale dokümanlarının eksik ve çelişkili hazırlanması nedeniyle sözleşme aşamasında iş artışı ile ilave ödemelerde bulunulmasına sebebiyet verildiği tespit edilmiştir. İş artışı kapsamında bedel ödenmesi; ancak, YİGŞ’nin 21'inci Maddesinde belirtildiği üzere, öngörülemeyen durumlar nedeniyle bir iş artışının zorunlu olması halinde, artışa konu olan işin sözleşmeye esas proje içinde kalması, idareyi külfete sokmaksızın asıl işten ayrılmasının teknik veya ekonomik olarak mümkün olmaması şartlarıyla mümkündür. İhale dokümanı eki uygulama projesinde okul binası çevresine yapılması gereken istinat duvarlarının statik mukavemet açısından olması gereken yükseklikte belirlenmemesi, tip projelerin ilgili coğrafi bölge özelliklerini içeren zorunlu revizyonlar yapılmadan ihaleye çıkılması veya belediye yol kodunun ihale öncesi sorgulanıp projesinde netleştirilmemesi gibi nedenlerle ihale dokümanına afakî bir duvar yüksekliği ve yol kırmızı kod bilgisi girilmesi sonucu iş artışlarına neden olunduğu tespit edilmiştir. Bununla beraber iş artışı onayında yer
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 33
almayan hususların iş artışı hesabına dâhil edildiği, kalem kalem iş artışı pursantaj etki
oranlarının çıkarılmadığı tespit edilmiştir.
Bu meyanda anahtar teslim götürü bedel yapım sözleşmelerinin ‘Diğer hususlar’
başlıklı maddesine; “Yüklenici ihale konusu yapım işini (eseri) sözleşme eki inşaat, makine,
tesisat, asansör, elektrik ve diğer işlere ilişkin özel ve genel teknik şartnameleri, zemin etüdü,
ihale gününde mer’i deprem, ısı, yangın yönetmelikleri ve diğer mevzuata uygun şekilde
yapmak ve iskâna hazır hale getirmek için gerekli tüm imalatlar sözleşme bedeline dâhildir.
Söz konusu özel ve genel teknik şartnamelerde öngörülen ve ruhsat almak için zorunlu olan
imalatların yaklaşık maliyet, uygulama plan ve projesi ile mahal listesinde yer almadığı veya
istinat duvarının yüksekliğinin artığı, kanalizasyon rögar sayısının artığı, yol kodu değiştiği
gibi gerekçelerle yüklenici iş artışı talebinde bulunamaz.” gibi benzeri hükümlerin konulması
anahtar teslim götürü bedel sözleşmelerin ruhuna uygun düşecektir.
Kamu idaresi cevabında; “Anahtar teslim götürü bedel yapım sözleşmelerinin “Diğer
Hususlar” başlıklı bölümlerine iş artışı talebinin önüne geçilmesi için uygun hükümler
eklenerek, iş artışı talebine ve ilave ödeme yapılmasına meydan verilmemesine dikkat edilecek
olup, bulgu doğrultusunda işlem yapılacaktır.” denilmektedir.
Sonuç olarak Söz konusu hususlarda mutakabat sağlanmakla birlikte, bulgu konusu
tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.
BULGU 9: Serbest Tüketici Niteliğinde Olan Bolu İl Özel İdaresinin Elektrik
İhtiyacının İndirimli Tarife Protokolü ile Sağlandığı Halde Bazı Abonelerin Protokole
Dâhil Edilmemesi
Serbest tüketici niteliğinde olan Bolu İl Özel İdaresi’nin 2016 yılı elektrik ihtiyacını,
ihale açmak suretiyle veya serbest tüketici sözleşmesi imzalamak suretiyle daha düşük bedel
üzerinden karşılaması mümkün olduğu halde kısmen indirimli tarife kısmen genel tarife
üzerinden karşıladığı tespit edilmiştir.
İdarelerin, elektrik enerjisi temin yöntemi, idarenin “serbest olmayan tüketici” ya da
“serbest tüketici” olmasına göre belirlenir. Elektrik piyasasında gerçek veya tüzel kişilerin
serbest tüketici niteliği kazanmalarına ilişkin olarak yapılacak uygulamalara dair usul ve
esaslar, Elektrik Piyasası Serbest Tüketici Yönetmeliğinde düzenlenmiştir. Söz konusu
Yönetmeliğin 5. Maddesi gereğince Bolu İl Özel İdaresi serbest tüketici niteliğinde
bulunmaktadır. Serbest tüketici olan kamu idarelerinin, Kamu İhale Kurumunun 17.06.2011
T.C. Sayıştay Başkanlığı Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 34 tarih ve 2011/DK.D-105 nolu düzenleyici kararı gereğince elektrik ihtiyaçlarını 4734 sayılı Kanun çerçevesinde mal alımı ihalesi olarak temin etmeleri gerekmektedir. Serbest tüketici niteliğinde olan Bolu İl Özel İdaresinin (okullar dahil) tüm abonelerinin elektrik ihtiyacının ihale yoluyla veya serbest tüketicilere uygulanan indirimli tarife ile karşılaması uygun olur. Kamu idaresi cevabında; özetle İl Özel İdaresi Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından elektrik abonelikleri satın alım işi 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19. Maddesine göre açık ihale usulü ile ihale edildiğini, ancak katılım olmaması nedeniyle ihale iptal edildiğini, daha sonrasın da ise aynı kanunun ilgili maddesine göre elektrik satın alım işi pazarlık usulü ihale edilerek dağıtım şirketleri ihaleye davet edildiğini ancak bu ihaleye de katılım olmadığını buna karşın il özel idaresi adına kayıtlı 7 abonelikten 3 adetine sanayi tipi elektrik kullanımı vizesi alınarak daha uygun ve ucuz fiyattan elektrik alındığını, bir adetinin Özel idareye ait iş merkezinin kazan dairesi aboneliği olduğunu ve elektirik tüketim bedelinin kiracıdan tahsil edildiğini, geri kalan üç abonelikte ilgili elektrik dağıtım firmasıyla imzalanan sözleşme dâhilince elektrik kullanımı yapıldığı, tüm abonelerinin elektrik ihtiyacının ihale yoluyla veya serbest tüketicilere uygulanan indirimli tarife ile karşılanması için çalışma yürütüleceğini bildirilmiştir. Sonuç olarak Söz konusu hususlarda mutakabat sağlanmakla birlikte, bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 10: Yapım İsleri Kapsamında Mal Tedariki Yapılması Ve Alınan Malın Ambar Kayıtlarına İntikal Ettirilmemesi Nedeniyle Taşınır Kesin Hesabı İcmal Cetveli Sonuçlarının Kurum Bilanço/Mizan Rakamlarına Göre İlk Madde ve Malzeme Hesabı Açısından Farklılık Göstermesi 27.6.2016 tarihinde sözleşmesi imzalanan Seben Göleti-Andro-Park Kanalizasyon içme suyu, elektrik Tesisatı Çimtaş Döşeme İşi kapsamında iş artışı yapılarak KDV hariç 74.100 TL bedelle Q63-10Atü (11.400 metre ) boru satın alındığı, söz konusu malzemenin iş kapsamanda montajı yapılmadığı, denetim ekibimizce yapılan inceleme üzerine26.01.2017 tarihli ambar sayım tutanağı ile (sayım fazlası olarak) tespit ve tevsik edildiği üzere 114 adet Q63- 10Atüborunun idarenin ambarında fizikenyer aldığının anlaşıldığı, bununla beraber söz konusu malzemenin resmi ambar kayıtlarında yer almadığı tespit edilmiştir.
T.C. Sayıştay Başkanlığı
Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 35
Öte yandan 4734 sayılı Kanunun “İhale İlkeleri” başlıklı 5. Maddesi gereğince
aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlandı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım
işlerinin birarada ihale edilmemesinin genel kurul olduğu muhakkaktır. Bununla beraber
başlangıçta ihale kapsamında yer almamakla birlikte sonradan iş artışı kapsamında tedariki
gerçekleştirilen malın herhalükarda İdarenin İlgili Ambarına kaydedilmesi gereklidir. Aksi
halde Taşınır Kesin Hesabı İcmal Cetveli sonuçları,Kurum Bilanço/Mizan Rakamlarına göre
150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı açısından farklılık gösterecektir.
Kamu idaresi cevabında; “Yapım işleri kapsamında mal tedariki yapılması halinde İl
Özel İdaresi ilgili ambarına kayıt edilmesi sağlanacak ve taşınır kesin hesabı icmal cetveli
sonuçlarının kurum bilanço/mizan rakamlarına göre 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı
açısından farklılık göstermesinin önüne geçilecektir.” denilmektedir.
Sonuç olarak Söz konusu hususlarda mutakabat sağlanmakla birlikte, bulgu konusu
tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.
BULGU 11: Tek Kaynaktan Yapılan Alımlarda Piyasa Fiyat Araştırması
Yapılmaması
Doğrudan temin (22/a ve 22/b) kapsamındaki bazı alımlarında piyasa fiyat araştırması
yapılmadığı tespit edilmiştir. Oysa piyasa fiyat araştırması yapılması sadece 22/d alımlarında
değil, tüm doğrudan temin alımlarında zorunludur. Zira piyasa fiyat araştırması yapma
zorunluluğu 22. Maddesi son fıkrası ile sadece 22/d alımları için değil tüm doğrudan temin
alımları için öngörülmektedir. Bu çerçevede piyasada tek satıcı olması veya özel bir hakka sahip
olunması durumunda da piyasa fiyat araştırması yapılmalı; tek satıcı veya özel bir hakka sahip
satıcı diğer idarelere ürününü veya hizmetini kaça satmış olduğu, ilgili idareye kaça teklif ettiği,
ayrıca satıcı firmanın genel bir fiyat listesinin olup olmadığı sorgulanmalı, teklif edilen fiyat
genel liste fiyatıyla veya ilgili firmanın diğer satış faturalarıyla kıyaslanmalı ve sonuçlar Piyasa
Fiyat Araştırması tutanağına dercedilerek satın alımın gerçekleştirilmesi gerektiği
değerlendirilmiştir.
Kamu idaresi cevabında; “4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/a ve 22/b maddeleri
kapsamında yapılan doğrudan temin alımlarında da 22/d kapsamında yapılan alımlarda olduğu
gibi piyasa fiyat araştırması yapılması hususuna dikkat edilecektir.” denilmektedir.
Sonuç olarak Söz konusu hususlarda mutakabat sağlanmakla birlikte, bulgu konusu
tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.
Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 36 8. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları BOLU İL ÖZEL İDARESİ 2016 YILI BİLANÇOSU
Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 37 BOLU İL ÖZEL İDARESİ FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU Hesap Kodu Yardımcı Hesap GİDERİN TÜRÜ 2014 2015 2016 Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr 630 01 Personel Giderleri 26.580.146 33 29.533.492 59 33.405.007 45 630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet Primi Gid. 681.621 14 765.975 61 844.811 09 630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 21.775.360 12 14.528.083 16 11.303.645 85 630 05 Cari Transferler 5.707.655 24 21.779.596 83 5.898.672 52 630 07 Sermaye Transferleri 29.705.916 64 19.358.311 28 1.095.980 25 630 11 Değer Ve Miktar Değişimleri Giderleri 1.649.632 92 3.738.551 73 2.945.350 57 630 12 Gelirlerin Red ve İadesinden Kaynaklanan Gid 0 0 42.382 29 61.787 24 630 13 Amortisman Giderleri 0 0 0 0 385.039 37 630 14 İlk Madde ve Malzeme Gideri 10.830.364 27 11.376.196 15 11.518.552 34 630 25 Kamu İd. Bedelsiz Dev. Mali Olm Varlık. Kaynaklanan Gid. 0 0 0 0 40.474 00 630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 0 0 158.833 90 13.216 00 630 99 Diğer Giderler 0 0 48 31 2.123.584 30 GİDERLER TOPLAMI (A) 96.930.964 64 101.281.471 85 69.636.120 98 Hesap Kodu Yardımcı Hesap GELİRİN TÜRÜ 2014 2015 2016 Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr 600 01 Vergi Gelirleri 758.255 69 548.809 08 681.432 78 600 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 3.494.062 45 3.812.351 23 3.845.083 06 600 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gel. 75.883.064 12 72.999.906 63 62.041.544 57 600 05 Diğer Gelirler 32.325.868 39 37.403.868 39 41.441.471 19 600 11 Değer ve miktar değişimleri gelirleri 23.780 21 0 0 147 61 GELİRLER TOPLAMI (B) 112.485.030 86 114.764.291 68 108.009.679 21 FAALİYET SONUCU [A-B)] (+ / -) 15.554.066 22 13.482.819 83 38.373.558 23
Bolu İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 38 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr