2015 - ZONGULDAK İL ÖZEL İDARESİ.pdf
ZONGULDAK ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Eylül 2016
ĠÇERĠK ZONGULDAK ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU 1 ZONGULDAK ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU 25
ZONGULDAK ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI DÜZENLĠLĠK DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 4
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 4
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 4
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 6
- DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 13
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 14
- EKLER ........................................................................................................................................................ 21
KISALTMALAR Ġdare: Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi Kurum: Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi DSĠ: Devlet Su ĠĢleri Genel Müdürlüğü
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI
HAKKINDA BĠLGĠ
Mali Yapı:
Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun
3'üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan
kamu idarelerinden birisi olup, faaliyetlerini 2015 yılı bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili
kanunlarla aktarılan diğer kaynaklarla yürütmektedir.
Bu kapsamda 2015 yılı bütçesiyle 55.000.000,00 TL gelir ve gider öngörülmüĢ olup, geçen yıldan devreden 55.788.098,80 TL ödenek ve Merkezi Ġdare Bütçesinden kullanım amacı belirlenmiĢ yatırımlar için aktarılan toplam 108.929.855,34 TL kaynak ile birlikte yılı ödenekleri 219.717.954,14 TL’ye ulaĢmıĢtır. Zonguldak Ġl Özel Ġdaresinin sunulan mali tablolara göre 2015 yılı Bütçe Gelir ve Gider durumu aĢağıda gösterilmiĢtir. 2015 YILI BÜTÇE GELĠRLERĠ TABLOSU Tahmini GerçekleĢen Vergi Gelirleri 300.000,00 180.549,56 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 750.000,00 1.632.253,86 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Diğer Gelirler (Tahsisli ) ---- 108.059.702,09 Diğer Gelirler 50.950.000,00 68.098.968,75 Sermaye Gelirleri 3.000.000,00 0,00 TOPLAM 55.000.000,00 177.971.474,26 2015 YILI ÖDENEKLER TABLOSU Önceki Yıldan Devreden Bütçe ile Verilen Ek Ödenek Merkezi Ġdareden Aktarılan Toplam Bütçe Ödeneği Ödeneğin Harcanan Kısmı Ġptal Edilen Ödenek Sonraki Yıla Devreden 55.788.098,80 55.000.000,00 0,00 108.929.855,34 219.717.954,14 144.588.793,97 322.349,78 74.806.810,39
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2
Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir
takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleĢtirilmesi 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi
Kanununun 6’ıncı maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıĢtır. Bu fıkra hükmünce
aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleĢen bütçe büyüklükleri
arasında çok büyük farklılıklar oluĢmaktadır. Bütçe hazırlık aĢamasında merkezi yönetim
kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karĢılığında ne kadar ödenek gönderileceği
bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit, gelir
ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleĢtirilmektedir. Dolayısıyla il özel idarelerinin yılı
bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleĢmeleri arasında fark bulunmaktadır.
2015 YILI BÜTÇE GĠDERLERĠ CETVELĠ
Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gider
Personel Giderleri 12.752.000,00 38.459.629,26
Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet Prim
Gideri 1.826.500,00 5.808.515,36
Mal ve Hizmet Alım Gideri 9.640.142,00 14.022.708,41
Faiz Giderleri 1.000.000,00 74.164,96
Cari Transferler 4.116.223,00 31.207.637,72
Sermaye Giderleri 22.456.652,00 54.581.343,65
Sermaye Transferi 447.483,00 434.794,61
Yedek Ödenekler 2.761.000,00
TOPLAM 55.000.000,00 144.588.793,97
Kurumun faaliyet sonuçlarına iliĢkin 2015 yılı faaliyet gideri 118.429.475,03 TL,
faaliyet geliri 179.173.723,75 TL olup gelir fazlası 60.744.248,72 TL olarak gerçekleĢmiĢtir.
Muhasebe ve Raporlama Sistemi
Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanunla belirlenmiĢ
muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 5018 sayılı Kanunun 49’uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49 uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe iĢlemlerine, hesap planlarına ve iĢlemlerin muhasebeleĢtirilmesinde kullanılacak belgelerin Ģekil ve türlerine iliĢkin düzenlemenin mahalli idareler için ĠçiĢleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiĢtir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıĢtır. Zonguldak Ġl Özel Ġdaresinde mali iĢlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde ĠçiĢleri Bakanlığının sunduğu e-ĠçiĢleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve iĢlemleri Strateji GeliĢtirme Müdürlüğünce gerçekleĢtirilmektedir. 2015 yılı denetimi kapsamında Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi tarafından “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5’inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. • BirleĢtirilmiĢ veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutanağı • Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı • Teminat mektupları sayım tutanağı • Değerli kağıtlar sayım tutanağı • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 • Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu • Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir. 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: Zonguldak Ġl Özel Ġdaresinin Mülkiyetinde Bulunan TaĢınmazların Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik Hükümlerine Göre Kayıt ĠĢlemlerinin Yapılmaması ve Mali Tablolarda TaĢınmazlarla Ġlgili Hesapların Doğru Yansıtılmaması 13.9.2006 tarih ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik çıkarılmıĢ ve 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe girmiĢtir. Yönetmeliğin amacı genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait taĢınmazların kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine iliĢkin usul ve esasları düzenlemektir. Yönetmeliğin 5. maddesinde kayıt ve kontrol iĢlemlerinin amacı ise kamu idarelerine ait mevcut taĢınmazların ve içinde bulunulan yılda çeĢitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar olarak takip edilmesi amacıyla kayıt alınması olarak belirlenmiĢtir. Görüldüğü gibi kayıtlarda taĢınmazların miktar olarak gösterilmesi esas alınmaktadır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 24. maddesinde ise maddi duran varlıkların muhasebe kayıtlarına maliyet bedeliyle, herhangi bir maliyet yüklenilmeksizin edinilenlerin de rayiç bedeliyle geçirileceği Ģeklinde düzenleme yapılmıĢtır. Ancak 2006 yılından 2014 yılına kadar geçen sürede kamu idarelerinin mülkiyetinde bulunan taĢınmazların miktar olarak dahi kayıt altına alınması ile ilgili iĢlemler tamamlanamamıĢtır. Ayrıca söz konusu taĢınmazların sadece bir kısmı muhasebe kayıtlarına alındığından kamu idarelerinin mali tablolarının taĢınmazlar hakkında tam ve doğru bilgi sunması sağlanamamıĢtır. Bu durum nedeniyle Maliye Bakanlığınca Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin bazı maddeleri 03.06.2014 tarih 2014/6455 sayılı BKK ile yürürlüğe giren Yönetmelikle değiĢtirilerek belirtilen sorunların çözümü yoluna gidilmiĢtir. Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin bu çerçevede değiĢtirilen 5. maddesinin birinci fıkrasında; “taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır.” hükmü yer almaktadır. Aynı Yönetmelikle 5. maddeye getirilen ek ikinci fıkrada ise kayıt iĢlemlerinde esas alınacak değerleme kriterleri belirlenmiĢtir. Buna göre tapuda kayıtlı taĢınmazlardan maliyeti belirli olanların maliyet bedeli, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin rayiç değeri, bu iki değeri
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7
belli olmayanlar ile fıkrada sayılan diğer taĢınmazların ise iz bedeli üzerinden kayıtlara
alınması gerekmektedir.
Öte yandan aynı Yönetmeliğin “Cins Tashihlerinin Yapılması” baĢlıklı 10.
maddesinin 1. fıkrasında aynen “Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya
kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine
uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır.”
hükmüne yer verilmiĢtir. Bu hükümle cins tashihi iĢlemleri tapu kayıtlarından bağımsız hale
getirilmiĢ ve taĢınmazların muhasebe birimlerince mevcut kullanım Ģekliyle kaydının
yapılarak mali tablolarda gösterilmesine öncelik verilmiĢtir. Bu Ģekilde kamu idarelerinin tapu
kayıtları bakımından cins tashihi ile ilgili iĢlemleri daha sonra yapmalarına olanak
sağlanmıĢtır.
Kamu taĢınmazlarının kayda alınmasında esas değerleme kriterleri bu Ģekilde olmakla
birlikte sözkonusu Yönetmeliğin “Mevcut TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin ĠĢlemler” baĢlıklı
Geçici 1. maddesi ile mevcut taĢınmazların kaydında esas alınacak değerlerle ilgili geçici
düzenlemeler yapılmıĢtır. Düzenlemeye göre;
“ (1) Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç
değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler
üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde
kayıtlara alınır:
a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol
işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/9/2014
tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine
kaydedilir.
b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere
ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan
1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe
kayıtlarını yapar.
(2)Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre yapılması gereken işlemler 31/12/2016 tarihine
kadar tamamlanır”
Yukarıya alınan Yönetmelik hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Zonguldak Ġl
Özel Ġdaresinin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taĢınmazların mevcut
kullanım Ģekilleri ve emlak vergisi değerleri üzerinden fiili envanterinin yapılması, en geç
30.09.2014 tarihi itibariyle ilgili form ve cetvellere geçirilmesi ve bu bilgilerin muhasebe
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8
birimlerine verilerek en geç 01.10.2014 tarihine kadar muhasebe kayıtlarının yapılması
gerekmektedir. Bu iĢlemlere bağlı olarak da 31.12 2014 tarihinde de tespit edilen değerler
üzerinden Amortisman Hesaplarına kayıt yapılacaktır. Tüm taĢınmazların bu Ģekilde
muhasebe kayıtlarına alınarak mali tablolarda gösterilmesi sağlandıktan sonra anılan
Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesinin 2 nci fıkrası gereğince 31.12.2016 tarihine kadar tüm
taĢınmazların emlak vergisi değeri yerine maliyet bedeli veya rayiç değeri üzerinden kayıtlara
geçirilmesi tamamlanacaktır.
Ancak bu kayıtların yapılmasına temel oluĢturmak üzere öncelikle mevcut hesaplarda
kayıtlı bulunan taĢınmazların 01.10.2014 tarihi itibariyle 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251
Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabında kayıtlı tutarların alacak kaydı
ile çıkarılması, toplam tutarın da 500 Net Değer Hesabına borç yazılması gerekmektedir. Aynı
Ģekilde söz konusu taĢınmazlara iliĢkin amortisman tutarları da 257 BirikmiĢ Amortismanlar
Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedilerek hesaplardan çıkarılacaktır.
Esasen söz konusu Yönetmelik değiĢikliğinin muhasebe iĢlemleri açısından
uygulanmasına yönelik iĢlemlerle ilgili ayrıntılı açıklamaya Muhasebat Genel Müdürlüğünün
25.07.2014 ve 16.09.2014 tarihinde yayınlanan TaĢınmaz Envanteri konulu genel yazılarında
yer verilmiĢtir.
Yukarıya açıklanan Yönetmelik hükümleri ile Muhasebat Genel Müdürlüğünün Genel
Yazıları çerçevesinde; Zonguldak Ġl Özel Ġdaresinin taĢınmaz kayıtları incelendiğinde
aĢağıdaki hususlar tespit edilmiĢtir:
Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi Emlak ve Ġstimlak Müdürlüğünce tüm taĢınmazların miktar
ve tutar yönünden fiili envanteri çıkarılmıĢtır. Mevcut kullanım Ģekline göre envanteri
çıkarılan bu taĢınmazların emlak vergi değerleri de hesaplanarak yönetmelik eki formlar
doldurulmuĢtur. Yönetmelik eki formlar e-icisleri muhasebe otomasyon sisteminde yer alan
taĢınmaz modülü üzerinden miktar ve tutarlar da girilerek yapılmıĢtır. Ancak taĢınmaz
modülü üzerindeki taĢınmaz icmal cetvelleri yönetmelik değiĢikliğine uyumlu hale
getirilmediğinden ilgili taĢınmaz formları modül üzerindeki taĢınmaz icmal cetvellerine veri
aktaramamıĢtır. Bu yüzden modül üzerinden taĢınmaz kayıt iĢlemleri muhasebe birimine de
ulaĢtırılamamıĢtır. Bu nedenle Emlak ve Ġstimlak Müdürlüğü emlak vergi değerlerine göre
manuel olarak TaĢınmaz Ġcmal Cetvellerini oluĢturmuĢtur. OluĢturulan icmal cetvellerinin
Muhasebe Birimine verildiği bildirilmiĢtir. Ancak manuel olarak oluĢturulan taĢınmaz icmal
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 cetvellerindeki tutarların da Muhasebe Birimi tarafından 2015 yılı bilançosuna yansıtılmadığı görülmüĢtür. Bu tespitler ıĢığında Zonguldak Ġl Özel Ġdaresine ait taĢınmazların kaydının yukarıda belirtilen Yönetmelik ve Genel Yazılarda açıklanan esaslara uygun hale getirilme iĢlemlerinin devam ettiği ancak 2015 yılı sonu itibariyle tamamlanmadığı anlaĢılmaktadır. Bu durumda Kurumun 2015 yılı kesin mizan ve bilançosunda yer alan 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı ile 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesaplarında kayıtlı tutarların gerçek durumu yansıtmadığı düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; Bulguya istinaden Emlak ve Ġstimlak Müdürlüğünce Zonguldak Ġl Özel Ġdaresine ait tüm taĢınmazların miktar ve tutar yönünden fiili envanterinin manuel olarak çıkartıldığı ve Strateji GeliĢtirme Müdürlüğüne verildiği; taĢınmaz modülü üzerindeki taĢınmaz icmal cetvellerinin yönetmelik değiĢikliğine uygun hale getirilmesi için Emlak ve Ġstimlak Müdürlüğünce 22.03.2016 tarihli resmi yazı ile Bakanlığa sunulmak üzere istek ve önerilerin Ġdarenin Bilgi ĠĢlem Müdürlüğüne bildirildiği, Bakanlık tarafından taĢınmaz modülündeki cetveller güncellendiğinde taĢınmaz kayıtlarının da ilgili birimce modüle yükleneceği belirtilmiĢtir. Sonuç olarak Hazırlanan taĢınmaz envanterinin tam olarak bilançoya yansıtılamamasının e-icisleri otomasyon sistemi üzerindeki taĢınmaz modülünün yönetmeliğe uygun olarak güncellenmemesinden kaynaklandığı ve bu güncellemenin Bakanlık tarafından yapılması halinde taĢınmaz kayıtlarının sisteme aktarılacağı belirtildiğinden bu konuda Ġdare ile mutabakat sağlanmıĢtır. Ancak 2015 yılı mali tablolarında 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı ve 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir. BULGU 2: Ġller Bankasına Ortaklık Payının 240- Mali KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabında Gösterilmemesi Zonguldak Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılı mizanında ve bilançosunda 240- Mali KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı görülmemektedir 6107 sayılı Ġller Bankası Anonim ġirketi Hakkında Kanunun “Ortaklık yapısı ve
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 sermaye” baĢlıklı 4'üncü maddesinde “(1) Bankanın ortakları il özel idareleri ve belediyelerdir. (2) Bankanın sermayesi 9.000.000.000 (dokuz milyar) Türk Lirasıdır. Bu sermaye Bakanlar Kurulu kararı ile beş katına kadar artırılabilir. (3) Sermaye tavanına ulaşıncaya kadar Bankanın ödenmiş sermayesine aşağıdaki kaynaklar eklenir: a) 2/7/2008 tarihli ve 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanuna göre her ay Maliye Bakanlığı ve İller Bankası tarafından dağıtılacak vergi gelirleri paylarının toplamı üzerinden aylık olarak yüzde iki oranında kesilecek miktarlar. ………………..” denilmektedir. Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 240- Mali KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabını açıklayan “Hesabın niteliği” baĢlıklı 156'ncı maddesinde de; “(1) Bu hesap, kanuni yetkilere dayanılarak mali kuruluşların sermayesine iştirak edilen tutarlar ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan tutarlar ile bu kuruluşlara ikrazen verilen ve mahsup edilen tutarların izlenmesi için kullanılır.” Denildiğinden 6107 sayılı Kanun'un 4'üncü maddesi hükmünce Ġller Bankasının ortakları arasında sayılan Zonguldak Ġl Özel Ġdaresinin, Ġller Bankası Anonim ġirketinin sermayesine iĢtirak edilmiĢ olan ortaklık payının 240- Mali KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabında gösterilmesi Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 156 ncı maddesi gereğidir. Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin söz konusu hükümleri uyarınca Zonguldak Ġl Özel Ġdaresinin, Ġller Bankası Anonim ġirketinin sermayesine katılım payı olarak ödediği tutarların bilançoda 240- Mali KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabında gösterilmesi gerekirken bu hesaba 2015 yılı mali tablolarında yer verilmediği görülmüĢtür.Bu nedenle Ġller Bankasına baĢlangıçtan hesap dönemi sonuna kadar ödenmiĢ olan ortaklık payı toplamı kadar tutarın bilançoda 240- Mali KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabında gösterilmediği değerlendirilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 Kamu idaresi cevabında; Ġller Bankası ortaklık payının 2016 Nisan Ayı itibariyle çıkarılarak 240 Mali KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabında kayıt altına alındığı ve bundan sonra kesilecek payların da bu hesap altında toplanacağı belirtilmiĢtir. Sonuç olarak Ġller Bankası ortaklık payının 2016 Nisan Ayı itibariyle çıkarılarak 240 Mali KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabında kayıt altına alındığı ve bundan sonra kesilecek payların da bu hesap altında toplanacağı belirtildiğinden bu konuda idare ile mutabakata varılmıĢtır. Ancak 2015 yılı mali tablolarında 240 Mali KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir. BULGU 3: 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ile 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabının Kurum Bilançosunda Birlikte Yer Alması Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “ 59 Dönem Faaliyet Sonuçları ” baĢlıklı 323’üncü maddesinde: “(1) Bu hesap grubu, dönem olumlu veya olumsuz faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılır. (2) Dönem faaliyet sonuçları sonucun olumlu veya olumsuz olmasına göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-)” Denilmektedir. Ayrıca 324’üncü maddesinde 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabının, faaliyet döneminde ortaya çıkan olumlu faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılacağı belirtilirken; 326’ıncı maddesinde 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabının, faaliyet döneminde ortaya çıkan olumsuz faaliyet sonucunun izlenmesi için kullanılacağı hükmüne yer verilmiĢtir. Söz konusu maddeler birlikte değerlendirildiğinde dönem sonunda faaliyet sonuçlarının olumlu veya olumsuz olabileceği, buna bağlı olarak aynı dönem faaliyet sonucunun olumlu veya olumsuz olmasına göre bunlardan birinin 59 Dönem Faaliyet Sonuçları grubu altında gösterileceği dolayısı ile olumlu ve olumsuz hesapların bir arada bu grup altında yer alamayacağı anlaĢılmaktadır. Oysa Zonguldak Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılı bilançosunda 59 Dönem Faaliyet Sonuçları Hesap Grubu altında hem merkez birimlerine iliĢkin 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı hem de ilçelere iliĢkin 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu hesabı birlikte
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 yer almaktadır. Kamu idaresi cevabında; 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ile 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabının kurum bilançosunda birlikte yer almasının e-icisleri otomasyon sisteminden kaynaklı bir hata olduğu ve bu konuda ilgili Bakanlıkla irtibata geçileceği belirtilmiĢtir. Sonuç olarak 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ile 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabının kurum bilançosunda birlikte yer almasının e-icisleri otomasyon sisteminden kaynaklı bir hata olduğu belirtildiğinden bu konuda Ġdare ile mutabakat sağlandığı değerlendirilmektedir. Ancak 2015 yılı mali tablolarında 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ve 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir. Ayrıca idare cevabında da belirtildiği üzere sistemle ilgili olarak aĢağıdaki değerlendirmenin yapılması gerekli görülmüĢtür. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 49’uncu ve 5018 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 48’inci maddeleri uyarınca mahalli idarelerde hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, iĢlemlerin kayıt dıĢında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleĢtirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüĢ bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde hazırlanmasına temel olacak Ģekilde çıkarılması amacına yönelik olarak Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ĠçiĢleri Bakanlığınca çıkarılmıĢtır. Bu yönetmelik kapsamında yapılacak iĢlem ve kayıtlar bilgi teknolojilerinden yararlanarak hazırlanan programlar ile yapılmaktadır. Ġl özel idarelerinin kullanması amacıyla ĠçiĢleri Bakanlığı tarafından hazırlanan e-içiĢleri sistemi Bütçe ve Muhasebe Modülü devreye girdiği 2009 yılından bu yana ihtiyaçları karĢılayacak ölçüde geliĢtirilememiĢtir. Bulgu konusu hususla birlikte raporun diğer maddelerinde yer alan mali tablolarla ilgili hataların bu sistemden kaynaklandığı idarelerce belirtilmekle birlikte sorun aktarma ve giderme konusunda il özel idareleri vesayet kuruluĢu olan ĠçiĢleri Bakanlığınca yeteri kadar dikkate alınmadığı anlaĢılmaktadır. Bu nedenle Denetim GörüĢüne temel olan bu sistem hatalarının söz konusu Bakanlıkça üzerinde durularak gereği yapılması gerektiği düĢünülmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Zonguldak Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı 240 Mali KuruluĢlara Yatırılan Sermayeler Hesabı, 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı, 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı, 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Mahalli Ġdareler Genel Müdürlüğünden Gönderilen Ödeneklerin Ġl Genel Meclisi Kararı Alınmadan Mevzuta Aykırı Olarak, Belirlenen ĠĢ ve Hizmetlerde Kullanılmak Üzere Valilik Oluru ile Ek Ödenek Kaydedilmesi 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 9’uncu maddesine göre Ġl Genel Meclisi, il özel idaresinin karar organıdır. 10’uncu maddesine göre bütçe ve kesin hesabı kabul etmek, bütçede kurumsal kodlama yapılan birimler ile fonksiyonel sınıflandırmanın birinci düzeyleri arasında aktarma yapmak ve Ģartlı bağıĢları kabul etmek Ġl Genel Meclisinin görevleri arasında sayılmıĢtır. Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 37’inci maddesine göre de ek ödenek verilmesi ancak meclis kararı ile yapılabilmektedir. 6583 sayılı 2015 yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanununun 5’inci maddesinin ikinci fıkrasına göre Maliye Bakanlığı Bütçesinin 12.01.31.00-01.1.2.00-1-09.06 tertibinde yer alan ödenekten Mahalli Ġdareler Genel Müdürlüğü bütçesine ġubat Ayı içerisinde 502.000.000,00 TL ve Ekim Ayı içerisinde 259.000.000,00 TL olmak üzere toplam 762.000.000,00 TL ödenek aktarıldığı; bu ödeneklerin tamamının ilgili aylar içinde ĠçiĢleri Bakanlığı oluru ile 51 il özel idaresi emrine il özel idaresinin görev alanına giren hizmetlerde kullanılmak üzere gönderildiği, bu kapsamda Zonguldak Ġl Özel Ġdaresine iki seferde toplam 19.000.000,00 TL ödenek geldiği ancak yukarıda bahsedilen Kanun ve Yönetmelik hükümleri gereğince söz konusu ödeneğin Ġl Genel Meclisi Kararı ile ek bütçe yapıldıktan sonra harcanması gerekirken sadece Valilik oluru ile aynı ödeneğin bir taraftan 2015 yılı Gelir Bütçesinin Yatırım Kurumlarından ve KiĢilerden Alınan BağıĢ ve Yardımlar maddesine irad; diğer taraftan 2015 yılı gider bütçesinin muhtelif tertiplerine ek ödenek kaydı yapılmak suretiyle belirlenen iĢ ve hizmetlerde kullanılmak üzere harcanmasına izin verildiği anlaĢılmıĢtır. Söz konusu ödenek, projeye bağlı tahsisi mahiyette bir ödenek değildir. Özel Ġdarenin görev alanına giren hizmetlerde kullanılmak üzere gönderildiğinden bağıĢ ve yardım niteliğinde bir ödenektir. Bu nedenle gelen ödenek bir taraftan gelir bütçesine bağıĢ ve yardım olarak kaydedilirken diğer taraftan gider bütçesine de ek ödenek kaydedilmesi gerekmektedir. Bu Ģekilde ek bütçe yapılmasında karar organı baĢlangıç bütçesini de yapan ve özel idarenin de karar organı olan il genel meclisidir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15 Ek ödenek(ek bütçe) yapma yetkisi yukarıda bahsedilen mevzuat hükümleri uyarınca sadece Ġl Genel Meclisine ait olduğundan 19.000.000,00 Liralık ödeneğin Ġl Genel Meclisi kararı olmaksızın kullanılması hatalı bir iĢlem olarak değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; Mahalli Ġdareler Bütçe Muhasebe Yönetmeliği 17'inci maddesinin 3'üncü bölümüne göre yapılan yardımların üst yöneticinin onayı ile ek ödenek kaydedilmesi gerektiği; söz konusu ödeneğin idarenin öz geliri olmadığından hareketle 05 finans kodu yerine 08 finans kodunun kullanıldığı; ayrıca Ġdarenin 2015 yılı Bütçe Kararnamesinin 10'uncu maddesiyle Genel Bütçe Kanunlarında yer alan Bakanlıklar ve diğer kamu kuruluĢlarının ildeki yatırımlara harcanmak üzere Ġl Özel Ġdaresi Bütçesine aktarılan paraların Valilik oluruyla gelir ve gider kaydedilmesinin Valilik emrine bırakıldığı; söz konusu ödenekler geldiğinde bütçe gerçekleĢme oranlarının düĢük (%10) olması nedeniyle de ek bütçe- ek ödenek yapılmasının mümkün bulunmadığı belirtilmiĢtir. Sonuç olarak ĠçiĢleri Bakanlığınca Ġl Özel Ġdaresinin ihtiyaçlarında kullanılmak üzere gönderilen paraların Ġl Genel Meclisi kararı ile bütçeye ek ödenek kaydedilmeksizin kullanılmaması gerektiğine iĢaret eden denetim bulgumuza iliĢkin kurum görüĢünde; özetle Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği 17/3, ve Bütçe Kararnamesinin 10. Maddelerinde yer alan “Ģartlı bağıĢ ve yardımların üst yönetici onayı ile gelir bütçesinin bağıĢ ve yardımlar bölümüne gelir ve ilgili tertibine gider kaydedilerek harcanacağı” yönündeki düzenlemeler dayanak gösterilerek iĢlemlerinde bir uygunsuzluk olmadığını, ayrıca ödenek geldiğinde bütçe gerçekleĢme oranının düĢük (%10) olması nedeniyle ek bütçe- ek ödenek yapılmasının mümkün bulunmadığını belirtmektedirler. Öncelikle belirtilmesi gereken husus Ģudur ki, söz konusu hukuki düzenlemelerde yer alan “üst yönetici onayı” gerekliliği, denetim bulgumuzda iĢaret edilen Ġl Genel Meclisi Kararı gerekliliği ile çeliĢen ya da birbirinin alternatifi prosedürleri değil birbirini tamamlayan yasal gereklilikleri göstermektedir. Nitekim, 5018 sayılı Kanun 40/3, Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği 17/3, ve Bütçe Kararnamesinin 10. Maddelerinde yer alan “Ģartlı bağıĢ ve yardımların üst yönetici onayı ile gelir bütçesinin bağıĢ ve yardımlar bölümüne gelir ve ilgili tertibine gider kaydedilerek harcanacağı” yolundaki mevzuat hükümleri yanında 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun “Ġl Genel Meclisinin Görev ve Yetkileri” baĢlıklı 10. Maddesi (g) fıkrasında “Ģartlı bağıĢları kabul etmek” sayılmaktadır. Aslında merkezi idare tarafından yardım mahiyetinde gönderilen paraların Ģartlı bağıĢ ve yardımlar kapsamına
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 alınması teknik zorunluluktan kaynaklanmaktadır. Elbette özel ya da tüzel kiĢilerden gelen yardımlar bakımından kamu otoritesinin seçici davranarak bir onay sürecine tabi tutulması gereklidir. Ancak merkezi idareden gönderilen böyle yardımlar için bu onay süreci sadece bir prosedürün yerine getirilmesidir. Belirtilen mevzuat hükümleri bir çeliĢkiyi değil bir uygulamanın farklı yönleriyle ve birbirini tamamlayan yetkili mercilerini göstermektedir. Bulgu konusu olan, ĠçiĢleri Bakanlığınca Ġl Özel Ġdaresinin ihtiyaçlarında kullanılmak üzere gönderilen paraların muhasebeleĢtirilmesi “Ģartlı bağıĢ ve yardımlar” gelir kaleminde gerçekleĢtirilecek olması gelirlerin ekonomik sınıflandırılmasında bu kodla (04 alınan bağıĢ ve yardımlar ) adlandırılmasından kaynaklanmakla birlikte Ġl Özel Ġdaresi için ek bir ödenektir. Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Ek Ödenek” baĢlıklı 37. Maddesinde de ek ödeneğin Meclis kararıyla verileceği belirtilmektedir. Sonuç olarak, bu Ģekilde gönderilen paralar 5018/40.3, Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği 17/3, ve Bütçe Kararnamesinin 10. Maddeleri hükümleri çerçevesinde üst yönetici onayı ile gelir bütçesinin bağıĢ ve yardımlar bölümüne gelir kaydedilirken Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği 37. Maddesi hükmü çerçevesinde Ġl Genel Meclisince kararlaĢtırılan tertiplere “ek ödenek” kaydedilecektir. Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri değerlendirmesi yanında, konuya “bütçe hakkı” yönüyle yaklaĢılması da berraklaĢmayı sağlamaktadır. Bilindiği üzere parlamenter demokrasinin temelini oluĢturan bütçe hakkı, yani gelirlerin toplanması ve giderlerin yapılmasına iliĢkin belirleyici irade kamu kaynağının asıl sahibi olan vatandaĢ temsilcileridir. Ġl Özel Ġdareleri bağlamında ise bu hak Ġl Genel Meclislerindedir ve 5302 sayılı Kanunun 10/b maddesi gereğince “Bütçe ve kesin hesabı kabul etmek” olarak Ġl Genel Meclisinin en temel görevleri arasında sayılmaktadır. Bu yetki/görev, hesap verme sorumluluğu mekanizmasının Ġl Özel Ġdarelerindeki iĢleyiĢini somutlaĢtırmaktadır. Kamu kaynağının asıl sahibi olan vatandaĢın temsilcileri (Ġl Genel Meclisi) bütçeyi yapmakta ve uygulanması için bürokratlara yetki devretmektedir. Yıl tamamlandığında ise Ġl Genel Meclisinin yürütme organını temsil eden üst yönetim, bütçe uygulamasını Ġl Genel Meclisinin belirlediği sınırlar ve koĢullar çerçevesinde yaptığını göstermek için kesin hesabı kendisine yetki devreden Meclisinin onayına sunmakta, yani mali hesap verme sorumluluğunun gereğini yerine getirmektedir. Konuya yerel demokrasinin ve hesap verme sorumluluğunun iĢleyiĢini sergileyen bu bağlamda yaklaĢıldığında yıl baĢı ödeneklerinden nitelik itibarıyla farkı olmayan ek ödeneğin kullanımına iliĢkin tercih ve karar hakkının/bütçe hakkının Ġl Genel Meclisinde olduğu açıktır. Bütçe hakkı devredilemez. Devredilen bütçe hakkı değil uygulamasıdır. Yukarıda belirtilen
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 mevzuat hükümleri de bu ilkeler ve iĢleyiĢ paralelindedir ve bütçe hakkı ile bütçe uygulamasını gösteren, birbirini tamamlayan hükümleri içermektedirler. Ayrıca bütçe gerçekleĢme oranının düĢük olması da ek bütçe-ek ödenek yapmaya engel değildir. Mahalli Ġdareler Bütçe Muhasebe Yönetmeliğinin 37’inci maddesinde ek ödenek çıkarabilmenin Ģartları sayılmıĢtır. Buna göre ek ödenek ancak bütçe yılı içerisinde verilebilir, yeni bir gelir veya finansman kaynağının bulunması zorunludur ve meclis kararı gerekir. Dolayısıyla, Mahalli Ġdareler Genel Müdürlüğü bütçesinden yardım olarak gönderilen 19.000.000,00 TL nin ek ödenek kaydedilmesi ve ek bütçe yapılması için Ġl Genel Meclisi onayına sunulması gerektiği düĢünülmektedir. BULGU 2: Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinde Muhasebe Kayıtlarının Ancak Yeni Bir Muhasebe Kaydı ile Düzeltileceği Belirtilmesine Rağmen, Kayıtların Tutulduğu “e-içiĢleri” Otomasyon Sisteminde Daha Önceki Tarihlerde DüzenlenmiĢ ve KesinleĢmiĢ Olan Muhasebe ĠĢlem FiĢlerinin Geriye Dönük ĠĢlem Yapılarak DeğiĢtirilebilmesi 23 Aralık 2014 tarih ve 29214 no’lu Resmi Gazetede yayımlanan ve Mahalli Ġdareleri de kapsayan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 18’inci maddesinde: “Kamu idarelerinin muhasebe birimleri, muhasebe işlemlerini, gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında “1” den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydederler. Muhasebe kayıtları ancak yeni bir muhasebe kaydı ile düzeltilir. Muhasebe belgesinde düzeltme işleminin gerekçesine yer verilir.” Denilmektedir. Söz konusu yönetmelik hükmüne göre E-içiĢleri otomasyon sistemine muhasebe verileri girilip kesin kayıtlar alındıktan sonra veri giriĢinde yanlıĢlık yapıldığı düĢünülüyorsa, kayıtlardaki düzeltmenin de ancak yeni bir muhasebe kaydı ile yapılması, bunun sonucunda yeni bir muhasebe belgesi (muhasebe iĢlem fiĢi) düzenlenmesi ve düzeltme iĢleminin gerekçesinin belirtilmesi gerekmektedir. Ġdareler hata ve usulsüzlüklerin önlenmesi, tespit edilmesi ve düzeltilmesini sağlayacak mekanizmalar oluĢturmak, biliĢim yönetiĢimini sağlayacak mekanizmalar geliĢtirmek zorundadırlar.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 Oysa özel idarenin kullandığı e-içiĢleri otomasyon sistemi üzerinde yapılan test sonucunda analitik muhasebe modülünde yetki verilen Ģifreli kullanıcıların yıl içinde kesinleĢmiĢ muhasebe iĢlem fiĢleri üzerindeki kayıtları, istendiğinde geriye dönük iĢlemlerle değiĢtirebildiği anlaĢılmıĢtır. Ġnternet tabanlı olarak özel idarenin bütçe, muhasebe, mali tablo ve raporlarının hazırlandığı e-icisleri otomasyon sistemindeki bu hatanın giderilmemesinin iç kontrol sistemini zafiyete uğratacağı, özel idarenin muhasebe kayıt ve iĢlemlerini dolayısı ile mali tablo ve raporlarının doğruluğu ve güvenilirliğini etkileyeceği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; e-icisleri otomasyon sistemi, muhasebe iĢlem fiĢi üzerinde geriye dönük iĢlem yapmaya izin verse dahi idarenin kayıtlı muhasebe iĢlem fiĢi üzerinde bu Ģekilde bir düzeltme yoluna gitmediği belirtilmiĢtir. Sonuç olarak e-icisleri otomasyon sistemi, muhasebe iĢlem fiĢi üzerinde geriye dönük iĢlem yapmaya izin verse dahi idarenin, kayıtlı muhasebe iĢlem fiĢleri üzerinde geriye dönük iĢlem yapmadığı belirtildiğinden idare ile bu konuda mutabakata varıldığı değerlendirilmektedir. Ancak tespit edilen hatalı durum, Ġdarenin 2015 mali yılında devam etmiĢtir. BULGU 3: 253 Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 TaĢıtlar Hesabı ve 255 DemirbaĢlar Hesabına ĠliĢkin Olarak Kurumun Bilanço/Mizan Rakamlarında Yer Alan Tutarların TaĢınır Kesin Hesap Ġcmal Cetvelleri Sonuçlarında Yer Alan Tutarlarla Uyumlu Olmaması TaĢınır Mal Yönetmeliğinin Tanımlar baĢlıklı 4. Maddesinin; (ğ) bendinde: “Makine ve cihazlar: Çeşitleri ile kod numaraları Taşınır Kod Listesinin (B) bölümü 253 hesap detayında yer alan, üretim ve hizmet amacıyla kullanılan her türlü makine, cihaz ve aletleri,” (p) bendinde: “Taşıtlar: Yolcu ve yük taşımacılığında kullanılanlar ile özel amaçlı kullanımlar için muhtelif cihazlarla donatılmış bulunan ve çeşitleri ile kod numaraları Taşınır Kod Listesinin (B) bölümü 254 hesap detayında gösterilen taşıtları,” (ç) bendinde: "Demirbaşlar: Belirli bir hizmete tahsis amacıyla edinilen, belli bir süreye tâbi olmaksızın uzun süre kullanılabilen ve kullanılmakla yok olmayan, çeşitleri ile kod numaraları Taşınır Kod Listesinin (B) bölümü 255 hesap detayında yer alan taşınırları, ifade eder" .
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 19 Belge ve cetveller baĢlıklı 10. Maddesinde: "ğ) Taşınır Sayım ve Döküm Cetveli (Örnek: 13): Bu Cetvel, taşınır kayıt ve kontrol yetkililerinin yıl sonu hesaplarına ilişkin işlemlerinde taşınır I inci düzey detay kodunda gösterilen her bir taşınır grubu için düzenlenir ve taşınırlar bu Cetvele taşınır II nci düzey detay kodu düzeyinde kaydedilir. Cetvelin "Gelecek Yıla Devir" sütununda gösterilen miktarın, yıl sonlarında sayım tutanaklarının "Sayımda Bulunan Miktar" sütununda gösterilen miktara eşit olması gerekir.... j) Taşınır Kesin Hesap İcmal Cetveli (Örnek: 17): Bu Cetvel, kamu idaresinin taşınır kesin hesabının çıkarılmasına ilişkin işlemlerde taşınır hesap kodunda gösterilen her bir taşınır grubu için düzenlenir ve taşınırlar Cetvele taşınır I inci düzey detay kodu düzeyinde kaydedilir." Sayım ve sayım sonrası yapılacak iĢlemler baĢlıklı 32. Maddesinde: " (1) Kamu idarelerine ait taşınırların, taşınır kayıt kontrol yetkililerinin görevlerinden ayrılmalarında, yıl sonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayımı yapılır." Taşınır sayımları, harcama yetkilisince, kendisinin veya görevlendireceği bir kişinin başkanlığında taşınır kayıt ve kontrol yetkilisinin de katılımıyla, en az üç kişiden oluşturulan sayım kurulu tarafından yapılır.... Kayıtların sayım sonuçlarıyla uygunluğu sağlandıktan sonra sayım kurulu tarafından Taşınır Sayım ve Döküm Cetveli düzenlenir. Cetvel, sayım kurulu ile taşınır kayıt ve kontrol yetkilisi tarafından imzalanır. Bu Cetvel ve eki sayım tutanağı ile sayım sonuçlarına göre düzenlenen giriş ve çıkış belgeleri, taşınır kayıt ve kontrol yetkilisinin yıl sonu hesabını oluşturur." denilmektedir. Buna göre oluĢturulan ve yıl sonunda yapılan sayım sonuçlarını gösteren 17 örnek no.lu Kesin Hesap Ġcmal Cetvellerinde; 253 Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı tutarı 5.564.476,16 TL TL olarak kayıt altına alındığı halde, bilançodaki 253 Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı tutarı 5.516.417,05 TL olarak görünmekte dolayısı ile bilançoda 48.059,11 TL eksik olarak yer almaktadır. 254 TaĢıtlar Hesabı tutarı 5.463.547,21 TL olarak kayıt altına alındığı halde, bilançodaki 254 TaĢıtlar Hesabı tutarı 5.385.704,69 TL olarak görünmekte dolayısı ile bilançoda 77.842,52 TL eksik olarak yer almaktadır. 255 DemirbaĢlar Hesabı tutarı 2.540.637,86 TL olarak kayıt altına alındığı halde, bilançodaki 255 DemirbaĢlar Hesabı tutarı 2.287.840,15 TL olarak görünmekte dolayısı ile bilançoda 252.797,71 TL eksik olarak yer almaktadır. Bu durum, kuruma ait tesis makine ve cihazları gösteren 253 Tesis Makine ve
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 20 Cihazlar Hesabını 48.059,11 TL tutarında; TaĢıtları gösteren 254 TaĢıtlar Hesabını 77.842,52 TL tutarında; demirbaĢları gösteren 255 DemirbaĢlar Hesabını 252.797,71 TL tutarında, kayıtlar ile mevcut durumun farklı görünmesi açısından etkilemektedir. Kamu idaresi cevabında; 253 Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 TaĢıtlar Hesabı ve 255 DemirbaĢlar Hesabının 31.12.2015 tarihli Mizan Cetveli ile 31.12.2015 tarihli TaĢınır Kesin Hesap Ġcmal Cetvellerinde yer alan tutarlar arasında mutabakat sağlandığı ve tasdikli olarak yazı ekinde gönderildiği; ancak 31.12.2015 tarihli yıl sonu amortisman iĢlemleri yapıldıktan sonra 253 Tesis Makine ve Cihazlar Hesabında 48.059,11 TL, 254 TaĢıtlar Hesabında 77.842,52 TL ve 255 DemirbaĢlar Hesabında 252.797,71 TL fark meydana geldiği, bu sebeple mizan ve bilançoya da bu Ģekilde yansıdığı belirtilmiĢtir. Sonuç olarak 253 Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 TaĢıtlar Hesabı ve 255 DemirbaĢlar Hesabının 31.12.2015 tarihli Mizan Cetveli ile 31.12.2015 tarihli TaĢınır Kesin Hesap Ġcmal Cetvellerinde yer alan tutarlar arasında mutabakat sağlandığı ve tasdikli olarak yazı ekinde gönderildiği; ancak 31.12.2015 tarihli yıl sonu amortisman iĢlemleri yapıldıktan sonra 253 Tesis Makine ve Cihazlar Hesabında 48.059,11 TL, 254 TaĢıtlar Hesabında 77.842,52 TL ve 255 DemirbaĢlar Hesabında 252.797,71 TL fark meydana geldiği, bu sebeple mizan ve bilançoya da bu Ģekilde yansıdığı belirtildiğinden idare ile mutabakat sağlanmıĢtır ancak söz konusu farkların 2015 yılı bilançosunda da düzeltildiğine iliĢkin bir bilgi verilmediği gibi, düzeltilmiĢ bir bilanço yazı ekinde de gönderilmemiĢtir. Bu nedenle 2015 yılı mali tablolarında 253 Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 TaĢıtlar Hesabı ve 255 DemirbaĢlar Hesabıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı durumun devam ettiği değerlendirilmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 21 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 22
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 23 Yardı mcı Hesap Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr 630 01 Personel Giderleri 34.017.179,95 36.688.601,75 38.459.629,26 630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet Primi Gid. 5.889.588,10 5.583.556,92 5.808.515,36 630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 36.018.320,68 40.141.741,95 11.828.588,53 630 04 Faiz Giderleri 54.622,38 16.561,70 74.164,96 630 05 Cari Transferler 7.762.139,11 8.161.311,20 31.207.637,72 630 07 Sermaye Transferleri 330.660,00 801.611,47 13.802.037,52 630 11 Değer Ve Miktar Değişimleri Giderleri 0,00 34.092.425,08 606.022,17 630 12 Gelirlerin Red ve İadesinden Kaynaklanan Gid 0,00 0,00 0,00 630 13 Amortisman Giderleri 0,00 9.991.713,43 4.063.479,56 630 14 İlk Madde ve Malzeme Gideri 3.803.728,31 54.238,61 12.579.399,95 87.876.238,53 135.531.762,11 118.429.475,03 Yardı mcı Hesap Kod.1 600 01 Vergi Gelirleri 57.622,49 14.307,80 180.549,56 600 03 Teşebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 2.710.548,03 1.436.323,84 1.918.334,69 600 04 Alınan Bağış ve Yardımlar ile Özel Gel. 116.612.143,62 104.055.645,51 109.500.317,05 600 05 Diğer Gelirler 37.212.079,53 55.580.917,62 67.574.522,45 156.592.393,67 161.087.194,77 179.173.723,75 68.716.155,14 25.555.432,66 60.744.248,72 GELİRLER TOPLAMI (B) FAALİYET SONUCU GİDERLER TOPLAMI (A) Hesap Kodu GELİRİN TÜRÜ 44.67 ZONGULDAK MERKEZ VE İLÇELER FAALİYET SONUÇLARI TABLOSU Hesap Kodu GİDERİN TÜRÜ 2013 2014 2015
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 24 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr
ZONGULDAK ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI PERFORMANS DENETĠM RAPORU
ĠÇĠNDEKĠLER
- ÖZET ........................................................................................................................................................... 25
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................. 26
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................. 26
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI ........................................................ 26
- GENEL DEĞERLENDĠRME ................................................................................................................... 28
- DENETĠM BULGULARI .......................................................................................................................... 31
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 25
- ÖZET
Bu rapor, Zonguldak Ġl Özel Ġdaresinin performans denetimi sonuçlarını ve bulgularını
içermektedir.
6085 sayılı Kanunun 36’ıncı maddesi uyarınca, SayıĢtay “hesap verme sorumluluğu
çerçevesinde idarelerce belirlenen hedef ve göstergelerle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının
ölçülmesi suretiyle gerçekleştirilen denetim” olarak tanımlanan performans denetimini
yapmakla görevli ve yetkilidir.
Zonguldak Ġl Özel Ġdaresinin hedef ve göstergeleriyle ilgili olarak faaliyet sonuçlarının değerlendirmesini sağlamak amacıyla aĢağıdakiler denetlenmiĢtir: 2015–2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı, 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu ve Faaliyet sonuçları ölçümü yapan veri kayıt sistemleri.
Zonguldak Ġl Özel Ġdaresinde stratejik plan, performans programı ve faaliyet raporundan oluĢan doküman seti mevzuat ve rehberlerde öngörülen sürelerde üretilmiĢtir. Kurumun olanakları, bu alanda sorumluluk verilen kurum personelinin birikim ve deneyimleri göz önüne alındığında önemli bir baĢarıdan söz etmek gerekmektedir. Ancak, değerlendirme ve denetim bulguları bölümünde açıklanacağı üzere performans ölçümünü gerçekleĢtirecek unsurların sisteme dahil edilememesi (ölçülebilir hedefler ve/veya hedeflerle eşleştirilmiş performans göstergeleri) faaliyet raporlarını da ölçme/değerlendirme karakterinden yoksun bırakmıĢtır. Performans ölçümü döngüsünün sağlıklı ve iĢlevsel biçimde iĢleyiĢi için sistemin salt planlama ayağına değil ölçümünün gerçekleĢtirilmesini sağlayacak unsurlarına da odaklanılması ve performans bilgisinin içeriğinin geliĢtirilmesi gerekmektedir. Bu ölçümlemenin yapılabilmesi için Stratejik Plan, Performans Programı ve Faaliyet Raporlarının birbiriyle uyumlu olarak hazırlanması büyük önem arzetmekte olup Performans Programında belirlenen hedeflerin gerçekleĢip gerçekleĢmediğinin Faaliyet Raporunda da takip edilebilmesi gerekmektedir. Diğer yandan Performans bilgisinin toplanmasına ve değerlendirilmesine yönelik süreç ve sorumluları tanımlayan bir sistem oluĢturulması da sağlıklı sonuçlar elde etme açısından önemli bir aĢama olacaktır. Performans ölçümü ülkemiz kamu yönetimi için yeni bir yönetim aracıdır. Bu araçtan yarar elde edilebilmesinin temel Ģartı ise baĢta üst yönetim olmak üzere tüm personelin sistemin amacını ve tüm unsurlarını anlaması, tanıması, yararına inanması ve samimiyetle
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 26
uygulamaya koymasıdır. Aksi halde beklenen sonuçlar elde edilemeyeceği gibi bu çerçevede
yapılan iĢler ve hazırlanan raporlar idareler için sadece bir maliyet unsuru olacaktır.
Gerek üst yönetimi, gerekse sistem uygulayıcılarıyla Zonguldak Ġl Özel Ġdaresinin
konuya iliĢkin samimi, pozitif yaklaĢımları önemli bir artıdır. Bu yönüyle, geliĢmeye açık bu
potansiyelin daha fazla mesafe katetmesi beklenmektedir.
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN
SORUMLULUĞU
Denetlenen kamu idaresi yönetimi, 5018 sayılı Kanun ve bu Kanun uyarınca yayımlanan
Stratejik Plan, Performans Programı ve Ġdare Faaliyet Raporlarının hazırlanmasına iliĢkin
yönetmelik ve kılavuzlara uygun olarak hazırlanmıĢ olan performans bilgisi raporlarının
doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtay’a sunulmasından; bir bütün
olarak sunulan bu raporların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tam ve doğru
olarak yansıtmasından; kamu idaresinin amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve
diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarının
ölçülmesine iliĢkin sistemlerin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak
iĢletilmesinden ve izlenmesinden; performans bilgisinin dayanağını oluĢturan bilgi ve
belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU
SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin
amaç, hedef, gösterge ve faaliyetlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere
uygunluğunu tespit etmek, kamu idaresinin raporladığı performans bilgisinin güvenilirliğine
iliĢkin değerlendirme yapmak, performans yönetimi ve faaliyet sonuçlarını ölçen sistemleri
değerlendirmekle sorumludur.
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI
Denetimin dayanağı; 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu, 6085 sayılı
SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları ve SayıĢtay ikincil
mevzuatıdır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 27 Denetimin amacı, bütçe hakkının gereği olarak kamu idarelerinin faaliyet sonuçları hakkında TBMM ve kamuoyuna güvenilir ve yeterli bilgi sunulması, kamu idarelerinin performansının değerlendirilmesi ile hesap verme sorumluluğu ve saydamlığın yerleĢtirilmesi ve yaygınlaĢtırılmasıdır. Denetim, kamu idaresinin faaliyet raporunda yer alan performans bilgilerinin ve bunları oluĢturan kayıt ve belgelerin doğruluğu ve güvenilirliğine iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile gerçekleĢtirilmiĢtir. Bu çerçevede, Zonguldak Ġl Özel Ġdaresinin yayımladığı 2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare Faaliyet Raporu incelenmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 28
5. GENEL DEĞERLENDĠRME
2015 yılı performans denetimi kapsamında Zonguldak Ġl Özel Ġdaresinin yayımladığı
2015-2019 dönemine ait Stratejik Plan, 2015 yılı Performans Programı ve 2015 yılı Ġdare
Faaliyet Raporu incelenerek faaliyet sonuçlarının ölçülmesine yönelik olarak üretilen
performans bilgisinin güvenilir olup olmadığı değerlendirilmiĢtir.
Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi denetimimize esas teĢkil eden performans ölçüm sürecine
iliĢkin dökümanları yasal süreler içinde hazırlamıĢtır. Sürecin daha sağlıklı iĢleyiĢine katkı
vermek amacıyla, kritik önemdeki bazı değerlendirmelerimize aĢağıda yer verilmiĢtir.
Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi performans ölçüm sisteminin en belirgin eksikliği
çevrimin sadece planlama temelinde yapılandırılması, ölçüm fonksiyonunun
ihmal edilmesidir.
Zonguldak Özel Ġdaresi Stratejik Planı’nda genel olarak ölçülemeyen hedeflerden
sonra performans göstergeleri belirlenmiĢtir. Bu göstergeler de hedefleri ölçülebilir hale
getirmediğinden performans ölçümüne katkı vermesi mümkün olamamıĢtır.
Oysa sistem, stratejik amaçlar ile bu amaçlara ulaĢmayı sağlayacak somut, ölçülebilir
hedeflerin belirlenmesi, hedeflerden ölçülebilir olmayanlar için ise bu hedeflere ne denli
ulaĢılabildiğinin değerlendirilmesine yardımcı olacak ölçütlerin (performans göstergelerinin)
geliĢtirilmesi, yıl sonunda da bu ölçütlere dayalı olarak performans ölçüm ve değerlendirmesi
yapılması üzerine kuruludur.
Hedeflerin ölçülebilir olmaması, performans göstergelerinin de hedefleri ölçülebilir
hale getirmemesi performans göstergelerinden nasıl yararlanılacağına iliĢkin bir algının
yeterince oluĢmadığını göstermektedir. Kurum Faaliyet Raporunun niteliği de bu
değerlendirmemizle paralellik taĢımaktadır. Faaliyet raporunun temel iĢlevi performans
programında yer alan hedeflere ne ölçüde ulaĢılabildiği ve sapmaların nedenlerine iliĢkin
değerlendirmelerin ortaya konulmasıdır. Oysa Faaliyet Raporu bu yaklaĢım dıĢında ve
hedeflerin gerçekleĢmelerine iliĢkin bilgiyi içermeksizin, 2015 yılında gerçekleĢtirilen
faaliyetlerin sergilendiği bir doküman olarak üretilmiĢtir.
Performans göstergeleri niteliği itibarıyla ölçülebilir olmayan hedeflere ne ölçüde
ulaĢılabildiğini değerlendirebilmek amacıyla kullanılan dolaylı ölçütlerdir. Bu özelliği ile
performans ölçüm sisteminin önemli bir unsuru olup bu amacı gerçekleĢtirmeye uygun
Ģekilde sisteme dahil edilmeleri gerekmektedir.
Stratejik planda belirlenen amaç ve hedef sayısı planın stratejik olma
niteliğine gölge düĢürmektedir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 29
Stratejik planda 5 temel faaliyet alanı çerçevesinde 18 stratejik amaç, 60 hedef ve 360
gösterge belirlenmiĢtir. Stratejik planlamanın en belirgin özelliği bir öncelikler rejimi
olmasıdır. Bu nitelik stratejik planlamayı planlamadan farklılaĢtıran temel ayraçtır. Stratejik
planlamanın özü bir kurumda gerçekleĢtirilen her faaliyetin, her iĢin değil orta ve uzun vadede
ulaĢılmak istenen duruma varılmasını sağlayacak stratejik atılımların planlanmasıdır. Kurum
misyon ve vizyonunun tanımlanmasından sonra kuruma iliĢkin bir durum analizinin
gerçekleĢtirilmesi, mevcut durumdan haraketle vizyonda çizilen resme ulaĢılabilmesini
sağlayacak stratejik öneme haiz amaçların ortaya konulması gerekmektedir.
ġüphesiz kurumların, birimlerin, personelin tüm faaliyetleri, iĢleri önemlidir ve tümü
planlanmalıdır. Tüm iĢlerin bir plan dahilinde yürütülmesi gerekli ve doğru olmakla birlikte
stratejik planlama ve performans ölçümü konusunu açıklamaktan uzaktır. Çok fazla sayıda,
her faaliyeti kapsayan amaçlar; baĢarılabilme, odaklanma, toplanacak performans bilgisinin
ölçüm ve değerlendirilebilmesi açısından sorunludur ve performans ölçümünü olanaksız
değilse bile yararsız kılar. Ayrıca, her faaliyeti, amacı stratejik olarak nitelemek sonuç
itibarıyla hiçbir önceliklendirmenin olmayıĢıyla aynı sonucu doğurmakta ve planlamanın
“stratejik” niteliğini tümüyle anlamsız kılmaktadır.
Çok sayıda amaç ve hedefi içeren bir ölçüm sistemi fayda-maliyet iliĢkisi yönüyle de
uygun değildir. Stratejik planlama-performans ölçüm süreci kendi baĢına amaç olmayıp daha
iyi yönetmenin araçlarıdır. Çok sayıda amaç ve hedef, gösterge belirleme, bunların gereği
olan verileri toplama ve bu verilerin analizi çok fazla iĢgücü ve zaman gerektiren
faaliyetlerdir. Kurumların misyonlarının gereği olarak baĢarmaları gereken asli iĢleri,
faaliyetleri yanında salt faaliyetlerinin baĢarımını ölçmek için, faaliyetlerini daha bilinçli
yönetmek için çok fazla karmaĢık bir sistem oluĢturmalarının bu sistemden elde edilecek
faydayı aĢan maliyetler getireceği de açıktır.
Kurumların kendi misyon tanımları dıĢında stratejik amaç oluĢturmaları
planlama realitesiyle örtüĢmemektedir.
Ġl Özel Ġdareleri kuruluĢ ve iĢleyiĢleri itibarıyla bizzat kendilerince yürütülen
faaliyetler dıĢında ödenek aktarımı yoluyla bazı merkezi kuruluĢların (Sağlık, Milli Eğitim
Bakanlıkları, Kültür vb.) ihalelerini gerçekleĢtirmekte, faaliyetlerine destek olmaktadır.
Ancak bu Bakanlıkların kendi asli faaliyetleri için belirledikleri stratejiler vardır ve bunları
gerçekleĢtirmekten her anlamda bu ilgili kuruluĢlar sorumludur. Bütçe-strateji-faaliyet sarmalı
aynı kurumsal bütünlük çerçevesi içinde gerçekleĢtirmelidir. Ġl Özel Ġdaresinin insiyatifinde
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 30 olmayan, kaynak, yetki ve sorumluluk sahibi olmadığı bir alan için stratejik amaç ve hedef belirlemesi oldukça zorlama bir uygulama olarak görünmektedir. Okuma –yazma oranına iliĢkin hedef ve stratejileri belirlemek, bu standarda kaç yılda hangi faaliyetlerle ulaĢılacağını planlamak, hedef gerçekleĢmelerine iliĢkin performans bilgisini toplamak ve değerlendirmek, yıl içinde elde edilen performans bilgisi ıĢığında gereken önlemleri almak tamamen ilgili Bakanlığın sorumluluğundadır. Ġl Özel Ġdaresi, ne uzmanlık, ne görev alanı, nede yetki yönüyle bu belirlemeleri yapma konumunda değildir. Bakanlıkların transfer ettiği ödenekleri kullanma, ihaleleri yapma, yapım sürecinin kontrollüğü eğitim alanına iliĢkin standart ve hedefler belirlemeyi gerektirmemektedir. Eğitim, sağlık, kültür ve turizm politika, amaç, hedef ve stratejilerini belirlemek Ġl Özel Ġdarelerin konusu olmadığı gibi bu çerçevede elde edilen baĢarı ve baĢarısızlıkların sorumlusu da değillerdir. KuruluĢlar için strateji çerçevesi misyon tanımlamaları olarak görülmelidir. Faaliyet Raporu, Stratejik Plan ve Performans Programı ile ĠliĢkilendirilmemiĢtir. Faaliyet raporunda, performans programında belirlenen amaç ve hedefler doğrultusunda yapılan faaliyetler değil, kurumun yıl içinde gerçekleĢtirdiği tüm faaliyetler amaç ve hedeflerle ilinti kurulmaksızın yer almaktadır. Faaliyet raporlarının temel fonksiyonu performans programında belirlenen ilgili yıl hedeflerinin ne ölçüde gerçekleĢtiğinin ve sapma nedenlerinin ortaya konulmasıdır. Performans programında belirlenen hedeflerin dikkate alınmaması bu hedeflere ne ölçüde ulaĢıldığının ve ulaĢılamamıĢsa bunun nedenlerinin fiziki ve mali kaynaklar çerçevesinde açıklanmaması, faaliyet raporunun iĢlevini yerine getirememesine, baĢka bir ifadeyle performans ölçümünün gerçekleĢmemesine neden olmuĢtur. Dolayısıyla stratejik planlama, performans programı ve faaliyet raporu sürecine iliĢkin mantıksal tutarlılık da kaybolmuĢtur. Sonuç olarak; Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi, raporumuzun özet bölümünde de belirtildiği üzere performans ölçüm sürecine iliĢkin temel raporlama gerekliliklerini yerine getirmektedir. Süreç sorumluları konuya samimiyetle yaklaĢarak özverili çalıĢmalara dayalı çıktılar üretmiĢlerdir. Sistem planlama yönüyle genel olarak baĢarılıdır. Sistemin ""ölçüm" ayağı ise geliĢmeye açık bir alandır ve Ģüphesiz performans yönetimi kültürüne iliĢkin teori ve uygulama birikimine paralel olarak geliĢmesi beklenmelidir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 31 6. DENETĠM BULGULARI A. Stratejik Planın Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 1: Stratejik Planda Yer Alan Göstergelerin Ölçülebilir Nitelikte Olmaması Kamu Ġdareleri Ġçin Stratejik Planlama Kılavuzunda göstergeler açıklanırken “Hedeflerin ölçülebilir olarak ifade edilemediği durumlarda stratejik planda hedefe yönelik performans göstergelerine yer verilmesi gereklidir. Performans göstergeleri gerçekleĢen sonuçların önceden belirlenen hedefe ne ölçüde ulaĢıldığının ortaya konulmasında kullanılır. Bir performans göstergesi, ölçülebilirliğin sağlanması bakımından miktar, zaman, kalite veya maliyet cinsinden ifade edilir.” denilmektedir. Söz konusu düzenlemeye göre göstergelerin, iliĢkilendirildiği hedefi ölçülebilir kılacak nitelikte olması gerekmektedir. Kılavuzun hedefler ve göstergelere iliĢkin açıklamalarına rağmen kurumun 2015-2019 dönemine ait stratejik planındaki aĢağıdaki tabloda yer alan göstergeler ölçülebilir nitelikte değildir ve hedefin gerçekleĢtirilmesine dair geçerli bir kanaat oluĢturacak sayısal bilgi üretilmesine hizmet etmemektedir. HEDEF GÖSTERGE GÖSTERGENĠN ÖLÇÜLEBĠLĠR BULUNMAMA NEDENĠ HEDEF 2.1: Tüm köy yolları her mevsim emniyetli bir Ģekilde ulaĢılabilen, köy yolu standardına uygun biçimde yapılarak, köy ve bağlılarının ulaĢım sorunu çözülecektir. Girdi : Teknik ekipman, araç ve personel sayısı, mali kaynak miktarı Çıktı : Asfalt kaplama, bakım ve onarım yapılan yol miktarı Sonuç : Köy yolları yapılmasından yararlanacak kiĢi sayısındaki artıĢ yüzdesi Verimlilik : Kilometre baĢına maliyet ve faydalanacak köy sayısı Etkenlik : Planlanan programların gerçekleĢme miktarı Kalite : Yol standartlarının Hedefin gerçekleĢmesini ölçmeye dayalı bir bilgi içermiyor. Girdi olarak personel sayısı ve mali kaynak miktarı ile ilgili belirli bir rakam, Çıktı olarak ne kadarlık yol miktarının gerçekleĢtirileceğine iliĢkin açık bir hedef, Sonuç olarak Köy yollarından yararlanacak kiĢi sayısında % kaç oranında bir artıĢ olacağına iliĢkin belirli bir oran belirlenmediğinden hedefin gerçekleĢip gerçekleĢmediği ölçülebilir değildir. Verimlilik, etkenlik ve kalite baĢlığı altındaki göstergelerde de benzer durum söz konusudur.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 32 uygunluk yüzdesi HEDEF 15.1: Üst ölçekli planlara uygun biçimde toplulaĢtırmaları kapsayacak uygulama imar planları hazırlanarak, yapılaĢmanın planlı olarak gerçekleĢmesi sağlanacaktır. Girdi : Araç, gereç ve personel sayısı Çıktı :1/25.000 ölçekli planlar ile Ġmar ve köy yerleĢme planları Sonuç : ToplulaĢtırmadan faydalananların sayısındaki artıĢ yüzdesi Verimlilik : Planların tamamlanma yüzdesi Etkenlik : Köylerin geliĢme eğilimleri ve çevre düzeni planına uygunluk Kalite : Standartlara uygun plan projelendirilmesi Hedefin gerçekleĢmesini ölçmeye dayalı bir bilgi içermiyor. Girdi olarak personel sayısı ve mali kaynak miktarı ile ilgili belirli bir rakam, Sonuç olarak toplulaĢtırmadan yararlanacak kiĢi sayısında % kaç oranında bir artıĢ olacağına iliĢkin belirli bir oran belirlenmediğinden hedefin gerçekleĢip gerçekleĢmediği ölçülebilir değildir. Verimlilik, etkenlik ve kalite baĢlığı altındaki göstergelerde de benzer durum söz konusudur. HEDEF 15.2: Dağınık ve kaçak yapılaĢmaların engellenmesi ile yapılaĢmada mimari estetiğe ve yerel mimari özelliklere özen gösterilmesi sağlanacaktır. Girdi : Kullanılacak araç, gereç ve personel sayısı Çıktı : Kırsal tip yapı projeleri sayısı Sonuç : Kırsal tip yapı projelerinden faydalananların artıĢ yüzdesi Verimlilik : Projelerin tamamlanma yüzdesi Etkenlik : Ġlin kırsal özelliklerine uygun projelerin üretilmesi Kalite : Mimari, ekolojik denge ve standartlara uygun proje üretilmesi Hedefin gerçekleĢmesini ölçmeye dayalı bir bilgi içermiyor. Girdi olarak personel sayısı ile ilgili belirli bir rakam, Sonuç olarak Kırsal tip yapı projelerinden yararlanacak kiĢi sayısında % kaç oranında bir artıĢ olacağına iliĢkin belirli bir oran belirlenmediğinden hedefin gerçekleĢip gerçekleĢmediği ölçülebilir değildir. Verimlilik, etkenlik ve kalite baĢlığı altındaki göstergelerde de benzer durum söz konusudur. HEDEF 17.1: ZĠÖĠ çalıĢanlarına, öncelikle, oluĢturulacak yeni kurumsal yapının etkinliğini ve yerinden yönetim anlayıĢının güçlendirilmesini sağlamaya yönelik olmak üzere hizmet içi eğitim verilecek ve hizmet içi eğitimde süreklilik sağlanacaktır. Girdi : Bilgisayar, doküman v.b. ve personel sayısı Çıktı : Hizmet içi eğitim için verilen seminer sayısı Sonuç : Hizmet içi seminerlerden faydalananların sayısındaki artıĢ yüzdesi Verimlilik : Seminerlere Hedefin gerçekleĢmesini ölçmeye dayalı bir bilgi içermemektedir. Girdi olarak bilgisayar ve personel sayısı ile ilgili belirli bir rakam, Çıktı olarak yılda kaç seminer verileceği, Sonuç olarak Hizmet içi seminerlerden yararlanacak kiĢi sayısında % kaç oranında bir artıĢ olacağına iliĢkin belirli bir oran
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 33 katılım oranı Etkenlik : Hizmet içi eğitimin amacına ulaĢma derecesi Kalite : Katılımcıların memnuniyet derecesi belirlenmediğinden hedefin gerçekleĢip gerçekleĢmediği ölçülebilir değildir. Verimlilik, etkenlik ve kalite baĢlığı altındaki göstergelerde de benzer durum söz konusudur. HEDEF 17.2: Yeniden yapılandırılarak faaliyetleri ve personel sayısı önemli ölçüde artacak olan ZĠÖĠ’de kurumsallaĢmanın sağlanması amacıyla katılımcı bir anlayıĢla yeni bir kurum kültürü oluĢturulacaktır. Girdi : Araç, gereç, personel sayısı Çıktı : Etkinliklere katılan personel sayısı Sonuç : Etkinliklerden faydalananların sayısındaki artıĢ yüzdesi Verimlilik : Etkinlik baĢına personel katılım oranı Etkenlik : Düzenlenen etkinlik sayısı Kalite : Etkinliklere katılan personelin memnuniyet yüzdesi Hedefin gerçekleĢmesini ölçmeye dayalı bir bilgi içermemektedir. Girdi olarak Araç, gereç ve personel sayısıyla ilgili belirli bir rakam, Çıktı olarak yılda kaç etkinlik verileceği, Sonuç olarak Etkinliklerden yararlanacak kiĢi sayısında % kaç oranında bir artıĢ olacağına iliĢkin belirli bir oran belirlenmediğinden hedefin gerçekleĢip gerçekleĢmediği ölçülebilir değildir. Verimlilik, etkenlik ve kalite baĢlığı altındaki göstergelerde de benzer durum söz konusudur. Kamu idaresi cevabında; Önlerindeki dönem itibariyle veri toplanması ve istatistiki çalıĢmalar ile gerek fiziki imkanlar gerekse insan kaynakları takviyesi geliĢtirilerek daha organize bir veri ağı oluĢturulacağı ve eksikliklerin giderileceği belirtilmiĢtir. Sonuç olarak Önlerindeki dönem itibariyle veri toplanması ve istatistiki çalıĢmalar ile gerek fiziki imkanlar gerekse insan kaynakları takviyesi geliĢtirilerek daha organize bir veri ağı oluĢturulacağı ve eksikliklerin giderileceği belirtildiğinden bu konuda idare ile mutabakat sağlanmıĢtır. Konunun gelecek dönemlerde izlenmesi uygundur. BULGU 2: Stratejik Planda Yer Alan Bazı Amaç ve Hedeflerin Zonguldak Ġl Özel Ġdaresinin Yetki-Görev Alanı DıĢındaki Unsurları Ġçermesi Ġl Özel Ġdareleri doğrudan kendisine verilmiĢ görevlerin dıĢında merkezden gönderilen ödenekler yoluyla bazı kuruluĢların ihalelerini gerçekleĢtirmekte ve faaliyetlerine destek olmaktadır. Ancak bu iĢleyiĢ nedeniyle söz konusu kuruluĢların görev-yetki alanına ait
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 34
hususların Zonguldak Ġl Özel Ġdaresinin stratejik planına dahil edilmesi anlamlı ve iĢlevsel
değildir.
Örneğin, Eğitim ve Sağlıkta Kalitenin Artırılması alt bölümündeki 6 no’lu amaç için
belirlenen 1 no’lu hedefte “Donatılan birimlerden faydalananların sayısındaki artıĢ oranı” ile
“Sağlık hizmetlerinden faydalananların memnuniyet yüzdesi” performans göstergeleri olarak
belirlenmiĢtir. Sağlık hizmetlerinin hangi yönünün önümüzdeki 5 yılda öne çıkarılacağı,
sağlık hizmetlerinden faydalananların sayısındaki artıĢ oranı ve bu hizmetlerden
faydalananların memnuniyet yüzdesinin hangi oranlara çıkarmanın hedefleneceği; sağlık
politikalarının oluĢturulduğu ve hayata geçirildiği Sağlık Bakanlığının ilgi ve yetki alanı
içerisindedir. Ġl Özel Ġdarelerinin bu alana iliĢkin strateji oluĢturması söz konusu değildir. Ġl
Özel Ġdarelerinin fonksiyonu Hükümet ve Sağlık Bakanlığınca oluĢturulan politika ve
stratejiler çerçevesinde faaliyetlerin yürütülmesi ve Bakanlıktan gönderilen ödeneklerin ilgili
iĢlere harcanmasıyla sınırlıdır.
Kamu idaresi cevabında; 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 6'ıncı maddesinin
2'inci fıkrasına dayanılarak stratejik amaçlar oluĢturulmaya çalıĢıldığı, böylece söz konusu
merkezi idare kuruluĢlarının il özel idaresinden muhtemel taleplerine karĢılık Stratejik Planda
amaç, hedef faaliyet bazında tanımlamalara yer verilerek kullanılacak ödeneklerle plan
bağlantısı kurulmaya çalıĢıldığı, ancak önlerindeki dönemler itibariyle konunun tekrar gözden
geçirilerek yeni düzenlemelere gidileceği belirtilmiĢtir.
Sonuç olarak Önlerindeki dönemler itibariyle konunun tekrar gözden geçirilerek yeni
düzenlemelere gidileceği belirtildiğinden bu konuda idare ile mutabakat sağlanmıĢtır.
Konunun gelecek dönemlerde izlenmesi uygundur.
B. Performans Programının Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular
Herhangi bir denetim bulgusu tespit edilmemiĢtir.
C. Faaliyet Raporunun Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular
BULGU 3: Faaliyet Raporunda “Performans Bilgileri” BaĢlığı Altında Yer Alması
Gereken Bilgi, Tablo ve Değerlendirmelerin Bulunmaması Nedeniyle Kurum
Performansının Ölçülememesi
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 35 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 41’inci maddesinde; “İdare faaliyet raporu, ilgili idare hakkındaki genel bilgilerle birlikte; kullanılan kaynakları, bütçe hedef ve gerçekleşmeleri ile meydana gelen sapmaların nedenlerini, varlık ve yükümlülükleri ile yardım yapılan birlik, kurum ve kuruluşların faaliyetlerine ilişkin bilgileri de kapsayan mali bilgileri; stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyetleri ve performans bilgilerini içerecek şekilde düzenlenir.” Denilmektedir. Yine Kamu Ġdarelerince Hazırlanacak Faaliyet Raporları Hakkında Yönetmeliğin 18’inci maddesi ikinci fıkrasında: “Performans bilgileri başlığı altında, idarenin stratejik plan ve performans programı uyarınca yürütülen faaliyet ve projelerine, performans programında yer alan performans hedef ve göstergelerinin gerçekleşme durumu ile meydana gelen sapmaların nedenlerine, diğer performans bilgilerine ve bunlara ilişkin değerlendirmelere yer verilir.” Denilmekle öngörülen hedef ve göstergelere iliĢkin gerçekleĢmelerin ve meydana gelen sapmaların açıklanması hususu hükme bağlanmıĢtır. Ayrıca söz konusu yönetmelik ekinde yer alan ve Birim ve Ġdare Faaliyet Raporlarının ġeklini belirleyen Ek-1’e göre Faaliyet Raporlarının “Performans Bilgileri” kısmında;
- Faaliyet ve Proje Bilgilerine
- Performans Sonuçları Tablosuna
- Performans Sonuçlarının Değerlendirilmesine
- Performans Bilgi Sisteminin Değerlendirilmesine
- Diğer Hususlara Yer verilmesi gerekmektedir. Ġdarenin 2015 yılı faaliyet raporunun “Performans Bilgileri” BaĢlığı altında yer alan değerlendirmede: “Zonguldak İl Özel İdaresinin 2015 – 2019 dönemi Stratejik Planı Amaç ve Hedeflerinden, mali durum ve ihtiyaçlar doğrultusunda öncelikli olanların yer aldığı 2015 Mali Yılı Performans Programındaki Faaliyet / Projelerin uygulamalarıyla ve yıl içindeki ilave faaliyetlerin büyük bir çoğunluğunun nakdi ve fiziki gerçekleşmelerinin ağırlıklı ortalaması %85-%100 olması nedeniyle yüksek performans meydana gelmiştir.” Denilmekte baĢkaca bilgi, tablo ve değerlendirmeye yer verilmemekte; performans sonucuna nasıl ulaĢıldığı ve sapmanın nedenleri açıklanmamaktadır. Halbuki 5018 sayılı Kanun ve söz konusu Yönetmeliğin ilgili hükümleri uyarınca Zonguldak Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılı faaliyet raporunda, yıl içinde gerçekleĢtirdiği tüm faaliyetler, amaç ve hedeflerle birlikte “Performans Bilgileri” baĢlığı altında performans
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 36 programında belirlenen amaç ve hedefler doğrultusunda yapılan faaliyetlerin de yer alması gerekirdi. Aynı baĢlık altında faaliyet ve proje bilgilerine, performans sonuçları tablosuna, performans sonuçlarının değerlendirilmesine ve performans bilgi sisteminin değerlendirilmesine de yer verilmeliydi. Faaliyet Raporunun diğer kısımlarında Kurumun yıl içinde gerçekleĢtirdiği tüm faaliyetler, amaç ve hedeflerle ilinti kurulmaksızın yer almaktadır. Faaliyet raporlarının temel fonksiyonu performans programında belirlenen ilgili yıl hedeflerinin ne ölçüde gerçekleĢtiğinin ve sapma nedenlerinin ortaya konulmasıdır. Performans programında belirlenen hedeflerin dikkate alınmaması, bu hedeflere ne ölçüde ulaĢıldığının ve ulaĢılamamıĢsa bunun nedenlerinin fiziki ve mali kaynaklar çerçevesinde açıklanmaması, faaliyet raporunun iĢlevini yerine getirememesine, baĢka bir ifade ile performans ölçümünün gerçekleĢememesine neden olmuĢtur. Dolayısıyla, stratejik planlama, performans programı ve faaliyet raporu sürecine iliĢkin mantıksal tutarlılık da kaybolmuĢtur. Sonuç olarak Söz konusu eksikliklerin sonraki dönemlerde giderilmeye çalıĢılacağı belirtildiğinden bu konuda idare ile mutabakat sağlanmıĢtır. Konunun gelecek dönemlerde izlenmesi uygundur. D. Faaliyet Sonuçlarının Ölçülmesi ve Değerlendirilmesine ĠliĢkin Bulgular BULGU 4: Performans Ölçüm Sisteminin Sağlıklı ve Güvenilir Biçimde ĠnĢasına Yönelik Veri Kayıt Sisteminin OluĢturulmaması Performans ölçümünün yapılabilmesi, hedeflere ulaĢma düzeyinin ve sapma gerekçelerinin anlaĢılmasını mümkün kılacak performans bilgisinin sistematik olarak toplanmasını ve analizini gerektirmektedir. Bu süreçlerin sağlıklı iĢleyiĢi ise ancak, önceden belirlenmiĢ bir iĢ ve sorumluluklar düzeni, performans bilgisi üretiminde kullanılacak verilere iliĢkin bir sistem dahilinde gerçekleĢebilir. Uygulamada ise, geleneksel faaliyet raporu üretiminde olduğu gibi hedeflerin ilgili oldukları birimlerden yıl sonunda toplanan bilgiler faaliyet raporunda kullanılmaktadır. Dolayısıyla, performans ölçümü için gerekli olan performans bilgisinin oluĢturulmasını sağlamak üzere hangi verilerin toplanmasından kimlerin sorumlu olduğuna,
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 37 hangi periyotlarda bu verilerin elde edileceğine, hangi verilerin, nasıl analiz edileceğine, veri güvenirliğini sağlamaya yönelik hangi önlem ve kontrollerin planlandığına iliĢkin öngörülere dayalı bir sistem oluĢturulmamıĢtır. Kamu idaresi cevabında; Performans ölçümü için gerekli performans bilgilerinin sağlanması, analiz edilmesi, ve hedeflere ne derecede ulaĢıldığının tespiti, varsa meydana gelen sapmalar, ve bu sapmaların nedenlerinin ortaya konulmasını sağlamak amacıyla Strateji GeliĢtirme Müdürlüğü tarafından bu akıĢı daha net sağlayacak bir organizasyon oluĢturulup çalıĢmaların daha kapsamlı ve güvenli hale getirileceği belirtilmiĢtir. Sonuç olarak Performans ölçümü için gerekli performans bilgilerinin sağlanması, analiz edilmesi, ve hedeflere ne derecede ulaĢıldığının tespiti, varsa meydana gelen sapmalar, ve bu sapmaların nedenlerinin ortaya konulmasını sağlamak amacıyla bu akıĢı daha net sağlayacak bir organizasyon yapısının oluĢturulup çalıĢmaların daha kapsamlı ve daha güvenli hale getirileceği belirtildiğinden bu konuda idare ile mutabakat sağlanmıĢtır. Konunun gelecek dönemlerde izlenmesi uygundur.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Zonguldak Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Performans Denetim Raporu 38 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr