2016 - AKSARAY İL ÖZEL İDARESİ.pdf

AKSARAY İL ÖZEL İDARESİ 2016 YILI SAYIŞTAY DENETİM RAPORU Eylül 2017

İÇİNDEKİLER

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU ............................................... 4
3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 5
4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI .......................................................... 5
5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 6
6. DENETİM GÖRÜŞÜ ................................................................................................................................... 9
7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER ......................... 10
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 19

TABLOLAR LİSTESİ Tablo 1: 2016 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu 1 Tablo 2: 2016 Yılı Ödenekler Tablosu 2 Tablo 3: 2016 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu 2

T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU İDARESİNİN MALİ YAPISI VE MALİ TABLOLARI HAKKINDA BİLGİ Mali Yapı Aksaray İl Özel İdaresi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 3'üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinden birisi olup, faaliyetlerini 2016 yılı bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili kanunlarla merkezi idareden aktarılan diğer kaynaklarla yürütmektedir. Bu kapsamda Aksaray İl Özel İdaresinin 2016 yılı bütçesiyle 60.000.000,00-TL gelir ve ödenek öngörülmüş olup, 73.912.894,84-TL 2015 yılından devreden ödenek, Merkezi İdare Bütçesinden kullanım amacı belirlenmiş yatırımlar için aktarılan toplam 72.891.538,08- TL ödenek, ek bütçe ile verilen 17.600.000,00-TL ek ödenek ile birlikte yılı ödenekleri 254.404.432,92-TL’ye ulaşmıştır. Aksaray İl Özel İdaresinin sunulan mali tablolarına göre 2016 yılı Gelir ve Gider durumu aşağıda gösterilmiştir. Tablo 1: 2016 Yılı Bütçe Gelirleri Tablosu Gelir Türü Tahmini Gerçekleşen Vergi Gelirleri 350.000,00 584.887,95 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 700.000,00 308.621,26 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Diğer Gelirler (Tahsisli ) 0,00 70.930.225,57 Diğer Gelirler 56.500.000,00 70.714.262,65 Sermaye Gelirleri 2.450.000,00 97.300,00 TOPLAM Öz Gelir 60.000.000,00 71.705.071,86 TOPLAM Genel Gelir 60.000.000,00 142.635.297,43

T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Tablo 2: 2016 Yılı Ödenekler Tablosu Bütçe ile Verilen Ödenek Önceki Yıldan Devreden Ödenekler Merkezi İdareden Aktarılan Ödenekler Ek Ödenek Net Bütçe Ödeneği Toplamı Bütçe Gideri Toplamı Sonraki Yıla Devreden Ödenek 90.000.000,00 73.912.894,84 72.891.538,08 17.600.000,00 254.404.432,92 145.802.448,19 102.876.554,33 Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleştirilmesi 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 6'ncı maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıştır. Bu fıkra hükmünce aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleşen bütçe büyüklükleri arasında çok büyük farklılıklar oluşmaktadır. Bütçe hazırlık aşamasında merkezi yönetim kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karşılığında ne kadar ödenek gönderileceği bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleştirilmektedir. Dolayısıyla il özel idarelerinin yılı bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleşmeleri arasında fark bulunmaktadır. Tablo 3: 2016 Yılı Bütçe Giderleri Tablosu Gider Türü Bütçe Tahmini Gerçekleşen Gider Personel Giderleri 6.781.400,00 26.904.076,62 Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet Prim Giderleri 910.600,00 3.204.256,31 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 15.393.128,00 19.527.056,92 Faiz Giderleri 0,00 0,00 Cari Transferler 202.000,00 156.072,44 Sermaye Giderleri 57.491.000,00 90.729.003,78 Sermaye Transferleri 4.689.872,00 5.281.982,12 Yedek Ödenekler 4.500.000,00 0,00 TOPLAM 90.000.000,00 145.802.448,19 Kurumun 2016 yılı Faaliyet Gideri 96.687.928,94-TL, Faaliyet Geliri 142.647.616,10-TL olup, Gelir Fazlası 45.959.687,16-TL olarak gerçekleşmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 Muhasebe ve Raporlama Sistemi Aksaray İl Özel İdaresi mali işlemlerini 5018 sayılı Kanun'la belirlenmiş muhasebeleştirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleştirmektedir. 5018 sayılı Kanun’un 49'uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49'uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe işlemlerine, hesap planlarına ve işlemlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılacak belgelerin şekil ve türlerine ilişkin düzenlemenin mahalli idareler için İçişleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiştir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıştır. Aksaray İl Özel İdaresinde mali işlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde İçişleri Bakanlığının sunduğu e-İçişleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve işlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleştirilmektedir. 2016 yılı denetimi kapsamında Aksaray İl Özel İdaresi tarafından “Kamu İdaresi Hesaplarının Sayıştaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5'inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda Sayıştaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aşağıda yer alanlar denetime sunulmuş olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8'inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıştır. • Birleştirilmiş veriler defteri • Geçici ve kesin mizan

T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutanağı • Alınan çekler sayım tutanağı • Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı • Teminat mektupları sayım tutanağı • Değerli kağıtlar sayım tutanağı • Taşınır kesin hesap cetveli ile taşınır hesabı icmal cetveli • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu • Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu • Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüşü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiştir. 2. DENETLENEN KAMU İDARESİ YÖNETİMİNİN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmış olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek şekilde zamanında Sayıştaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve işlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlış beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluşturulmasından, etkin olarak işletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluşturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 3. SAYIŞTAYIN SORUMLULUĞU Sayıştay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara ilişkin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna ilişkin görüş bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETİMİN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMİ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, genel kabul görmüş uluslararası denetim standartları, Sayıştay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve işlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve işlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına ilişkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüştür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluşturan hesap ve işlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna ilişkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleştirilmiştir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiştir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına ilişkin tüm mali faaliyet, karar ve işlemleri ve bunlara ilişkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluşturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüşü oluşturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiştir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 5. DENETİM GÖRÜŞÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Aksaray İl Özel İdaresinin Mülkiyetinde Bulunan Taşınmazların Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik Hükümlerine Göre Yapılması Gereken Envanter ve Değerleme İşlemlerinin Tamamlanmaması ve İlgili Hesaplara Kaydının Yapılmaması Nedeniyle Mali Tablolarda Taşınmazlarla İlgili Hesapların Doğru Bilgi Sunamaması Genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait taşınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine ilişkin usul ve esaslarla ilgili olarak 13.09.2006 tarih ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik çıkarılmıştır. 01.01.2006 tarihinden itibaren geçerli olan bu Yönetmelik 02.10.2006 tarih ve 26307 nolu Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Ancak 2006 yılından 2014 yılına kadar geçen sürede yönetmelikte öngörülen kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan taşınmazların miktar ve cins olarak kayıt altına alınması ile ilgili işlemler tamamlanamamıştır. Ayrıca kayıt altına alınan taşınmazların sadece bir kısmı ilgili varlık hesaplarında kayıt altına alındığından kamu idareleri mali tablolarının taşınmazlar hakkında tam ve doğru bilgi sunması da sağlanamamıştır. Bu durum nedeniyle Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik'in bazı maddeleri 03.06.2014 tarih 2014/6455 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile değiştirilmiştir. Buna göre Yönetmelik'in değişik 5’inci maddesinin birinci fıkrasında; “taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır.” hükmü getirilmiştir. Yine söz konusu 5’inci maddeye getirilen ek ikinci fıkrada da kayıt işlemlerinde esas alınacak değerleme kriterleri belirlenmiştir. Buna göre tapuda kayıtlı taşınmazlardan maliyeti belirli olanların maliyet bedeli, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin rayiç değeri, bu iki değeri belli olmayanlar ile fıkrada sayılan diğer taşınmazların ise iz bedeli üzerinden kayıtlara alınması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 Taşınmaz kayıtları bu şekilde yapıldıktan sonra bu kayıtlar muhasebe birimlerine gönderilerek ilgili varlık hesaplarına kaydedilmesi sağlanacaktır. Nitekim Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 187’nci maddesinde maddi duran varlıkların hesaba alınması ile ilgili işlemler ayrıntılı olarak açıklanmıştır. Kamu idarelerince taşınmazların envanterinin yapılmasına tüm taşınmazların tespiti ile başlanması gerekmektedir. Ancak taşınmazın tapudaki kayıtları ile mevcut kullanım şeklinde farklılıklar olabilmektedir. Örneğin tapuda arsa olarak kayıtlı bir taşınmazın üzerine okul inşa edildiği halde kayıtlara bu durum yansımamış olabilmektedir. Tapu kayıtları ile mevcut kullanım şekillerinin uyumlu hale getirilmesi işlemi cins tashihi olarak nitelendirilmekte olup, bu işlem kamu idarelerinin başvurusu üzerine tapu idarelerince gerçekleştirilmektedir. Ancak burada imar ve iskân izni ile ilgili sorunların yanı sıra ciddi bir harç bedeli ödenmesi durumu ortaya çıkmaktadır. Harç bedeli ödenmesi konusunda kamuya bu kapsamda bir muafiyet sağlanmadığı için de bu zorunluluklar yerine getirilememektedir. Bu konudaki sorunun çözülebilmesi için yönetmeliğin “Cins Tashihlerinin Yapılması” başlıklı 10’uncu maddesinin 1’inci fıkrasında aynen “Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır.” hükmü getirilmiştir. Bu hükümle cins tashihi işlemleri tapu kayıtlarından bağımsız hale getirilmiş ve taşınmazların kamu idarelerince mevcut kullanım şekliyle kaydının yapılarak mali tablolarda gösterilmesine öncelik verilmiştir. Böylece kamu idarelerinin tapu kayıtları bakımından cins tashihi ile ilgili işlemleri daha sonra yapmalarına olanak sağlanmıştır. Kamu taşınmazlarının kayda alınmasıyla ilgili kriterler bu şekilde olmakla birlikte yönetmelik değişikliğinin yürürlüğe girdiği 19.06.2014 ile tüm işlemlerin yerine getirilmesi için tanınan süre olan 31.12.2016 tarihine kadar olan geçiş sürecinde de idarelere yapılması gereken bazı görevler verilmiştir. Buna göre söz konusu Yönetmelik'in “Mevcut Taşınmazların Kaydına İlişkin İşlemler” başlıklı Geçici 1’inci maddesi ile mevcut taşınmazların kaydında esas alınacak değerlerle ilgili geçici düzenlemeler yapılmıştır. Yapılan düzenlemede;

T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 “(1) Yönetmeliğin 5’inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde kayıtlara alınır: a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/09/2014 tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydedilir. b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan 01/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapar. (2)Yönetmeliğin 5’inci maddesine göre yapılması gereken işlemler 31/12/2016 tarihine kadar tamamlanır.” denilmektedir. Düzenleme ile ilgili ayrıntılı açıklamaya Muhasebat Genel Müdürlüğünün 25.07.2014 ve 16.09.2014 tarihinde yayınlanan Taşınmaz Envanteri konulu genel yazılarında yer verilse de birçok kamu idaresi tarafından 01.10.2014 tarihi itibariyle yapılması gereken işlemler yapılamamıştır. Sonuçta kamu idarelerince, 31.12.2016 tarihine kadar tüm taşınmazların tespiti, mevcut kullanım şekliyle kayda alınması, maliyet, rayiç ya da iz bedellerinin tespiti ile muhasebe birimlerince ilgili varlık hesaplarına kayıt ve güncelleme işlemlerinin tamamlanması gerekmekte iken, 17.03.2017 tarih ve 30010 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 06.02.2017 tarih ve 2017/9854 nolu Bakanlar Kurulu Kararı ile mezkûr yönetmeliğin geçici 1’inci maddesinin 2’inci fıkrasında yer alan 31.12.2016 ibaresi 31.12.2017 şeklinde değiştirilmiş ve 01.01.2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere yürürlüğe girmiştir. Söz konusu madde metni “(2) Yönetmeliğin 5’inci maddesine göre yapılması gereken işlemler 31.12.2017 tarihine kadar tamamlanır.” şeklinde olup, ek süre yönetmeliğin sadece 5’inci maddesinde yer alan taşınmazların değer tespiti ile ilgili işlemler için verildiğinden taşınmazların mevcut kullanım şekliyle kayda alınması ve varlık hesaplarına kaydedilmesinin tamamlanmış olması gerekmektedir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 Yukarıda açıklanan Yönetmelik hükümleri doğrultusunda, Aksaray İl Özel İdaresince gerekli çalışmaların 2016 yılında yapılmaya devam ettiği, ancak yapılan bu çalışmaların henüz bitirilemediği, dolayısı ile taşınmazlara ilişkin olarak yapılması gereken işlemlerin gerek muhasebe kayıtlarına gerekse mali tablolara yansıtılamadığı tespit edilmiştir Bu tespitler ışığında Aksaray İl Özel İdaresine ait taşınmazların envanterinin tamamlanmadığı, mevcut kullanım şekli ile ilgili cetvellere kaydının yapılmadığı ve ilgili varlık hesaplarında gösterilmesinin sağlanmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda kamu idaresinin 2016 yılı kesin mizan ve bilançosunda yer alan 250-Arazi ve Arsalar Hesabı,
251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252-Binalar Hesabı, 257- Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 500- Net Değer Hesabında yer alan tutarlarla ilgili hatalı durum devam etmektedir. Kamu idaresi cevabında; " Aksaray İl Özel İdaresinin tüm taşınmazlarının miktar yönünden fiili envanteri çıkarılmıştır. Tapu kayıtları ile kurum envanteri arasındaki değer, miktar ve cins yönünden farklılıkların giderilmesi ve değer tespit çalışmaları devam etmekte olup 17.03.2017 tarih ve 30010 sayılı Resmi Gazete yayımlanan Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik gereği 2017 yılı içerisinde taşınmazların kayıt işlemleri bitirilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak 2016 yılı mali tablolarında taşınmazlarla ilgili hesapların doğru bilgi sunmaması ve taşınmazların ilgili hesaplara kaydının 2017 yılı içerisinde tamamlanması konularında kamu idaresi ile mutabakat sağlanmakla birlikte 250-Arazi ve Arsalar Hesabı, 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252-Binalar Hesabı, 257- Birikmiş Amortismanlar Hesabı ve 500- Net Değer Hesabı açısından 2016 yılı mali tablolarındaki hata devam etmektedir. 6. DENETİM GÖRÜŞÜ Aksaray İl Özel İdaresinin 2016 yılına ilişkin ekte yer alan mali tablolarının, Denetim Görüşünün Dayanakları bölümünde yer alan hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 7. DENETİM GÖRÜŞÜNÜ ETKİLEMEYEN TESPİT VE DEĞERLENDİRMELER BULGU 1: 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 6’ncı Maddesi Kapsamında Bakanlık ve Merkezi İdare Kuruluşlarınca İl Özel İdarelerince Gerçekleştirilmek Üzere Aktarılan Yatırım Ödeneklerinin Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarılması 5302 sayılı Kanun'un 6’ncı maddesinde; “(Ek fıkra: 3/7/2005-5393/85 md.; Değişik ikinci fıkra: 24/7/2008-5793/42 md.) Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları; yapım, bakım ve onarım işleri, devlet ve il yolları, içme suyu, sulama suyu, kanalizasyon, enerji nakil hattı, sağlık, eğitim, kültür, turizm, çevre, imar, bayındırlık, iskan, gençlik ve spor gibi hizmetlere ilişkin yatırımlar ile bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşlarının görev alanına giren diğer yatırımları, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri il özel idarelerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilir. Aktarma işlemi ilgili bakanın onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. İş, il özel idaresinin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. İl özel idareleri de bütçe imkanları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçesinden ödenek aktarabilir. Bu fıkraya göre, bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları tarafından aktarılacak ödenekler ile gerçekleştirilecek yatırımlar, birinci fıkrada öngörülen görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın bütün il sınırları içinde yapılabilir.” hükmü yer almaktadır. 2016 yılı Yatırım Programı ile 2016 yılı Programının Uygulanması, Koordinasyonu ve İzlenmesine Dair Kararın 21’inci maddesinin 4’üncü fıkrasında “Yerel ve bölgesel nitelikli yatırımların uygulamalarında koordinasyonu güçlendirmek, etkinliği artırmak ve yerel kurumsal kapasitenin gelişimini sağlamak amacıyla merkezi kamu idareleri, projenin mahiyeti uygun düştüğü ölçüde, yatırım uygulamalarının 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 6’ncı maddesi hükümleri gereğince gerçekleştirilmesine öncelik verir.” denilmektedir. Bu hükümler kapsamında bakanlıklar ve merkezi idare kuruluşlarının kamu yatırım programında yer alan projelerine ait yatırımları için bütçelerinde ayrılan ödenekler, il özel idarelerine aktarılmakta ve bu ödenekler karşılığı hizmetler de il özel idaresinin tabi olduğu

T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 mevzuat kapsamında ihalesi yapılarak gerçekleştirilmektedir. Her iki düzenlemede de yatırım ödeneklerinin tekrar Köylere Hizmet Götürme Birliklerine (KHGB) aktarılmasına izin veren bir hüküm bulunmamaktadır. Örneğin Kültür ve Turizm Bakanlığının 2016 yılı yatırım programında yer alan 1976H040130 no’lu Kültür Merkezi Yapımı işlerine ilişkin ödenekler ilgili il özel idarelerine aktarılabilmektedir. Ancak bu ödeneklerle gerçekleştirilmesi gereken işlerin ihale ve diğer işlemlerinin il özel idaresince yapılması gerekmektedir. Diğer taraftan, KHGB’lerine sadece 5355 sayılı Kanun'un 18’inci maddesinde sayılan hizmetlere ait ödenekler aktarılabileceğinden, madde metninde sayılmayan yatırımlara ait ödeneklerin merkezi idare kuruluşlarınca doğrudan KHGB’lerine aktarılması da mümkün görülmemektedir. 2016 yılı yatırım programında yer alan bakanlık ve merkezi idare kuruluşlarına ait projelere ayrılan yatırım ödeneklerinden 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 6’ncı maddesi hükümleri kapsamında gerçekleştirilmesi için İçişleri Bakanlığı bütçesinden Sarıyahşi Hükümet Konağı çevre düzenlemesi işi için 104.476,12 TL, Gülağaç Hükümet Konağı onarımı için ise 100.000,00 TL tutarındaki ödeneğin Aksaray İl Özel İdaresince tekrar KHGB’lerine aktarılmasının mevzuata uygun olmadığı, bu aktarmalarla 6085 sayılı Sayıştay Kanunu, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu dışında kalan bir alan oluştuğu değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; "İl Özel İdarelerince gerçekleştirilmek üzere Bakanlık ve Merkezi İdare Kuruluşları tarafından ilde yapılacak projeler için aktarılan bazı ödenekler aciliyeti bulunan ve hızlı yapılmasına ihtiyaç duyulan projelerde ihale süreçlerinde zaman kaybını önlemek amacıyla Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılmaktadır. Bundan böyle Köylere Hizmet Götürme Birliklerine ödenek aktarma yönünde gerekli hassasiyet gösterilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak Kamu İdaresi, bundan böyle Köylere Hizmet Götürme Birliklerine ödenek aktarılırken bulguda belirtilen hususlara dikkat edileceğini bildirmekle birlikte bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 BULGU 2: İç Kontrol Sistemi Yapılandırma Çalışmalarının Tamamlanmaması Aksaray İl Özel İdaresinin iç kontrol sisteminin incelenmesi neticesinde iç kontrol sistemiyle ilgili yapılandırma çalışmalarının halen devam ettiği ancak eksikliklerin olduğu tespit edilmiştir. İç kontrol sistemi yapılandırma çalışmalarının değerlendirilmesi sonucunda;  İç kontrol sisteminin oluşturulması, uygulanması, izlenmesi ve geliştirilmesi amacıyla (18) standart ve bu standartlar için gerekli (79) genel şartla ilgili olarak hazırlanan İç Kontrol Uyum Eylem Planı Valilik Makamının 04.05.2009 tarih ve 2137 sayılı oluru ile yürürlüğe girmiştir. İl Özel İdaresinde söz konusu 79 genel şarta uyum için en geç 31.12.2015 tarihine kadar 155 adet eylem öngörüldüğü ve planlandığı,  İç kontrol Uyum Eylem Planı Hazırlama Kurulu ile her birimden çalışma grupları oluşturulduğu,  Kurul üyelerine, çalışma grubu başkan ve üyelerine Kontrol Ortamı Standartları, Risk Değerlendirme Standartları, Kontrol Faaliyetleri Standartları, Bilgi ve İletişim standartları konusunda sunumlar yapıldığı, Uyum eylem planı hazırlama grubu üyelerine de Hassas pozisyonlar hakkında eğitim verildiği,  Tüm personele görev tanımları yönergesinin hazırlanması, iş tanımlarının yapılması, iş akış şemalarının hazırlanması, hassas görevlerin belirlenmesi konularında eğitim verildiği,  Tüm personele 19-20-21 Ocak 2016 tarihlerinde Etik Davranış İlkeleri 657 sayılı kanun, 4483 sayılı kanun vb. konularda eğitim verildiği,  İç Kontrol Standartlarına Uyum Eylem Planı hazırlanarak Malı Hizmetler Müdürlüğünün 18.06.2009 tarih ve 3135 sayılı yazıları ile hazırlanarak Maliye Bakanlığı Kamu iç kontrol birimine gönderildiği,  Kurumun tüm birimlerinde ve faaliyetlerindeki iş/görev tanımları ve süreçlerinin tamamlandığı,  Kurum risk yönergesinin yürürlüğe girdiği ve birim risk görevlileri ile risk sorumlularının belirlendiği, Görülmüş olup iç kontrol sisteminin yapılandırılmasına ilişkin temel çalışmalar genel olarak tamamlanmış olmakla birlikte,

T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 Aksaray İl Özel İdaresi iç kontrol sisteminin yapılandırılması için İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planında yer alan faaliyetlerden özellikle;  İş süreçleri esas alınarak her birimde odak gruplarının oluşturularak risklerin belirlenmediği, analiz edilmediği ve değerlendirilmediği,  Risklerin önceliklendirilmediği,  Göze alınan risk düzeylerinin/Risk iştahının belirlenmediği,  Risklerin karşılanma (riske cevap vermek) yönteminin belirlenmediği,  Kontrol faaliyetlerinin belirlenmediği, tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kanunun “İç Kontrolün Amacı” başlıklı 56' ncı maddesinde; “İç kontrolün amacı; a) Kamu gelir, gider, varlık ve yükümlülüklerinin etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde yönetilmesini, b) Kamu idarelerinin kanunlara ve diğer düzenlemelere uygun olarak faaliyet göstermesini, c) Her türlü malî karar ve işlemlerde usulsüzlük ve yolsuzluğun önlenmesini, d) Karar oluşturmak ve izlemek için düzenli, zamanında ve güvenilir rapor ve bilgi edinilmesini, e) (Değişik: 22/12/2005-5436/10 md.) Varlıkların kötüye kullanılması ve israfını önlemek ve kayıplara karşı korunmasını, sağlamaktır.” Denilmektedir. 5018 sayılı Kanun'un 11'inci maddesinde, İç Kontrol ve Ön Mali Kontrole İlişkin Usul ve Esaslara Dair Yönetmeliğin 8'inci maddesinde ve Kamu İç Kontrol Standartları Tebliğinde belirtildiği gibi; Üst yöneticilerin, mali yönetim ve kontrol sisteminin kurulması, işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve Kanunda belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden sorumlu oldukları ve bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri hükme bağlanmıştır.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 İç kontrol sisteminin yapılandırılması ve işleyişin gözetilmesi konusunda sorumluluk üst yöneticiye yani Valiye aittir. Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri ve açıklamalar doğrultusunda İl Özel İdaresinin Kamu İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı çerçevesinde tüm birimlerde iş süreçleri esas alınarak her birimde odak gruplarının oluşturularak risklerin belirlenmesi, analiz edilmesi ve değerlendirilmesi, risklerin önceliklendirilmesi, göze alınan risk düzeylerinin/risk iştahının belirlenmesi, risklerin karşılanması ve kontrol faaliyetlerinin belirlenmesi çalışmalarının yürütülmesi gerekmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Aksaray İl Özel İdaresi Kurumsal Risk Yönetim Yönergesi Valilik Makamının 14.02.2017 tarih ve 1075 sayılı olurları ile onaylanmış ve İl Özel İdaresinin, Kamu İç Kontrol Standartları Uyum Eylem Planı çerçevesinde tüm birimlerinde iş süreçleri esas alınarak her birimde odak grupları oluşturularak riskler belirlenmiş, analiz edilmiş ve değerlendirilmiş, riskler önceliklendirilmiş, göze alınan risk düzeyleri ve risk iştahı belirlenmiştir. Kontrol faaliyetlerinin belirlenmesi çalışmaları devam etmektedir." denilmektedir. Sonuç olarak İdare, iç kontrol sistemiyle ilgili yapılandırma çalışmalarının bir kısmının tamamlandığını, bir kısmının ise halen devam ettiğini bildirmekle birlikte bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir. BULGU 3: Aksaray İl Özel İdaresince, Nitelikleri İtibariyle Tahakkuku Tahsiline Bağlı Bütçe Geliri Olarak Yapılan Tahsilatların, Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile İlişkilendirilmesi Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin “120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı-Hesabın Niteliği” başlıklı 86’ncı maddesinde; “Bu hesap, mevzuatı gereğince tahakkuk ettirilen faaliyet alacakları ile duran varlıklar ana hesap grubu içerisindeki gelirlerden alacaklar hesabında kayıtlı tutarlardan dönem sonunda vadesi bir yılın altına inenler ve bunlardan yapılan tahsilat ve terkinlerin izlenmesi için kullanılır.” hükmünün yer aldığı, “Hesaba İlişkin İşlemler” başlıklı 87’nci maddesinin 1 /a-1 bendinde; “… Nitelikleri itibarıyla tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak yapılan tahsilatlar, bu hesapla ilişkilendirilmez.” şeklinde düzenleme yapıldığı, bu düzenlemelere göre 2016 yılı içerisinde tahsil edilen ve tahsil edildiği anda muhasebe kaydı yapılan merkezi idare vergi gelirlerinden

T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 alınan paylar ile faiz gelirlerinin, 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile ilişkilendirilmesi mümkün değildir. Ancak, Aksaray İl Özel İdaresi 2016 yılı hesabı incelendiğinde, 2016 yılı içerisinde tahsil edilen 58.526.313,90-TL tutarındaki merkezi idare vergi gelirlerinden alınan paylar ile 10.094.743,12-TL tutarındaki mevduat faiz gelirlerinin, aynı muhasebe işlem fişleri üzerinde 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabına hem borç hem de alacak kaydedilerek bu hesapla ilişkilendirildiği, gelirlerinin tahsili aşamasında tahakkukunun yapıldığı, dolayısı ile nitelikleri itibariyle tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak yapılan merkezi idare vergi gelirlerinden alınan paylar ile mevduat faiz gelirlerinin, 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile ilişkilendirilmesinin Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 87’nci maddesinin 1 /a-1 bendine aykırı olduğu düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "Bulguda belirlenen merkezi idare vergi gelirlerinden alınan paylar ile mevduat faiz gelirleri 2016 yılında e-İçişleri.muhasebe modülü tarafından otomatik olarak yapıldığından programdan kaynaklanan sorun nedeni ile 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında gözükmektedir. 2017 yılında tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak yapılan merkezi idare vergi gelirlerinden alınan paylar ile mevduat faiz gelirleri manuel olarak girilmekte olup; 2017 yılı muhasebe kayıtları düzeltilmiştir." denilmektedir. Sonuç olarak Nitelikleri itibariyle tahakkuku tahsiline bağlı bütçe geliri olarak yapılan tahsilatların, 120-Gelirlerden Alacaklar Hesabı ile ilişkilendirilmemesi gerektiği hususunda idare ile görüş birliğine varılmıştır. Ancak e-içişleri sistemi tarafından söz konusu tahsilatların otomatikman 120- Gelirlerden Alacaklar Hesabına kaydedilmesi Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırıdır ve 2016 yılı mali tablolarında 120- Gelirlerden Alacaklar Hesabı gerçek durumu yansıtmamaktadır. BULGU 4: Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ve Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının Birlikte Kullanılması Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nin 59- Dönem faaliyet sonuçları hesap grubunu açıklayan 360’ıncı maddesinde; “(1) Bu hesap grubu, dönem olumlu veya olumsuz faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılır. (2) Dönem faaliyet sonuçları sonucun olumlu veya olumsuz olmasına göre bu grup

T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-)” denilerek dönem sonunda faaliyet sonuçlarının olumlu veya olumsuz olabileceğine, niteliğine göre de faaliyet sonucunun ilgili hesaba kaydedileceğine açıklık getirilmiştir. Ancak Aksaray İl Özel İdaresi 2016 yılı Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosu incelendiğinde, kurumun birimleri arasında yer alan İlçe Özel İdare Müdürlüklerinde gerçekleşen olumsuz faaliyet sonucu ile İl Özel İdaresinde gerçekleşen olumlu faaliyet sonucunun karşılıklı mahsubu gerçekleştirilmeden hem 590- Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı hem de 591- Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı ile bilançoya yansıtıldığı görülmüştür. Bir idarenin faaliyetlerinden kaynaklanan sonucun aynı anda hem olumlu hem de olumsuz olarak gerçekleşmesi mümkün olamayacağından, Aksaray İl Özel İdaresi 2016 yılı Bilançosunda 590- Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ve 591- Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabının bir arada gösterilmesinin yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu düşünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; "E-İcisleri muhasebe modülünde ilçeler ve merkez aynı anda çalışmakta olup; e-içişleri muhasebe modülü dönem olumlu faaliyet sonucu hesabı ile olumsuz faaliyet sonucu hesabını konsolide etmemektedir. İlçelerde olumsuz faaliyet sonucu hesabı merkez ilçede ise olumlu faaliyet sonucu hesabı olduğundan ikisi aynı anda çalışmaktadır. İçişleri Bakanlığı Bilgi İşlem Dairesi Başkanlığı tarafından e-İcisleri muhasebe modülü düzeltildiğinde ikisi aynı anda kullanılmayacaktır." denilmektedir. Sonuç olarak 590- Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu ve 591- Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının bilançoda birlikte yer almaması gerektiği hususunda idare ile görüş birliğine varılmıştır. Ancak e-içişleri sisteminin olumlu ve olumsuz faaliyet sonuçlarını bilançoda bir arada göstermesi Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği hükümlerine aykırıdır ve 2016 yılı mali tablolarında 590- Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ile 591- Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı gerçek durumu yansıtmamaktadır. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 49’uncu ve 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanununun 48’inci maddeleri uyarınca mahalli idarelerde hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerin kayıt dışında

T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde hazırlanmasına temel olacak şekilde çıkarılması amacına yönelik olarak Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği İçişleri Bakanlığınca çıkarılmıştır. Bu yönetmelik kapsamında yapılacak işlem ve kayıtlar bilgi teknolojilerinden yararlanarak hazırlanan programlar ile yapılmaktadır. İl özel idarelerinin kullanması amacıyla İçişleri Bakanlığı tarafından hazırlanan e-içişleri sistemi Bütçe ve Muhasebe Modülü ile kayıt ve işlemler yapılmaktadır. Ancak sistem devreye girdiği 2009 yılından bu yana ihtiyaçları karşılayacak ölçüde geliştirilememiştir. Bulgu konusu hususla birlikte raporun diğer maddelerinde yer alan mali tablolarla ilgili hataların bu sistemden kaynaklandığı idarelerce belirtilmekle birlikte sorun aktarma ve giderme konusunda il özel idarelerinin vesayet kuruluşu olan İçişleri Bakanlığınca yeteri kadar dikkate alınmadığı anlaşılmaktadır. İl özel idarelerinin herhangi bir tasarruf yetkisi bulunmaması göz önüne alındığında bu sistem hatalarının söz konusu bakanlıkça düzeltilmesi gerekmektedir. BULGU 5: 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun 18’inci Maddesinin Üçüncü Fıkrasında Sayılan Köye Yönelik Hizmetlere İlişkin Yapım, Bakım ve Onarım İşleri, Bölünmüş Yol, Elektrifikasyon, Köy Yolu, İçme Suyu, Sulama Suyu ve Kanalizasyon Yatırımları Dışındaki İşler İçin Köylere Hizmet Götürme Birliklerine Aktarmalar Yapılması 5355 sayılı Mahalli İdare Birlikleri Kanunu'nun, “Köylere Hizmet Götürme Birlikleri” başlıklı 18’inci Maddesinin 5793 sayılı Kanunun 44’üncü maddesi ile değişik üçüncü fıkrasında; “Bakanlıklar ve diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri; köye yönelik hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımlarını, kendi bütçelerinde bu hizmetler için ayrılan ödenekleri köylere hizmet götürme birliklerine aktarmak suretiyle gerçekleştirebilirler. Aktarma işlemi merkezi idare kuruluşlarında ilgili bakanın, il özel idarelerinde valinin onayıyla yapılır ve bu ödenekler tahsis amacı dışında kullanılamaz. Bu takdirde iş, birliğin tabi olduğu usul ve esaslara göre sonuçlandırılır. Köylere hizmet götürme birlikleri de bütçe imkânları ölçüsünde bu yatırımlara kendi bütçelerinden ödenek aktarabilirler. Bakanlıklar ve

T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 diğer merkezi idare kuruluşları ile il özel idareleri tarafından aktarılacak ödeneklerle gerçekleştirilecek yatırımlar, birliğin hizmet ve görev alanı sınırlamasına tabi olmaksızın yapılabilir.” denilmek suretiyle söz konusu birliklere yapılacak aktarmalarla ilgili esaslara dair bir düzenleme yapılmıştır. Görüldüğü üzere kanun koyucu köylere hizmet götürme birliklerine, sadece madde metninde sayılan yatırımlar için ayrılan ödeneklerin aktarılmasına cevaz vermiştir. Bir başka ifade ile il özel idaresi bütçesinden köylere hizmet götürme birliklerine ancak yukarıya alınan 18’inci maddede sayılan yatırımlar için ayrılan ödenekler aktarılabilir. Ancak Aksaray İl Özel İdaresi bütçesinden, köye yönelik hizmetlere ilişkin yapım, bakım ve onarım işleri, bölünmüş yol, elektrifikasyon, köy yolu, içme suyu, sulama suyu ve kanalizasyon yatırımları dışındaki çim yüzeyli saha yapımı işi için Ortaköy Köylere Hizmet Götürme Birliği’ne 50.000,00TL tutarında aktarma yapılmıştır. Kamu idaresi cevabında; "İl Özel İdaresi olarak aciliyeti bulunan projelere ait ödeneklerin, ihale süreçlerinde zaman kaybını önlemek amacıyla birimlerin teklif ve önerileri doğrultusunda ilgili iş için ayrılan ödenekler 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunun 64'üncü maddesi gereği Köylere Hizmet Götürme Birliklerine aktarılmıştır. Bundan böyle Köylere Hizmet Götürme Birliklerine ödenek aktarılırken azami önem gösterilecektir." denilmektedir. Sonuç olarak 5302 sayılı İl Özel İdaresi Kanunu'nun 64'üncü maddesinde aktarmaların, aktarma yapılan kuruluşların görev alanlarına giren konularda yapılabileceği belirtilmekte olup, bulgu Köylere Hizmet Götürme Birliklerinin görev alanlarına girmeyen işler nenediyle yapılan aktarmalarla ilgilidir. Dolayısı ile idarenin bu konudaki cevabının yasal dayanağı bulunmamaktadır. Ayrıca İdarenin, bundan böyle Köylere Hizmet Götürme Birliklerine ödenek aktarılırken bulguda belirtilen hususlara dikkat edileceğini bildirmesi nedeniyle bulgu konusu tespitin devam edip etmediği takip eden denetimlerde izlenecektir.

T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 8. EKLER Ek 1: Kamu İdaresi Mali Tabloları AKSARAY İL ÖZEL İDARESİ 2016 YILI BİLANÇOSU AKTİF Cari Yıl 2016
PASİF Cari Yıl 2016 TL TL 1 DÖNEN VARLIKLAR 105.025.352,72 3 KISA VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 10.920.038,25 10 HAZIR DEĞERLER 100.255.362,23 30 KISA VADELİ İÇ MALİ BORÇLAR 100.659,07 102 BANKA HESABI 100.255.362,23 300 BANKA KREDİLERİ HESABI 100.659,07 12 FAALİYET ALACAKLARI 3.898.734,43 32 FAALİYET BORÇLARI 743.067,89 121 GELİRLERDEN TAKİPLİ ALACAKLAR HS 3.855.841,79 320 BÜTÇE EMANETLERİ HESABI 743.067,89 126 VERİLEN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HS 42.892,64 33 EMANET YABANCI KAYNAKLAR 6.795.942,50 13 KURUM ALACAKLARI 330 ALINAN DEPOSİTO VE TEMİNATLAR HS 1.072.631,88 132 KURUMCA VER. BORÇ. ALACAKLAR HS 333 EMANETLER HESABI 5.723.310,62 14 DİĞER ALACAKLAR HESABI 93.328,13 36 ÖDENECEK DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER 1.621.762,46 140 KİŞİLERDEN ALACAKLAR HESABI 93.328,13 360 ÖDENECEK VERGİ VE FONLAR HESABI 1.301.888,85 15 STOKLAR 585.684,22 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLİK KESİNTİLERİ HS 125.754,15 150 İLK MADDE VE MALZEME HESABI 585.684,22 362 FONLAR VEYA DİĞER KAMU İDARELERİ ADINA YAPILAN TAHSİLAT HESABI 9.712,88 16 ÖN ÖDEMELER 192.243,71 363 KAMU İDARELERİ PAYLARI HESABI 103.080,51 162 BÜTÇE DIŞI AVANS VE KREDİLER HESABI 192.243,71 368 VADESİ GEÇMİŞ, ERT. VEYA TAK. VERGİ VE DİĞER YÜKÜMLÜLÜKLER HS 81.326,07 2 DURAN VARLIKLAR 248.008.474,62 37 BORÇ VE DİĞR KARŞILIKLARI 1.658.606,33 22 FALİYET ALACAKLARI 24.000,00 372 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 1.658.606,33 220 GELİRLERDEN ALACAKLAR HESABI 24.000,00 4 UZUN VADELİ YABANCI KAYNAKLAR 16.134.199,01 23 KURUM ALACAKLARI 130.000,00 40 UZUN VADELİ İÇ MALİ BORÇLAR 7.741.952,51 232 KURUMCA VER. BORÇ. ALACAKLAR HS 130.000,00 400 BANKA KREDİLERİ HESABI 7.741.952,51 24 MALİ DURAN VARLIKLAR 5.136.347,65 43 DİĞER BORÇLAR 97.246,80 240 MALİ KUR. YAT. SERMAYELER HS 5.136.347,65 430 ALINAN DEPOZİTO VE TEMİNATLAR HS 97.246,80 25 MADDİ DURAN VARLIKLAR 242.466.712,31 47 BORÇ VE DİĞR KARŞILIKLARI 8.294.999,70 250 ARAZİ VE ARSALAR HESABI 39.046.773,22 472 KIDEM TAZMİNATI KARŞILIĞI HESABI 8.294.999,70 251 YER ALTI VE YERİSTÜ DÜZENLERİ HS 96.809.258,29 5 ÖZ KAYHAKLAR 325.979.590,08 252 BİNALAR HESABI 17.784.505,45 50 NET DEĞER 36.275.034,60 253 TESİS, MAKİNE VE CİHAZLAR HESABI 6.447.687,87 500 NET DEĞER HESABI 36.275.034,60 254 TAŞITLAR HESABI 6.302.902,44 51 DEĞER HAREKETLERİ
255 DEMİRBAŞLAR HESABI 1.674.462,28 519 DEĞER HAREKETLERİ SONUÇ HESABI
257 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI (-) -5.981.348,58 57 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI 301.523.525,79 258 YAPILMAKTA OLAN YATIRIMLAR HESABI 80.382.471,34 570 GEÇMİŞ YILLAR OLUMLU FAALİYET SONUÇLARI HESABI 301.523.525,79 26 MADDİ OLMAYAN DURAN VARLIKLAR 127.882,95 58 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ FAALİYETLER SONUÇLARI -57.778.657,47 260 HAKLAR HESABI 109.645,69 580 GEÇMİŞ YILLAR OLUMSUZ FAALİYET SONUÇLARI HESABI ( -) -57.778.657,47 268 BİRİKMİŞ AMORTİSMANLAR HESABI (-) 18.237,26 59 DÖNEM FAALİYET SONUÇLARI 45.959.687,16 29 DİĞER DURAN VARLIKLARI 123.531,71 590 DÖNEM OLUMLU FAALİYET SONUCU HS 60.980.054,19

T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDİ DURAN VARLIKLAR HESABI 123.531,71 591 DÖNEM OLUMSUZ FAALİYET SONUCU HESABI ( - ) -15.020.367,03 AKTİF TOPLAMI 353.033.827,34 PASİF TOPLAMI 353.033.827,34 NAZIM HESAPLAR 59.054.008,78 NAZIM HESAPLAR 59.054.008,78 910 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI HESABI 12.022.192,98 911 ALINAN TEMİNAT MEKTUPLARI EMANETLER HESABI 12.022.192,98 920 GİDER TAAHHÜTLERİ HESABI 15.300.195,98 921 GİDER TAAHHÜTLERİ KARŞILIĞI HESABI 15.300.195,98 971 BORÇLANMA KARŞILIĞI HESABI 30.000.000,00 970 BORÇLANMA 30.000.000,00 990 KİRAYA VERİLEN, İRTİFAK HAKKI TESİS EDİLEN MADDİ DURAN VARLIKLARIN KAYITLI DEĞERİ 1.731.619,82 999 DİĞER NAZIM HESAPLAR KARŞILIĞI HESABI 1.731.619,82 GENEL TOPLAM : 412.087.836,12 GENEL TOPLAM : 412.087.836,12

T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 AKSARAY İL ÖZEL İDARESİ 2016 FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU HESAP YARDIMCI Giderin Türü 2016 KODU HESAP
KOD 1 630 0 1 Personel Giderleri 22.718.062,77 630 0 2 Sosyal Güvenlik Kurumuna Devlet Primi Giderleri 3.204.256,31 630 0 3 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 17.158.931,09 630 0 4 Faiz Giderleri 630 0 5 Cari Transferler 156.072,44 630 0 7 Sermaye Transferleri 44.888.339,66 630 1 3 Amortisman Giderleri 1.677.842,32 630 1 4 İlk Madde Ve Malzeme Giderleri 6.457.913,60 630 25 Kamu İdarelerine Bedelsiz Olarak Devredilen Mali Olmayan Varlıklardan Kaynaklanan Giderler 162.649,47 630 3 0 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler 3.933,99 630 9 9 Diğer Giderler 259.927,29 Giderler Toplamı : 96.687.928,94
HESAP YARDIMCI Gelirin Türü 2016 KODU HESAP
KOD 1 600 0 1 Vergi Gelirleri 584.887,95 600 0 3 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 268.795,58 600 0 4 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gelirler 70.930.225,57 600 0 5 Diğer Gelirler 70.863.707,00 Gelirler Toplamı: 142.647.616,10 Faaliyet Sonucu (+/-) 45.959.687,16

T.C. Sayıştay Başkanlığı Aksaray İl Özel İdaresi 2016 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22 T.C. SAYIŞTAY BAŞKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr