2015 - TUNCELİ İL ÖZEL İDARESİ.pdf
TUNCELĠ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Eylül 2016
ĠÇĠNDEKĠLER
- KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARIHAKKINDA BĠLGĠ .......................... 2
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 5
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 5
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 5
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 7
- DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 12
- DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 13
- EKLER ........................................................................................................................................................ 14
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1 KISALTMALAR BKK: Bakanlar Kurulu Kararı
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARIHAKKINDA BĠLGĠ Mali Yapı Tunceli Ġl Özel Ġdaresi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 3 üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinden birisi olup, faaliyetlerini 2015 yılı bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili kanunlarla merkezi idareden aktarılan diğer kaynaklarla yürütmektedir. Bu kapsamda Tunceli Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılı bütçesiyle 25.000.000,00 TL gelir ve ödenek öngörülmüĢ olup, 31.456.843,10 TL 2014 yılından devreden ödenek, Merkezi Ġdare Bütçesinden kullanım amacı belirlenmiĢ yatırımlar için aktarılan toplam 75.371.754,24 TL ödenek ile birlikte yılı ödenekleri 131.828.597,34 TL’ na ulaĢmıĢtır. Tunceli Ġl Özel Ġdaresinin sunulan mali tablolarına göre 2015 yılı Gelir ve Gider durumu aĢağıda gösterilmiĢtir. 2015 YILI BÜTÇE GELĠRLERĠ TABLOSU Tahmini GerçekleĢen Vergi Gelirleri 2.150.000,00 9.046,00 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 0,00 814.208,74 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Diğer Gelirler (Tahsisli ) 22.850.000,00 75.371.754,24 Diğer Gelirler 0,00 19.276.109,23 TOPLAM Öz Gelir 25.000.000,00 20.097.763,97 TOPLAM Genel Gelir 50.000.000,00 95.471.118,21 2015 YILI ÖDENEKLER TABLOSU Bütçe ile Verilen Ödenek Önceki Yıldan Devreden Ödenekler Merkezi Ġdareden Aktarılan Ödenekler Net Bütçe Ödeneği Toplamı Bütçe Gideri Toplamı Sonraki Yıla Devreden Ödenek 25.000.000,00 31.456.843,10 75.371.754,24 131.828.597,34 77.124.744,74 47.416.126,36
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleĢtirilmesi 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 6. maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıĢtır. Bu fıkra hükmünce aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleĢen bütçe büyüklükleri arasında çok büyük farklılıklar oluĢmaktadır. Bütçe hazırlık aĢamasında merkezi yönetim kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karĢılığında ne kadar ödenek gönderileceği bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleĢtirilmektedir. Dolayısıyla il özel idarelerinin yılı bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleĢmeleri arasında fark bulunmaktadır. 2015 YILI BÜTÇE GĠDERLERĠ CETVELĠ Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gider Personel Giderleri 8.560.450,00 23.580.082,58 Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet Prim Gideri 1.047.200,00 3.352.262,11 Mal ve Hizmet Alım Gideri 11.256.350,00 11.429.857,26 Cari Transferler 1.345.000,00 4.552.171,86 Sermaye Giderleri 1.067.000,00 33.823.838,34 Sermaye Transferi 424.000,00 386.532,59 Yedek Ödenekler 1.300.000,00 0,00 TOPLAM 25.000.000,00 TL 77.124.744,74 TL Kurumun 2015 yılı Faaliyet Gideri 77.124.744,74 TL, Faaliyet Geliri 95.471.118,21 TL olup Gelir fazlası 18.346.373,47 TL olarak gerçekleĢmiĢtir. Muhasebe ve Raporlama Sistemi Tunceli Ġl Özel Ġdaresi mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanunla belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49 uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe iĢlemlerine, hesap planlarına ve iĢlemlerin muhasebeleĢtirilmesinde kullanılacak belgelerin Ģekil ve türlerine iliĢkin düzenlemenin mahalli idareler için ĠçiĢleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiĢtir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıĢtır. Tunceli Ġl Özel Ġdaresinde mali iĢlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde ĠçiĢleri Bakanlığının sunduğu e-ĠçiĢleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve iĢlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleĢtirilmektedir. 2015 yılı denetimi kapsamında Tunceli Ġl Özel Ġdaresi tarafından “Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup, denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. • BirleĢtirilmiĢ veriler defteri • Geçici ve kesin mizan • Bilanço • Banka mevcudu tespit tutanağı • Alınan çekler sayım tutanağı • Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı • Teminat mektupları sayım tutanağı • Değerli kağıtlar sayım tutanağı • Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu • Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu • Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5
- DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur.
- SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur.
- DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu, güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır. Bu hususlarla ilgili denetim sonucunda denetim görüĢü oluĢturmak üzere yeterli ve uygun denetim kanıtı elde edilmiĢtir.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 4. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabının Kullanılmaması Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 201. maddesinde 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı ile ilgili olarak bu hesabın, diğer duran varlıklar hesap grubunda yer alan 293 Gelecek Yıllar Ġhtiyacı Stoklar Hesabı, 294 Elden Çıkarılacak Stoklar Ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı Ve 297 Diğer ÇeĢitli Duran Varlıklar Hesabında izlenmekte olan kamu idarelerinin tedbirli satın alma ve üretme politikası gereği ve stok dönüĢ hızı düĢüklüğü nedeniyle bulundurdukları ve içinde bulunulan faaliyet döneminden sonra bir yıldan daha uzun bir sürede kullanacakları stokların, kullanılma ve satıĢ olanaklarını yitiren stoklar ve maddi duran varlıkların ve bunlar kapsamına giremeyen diğer çeĢitli duran varlıkların amortisman tutarlarını izlemek için kullanılacağı hüküm altına alınmıĢtır. Ancak Kurumun 2015 yılı mali tablolarının incelenmesi 294 Elden Çıkarılacak Stoklar Ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı yıl içerisinde 1.083.053,50 TL tutarında iĢlem görmüĢ olmasına karĢın bu varlıklara iliĢkin amortisman kayıtlarının izlendiği 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiĢtir. Bu nedenle Kurumun 2015 yılı mali tabloları 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı açısından gerçeği yansıtmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; “294 Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabında takip edilen taĢınırlar için ayrılmıĢ olan amortisman tutarının mevzuat gereği bundan sonraki yıllarda 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabında izlenmesi sağlanacaktır.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresince verilen cevapta; diğer duran varlıklar hesap grubunda izlenen varlıklara iliĢkin ayrılan amortismanların 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabında izlenmemesi konusunda gerekli iĢlem veya kayıtların 2016 yılında yapılacağı belirtilmiĢtir. Ancak yapılan kaydın 2015 yılı mali tablolarında 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı ilgili olarak tespit edilen hatalı durumu düzeltici etkisi bulunmamaktadır. BULGU 2: Tunceli Ġl Özel Ġdaresinin Mülkiyetinde Bulunan TaĢınmazların Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik Hükümlerine Göre Kayıt ĠĢlemlerinin Yapılmaması ve Mali Tablolarda TaĢınmazlarla Ġlgili Hesapların Doğru Yansıtılmaması
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8
13.9.2006 tarih ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile Kamu Ġdarelerine
Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelik çıkarılmıĢ ve 01.01.2006 tarihinde yürürlüğe
girmiĢtir. Yönetmeliğin amacı genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerine ait taĢınmazların
kaydına ve icmal cetvellerinin düzenlenmesine iliĢkin usul ve esasları düzenlemektir.
Yönetmeliğin 5. maddesinde kayıt ve kontrol iĢlemlerinin amacı ise kamu idarelerine
ait mevcut taĢınmazların ve içinde bulunulan yılda çeĢitli yollarla edinilenlerin ve elden
çıkarılanların miktar olarak takip edilmesi amacıyla kayıt alınması olarak belirlenmiĢtir.
Görüldüğü gibi kayıtlarda taĢınmazların miktar olarak gösterilmesi esas alınmaktadır. Genel
Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 24. maddesinde ise maddi duran varlıkların muhasebe
kayıtlarına maliyet bedeliyle, herhangi bir maliyet yüklenilmeksizin edinilenlerin de rayiç
bedeliyle geçirileceği Ģeklinde düzenleme yapılmıĢtır.
Ancak 2006 yılından 2014 yılına kadar geçen sürede kamu idarelerinin mülkiyetinde
bulunan taĢınmazların miktar olarak dahi kayıt altına alınması ile ilgili iĢlemler
tamamlanamamıĢtır. Ayrıca söz konusu taĢınmazların sadece bir kısmı muhasebe kayıtlarına
alındığından kamu idarelerinin mali tablolarının taĢınmazlar hakkında tam ve doğru bilgi
sunması sağlanamamıĢtır.
Bu durum nedeniyle Maliye Bakanlığınca Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların
Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin bazı maddeleri 03.06.2014 tarih 2014/6455 sayılı BKK ile
yürürlüğe giren Yönetmelikle değiĢtirilerek belirtilen sorunların çözümü yoluna gidilmiĢtir.
Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin bu çerçevede
değiĢtirilen 5. maddesinin birinci fıkrasında; “taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu
idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla
edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt
altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır.” hükmü yer almaktadır.
Aynı Yönetmelikle 5. maddeye getirilen ek ikinci fıkrada ise kayıt iĢlemlerinde esas
alınacak değerleme kriterleri belirlenmiĢtir. Buna göre tapuda kayıtlı taĢınmazlardan maliyeti
belirli olanların maliyet bedeli, maliyet bedeli belirlenemeyenlerin rayiç değeri, bu iki değeri
belli olmayanlar ile fıkrada sayılan diğer taĢınmazların ise iz bedeli üzerinden kayıtlara
alınması gerekmektedir.
Öte yandan aynı Yönetmeliğin “Cins Tashihlerinin Yapılması” baĢlıklı 10.
maddesinin 1. fıkrasında aynen “Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya
kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine
uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır.”
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9
hükmüne yer verilmiĢtir. Bu hükümle cins tashihi iĢlemleri tapu kayıtlarından bağımsız hale
getirilmiĢ ve taĢınmazların muhasebe birimlerince mevcut kullanım Ģekliyle kaydının
yapılarak mali tablolarda gösterilmesine öncelik verilmiĢtir. Bu Ģekilde kamu idarelerinin tapu
kayıtları bakımından cins tashihi ile ilgili iĢlemleri daha sonra yapmalarına olanak
sağlanmıĢtır.
Kamu taĢınmazlarının kayda alınmasında esas değerleme kriterleri bu Ģekilde olmakla
birlikte söz konusu Yönetmeliğin “Mevcut TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin ĠĢlemler” baĢlıklı
Geçici 1. maddesi ile mevcut taĢınmazların kaydında esas alınacak değerlerle ilgili geçici
düzenlemeler yapılmıĢtır. Düzenlemeye göre;
“ (1) Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç
değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler
üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde
kayıtlara alınır:
a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol
işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/9/2014
tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine
kaydedilir.
b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere
ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan
1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe
kayıtlarını yapar.
(2)Yönetmeliğin 5 inci maddesine göre yapılması gereken işlemler 31/12/2016 tarihine
kadar tamamlanır”
Yukarıya alınan Yönetmelik hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; Tunceli Ġl Özel
Ġdaresinin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taĢınmazların mevcut
kullanım Ģekilleri ve emlak vergisi değerleri üzerinden fiili envanterinin yapılması, en geç
30.09.2014 tarihi itibariyle ilgili form ve cetvellere geçirilmesi ve bu bilgilerin muhasebe
birimlerine verilerek en geç 01.10.2014 tarihine kadar muhasebe kayıtlarının yapılması
gerekmektedir. Bu iĢlemlere bağlı olarak da 31.12 2014 tarihinde de tespit edilen değerler
üzerinden Amortisman Hesaplarına kayıt yapılacaktır. Tüm taĢınmazların bu Ģekilde
muhasebe kayıtlarına alınarak mali tablolarda gösterilmesi sağlandıktan sonra anılan
Yönetmeliğin geçici 1 inci maddesinin 2 nci fıkrası gereğince 31.12.2016 tarihine kadar tüm
taĢınmazların emlak vergisi değeri yerine maliyet bedeli veya rayiç değeri üzerinden kayıtlara
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10
geçirilmesi tamamlanacaktır.
Ancak bu kayıtların yapılmasına temel oluĢturmak üzere öncelikle mevcut hesaplarda
kayıtlı bulunan taĢınmazların 01.10.2014 tarihi itibariyle 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251
Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabında kayıtlı tutarların alacak kaydı
ile çıkarılması, toplam tutarın da 500 Net Değer Hesabına borç yazılması gerekmektedir. Aynı
Ģekilde söz konusu taĢınmazlara iliĢkin amortisman tutarları da 257 BirikmiĢ Amortismanlar
Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedilerek hesaplardan çıkarılacaktır.
Esasen söz konusu Yönetmelik değiĢikliğinin muhasebe iĢlemleri açısından
uygulanmasına yönelik iĢlemlerle ilgili ayrıntılı açıklamaya Muhasebat Genel Müdürlüğünün
25.07.2014 ve 16.09.2014 tarihinde yayınlanan TaĢınmaz Envanteri konulu genel yazılarında
yer verilmiĢtir.
Tunceli Ġl Özel Ġdaresine ait taĢınmazların kaydının incelenmesi sonucu yukarıda
belirtilen Yönetmelik ve Genel Yazılarda açıklanan esaslara uygun hale getirilme iĢlemlerine
baĢlandığı ve sadece taĢınmazların envanterlerinin çıkarıldığı, ancak 2015 yılı sonu itibariyle
taĢınmazların cins tashihi ve ilgili yönetmelik hükümlerine göre muhasebe kaydına alınma
iĢlemlerinin yapılmadığı anlaĢılmaktadır. Bu durumda Kurumun 2015 yılı kesin mizan ve
bilançosunda yer alan 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı,
252 Binalar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı ile 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesaplarında
kayıtlı tutarların gerçek durumu yansıtmadığı düĢünülmektedir.
Kamu idaresi cevabında; “Tunceli Ġl Özel Ġdaresinin mülkiyetinde bulunan taĢınmazların
03.06.2014 tarih ve 2014/6455 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile kamu idarelerine ait taĢınmazların
kaydına iliĢkin yönetmelikte yapılan değiĢiklikler kapsamında Ġl Özel Ġdaremiz Ġmar ve Kentsel
ĠyileĢtirme Müdürlüğü tarafından 04.05.2016 Tarih ve 62532358-250-E.2239 sayılı yazıda belirtildiği
gibi Tunceli Ġl Özel Ġdaresine ait Tunceli Merkez ve Ġlçelerinde bulunan taĢınmazların 2015 yılı raiç ve
maliyet bedel tesitleri yapılmıĢ ve E-ĠçiĢleri Projesi kapsamındaki TaĢınmaz Mal Modülüne kullanım
Ģekli esas alınarak iĢlenmiĢtir. Söz konusu projenin Ankara’ da bulunan yardım masası görevlileri ile
yaptığımız görüĢmelerde bahsi geçen kayıtların bir yazılım hatası sebebi ile “Varlık Muhasebesi”
alanına düĢtüğü, dolayısı ile müdürlüğünüzce görülemediği, yazılım hatasının giderilmesini müteakip
kayıtların muhasebe fiĢleri tutulmak üzere sorunsuzca müdürlüğünüz ekranlarına yansıyacağı
tarafımıza bildirilmiĢtir.(EK-4:04.05.2016 tarih ve 2239 sayılı yazı)
Yukarıda açıklandığı Ģekilde ĠçiĢleri Bakanlığı Bilgi ĠĢlem Dairesi BaĢkanlığı
tarafından sorun giderildiğinde taĢınmazlarla ilgili iĢ ve iĢlemleri 2016 yılı sonuna kadar ilgili
yönetmelik hükümlerine göre muhasebe kayıtlarına alınması sağlanacaktır.” denilmiĢtir.
Sonuç olarak Kamu Ġdaresince verilen cevapta; ilgili mevzuat hükümleri gereğince
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 taĢınmazların kayıt iĢlemlerinin yapılmaması ve mali tablolarda taĢınmazlarla ilgili hesapların doğru yansıtılmaması konusunda gerekli iĢlem veya kayıtların 2016 yılında yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu konuda kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte, 2015 yılı mali tablolarında 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı ile 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesaplarıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir. BULGU 3: 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ile 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabının Bilançoda Birlikte Yer Alması Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin “Dönem Faaliyet Sonuçları” baĢlıklı 323’ üncü maddesinde; “Bu hesap grubu dönem olumlu veya olumsuz faaliyet sonuçlarının izlenmesi için kullanılır.” denilerek dönem sonunda faaliyet sonuçlarının olumlu veya olumsuz olabileceğini buna bağlı olarak aynı dönem faaliyet sonucunda olumlu ve olumsuz hesapların bir arada olamayacağını ve bu hesapların mahsup edilerek olumlu veya olumsuz olma durumuna göre ilgili hesaba kaydının yapılacağı hükme bağlamıĢtır. Aynı Yönetmeliğin 323’ üncü maddesinin 2’ inci fıkrasında; “Dönem faaliyet sonuçları sonucun olumlu veya olumsuz olmasına göre bu grup içinde açılacak aşağıdaki hesaplardan oluşur. 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-)” denilmektedir. Ancak Tunceli Ġl Özel Ġdaresi 2015 yılı Bilanço ve Faaliyet Sonuçları Tablosu incelendiğinde mahsup iĢlemi yapılmadan aynı anda 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ve 591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarının birlikte kullanıldığı görülmektedir. Bu durumun hem muhasebenin en temel ilkelerinden olan Dönemsellik ilkesine hem de yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu düĢünülmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Dönem Faaliyet Sonuçları Hesabına her hangi bir müdahale yapmamız mümkün değildir. Program yazılım kaynaklı olduğundan müdahalenin bakanlıkça yapılması ve yazılımı doğrultusunda sisteme uygulanması halinde hesaplar kendiliğinden düzelecektir.” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresince verilen cevapta; dönem olumlu faaliyet sonucu hesabı ile dönem olumsuz faaliyet sonucu hesabının bilançoda birlikte yer alması konusunda gerekli iĢlem veya kayıtların kullanılan muhasebe sisteminde düzeltilmesi Ģartıyla 2016 yılında
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 yapılacağı belirtilmiĢtir. Bu konuda kurumla mutabakat sağlanmakla birlikte, 2015 yılı mali tablolarında 590 Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ile 591 Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesaplarıyla ilgili olarak tespit edilen hatalı durum devam etmektedir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 49’uncu ve 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 48’inci maddeleri uyarınca mahalli idarelerde hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, iĢlemlerin kayıt dıĢında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerinin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleĢtirilmesi; mali tablolarının zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüĢ bütçe ve muhasebe ilkeleri çerçevesinde hazırlanmasına temel olacak Ģekilde çıkarılması amacına yönelik olarak Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ĠçiĢleri Bakanlığınca çıkarılmıĢtır. Bu yönetmelik kapsamında yapılacak iĢlem ve kayıtlar bilgi teknolojilerinden yararlanarak hazırlanan programlar ile yapılmaktadır. Ġl özel idarelerinin kullanması amacıyla ĠçiĢleri Bakanlığı tarafından hazırlanan e-içiĢleri sistemi Bütçe ve Muhasebe Modülü ile kayıt ve iĢlemler yapılmaktadır. Ancak sistem devreye girdiği 2009 yılından bu yana ihtiyaçları karĢılayacak ölçüde geliĢtirilememiĢtir. Bulgu konusu hususla birlikte raporun diğer maddelerinde yer alan mali tablolarla ilgili hataların bu sistemden kaynaklandığı idarelerce belirtilmekle birlikte sorun aktarma ve giderme konusunda il özel idarelerinin vesayet kuruluĢu olan ĠçiĢleri Bakanlığınca yeteri kadar dikkate alınmadığı anlaĢılmaktadır. Ġl özel idarelerinin herhangi bir tasarruf yetkisi bulunmaması göz önüne alındığında denetim görüĢünü etkileyen bu sistem hatalarının söz konusu Bakanlıkça düzeltilmesi gerekmektedir. 5. DENETĠM GÖRÜġÜ Tunceli Ġl Özel Ġdaresi 2015 yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan mali rapor ve tablolarının, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252 Binalar Hesabı, 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı, 299 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı, 500 Net Değer Hesabı, 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ve 591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı, hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 6. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Ġç Denetçi Kadrosu Ġhdas Edilmesine Rağmen Ġç Denetçi Atanmadığından Ġç Denetimin Yapılamaması 10.12.2003 tarihli 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na dayanılarak Ġç Denetim ve Koordinasyon Kurulu tarafından hazırlanan “Ġç Denetçilerin ÇalıĢma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik DeğiĢikliği”, 24.12.2012 tarihli Bakanlar Kurulu toplantısında kabul edilmiĢ ve 7 ġubat 2013 tarih ve 28552 sayılı Resmi Gazete’ de yayımlanarak yürürlüğe girmiĢtir. Bu son değiĢiklikleri de içeren “Ġç Denetçilerin ÇalıĢma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik’in Ġç denetçinin nitelikleri baĢlıklı 19’ uncu maddesinde; Ġç denetçinin sahip olması gereken nitelikler açık bir Ģekilde ifade edilmiĢtir. Yine ekli listede tahsis edildikleri mahalli idareler ile sınıfları, dereceleri ve adetleri gösterilen iç denetçi kadrolarının ihdası; Ġç Denetim Koordinasyon Kurulunun Kararı ve ĠçiĢleri Bakanlığının 17.4.2013 tarihli ve 11854 sayılı yazısı üzerine, 22.12.2005 tarihli ve 5436 sayılı Kanunun 16 ncı maddesine göre, Bakanlar Kurulu’nca 6.5.2013 tarihinde kararlaĢtırılmıĢtır. Bu Karara göre kurumun görevleri, kaynakları, personel sayısı ve denetim ihtiyacı göz önünde bulundurularak Tunceli Ġl Özel Ġdaresi için ekli listede öngörülen iç denetçi sayısı 3’tür. Tüm bu yasal hükümlere rağmen toplam 3 adet Ġç Denetçi kadrosuna atama yapılmayarak kurum için mali kontrolün önemli bir ayağının eksik kaldığı ve bunun sonucunda da idarenin önemli kontrol zayıflıklarını tespitte ve zamanında tedbir almakta yetersiz kalabileceği değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; “Tunceli Ġl Özel Ġdaresinde münhal bulunan Ġç Denetçi Kadrosuna atama yapılması için Ġç Denetçi Sertifikasına sahip personellerden atanmak isteyen personellere duyurulması için Ġl Özel Ġdaremiz Ġnsan Kaynakları ve Eğitimi Müdürlüğünün 15.05.2015 tarih ve 2925 sayılı yazısı ile 81 il valiliğine bildirilmiĢtir. Talep olması halinde gereği yerine getirilecektir. (EK-3: 15.05.2015 tarih ve 2925 sayılı yazı)” denilmiĢtir. Sonuç olarak Kamu Ġdaresi ile mutabakat sağlanmıĢtır. Ġdarece yapılan çalıĢmaların izlenmesi uygun olacaktır.
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14
7. EKLER
Ek1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları
TUNCELĠ ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI BĠLANÇOSU
2015 2015
YTL/YKr YTL/YKr
AKTĠF 83.914.669.89 PASĠF 83.914.669,89
1 DÖNEN VARLIKLAR 51.163.988,29 II
I
KISA VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 3.105.767,33
Hazır Değerler 49.825.415,30 Kısa Vadeli Ġç Mali Borçlar 0,00
102 BANKA HESABI 49.825.415,30 300 BANKA KREDĠLERĠ HESABI 0,00
118 DĠĞER MENKUL KIYMET VE VARLIKLAR HESABI 0,00 Faaliyet Borçları 755.593,12
Faaliyet Alacakları 134.723,76 320 BÜTÇE EMANETLERĠ HESABI 755.593,12
120 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HESABI 0,00 Emanet Yabancı Kaynaklar 1.150.952,50
121GELĠRLERDENTAKĠPLĠ ALACAKLAR HESABI 134.723,76 330 ALINAN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 335.371,22
122 GELĠRLERDEN TECĠLLĠ VE TEHĠRLĠ
ALACAKLAR HESABI
0,00 333 EMANETLER HESABI 815.581,28
126 VERĠLEN DEPOZĠTO VE TEMĠNATLAR HESABI 0,00 Ödenecek Diğer Yükümlülükler 1.199.221,71
127 DĠĞER FAALĠYET ALACAKLARI HESABI 0,00 360 ÖDENECEK VERGĠ VE FONLAR HESABI 675.459,85
Diğer Alacaklar 59.663,02 361 ÖDENECEK SOSYAL GÜVENLĠK KESĠNTĠLERĠ HESABI 449.154,10
140 KĠġĠLERDEN ALACAKLAR HESABI 59.663,02 362 FONLAR VEYA DĠĞER KAMU ĠDARELERĠ ADINA
YAPILAN TAHSĠLAT HESABI
48.746,04
Stoklar 970.120,50 363 KAMU ĠDARELERĠ PAYLARI HESABI 25.861,72
150 ĠLK MADDE VE MALZEME HESABI 970.120,50 368 VADESĠ GEÇMĠġ, ERTELENMĠġ VEYA
TAKSĠTLENDĠRMĠġ VERGĠ VE DĠĞER YÜKÜMLÜLÜKLER
0,00
Ön Ödemeler 174.065,71 Diğer Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 0,00
162 BÜTÇE DIġI AVANS VE KREDĠLER 174.065,71 397 SAYIM FAZLALARI HESABI 0,00
Diğer Dönen Varlıklar 0,00 I
V
UZUN VADELĠ YABANCI KAYNAKLAR 0,00
190 DEVREDEN KATMA DEĞER VERGĠSĠ HESABI 0,00 Uzun Vadeli iç Mali Borçlar 0,00
II DURAN VARLIKLAR 32.750.681,60 400 BANKA KREDĠLERĠ HESABI 0,00
Faaliyet Alacakları 0,00 V ÖZ KAYNAKLAR 80.808.902,56
220 GELĠRLERDEN ALACAKLAR HESABI 0,00 Net Değer 131.586.126,95
222 GELĠRLERDEN TECĠLLĠ VE TEHĠRLĠ ALACAKLAR
HESABI
0,00 500 NET DEĞER HESABI 131.586.126,95
Kurum Alacakları 0,00 Değer Hareketleri 8.648.612,19
232 Kurumca Verilen Borçlardan Alacaklar Hesabı 0,00 519 DEĞER HAREKETLERĠ SONUÇ HESABI 8.648.612.19
Mali Duran Varlıklar 1.357.406,69 GeçmiĢ Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı -18.366.164,11
240 MALĠ KURULUġLARA YATIRILAN SERMAYELER
HESABI
1.140.785,81 570 GEÇMĠġ YILLAR OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI
HESABI
-18.366.164,11
241 MAL VE HĠZMET ÜRETEN KURULUġLARA
YATIRILAN SERMAYELER HESABI
Maddi Duran Varlıklar
216.620,88
31.393.274,91
GeçmiĢ Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları
580 GEÇMĠġ YILLAR OLUMSUZ FAALĠYET SONUÇLARI
HESABI (-)
-63.233.764,25 -
63.233.764,25
250 ARAZĠ VE ARSALAR HESABI 434.308,00 Dönem Faaliyet Sonuçları 22.174.091,78
251 YER ALTI VE YERÜSTÜ DÜZENLERLHESABI 0,00 590 DÖNEM OLUMLU FAALĠYET SONUÇLARI HESABI 27.938.612,50
252 BĠNALAR HESABI 15.557.470,06 591 DONEM OLUMSUZ FAALĠYET SONUCU HESABI -5.764.520,72
253 TESĠS, MAKĠNA VE CĠHAZLAR HESABI 7.656,238,72
254 TAġĠTLAR HESABI 5.934.871,84
255 DEMĠRBAġLAR HESABI 1.815.331,80
257 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI (-) -4.945,51
258 YAPILMAKTA OLAN YATIRMLAR HESABI 0,00
260 HAKLAR HESABI 0,00
268 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI (-) 0,00
294 ELDEN ÇIKARILACAK STOKLAR VE MADDĠ
DURAN VARLIKLAR HESABI
0,00
299 BĠRĠKMĠġ AMORTĠSMANLAR HESABI (-) 0,00
AKTĠF TOPLAMI 83.914.669,89 PASĠF TOPLAMI 83.914.669,89
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı
2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15
FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GĠDERĠN TÜRÜ
2013 Yılı 2014 Yılı 2015 Yılı
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr
630 01 Personel Giderleri 19.913.896 33 16.460.168 61 23.580.082 58
630 02 Sos. Güv. Kurumlarına Devlet Primi Gid. 3.643.155 28 2.900.371 59 3.352.262 11
630 03 Mal Ve Hizmet Alım Giderleri 3.598.247 95 4.483.131 12 5.721.205 65
630 04 Faiz Giderleri
630 05 Cari Transferler 779.201 71 784.303 05 4.289.149 68
630 07 Sermaye Transferleri 67.883.295 33 29.050.886 91 30.776.264 05
630 11 Değer Ve Miktar DeğiĢimleri Giderleri
630 12 Gelirlerin Ret ve Ġadesinden Kaynaklanan
Giderler
630 13 Amortisman Giderleri
630 14 Ġlk Madde ve Malzeme Giderleri 6.789.247 62 5.009.878 87 5.505.726 18
630 20 Silinen Alacaklardan Kaynaklanan Giderler
630 30 Proje Kapsamında Yapılan Cari Giderler
630 99 Diğer Giderler 13.312 35 0 00 0 00
GĠDERLER TOPLAMI (A) 102.620.356 57 58.688.740 15 73.224.690 25
Hesap
Kodu
Yardımcı
Hesap GELĠRĠN TÜRÜ 2013 Yılı 2014 Yılı 2015 Yılı
Kod.1 TL Kr TL Kr TL Kr
600 01 Vergi Gelirleri 0 00 491 55 9.046 00
600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 895.780 67 608.243 08 767.792 89
600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gel. 52.782.979 00 41.427.657 72 75.371.754 24
600 05 Diğer Gelirler 13.367.541 08 16.710.542 92 19.250.188 90
600 11 Değer ve Miktar DeğiĢimleri Gelirleri
GELĠRLER TOPLAMI (B) 67.046.300 75 58.746.935 27 95.398.782 03
FAALĠYET SONUCU -35.574.055 82 58.195 12 22.174.091 78
T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr