2015 - SİİRT İL ÖZEL İDARESİ.pdf

SĠĠRT ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI SAYIġTAY DENETĠM RAPORU Eylül 2016

ĠÇĠNDEKĠLER

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ ......................... 1
2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU ............................................... 4
3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU............................................................................................................... 4
4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI .......................................................... 4
5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI ........................................................................................... 6
6. DENETĠM GÖRÜġÜ ................................................................................................................................. 12
7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER ......................... 14
8. EKLER ........................................................................................................................................................ 16

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Siirt Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 1

1. KAMU ĠDARESĠNĠN MALĠ YAPISI VE MALĠ TABLOLARI HAKKINDA BĠLGĠ Siirt Ġl Özel Ġdaresi 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununun 3 üncü maddesinde yer alan sınıflandırma çerçevesinde, genel yönetim kapsamında yer alan kamu idarelerinden birisi olup, faaliyetlerini 2015 yılı bütçesi ile verilen ödenekler ve ilgili kanunlarla merkezi idareden aktarılan diğer kaynaklarla yürütmektedir. Bu kapsamda Siirt Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılı bütçesiyle, 44.000.000,00.- TL gelir ve ödenek öngörülmüĢ olup, 113.530.502,10.- TL 2014 yılından devreden ödenek, Merkezi Ġdare Bütçesinden kullanım amacı belirlenmiĢ yatırımlar için aktarılan toplam 129.777.063,52.- TL ödenek ile birlikte yılı ödenekleri 287.307.565,62.- TL’ na ulaĢmıĢtır. Siirt Ġl Özel Ġdaresinin sunulan mali tablolarına göre 2015 yılı Gelir ve Gider durumu aĢağıda gösterilmiĢtir. 2015 YILI BÜTÇE GELĠRLERĠ TABLOSU Bütçe Tahmini (TL) GerçekleĢme (TL) Vergi Gelirleri 200.000,00 119.778,47 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 450.000,00 699.300,22 Alınan BağıĢ ve Yardımlar 0,00 129.777.063,52 Diğer Gelirler 40.200.000,00 50.817.802,82 Sermaye Gelirleri 3.150.000,00 0,00 Toplam 44.000.000,00 181.413.945,03 2015 YILI ÖDENEKLER TABLOSU Bütçe ile Verilen Ödenek Önceki Yıldan Devreden Ödenekler Merkezi Ġdareden Aktarılan Ödenekler Ek Ödenek Net Bütçe Ödeneği Toplamı Bütçe Gideri Toplamı Sonraki Yıla Devreden Ödenek 44.000.000,00 113.530.502,10 129.777.063,52 0,00 287.307.565,62 139.901.254,21 138.803.655,61

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Siirt Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 2 Merkezi yönetim kapsamındaki idareler tarafından ödenek gönderilmek suretiyle bir takım hizmetlerin il özel idareleri eliyle gerçekleĢtirilmesi 5302 sayılı Ġl Özel Ġdaresi Kanununun 6. maddesine eklenen ek fıkra ile mümkün kılınmıĢtır. Bu fıkra hükmünce aktarılan ödenekler nedeniyle öngörülen bütçe büyüklüğü ile gerçekleĢen bütçe büyüklükleri arasında çok büyük farklılıklar oluĢmaktadır. Bütçe hazırlık aĢamasında merkezi yönetim kapsamındaki idarelerden yatırım projeleri karĢılığında ne kadar ödenek gönderileceği bilinmediğinden bütçe rakamları gerçekçi olmamaktadır. Aktarma yoluyla gelen nakit gelir ve ödenek kaydedilmek suretiyle bütçeleĢtirilmektedir. Dolayısıyla il özel idarelerinin yılı bütçeleriyle öngörülen rakamlarla bütçe gerçekleĢmeleri arasında fark bulunmaktadır. 2015 YILI BÜTÇE GĠDERLERĠ CETVELĠ Gider Türü Bütçe Tahmini GerçekleĢen Gider Personel Giderleri 15.455.000,00 33.599.379,23 Sosyal Güv. Kurumlarına Devlet Prim Gideri 2.405.000,00 4.262.897,63 Mal ve Hizmet Alım Gideri 11.599.000,00 38.642.585,31 Cari Transferler 3.150.000,00 6.314.113,96 Sermaye Giderleri 8.225.248,96 56.755.367,47 Sermaye Transferi 50.000,00 326.910,61 Yedek Ödenek 3.115.751,04 0,00 TOPLAM 44.000.000,00 139.901.254,21 Siirt Ġl Özel Ġdaresi mali iĢlemlerini 5018 sayılı Kanunla belirlenmiĢ muhasebeleĢtirme ve raporlama kurallarına göre gerçekleĢtirmektedir. 5018 sayılı Kanunun 49 uncu maddesinin ilk iki fıkrasında; “Muhasebe sistemi; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve malî raporların düzenlenmesi ile kesin hesabın çıkarılmasına temel olacak şekilde kurulur ve yürütülür. Kamu hesapları, kamu idarelerinin gelir, gider ve varlıkları ile malî sonuç doğuran ve öz kaynağın artmasına veya azalmasına neden olan her türlü işlemlerle garantilerin ve

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Siirt Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 3 yükümlülüklerin belirlenmiş bir düzen içinde hesaplara kaydedilerek, yönetim ve denetim yetkilileriyle kamuoyuna gerekli bilgilerin sağlanması amacıyla tutulur.” denilmektedir. Söz konusu 49 uncu maddenin son fıkrasında ise muhasebe iĢlemlerine, hesap planlarına ve iĢlemlerin muhasebeleĢtirilmesinde kullanılacak belgelerin Ģekil ve türlerine iliĢkin düzenlemenin mahalli idareler için ĠçiĢleri Bakanlığınca yapılacağı hükmü getirilmiĢtir. Bu kapsamda il özel idarelerince de uygulanan Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çıkarılmıĢtır. Siirt Ġl Özel Ġdaresinde mali iĢlemlerle ilgili muhasebe kayıtları Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde ĠçiĢleri Bakanlığının sunduğu e-ĠçiĢleri otomasyon sistemi üzerinden yürütülmekte olup, mali nitelikteki hesap ve iĢlemleri Mali Hizmetler Müdürlüğünce gerçekleĢtirilmektedir. Kamu Ġdaresi Hesaplarının SayıĢtaya Verilmesi ve Muhasebe Birimleri ile Muhasebe Yetkililerinin Bildirilmesi Hakkında Usul ve Esaslar” ın 5 inci maddesi gereğince hesap dönemi sonunda SayıĢtaya gönderilmesi gereken defter, tablo ve belgelerden aĢağıda yer alanlar denetime sunulmuĢ olup denetim bunlar ile usul ve esasların 8 inci maddesinde yer alan diğer belgeler dikkate alınarak yürütülüp sonuçlandırılmıĢtır. BirleĢtirilmiĢ veriler defteri. Geçici ve kesin mizan. Bilanço. Banka mevcudu tespit tutanağı, Alınan çekler sayım tutanağı, Menkul kıymet ve varlıklar sayım tutanağı, Teminat mektupları sayım tutanağı, Değerli kağıtlar sayım tutanağı, Bütçe giderleri ve ödenekler tablosu, Bütçe gelirleri ekonomik sınıflandırılması tablosu, Faaliyet sonuçları tablosu Denetim görüĢü, kamu idaresinin temel mali tabloları olan bilanço ve faaliyet sonuçları tablosuna verilmiĢtir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Siirt Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 4 2. DENETLENEN KAMU ĠDARESĠ YÖNETĠMĠNĠN SORUMLULUĞU Denetlenen kamu idaresinin yönetimi, tabi olduğu muhasebe standart ve ilkelerine uygun olarak hazırlanmıĢ olan mali rapor ve tabloların doğru ve güvenilir bilgi içerecek Ģekilde zamanında SayıĢtaya sunulmasından, bir bütün olarak sunulan bu mali tabloların kamu idaresinin faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir olarak yansıtmasından ve ister hata isterse yolsuzluktan kaynaklansın bu mali rapor ve tabloların önemli hata veya yanlıĢ beyanlar içermemesinden; kamu idaresinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğundan; mali yönetim ve iç kontrol sistemlerinin amacına uygun olarak oluĢturulmasından, etkin olarak iĢletilmesinden ve izlenmesinden, mali tabloların dayanağını oluĢturan bilgi ve belgelerin denetime hazır hale getirilmesinden ve sunulmasından sorumludur. 3. SAYIġTAYIN SORUMLULUĞU SayıĢtay, denetimlerinin sonucunda hazırladığı raporlarla denetlenen kamu idarelerinin gelir, gider ve malları ile bunlara iliĢkin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek, mali rapor ve tablolarının güvenilirliğine ve doğruluğuna iliĢkin görüĢ bildirmek, mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmekle sorumludur. 4. DENETĠMĠN DAYANAĞI, AMACI, YÖNTEMĠ VE KAPSAMI Denetimlerin dayanağı; 6085 sayılı SayıĢtay Kanunu, genel kabul görmüĢ uluslararası denetim standartları, SayıĢtay ikincil mevzuatı ve denetim rehberleridir. Denetimler, kamu idaresinin hesap ve iĢlemlerinin kanunlara ve diğer hukuki düzenlemelere uygunluğunu tespit etmek ve mali rapor ve tablolarının kamu idaresinin tüm faaliyet ve iĢlemlerinin sonucunu doğru ve güvenilir olarak yansıttığına iliĢkin makul güvence elde etmek ve mali yönetim ve iç kontrol sistemlerini değerlendirmek amacıyla yürütülmüĢtür. Kamu idaresinin mali tabloları ile bunları oluĢturan hesap ve iĢlemlerinin doğruluğu,

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Siirt Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 5 güvenilirliği ve uygunluğuna iliĢkin denetim kanıtı elde etmek üzere yürütülen denetimler; uygun denetim prosedürleri ve tekniklerinin uygulanması ile risk değerlendirmesi yöntemiyle gerçekleĢtirilmiĢtir. Risk değerlendirmesi sırasında, uygulanacak denetim prosedürünün belirlenmesine esas olmak üzere, mali tabloların üretildiği mali yönetim ve iç kontrol sistemleri de değerlendirilmiĢtir. Denetimin kapsamını, kamu idaresinin mali rapor ve tabloları ile gelir, gider ve mallarına iliĢkin tüm mali faaliyet, karar ve iĢlemleri ve bunlara iliĢkin kayıt, defter, bilgi, belge ve verileri (elektronik olanlar dâhil) ile mali yönetim ve iç kontrol sistemleri oluĢturmaktadır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Siirt Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 6 5. DENETĠM GÖRÜġÜNÜN DAYANAKLARI BULGU 1: 03.06.2014 Tarih ve 2014/6455 Sayılı BKK Ġle Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmelikte Yapılan DeğiĢiklikler Kapsamında Siirt Ġl Özel Ġdaresinin Mülkiyetinde Bulunan TaĢınmazlarla Ġlgili Yeniden Kayıt ĠĢlemlerinin Yapılmaması Kamu Ġdarelerine Ait TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin Yönetmeliğin 5 inci maddesinin birinci fıkrasında “taşınmaz kayıt ve kontrol işlemleri, kamu idarelerine ait taşınmazların mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilenlerin ve elden çıkarılanların miktar ve değer olarak takip edilmesi amacıyla kayıt altına alınmasıdır. Kayıtların belgeye dayanması esastır.” hükmü yer almaktadır. Söz konusu kayda alınma iĢleminin bazı esasları adı geçen Yönetmelikte değiĢiklik yapan 19.06.2014 tarih ve 29035 sayılı R.G.de yayınlanan 03.04.2014 tarih ve 2014 /6455 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yeniden belirlenmiĢtir. Bu belirlemelerin bir kısmına “Mevcut TaĢınmazların Kaydına ĠliĢkin ĠĢlemler” baĢlıklı Geçici 1 inci maddede yer verilmiĢtir. Buna göre; “ (1) Yönetmeliğin 5 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre maliyet bedeli veya rayiç değerleri üzerinden muhasebe kayıtlarına alınması gereken taşınmazlar bu değerler üzerinden kayıtlara alınıncaya kadar emlak vergi değerleri üzerinden ve aşağıdaki şekilde kayıtlara alınır: a) Taşınmazların fiili envanteri emlak vergi değerleri üzerinden kayıt ve kontrol işlemleriyle görevli birimlerince, mevcut kullanım şekilleri esas alınarak en geç 30/9/2014 tarihine kadar tamamlanır ve bu Yönetmelik ekinde yer alan formlara ve icmal cetvellerine kaydedilir. b) Fiili envanteri yapılan taşınmazlara ait bilgiler muhasebe kayıtları yapılmak üzere ilgili muhasebe birimlerine verilir. Muhasebe birimleri, kayıtlı taşınmazları ilgili hesaplardan 1/10/2014 tarihi itibarıyla çıkarır ve aynı tarihte fiili envanter bilgileri üzerinden muhasebe kayıtlarını yapar.” Öte yandan aynı Yönetmeliğin “Cins Tashihlerinin Yapılması” baĢlıklı değiĢik 10 uncu maddesinin birinci fıkrasında ise aĢağıdaki hükme yer verilmiĢtir. “Kamu idarelerince; mülkiyetlerinde, yönetimlerinde veya kullanımlarında bulunan taşınmazların mevcut kullanım şekli ile tapu kaydının birbirine uygun olmaması durumunda, taşınmazlar mevcut kullanım şekli ile kayıtlara alınır.” Bu durumda Siirt Ġl Özel Ġdaresinin mülkiyetinde, yönetiminde veya kullanımında bulunan taĢınmazların mevcut kullanım Ģekilleri ve emlak vergisi değerleri üzerinden fiili envanterinin yapılmasının, en geç 30.09.2014 tarihi itibariyle ilgili form ve cetvellere geçirilmesinin ve bu bilgilerin muhasebe kayıtlarının yapılmak üzere muhasebe birimlerine verilerek en geç 01.10.2014 tarihine

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Siirt Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 7 kadar kayıtlarının yapılmasının adı geçen Yönetmelik hükümlerinin gereği olduğu anlaĢılmaktadır. Bu iĢlemlere bağlı olarak 31.12 2014 tarihinde de tespit edilen değerler üzerinden Amortisman Hesaplarına kayıt yapılacaktır. Ancak bu kayıtların yapılmasına temel oluĢturmak üzere öncelikle mevcut hesaplarda kayıtlı bulunan taĢınmazların 01.10.2014 tarihi itibariyle 250 Arazi ve Arsalar Hesabı, 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı ve 252 Binalar Hesabında kayıtlı tutarların alacak kaydı ile çıkarılması, toplam tutarın da 500 Net Değer Hesabına borç yazılması gerekmektedir. Aynı Ģekilde söz konusu taĢınmazlara iliĢkin amortisman tutarları da 257 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabına borç, 500 Net Değer Hesabına alacak kaydedilerek hesaplardan çıkarılacaktır. Yönetmelik değiĢikliği ile ilgili ayrıntılı açıklama Muhasebat Genel Müdürlüğünün 25.07.2014 tarihinde yayınlanan TaĢınmaz Envanteri konulu genel yazısında yer almıĢtır. Bu bilgiler ıĢığında Siirt Ġl Özel Ġdaresinin kesin mizan ve bilançosunun incelenmesi sonucunda yukarıda açıklanan iĢlemlerinin gerçekleĢtirilmediği görülmüĢtür. Bu nedenle Kurumun 2015 yılı mali tablolarının 250- Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252- Binalar Hesabı, 500-Net Değer Hesabı ile 257-BirikmiĢ Amortismanlar Hesaplarında kayıtlı tutarların mevzuata uygun olarak kaydedilmesi gereken tutarlar olmadığı anlaĢılmaktadır. Kamu idaresi cevabında; Ġdaremize ait taĢınmazların kaydına iliĢkin yönetmelikte yapılan değiĢikliler kapsamında Ġdaremiz mülkiyetinde bulunan taĢınmazlarla ilgili kayıtlar yapılmıĢ olup yapılan iĢlemler ile ilgili belgeler eklidir. Sonuç olarak Konu ile ilgili gerekli çalıĢmaların yapıldığı bildirildiğinden konu sonraki denetimlerde izlenecektir. Öneri: Kurumun 2015 yılı mali tablolarının 250- Arazi ve Arsalar Hesabı, 251-Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı, 252- Binalar Hesabı, 500-Net Değer Hesabı ile 257-BirikmiĢ Amortismanlar Hesaplarında kayıtlı tutarların mevzuata uygun olarak kaydedilmesi gereken tutarlar bulunarak düzenlenmesi uygun olacaktır. BULGU 2: 2015 Yılı TaĢınır Kesin Hesap Cetvelindeki 253 Tesis Makine ve Cihazlar, 254 TaĢıtlar ve 255 DemirbaĢlar Hesabındaki Tutarların 2015 Yılı Kesin Mizandaki Tutarlarla EĢit Olmaması

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Siirt Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 8 TaĢınır Mal Yönetmeliğinin; Tanımlar baĢlıklı 4. Maddesinin, (ç) bendinde: "ç) DemirbaĢlar: Belirli bir hizmete tahsis amacıyla edinilen, belli bir süreye tâbi olmaksızın uzun süre kullanılabilen ve kullanılmakla yok olmayan, çeĢitleri ile kod numaraları TaĢınır Kod Listesinin (B) bölümü 255 hesap detayında yer alan taĢınırları,ifade eder" Belge ve cetveller baĢlıklı 10. Maddesinde: "ğ) TaĢınır Sayım ve Döküm Cetveli (Örnek: 13): Bu Cetvel, taĢınır kayıt ve kontrol yetkililerinin yıl sonu hesaplarına iliĢkin iĢlemlerinde taĢınır I inci düzey detay kodunda gösterilen her bir taĢınır grubu için düzenlenir ve taĢınırlar bu Cetvele taĢınır II nci düzey detay kodu düzeyinde kaydedilir. Cetvelin "Gelecek Yıla Devir" sütununda gösterilen miktarın, yıl sonlarında sayım tutanaklarının "Sayımda Bulunan Miktar" sütununda gösterilen miktara eĢit olması gerekir.... j) TaĢınır Kesin Hesap Ġcmal Cetveli (Örnek: 17): Bu Cetvel, kamu idaresinin taĢınır kesin hesabının çıkarılmasına iliĢkin iĢlemlerde taĢınır hesap kodunda gösterilen her bir taĢınır grubu için düzenlenir ve taĢınırlar Cetvele taĢınır I inci düzey detay kodu düzeyinde kaydedilir." Sayım ve sayım sonrası yapılacak iĢlemler baĢlıklı 32. Maddesinde: ” (1) Kamu idarelerine ait taĢınırların, taĢınır kayıt kontrol yetkililerinin görevlerinden ayrılmalarında, yıl sonlarında ve harcama yetkilisinin gerekli gördüğü durum ve zamanlarda sayımı yapılır." TaĢınır sayımları, harcama yetkilisince, kendisinin veya görevlendireceği bir kiĢinin baĢkanlığında taĢınır kayıt ve kontrol yetkilisinin de katılımıyla, en az üç kiĢiden oluĢturulan sayım kurulu tarafından yapılır. Kayıtların sayım sonuçlarıyla uygunluğu sağlandıktan sonra sayım kurulu tarafından TaĢınır Sayım ve Döküm Cetveli düzenlenir. Cetvel, sayım kurulu ile taĢınır kayıt ve kontrol yetkilisi tarafından imzalanır. Bu Cetvel ve eki sayım tutanağı ile sayım sonuçlarına göre düzenlenen giriĢ ve çıkıĢ belgeleri, taĢınır kayıt ve kontrol yetkilisinin yıl sonu hesabını oluĢturur." denilmektedir. Buna göre söz konusu taĢınır hesaplarına iliĢkin olarak bilançoda ve mizanda yer alan rakamların bu hesapların dayanağını oluĢturan TaĢınır Kesin Hesap Ġcmal Cetvelleri sonuçları ile uyumlu olması gerekmektedir. Ancak özel idarenin, e-içiĢleri sisteminden alınan 2015 yılı TaĢınır Kesin Hesap Cetvelinde 5.932.353,83.-Lira olan 253- Tesis Makine ve Cihazlar Hesabı toplamının 2015 yılı Kesin Mizanında 5.930.623,83 Lira; 1.014.103,93.- Lira olan 255- DemirbaĢlar Hesabı toplamının 955.622,16.-Lira; 642.951,71.-Lira olan 150- Ġlk Madde ve Malzeme Hesabının 635.158,69.- Lira olarak yer aldığı görülmüĢtür. Ġdarenin söz konusu taĢınırlarına iliĢkin TaĢınır Kesin Hesap Cetveli ile Kesin Mizandaki bu farkın nedeni anlaĢılamamıĢtır. Kamu idaresi cevabında; Ġdaremize ait TaĢınır kesin hesap icmal cetvellerindeki 253- 255- ve 150 nolu hesaplardaki fark ilçe Özel Ġdare Müdürlüklerinin Muhasebe Modülüne

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Siirt Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 9 iĢlem yapmadıklarından kaynaklanmakta olup 2016 Mali yılı içerisinde eksik kalan taĢınırlar Muhasebe kayıtlarına alınmıĢtır. Sonuç olarak Konu ile ilgili gerekli çalıĢmaların yapıldığı bildirildiğinden konu sonraki denetimlerde izlenecektir. Öneri: TaĢınır kesin hesabı ile muhasebe kayıtları arasındaki farkın nedenleri bulunarak bu rakamların uyumlu hale getirilmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. BULGU 3: Kurumda 260 Haklar Hesabına Kaydı Gereken Bilgisayar Yazılımları Bulunduğu Halde Bunların Ġlgili Hesaba Kaydının Yapılmaması Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Usulü Yönetmeliği'nde bu konuya iliĢkin olarak; " 26 Maddi olmayan duran varlıklar MADDE 184 - (1) Bu hesap grubu, herhangi bir fiziksel varlığı bulunmayan ve kurumun belli bir Ģekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği aktifleĢtirilen giderler ile belli koĢullar altında hukuken himaye gören haklar gibi varlıklar ile bunlar için hesaplanan birikmiĢ amortismanların kaydı için kullanılır. (2) Maddi olmayan duran varlıklar niteliklerine göre bu grup içinde açılacak aĢağıdaki hesaplardan oluĢur. 260 Haklar Hesabı 264 Özel Maliyetler Hesabı 268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) 260 Haklar Hesabı Hesabın niteliği MADDE 186 - (1) Bu hesap, bedeli karĢılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taĢıyan harcamaların izlenmesi için kullanılır. 268 BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı(-) Hesabın niteliği MADDE 190 - (1) Bu hesap, maddi olmayan duran varlık bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde yok edilmesini izlemek için kullanılır." Denilmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Siirt Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 10 Yukarıda ifade edilen mevzuat hükümlerine göre bedeli karĢılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taĢıyan program ve yazılım alımı vb harcamalar 260- Haklar Hesabına ve kullanılabilecek süre içerisinde yok edilmesini izlemek için kullanılacak 268- BirikmiĢ Amortismanlar (-) hesabına kaydedilmesi gerekirken kaydedilmediğinden Mali Tablolarda yer almamaktadır. Kamu idaresi cevabında; 2016 Mali yılı içerisinde Ġdaremizce alınacak olan Bilgisayar yazılım alımlarında 260 Haklar hesabı ile ilgili gerekli iĢlem yapılmıĢtır. Sonuç olarak Konu ile ilgili gerekli çalıĢmaların yapıldığı bildirildiğinden konu sonraki denetimlerde izlenecektir. Öneri: 260 Haklar Hesabına kaydı gereken bilgisayar yazılımlarının ilgili hesaba kaydının yapılmasının ve amortismanlarının ayrılarak muhasebe kayıtlarında gösterilmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir. BULGU 4: Maddi Ve Maddi Olmayan Duran Varlıklar Ġçin Amortisman Ayrılmaması. Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 163, 178, 179 ve 257'nci maddelerinde maddi duran varlıkların, 185, 190, 191 ve 268' inci maddelerinde Maddi olmayan duran varlıkların, 196, 201 ve 202'nci maddelerinde de diğer duran varlıklar hesap grubunda yer alan varlıkların, genel nitelikleri, uygulanacak amortisman süre, yöntem ve oranlarının ne Ģekilde tespit edileceği, ayrılan amortisman tutarının gider olarak muhasebeleĢtirilmesi gerekliliği, varlıkların amortisman değerinin ne olduğu, kullanılma olanaklarını yitiren maddi duran varlıkların amortisman tutarlarının ne olduğu açıklanmıĢtır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin “Varlıklara iliĢkin ilkeler” baĢlıklı 9'uncu maddesinde de bilançoda duran varlıklar ana hesap grubu içinde yer alan maddi ve maddi olmayan duran varlıklar ile diğer duran varlıkların maliyetlerini, bunlardan yararlanılan dönemlere dağıtmak amacıyla, her dönem ayrılan amortismanların birikmiĢ tutarlarının bilançoda ayrıca gösterileceği ifade edilmiĢtir. Hangi duran varlıkların amortisman ve tükenme payına tabi tutulacağı ve bunlara iliĢkin esas ve usuller ile uygulanacak amortisman ve tükenme payının süre, yöntem ve

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Siirt Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 11 oranlarının duran varlık çeĢitlerine göre Bakanlıkça belirleneceği yine Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliğinin 27 nci maddesinde hükme bağlanmıĢtır. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin amortisman iĢlemlerine iliĢkin hükümlerinde belirtilen, Maliye Bakanlığına tanınan amortisman süre, yöntem ve oranlarını belirleme yetkisi ise Bakanlığın Vergi Usul Kanununun 318'inci maddesindeki yetkisinden gelmektedir. Maliye Bakanlığı bu yetkisini 333, 339, 365, 389, 399 ve 418 Sıra Numaralı Vergi Usul Kanunu Genel Tebliğleri çıkartarak kullanmıĢ ve tebliğ eki listelerde amortisman uygulamasına iliĢkin gerekli açıklamalara yer vermiĢtir. Amortisman ve tükenme payı ayırma yöntemleri ise 10 Ocak 2008 tarihli 26752 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan 1 Sayılı Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Genel Tebliğinde açıklanmıĢtır Yukarıda açıklanan Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği ve Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile bahsi geçen Vergi Usul Kanunu Tebliğleri ve Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği Genel Tebliğinin amortisman iĢlemlerine iliĢkin hükümlerine aykırı olarak maddi ya da maddi olmayan duran varlıklar için amortisman ayrılmaması sonucu Siirt Ġl Özel Ġdaresinin varlıklarını gösteren; 250- Arazi ve Arsalar Hesabı 251- Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabı 252- Binalar Hesabı 253- Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı 254- TaĢıtlar Hesabı 255- DemirbaĢlar Hesabı 256- Diğer Maddi Duran Varlıklar Hesabı 258- Yapılmakta Olan Yatırımlar Hesabı 259- Yatırım Avansları Hesabı 260- Haklar Hesabı 264- Özel Maliyetler Hesabı ile 294- Elden Çıkarılacak Stoklar ve Maddi Duran Varlıklar Hesabı’na iliĢkin amortisman miktarlarını gösteren 257- BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) 268- BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) 299- BirikmiĢ Amortismanlar Hesabı (-) nın yıl içinde ve yıl sonunda düzenlenecek mali tablolarda gerçek değerleri ile yer

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Siirt Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 12 almamasına yol açmaktadır. Aynı zamanda amortisman uygulaması sonucu Giderler Hesabına yansıması gereken amortisman giderleri kadar 630-Giderler Hesabı, Dönem sonunda 630-Giderler Hesabının yansıması sonucu oluĢacak faaliyet sonuçlarını gösteren 690-Faaliyet Sonuçları Hesabı, Faaliyet sonuçlarının bakiyeleri üzerinden değerlendirilecek dönem faaliyet sonucunu gösteren 590-Dönem Olumlu Faaliyet Sonucu Hesabı ya da 591-Dönem Olumsuz Faaliyet Sonucu Hesabı (-), Yılı dönem faaliyet sonucuna göre yılı geçtikten sonra önceki yıllar faaliyet sonuçlarını takip etmek için kullanılan 570-GeçmiĢ Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları Hesabı ya da 580-GeçmiĢ Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları Hesabı (-), GeçmiĢ yıllar olumlu ya da olumsuz faaliyet sonuçlarının 5 yıl sonunda net değere aktarılması gerektiğinden, 5 yıllık süreyi doldurmuĢ geçmiĢ dönemler için 500- Net Değer/Sermaye Hesabı, Mali tablolar üzerinde gerçeği yansıtmamaktadır. Kamu idaresi cevabında; Ġdaremize ait amortisman hesaplarının çalıĢtırılmadığı bildirilmiĢtir. Belirtilen Amortisman hesaplarına ait kayıtların yapıldığına dair belgeler eklidir.Ayrıca Mali Tablolar üzerinde yapılan incelemede GeçmiĢ Yıllar Olumlu yada Olumsuz Faaliyet sonuçlarının 5 yılı doldurulmadığından , 5 yıllık süre sonunda olumlu ve olumsuz Faaliyet sonuçlarına ait gerekli Muhasebe iĢlemleri yapılacaktır. Sonuç olarak Konu ile ilgili gerekli çalıĢmaların yapıldığı bildirildiğinden konu sonraki denetimlerde izlenecektir. Öneri: Maddi ve maddi olmayan duran varlıklar için amortisman ayrılarak mali tabloların gerçek durumu yansıtmasının sağlanmasının uygun olacağı düĢünülmektedir. 6. DENETĠM GÖRÜġÜ Siirt Ġl Özel Ġdaresinin 2015 yılına iliĢkin ilçe özel idarelerine ait gelir ve giderler

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Siirt Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 13 Faaliyet Sonuçları Tablosuna dahil edilmediğinden Faaliyet Sonuçları Tablosuna görüĢ verilememiĢtir. Siirt Ġl Özel Ġdaresi'nin 2015 yılına yılına iliĢkin yukarıda belirtilen ve ekte yer alan bilançosunun, “Denetim GörüĢünün Dayanakları” bölümünde açıklanan nedenlerden dolayı Maddi Duran Varlıklar, Maddi Olmayan Duran Varlıklar ve TaĢınır Mallara ait hesap alanları hariç tüm önemli yönleriyle doğru ve güvenilir bilgi içerdiği kanaatine varılmıĢtır.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Siirt Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 14 7. DENETĠM GÖRÜġÜNÜ ETKĠLEMEYEN TESPĠT VE DEĞERLENDĠRMELER BULGU 1: Kıdem Tazminatları KarĢılıklarının Ġzlenmesi Ġçin Kullanılması Gereken Kıdem Tazminatı KarĢılığı Hesaplarının Kullanılmaması Belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde veya izleyen dönemde ödeneceği öngörülen 4857 sayılı ĠĢ Kanununa göre Ġl Özel Ġdaresi bünyesinde istihdam edilen iĢçi statüsündeki personelin kıdem tazminatları karĢılıklarının izlenmesi için kullanılması gereken 372. ile 472.Nolu Kıdem Tazminatı KarĢılığı hesaplarının Mahalli Ġdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği'nde sırasıyla 248, 249 ve 290, 291 inci maddelerinde açıklandığı üzere kullanılmadığı tespit edilmiĢtir. Kamu muhasebesinin ihtiyatlılık ilkesine göre; kurumlar muhasebe uygulamalarında muhtemel risk ve olaylara karĢı ilgili yönetmeliklerde belirtilen durumlarda karĢılık ayırmak durumundadır. Bu karĢılık ayırma aynı zamanda kamu idaresinin üreteceği mali tabloların doğru ve tam veri üretmek suretiyle kurumun mali durumunu gerçek ölçüde göstermek bakımından gereklidir. Dolayısıyla, kurumda çalıĢan iĢçiler için kıdem tazminat karĢılıkların ayrılması ve bunların mali tablolarda gösterilmesinin esas olduğu değerlendirilmektedir. Kamu idaresi cevabında; Ġdaremizde çalıĢmakta iken emekli olan personellere yapılan kıdem tazminatı ödemelerinde 372-Kıdem Tazminat karĢılığı hesabı ve 472-Kıdem tazminat karĢılığı hesaplarının çalıĢtırılmadığı bildirilmiĢtir. Söz konusu 2016 Mali yılı içerisinde e- içiĢleri programında Bilgi iĢlem Daire BaĢkanlığınca gerekli düzenlemeler yapılmıĢ ve uygulamaya baĢlanılmıĢ olup 2016 yılı içerisinde emekli personele yapılan ödemeler 372 no’lu hesaba kaydedilmiĢtir. Sonuç olarak Konu ile ilgili gerekli çalıĢmaların yapıldığı bildirildiğinden konu sonraki denetimlerde izlenecektir. Öneri: Kurumda çalıĢan iĢçiler için kıdem tazminat karĢılıkların ayrılması ve bunların mali tablolarda gösterilmesinin uygun olacağı düĢünülmektedir.

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Siirt Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 15

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Siirt Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 16 8. EKLER Ek 1: Kamu Ġdaresi Mali Tabloları SĠĠRT ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI BĠLANÇOSU (TL) Aktif Pasif 1-Dönen Varlıklar 190.857.002,07 3-Kısa Vadeli Yabancı Kaynaklar 4.665.136,21 10-Hazır Değerler 189.729.179,77 30-Kısa Vadeli Ġç Mali Borçlar -------------------- 12-Faaliyet Alacakları 279.144,56 32-Faaliyet Borçları 367.479,50 13-Kurum Alacakları ---------------- 33-Emanet Yabancı Kaynaklar 2.797.839,80 14-Diğer Alacaklar 27.737,31 36-Ödenecek Diğer Yükümlülükler 1.499.816,91 15-Stoklar 635.158,69 37-Borç Ve Gider KarĢılıklar --------------------- 16-Ön Ödemeler 185.781,74 4-Uzun Vadeli Yabancı Kaynaklar --------------------- 2-Duran Varlıklar 70.127.321,88 40-Uzun Vadeli Ġç Mali Borçlar --------------------- 22-Faaliyet Alacakları ---------------- 43-Diğer Borçlar --------------------- 23-Kurum Alacakları ---------------- 48-Gelecek Yıllara Ait Gelirler Ve Giderler --------------------- 24-Mali Duran Varlıklar 2.160.526,55 5-Öz Kaynaklar 256.319.187,74 25-Maddi Duran Varlıklar 67.966.795,33 50-Net Değer 30.313.699,78
51-Değer Hareketleri -13.226.256,57
57-GeçmiĢ Yıllar Olumlu Faaliyet Sonuçları 239.214.652,94
58- GeçmiĢ Yıllar Olumsuz Faaliyet Sonuçları -65.066.333,65
59-Dönem Faaliyet Sonuçları 65.083.425,24 Aktif Toplamı 260.984.323,95 Pasif Toplamı 260.984.323,95 Nazım Hesaplar 53.156.978,51 Nazım Hesaplar 53.156.978,51

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Siirt Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 17 Genel Toplam 314.141.302,46 Genel Toplam 314.141.302,46 SĠĠRT ĠL ÖZEL ĠDARESĠ 2015 YILI FAALĠYET SONUÇLARI TABLOSU (TL) Hesap Kodu Yardımcı Hesap GĠDERĠN TÜRÜ 2013 2014 2015 630 01 Personel Giderleri 29.761.709,75 27.913.814,45 30.461.612,89 630 02 Sos.Güv.Kurumlarına Devlet Primi Gid. 4.728.441,42 4.467.114,34 4.262.897,63 630 03 Mal ve Hizmet Alım Giderleri 40.380.494,01 49.635.370,45 31.611.409,43 630 05 Cari Transferler 6.526.021,06 6.635.293,10 5.661.592,60 630 07 Sermaye Transferleri 22.673.960,47 47.152.283,75 30.605.782,30 630 14 Ġlk Madde ve Malzeme Giderleri 8.725.292,55 13.337.930,03 5.976.826,20 GĠDERLER TOPLAMI (A) 112.795.919,26 149.141.806,12 108.580.121,05 Hesap Kodu Yardımcı Hesap GELĠRĠN TÜRÜ
600 01 Vergi Gelirleri 18.500,00 27.916,02 119.778,47 600 03 TeĢebbüs ve Mülkiyet Gelirleri 301.656,14 321.730,97 681.141,24 600 04 Alınan BağıĢ ve Yardımlar ile Özel Gel. 155.114.649,13 139.620.106,79 129.777.063,52 600 05 Diğer Gelirler 28.868.559,42 40.241.937,07 50.815.761,67 GELĠRLER TOPLAMI (B) 184.303.364,69 180.211.690,85 181.393.744,90 FAALĠYET SONUCU [A-B)] (+ / -) 72.827.300,85

T.C. SayıĢtay BaĢkanlığı Siirt Ġl Özel Ġdaresi 2015 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu 18 T.C. SAYIġTAY BAġKANLIĞI 06520 Balgat / ANKARA Tel: 0 312 295 30 00; Faks: 0 312 295 48 00 e-posta: sayistay@sayistay.gov.tr http://www.sayistay.gov.tr